gorseciarstwo

1. szy­cie gor­se­tów , biu­sto­no­szy itp;
2. zawód gor­se­ciar­ki


SJP.pl


gorseciarz

osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo szy­ciem gor­se­tów, biu­sto­no­szy i pasów do poń­czoch


SJP.pl


gorsecik

1. zdrob­nie­nie od: gor­set;
2. górna, usz­tyw­nio­na za po­mo­cą sztyw­nej taśmy, część spód­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gor­set

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorset m., gors mrz.

Wiktionary


gorset

1. część dam­skiej bie­liz­ny bę­dą­ca po­łą­cze­niem sta­ni­ka z pasem opi­na­ją­cym ciało aż do talii;
2. część ko­bie­ce­go stro­ju lu­do­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część ubio­ru dam­skie­go uży­wa­na od końca XIV wieku do pier­wszej de­ka­dy XX wieku;

 (1.2) med. apa­rat do unie­ru­cha­mia­nia, od­cią­ża­nia i ko­rek­cji krę­go­słu­pa;

 (1.3) daw. sze­ro­ki pas

 (1.4) część stro­ju lu­do­we­go

 (1.5) przen. coś co krę­pu­je, od­bie­ra swo­bo­dę

Wiktionary

Gor­set – część ubio­ru dam­skie­go uży­wa­na od końca XIV wieku. Pod­sta­wo­wym za­da­niem gor­se­tu było nieg­dyś głów­nie usz­tyw­nie­nie kor­pu­su, uwy­dat­nie­nie biu­stu, pod­kre­śle­nie i wys­mu­kle­nie linii talii, dziś na­to­miast gor­se­ty służą także re­duk­cji tkan­ki tłu­szczo­wej, wzmoc­nie­niu mię­śni brzu­cha, przy­wró­ce­niu jędr­no­ści skóry po np. ciąży. Nie­kie­dy za­kła­da­ny rów­nież przez męż­czyzn dla od­po­wied­nie­go uksz­tał­to­wa­nia syl­wet­ki i jako pomoc w ćwi­cze­niach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaraz ot­wie­ra­ją się drzwi sy­pial­ni mał­żeń­skiej i uka­zu­je się Dul­ska w gor­se­cie i spód­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔrsɛt, AS: gorset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorseciarka ż., gorseciarstwo n., gorseciarnia ż.

:: zdrobn. gorsecik m.

 przym. gorsetowy, gorseciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) stan (sukni)

 (1.5) ograniczenie

Wiktionary


gorsetować

ha­mo­wać pro­gre­sję skrzy­wie­nia i kształ­to­wać sy­me­trię klat­ki pier­sio­wej oraz tu­ło­wia


SJP.pl


gorsetowość

błąd kształ­tu po­wierzch­ni wal­co­wej ma­ją­cy miej­sce, gdy pole prze­kro­ju po­przecz­ne­go w czę­ści środ­ko­wej jest mniej­sze niż w czę­ściach koń­co­wych; sio­dło­wość


SJP.pl


gorsetowy

przy­miot­nik od: gor­set


SJP.pl


gorski

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gorz­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­to­lij Gor­ski – ra­dziec­ki funk­cjo­na­riusz służb bez­pie­czeń­stwa
  • Józef Kon­rad Gor­ski – pol­ski ofi­cer
  • Kon­stan­ty Gor­ski – pol­ski kom­po­zy­tor, skrzy­pek, pe­da­gog, dy­ry­gent, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Mark Gor­ski – ame­ry­kań­ski ko­larz to­ro­wy, olim­pij­czyk
  • Mijo Gor­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Sta­ni­sław Batys Gor­ski – pol­ski bio­log, bo­ta­nik, en­to­mo­log i far­ma­ce­u­ta
  • Ste­fan Gor­ski – au­striac­ki aktor po­cho­dze­nia pol­skie­go
  • Gór­ski

Wikipedia


gorsze

po­gor­sze­nie, zło więk­sze niż po­przed­nie


SJP.pl


gorszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gor­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gorszyć

Wiktionary


gorszość

bycie gor­szym


SJP.pl


gorszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zły


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka. (su­ple­tyw­na)

 (1.1) sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zły

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp., ter. od: gor­szyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś mam gor­szy dzień.

 (1.1) Dzi­siaj zupa jest je­szcze gor­sza niż wczo­raj!

 (2.1) Jacek swoim za­cho­wa­niem gor­szy in­nych ucz­niów w kla­sie.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przysł. gorzej

Wiktionary


gorszyciel

osoba, która de­mo­ra­li­zu­je oto­cze­nie, po­wo­du­je czyjś upa­dek mo­ral­no­ści i zep­su­cie oby­cza­jów; de­pra­wa­tor, de­mo­ra­li­za­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który wy­wo­łu­je zgor­sze­nie

Wiktionary


gorszycielka

ko­bie­ta, która de­mo­ra­li­zu­je oto­cze­nie, po­wo­du­je czyjś upa­dek mo­ral­no­ści i zep­su­cie oby­cza­jów; de­pra­wa­tor­ka, de­mo­ra­li­za­tor­ka


SJP.pl


gorszyć

1. wzbu­dzać gwał­tow­ne, nie­przy­chyl­ne emo­cje; wzbu­rzać, bul­wer­so­wać;
2. wy­wie­rać zły, de­mo­ra­li­zu­ją­cy wpływ na kogoś; de­mo­ra­li­zo­wać, de­pra­wo­wać, znie­pra­wiać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zgor­szyć)

 (1.1) wy­wo­ły­wać de­mo­ra­li­za­cję

 (1.2) wy­wo­ły­wać obu­rze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gor­szyć się (dk. zgor­szyć się)

 (2.1) ule­gać de­mo­ra­li­za­cji

 (2.2) obu­rzać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­po­mi­nam wam, że paszk­wil ów po­tę­pił sobór, a sam Fal­ken­berg gor­szą­ce i ka­cer­skie swe tezy mu­siał od­wo­łać pod groź­bą stosu.

 (1.2) Jezus jed­nak świa­dom tego, że ucz­nio­wie Jego na to szem­ra­li, rzekł do nich: To was gor­szy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgorszenie n., gorszenie n.

 czas. zgorszyć dk.

Wiktionary


gorszący

wy­wie­ra­ją­cy zły, de­mo­ra­li­zu­ją­cy wpływ, wy­wo­łu­ją­cy zgor­sze­nie, obu­rze­nie; nie­wła­ści­wy, ra­żą­cy


SJP.pl


gort

Gort (irl. "Gort Inse Gu­a­i­re") – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści hrab­stwa Gal­way w pro­win­cji Con­nacht w Ir­lan­dii. W 2011 roku licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si­ła 2644 osoby.

Wikipedia


gortat

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Gor­tat (ur. 1953) – pi­sarz i tłu­macz
  • Ja­nusz Gor­tat (ur. 1948–2023) – bok­ser, dwu­krot­ny me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Mar­cin Gor­tat (ur. 1984) – ko­szy­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Ra­dzi­sła­wa Gor­tat (ur. 1949) – po­li­to­log i wy­kła­dow­czy­ni
  • Ro­bert Gor­tat (ur. 1972) – bok­ser
  • Win­cen­ty Gor­tat (1899–1987) – rol­nik, sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm IV ka­den­cji w II Rze­czy­po­spo­li­tej.

Wikipedia


gortatowice

Gor­ta­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Cie­lądz.

Do 1954 roku ist­nia­ła gmina Gor­ta­to­wi­ce. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gor­ta­to­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


gortatowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gor­ta­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca
  • Gor­ta­to­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz

Wikipedia


gorun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Turów. czer­wo­na farba do bar­wie­nia przę­dzy

 (1.2) gw-pl|Turów. przę­dza bar­wio­na go­ru­nem (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) gw. Turów Wzie­na pie­knie go­ru­nem wy­sy­wa­nom burke i posła do ko­ścio­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gorunowy

Wiktionary


gorycja

mia­sto i kra­i­na hi­sto­rycz­na we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Friu­li-We­ne­cja Ju­lij­ska;

Wiktionary

Go­ry­cja ( Go­ri­zia, Go­ri­ca, Gu­ri­ze, Görz) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Friu­li-We­ne­cja Ju­lij­ska, w pro­win­cji Go­ry­cja, przy gra­ni­cy ze Sło­we­nią, u pod­nó­ża Alp Ju­lij­skich. Sio­strza­ne mia­sto sło­weń­skiej Novej Go­ri­cy.

Nazwa mia­sta po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od sło­weń­skie­go słowa "go­ri­ca", oz­na­cza­ją­ce­go "nie­wiel­kie wzgó­rze".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sło­weń­sko-wło­skim Ber­li­nem była Go­ry­cja (Go­ri­zia). Tak na­praw­dę we wschod­niej czę­ści w Novej Go­ri­cy, na te­ry­to­rium ju­go­sło­wiań­skim, w chwi­li po­dzia­łu latem 1947 r. znaj­do­wa­ły się tylko pe­ry­fe­rie mia­sta. Ale i tak zbu­do­wa­no mur dzie­lą­cy ne­wral­gicz­ny punkt miej­sco­wo­ści: dwo­rzec ko­le­jo­wy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorycjanka ż., gorycjanin mos., Gorycjanin mos., Gorycjanka ż.

 przym. gorycki, gorycyjski

Wiktionary


gorycjanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Go­ry­cji; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorycja ż., Gorycjanin mos., Gorycjanka ż.

:: fż. gorycjanka ż.

 przym. gorycki, gorycyjski

Wiktionary


gorycjanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Go­ry­cji; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorycja ż., Gorycjanin mos., Gorycjanka ż.

:: fm. gorycjanin mos.

 przym. gorycki, gorycyjski

Wiktionary


gorycki

przy­miot­nik od: Go­ry­cja (miej­sco­wość we Wło­szech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Go­ry­cją, do­ty­czą­cy Go­ry­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłop­stwo w zgro­ma­dze­niach sta­no­wych nie brało udzia­łu, z jed­nym krót­ko trwa­ją­cym wy­jąt­kiem w hrab­stwie go­ryc­kim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorycjanka ż., gorycjanin mos., Gorycjanka ż., Gorycjanin mos., Gorycja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. gorycyjski

Wiktionary


gorycyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Go­ry­cją, do­ty­czą­cy Go­ry­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] zwie­dza­łem po­bo­jo­wi­ska: sław­ną Pod­go­rę, Monte Santo, wdra­pa­łem się na zamek go­ry­cyj­ski, roz­wa­lo­ny gra­na­ta­mi. Naj­strasz­niej wy­glą­da­ła do­li­na róż i cmen­tarz (Campo Santo) go­ry­cyj­ski! Przez cmen­tarz szły rowy — z jed­nej stro­ny Włosi, z dru­giej Au­stria­cy, prze­ko­pu­ją­cy się do sie­bie po­przez groby! uwsp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorycjanka ż., gorycjanin mos., Gorycja ż., Gorycjanin mos., Gorycjanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorycki

Wiktionary


gorycz

1. smak gorz­ki; gorz­kość;
2. w prze­no­śni: roz­cza­ro­wa­nie, roz­go­ry­cze­nie, znie­chę­ce­nie, żal, smu­tek, udrę­ka, cier­pie­nie;
3. sub­stan­cja o gorz­kim smaku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gorz­ki smak

 (1.2) przen. ne­ga­tyw­ne od­czu­cie

 (1.3) sub­stan­cja o gorz­kim smaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Magdy sa­łat­ce wy­czu­łem nie­ma­łą go­rycz.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goryczkowaty, goryczkowy

 rzecz. gorczyca ż., rozgoryczenie, goryczak, goryczel, goryczka, goryczkowatość, gorycznik

 czas. rozgoryczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorzkość, żółć

 (1.2) cierpkość, rozczarowanie, zniechęcenie, rozgoryczenie, smutek, szorstkość, zgorzknienie, zgryźliwość, żal, książk. żółć

 (1.3) piołun

Wiktionary


goryczak

go­ry­czak żół­cio­wy: grzyb o brą­zo­wym ka­pe­lu­szu, nie­ja­dal­ny z po­wo­du gorz­kie­go smaku


SJP.pl


goryczel

nie­wiel­ka ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, o szorst­kich, lan­ce­to­wa­tych li­ściach i żół­tych kwia­tach


SJP.pl

Go­ry­czel ("Pi­cris") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Na­le­ży do niego 46 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je Stary Świat i Au­stra­lię. W Pol­sce wy­stę­pu­je jeden ga­tu­nek ro­dzi­my z tego ro­dza­ju – go­ry­czel ja­strzęb­co­wa­ty "Pi­cris hie­ra­cio­i­des". "Pi­cris asple­nio­i­des" wy­ko­rzy­sty­wa­ny był w sta­ro­żyt­nym Egip­cie w ry­tu­a­łach po­grze­bo­wych.

Wikipedia


goryczka

1. lekko gorz­ki smak cze­goś;
2. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych; gen­cja­na;
3. sub­stan­cja o gorz­kim smaku; go­rycz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gen­tia­na|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju go­rycz­ka (1.1)

 (1.3) zdrobn. od go­rycz, gorz­ki pos­mak

Wiktionary

Zo­bacz też: Go­rycz­ka (Masyw Śnież­ni­ka).

Go­rycz­ka ("Gen­tia­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych. Ro­dzaj ten obej­mu­je ok. 335–400 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na całym świe­cie, głów­nie w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym, na ob­sza­rach gór­skich. Za­sied­la­ją al­pej­skie łąki, miej­sca ska­li­ste, bagna i widne lasy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gorycz ż., goryczkowate nmos.

 przym. goryczkowy, goryczkowaty

Wiktionary


goryczkowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych


SJP.pl

Go­rycz­ko­wa­te ("Gen­tia­na­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu go­rycz­kow­ców. Obej­mu­je ok. 1740 ga­tun­ków łą­czo­nych w ok. 99 ro­dza­jów, spo­ty­ka­nych od Ark­ty­ki po wyspy su­ban­tark­tycz­ne. Nie wy­stę­pu­ją tylko na ob­sza­rach wiel­kich pu­styń w Afry­ce, Azji i Au­stra­lii.

Wikipedia


goryczkowatość

→ go­rycz­ko­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest go­rycz­ko­wa­te

Wiktionary

Patrz:

goryczkowaty

Powiązane:

 przym. goryczkowaty

 przysł. goryczkowato

 rzecz. gorycz ż.

Wiktionary


goryczkowaty

1. lekko gorz­ki, za­wie­ra­ją­cy go­rycz­kę;
2. o ce­chach go­rycz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


goryczkowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Go­rycz­kow­ce ("Gen­tia­na­les" Lindl.) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Obej­mu­je 5 ro­dzin z 1118 ro­dza­ja­mi i ponad 19,8 ty­sią­ca­mi ga­tun­ków, z czego 611 ro­dza­jów i ponad 13,1 ty­się­cy ga­tun­ków na­le­ży do ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych "Ru­bia­ce­ae". Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, ale naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w stre­fie rów­ni­ko­wej.

Wikipedia


goryczkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


goryczkowość

cecha cze­goś za­wie­ra­ją­ce­go go­rycz­kę, ma­ją­ce­go pos­mak go­rycz­ki


SJP.pl


goryczkowy

przy­miot­nik od: go­rycz­ka


SJP.pl


gorycznik

ziel­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; gor­czycz­nik


SJP.pl


goryczowy

→ go­rycz


SJP.pl

Patrz:

gorycz

goryczuszka

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych


SJP.pl

Go­ry­czusz­ka ("Gen­tia­nel­la" Mo­ench) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 303 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w stre­fach umiar­ko­wa­nych na obu pół­ku­lach (z wy­jąt­kiem Afry­ki). W Pol­sce w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go ro­śnie od 5 do 9 ga­tun­ków.

Wikipedia


goryl

1. małpa człe­koksz­tałt­na
2. po­tocz­nie o ochro­nia­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Go­ril­la go­ril­la|ref=tak., naj­więk­sza małpa człe­koksz­tałt­na;

 (1.2) zool. sa­miec go­ry­la (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. oso­bi­sty ochro­niarz, szcze­gól­nie jeśli wy­so­ki i mocno zbu­do­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Led­wie w krza­ki wbie­ga­my, a tu ryk i tuż przy nas włazi na drze­wo goryl.

 (2.1) Teraz zo­ba­czył ochro­nia­rza. Był to goryl o kwa­dra­to­wej szczę­ce wci­śnię­ty w gar­ni­tur od Ar­ma­nie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔrɨl, AS: goryl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorylica ż., gorylątko n.

:: zdrobn. gorylek m.

:: zgrub. gorylisko n.

 przym. goryli

Wiktionary


gorylek

zdrob­nie­nie od: goryl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: goryl

 (1.2) młody goryl

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈrɨlɛk, AS: gorylek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goryl mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gorylątko n.

Wiktionary


goryli

1. na­le­żą­cy do go­ry­la (małpy);
2. taki jak u go­ry­la (małpy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy go­ry­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goryl mzw./mos.

Wiktionary


gorylica

sa­mi­ca go­ry­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca go­ry­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrɨˈlʲit͡sa, AS: gorylʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goryl, gorylątko

 przym. goryli

Wiktionary


gorylowy

→ goryl


SJP.pl

Patrz:

goryl

gorylątko

młode go­ry­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mały goryl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goryl mzw./mos.

Wiktionary


gorysz

by­li­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, ros­ną­ca na łą­kach i tor­fo­wi­skach


SJP.pl

Go­rysz ("Pe­u­ce­da­num" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je 74 ga­tun­ki w tra­dy­cyj­nym, sze­ro­kim uję­ciu, ew. tylko 7 w przy­pad­ku wą­skie­go uję­cia. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją nie­mal w całej Eu­ro­pie i Azji, poza tym w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce. Do flory Pol­ski na­le­ży 5 ga­tun­ków: go­rysz al­zac­ki "P. al­sa­ti­cum", go­rysz błot­ny "P. pa­lu­stre", go­rysz miarz "P. ostrut­hium", go­rysz pa­gór­ko­wy "P. ore­o­se­li­num" i go­rysz siny "P. cer­va­ria". Licz­ne ga­tun­ki wy­ko­rzy­sty­wa­ne są jako ro­śli­ny lecz­ni­cze.

Wikipedia


goryszewo

Go­ry­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.

Wikipedia


goryszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


goryszowiec

kra­śnik go­ry­szo­wiec - motyl z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


SJP.pl


gorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śrpol. zob. gorze.

Wiktionary


gorz.

skrót od: go­rzow­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = go­rzow­ski

Wiktionary


gorzalina

żar­to­bli­wie: go­rzał­ka, wódka


SJP.pl


gorzanów

Go­rza­nów ( Gra­fe­nort) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka, nad Nysą Kłodz­ką, w Rowie Gór­nej Nysy, na po­gra­ni­czu Wy­so­czyz­ny Łom­ni­cy i Ob­ni­że­nia By­strzy­cy Kłodz­kiej, u stóp Kro­wia­rek, na wy­so­ko­ści około 310–325 m n.p.m.

Wikipedia


gorzała

po­tocz­nie: wódka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spoż. silny napój al­ko­ho­lo­wy, wódka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­rza­ła nic nie po­mo­że na twoje pro­ble­my.

 (1.1) A wszy­scy pi­szczą, a na­rze­ka­ją, jak przyj­dzie dzia­do­wi co dać abo i dru­gie­mu, ale na go­rza­łę mają.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈʒawa, AS: gožau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzelnictwo n., gorzelnia ż., zdrobn. gorzałka

 przym. gorzelniany, gorzelniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. wódka, alkohol.

Wiktionary


gorzałczyna

zdrob­nie­nie od: go­rzał­ka; go­rza­łecz­ka


SJP.pl


gorzałeczka

zdrob­nie­nie od: go­rzał­ka; go­rzał­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: go­rzał­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔʒaˈwɛt͡ʃka, AS: gožau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzałka ż., gorzelnia ż., gorzelnictwo n.

 przym. gorzelniany, gorzelniczy

Wiktionary


gorzałka

wy­so­ko­pro­cen­to­wy napój al­ko­ho­lo­wy; wódka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. przest. wódka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na try­umf po zwy­cię­stwie na­pi­li się go­rzał­ki i posz­li spać z do­brym zdro­wiem, co­kol­wiek po­do­cho­ce­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈʒawka, AS: gožau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzelnia ż., gorzelnictwo n.

:: zdrobn. gorzałeczka ż.

:: zgrub. gorzała ż.

 przym. gorzelniany, gorzelniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gorzołka

Wiktionary


gorze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. bieda, nędza

Wiktionary

Gorze – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1389 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 77 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Gorze pla­su­je się na 287. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 233.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔʒɛ, AS: gože

Wiktionary


gorzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: źle


SJP.pl

forma przy­słów­ka.

 (1.1) sto­pień wyż­szy przy­słów­ka źle

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2 os. lp. rozk. od go­rzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest go­rzej, niż my­śla­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔʒɛj, AS: gožei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorszenie n., zgorszenie n., pogarszanie n., pogorszenie n., gorszyciel m., gorszycielka ż., gorzałka ż., gorzelnia ż.

 czas. gorszyć ndk., zgorszyć dk., pogarszać ndk., pogorszyć dk.

 przym. gorszy, gorzki

Wiktionary


gorzelak

naz­wi­sko


SJP.pl


gorzelany

od­no­szą­cy się do go­rzel­nict­wa lub go­rzel­ni; go­rzel­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny pra­cow­nik go­rzel­ni, zwy­kle na­dzo­ru­ją­cy ro­bot­ni­ków lub ruch go­rzel­ni

przy­miot­nik

 (2.1) daw. od­no­szą­cy się do go­rzel­ni albo do go­rzel­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piją wszy­scy i gdyby za­sto­so­wać do tej sy­tu­a­cji przy­sło­wie, że szewc bez butów cho­dzi, je­dy­nym trzeź­wym czło­wie­kiem u nas byłby go­rze­la­ny.

 (2.1) Łeb, pełen wódki, pęka i kipi w słoń­cu jak ko­cioł go­rze­la­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔ.ʒɛ.ˈlã.nɨ, AS: go.že.lã.ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzałka ż., gorzała ż., gorzałeczka ż., gorzelnik m., gorzelnia ż., gorzelnictwo n., gorzalina ż., gorzałczyna ż., gorzalica ż., gorzałkoś ż., gorzelnica ż.

:: (2.1) fż. gorzelana

 przym. gorzelniany, gorzelniczy, gorzałkowy, gorzelny, daw. gorzałczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorzelnik, rzad. gorzalnik, rzad. gorzelny, rzad. gorzałczalny

 (2.1) gorzelniany, gorzelniczy

Wiktionary


gorzelańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gorzelnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy al­ko­hol ety­lo­wy me­to­dą fer­men­ta­cyj­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład wyt­wa­rza­ją­cy al­ko­hol ety­lo­wy me­to­dą fer­men­ta­cyj­ną, na ogół z su­row­ców skro­bio­wych;

Wiktionary

Zo­bacz też: Go­rzel­nia w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Go­rzel­nia – za­kład pro­du­ku­ją­cy spi­ry­tus su­ro­wy (nie­o­czy­szczo­ny al­ko­hol ety­lo­wy) me­to­dą fer­men­ta­cyj­ną z su­row­ców skro­bio­wych (np. ziem­nia­ki, zboża) lub in­nych, np. cu­kro­wych. Su­row­ca­mi in­ny­mi mogą być me­la­sa lub syrop cu­kro­wy, bądź też bu­ra­ki cu­kro­we. Obec­nie więk­szość go­rzel­ni nie pro­du­ku­je al­ko­ho­lu ety­lo­we­go z ziem­nia­ków ze wzglę­du na wy­so­kie kosz­ty pro­duk­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oskar Ru­dziń­ski ro­zbu­do­wał go­spo­dar­stwo: prze­bu­do­wał stawy, w któ­rych ho­do­wa­no ryby, od­wod­nił zie­mię, zbu­do­wał ce­giel­nię i go­rzel­nię, za­ło­żył ba­żan­tar­nię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈʒɛlʲɲa, AS: goželʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelec mos., gorzałka ż., gorzała ż., gorzałeczka ż., gorzelnik m., gorzelnictwo n., gorzelana ż., gorzelany m.

 przym. gorzelniany, gorzelany, gorzelniczy, gorzelny

Wiktionary


gorzelniany

do­ty­czą­cy go­rzel­nict­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy go­rzel­nict­wa, od­no­szą­cy się do go­rzel­nict­wa, zwią­za­ny z go­rzel­nict­wem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔʒɛlʲˈɲãnɨ, AS: goželʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelec mos., gorzałka ż., gorzała ż., gorzałeczka ż., gorzelnik m., gorzelnia ż., gorzelnictwo n., gorzalina ż., gorzałczyna ż., gorzalica ż., gorzałkoś ż., gorzelnica ż., gorzelany m., gorzelana ż.

 przym. gorzelniczy, gorzałkowy, gorzelny, gorzelany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorzelniczy, gorzelany

Wiktionary


gorzelnictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją spi­ry­tu­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział prze­my­słu, zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem spi­ry­tu­su su­ro­we­go me­to­dą fer­men­ta­cji cu­krów i de­sty­la­cji spi­ry­tu­su;

Wiktionary

Go­rzel­nict­wo – prze­my­sło­wa pro­duk­cja spi­ry­tu­su su­ro­we­go w go­rzel­niach. Al­ko­ho­lo­wa fer­men­ta­cja su­row­ców wę­glo­wo­da­no­wych (ziem­nia­ki, zboże, owoce) i de­sty­la­cyj­ne od­dzie­la­nie spi­ry­tu­su.

W za­leż­no­ści od sto­so­wa­ne­go su­row­ca roz­róż­nia się: go­rzel­nict­wo rol­ni­cze, go­rzel­nict­wo prze­my­sło­we i go­rzel­nict­wo owo­co­we.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɔʒɛlʲˈɲit͡stfɔ, AS: goželʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzelnia ż., gorzałka ż., gorzała ż., gorzałeczka ż., gorzelnik mos., gorzelana ż., gorzelany mos.

 przym. gorzelniany, gorzelany, gorzelniczy, gorzelny

Wiktionary


gorzelniczka

→ go­rzel­nik


SJP.pl

Patrz:

gorzelnik

gorzelniczy

do­ty­czą­cy go­rzel­nict­wa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy go­rzel­nict­wa, od­no­szą­cy się do go­rzel­nict­wa, zwią­za­ny z go­rzel­nict­wem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔʒɛlʲˈɲit͡ʃɨ, AS: goželʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzałka ż., gorzała ż., gorzałeczka ż., gorzelnik m., gorzelnia ż., gorzelnictwo n., gorzalina ż., gorzałczyna ż., gorzalica ż., gorzałkoś ż., gorzelnica ż., gorzelany m., gorzelana ż.

 przym. gorzelniany, gorzałkowy, gorzelny, gorzelany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorzelniany, gorzelany

Wiktionary


gorzelnik

pra­cow­nik lub wła­ści­ciel go­rzel­ni


SJP.pl

Go­rzel­nik – osoba pra­cu­ją­ca w go­rzel­ni zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją wy­so­ko­pro­cen­to­we­go spi­ry­tu­su su­ro­we­go w wy­ni­ku al­ko­ho­lo­wej fer­men­ta­cji cu­krów i wy­dzie­la­nie tego spi­ry­tu­su ze sfer­men­to­wa­ne­go za­cie­ru przez de­sty­la­cję.

W daw­nej Pol­sce w X–XIII wieku, osoba słu­żeb­na zaj­mu­ją­ca się wyt­wa­rza­niem al­ko­ho­lu na po­trze­by dworu ksią­żę­ce­go. Nazwa za­wo­du po­cho­dzi od słowa go­rzał­ka, jak pod ko­niec śred­nio­wie­cza we wschod­niej Eu­ro­pie okre­śla­no wódkę.

Wikipedia


gorzeszów

Go­rze­szów (przed 1945 niem. "Görtelsdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Ka­mien­na Góra.

Wikipedia


gorzewko

Go­rzew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim, w gmi­nie Ry­czy­wół.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


gorzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­rze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • Go­rze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc
  • Go­rze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Ry­czy­wół
  • Go­rze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Mie­ści­sko
  • Go­rze­wo-Ko­lo­nia

Wikipedia


gorzeć

goreć;
1. prze­sta­rza­le: pło­nąć, palić się;
2. ja­śnieć, bły­szczeć;
3. być po­kry­tym ru­mień­cem; ru­mie­nić się;
4. być ogar­nię­tym sil­ny­mi, gwał­tow­ny­mi uczu­cia­mi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) palić się

 (1.2) świe­cić się

 (1.3) przen. być ogar­nię­tym przez silne uczu­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelec m.

 czas. zagorzeć dk., zgorzeć dk.

 przym. gorący, ogorzały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goreć

Wiktionary


gorzeński

przy­miot­nik od: Go­rzeń, Go­rzeń Dolny, Go­rzeń Górny


SJP.pl

Go­rzeń­ski ("Ostro­róg-Go­rzeń­ski") – pol­ski herb hra­biow­ski, od­mia­na herbu Na­łęcz.

Wikipedia


gorzka

po­tocz­nie: wódka o gorz­kim smaku


SJP.pl


gorzkawosłodki

słod­ki z gorz­ka­wym pos­ma­kiem


SJP.pl


gorzkawosłonawy

sło­na­wy z pos­ma­kiem gorz­ka­wym


SJP.pl


gorzkawosłony

słony z gorz­ka­wym pos­ma­kiem


SJP.pl


gorzkawość

→ gorz­ka­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co gorz­ka­we

Wiktionary

Patrz:

gorzkawy

Powiązane:

 przym. gorzkawy

Wiktionary


gorzkawy

przy­miot­nik

 (1.1) o lekko, względ­nie gorz­kim smaku; dosyć gorz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­ral­na za­sa­da mówi, że im dłu­żej pa­lo­ne są ziar­na, tym kawa staje się moc­niej­sza i ma coraz bar­dziej gorz­ka­wy pos­mak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔʃˈkavɨ, AS: goškavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzkawość ż., gorzkość ż.

 przym. gorzki

 przysł. gorzko

 wykrz. gorzko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goryczkowaty

Wiktionary


gorzki

1. ma­ją­cy ostry nie­przy­jem­ny smak;
2. nie­sło­dzo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go smak za­wie­ra go­rycz; prze­ciw­ny słod­kie­mu

 (1.2) przen. taki, który jest smut­ny, bo­les­ny, nie­przy­jem­ny

Wiktionary

Gorz­ki, wła­ści­wie Krzysz­tof Gorz­kie­wicz (ur. 1984 w Ka­li­szu), znany rów­nież jako Uncle-G – pol­ski muzyk, raper i wy­ko­naw­ca hip-ho­po­wy. Gorz­ki za­de­biu­to­wał w 2001 roku wraz z ze­spo­łem Elita Ka­li­ska, z którą wydał album za­ty­tu­ło­wa­ny "e.k.i.p.a." wy­da­ny na­kła­dem SPV i Po­ma­ton EMI.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dzie­się­ciu mi­nu­tach Bor­mann kazał ot­wo­rzyć drzwi, w po­ko­ju pach­nia­ło gorz­ki­mi mig­da­ła­mi, czyli cy­jan­kiem.

 (1.2) Ne­wer­ly zręcz­nie omi­nął w niej wszyst­ko, co było gorz­ką praw­dą.

 (1.2) [...] Po­la­cy doj­rze­li do eu­ro­pej­skie­go my­śle­nia i włas­nej gorz­kiej świa­do­mo­ści, że byli nie tylko ofia­ra­mi, ale i ka­ta­mi w tej woj­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔʃʲci, AS: gošʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gorzkawy

 rzecz. gorzkość ż., zgorzknienie n.

 przysł. gorzko, gorzkawo

 wykrz. gorzko

 temsłow. gorzko-

Wiktionary


gorzkiew

ro­śli­na z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych


SJP.pl


gorzkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gorzkla

gorz­kla wła­ści­wa - drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych o du­żych, czer­wo­nych owo­cach, upra­wia­ne w Ame­ry­ce, Azji i Afry­ce; gorz­knia wła­ści­wa, gorz­ko­drzew wła­ści­wy, kwa­sja gorz­ka


SJP.pl


gorzknia

gorz­knia wła­ści­wa - drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych o du­żych, czer­wo­nych owo­cach, upra­wia­ne w Ame­ry­ce, Azji i Afry­ce; gorz­kla wła­ści­wa, gorz­ko­drzew wła­ści­wy, kwa­sja gorz­ka


SJP.pl


gorzknieć

1. o czymś: na­bie­rać go­ry­czy, sta­wać się gorz­kim;
2. o kimś: sta­wać się zgorz­knia­łym, apa­tycz­nym; te­try­czeć


SJP.pl


gorzknik

gorz­knik ka­na­dyj­ski - ro­śli­na o dłu­giej ło­dy­dze, na któ­rej osa­dzo­ne są dwa sze­ro­kie li­ście


SJP.pl


gorzknikowate

o ce­chach gorz­kni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


gorzknikowaty

o ce­chach gorz­kni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


gorzko

1. ma­ją­cy ostry nie­przy­jem­ny smak;
2. nie­sło­dzo­ny


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w gorz­kim smaku

 (1.2) z przy­krym od­czu­ciem

wy­krzy­knik

 (2.1) we­sel­ny okrzyk za­chę­ty do po­ca­łun­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­ło mi się gorz­ko w ustach.

 (1.2) Gorz­ko ża­łu­ję, że nie na­by­łem umie­jęt­no­ści ro­bie­nia pię­knych obra­zów.

 (2.1) Go­ście za­czę­li gło­śno krzy­czeć: „Gorz­ko! Gorz­ko! Gorz­ko!”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzkość ż., zgorzknienie n.

 przym. gorzkawy, gorzki

 przysł. gorzkawo

 temsłow. gorzko-

Wiktionary


gorzkoborowik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


gorzkokwaśny

kwa­śny z pos­ma­kiem gorz­kim


SJP.pl


gorzkosłodki

słod­ki z gorz­kim pos­ma­kiem


SJP.pl


gorzkosłony

słony z pos­ma­kiem gorz­kim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słony z gorz­kim od­cie­niem

Wiktionary


gorzkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gorz­ko­wi­ce – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Gorz­ko­wi­ce.

Gorz­ko­wi­ce uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską w 1494 roku, zde­gra­do­wa­ne przed 1520 ro­kiem.

Wikipedia


gorzkowicki

→ Gorz­ko­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Gorzkowice

gorzkowiczanin

miesz­ka­niec Gorz­ko­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gorzkowiczanka

miesz­kan­ka Gorz­ko­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gorzkowski

przy­miot­nik od: Gorz­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert Gorz­kow­ski (ur. 1971) – pol­ski ba­dacz li­te­ra­tu­ry sta­ro­pol­skiej i daw­nej
  • An­drzej Gorz­kow­ski (1811–1857) – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Bar­ba­ra Gorz­kow­ska (1927–2016) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka
  • Ed­ward Gorz­kow­ski (1908–1982) – pol­ski le­karz, in­ter­ni­sta
  • Fran­ci­szek Gorz­kow­ski (1760–1830) – pol­ski pow­sta­niec
  • Hen­ry­ka Gorz­kow­ska (1914–2010) – pol­ska Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Iza­be­la Gorz­kow­ska-Gło­wac­ka (1929–2015) – pol­ska tan­cer­ka
  • Ka­zi­mierz Gorz­kow­ski (1899–1983) – pol­ski har­cerz i woj­sko­wy
  • Lud­wik Gorz­kow­ski (ur. 1811–przed 1857) – pol­ski dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny
  • Mag­da­le­na Gorz­kow­ska (ur. 1992) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka
  • Ma­rian Gorz­kow­ski (1830–1911) – pol­ski pi­sarz
  • Ma­rian Gorz­kow­ski (1915–1992) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


gorzkość

→ gorz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co gorz­kie

Wiktionary

Patrz:

gorzki

Powiązane:

 przym. gorzki, gorzkawy

 rzecz. zgorzknienie n.

 przysł. gorzko

 wykrz. gorzko

Wiktionary


gorzków

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. osied­le w Nowym Sączu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gorz­ków – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Gorz­ków – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Gorz­ków – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Gorz­ków – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Bo­go­ria
  • Gorz­ków – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim
  • Gorz­ków – część mia­sta i osied­le w Nowym Sączu
  • Gorz­ków (gro­ma­da w po­wie­cie kra­kow­skim) (my­śle­nic­ki/kra­kow­ski)
  • Gorz­ków (gro­ma­da w po­wie­cie kras­no­staw­skim)
  • Gorz­ków Nowy
  • Gorz­ków-Osada
  • Gorz­ków Stary
  • Gorz­ków-Wieś

Wikipedia


gorzowianin

1. miesz­ka­niec Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go;
2. miesz­ka­niec Go­rzo­wa Ślą­skie­go;
3. miesz­ka­niec Go­rzo­wa


SJP.pl


gorzowianka

1. miesz­kan­ka Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go;
2. miesz­kan­ka Go­rzo­wa Ślą­skie­go;
3. miesz­kan­ka Go­rzo­wa


SJP.pl


gorzowski

przy­miot­nik od: Go­rzów Ślą­ski, Go­rzów Wiel­ko­pol­ski, Go­rzow­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. od­no­szą­cy się do Go­rzo­wa Ślą­skie­go

 (1.2) geogr. od­no­szą­cy się do Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wtedy też Se­kre­tarz Epi­sko­pa­tu uzy­skał zgodę na zwró­ce­nie się do rządu PRL o nihil ob­stat w spra­wie po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cji go­rzow­skiej na trzy die­cez­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorzowskie n., gorzowianin m., gorzowianka ż., Gorzów m.

Wiktionary


gorzowskie

przy­miot­nik od: Go­rzów Ślą­ski, Go­rzów Wiel­ko­pol­ski, Go­rzow­skie


SJP.pl


gorzoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Poz­nań. wódka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Naj­pierw spra­wy, potem go­rzo­ła – wy­ja­śnił, uśmie­cha­jąc się do Te­o­sia, który na­tych­miast zro­bił na­dą­sa­ną minę jak dziec­ko, któ­re­mu nie­do­bry oj­ciec scho­wał za karę za­baw­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzołka ż.

:: zdrobn. gorzołeczka ż.

 przym. gorzołczany

Wiktionary


gorzołczany

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mało wart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzołka ż., gorzoła ż., gorzołeczka ż.

Wiktionary


gorzołeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zdrobn. od: go­rzoł­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorzołka ż., gorzoła ż.

 przym. gorzołczany

Wiktionary


gorzołka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spoż. wódka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gorzołeczka ż.

:: zgrub. gorzoła ż.

 przym. gorzołczany

Wiktionary


gorzupia

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­rzu­pia – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Żagań
  • Go­rzu­pia – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn
    • Go­rzu­pia – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
    • Go­rzu­pia – gro­ma­da

Wikipedia


gorzupski

przy­miot­nik od: Go­rzu­pia


SJP.pl


gorzyca

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­rzy­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Lubin
  • Go­rzy­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Go­rzy­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo
  • Go­rzy­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo
  • Gó­rzy­ca

Wikipedia


gorzyce

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­rzy­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Go­rzy­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Żabno
  • Go­rzy­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Nowy Żmi­gród
  • Go­rzy­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Tryń­cza
  • Go­rzy­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce
  • Go­rzy­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce
  • Go­rzy­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń
  • Go­rzy­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Mi­ło­sław
  • Go­rzy­ce – gmina w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim
  • Go­rzy­ce – gmina w wo­je­wództ­wie ślą­skim
  • Go­rzy­ce – dawna gmina wiej­ska w woj. byd­go­skim (dzi­siej­sze woj. ku­jaw­sko-po­mor­skie)
  • Go­rzy­ce – gro­ma­da w po­wie­cie prze­wor­skim

Wikipedia


gorzycki

przy­miot­nik od: Go­rzy­ce


SJP.pl


gorzyczanin

miesz­ka­niec Go­rzyc (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gorzyczanka

miesz­kan­ka Go­rzyc (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gorzyczki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­rzycz­ki – wieś w woj. ślą­skim, w pow. wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce
  • Go­rzycz­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń
  • Go­rzycz­ki – gro­ma­da

Wikipedia


gorzyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny go­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­pri­dae|ref=tak.;

Wiktionary


gorzykowate

o ce­chach go­rzy­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Go­rzy­ko­wa­te, go­rzy­ki (Pi­pri­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Obej­mu­je ponad 50 ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych lasy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, Cen­tral­nej oraz Try­ni­da­du i To­ba­go.

Wikipedia


gorzykowaty

o ce­chach go­rzy­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


gorzysław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­rzy­sław – imię mę­skie
  • Go­rzy­sław – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce
  • Go­rzy­sław – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Trze­bia­tów
  • Go­rzy­sław – gro­ma­da

Wikipedia


gorzysławostwo

Go­rzy­sław z mał­żon­ką; Go­rzy­sła­wo­wie


SJP.pl


gorzysławowie

Go­rzy­sław z mał­żon­ką; Go­rzy­sła­wo­stwo


SJP.pl


gorzysławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­rzy­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gorzów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. Go­rzów Wiel­ko­pol­ski.

 (1.2) zob. Go­rzów Ślą­ski.

 (1.3) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorzowianin mos., Gorzowianka ż.

 przym. gorzowski

Wiktionary


gorąc

upał, skwar, bar­dzo wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. skwar, upał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męczy mnie ten gorąc, nie da się żyć bez klimy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔrɔ̃nt͡s, AS: gorõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelec mos., gorąco n., gorączka ż.

 przym. gorący, gorączkowy

 przysł. gorąco, gorączkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorąco, skwar, upał

Wiktionary


gorące

po­tocz­nie: go­rą­ca, go­to­wa­na po­tra­wa


SJP.pl


gorąco

upał, skwar, cie­pło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra, upał

przy­słó­wek

 (2.1) bar­dzo cie­pło, upal­nie

 (2.2) pot. nie­bez­piecz­nie

 (2.3) ser­decz­nie, wy­lew­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Na pla­ża­a­ży było tak go­rą­co, że więk­szość tu­ry­stów spę­dza­ła czas w morzu.

 (2.2) Za­czy­na robić się go­rą­co. Ucie­kaj­my.

 (2.3) Poz­dra­wiam go­rą­co pana córkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈrɔ̃nt͡sɔ, AS: gorõnco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelec mos., gorąc mrz., gorącość ż.

 przym. gorący

 czas. gorączkować

Wiktionary


gorącokrwistość

1. cecha konia o dużym tem­pe­ra­men­cie i spraw­no­ści fi­zycz­nej, zwy­kle rasy an­glo­a­rab­skiej;
2. cecha osoby za­cho­wu­ją­cej się nie­spo­koj­nie, nie­roz­waż­nie, ule­ga­ją­cej emo­cjom;
3. cecha zwie­rzę­cia zdol­ne­go do utrzy­my­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej ciała na względ­nie sta­łym po­zio­mie, nie­za­leż­nym od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; sta­ło­ciepl­ność, cie­płokr­wi­stość, en­do­ter­micz­ność, ho­mo­jo­ter­mia, ho­me­o­ter­mia


SJP.pl


gorącokrwisty

1. o ko­niach: o dużym tem­pe­ra­men­cie i spraw­no­ści fi­zycz­nej, zwy­kle rasy an­glo­a­rab­skiej; cie­płokr­wi­sty;
2. za­cho­wu­ją­cy się nie­spo­koj­nie, nie­roz­waż­nie, ule­ga­ją­cy emo­cjom;
3. wła­ści­wy komuś za­cho­wu­ją­ce­mu się nie­spo­koj­nie, nie­roz­waż­nie, ule­ga­ją­ce­mu emo­cjom, np. go­rą­cokr­wi­sty głos;
4. o zwie­rzę­ciu: zdol­ny do utrzy­my­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry wew­nętrz­nej ciała na względ­nie sta­łym po­zio­mie, nie­za­leż­nym od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; sta­ło­ciepl­ny, cie­płokr­wi­sty, en­do­ter­micz­ny, ho­mo­jo­ter­micz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o koniu: czy­stej krwi, szla­chet­nej rasy i ży­we­go tem­pe­ra­men­tu

 (1.2) o czło­wie­ku: o wy­bu­cho­wym tem­pe­ra­men­cie, na­mięt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń czy­stej krwi arab­skiej to jedna z pod­sta­wo­wych ras koni go­rą­cokr­wi­stych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrɔ̃nt͡sɔˈkr̥fʲistɨ, AS: gorõncokr̦fʹisty

Wiktionary


gorącość

1. bycie go­rą­cym;
2. prze­sta­rza­le: go­rą­co - upał, skwar, cie­pło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. cecha tego, co ma bar­dzo wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę

 (1.2) przest. cecha tego, który jest bar­dzo w coś za­an­ga­żo­wa­ny

 (1.3) przest. cecha tego, w co lu­dzie żar­li­wie się an­ga­żu­ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jeśli tym­cza­sem złoci się za­led­wie wino, snadź w krwi mło­dej wię­cej słoń­ca niż pur­pu­ry, póki lata go­rą­co­ści nie do­pa­lą krwi w ży­łach i win­nej ma­ci­cy gron!

 (1.2) Co wię­cej, że wła­śnie to nie­do­łę­stwo bę­dzie gło­sem doś­wiad­cze­nia, umie­ją­ce­go za­pal­czy­wość i go­rą­cość prze­ku­wać na oręż dla głę­bo­kich kal­ku­la­cji, ar­cy­do­nio­słych pla­nów!

 (1.3) Go­rą­cość bitwy nie poz­wa­la­ła brać nie­wol­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorąco n.

 przym. gorący

 przysł. gorąco

Wiktionary


gorącożółty

rzad­ko: żółty o po­ma­rań­czo­wym od­cie­niu


SJP.pl


gorący

1. bar­dzo cie­pły, ma­ją­cy wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę; roz­pa­lo­ny; upal­ny;
2. sil­nie grze­ją­cy, ogrze­wa­ją­cy, pra­żą­cy;
3. pełen uczu­cia; ser­decz­ny, życz­li­wy;
4. żywy, gwał­tow­ny, pełen żar­li­wo­ści


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bar­dzo cie­pły, tak, że od­czu­wa­ny nie­przy­jem­nie

 (1.2) przen. na­mięt­ny

 (1.3) przen. ser­decz­ny

 (1.4) techn. przy­go­to­wa­ny do na­tych­mia­sto­we­go uru­cho­mie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Że­laz­ko jest bar­dzo go­rą­ce.

 (1.2) Moja żona nie jest już tak go­rą­ca, jak kie­dyś…

 (1.3) Prze­sy­łam Wam wszyst­kim go­rą­ce bu­zia­ki i poz­dro­wie­nia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈrɔ̃nt͡sɨ, AS: gorõncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelec mos., gorąc m., gorąco n., gorączka ż., gorącość ż.

 czas. gorączkować, gorzeć ndk.

 przysł. gorąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciepły, upalny, skwarny, rozpalony; gw. Górny Śląsk gorki

 (1.2) napalony, podniecony

Wiktionary


gorączka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan, w któ­rym tem­pe­ra­tu­ra ciała czło­wie­ka prze­kra­cza 38℃;

 (1.2) książk. przen. stan unie­sie­nia emo­cjo­nal­ne­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przest. czło­wiek po­ryw­czy, za­pal­czy­wy

Wiktionary

Go­rącz­ka (łac. "fe­bris") – stan eu­ter­mii to­wa­rzy­szą­cy cho­ro­bie po­le­ga­ją­cy na zwięk­sze­niu tem­pe­ra­tu­ry ciała w punk­cie na­staw­czym po­wy­żej normy. Pier­wot­ne zna­cze­nie tego ob­ja­wu to obron­na od­po­wiedź or­ga­niz­mu na atak wi­ru­sów, bak­te­rii, grzy­bów, obec­ność ciał ob­cych, aler­ge­nów, mart­wych frag­men­tów tka­nek i che­micz­nych pi­ro­ge­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie idziesz dzi­siaj do szko­ły, bo masz go­rącz­kę.

 (2.1) Ten go­rącz­ka znów po­le­ciał do szefa z awan­tu­rą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈrɔ̃n͇t͡ʃka, AS: gorõṇčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorąc m.

 czas. gorączkować ndk.

 przym. gorączkowy, podgorączkowy, bezgorączkowy, gorący

 przysł. gorączkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (podwyższona / wysoka) temperatura

 (1.2) szał, ferwor, podnieta, podniecenie, ekscytacja

 (2.1) gorąca głowa

Wiktionary


gorączkotwórczy

wy­wo­łu­ją­cy go­rącz­kę


SJP.pl


gorączkować

1. mieć pod­wyż­szo­ną tem­pe­ra­tu­rę ciała;
2. go­rącz­ko­wać się - po­tocz­nie: iry­to­wać się, nie­cier­pli­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę ciała spo­wo­do­wa­ną cho­ro­bą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny go­rącz­ko­wać się

 (2.1) de­ner­wo­wać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorączka ż., gorączkowanie n., gorąco n.

 przym. gorący, gorączkowy, podgorączkowy, bezgorączkowy

 przysł. gorąco

Wiktionary


gorączkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób go­rącz­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W głów­nym han­ga­rze pa­nu­je chaos. Ofi­ce­ro­wie po­kła­do­wi go­rącz­ko­wo kie­ru­ją tłumy na tran­spor­tow­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorąc mrz., gorączka ż.

 czas. gorączkować się ndk.

 przym. gorączkowy

Wiktionary


gorączkowość

→ go­rącz­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

gorączkowy

gorączkowy

1. wy­stę­pu­ją­cy pod­czas go­rącz­ki - pod­wyż­szo­nej tem­pe­ra­tu­ry ciała (np. go­rącz­ko­we ma­ja­cze­nia, go­rącz­ko­we drgaw­ki);
2. pełen pod­nie­ce­nia, znie­cier­pli­wie­nia, nie­po­ko­ju (np. go­rącz­ko­wy poś­piech, go­rącz­ko­wa at­mos­fe­ra przed wy­ja­zdem)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy go­rącz­ki, zwią­za­ny z go­rącz­ką

 (1.2) taki, w któ­rym prze­ja­wia­ją się poś­piesz­ne, nie­spo­koj­ne a przy tym wzmo­żo­ne dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W tym bez­ru­chu do­cho­dzi­ły ją uryw­ki go­rącz­ko­wych roz­mów przez ko­mu­ni­ka­to­ry, ale nie wy­chwy­ty­wa­ła po­szcze­gól­nych słów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezgorączkowy

 rzecz. gorąc mrz., gorączka mzw./ż.

Wiktionary


gorączkująca

ko­bie­ta z pod­nie­sio­ną tem­pe­ra­tu­rą ciała


SJP.pl


gorączkujący

czło­wiek ma­ją­cy go­rącz­kę


SJP.pl


gorączniak

naz­wi­sko


SJP.pl


goręcej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: go­rą­co


SJP.pl


goręczyno

Go­rę­czy­no, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub­skim Gòrãczëno, (niem. Gor­rens­chin) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no. Leży nad Ra­du­nią przy wschod­nim krań­cu Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go. Przez miej­sco­wość pro­wa­dzi "Szlak ka­ja­ko­wy rzeki Ra­du­ni". Naj­bliż­sza sta­cja ko­le­jo­wa to So­mo­ni­no lub Sław­ki na tra­sie ma­gi­stra­li wę­glo­wej (Mak­sy­mi­lia­no­wo-Ko­ście­rzy­na-Gdy­nia). Ma sta­tus so­łect­wa

Wikipedia


gorętszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: go­rą­cy; bar­dziej go­rą­cy


SJP.pl


gorłowka

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl


gorłówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie (pol­ski eg­zo­nim);

Wiktionary

Gor­łów­ka (ukr. Горлівка, "Hor­liw­ka"; ros. Горловка, "Gor­łow­ka") – mia­sto we wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie do­niec­kim; nie­ca­łe 240 tys. miesz­kań­ców (2022). Oś­ro­dek wy­do­by­cia węgla ka­mien­ne­go. Ważny węzeł ko­le­jo­wy. Obec­na nazwa miej­sco­wo­ści po­cho­dzi od ge­o­lo­ga ro­syj­skie­go Pio­tra Gor­ło­wa, który pro­wa­dził prace ba­daw­cze na te­re­nie osady. Od 2014 znaj­du­je się pod kon­tro­lą Do­niec­kiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gorłowski

Wiktionary


gorżciel

gorż­ciel wła­ści­wy - ga­tu­nek krze­wu lub ma­łe­go drze­wa z ro­dzi­ny bie­gu­necz­ni­ko­wa­tych; gorz­kla wła­ści­wa, gorz­knia wła­ści­wa, gorz­ko­drzew wła­ści­wy, kwa­sja wła­ści­wa


SJP.pl


gorżdowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gorżd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorżdy lm.

Wiktionary


gorżdy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu kłaj­pedz­kim.

Wiktionary

Gorż­dy (lit. "Gargždai" ()) to mia­sto w za­chod­niej Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu kłaj­pedz­kim w re­jo­nie kłaj­pedz­kim, sie­dzi­ba sta­ro­stwa Gorż­dy, 15 212 miesz­kań­ców (2001).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gorżdowski

Wiktionary


gorżetka

prze­sta­rza­le: fu­trza­ny koł­nie­rzyk szczel­nie opi­na­ją­cy szyję


SJP.pl


gos

naz­wi­sko


SJP.pl

gOS (albo good OS) – dy­stry­bu­cja sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go GNU/Linux stwo­rzo­na przez ‘Good OS LLC’. Ko­rzy­sta­ła ze śro­do­wi­ska gra­ficz­ne­go En­ligh­ten­ment.

Sporą część pro­gra­mów ofe­ro­wa­nych przez gOS można było uru­cho­mić z po­zio­mu prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej – dy­stry­bu­cja sta­ra­ła się wy­ko­rzy­stać prze­de wszyst­kim moż­li­wo­ści apli­ka­cji we­bo­wych (GMail, Go­o­gle Maps, Go­o­gle Spre­ads­he­ets itp.).

Wikipedia


gosainthan

szczyt w Hi­ma­la­jach; Szi­sza­pang­ma


SJP.pl


gosbert

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne bło­go­sła­wio­ne­go Gos­ber­ta ob­cho­dzo­ne jest 13 lu­te­go.

Wiktionary


gosek

naz­wi­sko


SJP.pl


goshenit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, bar­dzo czy­sta i przez­ro­czy­sta od­mia­na be­ry­lu;

Wiktionary

Gos­he­nit – mi­ne­rał, bar­dzo czy­sta, be­zbarw­na, przez­ro­czy­sta od­mia­na be­ry­lu. Znany okaz osz­li­fo­wa­ne­go ka­mie­nia o masie ok. 62 ct. znaj­du­je się w ko­lek­cji Smith­so­nian In­sti­tu­tion.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔˈʃɛ̃ɲit, AS: gošẽńit

Wiktionary


gosia

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta; Gośka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Mał­go­rza­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro zadz­wo­nię do Gosi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔɕa, AS: gośa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małgorzatka ż., Małgorzata ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gośka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Małgorzatka ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gośka ż.

Wiktionary


gosieniecki

naz­wi­sko


SJP.pl


gosiewski

naz­wi­sko, np. Prze­my­sław Go­siew­ski (1964-2010), pol­ski po­li­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­siew­ski – naz­wi­sko pol­skie
  • Beata Go­siew­ska (ur. 1971) – pol­ska po­li­tyk, dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa, se­na­tor
  • Mał­go­rza­ta Go­siew­ska (ur. 1966) – pol­ska po­li­tyk, urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, po­słan­ka na Sejm RP V ka­den­cji
  • Alek­san­der Kor­win Go­siew­ski (zm. 1639) – pi­sarz polny li­tew­ski, wo­je­wo­da smo­leń­ski, pi­sarz wiel­ki li­tew­ski, re­fe­ren­darz wiel­ki li­tew­ski
  • Ana­tol Go­siew­ski (ur. 1928, zm. 2005) – pol­ski in­ży­nier elek­tro­nik, prof. dr hab. inż. Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej.
  • Bo­gu­sław Kor­win Go­siew­ski (ur. 1669, zm. 1744) – bi­skup smo­leń­ski, kan­tor i ku­stosz ka­te­dral­ny wi­leń­ski, pro­boszcz oniksz­tyń­ski
  • Jerzy Go­siew­ski (ur. 1952) – pol­ski po­li­tyk, le­śnik, poseł na Sejm RP V i VI ka­den­cji
  • Krzysz­tof Kor­win Go­siew­ski (zm. 1643) – wo­je­wo­da smo­leń­ski, re­fe­ren­darz wiel­ki li­tew­ski, pi­sarz wiel­ki li­tew­ski, dy­plo­ma­ta, sta­ro­sta wie­li­ski
  • Ma­ciej Kor­win Go­siew­ski (zm. ok. 1683) – ge­ne­rał ar­ty­le­rii li­tew­skiej, stol­nik no­wo­gródz­ki, sta­ro­sta łoź­dziej­ski
  • Prze­my­sław Go­siew­ski (ur. 1964, zm. 2010) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm RP IV, V i VI ka­den­cji, mi­ni­ster-czło­nek Rady Mi­ni­strów oraz wi­ce­pre­zes Rady Mi­ni­strów w rzą­dzie Ja­ro­sła­wa Ka­czyń­skie­go, przew...
  • Wik­tor Go­siew­ski (ur. 1890, zm. 1936) – pol­ski le­karz, żoł­nierz Le­gio­nów Pol­skich, pe­o­wiak, po­li­tyk, poseł na Sejm III ka­den­cji oraz se­na­tor IV ka­den­cji w II RP
  • Win­cen­ty Alek­san­der Go­siew­ski (ur. ok. 1620, zm. 1662) – het­man polny li­tew­ski, pod­skar­bi wiel­ki li­tew­ski, pi­sarz wiel­ki li­tew­ski, ge­ne­rał ar­ty­le­rii li­tew­skiej, stol­nik wiel­ki li­tew­ski

Wikipedia


gosieńka

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl


gosik

naz­wi­sko


SJP.pl


gosiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gosi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gosk

naz­wi­sko


SJP.pl


goska

naz­wi­sko


SJP.pl


goslar

Gos­lar – mia­sto po­wia­to­we w środ­ko­wej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, ulo­ko­wa­ne u pod­nó­ża gór Harzu, sto­li­ca po­wia­tu Gos­lar.

Hi­sto­ria Gos­la­ru jest ści­śle zwią­za­na z gór­nict­wem rud me­ta­li w obec­nej dziel­ni­cy mia­sta Ram­mels­berg. Za­ło­żo­ne w 922 mia­sto stało się sie­dzi­bą ce­sa­rzy dy­na­stii sa­lic­kiej, któ­rzy wy­bu­do­wa­li tu pa­la­tium ce­sar­skie (niem. "Ka­i­serp­falz"), by móc le­piej kon­tro­lo­wać pro­duk­cję sre­bra.

Wikipedia


goslaryt

mi­ne­rał, wodny siar­czan cynku, two­rzą­cy rom­bo­we krysz­ta­ły i ut­wo­ry sta­lak­ty­to­we barwy bia­łej, czer­wo­na­wej, nie­bie­ska­wej i żół­ta­wej


SJP.pl


gosp.

skrót od: go­spo­dar­ka, go­spo­dar­czy


SJP.pl


gospel

go­spels;
1. styl mu­zycz­ny wy­wo­dzą­cy się z re­li­gij­nych pie­śni Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich;
2. pieśń re­li­gij­na lub lu­do­wa utrzy­ma­na w kli­ma­cie jaz­zo­wym; go­spel song


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) muz. styl mu­zy­ki chrze­ści­jań­skiej, wy­wo­dzą­cy się z pie­śni Afro­a­me­ry­ka­nów;

 (1.2) muz. utwór w stylu go­spel (1.1)

Wiktionary

Go­spel (go­spels) – ro­dzaj chrze­ści­jań­skiej mu­zy­ki obrzę­do­wej (sa­kral­nej), ma­ją­cej swój po­czą­tek w XIX-wiecz­nej kul­tu­rze czar­no­skó­rych miesz­kań­ców Sta­nów Zjed­no­czo­nych Ame­ry­ki. Mu­zy­ka ta cha­rak­te­ry­zu­je się silną rolą rytmu, a tek­sty mają cha­rak­ter chrze­ści­jań­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie wspó­łist­nie­ją obok sie­bie za­rów­no kla­sycz­ny go­spel, jak i jego no­wo­czes­ne od­mia­ny, m.in. pra­i­se & wors­hip.

 (1.2) Na za­koń­cze­nie zaś­pie­waj­my jakiś znany go­spel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔspɛl, AS: gospel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospelowy

 przym. gospelowy

Wiktionary


gospelowy

→ go­spel; go­spel­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z mu­zy­ką go­spel, do­ty­czą­cy mu­zy­ki go­spel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Or­kie­stra wy­ko­na wią­zan­kę ut­wo­rów go­spe­lo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospel mrz./n.

Wiktionary


gospels

pieśń re­li­gij­na lub lu­do­wa utrzy­ma­na w kli­ma­cie jaz­zo­wym; go­spel; go­spel song


SJP.pl


gospelsowy

ma­ją­cy zwią­zek z go­spels (go­spel), np. wy­ko­naw­ca go­spel­so­wy; go­spe­lo­wy


SJP.pl


gospocha

po­tocz­nie: za­po­bie­gli­wa, pra­co­wi­ta go­spo­dy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rub. zgrub. go­spo­dy­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Księż­na Anna jakby cale inną skórę przy­bra­ła. Rzekł­by kto, że przez czary ja­ko­weś w pocz­ci­wą, do­bro­dusz­ną go­spo­chę li­tew­ską prze­mie­nio­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔsˈpɔxa, AS: gospoχa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gospodarować

Wiktionary


gospoda

1. wiej­ska re­sta­u­ra­cje; ja­dło­daj­nia, karcz­ma;
2. dom za­jezd­ny; za­jazd, ober­ża;
3. daw­niej: miesz­ka­nie przez­na­czo­ne na krót­ki pobyt; kwa­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ja­dło­daj­nia wiej­ska lub sty­li­zo­wa­na na taki cha­rak­ter

 (1.2) dom za­jezd­ny

 (1.3) daw. kwa­te­ra na krót­ki pobyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu na wsi nie ma żad­nej roz­ryw­ki, go­spo­dę nawet zam­knę­li, to i chło­py jeż­dżą na ce­pe­en – ob­ja­śnia pan Bolek, wdo­wiec, eme­ryt, lat 68.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gospodarować, gospodarzyć

 rzecz. gospodarka ż., gospodarność ż., gospodarstwo n., gospodarz m., gospodyni ż., gosposia ż.

 przym. gospodarczy, gospodarny, gospodarski

 przysł. gospodarczo, gospodarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arenda, austeria, bar, jadłodajnia, karczma, knajpa, oberża, osteria, posada, restauracja, szynk, szynkarnia; reg. śl. arynda, reg. śl. harynda

 (1.2) austeria, lokal, osteria, zajazd

 (1.3) lokum

Wiktionary


gospodarczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy go­spo­dar­ki, pod wzglę­dem go­spo­dar­czym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ło­wie XVIII wieku wyspa była w opła­ka­nym sta­nie: znie­wo­lo­na po­li­tycz­nie, wy­cień­czo­na go­spo­dar­czo, zu­bo­żo­na kul­tu­ro­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarz mos., gospodarka ż., gospoda ż.

 czas. gospodarować ndk.

 przym. gospodarczy

Wiktionary


gospodarczotechniczny

zwią­za­ny z tech­ni­ką go­spo­dar­czą


SJP.pl


gospodarczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z go­spo­dar­ką, do­ty­czą­cy go­spo­dar­ki

 (1.2) do­ty­czą­cy go­spo­dar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród kra­jów eu­ro­pej­skich żaden – nawet Pol­ska – nie ma tak do­brych per­spek­tyw go­spo­dar­czych jak Tur­cja.

 (1.2) Na rów­ni­nach abi­sal­nych znaj­du­ją się złoża kon­kre­cji po­li­me­ta­licz­nych – brył zbu­do­wa­nych ze związ­ków man­ga­nu, niklu, że­la­za, ko­bal­tu, mie­dzi z do­miesz­ka­mi in­nych me­ta­li, bę­dą­ce obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia ze stro­ny ludzi pod kątem ich go­spo­dar­cze­go wy­ko­rzy­sta­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔspɔˈdart͡ʃɨ, AS: gospodarčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarka ż., gospodarstwo n., gospodyni ż., gospoda ż., gospodarz m.

 czas. gospodarować, zagospodarowywać

 przysł. gospodarczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekonomiczny

Wiktionary


gospodarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gospodarek

1. po­wią­za­ny sy­stem prze­my­słu, rol­nict­wa, hand­lu i usłu­gi, ist­nie­ją­cy na ja­kimś te­re­nie; sy­stem go­spo­dar­czy;
2. dzie­dzi­na ak­tyw­no­ści go­spo­dar­czej;
3. dy­spo­no­wa­nie i za­rzą­dza­nie ja­ki­miś ak­ty­wa­mi; go­spo­da­ro­wa­nie;
4. po­tocz­nie: drob­ne go­spo­dar­stwo rolne


SJP.pl


gospodarka

1. po­wią­za­ny sy­stem prze­my­słu, rol­nict­wa, hand­lu i usłu­gi, ist­nie­ją­cy na ja­kimś te­re­nie; sy­stem go­spo­dar­czy;
2. dzie­dzi­na ak­tyw­no­ści go­spo­dar­czej;
3. dy­spo­no­wa­nie i za­rzą­dza­nie ja­ki­miś ak­ty­wa­mi; go­spo­da­ro­wa­nie;
4. po­tocz­nie: drob­ne go­spo­dar­stwo rolne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ca­łoksz­tałt dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej

 (1.2) go­spo­da­ro­wa­nie, za­rzą­dza­nie czymś

 (1.3) pot. go­spo­dar­stwo rolne

Wiktionary

Go­spo­dar­ka – sy­stem go­spo­darstw do­mo­wych, rol­nych, przed­się­biorstw, in­sty­tu­cji pu­blicz­nych i pry­wat­nych za­pew­nia­ją­cy za­spo­ko­je­nie po­trzeb okre­ślo­nej po­pu­la­cji, współ­cze­śnie naj­czę­ściej re­gu­lo­wa­ny przez pań­stwo lub rynek.

Go­spo­dar­ka to ca­łoksz­tałt dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej pro­wa­dzo­nej w danym re­gio­nie (go­spo­dar­ka re­gio­nal­na), kraju (go­spo­dar­ka na­ro­do­wa) lub na całym świe­cie (go­spo­dar­ka świa­to­wa) po­le­ga­ją­cej na wyt­wa­rza­niu dóbr i świad­cze­niu usług zgod­nie z po­trze­ba­mi lud­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­prost­szy po­dział go­spo­dar­ki wy­róż­nia trzy sek­to­ry: rol­nict­wo, prze­mysł, usłu­gi.

 (1.3) Kry­sia chcia­ła iść na stu­dia, ale ktoś musi zo­stać na go­spo­dar­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔspɔˈdarka, AS: gospodarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarz mos., gospodyni ż., gospodarstwo n., gospodarzenie n., gospodarowanie n.

 przym. gospodarski, gospodarny, gospodarczy, wewnątrzgospodarczy, zagospodarowany

 czas. gospodarzyć (się) ndk., gospodarować ndk., zagospodarować dk.

Wiktionary


gospodarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób go­spo­dar­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarz mos., gospodarność ż., gospoda ż.

 przym. gospodarny

 czas. gospodarować

Wiktionary


gospodarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: go­spo­dar­nie


SJP.pl


gospodarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: go­spo­dar­ny


SJP.pl


gospodarność

→ go­spo­dar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umie­jęt­ność go­spo­da­ro­wa­nia

 (1.2) umie­jęt­ne za­rzą­dza­nie

Wiktionary

Patrz:

gospodarny

Przykłady

 (1.1) W swo­ich do­brach wy­ka­za­ła się za­rad­no­ścią i go­spo­dar­no­ścią, przy­czy­nia­jąc się do ich roz­wo­ju.

 (1.2) Nie prze­strze­gał zasad do­brej go­spo­dar­no­ści i szyb­ko zban­kru­to­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarstwo n., gospoda ż., gospodarz mos., gospodyni ż., gospodarka ż., gospodarowanie n., gospodarzenie n.

 czas. gospodarzyć ndk., gospodarzyć się ndk., gospodarować ndk., zagospodarować dk.

 przym. gospodarny

 przysł. gospodarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrotność, operatywność

Wiktionary


gospodarny

umie­ją­cy do­brze za­rzą­dzać, zwła­szcza do­bra­mi ma­te­rial­nym; rząd­ny, za­po­bie­gli­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­tra­fią­cy do­brze go­spo­da­ro­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarz mos., gospoda ż., gospodarność ż.

 przysł. gospodarnie

 czas. gospodarować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nierozrzutny, oszczędny, rządny, skrzętny

Wiktionary


gospodarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|go­spo­da­ro­wać.

 (1.2) ekon. kie­ro­wa­nie go­spo­dar­ką

 (1.3) roln. pro­wa­dze­nie go­spo­dar­stwa rol­ne­go

 (1.4) za­rzą­dza­nie środ­ka­mi

 (1.5) roz­po­rzą­dza­nie po­sia­da­ny­mi do­bra­mi

Wiktionary

Go­spo­da­ro­wa­nie – to dzia­łal­ność ludz­ka, in­dy­wi­du­al­na i zbio­ro­wa, która pro­wa­dzi do za­spo­ko­je­nia po­trzeb czło­wie­ka. Dzia­łal­ność ta po­le­ga na po­rów­ny­wa­niu ko­rzy­ści oraz kosz­tów i jest po­łą­czo­na z wy­bo­rem naj­lep­szej do­stęp­nej moż­li­wo­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Mając dwa­dzie­ścia lat prze­ją­łem go­spo­dar­stwo i za­czą­łem sa­mo­dziel­ne go­spo­da­ro­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarność ż., gospodarstwo n., gospodarz mos., gospodarzenie n., gospodyni ż., gospodarka ż.

 czas. gospodarzyć ndk., gospodarować ndk.

 przym. gospodarski

 przysł. gospodarsko

Wiktionary


gospodarować

1. pro­wa­dzić go­spo­dar­stwo rolne, upra­wiać rolę;
2. za­rzą­dzać za­so­ba­mi i środ­ka­mi, de­cy­do­wać o wy­ko­rzy­sta­niu ja­kichś dóbr, zwła­szcza swo­je­go włas­ne­go ma­jąt­ku;
3. kie­ro­wać go­spo­dar­ką, eko­no­mi­ką cze­goś; za­rzą­dzać;
4. po­tocz­nie: robić coś z dużym za­an­ga­żo­wa­niem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­wa­dzić go­spo­dar­kę da­ne­go miej­sca lub miej­sco­wo­ści

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) pro­wa­dzić go­spo­dar­stwo rolne

 (2.2) za­rzą­dzać po­sia­da­ny­mi środ­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­rząd źle go­spo­da­ro­wał ban­kiem.

 (2.2) Po­pra­wi­ły się też fi­nan­se. Dzię­ki obu pen­sjom, któ­ry­mi go­spo­da­ro­wa­li z chłop­ską oszczęd­no­ścią, udało im się wy­na­jąć lep­sze miesz­ka­nie (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospocha ż., gospoda ż., gospodarka ż., gospodarność ż., gospodarowanie n., gospodarstwo n., gospodarz mos., gospodyni ż., gosposia ż.

 czas. gospodarzyć

 przym. gospodarczy, gospodarny, gospodarski

 przysł. gospodarczo, gospodarnie, gospodarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) administrować, zarządzać

 (2.1) gospodarzyć, gospodarzyć się

 (2.2) rozporządzać, zarządzać

Wiktionary


gospodarowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gospodarski

1. do­ty­czą­cy go­spo­dar­stwa wiej­skie­go, pro­wa­dze­nia go­spo­dar­stwa wiej­skie­go;
2. do­ty­czą­cy go­spo­da­rza, rol­ni­ka; do­ty­czą­cy go­spo­da­rza domu, go­spo­dar­stwa do­mo­we­go;
3. wła­ści­wy do­bre­mu za­rząd­cy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z go­spo­dar­stwem, uży­wa­ny w go­spo­dar­stwie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­lo­wa­nia oraz kon­ku­ren­cja zwie­rząt go­spo­dar­skich przy­czy­ni­ły się do znacz­ne­go spad­ku li­czeb­no­ści po­pu­la­cji ko­zio­roż­ca nu­bij­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarowanie n., gospodarstwo n., gospoda ż., gospodarz mos., gospodyni ż.

 czas. gospodarować, gospodarzyć ndk.

 przysł. gospodarsko

Wiktionary


gospodarsko

przy­słó­wek

 (1.1) tak jak w go­spo­dar­stwie, po go­spo­dar­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarowanie n., gospodarstwo n., gospodarz mos., gospodarzenie n., gospodyni ż., gospodarka ż.

 czas. gospodarzyć ndk., gospodarować ndk.

 przym. gospodarski

Wiktionary


gospodarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sia­dłość wiej­ska o cha­rak­te­rze rol­ni­czym obej­mu­ją­ca grun­ty i za­bu­do­wa­nia; także jed­nost­ka pro­duk­cyj­na spe­cja­li­zu­ją­ca się w rol­nict­wie

 (1.2) in­wen­tarz do­mo­wy, mie­nie, sprzę­ty znaj­du­ją­ce się w domu

 (1.3) ogół spraw zwią­za­nych z ro­dzi­ną, domem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • go­spo­dar­stwo agro­tu­ry­stycz­ne
  • go­spo­dar­stwo do­mo­we
  • go­spo­dar­stwo po­moc­ni­cze
  • go­spo­dar­stwo rolne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na za­chód od rzeki jest duże go­spo­dar­stwo, w któ­rym ho­du­ją al­pa­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔspɔˈdarstfɔ, AS: gospodarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarka ż., gospodarz m., gospodyni ż., gospoda ż., gospodarność ż., gospodarzenie n., gospodarowanie n.

 czas. gospodarzyć ndk., gospodarować ndk.

 przym. gospodarski, gospodarczy

 przysł. gospodarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gospodarka

 (1.3) dom

Wiktionary


gospodarz

go­spo­da­ro­wać;
1. pro­wa­dzić go­spo­dar­stwo rolne, upra­wiać rolę;
2. za­rzą­dzać za­so­ba­mi i środ­ka­mi, de­cy­do­wać o wy­ko­rzy­sta­niu ja­kichś dóbr, zwła­szcza swo­je­go włas­ne­go ma­jąt­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba przyj­mu­ją­ca gości

 (1.2) roln. rol­nik po­sia­da­ją­cy włas­ne go­spo­dar­stwo

 (1.3) pot. wła­ści­ciel domu, lo­ka­lu, miesz­ka­nia, stan­cji, po­ko­ju lub pen­sjo­na­tu przez­na­czo­ne­go na wy­na­jem

 (1.4) adm. osoba spra­wu­ją­ca opie­kę nad bu­dyn­kiem miesz­kal­nym

 (1.5) biol. or­ga­nizm żywy, na któ­rym żyje pa­so­żyt;

 (1.6) sport. klub spor­to­wy na któ­re­go obiek­cie roz­gry­wa­ne są za­wo­dy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: go­spo­da­rzyć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • go­spo­darz – chłop, rol­nik, wła­ści­ciel go­spo­dar­stwa rol­ne­go, zo­bacz też gazda, kmieć, za­grod­nik, gbur, bam­ber (od mia­sta Bam­berg), go­spo­darz domu
  • go­spo­darz – or­ga­nizm
  • pań­stwo-go­spo­darz – pań­stwo
  • Go­spo­darz – wieś
  • Go­spo­darz – gro­ma­da
  • Go­spo­darz – dawna gmina
  • Ho­spo­dar

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Go­spo­darz za­o­rał swoje pole.

 (1.5) Go­spo­da­rzem dla bak­te­rio­fa­ga T7 jest bak­te­ria z ga­tun­ku Es­che­ri­chia coli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔsˈpɔdaʃ, AS: gospodaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarstwo n., gospoda ż., gospodarka ż., gosposia ż., gospodarzenie n., gospodarowanie n., gospodarność ż., zagospodarowywanie n., zagospodarowanie n., wygospodarowywanie n., wygospodarowanie n.

:: fż. gospodyni ż.

 czas. gospodarzyć ndk., gospodarować ndk., zagospodarowywać ndk., zagospodarować dk., wygospodarowywać ndk., wygospodarować dk.

 przym. gospodarski, gospodarczy, gospodarny

 przysł. gospodarnie, gospodarczo, gospodarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) host

 (1.2) rolnik, reg-pl|Śląsk|bamber., reg-pl|Śląsk|gazda., reg-pl|Śląsk|siedlok., reg-pl|Poznań|bałor., reg-pl|Poznań|bamber.

 (1.4) gospodarz domu, dozorca; pot. cieć

 (1.5) żywiciel

Wiktionary


gospodarze

1. wła­ści­ciel go­spo­dar­stwa wiej­skie­go wraz z żoną;
2. po­tocz­nie: wła­ści­ciel domu, miesz­ka­nia, pen­sjo­na­tu itp. wraz z żoną;
3. prze­no­śnie: pan domu i jego żona dla za­pro­szo­nych gości


SJP.pl


gospodarzyć

go­spo­da­ro­wać;
1. pro­wa­dzić go­spo­dar­stwo rolne, upra­wiać rolę;
2. za­rzą­dzać za­so­ba­mi i środ­ka­mi, de­cy­do­wać o wy­ko­rzy­sta­niu ja­kichś dóbr, zwła­szcza swo­je­go włas­ne­go ma­jąt­ku


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­wa­dzić go­spo­dar­stwo

 (1.2) za­rzą­dzać czymś i wy­ko­rzy­sty­wać po­sia­da­ne za­so­by

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny go­spo­da­rzyć się

 (2.1) pro­wa­dzić włas­ne go­spo­dar­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Paf­nu­cy do­brze go­spo­da­rzy do­stęp­nym cza­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarz mos., gospodarzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dysponować, rządzić, zarządzać

Wiktionary


gospodyni

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca go­spo­dar­stwo do­mo­we; pani domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta go­spo­da­ru­ją­ca w domu

 (1.2) ko­bie­ta go­spo­da­ru­ją­ca na go­spo­dar­stwie rol­nym

 (1.3) wła­ści­ciel­ka miesz­ka­nia lub domu

 (1.4) ko­bie­ta, która re­pre­zen­tu­je in­sty­tu­cję, or­ga­ni­za­to­rów wobec gości

 (1.5) ko­bie­ta, która pro­wa­dzić cudze go­spo­dar­stwo do­mo­we za wy­na­gro­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iwona nie spraw­dza się jako go­spo­dy­ni, wi­dzia­łaś jaki ma bar­dak w domu.

 (1.2) Rano go­spo­dy­ni wy­do­i­ła krowy i na­kar­mi­ła kury.

 (1.3) Szu­ka­łem wczo­raj go­spo­dy­ni, chcąc opła­cić czynsz, ale jej nie zna­la­złem.

 (1.4) Bar­dzo pro­szę panią Lud­mi­łę, by peł­ni­ła obo­wiąz­ki go­spo­dy­ni, wszak każde ciało po­trze­bu­je głowy.

 (1.5) Zo­sta­wi­łem klu­cze u go­spo­dy­ni, bo pro­boszcz po­je­chał na spot­ka­nie de­ka­nal­ne do Go­le­szo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔspɔˈdɨ̃ɲi, AS: gospodỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gospodarstwo n., gospodarka ż., gospodarowanie n., gospodarzenie n., gospoda ż.

:: zdrobn. gosposia ż.

:: fm. gospodarz m.

 przym. gospodarski, gospodarczy

 czas. gospodarować ndk., gospodarzyć ndk., zagospodarować dk.

 przysł. gospodarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gospodyni domowa, pejor. kura domowa

 (1.2) reg. śl. gaździna

 (1.3) pani domu

 (1.5) gosposia, pomoc domowa

Wiktionary


gospodzin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. Pan, Bóg

 (1.2) stpol. pan, wład­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­dzi­nie Wszech­mo­gą­cy, / (…) Po­mo­ży mi to dzia­ło sło­żyć, Bych je mogł pil­nie wy­ło­żyć / Ku Twej fały rozm­no­że­niu (…).

 (1.1) U twego Syna Go­spo­dzi­na, matko zwo­le­na Ma­ry­ja!

Wiktionary


gospodzki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. karcz­marz

Wiktionary


gosposia

po­tocz­nie: ko­bie­ta za­trud­nia­na do wy­ko­ny­wa­nia prac do­mo­wych; pomoc do­mo­wa, go­spo­dy­ni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • go­spo­sia – pomoc do­mo­wa, osoba za­trud­nia­na do wy­ko­ny­wa­nia prac do­mo­wych; zob. też słu­żą­ca
  • Go­spo­sia – fran­cu­ski film z 2002 roku

Wikipedia


gosprzydowa

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim


SJP.pl

Gos­przy­do­wa – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Gnoj­nik.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Gos­przy­do­wa po­ło­żo­na jest na Po­gó­rzu Kar­pac­kim, w obrę­bie Po­gó­rza Wi­śnic­kie­go. Zaj­mu­je pa­gór­ko­wa­tą, le­si­stą oko­li­cę, w od­le­gło­ści 15 km na po­łud­nie od Brze­ska, przy dro­dze kra­jo­wej nr 75. Pra­wie przez śro­dek wio­ski prze­pły­wa rzeka Usz­wi­ca (pra­wo­brzeż­ny do­pływ Wisły), dzie­ląc ją na dwie czę­ści.

Wikipedia


gosprzydowski

przy­miot­nik od: Gos­przy­do­wa


SJP.pl


gospód

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Mię­dzy­rzec Pod­la­ski. pan

Wiktionary


goss

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Goss – pol­ski in­ży­nier
  • Ja­ni­na Goss – pol­ska radca praw­ny
  • John Goss – bry­tyj­ski kom­po­zy­tor i or­ga­ni­sta
  • Luke Goss – bry­tyj­ski wo­ka­li­sta, muzyk, aktor, re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Matt Goss – bry­tyj­ski pio­sen­karz, muzyk, autor tek­stów pio­se­nek, per­ku­si­sta, gi­ta­rzy­sta i pro­du­cent mu­zycz­ny.
  • Phil Goss – pol­ski pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny
  • Por­ter J. Goss – ame­ry­kań­ski po­li­tyk

Wikipedia


gostek

po­tocz­nie: męż­czyz­na, chło­pak, niez­na­jo­my; koleś, ko­leż­ka, gość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ne­ga­tyw­nie o oso­bie mało zna­nej lub za­ży­le o oso­bie do­brze zna­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zła­pa­li ja­kie­goś gost­ka na kra­dzie­ży i zaraz go przys­krzy­ni­li.

 (1.1) Go­stek fikał, to do­stał.

 (1.1) Ty znasz tego gost­ka, który był na uro­dzi­nach u Beaty?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gość mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. facet, gościu, gość, koleś, kolo

Wiktionary


gostkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gost­ko­wo – część mia­sta Cie­cha­nów
  • Gost­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Ły­so­mi­ce
  • Gost­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Go­ły­min-Oś­ro­dek
  • Gost­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Szul­bo­rze Wiel­kie
  • Gost­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz
  • Gost­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Obry­te
  • Gost­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Bytów
  • Gost­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce
  • Gost­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Miej­ska Górka
  • Gost­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Gost­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór
  • Gost­ko­wo – je­zio­ro w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Su­lę­czy­no

Wikipedia


gostkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: Gost­kow­ski (herb ba­ro­now­ski).

Gost­kow­ski (Gost­kof­ski, Gost­kow­ske, Gust­kow­ski, Skork-Gost­kow­ski, Skór­ka-Gost­kow­ski, Skór­ka, Skork, Skor­ka, Drze­wi­ca od­mien­ny) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Drze­wi­ca.

Wikipedia


gostomia

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Pi­li­cą;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Biała;

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­sto­mia – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Pi­li­cą
  • Go­sto­mia – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Biała
  • Go­sto­mia – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Go­sto­mia – gro­ma­da w po­wie­cie prud­nic­kim
  • Go­sto­mia – gro­ma­da w po­wie­cie wa­łec­kim
  • Go­sto­mia – dawna gmina
  • Go­sto­mia – nie­ist­nie­ją­cy przy­sta­nek oso­bo­wy w Go­sto­mi w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim
  • Go­sto­mia – dawna zbio­ro­wa gmina wiej­ska (Amts­be­zirk) w po­wie­cie prud­nic­kim, re­jen­cji opol­skiej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gostomianin mos., gostomianka ż.

 przym. gostomski

Wiktionary


gostomski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­stom­ski – ka­szub­ski herb szla­chec­ki
  • An­zelm Go­stom­ski, kal­win, oj­ciec To­ma­sza
  • Bro­ni­sław Go­stom­ski, pra­łat, ka­pe­lan pre­zy­den­ta Ry­szar­da Ka­czo­row­skie­go
  • Hie­ro­nim Go­stom­ski, wo­je­wo­da poz­nań­ski, oj­ciec Jana
  • Jan Go­stom­ski, wo­je­wo­da ka­li­ski, syn Hie­ro­ni­ma
  • Ma­ciej Go­stom­ski, pił­karz
  • Sta­ni­sław Go­stom­ski, wo­je­wo­da raw­ski
  • To­masz Go­stom­ski, wo­je­wo­da ma­zo­wiec­ki i pod­la­ski, syn An­zel­ma
  • Wa­le­ry Go­stom­ski, pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry

Wikipedia


gostycyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Go­sty­cyn (niem. "Lie­be­nau", kaszb. "Gòstëcëno", przed ro­kiem 1939 obocz­nie uży­wa­no nazwy "Go­sto­czyn") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Go­sty­cyn.

Wieś leży na za­chod­nim obrze­żu Borów Tu­chol­skich, na tra­sie linii ko­le­jo­wej Tu­cho­la-Pruszcz-Ko­ro­no­wo, z przy­stan­kiem Go­sty­cyn. (z za­wie­szo­nym ru­chem pa­sa­żer­skim od roku 1993, a to­wa­ro­wym od 2011) i przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 237.

Wikipedia


gostycyński

przy­miot­nik od: Go­sty­cyn


SJP.pl


gostynianin

miesz­ka­niec Go­sty­nia


SJP.pl


gostynianka

miesz­kan­ka Go­sty­nia


SJP.pl


gostynin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;

Wiktionary

Nie mylić z: Go­sty­niem.

Ta stro­na do­ty­czy mia­sta. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tego słowa.

Go­sty­nin – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu go­sty­niń­skie­go i gminy wiej­skiej Go­sty­nin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔˈstɨ̃ɲĩn, AS: gostỹńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gostyninianin mos., gostyninianka ż.

 przym. gostyniński

Wiktionary


gostyninianin

miesz­ka­niec Go­sty­ni­na


SJP.pl


gostyninianka

miesz­kan­ka Go­sty­ni­na


SJP.pl


gostyniński

przy­miot­nik od: Go­sty­nin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Go­sty­ni­nem, do­ty­czą­cy Go­sty­ni­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gostynin mrz., gostyninianin m., gostyninianka ż.

Wiktionary


gostyń

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa mia­sta i kilku wsi w Pol­sce;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. to­po­nim, nazwa wsi na Gór­nym Ślą­sku;

Wiktionary

Nie mylić z: Go­sty­ni­nem.

Ta stro­na do­ty­czy mia­sta. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tej nazwy.

Go­styń – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu go­styń­skie­go i gminy Go­styń, nad Kanią, po­ło­żo­ne około 60 km na po­łud­nie od Poz­na­nia. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. le­szczyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu­ry­ści za­in­te­re­so­wa­li się Go­sty­niem.

 (2.1) Tu­ryst­ki za­in­te­re­so­wa­ły się Go­sty­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔstɨ̃ɲ, AS: gostỹń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gostynianin m., gostynianka ż.

 przym. gostyński

Wiktionary


gostyński

przy­miot­nik od: Go­styń


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Go­sty­niem, do­ty­czą­cy Go­sty­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gostyń mrz., gostynianin m., gostynianka ż.

Wiktionary


gosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Gosz – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ta­wusz. W 2011 roku li­czy­ła 1115 miesz­kań­ców.

Wikipedia


goszcz

naz­wi­sko


SJP.pl

Goszcz ( Goschütz) (1638–1742 mia­sto) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Twar­do­gó­ra, na wy­so­ko­ści 150 m n.p.m., około 50 km na pół­noc­ny wschód od Wroc­ła­wia i około 40 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ostro­wa Wiel­ko­pol­skie­go.

Wikipedia


goszczanowski

przy­miot­nik od: Go­szcza­nów


SJP.pl


goszczanów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Go­szcza­nów (daw. "Go­szczo­nów") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, sie­dzi­ba gminy Go­szcza­nów.

Wikipedia


goszczyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Go­szczyn w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Go­szczyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Go­szczyn. Sie­dzi­ba gminy Go­szczyn oraz pa­ra­fii pod wez­wa­niem św. Mi­cha­ła Ar­cha­nio­ła, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu mo­giel­nic­kie­go, ar­chi­die­cez­ji war­szaw­skiej.

Wikipedia


goszczyński

→ Go­szczyn


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Go­szczyń­ski (1957–2006) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Bar­ba­ra Go­szczyń­ska (ur. 1949) – pol­ska in­ży­nier bu­dow­nict­wa
  • Cze­sław Go­szczyń­ski (1950–2009) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Hanna Maria Ce­rań­ska-Go­szczyń­ska (1930–2014) – pol­ska le­kar­ka, pe­dia­tra
  • Jo­an­na Go­szczyń­ska (ur. 1948) – pol­ska sla­wist­ka, bo­he­mist­ka i sło­wa­cyst­ka
  • Mar­ty­na Go­szczyń­ska (ur. 2004) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Mi­chał Go­szczyń­ski (1921–1990) – pol­ski woj­sko­wy
  • Se­we­ryn Go­szczyń­ski (1801–1876) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, pi­sarz i poeta
  • Woj­ciech Go­szczyń­ski (ur. 1944) – pol­ski en­to­mo­log
  • Zdzi­sław Go­szczyń­ski (1897–1940) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia

Patrz:

Goszczyn

goszen

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. bi­blij­na kra­i­na w Del­cie Nilu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­braj­czy­cy wiele lat za­miesz­ki­wa­li w Go­szen na pół­no­cy Egip­tu.

Wiktionary


goszowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Go­szo­wem, do­ty­czą­cy Go­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goszów m.

Wiktionary


goszyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­szy­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca
  • Go­szy­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Bie­ra­wa
  • Go­szy­ce – dawna wieś, a obec­nie część Kłodz­ka, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim

Wikipedia


goszysta

le­wi­co­wy awan­tur­nik po­li­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik od­chy­le­nia le­wi­co­we­go, lewak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈʃɨsta, AS: gošysta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goszystowski

 rzecz. goszyzm m.

:: fż. goszystka ż.

Wiktionary


goszystka

→ go­szy­sta


SJP.pl

Patrz:

goszysta

goszystowski

przy­miot­nik od: go­szy­sta


SJP.pl


goszyzm

mocno le­wi­co­we po­glą­dy po­li­tycz­ne


SJP.pl

Go­szyzm (z fran­cu­skie­go la ga­u­che – le­wi­ca) – pow­sta­ły w kra­jach za­chod­nich w la­tach 60. XX wieku ruch spo­łecz­ny i ide­o­lo­gia. Roz­cza­ro­wa­ni tak wschod­nim ko­mu­niz­mem, jak i za­chod­nim ka­pi­ta­liz­mem, przed­sta­wi­cie­le go­szyz­mu sze­rzy­li idee non­kon­for­mi­stycz­nej kul­tu­ry. In­spi­ra­cją tego ruchu były takie kie­run­ki jak ne­o­mark­sizm, anar­chizm, fre­u­dyzm, szko­ła frank­furc­ka czy twór­czość Jean-Paula Sar­tre'a. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą go­szyz­mu była kry­ty­ka elit wła­dzy i po­rząd­ku praw­ne­go.

Wikipedia


gosław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­sław – imię mę­skie
  • Go­sław – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Go­sław – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Trze­bia­tów
  • Go­sław – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Go­sław – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek gry­fic­kiej kolei wą­sko­to­ro­wej w Go­sła­wiu, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


gosława

imię żeń­skie


SJP.pl

Go­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie; forma skró­co­na ta­kich imion, jak Go­dzi­sła­wa, "Go­rzy­sła­wa" (brak daw­nych za­pi­sów tego imie­nia w peł­nej for­mie ro­dza­ju żeń­skie­go) lub Go­ści­sła­wa. Moż­li­we dal­sze sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia: Goch­na, Gosz­ka, Koch­na (=Goch­na).

Wikipedia


gosławice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Opola;
3. dziel­ni­ca Ko­ni­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­sła­wi­ce – część Opola
  • Go­sła­wi­ce – dziel­ni­ca Ko­ni­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim.
  • Go­sła­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Go­sła­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo
  • Go­sła­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Go­sła­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy
  • Go­sła­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­drąb
  • Go­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Wierz­cho­sła­wi­ce
  • Go­sła­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Do­bro­dzień
  • Go­sła­wi­ce – dawna gmina wiej­ska w woj. łódz­kim
  • Go­sła­wi­ce – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w woj. łódz­kim i poz­nań­skim, a na­stęp­nie w woj. ko­niń­skim
  • Go­sła­wi­ce – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w woj. ślą­skim i woj. opol­skim

Wikipedia


gosławostwo

Go­sław z mał­żon­ką; Go­sła­wo­wie


SJP.pl


gosławowie

Go­sław z mał­żon­ką; Go­sła­wo­stwo


SJP.pl


gosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gosławski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Go­sław­ski (1769-1823) – poseł na sejm gro­dzień­ski
  • Józef Go­sław­ski (1865-1904) – ar­chi­tekt
  • Józef Go­sław­ski (1908-1963) – rzeź­biarz i me­da­lier
  • Ju­lian Boss-Go­sław­ski (1926-2012) – rzeź­biarz
  • Mar­ce­li Go­sław­ski (1862-1934) – ge­ne­rał
  • Ma­riusz Go­sław­ski (ur. 1980) – ma­larz i poeta
  • Ma­u­ry­cy Go­sław­ski (1802-1834) – poeta, uczest­nik kam­pa­nii tu­rec­kiej, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Sta­ni­sław Go­sław­ski (1918-2008) – rzeź­biarz
  • Wło­dzi­mierz Go­sław­ski (1903-1940) – che­mik i ta­ter­nik
  • Zbi­gniew Go­sław­ski (ur. 1953) – cho­dziarz spor­to­wy
  • Wanda Go­sław­ska (1922-2020) – ar­tyst­ka pla­styk, ce­ra­micz­ka i rzeź­biar­ka

Wikipedia


got

przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry go­tyc­kiej, mi­ło­śnik go­tyc­kie­go rocka cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się czar­nym ubio­rem i ma­ki­ja­żem


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = tu­ryst. Gór­ska Odz­na­ka Tu­ry­stycz­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skrót od Gór­ska Odz­na­ka Tu­ry­stycz­na
  • dawny skrót oz­na­cza­ją­cy ami­no­trans­fe­ra­zę aspa­ra­gi­nia­no­wą
  • czło­nek ple­mie­nia Gotów
  • czło­nek sub­kul­tu­ry go­tyc­kiej
  • Port lot­ni­czy Göteborg-Land­vet­ter

Wikipedia


got.

skrót od:
1. gotyk, go­tyc­ki;
2. go­tów­ka


SJP.pl


gota

przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry go­tyc­kiej, mi­ło­śnik go­tyc­kie­go rocka cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się czar­nym ubio­rem i ma­ki­ja­żem


SJP.pl

GoTa (ang. Glo­bal open Trun­king ar­chi­tec­tu­re) – cy­fro­wy sy­stem tran­kin­go­wy opar­ty na stan­dar­dzie CDMA2000. Sy­stem GoTa zo­stał opra­co­wa­ny przez firmę ZTE Cor­po­ra­tion, jedną z naj­więk­szych (obok Hu­a­wei) chiń­skich firm te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych bę­dą­cą glo­bal­nym do­staw­cą sprzę­tu te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go i roz­wią­zań sie­cio­wych. W Pol­sce ope­ra­to­rem sieci GoTa CDMA2000 jest firma Nor­disk Pol­ska Sp. z o.o. oraz Pol­kom­tel Sp z.o.o. (ope­ra­tor wir­tu­al­ny na sieci Nor­disk Pol­ska).

Wikipedia


gotajski

przy­miot­nik od: Gota (Gotha)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gothą (Gotą), do­ty­czą­cy Gothy, po­cho­dzą­cy z Gothy (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gotha ż., Gota ż.

Wiktionary


gotard

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Go­tard – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów "god" – bóg i "hard" – dziel­ny.

Go­tard imie­ni­ny ob­cho­dzi 5 maja, 6 lipca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej ko­le­ga Go­tard po­cho­dzi z Ba­wa­rii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Godehard

Wiktionary


gotardostwo

Go­tard z mał­żon­ką; Go­tar­do­wie


SJP.pl


gotardowie

Go­tard z mał­żon­ką; Go­tar­do­stwo


SJP.pl


gotardowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­tar­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gotfryd

imię mę­skie


SJP.pl


gotfrydostwo

Got­fryd z mał­żon­ką; Got­fry­do­wie


SJP.pl


gotfrydowie

Got­fryd z mał­żon­ką; Got­fry­do­stwo


SJP.pl


gotfrydowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Got­fry­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gotha

mia­sto w Niem­czech; Gota


SJP.pl

Gotha – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, sie­dzi­ba po­wia­tu Gotha. 31 grud­nia 2022 mia­sto li­czy­ło 46 019 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gotham

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Got­ham – re­gio­nal­ny ma­ga­zyn
  • Got­ham – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Dor­set
  • Got­ham – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie East Sus­sex
  • Got­ham – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Wi­scon­sin
  • Got­ham – bez­sze­ry­fo­wy krój pisma
  • Got­ham – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Not­ting­hams­hi­re
  • Got­ham – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Got­ham – ze­spół mu­zycz­ny
  • Got­ham City – fik­cyj­ne mia­sto

Wikipedia


gotka

→ got


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka sub­kul­tu­ry go­tyc­kiej

Wiktionary

Patrz:

got

Przykłady

 (1.1) Ja sama, choć gotką nie je­stem i nie będę, lubię się wy­stro­ić tylko po to, żeby się po­wy­gi­nać do swo­je­go od­bi­cia w lu­strze, a ciu­chy czę­sto ku­pu­ję pod wpły­wem chwi­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Got mos., Gotka ż., gotyk mrz.

:: fm. got mos.

 przym. gotycki

Wiktionary


gotland

Got­land – jeden ze szwedz­kich re­gio­nów te­ry­to­rial­nych ("szw." län), obej­mu­ją­cy swym ob­sza­rem po­ło­żo­ną na Morzu Bał­tyc­kim naj­więk­szą wyspę szwedz­ką Got­lan­dię oraz le­żą­ce wokół niej mniej­sze wyspy. Łącz­nie jest to razem z wyspą Got­lan­dią 805 wysp, z któ­rych 3 są stale za­lud­nio­ne, a na 12 znaj­du­ją się za­bu­do­wa­nia. Sie­dzi­bą władz re­gio­nu ("re­si­dens­stad") jest Visby.

Wikipedia


gotlandczyk

miesz­ka­niec Got­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Got­lan­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈtlãnṭt͡ʃɨk, AS: gotlãnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gotlandzki

 rzecz. gotlandzki mrz., Gotlandia, Gotlandka

Wiktionary


gotlandia

na­le­żą­ca do Szwe­cji wyspa na Morzu Bał­tyc­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szwedz­ka wyspa na Morzu Bał­tyc­kim;

Wiktionary

Got­lan­dia (szw. "Got­land" [ˈɡɔtland]) – wyspa na Bał­ty­ku na­le­żą­ca do Szwe­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cen­tral­ną czę­ścią ob­sza­ru nor­dyc­kie­go była Jut­lan­dia oraz wyspy duń­skie, a naj­dal­szą – po­łud­nio­wa Skan­dy­na­wia: ska­ger­rac­kie wy­brze­ża Nor­we­gii, Ska­nia, Got­lan­dia oraz po­łud­nio­wa część Sve­a­lan­dii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈtlãndʲja, AS: gotlãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotlandzki mrz., Gotlandczyk mos., Gotlandka ż.

 przym. gotlandzki

Wiktionary


gotlandka

miesz­kan­ka Got­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Got­lan­dii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈtlãntka, AS: gotlãntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gotlandzki

 rzecz. gotlandzki mrz., Gotlandczyk, Gotlandia

Wiktionary


gotlandzki

przy­miot­nik od: Got­lan­dia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Got­lan­dia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język got­landz­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jego są­siedzt­wie zna­le­zio­no licz­ne obiek­ty po­cho­dze­nia skan­dy­naw­skie­go (got­landz­kie i szwedz­kie), da­to­wa­ne na VIII/IX- ko­niec IX w.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈtlãnt͡sʲci, AS: gotlãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gotlandia ż., Gotlandczyk mos., Gotlandka ż.

Wiktionary


gotowacz

wy­spe­cja­li­zo­wa­ny ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy urzą­dze­niach wa­rzel­ni­czych w za­kła­dach pro­duk­cyj­nych i przet­wór­czych


SJP.pl


gotowaczka

→ go­to­wacz


SJP.pl

Patrz:

gotowacz

gotowalnia

1. po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ubie­ra­nia się;
2. sto­lik z lu­strem i przy­bo­ra­mi do ro­bie­nia to­a­le­ty; to­a­let­ka


SJP.pl

Go­to­wal­nia – uży­wa­na w Pol­sce od po­ło­wy XVIII wieku nazwa to­a­let­ki, czyli mebla, cza­sem z szu­flad­ka­mi, na­kry­tym tka­ni­ną, z na­sta­wia­nym lu­strem, słu­żą­ce­go do prze­cho­wy­wa­nia przy­bo­rów to­a­le­to­wych, kos­me­ty­ków, ozdób itp. oraz cze­sa­nia się, ubie­ra­nia.

Wikipedia


gotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. od­cza­sow­ni­ko­wy od|go­to­wać.

Wiktionary

Go­to­wa­nie – obrób­ka ciepl­na pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych od­by­wa­ją­ca się w śro­do­wi­sku go­rą­cej wody, zaz­wy­czaj wrzą­cej albo pary wod­nej. Pod­czas tego pro­ce­su biał­ka za­war­te w po­tra­wie ści­na­ją się, skro­bia roz­kle­ja się, co po­wo­du­je, że skro­bia staje się przys­wa­jal­na przez układ po­kar­mo­wy czło­wie­ka. Sto­sun­ko­wo niska tem­pe­ra­tu­ra tego pro­ce­su, nie­prze­kra­cza­ją­ca stu stop­ni Cel­sju­sza, spra­wia iż w po­tra­wie nie pow­sta­ją szkod­li­we dla zdro­wia pro­duk­ty roz­kła­du skład­ni­ków po­kar­mo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Garn­ka do go­to­wa­nia mleka nie na­le­ży uży­wać do in­nych celów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔtɔˈvãɲɛ, AS: gotovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowość ż., gotowizna ż., gotowiec m., gotowalnia ż., gotówka ż., ugotowanie n., podgotowywanie n., podgotowanie, zgotowanie n., przygotowywanie n., przygotowanie n.

 czas. gotować ndk., ugotować dk., podgotowywać ndk., podgotować dk., zgotować dk., przygotowywać ndk., przygotować dk.

 przym. gotówkowy, gotowany

 przysł. gotówkowo

Wiktionary


gotowany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. przy­rzą­dzo­ny / przy­rzą­dza­ny w pro­ce­sie go­to­wa­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od go­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na śnia­da­nie zja­dłem dwa go­to­wa­ne jajka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowanie n.

 czas. gotować ndk., ugotować dk.

Wiktionary


gotować

1. do­pro­wa­dzać daną po­tra­wę do wrze­nia;
2. zaj­mo­wać się kuch­nią, przy­go­to­wy­wać go­rą­ce po­sił­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­pro­wa­dzać do wrze­nia

 (1.2) przy­rzą­dzać cie­płą po­tra­wę

 (1.3) kulin. przy­go­to­wy­wać po­tra­wę przez obrób­kę ciepl­ną we wrzą­cej wo­dzie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny go­to­wać się (dk. brak)

 (2.1) (o wo­dzie, po­tra­wie) osią­gać tem­pe­ra­tu­rę wrze­nia

 (2.2) przen. czuć ogrom­ną złość, ale nie po­ka­zy­wać tego wy­raź­nie

 (2.3) pot. od­czu­wać dy­skom­fort i pocić się ob­fi­cie z po­wo­du go­rą­ca

 (2.4) przest. przy­go­to­wy­wać się do cze­goś

 (2.5) kulin. być przy­go­to­wa­nym do je­dze­nia po­przez go­to­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama go­tu­je wodę na her­ba­tę.

 (1.2) W nie­dzie­lę bab­cia za­wsze go­tu­je ryż na obiad.

 (1.3) Ma­ka­ron al dente można go­to­wać mak­sy­mal­nie sie­dem minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈtɔvat͡ɕ, AS: gotovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowanie n., ugotowanie n., gotówka ż.

 czas. pogotować, przegotować dk., ugotować dk., zagotować dk.

 przym. gotowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przyrządzać, kucharzyć, kuchcić, żart. pitrasić, pot. pichcić, przest. warzyć; gw. Śląsk Cieszyński warzyć

Wiktionary


gotowe

1. zwrot in­for­mu­ją­cy o ukoń­cze­niu ja­kiejś czyn­no­ści;
2. przyjść na go­to­we - uni­knąć ko­niecz­no­ści wy­ko­na­nia ja­kiejś czyn­no­ści, po­przez wy­ko­rzy­sta­nie efek­tów pracy kogoś in­ne­go


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) okrzyk oz­naj­mu­ją­cy za­koń­cze­nie cze­goś

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) n. lp. i ż. plu­ral|go­to­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze tutaj… tutaj drob­na ko­rek­ta… Go­to­we!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowość ż.

 przym. gotowy

Wiktionary


gotowie

lud ger­mań­ski za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny mię­dzy Bał­ty­kiem a Mo­rzem Czar­nym w I-III wieku n.e.; Goci


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) daw. do­kład­nie, sta­ran­nie

Wiktionary


gotowiec

po­tocz­nie:
1. coś uprzed­nio przy­go­to­wa­ne­go, na­da­ją­ce­go się do bez­poś­red­nie­go za­sto­so­wa­nia;
2. ro­dzaj ścią­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. przy­go­to­wa­na wcze­śniej praca na spraw­dzia­nie lub eg­za­mi­nie

 (1.2) pot. rzecz, z któ­rej można od razu sko­rzy­stać bez wkła­da­nia w to wy­sił­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na spraw­dzian z ję­zy­ka pol­skie­go zro­bi­łem sobie go­tow­ca, oby nasza pani mnie nie przy­ła­pa­ła.

 (1.2) Nie mia­łem dziś czasu, na uro­dzi­ny Krzyś­ka ku­pi­łem go­tow­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gotowy

 rzecz. gotowanie n.

Wiktionary


gotowiuteńki

zdrob­nie­nie od: go­to­wiut­ki


SJP.pl


gotowiutki

zdrob­nie­nie od: go­to­wy; go­to­wiuś­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: go­to­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔtɔˈvʲjutʲci, AS: gotovʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotowiuśki

Wiktionary


gotowiuśki

zdrob­nie­nie od: go­to­wy; go­to­wiut­ki


SJP.pl


gotowizna

po­tocz­nie:
1. po­sia­da­ne pie­nią­dze;
2. rzecz go­to­wa;
3. odzież ku­po­wa­na w skle­pie z do­staw szy­tych prze­my­sło­wo, a nie na za­mó­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. go­tów­ka

 (1.2) śrpol. zapas, zasób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Wo­kul­ski po czte­ro­let­niej ka­tor­dze zo­stał wolny jak pta­szek, z za­sob­nym skle­pem i trzy­dzie­stu ty­sią­ca­mi rubli w go­to­wiź­nie (…).

Wiktionary


gotowić

prze­sta­rza­łe:
1. sta­wiać coś w stan go­to­wo­ści; przy­go­to­wy­wać;
2. go­to­wić się - przy­go­to­wy­wać się, spo­so­bić się


SJP.pl


gotowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan peł­ne­go przy­go­to­wa­nia do cze­goś

 (1.2) za­miar, skłon­ność, zde­cy­do­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wielu nie­let­nich wy­ka­zu­je nie­po­ko­ją­cą go­to­wość do sa­mo­bój­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gotowy

 wykrz. gotowe

 rzecz. gotowanie n.

Wiktionary


gotowy

gotów
1. cał­ko­wi­cie wy­ko­na­ny; do­koń­czo­ny;
2. przy­go­to­wa­ny, uszy­ko­wa­ny;
3. zde­cy­do­wa­ny; zdol­ny do cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skoń­czo­ny, wy­ko­na­ny

 (1.2) przy­go­to­wa­ny do cze­goś, na coś

 (1.3) chęt­ny i zdol­ny do zro­bie­nia cze­goś

 (1.4) o nie­szczę­ściach: pewny

 (1.5) pot. pi­ja­ny, odu­rzo­ny czymś lub mart­wy

 (1.6) książk. go­to­wy (jest) + be­zo­ko­licz­nik → jest zdol­ny, może

 (1.7) o wy­ro­bach, zwła­szcza ubra­niu: wy­ko­na­ny se­ryj­nie, nie na miarę

 (1.8) o żyw­no­ści: wy­pro­du­ko­wa­ny w fa­bry­ce i wy­ma­ga­ją­cy tylko pod­grza­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praca jest go­to­wa, czas na wy­pła­tę ho­no­ra­rium.

 (1.1) Praca jest go­to­wa tylko w osiem­dzie­się­ciu pro­cen­tach.

 (1.2) Je­stem go­to­wy na wszel­kie nie­spo­dzian­ki.

 (1.2) Hra­bio, powóz jest już go­to­wy i czeka.

 (1.2) Czło­wiek rodzi się za­sad­ni­czo go­to­wy do sta­rze­nia.

 (1.3) Nawet jeśli ty od­mó­wisz, inni go­to­wi będą to zro­bić.

 (1.4) Nie skacz, pot­kniesz się i nie­szczę­ście go­to­we!

 (1.5) Słaba głowa, wypił trzy piwa i go­to­wy.

 (1.5) Żgaj twar­do, a za­wsze pod włos i pro­sto w be­bech, potem za­kręć: jak chrup­nie, go­to­wy!

 (1.6) Ten ży­ran­dol go­to­wy spaść nam na głowę.

 (1.6) Córa to grze­cho­wa, świat ska­zić go­to­wa.

 (1.7) Je­stem gru­ba­sem, na mnie nie ma go­to­wych ubrań.

 (1.8) Nie lubię cią­gle tych go­to­wych obia­dów, nie mo­że­my raz cze­goś sami ugo­to­wać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈtɔvɨ, AS: gotovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowość ż.

 przym. gotów

 czas. przygotować (się) dk., gotować ndk.

 wykrz. gotowe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotów, przygotowany, naszykowany, przyszykowany, wykonany, zrobiony, skończony, ukończony, zakończony, zrealizowany, zwieńczony, zrobiony

 (1.2) gotów, przygotowany, przyszykowany

 (1.3) zdecydowany, zdeterminowany, gotów

 (1.5) gotów

 (1.6) gotów, zdolny

Wiktionary


gotszalk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Got­szalk (ur. ok. 1010, zm. 1066, łac. "Go­de­scal­cus") – ksią­żę obo­drzyc­ki, syn Przy­by­gnie­wa (Udona).

Po śmier­ci ojca (1029), w wy­ni­ku spi­sku prze­ciw­ni­ków for­so­wa­nej przez niego chry­stia­ni­za­cji zbiegł na dwór saski. W kraju rządy objął Ra­ci­bor. Młody Got­szalk zo­stał przez księ­cia sa­skie­go od­da­ny na wy­cho­wa­nie do klasz­to­ru św.

Wikipedia


gottwald

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Felix Gott­wald – au­striac­ki nar­ciarz
  • Kle­ment Gott­wald – pier­wszy ko­mu­ni­stycz­ny pre­zy­dent Cze­cho­sło­wa­cji
  • Mi­chal Gott­wald – pił­karz
  • KWK Gott­wald – ko­pal­nia węgla ka­mien­ne­go w Ka­to­wi­cach

Wikipedia


gotycki

zwią­za­ny z go­ty­kiem, do­ty­czą­cy go­ty­ku


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. szt. zwią­za­ny z go­ty­kiem, sty­lem sztu­ki śred­nio­wiecz­nej

 (1.2) liter. szt. zwią­za­ny z go­ty­cyz­mem, nur­tem w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce

 (1.3) muz. zwią­za­ny z roc­kiem go­tyc­kim, od­mia­ną heavy me­ta­lu

 (1.4) zwią­za­ny z mło­dzie­żo­wą sub­kul­tu­rą go­tyc­ką

 (1.5) zwią­za­ny z ro­dza­jem pisma o ła­ma­nych i bar­dzo ozdob­nych kon­tu­rach

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) po­dob­ny do go­ty­ku, ma­ją­cy cechy go­ty­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­tyc­ką ka­te­drę Notre-Dame w Pa­ry­żu ukoń­czo­no w XIV wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈtɨt͡sʲci, AS: gotycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotka ż., gocki mrz., regotycyzacja ż., gotyk m., gotycyzm mrz., gotycyzacja ż., Got m.

 przym. gocki, gotycystyczny

Wiktionary


gotyckość

→ go­tyc­ki


SJP.pl

Patrz:

gotycki

gotycysta

przed­sta­wi­ciel go­ty­cyz­mu


SJP.pl


gotycystka

→ go­ty­cy­sta


SJP.pl

Patrz:

gotycysta

gotycyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­da­wa­nie cze­muś, naj­czę­ściej bu­dow­li, go­tyc­kie­go stylu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gocki mrz., regotycyzacja ż., regotyzacja ż., gotyzacja ż., gotyk m., gotyckość ż., gotyzacja ż., Got m., Gotka ż., regotycyzowanie n., regotyzowanie n., gotycyzowanie n., gotyzowanie n., gotyzyzm m.

 czas. regotycyzować ndk., regotyzować ndk., gotycyzować ndk., gotyzować ndk.

 przym. gotycki, gocki

 przysł. gotycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotyzacja

Wiktionary


gotycyzm

kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze, który po­ja­wił się w la­tach 60. XVIII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. liter. prąd w li­te­ra­tu­rze i ar­chi­tek­tu­rze (ne­o­go­tyk) na­wią­zu­ją­cy do epoki śred­nio­wie­cza i jego este­ty­ki a także do ele­men­tów ir­ra­cjo­nal­nych, emo­cjo­nal­nych, mroku i grozy, po­ja­wił się w An­glii w la­tach 60. XVIII wieku;

Wiktionary

Go­ty­cyzm ( got­hi­cism) – nurt kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej, sta­no­wią­cy jeden z jej prze­dro­man­tycz­nych prą­dów. Dążył on do przy­wró­ce­nia rangi i zna­cze­nia ut­wo­rom i bu­dow­lom po­cho­dzą­cym ze śred­nio­wie­cza. Prą­do­wi na­da­no nazwę go­ty­cyz­mu, gdyż tra­dy­cje śred­nio­wiecz­ne były wią­za­ne prze­de wszyst­kim z go­tyc­kim sty­lem ar­chi­tek­to­nicz­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gotycki, gotycystyczny

 rzecz. gotyk mrz.

Wiktionary


gotycyzować

na­da­wać go­tyc­ki cha­rak­ter


SJP.pl


gotydy

pre­kam­bryj­skie ruchy gó­rot­wór­cze


SJP.pl


gotyk

1. styl pa­nu­ją­cy w sztu­kach pla­stycz­nych w Eu­ro­pie od XIII do XV wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się m.in. skle­pie­nia­mi krzy­żo­wo-że­bro­wy­mi i for­ma­mi ostro­łu­ku w ar­chi­tek­tu­rze;
2. bu­dow­la w stylu go­tyc­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. ar­chit. styl w ar­chi­tek­tu­rze i sztu­ce śred­nio­wie­cza;

 (1.2) za­by­tek w stylu go­tyc­kim

 (1.3) ro­dzaj pisma ła­ciń­skie­go uży­wa­ny w kra­jach Eu­ro­py Za­chod­niej w póź­nym śred­nio­wie­czu

Wiktionary

Gotyk – styl w ar­chi­tek­tu­rze i in­nych dzie­dzi­nach sztuk pla­stycz­nych (rzeź­bie, ma­lar­stwie i sztu­ce se­pul­kral­nej), który pow­stał przed po­ło­wą XII wieku we Fran­cji i szyb­ko roz­prze­strze­nił się w An­glii (zob. ar­chi­tek­tu­ra go­tyc­ka w An­glii), na­stęp­nie w wielu in­nych pań­stwach Eu­ro­py.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pow­sta­nie go­ty­ku zwią­za­ne jest z roz­wi­ja­ją­cy­mi się pod ko­niec śred­nio­wie­cza kul­tu­ra­mi dwor­ską, ry­cer­ską i mie­szczań­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔtɨk, AS: gotyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotka ż., regotycyzacja ż., gotycyzm mrz., neogotyk mrz., gotycyzacja ż.

 przym. gotycki

 przysł. gotycko

Wiktionary


gotów

przy­miot­nik

 (1.1) skoń­czo­ny, wy­ko­na­ny

 (1.2) przy­go­to­wa­ny do cze­goś, na coś

 (1.3) chęt­ny i zdol­ny do zro­bie­nia cze­goś

 (1.4) pot. pi­ja­ny, odu­rzo­ny czymś lub mart­wy

 (1.5) książk. go­to­wy (jest) + be­zo­ko­licz­nik → jest zdol­ny, może

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obiad już gotów!

 (1.2) Je­stem gotów na wszyst­ko!

 (1.3) On gotów jest przy­jąć tę ofer­tę.

 (1.4) Ty patrz Fra­nuś, dwie ko­lej­ki, a Ste­fan już gotów.

 (1.5) Dach gotów jest zaraz runąć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔtuf, AS: gotuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowość

 przym. gotowy

 czas. przygotować (się), gotować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotowy, przygotowany, naszykowany, przyszykowany, wykonany, zrobiony, skończony, ukończony, zakończony, zrealizowany, zwieńczony, zrobiony

 (1.2) gotowy, przygotowany, przyszykowany

 (1.3) gotowy, zdecydowany, zdeterminowany

 (1.4) gotowy

 (1.5) gotowy, zdolny

Wiktionary


gotówa

zgru­bie­nie od: go­tów­ka


SJP.pl


gotóweczka

zdrob­nie­nie od: go­tów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: go­tów­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔtuˈvɛt͡ʃka, AS: gotuvečka

Wiktionary


gotówka

pie­nią­dze w po­sta­ci ban­kno­tów lub bi­lo­nu, któ­ry­mi można pła­cić w każ­dej chwi­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pie­nią­dze w po­sta­ci ban­kno­tów lub monet

 (1.2) bank. księg. pie­nią­dze, któ­ry­mi można pła­cić w każ­dej chwi­li

Wiktionary

Go­tów­ka – forma pie­nią­dza w fi­zycz­nej po­sta­ci: mo­ne­ty i ban­kno­ty, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się naj­wyż­szym stop­niem płyn­no­ści. W prze­ci­wień­stwie do pa­pie­rów war­to­ścio­wych, de­po­zy­tów ter­mi­no­wych, cze­ków i weks­li po­sia­da­ną go­tów­ką można dy­spo­no­wać w każ­dej chwi­li.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mam przy sobie go­tów­ki, muszę więc po­szu­kać ban­ko­ma­tu.

 (1.2) Le­piej ku­po­wać na raty czy za go­tów­kę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈtufka, AS: gotufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowanie n.

 czas. gotować się, gotować

 przym. gotówkowy

 przysł. gotówkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzęcząca moneta; pot. gotowizna, kasa, szmal

Wiktionary


gotówkomat

au­to­mat umoż­li­wia­ją­cy wzię­cie małej po­życz­ki na pod­sta­wie do­wo­du oso­bi­ste­go; Po­życz­ko­mat


SJP.pl


gotówkowiec

osoba, która woli pła­cić go­tów­ką za­miast elek­tro­nicz­nie


SJP.pl


gotówkowo

przy­słó­wek

 (1.1) za po­mo­cą go­tów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotowanie n., gotówka ż.

Wiktionary


gotówkowy

do­ko­ny­wa­ny w go­tów­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z go­tów­ką, do­ko­ny­wa­ny go­tów­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotówka ż., gotowanie n.

Wiktionary


gouda

twar­dy ser pod­puszcz­ko­wy z mleka kro­wie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. ga­tu­nek twar­de­go, doj­rze­wa­ją­ce­go sera pod­puszcz­ko­we­go, pro­du­ko­wa­ne­go z kro­wie­go mleka;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gouda (mia­sto)
  • Gouda (sta­cja ko­le­jo­wa)
  • gouda (ser)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: 'ɡɔwda, AS: gou̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gouda ż.

Wiktionary


gould

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gould – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lin­coln
  • Gould – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Miami-Dade
  • Gould – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Har­mon
  • Gould (ang. Gould Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lin­coln
  • Gould (ang. Gould Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass

Wikipedia


gounod

[czy­taj: guNO] naz­wi­sko


SJP.pl


gourde

[czy­taj: gurd] jed­nost­ka mo­ne­tar­na Haiti (1 go­ur­de = 100 cen­ty­mów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta Haiti;

Wiktionary

Go­ur­de – wa­lu­ta Haiti. 1 go­ur­de = 100 cen­ty­mów.

Nazwa "go­ur­de" po­cho­dzi od hisz­pań­skie­go słowa "gordo" – ‘tłu­sty’. Tak na­zy­wa­no na wy­spie peso (mo­ne­ty), lub ob­cię­te z nich krąż­ki, two­rzą­ce 1/5 całej mo­ne­ty.

Obec­nie w obie­gu po­zo­sta­ją na­stę­pu­ją­ce mo­ne­ty i ban­kno­ty:

Wikipedia


gourmand

[czy­taj: gurMĄ] znaw­ca wyk­wint­nych po­traw i na­po­jów; sma­kosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. okre­śle­nie za­pa­chu o nucie słod­kich przy­praw, głów­nie wa­ni­lii, ale rów­nież in­nych sło­dy­czy, np. cze­ko­la­dy, kar­me­lu, pra­lin, cu­kier­ków, waty cu­kro­wej czy nawet gumy ba­lo­no­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak po­mi­mo tego in­cy­den­tu (i kilku in­nych po­dob­nych) uwiel­biam słod­kie per­fu­my. Nie tylko go­ur­mand, ale praw­dzi­wie słod­kie za­pa­chy. Nawet te cu­kier­ko­we.

Wiktionary


gourmet

sma­kosz, wy­bred­ny znaw­ca smacz­nych po­traw; rów­nież kiper - znaw­ca win


SJP.pl


gov

do­me­na in­ter­ne­to­wa przez­na­czo­na dla in­sty­tu­cji pań­stwo­wych (np. www.sejm.gov.pl - stro­na Sejmu Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej)


SJP.pl


gowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głowa

Wiktionary


gowarczowianin

miesz­ka­niec Go­war­czo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gowarczowianka

miesz­kan­ka Go­war­czo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gowarczowski

przy­miot­nik od: Go­war­czów


SJP.pl


gowarczów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Go­war­czów – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Go­war­czów.

W Go­war­czo­wie ma sie­dzi­bę rzym­sko­ka­to­lic­ka pa­ra­fia Świę­tych Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła. W po­bli­żu Go­war­czo­wa prze­pły­wa rzeka Drze­wicz­ka.

Wikipedia


gowarzewo

Go­wa­rze­wo (dawn. niem. "Eben­ha­u­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Kle­szcze­wo.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


gowidlino

Go­wid­li­no (do­dat­ko­wa nazwa w j.ka­szub­skim Gòwidlëno) – wieś let­ni­sko­wa w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce.

Duża ka­szub­ska wieś leży na ob­sza­rze mo­re­ny den­nej Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go, nad pół­noc­nym brze­giem je­zio­ra Go­wid­liń­skie­go przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 211 (Żu­ko­wo-Kar­tu­zy-Sie­ra­ko­wi­ce-Nowa Dą­bro­wa). W Go­wid­li­nie znaj­du­ją się licz­ne kwa­te­ry agro­tu­ry­stycz­ne i plan­ta­cje tru­ska­wek.

Wikipedia


gowin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gowin Knight (1713–1772) – an­giel­ski fizyk
  • Grze­gorz Gowin (ur. 1973) – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Ja­ro­sław Gowin (ur. 1961) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


gowiydź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. drób

Wiktionary


goworek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­wo­rek – szczyt w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka
  • Go­wo­rek – wo­je­wo­da san­do­mier­ski (1166-1227)
  • Go­wo­rek z Ku­rze­szy­na – cze­śnik raw­ski, wła­ści­ciel Solca (XIV w.)

Wikipedia


goworowo

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­wo­ro­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo
  • Go­wo­ro­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Czer­wińsk nad Wisłą
  • Go­wo­ro­wo – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim
  • Go­wo­ro­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Go­wo­ro­wo, w gmi­nie Go­wo­ro­wo, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Go­wo­ro­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ostro­łęc­kim w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Go­wo­rów

Wikipedia


goworowski

przy­miot­nik od: Go­wo­ro­wo


SJP.pl


goworów

Go­wo­rów ( "La­u­ter­bach") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie.

Wikipedia


goya

Fran­ci­sco Goya y Lu­cien­tes, hisz­pań­ski ma­larz król­we­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­sco Goya – hisz­pań­ski ma­larz
  • Goya – hisz­pań­ska na­gro­da fil­mo­wa
  • Goya – mia­sto w Ar­gen­ty­nie
  • Goya – mia­sto w Wy­brze­żu Kości Sło­nio­wej
  • Goya – sta­cja metra w Ma­dry­cie
  • Goya – pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Goya – album ze­spo­łu Goya
  • MS Goya – nie­miec­ki sta­tek
  • Fran­cis Goya – bel­gij­ski gi­ta­rzy­sta
  • Goya – ener­dow­sko-ra­dziec­ko-buł­gar­sko-ju­go­sło­wiań­ski film bio­gra­ficz­ny z 1971 roku w re­ży­se­rii Kon­ra­da Wolfa
  • Goya – hisz­pań­ski film bio­gra­ficz­ny z 1999 roku w re­ży­se­rii Car­lo­sa Saury

Wikipedia


gozan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gozan – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Syrii
  • Gozan – hie­rar­chia świą­tyń bud­dyj­skich w Ja­po­nii

Wikipedia


gozański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gozo, do­ty­czą­cy Gozo, po­cho­dzą­cy z Gozo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gozo n., Gozańczyk m., Gozanka ż.

Wiktionary


gozdawa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­zda­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Ślą­ska
  • Go­zda­wa – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Go­zda­wa – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Sien­no
  • Go­zda­wa – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski
  • Go­zda­wa (Go­zda­wa-Osada) – osada w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski
  • Go­zda­wa – część wsi Su­li­szów, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Go­zda­wa – część wsi Leszcz­ków, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Lip­nik
  • Go­zda­wa – gro­ma­da
  • Go­zda­wa – dawny ma­ją­tek. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Za­na­rocz
  • Go­zda­wa – dawna osada. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na, leżą w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Za­na­rocz
  • Go­zda­wa – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, w re­jo­nie an­dru­szow­skim
  • Zdzi­sław Go­zda­wa – ko­me­dio­pi­sarz, poeta, autor tek­stów pio­se­nek

Wikipedia


gozdecki

naz­wi­sko


SJP.pl


gozdek

naz­wi­sko


SJP.pl

Go­zdek (nazwa obocz­na: Go­zdek Pier­wszy) – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów.

Nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy po­spo­li­tej "go­zdek" oz­na­cza­ją­cej mały las. W roku 1877 opi­sy­wa­na była jako fol­wark, w 1881 jako ko­lo­nia i fol­wark, w 1921 jako wieś.

Wikipedia


gozdnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce;
3. szczy­ty w Przed­gó­rzu Su­dec­kim;
4. wznie­sie­nie w Su­de­tach Za­chod­nich;
5. potok w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gozd­ni­ca (do 1946 niem. "Fre­i­wal­dau") – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim.

Gozd­ni­ca uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską 9 maja 1556 roku, zde­gra­do­wa­na w 1856 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich 1 stycz­nia 1967.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔzdʲˈɲit͡sa, AS: gozdʹńica

Wiktionary


gozdnicki

przy­miot­nik od: Gozd­ni­ca


SJP.pl


gozdniczanin

miesz­ka­niec Gozd­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gozdniczanka

miesz­kan­ka Gozd­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gozdowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­zdo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo
    • Go­zdo­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w ww. wsi
  • Go­zdo­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia
  • Go­zdo­wo – nie­ist­nie­ją­ca miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard
  • Go­zdo­wo – gro­ma­da w po­wie­cie sier­pec­kim
  • Go­zdo­wo – gro­ma­da w po­wie­cie wrze­siń­skim
  • Go­zdo­wo-Młyn
  • Go­zdów

Wikipedia


gozdowski

przy­miot­nik od: Go­zdo­wo


SJP.pl


gozdzki

→ Gózd; gózdz­ki


SJP.pl


gozdów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­zdów – część wieś Kra­śnik Górny w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Go­zdów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce
  • Go­zdów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków
  • Go­zdów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ko­ście­lec
  • Go­zdów – część wsi Grzy­mi­szew w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Tu­lisz­ków
  • Go­zdów – gro­ma­da
  • Go­zdów – zlik­wi­do­wa­na wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa we wsi Go­zdów, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Go­zdo­wo

Wikipedia


gozo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. druga co do wiel­ko­ści wyspa ar­chi­pe­la­gu Wysp Mal­tań­skich;

 (1.2) hist. polit. nie­pod­le­głe pań­stwo ist­nie­ją­ce przez kil­ka­na­ście lat pod ko­niec XVIII w. na wy­spie Gozo (1.1);

Wiktionary

Zo­bacz też: Gozo (pań­stwo).

Gozo (malt. "Għawdex" [ˈaˤːw.dɛʃ]) – druga co do wiel­ko­ści wyspa ar­chi­pe­la­gu Wysp Mal­tań­skich, po­ło­żo­na 2,5 km na pół­noc­ny za­chód od wyspy Malty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gozańczyk m., Gozanka ż.

 przym. gozański

Wiktionary


goła

1. ko­bie­ta, dziew­czy­na bez ubra­nia, naga;
2. ko­bie­ta, dziew­czy­na bied­na


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ro­dzaj żeń­ski od: goły

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) stpol. śmierć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Goła – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Goła – osta­niec na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔwa, AS: gou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goły

 rzecz. goły nmos.

Wiktionary


gołaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


gołanice

Go­ła­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Świę­cie­cho­wa. Wieś jest po­ło­żo­na w od­le­gło­ści 10 km na pół­noc­ny za­chód od Lesz­na, przy dro­dze do Bosz­ko­wa, nad po­łud­nio­wo-za­chod­nim brze­giem jez. Krzyc­ko Wiel­kie. Nad je­zio­rem jest ką­pie­li­sko strze­żo­ne oraz te­re­ny pla­żo­we.

Wikipedia


gołaniecki

przy­miot­nik od: Go­łańcz


SJP.pl


gołaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Go­ła­szew­ski – pol­ski in­ży­nier ko­mu­ni­ka­cji, wi­ce­mi­ni­ster
  • An­to­ni Go­ła­szew­ski – bi­skup prze­my­ski
  • Grze­gorz Go­ła­szew­ski – pol­ski aktor
  • Igor Go­ła­szew­ski – pol­ski pił­karz
  • Jan Go­ła­szew­ski – pol­ski urzęd­nik cza­sów prze­dro­zbio­ro­wych
  • Jan Go­ła­szew­ski − pol­ski ge­o­graf i ge­o­log ży­ją­cy w la­tach 1798-1841
  • Jan Kle­mens Go­ła­szew­ski – du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Mar­cin Go­ła­szew­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i pro­fe­sor
  • Sła­wo­mir Go­ła­szew­ski – pol­ski muzyk i dzien­ni­karz mu­zycz­ny
  • Wło­dzi­mierz Go­ła­szew­ski – re­ży­ser fil­mo­wy, te­a­tral­ny, aktor, pro­du­cent te­a­tral­ny, pi­sarz i dzien­ni­karz

Wikipedia


gołaszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­ła­szyn – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Go­ła­szyn – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowe Mia­stecz­ko
  • Go­ła­szyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. obor­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki
  • Go­ła­szyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Bo­ja­no­wo
  • Go­ła­szyn – gro­ma­da

Wikipedia


goławski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ber­nard Go­ław­ski (1906–1984) – ame­ry­kań­ski du­chow­ny sta­ro­ka­to­lic­ki
  • Ja­nusz Go­ław­ski (ur. 1966) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz spor­to­wy
  • Rafał Go­ław­ski (ur. 1988) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz spor­to­wy
  • Ro­bert Go­ław­ski (ur. 1998) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz spor­to­wy
  • Zyg­munt Go­ław­ski (1912–1944) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Zyg­munt Go­ław­ski (1924–2021) – pol­ski woj­sko­wy i dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia


goławy

1. zbyt skąpo ubra­ny;
2. prze­no­śnie: nie­kom­plet­nie czymś po­kry­ty, przy­bra­ny


SJP.pl


gołańcz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Go­łańcz (niem. "Gol­lanz", "Gol­lantsch") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Go­łańcz.

Go­łańcz uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1361 roku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔwãj̃n͇t͡ʃ, AS: gou̯ãĩ ̯ṇč

Wiktionary


gołańczanin

miesz­ka­niec Go­łań­czy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gołańczanka

miesz­kan­ka Go­łań­czy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gołaś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gołaś (ur. 1942), przed­się­bior­ca pol­ski, poseł na Sejm RP z ra­mie­nia Bez­par­tyj­ne­go Bloku Wspie­ra­nia Re­form
  • An­drzej Gołaś (ur. 1946), pol­ski spe­cja­li­sta ste­ro­wa­nia dźwię­kiem, pro­fe­sor Aka­de­mii Gór­ni­czo-Hut­ni­czej w Kra­ko­wie, pre­zy­dent Kra­ko­wa, se­na­tor RP
  • Ar­ka­diusz Gołaś (1981-2005) – siat­karz, olim­pij­czyk, re­pre­zen­tant Pol­ski w la­tach 2001–2005.
  • Mi­chał Gołaś (ur. 1984) – za­wo­do­wy ko­larz szo­so­wy, mistrz Pol­ski 2012

Wikipedia


gołcza

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Goł­cza – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Goł­cza.

Przez Goł­czę pły­nie rzeka Goł­czan­ka, która jest pra­wym do­pły­wem rzeki Szre­nia­wa. Na rzece Goł­czan­ce znaj­du­je się sta­ro­rze­cze, w oko­li­cy szko­ły w Goł­czy.

Wikipedia


gołczewo

Goł­cze­wo (ka­szub. Gôłczewò) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce na po­gra­ni­czu po­je­zie­rzy Ka­szub­skie­go i By­tow­skie­go po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

We wsi jest rów­nież pla­ców­ką Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej. Na po­łud­niu znaj­du­je się je­zio­ro Strop­no.

Wikipedia


gołda

tania wódka, po­drzęd­nej ja­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. tania wódka gor­sze­go ga­tun­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gołda (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ire­ne­usz Golda (ur. 1955) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, który spe­cja­li­zo­wał się w rzu­cie mło­tem.
  • Ja­nusz Gołda (ur. 1948) – pol­ski poeta
  • Karol Golda (1914-1942) – Sługa Boży Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, sa­lez­ja­nin.
  • Mi­ro­sław Gołda (ur. 1957) – pol­ski ko­szy­karz
  • Paweł Gołda (ur. 1970) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Gołda – stru­ga, do­pływ Ko­sod­ki
  • Gołda – stru­ga, do­pływ Goł­da­py
  • Golda, ła­ciń­ska nazwa Gouda (mia­sto)
  • Gołda bądź Golda – imię żeń­skie
  • Ciągi Golda
  • Kod Golda

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech sobie chłop­cy spiją tro­chę gołdy, to może im się w gło­wach roz­ja­śni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔwda, AS: gou̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gołdusia ż.

Wiktionary


gołdap

1. mia­sto w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce;
3. je­zio­ro w Pu­szczy Ro­minc­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

 (1.2) geogr. je­zio­ro ryn­no­we w po­bli­żu Goł­da­pi (1.1), przez które prze­bie­ga gra­ni­ca mię­dzy Pol­ską a Rosją (obwód kró­le­wiec­ki);

Wiktionary

Goł­dap ( Gol­dap, Geldapė) – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Goł­dap. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do woj. su­wal­skie­go, a w la­tach 1999–2001 do po­wia­tu olec­ko-goł­dap­skie­go. Od 1 stycz­nia 2002 mia­sto jest sie­dzi­bą władz po­wia­tu goł­dap­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­sad­ni­czą służ­bę woj­sko­wą od­by­łem w JW4808 w Goł­da­pi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔwdap, AS: gou̯dap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołdapianin m., gołdapianka ż., Gołdapa ż., Gołdopiwo n.

 przym. gołdapski, podgołdapski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jezioro Gołdap

Wiktionary


gołdapa

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim; prawy do­pływ Wę­go­ra­py;

Wiktionary

Goł­da­pa – prawy do­pływ Wę­go­ra­py. Źró­dła rzeki znaj­du­ją się na pół­noc od Olec­ka nie­da­le­ko wsi Mo­ne­ty. Ciek o naz­wie "Bor­ko­wi­na" pły­nie na za­chód, a na­stęp­nie skrę­ca na pół­noc od miej­sco­wo­ści Ro­gów­ko. Od­ci­nek rzeki od uj­ścia Po­go­rzel­skiej Stru­gi do uj­ścia do je­zio­ra Goł­dap na­zy­wa się Jarka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Goł­da­pa prze­pły­wa przez mia­sto Goł­dap.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔwˈdapa, AS: gou̯dapa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gołdap ż., gołdapianin m., gołdapianka ż., Gołdopiwo n.

 przym. gołdapski

Wiktionary


gołdapianin

miesz­ka­niec Goł­da­pi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Goł­da­pi

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Goł­da­pi, uro­dzo­na w Goł­da­pi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔwdaˈpʲjä̃ɲĩn, AS: gou̯dapʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gołdap ż., Gołdapa ż., Gołdopiwo n.

:: fż. gołdapianka ż.

 przym. gołdapski

Wiktionary


gołdapianka

miesz­kan­ka Goł­da­pi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Goł­da­pi

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Goł­da­pi, uro­dzo­na w Goł­da­pi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔwdaˈpʲjãnka, AS: gou̯dapʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gołdap ż., Gołdapa ż., Gołdopiwo n.

:: fm. gołdapianin m.

 przym. gołdapski

Wiktionary


gołdapski

przy­miot­nik od: Goł­dap


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Goł­da­pią, do­ty­czą­cy Goł­da­pi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ut­wo­rzo­no 7 no­wych po­wia­tów (brze­ziń­ski, leski, wę­go­rzew­ski, wschow­ski, sztum­ski, goł­dap­ski, ło­be­ski) oraz prze­su­nię­to 4 gminy z jed­ne­go po­wia­tu do dru­gie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔwˈdapsʲci, AS: gou̯dapsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gołdap ż., gołdapianin m., gołdapianka ż., Gołdapa ż., Gołdopiwo n.

 przym. podgołdapski

Wiktionary


gołdopiwo

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl


gołdopiwski

→ Goł­do­pi­wo (je­zio­ro na Ma­zu­rach)


SJP.pl


gołdyn

naz­wi­sko


SJP.pl


gołdynia

naz­wi­sko


SJP.pl


gołecki

przy­miot­nik od: Goł­cza


SJP.pl


gołek

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl

Gołek ("Pse­u­dor­chis") – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej (wschod­nia Ka­na­da i Gren­lan­dia), w znacz­nej czę­ści Eu­ro­py oraz w pół­noc­nej Azji. Je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem we flo­rze Pol­ski jest gołek bia­ła­wy "Pse­u­dor­chis al­bi­da".

Wikipedia


gołembiewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gołembski

naz­wi­sko


SJP.pl


gołka

ro­dzaj psze­ni­cy; gółka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. kulin. wę­dzo­ny ser z mleka kro­wie­go o wal­co­wa­tym kształ­cie, wy­ra­bia­ny przez pod­ha­lań­skich gó­ra­li, czę­sto my­lo­ny z oscyp­kiem;

 (1.2) zob. gółka.

Wiktionary

Gołka – tra­dy­cyj­na nazwa wę­dzo­ne­go sera kro­wie­go, pro­du­ko­wa­ne­go w spo­sób zbli­żo­ny do oscyp­ka (który jed­nak jest wyt­wa­rza­ny prze­de wszyst­kim z mleka ow­cze­go i do­stęp­ny wy­łącz­nie w okre­sie od maja do paź­dzier­ni­ka).

Gołka bywa my­lo­na z oscyp­kiem ze wzglę­du na po­dob­ny kształt (oscy­pek jest wrze­cio­no­wa­ty, a gołka wal­co­wa­ta), jed­nak oba sery wy­raź­nie róż­nią się sma­kiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔwka, AS: gou̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pucok, kara, brusek

Wiktionary


gołkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Goł­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Goł­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Godów
  • Goł­ko­wi­ce Dolne
  • Goł­ko­wi­ce Górne
  • Goł­ko­wi­ce (gro­ma­da)
  • Goł­ko­wi­ce Górne (gro­ma­da)

Wikipedia


gołkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Goł­kow­ski – pol­ski na­u­czy­ciel, pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Fran­ci­szek Goł­kow­ski – pol­ski szlach­cic i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Józef Goł­kow­ski – pol­ski sę­dzia
  • Ka­zi­mierz Goł­kow­ski – pol­ski szlach­cic i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Marek Goł­kow­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Mi­chał Goł­kow­ski – pol­ski pi­sarz

Wikipedia


goło

przy­słó­wek

 (1.1) nago

 (1.2) bez de­ko­ra­cji, zdo­bień

 (1.3) bied­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) czy kie­dy­kol­wiek wpa­dło Ada­mo­wi i Ewie do głowy wsty­dzić się tego, że pa­ra­do­wa­li po raju goło i boso?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔwɔ, AS: gou̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goły nmos., golizna ż., golasek m., golas m., golenie n., zgolenie n., ogolenie n., ogołacanie n., ogołocenie n., golarz m., golarnia ż., gołość ż.

 czas. obnażać, golić ndk., zgolić dk., ogolić dk., ogołacać ndk., ogołocić dk.

 przym. goły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) surowo

 (1.3) ubogo

Wiktionary


gołoborze

1. nie­za­le­sio­ny ob­szar po wy­cię­tych lub zni­szczo­nych la­sach;
2. bez­le­śny grzbiet lub zbo­cze góry po­kry­te ru­mo­wi­ska­mi skal­ny­mi, pow­sta­ły­mi ze zwie­trza­łych pia­skow­ców i kwar­cy­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. skal­ne ru­mo­wi­sku na stoku góry;

 (1.2) przest. bez­le­śny ob­szar po wy­cin­ce lub przej­ściu ka­ta­kliz­mu

Wiktionary

Go­ło­bo­rze – ro­dzaj po­kry­wy sto­ko­wej lub wierz­cho­wi­no­wej (grzbie­to­wej), skła­da­ją­cej się z lekko re­de­po­no­wa­ne­go ru­mo­szu skal­ne­go (gruzu, gła­zów lub blo­ków). Ina­czej mó­wiąc – ru­mo­wi­ska skal­ne w gó­rach. Go­ło­bo­rze zbu­do­wa­ne jest wy­łącz­nie z gru­bej frak­cji, nie za­wie­ra żwiru, pia­sku ani iłu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy słoń­ce wzbi­ło się nad rąbek drzew, pro­mie­nie jego z całą mocą spa­dły na go­ło­bo­rze i wmig wys­sa­ły z po­wie­trza wszel­ką wil­got­ność.

Wiktionary


gołobrody

przy­miot­nik

 (1.1) przest. o chło­pa­ku nie go­lą­cy się je­szcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wpu­szcza­my go­ło­bro­dych mło­dzie­niasz­ków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołowąsy

Wiktionary


gołobrzeg

pła­ski i nie­za­le­sio­ny brzeg


SJP.pl


gołodupiec

1. ru­basz­nie o go­la­sie, na­gu­sie
2. po­spo­li­cie o czło­wie­ku ubo­gim, bie­da­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś goły, bez ubra­nia

 (1.2) przen. pot. posp. osoba bied­na, która nie ma pie­nię­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wo­lał­byś być spa­ra­li­żo­wa­nym mul­ti­mi­lio­ne­rem czy zdro­wiuś­kim go­ło­dup­cem?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golas, golec

 (1.2) golec, goły i wesoły, goły jak święty turecki, biedny jak mysz kościelna

Wiktionary


gołogóra

nazwa kilku wsi i szczy­tów w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. bez­le­śna góra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­ło­gó­ra – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Świąt­ki
  • Go­ło­gó­ra – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Go­ło­gó­ra – zlik­wi­do­wa­na sta­cja kolei wą­sko­to­ro­wej w Go­ło­gó­rze, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Go­ło­gó­ra – gro­ma­da
  • Go­ło­gó­ra – wznie­sie­nie na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Go­ło­gó­ra – wznie­sie­nie na wy­spie Wolin, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w gra­ni­cach mia­sta Wo­li­na
  • Go­ło­gó­ra – szczyt w Gó­rach Bial­skich (Su­de­ty)
  • Go­ło­gó­ra – urzę­do­wa nazwa Góry Chełm­skiej w Ko­sza­li­nie
  • Go­ło­gó­ra – szczyt w Gó­rach So­wich (Su­de­ty)
  • RTCN Go­ło­gó­ra – Ra­dio­wo-Te­le­wi­zyj­ne Cen­trum Na­daw­cze Go­ło­gó­ra
  • Go­ło­gó­ry
  • Goła Góra

Wikipedia


gołogęby

nie­ma­ją­cy za­ro­stu


SJP.pl


gołogłowy

1. ma­ją­cy gołą głowę;
2. bar­win­ka go­ło­gło­wa - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. ma­ją­cy od­kry­tą głowę

Wiktionary

Go­ło­gło­wy ( Hol­le­nau) – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.

Wikipedia


gołogłów

ga­tu­nek ptaka z rzędu wró­blo­wych, wy­stę­pu­ją­cy na Bor­neo


SJP.pl

Go­ło­głów ("Pi­ty­ria­sis gym­no­cep­ha­la") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka, je­dy­ne­go przed­sta­wi­cie­la mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny go­ło­gło­wów (Pi­ty­ria­se­i­dae), enig­ma­tycz­ny i rzad­ki miesz­ka­niec lasów de­szczo­wych Bor­neo.

Wikipedia


gołoledź

szkli­sta po­kry­wa lo­do­wa pow­sta­ją­ca w cza­sie ob­ni­ża­nia się tem­pe­ra­tu­ry po­ni­żej 0°C wsku­tek za­ma­rza­nia spa­da­ją­cych prze­chło­dzo­nych kro­pli de­szczu, mżaw­ki lub opa­da­nia mgły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. cien­ka, śli­ska po­wło­ka two­rzą­ca się na po­wierzch­ni grun­tu, drzew i in­nych przed­mio­tów wsku­tek za­ma­rza­nia opa­dów (mżaw­ki lub de­szczu);

Wiktionary

Go­ło­ledź (pot. lo­do­wi­ca, śliz­ga­wi­ca, szklan­ka lub czar­ny lód, black ice) – osad w po­sta­ci gład­kiej, rów­nej, przez­ro­czy­stej war­stwy lodu, po­kry­wa­ją­cej po­dło­że. Pow­sta­je wtedy, gdy deszcz, mżaw­ka (lub mgła) opada na po­dło­że o tem­pe­ra­tu­rze niż­szej od zera. Spa­da­ją­ce kro­pel­ki roz­pły­wa­ją się i za­ma­rza­ją. Do go­ło­le­dzi naj­czę­ściej do­cho­dzi wtedy, gdy po mroź­nej i su­chej po­go­dzie przy­cho­dzi ocie­ple­nie, przy­no­szą­ce rów­nież opady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­ło­ledź pow­sta­je naj­czę­ściej w mo­men­cie, kiedy deszcz lub mgła opada na po­dło­że o tem­pe­ra­tu­rze niż­szej niż zero stop­ni.

 (1.1) Wy­pad­ki sa­mo­cho­do­we pod­czas go­ło­le­dzi zda­rza­ją się aż czte­ro­krot­nie czę­ściej niż na mo­krej na­wierzch­ni oraz dwu­krot­nie czę­ściej niż na za­śnie­żo­nych jezd­niach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈwɔlɛt͡ɕ, AS: gou̯oleć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślizgawica, szklanka, ślizgawka, czarny lód; gw. Mazowsze lodówa, lodówka

Wiktionary


gołolicy

czu­bacz go­ło­li­cy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny czu­ba­czy


SJP.pl


gołomianka

ryba przy­sto­so­wa­na do życia na du­żych głę­bo­ko­ściach, wy­stę­pu­ją­ca w Baj­ka­le


SJP.pl


gołonogi

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy gołe nogi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­ło­no­ga pan­ni­ca zro­bi­ła fu­ro­rę na przy­stan­ku.

Wiktionary


gołonóg

dziel­ni­ca Dą­bro­wy Gór­ni­czej


SJP.pl

Go­ło­nóg – naj­więk­sza pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców dziel­ni­ca Dą­bro­wy Gór­ni­czej, za­miesz­ka­ła przez około 35 000 osób, co sta­no­wi około 30% po­pu­la­cji mia­sta. Dziel­ni­ca zlo­ka­li­zo­wa­na jest w środ­ko­wej czę­ści mia­sta na wschód od dziel­ni­cy Cen­trum. Od wscho­du gra­ni­czy z ArcelorMittal Po­land Od­dział w Dą­bro­wie Gór­ni­czej, od pół­no­cy z osied­lem Łę­kni­ce na­to­miast od po­łud­nia po­przez kom­pleks leśny i dziel­ni­ce Jamki ze Strze­mie­szy­ca­mi. Włą­czo­na do Dą­bro­wy Gór­ni­czej w 1960 roku.

Wikipedia


gołooki

sroka go­ło­o­ka - pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


SJP.pl


gołoszyjka

kura ma­ją­ca gołą, nie­o­pie­rzo­ną szyję


SJP.pl

Go­ło­szyj­ka – rasa kur. Znana daw­niej rów­nież pod naz­wa­mi: sied­mio­gród­ki, na­go­szy­je, kury tu­rec­kie.

Wikipedia


gołosłowność

brak po­par­cia w fak­tach dla wy­po­wia­da­nych słów; pu­sto­sło­wie, de­kla­ra­tyw­ność


SJP.pl


gołosłowny

1. taki, który nie ma po­par­cia w fak­tach, nie jest uza­sad­nio­ny żad­ny­mi do­wo­da­mi, opie­ra się wy­łącz­nie na sło­wach; de­kla­ra­tyw­ny, bez­pod­staw­ny, bez po­kry­cia;
2. o czło­wie­ku: taki, który po­słu­gu­je się tylko sło­wa­mi, nie przed­sta­wia żad­nych do­wo­dów


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) np. o tek­ście: ba­zu­ją­cy je­dy­nie na sło­wach, nie­po­par­ty do­wo­da­mi

 (1.2) np. o au­to­rze: nie­o­pie­ra­ją­cy się na do­wo­dach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołosłowność ż.

 przysł. gołosłownie

 czas. słowić

Wiktionary


gołota

w daw­nej Pol­sce: szlach­ta nie po­sia­da­ją­ca ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. lu­dzie bied­ni

 (1.2) daw. czło­wiek bied­ny; czło­wiek nie po­sia­da­ją­cy żad­ne­go mie­nia; czło­wiek po­zba­wio­ny mie­nia

Wiktionary

Go­ło­ta, go­ło­ta szla­chec­ka, szlach­ta go­ło­ta – uboga grupa spo­łecz­na le­gi­ty­mu­ją­ca się szla­chec­kim ro­do­wo­dem, lecz nie­po­sia­da­ją­ca ziemi. Nie pła­ci­li po­dat­ku od ma­jąt­ków ziem­skich, ale pod­le­ga­li tak zwa­ne­mu po­głów­ne­mu ge­ne­ral­ne­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔˈwɔta, AS: gou̯ota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biedota, gmin, ubodzy

 (1.2) daw. hołota, daw. gołotka, daw. hultaj, nieosiadły, daw. obdartus

 (1.5) daw. gołość

Wiktionary


gołotczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Go­łot­czyz­na – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Sońsk. Go­łot­czyz­na leży nad rzeką Soną, ok. 11 km na po­łud­nio­wy wschód od Cie­cha­no­wa.

Wieś są­sia­du­je z: Soń­skiem, Ma­ru­sa­mi, Stru­si­nem, Da­mię­ta­mi.

Wikipedia


gołotka

mi­siów­ka go­łot­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


gołowąs

mło­kos, mło­dzian, żół­to­dziób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. mło­dzik, nie­doś­wiad­czo­ny chło­pak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec i Ewka śmie­li się z ta­kiej go­to­wo­ści, syn zaś rzekł im: — Jakże! ko­cha­nie jak i śmierć ni­ko­go nie minie. Go­ło­wą­sem je­szcze byłem, a pani Wo­ło­dy­jow­ska panną, gdym się w niej okrut­nie roz­ko­chał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ.ˈwɔvɔ̃.w̃s, AS: go.u̯o.võũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gołowąsy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodzian, młodzik, młokos, żółtodziób

Wiktionary


gołowąsy

przy­miot­nik

 (1.1) nie ma­ją­cy je­szcze wąsów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wpu­szcza­my go­ło­wą­sych mło­dzie­niasz­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołowąs mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołobrody

Wiktionary


gołoć

rzad­ko: ob­szar nie­za­ro­sły, ogo­ło­co­ny z cze­goś


SJP.pl


gołoś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Gołoś – pol­ski „Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta”
  • Kon­rad Gołoś – pol­ski pił­karz

Wikipedia


gołość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gołe; cecha tych, któ­rzy są goli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goły

 przysł. goło

 rzecz. goły nmos.

Wiktionary


gołożer

cał­ko­wi­te ogo­ło­ce­nie ro­ślin z liści przez szkod­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. roln. leśn. cał­ko­wi­te ogo­ło­ce­nie ro­śli­ny upraw­nej z liści przez że­ru­ją­ce szkod­ni­ki

Wiktionary

Go­ło­żer – cał­ko­wi­te lub pra­wie cał­ko­wi­te po­zba­wie­nie ro­ślin liści przez odży­wia­ją­ce się nimi or­ga­niz­my. Go­ło­że­ry zaz­wy­czaj wy­wo­łu­ją larwy owa­dów licz­nie wy­stę­pu­ją­cych i skła­da­ją­cych jaja w du­żych ilo­ściach w jed­nym miej­scu. Naj­czę­ściej są to larwy chrzą­szczy np.

Wikipedia


gołubowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gołuch

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­no­we­fa Go­łuch – pol­ska „Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta”
  • Krzysz­tof Go­łuch – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf

Wikipedia


gołucha

naz­wi­sko


SJP.pl


gołuchowianin

miesz­ka­niec Go­łu­cho­wa


SJP.pl


gołuchowianka

miesz­kan­ka Go­łu­cho­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gołuchowski

przy­miot­nik od: Go­łu­chów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Go­łu­cho­wa, zwią­za­ny z Go­łu­cho­wem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Age­nor Maria Adam Go­łu­chow­ski (1849–1921) – pol­ski praw­nik, po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • Age­nor Maria Jo­a­chim Go­łu­chow­ski (1886–1956) – pol­ski zie­mia­nin, woj­sko­wy, se­na­tor
  • Age­nor Ro­mu­ald Go­łu­chow­ski (1812–1875) – pol­ski po­li­tyk, mi­ni­ster spraw wew­nętrz­nych Au­strii w la­tach 1859–1861
  • Artur Go­łu­chow­ski (1808–1893) – pol­ski do­wód­ca woj­sko­wy, ge­ne­rał w okre­sie pow­sta­nia stycz­nio­we­go
  • Ce­le­styn Piotr Go­łu­chow­ski (zm. 1791) – urzęd­nik Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów
  • Józef Go­łu­chow­ski (1797–1858) – pol­ski fi­lo­zof
  • Józef Go­łu­chow­ski (zm. 1759) – cho­rą­ży san­do­mier­ski
  • Woj­ciech Age­nor Go­łu­chow­ski (1888–1960) – pol­ski zie­mia­nin, woj­sko­wy, po­li­tyk
  • Go­łu­chow­ski (herb szla­chec­ki) – pol­ski herb hra­biow­ski, od­mia­na herbu Le­li­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed obia­dem zwie­dzi­li­śmy go­łu­chow­ski zamek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gołuchów mrz., gołuchowianin mos., gołuchowianka ż.

Wiktionary


gołuchów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­łu­chów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Kije
  • Go­łu­chów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Go­łu­chów
  • Go­łu­chów – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim
  • Go­łu­chów – gro­ma­da
  • zbior­nik Go­łu­chów (właśc. Je­zio­ro Go­łu­chow­skie) – zbior­nik re­ten­cyj­ny na Trzem­nej
  • De­ka­nat Go­łu­chów
  • Zamek w Go­łu­cho­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­łam z dzie­cia­ka­mi do Go­łu­cho­wa zo­ba­czyć za­gro­dę żu­brów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołuchowianin mos., gołuchowianka ż.

 przym. gołuchowski

Wiktionary


gołuński

naz­wi­sko


SJP.pl


goły

1. nie osło­nię­ty ubra­niem; nagi; ob­na­żo­ny;
2. po­zba­wio­ny na­tu­ral­ne­go po­kry­cia (wło­sów, piór, liści, ro­ślin­no­ści itp.);
3. ni­czym nie po­kry­ty; ogo­ło­co­ny z ozdób; pusty;
4. wy­stę­pu­ją­cy bez do­dat­ków, uzu­peł­nień (np. gołe słowa);
5. pot. bied­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nagi, nie­u­bra­ny

 (1.2) nie­o­sło­nię­ty, sam

 (1.3) bez wy­po­sa­że­nia

 (1.4) bez pie­nię­dzy

 (1.5) uczn. (o oce­nach) wy­stę­pu­ją­cy bez in­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) kulin. ro­dzaj klu­sek ziem­nia­cza­nych, po­tra­wa z kuch­ni świę­to­krzy­skiej;

Wiktionary

Goły (gałki) – ro­dzaj klu­sek ziem­nia­cza­nych wy­stę­pu­ją­cych w kuch­ni świę­to­krzy­skiej.

Przy­go­to­wy­wa­ne są z tar­tych, su­ro­wych ziem­nia­ków od­są­czo­nych z nad­mia­ru wody i po­łą­czo­nych z su­ro­wy­mi jaj­ka­mi. Z przy­go­to­wa­nej masy for­mu­je się ręcz­nie okrą­głe klu­ski o śred­ni­cy ok. 4 cm. Go­to­wa­ne są na oso­lo­nym wrząt­ku. []

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plażą szła goła dziew­czy­na.

 (1.2) Mars jest jedną z pię­ciu pla­ne­ta­a­net wi­docz­nych gołym okiem.

 (1.3) Do­sta­łem gołe miesz­ka­nie w spad­ku.

 (1.4) Za­wsze pod ko­niec mie­sią­ca je­stem goły.

 (1.5) Antek ma gołe lufy, ale do­brze się za­cho­wu­je.

 (2.1) Na obiad zro­bi­li­śmy dziś goły i za­le­waj­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔwɨ, AS: gou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golizna ż., golas m., golasek m., golaska ż., golec m., goła ż., gołość ż.

 czas. ogołocić, ogołacać, golić, ogolić, podgolić, podgalać, obnażać

 przym. ogołocony, ogolony, golutki, goluśki

 przysł. goło

Wiktionary


gołymiński

przy­miot­nik od: Go­ły­min-Oś­ro­dek


SJP.pl


gołyszek

ga­tu­nek owa­do­żer­ne­go ssaka z ro­dzi­ny je­żo­wa­tych


SJP.pl


gołąb

ptak śred­niej wiel­ko­ści, żyje dziko lub os­wo­jo­ny, ro­śli­no­żer­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. śred­niej wiel­ko­ści ptak czę­sto spo­ty­ka­ny w mia­stach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gołąb – ptak, przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych
  • Gołąb – gwia­zdo­zbiór nieba po­łud­nio­we­go
  • Gołąb – herb szla­chec­ki
  • Bo­gu­sław Gołąb – pol­ski ana­tom, pro­fe­sor
  • Jakub Gołąb – pol­ski le­karz, im­mu­no­log, wy­kła­dow­ca
  • Ja­nusz Gołąb – pol­ski al­pi­ni­sta i hi­ma­la­i­sta
  • Ma­ciej Gołąb – pol­ski mu­zy­ko­log, pro­fe­sor
  • Marek Gołąb (1940–2017) – pol­ski sztan­gi­sta, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Sta­ni­sław Gołąb (1878–1939) – pol­ski pro­fe­sor prawa, cy­wi­li­sta
  • Sta­ni­sław Gołąb (1902–1980) – pol­ski pro­fe­sor ma­te­ma­ty­ki
  • Zbi­gniew Gołąb – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca, sla­wi­sta, pro­fe­sor
  • Gołąb skal­ny (Co­lum­ba livia) – ptak z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w for­mie do­mo­wej (do­me­sti­ca) i miej­skiej (ur­ba­na)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­łę­bie, jako śmiel­sze, wnet za­czę­ły kuć dziob­ka­mi w po­le­pę, ku­ro­pat­wy zaś zbli­ża­ły się ostroż­niej, spo­glą­da­jąc to na pa­da­ją­ce ziar­no, to na księ­dza, to na lisz­kę, z którą opa­trzy­ły się zresz­tą od dawna, bo schwy­ta­ne je­szcze latem pis­klę­ta­mi i ho­do­wa­ne w domu od ma­leń­ko­ści, wi­dy­wa­ły ją co­dzien­nie.

 (1.1) Więc mó­wi­ła mu o po­ło­wie ryb, o go­łę­biach, o zni­knię­ciu pary naj­ład­niej­szych ba­żan­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔwɔ̃mp, AS: gou̯õmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołębię n., gołębiowate n. lm., gołębnik mrz., gołębiarz mos., gołębiarka ż., gołębiarnia ż., gołębiarstwo n., gołąbkowate nmos., gołąbka ż., gołąbeczka ż.

:: fż. gołębica ż.

:: zdrobn. gołąbek mzw., gołąbeczek mzw.

 przym. gołębi, gołębiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) białystok|szpuk.

Wiktionary


gołąbczak

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny go­łę­bi


SJP.pl


gołąbeczek

zdrob­nie­nie od: go­łą­bek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: go­łą­bek

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|go­łą­becz­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy z wy­so­kiej ja­bło­ni zni­knę­ły złote owoce i on siwy go­łą­be­czek zni­knął zaraz z tego zamku.

 (1.1) Leci stado go­łą­becz­ków • Z niemi prze­pió­recz­ka, • Przy­le­cia­ły i wle­cia­ły • W chłód do ogró­decz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąb mzw., gołąbek mzw., gołąbka ż., gołębica ż., gołębię n., gołębiowate nmos., gołębnik mrz., gołębiarz mos., gołębiarka ż., gołębiarnia ż., gołębiarstwo n., gołąbkowate nmos.

:: fż. gołąbeczka ż.

 przym. gołębi, gołębiarski

Wiktionary


gołąbeczka

1. zdrob­nie­nie od: go­łąb­ka;
2. pie­szczot­li­wie o ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: go­łąb­ka

 (1.2) pieszcz. zwrot uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do ko­bie­ty

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: go­łą­be­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A z dachu • Go­łą­becz­ki to sły­sza­ły, • I mnie wszyst­ko po­wie­dzia­ły!...

 (1.2) Tak się bied­na roz­pła­ka­ła, • Go­łą­becz­ka moja mała, • Z lic ru­mie­niec zbiegł!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąb mzw., gołąbek mzw., gołąbka ż., gołębica ż., gołębię n., gołębiowate nmos., gołębnik mrz., gołębiarz mos., gołębiarka ż., gołębiarnia ż., gołębiarstwo n., gołąbkowate nmos.

:: fm. gołąbeczek mzw.

 przym. gołębi, gołębiarski

Wiktionary


gołąbek

1. ga­tu­nek grzy­ba; su­ro­jad­ka, se­ro­wiat­ka;
2. zdrob­nia­le o go­łę­biu;
3. po­tra­wa z mięsa i ka­pu­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: gołąb, pie­szczot­li­wie o go­łę­biu

 (1.2) pot. pis­klę go­łę­bia

 (1.3) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rus­su­la­ce­ae|ref=tak., grzyb blasz­ko­wy na­le­żą­cy do ro­dzi­ny go­łąb­ko­wa­tych;

 (1.4) kulin. danie z ryżu i mie­lo­ne­go mięsa za­wi­nię­te­go w li­ście ka­pu­sty;

 (1.5) pie­szczot­li­wie o kimś bli­skim

 (1.6) żart. o kimś za­ko­cha­nym, po­zo­sta­ją­cym w związ­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U drzwio­we­go progu, okno ku­chen­ne było ot­war­te: wy­cho­dził dym jakby po­go­rze­lo­wy, aż z kłę­bów dymu, jak biały go­łą­bek, za­bły­sła kuch­mi­strzo­wa świe­cą­ca cza­pecz­ka.

 (1.3) Marta na­go­to­wa­ła go­łąb­ków, bi­go­sów, flacz­ków, a go­ście jedzą tylko sa­łat­kę wa­rzyw­ną.

 (1.4) Go­łąb­ki są jedną ze spe­cjal­no­ści pol­skiej kuch­ni, którą przy­go­to­wu­je się z liści ka­pu­sty z far­szem z mięsa i ryżu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈwɔ̃mbɛk, AS: gou̯õmbek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąb m., gołębica ż., gołębię n., gołębiowate nmos., gołębnik m., gołębiarz m., gołębiarka ż., gołębiarnia ż., gołębiarstwo n., gołąbkowate nmos., gołąbeczek m., gołąbeczka ż.

:: fż. gołąbka ż.

 przym. gołębi, gołębiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) surojadka

Wiktionary


gołąbka

1. sa­mi­ca go­łę­bia; go­łę­bi­ca, go­łę­bicz­ka;
2. pie­szczot­li­wie o ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. go­łę­bi­ca

 (1.2) ornit. młoda sa­mi­ca go­łę­bia

 (1.3) pieszcz. ko­bie­ta

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: go­łą­bek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąb m., gołębica ż., gołębię n., gołąbeczek m.

:: zdrobn. gołąbeczka ż.

:: fm. gołąbek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. hołubiczka

 (1.2) reg. śl. hołubiczka

Wiktionary


gołąbki

1. ga­tu­nek grzy­ba; su­ro­jad­ka, se­ro­wiat­ka;
2. zdrob­nia­le o go­łę­biu;
3. po­tra­wa z mięsa i ka­pu­sty


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­łąb­ki – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Ursus
  • Go­łąb­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie
  • Go­łąb­ki – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Go­łąb­ki – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Go­łąb­ki – część wsi Te­o­do­rów­ka, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla
  • Go­łąb­ki – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk
  • Go­łąb­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no
  • Go­łąb­ki – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin
  • Go­łąb­ki – po­tra­wa
  • Go­łąb­ki – gro­ma­da
  • Go­łąb­ki – dawna gmina
  • War­sza­wa Go­łąb­ki – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


gołąbkowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu go­łąb­kow­ców


SJP.pl

Go­łąb­ko­wa­te ("Rus­su­la­ce­ae" Lotsy) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu go­łąb­kow­ców ("Rus­su­la­les").

Wikipedia


gołąbkowaty

o ce­chach go­łąb­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


gołąbkować

1. żar­to­bli­wie: przy­go­to­wy­wać lub jeść go­łąb­ki (po­tra­wę);
2. po­tocz­nie: ro­man­so­wać; gru­chać jak dwa go­łąb­ki


SJP.pl


gołąbkowce

rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków, obej­mu­ją­cy około 500 ga­tun­ków


SJP.pl

Go­łąb­kow­ce ("Rus­su­la­les" Kre­i­sel ex P.M. Kirk, P.F. Can­non & J.C. David) – rząd grzy­bów na­le­żą­cy do klasy pie­czar­nia­ków ("Aga­ri­co­my­ce­tes").

Wikipedia


gołąbkowski

przy­miot­nik od: Go­łąb­ki


SJP.pl


gołąbkowy

1. → go­łą­bek (po­tra­wa z mięsa i ka­pu­sty);
2. jas­no­sza­ry o nie­bie­ska­wym od­cie­niu; go­łę­bi, go­łę­bio­wy


SJP.pl


gołąbowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gołębi

go­łę­bio­wy;
1. → gołąb;
2. jas­no­sza­ry o nie­bie­ska­wym od­cie­niu; go­łąb­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla go­łę­bia, do­ty­czą­cy go­łę­bia, od­no­szą­cy się do go­łę­bia, zwią­za­ny z go­łę­biem

 (1.2) ma­ją­cy kolor jas­no­po­pie­la­ty o od­cie­niu nie­bie­ska­wym, taki jak kolor pióra go­łę­bia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: gołąb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈwɛ̃mbʲi, AS: gou̯ẽmbʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąb mzw., gołębica ż., gołębię n., gołębnik mrz., gołąbek mzw., Gołąb ż./mos./mzw.

Wiktionary


gołębiak

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny go­łę­bi


SJP.pl


gołębiarka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ho­dow­lą go­łę­bi;
2. śru­to­wa broń spor­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ho­dow­czy­ni go­łę­bi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołębnik mrz., gołębię n., gołębica ż., gołąbek mzw., gołąb mzw., gołąbeczek mzw., gołąbeczka ż.

 przym. gołębiarski

Wiktionary


gołębiarnia

po­mie­szcze­nie dla go­łę­bi do­mo­wych; go­łęb­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym ho­du­je się go­łę­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołębię n., gołębica ż., gołąbek mzw., gołąb mzw., gołąbeczek mzw., gołąbeczka ż.

 przym. gołębiarski

Wiktionary


gołębiarski

zwią­za­ny z ho­dow­lą go­łę­bi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z go­łę­biar­stwem albo go­łę­bia­rza­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąbeczka ż., gołębiarstwo n., gołębnik mrz., gołębiarnia ż., gołębiniec mrz., gołębiarz mos., gołębiarka ż., gołąb mzw., gołębica ż., gołębię n., gołąbek mzw., gołąbeczek mzw., gołębisio m.

 przym. gołębi, gołębiowy

Wiktionary


gołębiarstwo

ho­dow­la go­łę­bi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ho­do­wa­nie go­łę­bi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołębnik mrz., gołębię n., gołębica ż., gołąbek mzw., gołąb mzw., gołąbeczek mzw., gołąbeczka ż.

 przym. gołębiarski

Wiktionary


gołębiarz

1. ho­dow­ca go­łę­bi;
2. ga­tu­nek ja­strzę­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­dow­ca go­łę­bi

 (1.2) mi­ło­śnik go­łę­bi

 (1.3) hist. w cza­sie II wojny świa­to­wej: nie­miec­ki snaj­per strze­la­ją­cy z wy­so­ko­ści;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. ornit. zob. ja­strząb go­łę­biarz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wujek Jurek jest za­pa­lo­nym go­łę­bia­rzem, a go­łęb­nik to jego oczko w gło­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąbeczka ż., gołąbeczek mzw., gołąb mzw., gołąbek mzw., gołębica ż., gołębię n., gołębnik mrz.

 przym. gołębi, gołębiowy, gołębiowaty, gołębiarski

Wiktionary


gołębica

1. sa­mi­ca go­łę­bia; go­łąb­ka, go­łę­bicz­ka;
2. po­e­tyc­ko o ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. sa­mi­ca go­łę­bia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do sieni wle­cia­ła go­łę­bi­ca i usia­dła na ko­ło­wrot­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔwɛ̃mˈbʲit͡sa, AS: gou̯ẽmbʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąb m., gołąbek m., gołąbeczek m., gołębię n., gołębnik m., gołębiarstwo n., gołębiarnia ż., gołębiarz m., gołębiarka ż., gołębiowate n. lm., gołąbkowate nmos.

:: zdrobn. gołąbka ż., gołąbeczka ż.

 przym. gołębi, gołębiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. hołubiczka

Wiktionary


gołębiczka

1. ek­spre­syw­nie: go­łę­bi­ca (sa­mi­ca go­łę­bia);
2. po­u­fa­le: ko­bie­ta


SJP.pl


gołębie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osada nad Bu­giem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­łę­bio­wa­te – ptaki
  • Go­łę­bie – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych
  • Go­łę­bie – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Doł­ho­by­czów
  • Go­łę­bie – osada wsi Go­łę­bie, w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Doł­ho­by­czów
  • Go­łę­bie – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Świer­cze
  • Go­łę­bie – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Poś­więt­ne
  • Go­łę­bie – dawna gmina
  • Gołąb
  • Go­łę­bie-Le­śnie­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 25 czerw­ca je­stem w dro­dze do Go­łę­bia, kajak na dachu oso­bów­ki, ba­gaż­nik pełen sprzę­tu i żyw­no­ści.

Wiktionary


gołębieniec

1. daw­niej: go­łęb­nik - domek dla go­łę­bi ho­dow­la­nych; go­łę­bi­niec;
2. nawóz z go­łę­bich od­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. go­łęb­nik

Wiktionary


gołębiewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­łę­bie­wo – część mia­sta Gdyni, przy ob­wod­ni­cy trój­miej­skiej
  • Go­łę­bie­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ra­dzyń Cheł­miń­ski
  • Go­łę­bie­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Go­łę­bie­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Go­łę­bie­wo Śred­nie – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie
  • Go­łę­bie­wo Wiel­kie (do 2012 Go­łę­bie­wo) – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie
  • Go­łę­biów, Go­łę­biew­ko

Wikipedia


gołębiewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Go­łę­biew­ski, Go­łę­biew­ska – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 12 tys. osób.

Wikipedia


gołębik

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny go­łę­bi


SJP.pl


gołębiniec

daw­niej: go­łęb­nik - domek dla go­łę­bi ho­dow­la­nych; go­łę­bie­niec


SJP.pl


gołębiowa

1. → gołąb; go­łę­bi;
2. jas­no­sza­ry o nie­bie­ska­wym od­cie­niu; go­łąb­ko­wy, go­łę­bi;
3. o ce­chach go­łę­bio­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


gołębiowate

ro­dzi­na pta­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lum­bi­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu go­łę­bio­wych;

Wiktionary

Go­łę­bio­wa­te, go­łę­bie wła­ści­we (Co­lum­bi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu go­łę­bio­wych (Co­lum­bi­for­mes). Obej­mu­je w więk­szo­ści ga­tun­ki zwią­za­ne z drze­wa­mi, lecz wy­stę­pu­ją rów­nież zwią­za­ne ze ska­ła­mi i na­ziem­ne, za­miesz­ku­ją­ce cały świat poza oko­li­ca­mi oko­ło­bie­gu­no­wy­mi, wy­spa­mi Grzbie­tu Śró­dat­lan­tyc­kie­go i Ha­wa­ja­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość go­łę­bio­wa­tych lata do­brze i szyb­ko.

 (1.1) Sier­pów­ka na­le­ży do go­łę­bio­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąbeczka ż., gołąbeczek mzw., gołębnik mrz., gołębię n., gołąb mzw., gołąbek mzw., gołąbka ż., gołębica ż., gołębiowe lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołębie właściwe

Wiktionary


gołębiowaty

o ce­chach go­łę­bio­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


gołębiowe

rząd pta­ków ne­o­gna­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lum­bi­for­mes|Lat­ham|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: go­łę­bio­wy

Wiktionary

Go­łę­bio­we (Co­lum­bi­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je około 350 ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych róż­no­rod­ne bio­to­py, wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie poza Ark­ty­ką i An­tark­ty­ką. Ptaki te cha­rak­te­ry­zu­ją się na­stę­pu­ją­cy­mi ce­cha­mi:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu go­łę­bio­wych na­le­ży tylko jedna ro­dzi­na – go­łę­bio­wa­te.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąb mzw., gołębiowate lm nm.

 przym. gołębiowy

Wiktionary


gołębiowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Go­łę­biow­ski (1914-1998) – pol­ski i bry­tyj­ski chi­rurg
  • Alek­san­der Go­łę­biow­ski (zm. 2020) – pol­ski ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy
  • Alek­san­der Go­łę­biow­ski (1936–2000) – pol­ski ope­ra­tor dźwię­ku
  • Chry­zo­stom Go­łę­biow­ski (ok. 1654–1700) – kaz­no­dzie­ja nad­wor­ny króla Jana III So­bie­skie­go
  • Ed­ward Go­łę­biow­ski (ur. 1839) – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny i dzien­ni­karz, wi­ce­mi­ni­ster kul­tu­ry
  • Grze­gorz Go­łę­biow­ski (ur. 1969) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Jacek Go­łę­biow­ski (?) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Jan Go­łę­biow­ski (ur. 1976) – psy­cho­log kry­mi­nal­ny
  • Ja­nusz Go­łę­biow­ski (ur. 1928) – pol­ski hi­sto­ryk, eko­no­mi­sta
  • Jerzy Go­łę­biow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Karol Go­łę­biow­ski (ur. 1954) – pol­ski or­ga­ni­sta i pe­da­gog
  • Karol Go­łę­biow­ski (ur. 1991) – pol­ski pił­karz pla­żo­wy

Wikipedia


gołębiowy

1. → gołąb; go­łę­bi;
2. jas­no­sza­ry o nie­bie­ska­wym od­cie­niu; go­łąb­ko­wy, go­łę­bi;
3. o ce­chach go­łę­bio­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


gołębisio

pie­szczot­li­wie: gołąb


SJP.pl


gołębiątko

pis­klę go­łę­bia; go­łę­bię


SJP.pl


gołębię

pis­klę go­łę­bia; go­łę­biąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. pis­klę go­łę­bia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈwɛ̃mbʲjɛ, AS: gou̯ẽmbʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gołąb mzw., gołąb m., gołębica ż., gołębiowate nmos., gołębnik m., gołębiarz m., gołębiarka ż., gołębiarnia ż., gołębiarstwo n., gołąbek m., gołąbka ż., gołąbeczek m., gołąbeczka ż.

 przym. gołębi, gołębiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. gołąbek

Wiktionary


gołębnik

domek dla go­łę­bi; go­łę­bi­niec, go­łę­bie­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zo­o­techn. po­mie­szcze­nie lub bu­dow­la do ho­dow­li go­łę­bi

Wiktionary

Go­łęb­nik – nie­wiel­ki bu­dy­nek go­spo­dar­czy (in­wen­tar­ski) słu­żą­cy ho­dow­li i prze­trzy­my­wa­niu go­łę­bi.

Pier­wot­nie go­łę­bie ho­do­wa­no prze­de wszyst­kim na mięso. Wzno­szo­no dla nich wieże (niek­tó­re z nich za­cho­wa­ne są do dziś), w któ­rych osied­la­ły się i ży­wi­ły sa­mo­dziel­nie, czemu sprzy­jał ła­god­ny kli­mat śró­dziem­no­mor­ski. Lu­dzie pod­bie­ra­li im jaja i pis­klę­ta, ale go­łę­bie szyb­ko przy­stę­po­wa­ły do ko­lej­ne­go roz­ro­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wujek Jurek jest za­pa­lo­nym go­łę­bia­rzem, a go­łęb­nik to jego oczko w gło­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈwɛ̃mbʲɲik, AS: gou̯ẽmbʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gołąb m., gołębica ż., gołąbek m., gołębię n., gołębiarz m., gołębiarka ż., gołębiarstwo n., gołębiowate nmos., Gołąb ż./mos./mzw.

 przym. gołębi, gołębiarski, gołębnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. gołębieniec

Wiktionary


gołębski

naz­wi­sko


SJP.pl


gońba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw., także. gw-pl|Za­ko­pa­ne. go­nit­wa, wy­ścig

 (1.2) gw-pl|Pod­ha­le. bie­ga­ni­na, krę­ta­ni­na

 (1.3) gw-pl|Pod­ha­le. daw. szych­ta koni przy ko­ło­wro­cie do ścią­ga­nia wody

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gonić

Wiktionary


gońcowy

przy­miot­nik od: go­niec


SJP.pl


gończak

my­śliw­ski pies goń­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pies goń­czy

Wiktionary


gończy

od­no­szą­cy się do go­nie­nia, go­nit­wy, po­ści­gu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy do go­nie­nia, po­ści­gu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) kynol. łow. pies my­śliw­ski go­nią­cy zwie­rzy­nę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) daw. osoba prze­ka­zu­ją­ca czy­jeś prze­sła­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gonić ndk.

 rzecz. gon mrz., goniec mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gończak, pies gończy

 (3.1) goniec, posłaniec

Wiktionary


gończyce

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Goń­czy­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie So­bo­lew.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Goń­czy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


gończyk

mały go­niec


SJP.pl


gościa

1. osoba przy­by­ła do kogoś w go­ści­nę;
2. za­pro­szo­ny lub przy­god­ny uczest­nik przy­ję­cia, im­pre­zy roz­ryw­ko­wej;
3. osoba pła­cą­ca za świad­czo­ne usłu­gi, pobyt, go­ści­nę; klient, wcza­so­wicz;
4. po­tocz­nie: ja­ki­kol­wiek, bli­żej niez­na­ny męż­czyz­na; facet;
5. po­tocz­nie: z po­dzi­wem o kimś za­słu­gu­ją­cym na uz­na­nie, sza­cu­nek


SJP.pl


gościcino

Go­ści­ci­no (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Gòscëcëno) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Wej­he­ro­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie puc­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go. W la­tach 1954–1972 ist­nia­ła Go­ści­ci­no do któ­rej na­le­ża­ła wieś, ale była sie­dzi­bą gro­ma­dy tylko do 1959 r. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


goście

1. osoba przy­by­ła do kogoś w go­ści­nę;
2. za­pro­szo­ny lub przy­god­ny uczest­nik przy­ję­cia, im­pre­zy roz­ryw­ko­wej;
3. osoba pła­cą­ca za świad­czo­ne usłu­gi, pobyt, go­ści­nę; klient, wcza­so­wicz;
4. po­tocz­nie: ja­ki­kol­wiek, bli­żej niez­na­ny męż­czyz­na; facet;
5. po­tocz­nie: z po­dzi­wem o kimś za­słu­gu­ją­cym na uz­na­nie, sza­cu­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. przen. eufem. okre­śle­nie mie­siącz­ki lub cho­ro­by

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) plu­ral|gość.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­ście, Wolni go­ście – śred­nio­wiecz­na ka­te­go­ria osad­ni­cza
  • Go­ście – ame­ry­kań­ski film z 1972 roku
  • Go­ście – iz­ra­el­ski film z 2004 roku
  • Go­ście – duń­ski film z 2022 roku
  • Go­ście – cze­cho­sło­wac­ki se­rial z 1983 roku
  • Go­ście – al­ter­na­tyw­ny tytuł ame­ry­kań­skie­go se­ria­lu V

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mart­wi­ła się, bo choć była już pora, gości nie do­sta­wa­ła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miesiączka, period; grub. ciocia / ciotka

Wiktionary


gościec

cho­ro­ba re­u­ma­tycz­na ob­ja­wia­ją­ca się bó­la­mi w mię­śniach i sta­wach (np. go­ściec zwy­rod­nia­ją­cy, go­ściec dnawy, go­ściec przew­le­kły po­stę­pu­ją­cy); re­u­ma­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ogół cho­rób wy­wo­łu­ją­cych ból i stany za­pal­ne sta­wów i kości; zob. re­u­ma­tyzm.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cho­ro­bach re­u­ma­tycz­nych wska­za­nia obej­mu­ją wszyst­kie po­sta­cie gość­ca, szcze­gól­nie tka­nek mięk­kich, w celu zmniej­sze­nia obrzę­ków i bólu oraz za­po­bie­gnię­cia za­ni­kom mię­śnio­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gośćcowy

Wiktionary


gościeradowski

przy­miot­nik od: Go­ście­ra­dów


SJP.pl


gościeradów

gmina wiej­ska w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­ście­ra­dów Uka­zo­wy
  • Go­ście­ra­dów Ple­bań­ski
  • Księ­żo­mierz Go­ście­ra­dow­ska
  • Go­ście­ra­dów-Fol­wark
  • Go­ście­ra­dów-Ko­lo­nia
  • Wólka Go­ście­ra­dow­ska
  • Go­ście­ra­dów – gmina
  • Go­ście­ra­dów – dawna gro­ma­da

Wikipedia


gościeszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­ście­szyn – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Go­ście­szyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Wolsz­tyn
  • Go­ście­szyn – gro­ma­da
  • Go­ście­szyn – dawna gmina

Wikipedia


gościkowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Go­ści­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin.

Czę­ścią wsi jest Pa­ra­dyż, obej­mu­ją­cy po­cy­ster­ski ze­spół klasz­tor­ny i ulo­ko­wa­ne w nim wyż­sze se­mi­na­rium du­chow­ne.

Wikipedia


gościkowski

przy­miot­nik od: Go­ści­ko­wo


SJP.pl


gościmir

imię mę­skie


SJP.pl

Go­ści­mir, Go­ści­miar – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Gości-" ("go­ścić", "gość") "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Mogło zatem oz­na­czać "ten, u któ­re­go gości spo­kój" lub in.

Go­ści­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 15 marca i 18 grud­nia.

Sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia od Go­ści­mi­ra i in­nych po­dob­nie za­czy­na­ją­cych się imion mę­skich:

Wikipedia


gościmirostwo

Go­ści­mir z mał­żon­ką; Go­ści­mi­ro­wie


SJP.pl


gościmirowie

Go­ści­mir z mał­żon­ką; Go­ści­mi­ro­stwo


SJP.pl


gościmirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­ści­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gościna

1. ugo­szcze­nie, pod­ję­cie kogoś, przy­ję­cie;
2. moż­li­wość za­trzy­ma­nia się u kogoś na jakiś czas, za­no­co­wa­nia; schro­nie­nie udzie­lo­ne przez kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wi­zy­ta, od­wie­dzi­ny po­łą­czo­ne z po­czę­stun­kiem

 (1.2) przy­ję­cie kogoś do sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kiedy z Au­strii za­czę­li na­pły­wać Żydzi, prze­ra­że­ni ek­sce­sa­mi bo­jó­wek hit­le­row­skich, wielu zna­jo­mych udzie­li­ło im go­ści­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościnny mos., gościni ż., gość m., gościnność ż., gościniec mrz., ugaszczanie n.

 czas. gościć, zagościć

 przym. gościnny, gościnnie

 przysł. gościnnie

Wiktionary


gościni

1. ko­bie­ta przy­by­ła do kogoś w go­ści­nę;
2. za­pro­szo­na lub przy­god­na uczest­nicz­ka przy­ję­cia, im­pre­zy roz­ryw­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta przy­cho­dzą­ca do kogoś w od­wie­dzi­ny, za­pro­szo­na na spot­ka­nie, przy­ję­cie, im­pre­zę, bal, itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na swój wie­czór pa­nień­ski za­pro­si­łam dzie­sięć go­ściń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔɕˈt͡ɕĩɲi, AS: gośćĩńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościna ż., gościnność ż.

:: fm. gość mos.

 czas. gościć ndk.

 przym. gościnny

 przysł. gościnnie

Wiktionary


gościniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Go­ści­niak (forma żeń­ska: Go­ści­niak, Go­ści­nia­ko­wa, Go­ści­nia­ków­na; licz­ba mnoga: Go­ści­nia­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. W la­tach 90 XX wieku no­si­ło je 2400 Pol­skich oby­wa­te­li.

Wikipedia


gościnianin

miesz­ka­niec Go­ści­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gościnianka

miesz­kan­ka Go­ści­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gościniec

1. sze­ro­ka droga wiej­ska;
2. po­da­ru­nek przy­wie­zio­ny z po­dró­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sze­ro­ka droga

 (1.2) gastr. za­jazd, pen­sjo­nat, karcz­ma

 (1.3) przest. i reg-pl|Bia­ły­stok. po­da­ru­nek z po­dró­ży

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • go­ści­niec – trakt, szosa
  • go­ści­niec – je­dze­nie przy­wie­zio­ne przez przy­jezd­ne­go go­spo­da­rzom domu (sta­ro­pol­skie)
  • Go­ści­niec – pol­ska grupa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca po­ez­ję śpie­wa­ną
  • „Go­ści­niec” – cza­so­pis­mo tu­ry­stycz­no-kra­joz­naw­cze
  • Go­ści­niec – część mia­sta Wie­licz­ka
  • Go­ści­niec – część wsi Za­rud­nia w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Go­ści­niec – część wsi Rudka Sta­ro­ściań­ska w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów
  • Go­ści­niec – część wsi Rudka Ko­zło­wiec­ka w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niem­ce
  • Go­ści­niec – część wsi Pu­ka­rzów w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ła­szczów
  • Go­ści­niec – część wsi Nawóz w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Nie­lisz
  • Go­ści­niec – część wsi Stary Za­mość w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Stary Za­mość
  • Go­ści­niec – część wsi Pło­skie w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­ściń­cem ma­sze­ro­wa­li żoł­nie­rze.

 (1.2) Za­trzy­ma­łam się w go­ściń­cu „Pe­tro­nel­ka”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔɕˈt͡ɕĩɲɛt͡s, AS: gośćĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościnny mos., gość m., gościna ż., gościnność ż., ugaszczanie n.

 czas. gościć ndk., ugaszczać ndk., ugościć dk.

 przym. gościnny

 przysł. gościnnie

Wiktionary


gościnka

po­tocz­nie: wy­stęp ar­ty­sty w ut­wo­rze mu­zycz­nym in­ne­go ar­ty­sty


SJP.pl

Go­ścin­ka – stru­ga w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, lewy do­pływ Par­sę­ty, który prze­pły­wa przez Go­ści­no. Po­wierzch­nia zlew­ni Go­ścin­ki obej­mu­je 50 km².

Źró­dło Go­ścin­ki znaj­du­je się mię­dzy Go­ścin­kiem a Ro­bu­niem, który stru­ga omija po wschod­niej stro­nie miej­sco­wo­ści.

Wikipedia


gościnnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób go­ścin­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzi­siej­szym wie­czo­rze wy­stą­pi go­ścin­nie ka­ba­ret „Potem”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościnny mos., gościni ż., gość m., gościnność ż., gościna ż., gościniec mrz., ugaszczanie n.

 czas. gościć ndk.

 przym. gościnny

Wiktionary


gościnniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: go­ścin­nie


SJP.pl


gościnniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: go­ścin­ny


SJP.pl


gościnność

→ go­ścin­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sza­cu­nek, ser­decz­ność i tros­kli­wość oka­zy­wa­ne go­ściom

Wiktionary

Patrz:

gościnny

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ko­la­cji, jak wy­ma­ga tego go­ścin­ność, krą­ży­ła od sto­li­ka do sto­li­ka, od go­ścia do go­ścia, z każ­dym za­mie­nia­ła kilka słów, zgrab­na, pro­sto od fryz­je­ra, z wiel­kim kwia­tem z tafty w bu­to­nier­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościnny mos., gościni ż., gość m., gościna ż., gościniec m., ugaszczanie n.

 czas. gościć, ugaszczać

 przym. gościnny, gościnnie

 przysł. gościnnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filoksenia

Wiktionary


gościnny

przy­miot­nik

 (1.1) chęt­nie przyj­mu­ją­cy kogoś u sie­bie, ser­decz­ny i przy­jaz­ny dla gości

 (1.2) przez­na­czo­ny dla gości, po­dróż­nych

 (1.3) zwią­za­ny z wi­zy­tą osoby za­pro­szo­nej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. go­spo­darz karcz­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię do nich przy­jeż­dżać. Są dla nas tacy go­ścin­ni.

 (1.2) Go­spo­darz zak­wa­te­ro­wał nas w po­ko­jach go­ścin­nych na pię­trze.

 (1.3) Byłem wczo­raj na go­ścin­nym wy­kła­dzie pro­fe­so­ra z Fran­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔɕˈt͡ɕĩnːɨ, AS: gośćĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościni ż., gość m., gościna ż., gościnność ż., gościniec m., ugaszczanie n.

 przysł. gościnnie

 czas. gościć

 przym. gościowy, gościnnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wyjazdowy

Wiktionary


gościno

1. ugo­szcze­nie, pod­ję­cie kogoś, przy­ję­cie;
2. moż­li­wość za­trzy­ma­nia się u kogoś na jakiś czas, za­no­co­wa­nia; schro­nie­nie udzie­lo­ne przez kogoś


SJP.pl

Go­ści­no ( Groß Je­stin) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, sie­dzi­ba gminy Go­ści­no. Leży na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej, nad stru­gą Go­ścin­ką.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2014 Go­ści­no miało 2448 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gościowy

rzad­ko: na­le­żą­cy do go­ścia


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) rzad. na­le­żą­cy do go­ścia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gość m., gościnny mos.

 czas. gościć

 przym. gościnny

Wiktionary


gościrad

imię mę­skie


SJP.pl

Go­ści­rad – sta­ro­pol­skie imię mę­skie zło­żo­ne z czło­nów "Gości-" (tryb roz­ka­zu­ją­cy "gość!" od "go­ścić" "być gdzieś go­ściem") i "-rad" ("być za­do­wo­lo­nym, chęt­nym, cie­szyć się"). Zna­cze­nie imie­nia: "gość rado!" = ten który (niech) chęt­nie gości w ob­cych stro­nach.

Wikipedia


gościrada

imię żeń­skie


SJP.pl

Go­ści­ra­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go, nie­no­to­wa­ne w for­mie żeń­skiej w źró­dłach sta­ro­pol­skich.

Wikipedia


gościradostwo

Go­ści­rad z mał­żon­ką; Go­ści­ra­do­wie


SJP.pl


gościradowie

Go­ści­rad z mał­żon­ką; Go­ści­ra­do­stwo


SJP.pl


gościradowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­ści­ra­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gościradziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­ści­ra­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gościszewo

Go­ści­sze­wo (niem. "Bra­uns­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Sztum. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 55. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim.

Wikipedia


gościsław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­ści­sław – imię mę­skie
  • Go­ści­sław – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Uda­nin.
  • Go­ści­sław – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Wę­go­rzy­no

Wikipedia


gościsława

imię żeń­skie


SJP.pl

Go­ści­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie. Skła­da się z czło­nu "Gości-" ("go­ścić", "gość") i "-sława" ("sława"). Mogło zatem oz­na­czać "ta, u któ­rej gości sława" lub in. Jego formę po­chod­ną mogło sta­no­wić m.in. imię Go­sła­wa. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne od XIII wieku (1265 rok).

Wikipedia


gościsławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­ści­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gościsławostwo

Go­ści­sław z mał­żon­ką; Go­ści­sła­wo­wie


SJP.pl


gościsławowie

Go­ści­sław z mał­żon­ką; Go­ści­sła­wo­stwo


SJP.pl


gościsławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­ści­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gościu

1. osoba przy­by­ła do kogoś w go­ści­nę;
2. za­pro­szo­ny lub przy­god­ny uczest­nik przy­ję­cia, im­pre­zy roz­ryw­ko­wej;
3. osoba pła­cą­ca za świad­czo­ne usłu­gi, pobyt, go­ści­nę; klient, wcza­so­wicz;
4. po­tocz­nie: ja­ki­kol­wiek, bli­żej niez­na­ny męż­czyz­na; facet;
5. po­tocz­nie: z po­dzi­wem o kimś za­słu­gu­ją­cym na uz­na­nie, sza­cu­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ne­ga­tyw­nie o oso­bie mało zna­nej lub za­ży­le o oso­bie do­brze zna­nej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: go­ścia

 (2.2) Ms. i W. lp. od: gość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­ściu miał na­dzie­ję, że się wy­wi­nie, ale jed­nak go przys­krzy­ni­li.

 (1.1) Go­ściu fikał, to mu ko­le­sie przy­ło­ży­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gość mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. facet, gostek, gość, koleś, kolo

Wiktionary


gościwit

imię mę­skie


SJP.pl

Go­ści­wit – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Gości-" („po­dej­mo­wać kogoś, go­ścić”) i "-wit" („pan, wład­ca”). Może więc oz­na­czać „tego, który ser­decz­nie przyj­mu­je swo­je­go wład­cę”. Imię to mogło w wy­mo­wie zbli­żać się do imie­nia Go­ści­wid. Wy­stą­pi­ło w 1265 r.

Wikipedia


gościwitostwo

Go­ści­wit z mał­żon­ką; Go­ści­wi­to­wie


SJP.pl


gościwitowie

Go­ści­wit z mał­żon­ką; Go­ści­wi­to­stwo


SJP.pl


gościwitowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­ści­wi­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gościówa

1. po­tocz­nie: z uz­na­niem o czło­wie­ku; gość;
2. po­tocz­nie o bli­żej niez­na­nej ko­bie­cie; fa­cet­ka;
3. po­tocz­nie o bli­żej niez­na­nym męż­czyź­nie; facet, gość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) slang. ko­bie­ta znana z wi­dze­nia, lecz nie zna­ją­ca nas

Wiktionary


gościć

1. po­dej­mo­wać gości; uga­szczać;
2. być czy­imś go­ściem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ugo­ścić)

 (1.1) po­dej­mo­wać kogo u sie­bie

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­go­ścić)

 (2.1) prze­by­wać w ja­kimś miej­scu, być go­ściem

 (2.2) o sta­nach psy­chicz­nych sta­wać się wi­docz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczyt­nia­nie przy­wi­ta­li nas ser­decz­nie i go­ści­li wy­bor­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościnny mos., gościni ż., gościna ż., gościniec mrz., gościnność ż., gość mos., ugaszczanie n.

 czas. ugościć dk., zagościć dk.

 przym. gościnny, gościowy, gościnnie

 przysł. gościnnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjmować, raczyć, ugaszczać

 (2.1) być, mieszkać, przebywać, zamieszkiwać, znajdować się

 (2.2) pojawiać się, uzewnętrzniać się

Wiktionary


gościęcin

Go­ścię­cin (niem. "Ko­stent­hal") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Pa­wło­wicz­ki.

Wikipedia


gościński

przy­miot­nik od: Go­ści­no


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wik Go­ściń­ski (1890-1969), du­chow­ny, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Wła­dy­sław Go­ściń­ski (1890-1954), ofi­cer in­ten­den­tu­ry Woj­ska Pol­skie­go
  • Wła­dy­sław Go­ściń­ski (1898-), ofi­cer pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


gościństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. po­dró­żo­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔɕˈt͡ɕĩj̃stfɔ, AS: gośćĩĩ ̯stfo

Wiktionary


gośka

zdrob­nie­nie od: Mał­go­rza­ta; Gosia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Mał­go­rza­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj Gośka za­spa­ła na za­ję­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Małgorzatka ż., Małgorzata ż., Małgosia ż., Małgośka ż., Gosia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gosia

Wiktionary


goświnowice

Goś­wi­no­wi­ce ( Frie­dent­hal-Gies­manns­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Nysa.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Goś­wi­no­wi­ce. W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Goś­wi­no­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie No­wa­ki.

Wikipedia


gość

1. osoba przy­by­ła do kogoś w go­ści­nę;
2. za­pro­szo­ny lub przy­god­ny uczest­nik przy­ję­cia, im­pre­zy roz­ryw­ko­wej;
3. osoba pła­cą­ca za świad­czo­ne usłu­gi, pobyt, go­ści­nę; klient, wcza­so­wicz;
4. po­tocz­nie: ja­ki­kol­wiek, bli­żej niez­na­ny męż­czyz­na; facet;
5. po­tocz­nie: z po­dzi­wem o kimś za­słu­gu­ją­cym na uz­na­nie, sza­cu­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba przy­cho­dzą­ca do kogoś w od­wie­dzi­ny, za­pro­szo­na na spot­ka­nie, przy­ję­cie, im­pre­zę, bal, itp.

 (1.2) osoba, która za­trzy­ma­ła się w ho­te­lu, w re­sta­u­ra­cji

 (1.3) pot. pejor. o oso­bie mało zna­nej lub za­ży­le o oso­bie do­brze zna­nej

 (1.4) in­form. użyt­kow­nik nie za­re­je­stro­wa­ny

 (1.5) sport. za­wod­nik dru­ży­ny gra­ją­cej na wy­jeź­dzie

 (1.6) gw-pl|Kra­ków. obcy, przy­bysz, in­te­re­sant, od­bior­ca, klient, pa­cjent

 (1.7) gw-pl|War­sza­wa. męż­czyz­na

 (1.8) zob. go­ście.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: go­ścić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nasze we­se­le za­pro­si­łam ponad dwu­stu gości.

 (1.2) Prze­pra­szam, ale muszę iść ob­słu­żyć no­wych gości.

 (1.3) Jakiś gość za­cze­pił mnie na ulicy.

 (1.3) Nie wie­dzia­łem, że Paweł to taki fajny gość.

 (1.4) Mo­żesz do­łą­czyć do tej klasy także jako gość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔɕt͡ɕ, AS: gość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościna ż., gościnność ż., gostek m., goszczenie n., ugaszczanie n., ugoszczenie n., zagoszczenie n., rozgoszczenie n., gościę n., gościec m.

:: fż. gościni ż., przest. gościa ż.

:: (1.3) fż. gościówa ż.

 czas. gościć ndk., ugaszczać ndk., ugościć dk., zagościć dk., rozgościć dk.

 przym. gościnny, gościowy, gośćcowy

 przysł. gościnnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pensjonariusz

 (1.3) facet, typek

Wiktionary


gośćcotwórczy

ma­ją­cy wpływ na pow­sta­wa­nie gość­ca


SJP.pl


gośćcowaty

o ob­ja­wach po­dob­nych do gość­ca


SJP.pl


gośćcowy

przy­miot­nik od: go­ściec


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) med. zwią­za­ny z gość­cem, wła­ści­wy gość­co­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W uz­dro­wi­sku leczy się cho­ro­by gość­co­we, stany po­u­ra­zo­we wy­ma­ga­ją­ce re­ha­bi­li­ta­cji, cho­ro­by ukła­du po­kar­mo­we­go, dróg od­de­cho­wych, ukła­du krą­że­nia, ukła­du ner­wo­we­go cho­ro­by ko­bie­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gościec m.

Wiktionary


goździanka

grzyb z ro­dzi­ny goź­dzień­co­wa­tych


SJP.pl


goździcznik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


SJP.pl

Goź­dzicz­nik ("Pe­tror­ha­gia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych. Obej­mu­je 31 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji i w pół­noc­nej Afry­ce, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go. W Pol­sce jako ro­dzi­my ro­śnie goź­dzicz­nik wy­cię­ty "P.

Wikipedia


goździeniak

pa­śnik goź­dzie­niak - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


goździeniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • goź­dzie­niec – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do rzędu goź­dzi­kow­ców
  • goź­dzie­niec – ro­dzaj grzy­bów na­le­żą­cy do rzędu pie­czar­kow­ców

Wikipedia


goździeniowiec

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny goź­dzień­co­wa­tych


SJP.pl


goździewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


goździewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mi­ko­łaj Goź­dziew­ski – pol­ski pia­ni­sta
  • Krzysz­tof Goź­dziew­ski – pol­ski astro­nom
  • Sta­ni­sław Goź­dziew­ski – pol­ski woj­sko­wy, le­karz pe­dia­tra, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Wła­dy­sław Goź­dziew­ski – pol­ski po­li­cjant i woj­sko­wy

Wikipedia


goździeńcowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu obłocz­nia­ków


SJP.pl

Goź­dzień­co­wa­te ("Cla­va­ria­ce­ae" Che­vall.) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").

Wikipedia


goździeńcowaty

o ce­chach goź­dzień­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


goździk

ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych ros­ną­ca w Eu­ro­pie, Azji i Afry­ce, ho­do­wa­na jako ozdob­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Diant­hus|ref=tak., ro­śli­na ozdob­na o róż­no­ko­lo­ro­wych kwia­tach;

 (1.2) kwiat goź­dzi­ka (1.1)

 (1.3) kulin. wy­su­szo­ny pąk kwia­to­wy drze­wa goź­dzi­ko­we­go, słu­żą­cy jako przy­pra­wa;

Wiktionary

Goź­dzik ("Diant­hus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 300, we­dług Plants of the World On­li­ne – 344 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je nie­mal cały Stary Świat (bez Au­stra­lii). W Pol­sce ro­śnie lub rosło w sta­nie dzi­kim 14 ga­tun­ków.

Licz­ne goź­dzi­ki upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne, zwła­szcza w ogro­dach skal­nych, ale też m.in. na kwia­ty cięte. Goź­dzik ogro­do­wy "D. ca­ry­op­hyl­lus" jest źró­dłem olej­ku ete­rycz­ne­go uży­wa­ne­go w kos­me­ty­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzdłuż płotu rosło kilka od­mian goź­dzi­ków.

 (1.2) Zwy­cza­jo­wym pre­zen­tem wrę­cza­nym z okaz­ji Dnia Ko­biet był goź­dzik.

 (1.3) Do grzań­ca do­da­łem kilka goź­dzi­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔʑd͡ʑik, AS: goźʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goździkowce nmos., goździkowiec m., goździkówka ż., goździkowate nmos.

 przym. goździkowy

Wiktionary


goździki

przy­pra­wa aro­ma­tycz­na uży­wa­na, uzy­ski­wa­na z wy­su­szo­nych pącz­ków kwia­to­wych goź­dzi­kow­ca


SJP.pl

Goź­dzi­ki – wy­su­szo­ne, zam­knię­te (nie­rozk­wi­tłe) pąki kwia­to­we cza­pet­ki pach­ną­cej. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne są jako przy­pra­wa w prze­my­śle spo­żyw­czym i cu­kier­ni­czym, poza tym sto­so­wa­ne są do aro­ma­ty­zo­wa­nia ty­to­niu, w prze­my­śle far­ma­ce­u­tycz­nym, w pre­pa­ra­ty­ce mi­kro­sko­po­wej.

Wikipedia


goździkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­do­mir Goź­dzi­kie­wicz – poseł na Sejm X ka­den­cji
  • Te­o­dor Goź­dzi­kie­wicz – pi­sarz, autor ksią­żek głów­nie o te­ma­ty­ce przy­rod­ni­czej

Wikipedia


goździkowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych, dwu­li­ścien­nych


SJP.pl

Goź­dzi­ko­wa­te ("Ca­ry­op­hyl­la­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych na­le­żą­ca do rzędu goź­dzi­kow­ców. Liczy w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go od ok. 2300 do ok. 3300 ga­tun­ków. W obrę­bie ro­dzi­ny wy­róż­nia­na jest zmien­na licz­ba ro­dza­jów, zwy­kle wy­no­szą­ca ok.

Wikipedia


goździkowaty

o ce­chach goź­dzi­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


goździkowce

ro­dzaj (ni­skie drze­wo lub krzew) z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, do któ­re­go za­li­cza­nych jest 1115 ga­tun­ków; drze­wo goź­dzi­ko­we, jam­błusz­nik goź­dzi­ko­wy, eu­ge­nia, eu­gen­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ry­op­hyl­la­les|ref=tak., rząd ro­ślin na­le­żą­cych do dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych;

Wiktionary

Goź­dzi­kow­ce, śró­dłoż­ne ("Ca­ry­op­hyl­la­les") – rząd w więk­szo­ści ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych. Sta­no­wi naj­praw­do­po­dob­niej klad sio­strza­ny dla astro­wych. W róż­nych uję­ciach obej­mu­je różne ro­dzi­ny, przy czym w sze­ro­kim uję­ciu sto­so­wa­nym w sy­ste­mach APG i na An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te za­li­cza­nych jest tu 38 ro­dzin z ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród goź­dzi­kow­ców są też ro­ślin mię­so­żer­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goździk mrz., goździkowate nmos., goździkowiec mrz., goździkówka ż.

 przym. goździkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śródłożne

Wiktionary


goździkowiec

ro­dzaj (ni­skie drze­wo lub krzew) z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, do któ­re­go za­li­cza­nych jest 1115 ga­tun­ków; drze­wo goź­dzi­ko­we, jam­błusz­nik goź­dzi­ko­wy, eu­ge­nia, eu­gen­ka


SJP.pl

Goź­dzi­ko­wiec, eu­gen­ka, pier­nia, eu­ge­nia ("Eu­ge­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, do któ­re­go za­li­cza­nych jest ponad 1200 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te są roz­prze­strze­nio­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.

Zna­cze­nie użyt­ko­we mają ga­tun­ki drze­wia­ste do­star­cza­ją­ce drew­na, niek­tó­re do­star­cza­ją też ja­dal­nych owo­ców, są też upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia


goździkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


goździkowy

przy­miot­nik od: goź­dzik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy goź­dzi­ków lub goź­dzi­kow­ca ko­rzen­ne­go, zro­bio­ny z goź­dzi­ków lub z goź­dzi­kow­ca ko­rzen­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z kwi­dzyń­skich skle­pów zni­ka­ją aro­ma­ty do ciast - zwła­szcza wa­ni­lio­wy i goź­dzi­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔʑd͡ʑiˈkɔvɨ, AS: goźʒ́ikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goździkowce nmos., goździk m., goździkowiec m., goździkówka ż.

Wiktionary


goździkówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na goź­dzi­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U babci Mał­go­rza­ty cze­ka­ła na zzięb­nię­tych ro­dzi­ców goź­dzi­ków­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goździk m., goździkowce nmos.

 przym. goździkowy

Wiktionary


goździsty

wi­dłak goź­dzi­sty - ga­tu­nek ro­śli­ny kos­mo­po­li­tycz­nej z ro­dzi­ny wi­dła­ko­wa­tych; wi­dłak ba­bi­mór


SJP.pl


gp

skrót od: Grand Prix


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = grand prix;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • droga klasy GP
  • an­te­na GP
  • Grand Prix
  • Gold Peak
  • Gol­den Power Group
  • Gór­nik Pol­ko­wi­ce
  • go­spo­dar­ka prze­strzen­na
  • fos­fo­ry­la­za gli­ko­ge­nu
  • pro­gra­mo­wa­nie ge­ne­tycz­ne ()
  • GP – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gwa­de­lu­py

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟɛ‿ˈpɛ, AS: ǵe‿pe

Wiktionary


gpk

skró­to­wiec

 (1.1) = tu­ryst. gra­nicz­ny punkt kon­trol­ny

Wiktionary


gpl

Po­wszech­na Li­cen­cja Pu­blicz­na GNU, li­cen­cja wol­no­do­stęp­ne­go opro­gra­mo­wa­nia za­bra­nia­ją­ca za­my­ka­nia kodu


SJP.pl


gprs

skrót od: Ge­ne­ral Pac­ket Radio Ser­vi­ce - usłu­ga pa­kie­to­wej trans­mi­sji da­nych do­star­cza­na przez sieci ra­dio­we, np. GSM


SJP.pl


gps

[czy­taj: dżipi-ES]
1. skrót od: Glo­bal Po­si­tio­ning Sy­stem, glo­bal­ny sy­stem ra­dio­na­wi­ga­cyj­ny;
2. nie­du­że urzą­dze­nie ko­rzy­sta­ją­ce z tego sy­ste­mu


SJP.pl


gpu

[czy­taj: gie-pe-u] skrót od:
1. Go­su­dar­stwien­no­je Po­li­ti­czie­sko­je Upraw­le­ni­je - dawna ra­dziec­ka służ­ba bez­pie­czeń­stwa;
2. Grap­hics Pro­ces­sing Unit - pro­ce­sor gra­ficz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GPU – po­li­cja po­li­tycz­na w RFSRR
  • GPU – pro­ce­sor gra­ficz­ny

Wikipedia


gpw

skró­to­wiec

 (1.1) = Gieł­da Pa­pie­rów War­to­ścio­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ‿pɛ‿ˈvu, AS: ǵe‿pe‿vu

Wiktionary


gr

skrót od: grosz (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = grosz

 (1.2) = przest. gram

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gr – skrót mo­ne­ty twar­dej gro­sza
  • gr – sym­bol grana, po­za­u­kła­do­wej jed­nost­ki masy
  • GR – kan­ton Gry­zo­nia w Szwaj­ca­rii (oz­na­cze­nie ko­do­we ISO 3166-2)
  • GR – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gre­cji
  • .gr – do­me­na in­ter­ne­to­wa Gre­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1 zł = 100 gr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʃɨ, AS: grošy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) g

Wiktionary


gr.

skrót od: grec­ki (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); grec.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = grec­ki

 (1.2) = grupa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. grecki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grec.

Wiktionary


gra

1. za­ba­wa to­wa­rzy­ska lub spor­to­wa walka pro­wa­dzo­na we­dług okre­ślo­nych reguł
2. przy­bo­ry, przed­mio­ty słu­żą­ce do gra­nia
3. odt­wa­rza­nie ut­wo­ru mu­zycz­ne­go na in­stru­men­cie lub po­sta­ci ut­wo­ru sce­nicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ba­wa we­dług usta­lo­nych reguł;

 (1.2) sport. mecz

 (1.3) gra­nie na in­stru­men­cie

 (1.4) za­da­nie ak­tor­skie

 (1.5) uda­wa­nie cze­goś

 (1.6) ze­staw przed­mio­tów do gry (1.1)

 (1.7) pro­gram kom­pu­te­ro­wy do gry (1.1)

 (1.8) mat. model ma­te­ma­tycz­ny, w któ­rym uczest­ni­czy kilku gra­czy sta­ra­ją­cych się uzy­skać dla sie­bie jak naj­lep­szy wynik

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: grać

Wiktionary

Gra – czyn­ność o usta­lo­nych za­sa­dach, w któ­rej udział bie­rze jedna lub wię­cej osób. Od in­nych roz­ry­wek grę odróż­nia ist­nie­nie ści­słe­go zbio­ru zasad gry, ko­dy­fi­ku­ją­cych czyn­no­ści z nią zwią­za­ne.

Ter­min gra jest też uży­wa­ny w wielu (nie­po­wią­za­nych z sobą) dzie­dzi­nach nauki, a jego zna­cze­nie za­le­ży od roz­wa­ża­nej dy­scy­pli­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moją ulu­bio­ną grą jest do­mi­no.

 (1.2) W ostat­nich dwóch grach nasza dru­ży­na nie strze­li­ła bram­ki.

 (1.3) Gra mło­de­go pia­ni­sty wzbu­dzi­ła za­chwyt wi­dow­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡra, AS: gra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gracz mos., graczka ż., rozgrywka ż., zagrywka ż., granie n., zagranie n.

:: zdrobn. gierka ż., nagranie n., nagrywanie n., grywalność ż.

 czas. grać, grywać, przegrywać, rozgrywać, wygrywać, zagrywać, ugrać, igrać

 przym. growy, grywalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabawa; daw. igra

 (1.2) mecz, rozgrywka

Wiktionary


graaf

naz­wi­sko, np. Re­gnier de Graaf (1641-1673), ho­len­der­ski le­karz, ana­tom i fiz­jo­log


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edwin de Graaf (ur. 1980) – ho­len­der­ski pił­karz
  • Re­gnier de Graaf (1641-1673) – ho­len­der­ski le­karz, ana­tom i fiz­jo­log
  • Thom de Graaf (ur. 1957) – ho­len­der­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Wil­lem Edu­ard de Graaf (1908-?) – ho­len­der­ski pilot

Wikipedia


graal

prze­no­śnie: sym­bol naj­wyż­sze­go szczę­ścia, do­stęp­ne­go tylko czło­wie­ko­wi o czy­stym sercu


SJP.pl

Graal (także Świę­ty Graal) – ta­jem­ni­czy przed­miot (naj­czę­ściej kie­lich lub misa) wy­stę­pu­ją­cy w le­gen­dach ar­tu­riań­skich. W niek­tó­rych ich wer­sjach jest to kie­lich, któ­rym po­słu­żył się Jezus Chry­stus w cza­sie Ostat­niej Wie­cze­rzy, a póź­niej użyty przez Jó­ze­fa z Ary­ma­tei do ze­bra­nia krwi Je­zu­sa po ukrzy­żo­wa­niu.

Wikipedia


grab

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sty­lo­ce­ra­ta­ce­ae. o gład­kiej, niez­nacz­nie spę­ka­nej, po­pie­la­tej korze;

 (1.2) drew­no grabu (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) więz. chłop ze wsi

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: graba

forma cza­sow­ni­ka.

 (4.1) 2. os. lp. rozk. od: gra­bić

Wiktionary

Grab ("Car­pi­nus" L.) – ro­dzaj drzew i krze­wów kla­sy­fi­ko­wa­ny do ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych (daw­niej czę­sto do wy­o­dręb­nia­nej ro­dzi­ny le­szczy­no­wa­tych). Obej­mu­je 41–42 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w la­sach w stre­fie umiar­ko­wa­nej na pół­ku­li pół­noc­nej, prze­de wszyst­kim we wschod­niej Azji na ob­sza­rze od Hi­ma­la­jów po Ja­po­nię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We wrze­śniu pio­run ude­rzył w ten stary grab nad stru­mie­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrap, AS: grap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grabów mrz., grabina ż.

 przym. grabowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grabina

Wiktionary


graba

po­tocz­nie: ręka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ręka, dłoń

 (1.2) pot. uścisk dłoni zwy­kle pot­wier­dza­ją­cy zgodę, po­ro­zu­mie­nie

 (1.3) duży piec

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: grab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡraba, AS: graba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gruba

Wiktionary


grabacki

naz­wi­sko


SJP.pl


grabanów

Gra­ba­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska. Leży nad rzeką Klu­ków­ką, do­pły­wem Krzny.

Wieś ma­gnac­ka po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w hrab­stwie bial­skim w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


grabara

naz­wi­sko


SJP.pl


grabarczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gra­bar­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grabarka ż.

:: fż. grabarczanka ż.

 przym. grabarecki

Wiktionary


grabarczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gra­bar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­stan­ku cze­ka­ły dwie gra­bar­czan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grabarka ż.

:: fm. grabarczanin mos.

 przym. grabarecki

Wiktionary


grabarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


grabarecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Gra­bar­ki, zwią­za­ny z Gra­bar­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grabarka ż., grabarczanin mos., grabarczanka ż.

Wiktionary


grabarek

daw­niej:
1. żona gra­ba­rza; gra­ba­rzo­wa;
2. za­ję­cie gra­ba­rza; gra­bar­stwo;
3. ko­bie­ta gra­barz;
4. wy­na­gro­dze­nie gra­ba­rza


SJP.pl


grabarka

daw­niej:
1. żona gra­ba­rza; gra­ba­rzo­wa;
2. za­ję­cie gra­ba­rza; gra­bar­stwo;
3. ko­bie­ta gra­barz;
4. wy­na­gro­dze­nie gra­ba­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi, osad i ich czę­ści w Pol­sce;

 (1.2) geogr. wznie­sie­nie we wschod­niej Pol­sce, świę­ta góra pra­wo­sła­wia;

 (1.3) geogr. nazwa kilku po­to­ków w Pol­sce

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bar­ka – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Gra­bar­ka – część wsi Ja­nów­ka, w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Gra­bar­ka – część mia­sta Że­le­chów, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Że­le­chów
  • Gra­bar­ka – część wsi Boćki, w woj. pod­la­skim, w pow. biel­ski, w gmi­nie Boćki
  • Gra­bar­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Mi­lej­czy­ce
  • Gra­bar­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Nu­rzec-Sta­cja
  • Gra­bar­ka – część wsi Wer­pol, woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Nu­rzec-Sta­cja
  • Gra­bar­ka – góra w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Nu­rzec-Sta­cja
  • Gra­bar­ka – gro­ma­da
  • Gra­bar­ka – potok, do­pływ Mo­gil­ni­cy
  • Gra­bar­ka – potok, do­pływ Wisły
  • Gra­bar­ka – stru­ga, do­pływ Warty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­dzie­my do Gra­bar­ki od­wie­dzić dziad­ka Ja­ro­sła­wa.

 (1.2) W świę­to Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go w 2000 r. na Świę­tej Górze Gra­bar­ce od­by­ły się głów­ne uro­czy­sto­ści zwią­za­ne z wiel­kim ju­bi­le­u­szem chrze­ści­jań­stwa.

 (1.3) Po­wierzch­nia zlew­ni Gra­bar­ki wy­no­si 55,1 km².

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grabarczanin mos., grabarczanka ż.

 przym. grabarecki, grabarski

Wiktionary


grabarski

do­ty­czą­cy gra­ba­rza lub gra­bar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą gra­ba­rza, do­ty­czą­cy gra­bar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grabarka ż., grabarz mos., grabarstwo n., grabarka ż.

Wiktionary


grabarstwo

za­ję­cie gra­ba­rza; gra­bar­ka


SJP.pl


grabarz

1. czło­wiek trud­nią­cy się ko­pa­niem gro­bów, grze­ba­niem zmar­łych
2. pad­li­no­żer­ny chrząszcz z ro­dzi­ny omar­lic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. osoba zaj­mu­ją­ca się ko­pa­niem gro­bów i grze­ba­niem zmar­łych;

 (1.2) przen. spraw­ca upad­ku ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia, ruchu, idei, or­ga­ni­za­cji

 (1.3) przen. środ. pejor. sport. sę­dzia

 (1.4) przen. środ. zło­dziej, który krad­nie na cmen­ta­rzach

 (1.5) przen. środ. pejor. muz. pia­ni­sta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. chrząszcz z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ni­crop­ho­rus|ref=tak.

 (2.2) kynol. łow. wad­li­wie uło­żo­ny pies my­śliw­ski, który za­miast apor­to­wać ubitą zwie­rzy­nę, za­ko­pu­je ją bądź po­zo­sta­wia w ukry­ciu

Wiktionary

Gra­barz – zawód, po­le­ga­ją­cy na po­chów­ku na cmen­ta­rzach ciał osób zmar­łych. Gra­ba­rze są za­trud­nia­ni przez za­kła­dy po­grze­bo­we. Pra­co­daw­cy zaz­wy­czaj nie wy­ma­ga­ją kon­kret­ne­go wyksz­tał­ce­nia od osób za­in­te­re­so­wa­nych wy­ko­ny­wa­niem tej pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­na zmar­łe­go szyb­ko skon­tak­to­wa­ła się z gra­ba­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrabaʃ, AS: grabaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grabki nmos., grabarstwo n., grabarka ż., grabarzowa ż., grabarzówna ż., grabarczyk m., grabarzówka ż.

 przym. grabarski, grabarzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kopala, kopidoł; pot. kopidół; stpol. grobarz, gróbarz

Wiktionary


grabarzowa

daw­niej: żona gra­ba­rza; gra­bar­ka


SJP.pl


grabarzówna

daw­niej: córka gra­ba­rza


SJP.pl


grabber

[czy­taj: gra­ber] w in­for­ma­ty­ce: pro­gram kom­pu­te­ro­wy do za­pi­sy­wa­nia zrzu­tów ekra­no­wych lub ca­łych wi­tryn in­ter­ne­to­wych na dysku twar­dym kom­pu­te­ra


SJP.pl


grabczak

młody grab, drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych


SJP.pl


grabczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


grabek

zdrob­nie­nie od: gra­bie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bek – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Twar­do­gó­ra
  • Gra­bek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Szczer­ców
  • Gra­bek – część wsi Nowy Odro­wą­żek w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn
  • Gra­bek – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Gra­bek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie My­cie­lin
  • Gra­bek – pol­ski muzyk, mul­tiin­stru­men­ta­li­sta
  • Józef Gra­bek – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


grabelki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. gra­ble, gra­bie

Wiktionary


graben

po­dłuż­ne, wą­skie za­pad­li­sko ogra­ni­czo­ne z dwóch stron usko­ka­mi bie­gną­cy­mi w przy­bli­że­niu rów­no­le­gle do sie­bie; rów tek­to­nicz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­ben – plac
  • Gra­ben – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Augs­burg
  • Gra­ben – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Rib­ni­ca
  • Gra­ben – gmina w kan­to­nie Berno, w okrę­gu Obe­ra­ar­gau
  • gra­ben – inne okre­śle­nie rowu tek­to­nicz­ne­go
  • Gra­ben-Ne­u­dorf
  • Gräben

Wikipedia


grabia

1. wieś w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. hra­bia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bia – rzeka na Ni­zi­nie Po­łud­nio­wo­wiel­ko­pol­skiej i Wznie­sie­niach Po­łud­nio­wo­ma­zo­wiec­kich, prawy do­pływ Wi­daw­ki
  • Gra­bia – wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Gra­bia – gro­ma­da

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrabʲja, AS: grabʹi ̯a

Wiktionary


grabianowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grabiarka

konne lub cią­gni­ko­we na­rzę­dzie rol­ni­cze do zgra­bia­nia po­ko­sów siana lub resz­tek po sprzę­cie zboża; gra­bie, zgra­biar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gra­bie

 (1.2) pot. ko­bie­ta uży­wa­ją­ca grabi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Boxer i Clo­ver za­przę­ga­ły się do ko­siar­ki lub gra­biar­ki (…) i stą­pa­ły mia­ro­wym kro­kiem wzdłuż pola (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grabki nmos.

Wiktionary


grabiański

naz­wi­sko


SJP.pl


grabica

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bi­ca – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Gra­bi­ca – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gra­bi­ca
  • Gra­bi­ca – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim
  • Gra­bi­ca – dawna gro­ma­da w po­wie­cie piotr­kow­skim w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Gra­bi­ca-Ko­lo­nia, Re­zer­wat przy­ro­dy Gra­bi­ca

Wikipedia


grabice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Gra­bi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Cie­lądz
  • Gra­bi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Murów
  • Gra­bi­ce – gro­ma­da
  • Gra­bi­ce – dawna gmina

Wikipedia


grabiciel

daw­niej: ktoś, kto grabi, ra­bu­je; łu­pież­ca; gra­bież­ca


SJP.pl


grabicki

→ Gra­bi­ca


SJP.pl

Patrz:

Grabica

grabie

1. na­rzę­dzie ogrod­ni­cze słu­żą­ce do gra­bie­nia;
2. konne lub cią­gni­ko­we na­rzę­dzie rol­ni­cze do zgra­bia­nia po­ko­sów siana lub resz­tek po sprzę­cie zboża; gra­biar­ka, zgra­biar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) roln. ogrod. ręcz­ne na­rzę­dzie rol­ni­cze lub ogrod­ni­cze (drew­nia­ne lub me­ta­lo­we) słu­żą­ce do gra­bie­nia;

 (1.2) roln. techn. zme­cha­ni­zo­wa­ne na­rzę­dzie rol­ni­cze (konne lub cią­gni­ko­we) słu­żą­ce do zgra­bia­nia w wały po­ko­sów siana lub słomy ze ścier­ni­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­bie – na­rzę­dzie rol­ni­cze
  • Gra­bie – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Marek Gra­bie – pol­ski sa­ty­ryk i aktor ka­ba­re­to­wy
  • Gra­bie – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski
  • Gra­bie – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Żych­lin
  • Gra­bie – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Gra­bie – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Ska­wi­na
  • Gra­bie – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Gra­bie – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Nowe Mia­sto
  • Gra­bie – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Łub­nia­ny
  • Gra­bie – przy­sió­łek wsi Kąty w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Iw­ko­wa
  • Gra­bie – część wsi Bart­ni­ki w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Pu­szcza Ma­riań­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chło­pi za­bra­li gra­bie i posz­li na pole.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrabʲjɛ, AS: grabʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grabienie n., zgrabiarka ż.

:: zdrobn. grabki lm nm.

:: zgrub. grabisko n.

 czas. grabić ndk., zgrabiać ndk., zagrabiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabki; gw. Górny Śląsk grample, stodolnioki

Wiktionary


grabiec

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­biec – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny cu­do­wro­nek
  • Gra­biec – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Gra­biec – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Szcze­ko­ci­ny
  • Gra­biec – przy­sió­łek wsi Janki w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Gra­biec – część wsi Turze Pole w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Brzo­zów
  • Gra­biec – część wsi Ja­sio­nów w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Ha­czów
  • Gra­biec – część wsi Cho­to­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Czar­na
  • Gra­biec – część wsi Gło­wa­czo­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Czar­na
  • Gra­biec – część wsi Bardo w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Raków
  • Jan Gra­biec (ur. 1972) – pol­ski po­li­tyk ,Szef Kan­ce­la­rii Pre­ze­sów Rady Mi­ni­strów
  • To­masz Gra­biec (ur. 1973) – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Eu­ge­niusz Gra­biec – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy i par­tyj­ny, wo­je­wo­da lu­bel­ski (1980–1981)

Wikipedia


grabienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gra­bić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: grabʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grabić ndk., zgrabiać ndk., zgrabić dk.

 rzecz. grabież ż., grabki nmos., grabie, zgrabiarka

Wiktionary


grabieć

o pal­cach, rę­kach: dręt­wieć z zimna; sztyw­nieć, kost­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgra­bieć)

 (1.1) książk. o dło­niach, pal­cach: dręt­wieć z zimna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­rzu­cę drew­na do ko­min­ka, bo ręce za­czy­na­ją mi gra­bieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrabʲjɛ̇t͡ɕ, AS: grabʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zgrabieć

 przym. zgrabiały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drętwieć, kostnieć, sztywnieć

Wiktionary


grabież

bez­praw­ne, bru­tal­ne po­zba­wia­nie kogoś jego włas­no­ści; ra­bu­nek, kra­dzież


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­bie­ra­nie siłą czy­jejś włas­no­ści; obra­bo­wa­nie, plą­dro­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żoł­nie­rze so­wiec­cy nie mogli uwie­rzyć, że mimo pię­ciu lat wojny, zni­szczeń, mor­dów, rek­wi­zy­cji, kon­try­bu­cji i gra­bie­ży, na­za­jutrz po bit­wie, na tej samej ulicy, na któ­rej wczo­raj wal­czy­li, mogli do­stać sta­kan bim­bru, a do tego je­szcze za­ką­skę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrabʲjɛʃ, AS: grabʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grabieżca m., grabienie n.

 czas. grabić ndk., nagrabić się dk.

 przym. grabieżczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rabunek, łupiestwo, rozbój

Wiktionary


grabieżca

ktoś, kto do­ko­nu­je gra­bie­ży; łu­pież­ca; rabuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto do­ko­nu­je gra­bie­ży, ra­bu­je, łupi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grabież ż.

 czas. grabić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łupieżca, rabuś

Wiktionary


grabieżczy

do­ty­czą­cy gra­bież­cy lub gra­bie­ży; ra­bun­ko­wy, łu­pież­czy


SJP.pl


grabieżczyni

→ gra­bież­ca


SJP.pl

Patrz:

grabieżca

grabieżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gra­bie­żyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grabieżyć

Wiktionary


grabieżyć

cza­sow­nik

 (1.1) gra­bić, zaj­mo­wać się gra­bie­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grabieżenie n.

Wiktionary


grabik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce
  • Gra­bik – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Żary
  • Gra­bik – dawna gmina
  • Gra­bik – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gra­bi­ku, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim
  • Gra­bik – wieś w żu­pa­nii bie­lo­war­sko-bi­lo­gor­skiej, w mie­ście Čazma

Wikipedia


grabina

1. po­tocz­nie: grab;
2. drew­no gra­bo­we;
3. las gra­bo­wy;
4. za­ro­śla gra­bo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. grab

 (1.2) za­gaj­nik gra­bo­wy

 (1.3) drew­no z grabu

 (1.4) witki gra­bo­we

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bi­na – część mia­sta Strze­gom, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Strze­gom
  • Gra­bi­na – część wsi Ada­mo­wo, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Chrost­ko­wo
  • Gra­bi­na – część wsi Szewo, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Gra­bi­na – część wsi Drew­no, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Gą­sa­wa
  • Gra­bi­na – część wsi Cho­ro­szczyn­ka, w pow. bial­skim, w gmi­nie Tucz­na
  • Gra­bi­na – część wsi Wólka Mie­czy­sław­ska, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Fir­lej
  • Gra­bi­na – osada leśna w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • Gra­bi­na – wieś w pow. ła­skim, w gmi­nie Łask
  • Gra­bi­na – wieś w pow. łódz­ki wschod­nim, w gmi­nie No­wo­sol­na
  • Gra­bi­na – wieś w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim
  • Gra­bi­na – osada w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim
  • Gra­bi­na – część wsi Mi­cha­łów, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grab m., Grabów mrz.

 przym. grabowy

Wiktionary


grabinka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bin­ka – część wsi Paw­li­ko­wi­ce, w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kro­śnie­wi­ce
  • Gra­bin­ka – część wsi Biała Góra, w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Gra­bin­ka – znie­sio­na ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim
  • Gra­bin­ka – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Gra­bin­ka – rzeka, do­pływ Wi­sło­ki
  • Gra­bin­ka (a. Gra­bian­ka) – prawy do­pływ Rawki

Wikipedia


grabinowy

przy­miot­nik od: gra­bi­na


SJP.pl


grabiowy

przy­miot­nik od: gra­bie


SJP.pl


grabisko

trzo­nek, na któ­rym opra­wio­ne są gra­bie


SJP.pl


grabiszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


grabić

1. zgar­niać li­ście, siano itp. przy po­mo­cy grabi; zgra­biać;
2. wy­rów­ny­wać po­wierzch­nię ziemi przy uży­ciu grabi; zgra­biać;
3. od­bie­rać komuś bez­praw­nie jego włas­ność, zwła­szcza siłą; ra­bo­wać, łupić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zgar­niać gra­bia­mi siano, li­ście lub zżęte zboże, także wy­rów­ny­wać po­wierzch­nię ziemi

 (1.2) książk. od­bie­rać coś komuś siłą, łupić

 (1.3) daw. rek­wi­ro­wać

Wiktionary

Gra­bić – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii vi­ro­wi­tic­ko-po­draw­skiej, w gmi­nie Sopje. W 2011 roku li­czy­ła 122 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz przed­sta­wia czte­ry dziew­czę­ta razem zbie­ra­ją­ce i gra­bią­ce o zmierz­chu opa­dłe li­ście w ogro­dzie. (z Wi­ki­pe­dii)

 (1.2) Ru­dolf zga­dza się, pa­saw­czy­cy Le­o­pol­da przy­by­wa­ją do Pragi i jak każda na­jem­na armia łupią i gra­bią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrabʲit͡ɕ, AS: grabʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grobowniki nmos., grabież ż., grabieżca mos., grabie n., grabki nmos., zgrabiarka ż., grabienie n., ograbienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrabiać, zagrabiać

 (1.2) rabować, łupić, obdzierać, kraść, plądrować

Wiktionary


grabiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­biń­ski – pol­skie naz­wi­sko.
  • An­drzej Gra­biń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Be­ne­dykt Gra­biń­ski (?–1791) – zie­mia­nin, poseł na Sejm Czte­ro­let­ni
  • Hen­ryk Gra­biń­ski (1843–1903) – ma­larz i pe­da­gog
  • Józef Gra­biń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ste­fan Gra­biń­ski (1887–1936) – pi­sarz spe­cja­li­zu­ją­cy się w hor­ro­rze i gro­zie
  • Sta­ni­sław Boh­dan Gra­biń­ski (1891-1930) – zie­mia­nin, szam­be­lan pa­pie­ski
  • Ta­de­usz Gra­biń­ski (ur. 1947) – eko­no­mi­sta, rek­tor AE w Kra­ko­wie
  • Wła­dy­sław Krzysz­tof Gra­biń­ski (1925-1944) – żoł­nierz pow­sta­nia war­szaw­skie­go.
  • Wanda Gra­biń­ska (1902–1980) – praw­nicz­ka, pier­wsza pol­ska sę­dzia
  • Woj­ciech Gra­biń­ski (zm. 1786) – pod­ko­mo­rzy kró­lew­ski, sta­ro­sta stę­życ­ki
  • Zofia Gra­biń­ska (1922–1994) – ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka

Wikipedia


grabka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grab­ka (Grób­ka) – rzeka, do­pływ Wisły
  • Grab­ka – część wsi Obi­dza, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Grab­ka – przy­sió­łek wsi Ja­wo­rze, w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Ja­wo­rze
  • Ali­cja Grab­ka (ur. 1998) – pol­ska siat­kar­ka
  • Anna Grab­ka (ur. 1961) – pol­ska tan­cer­ka
  • Bar­ba­ra Grab­ka – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Mag­da­le­na Grab­ka (ur. 1994) – pol­ska siat­kar­ka

Wikipedia


grabki

zdrob­nie­nie od: gra­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: gra­bie

 (1.2) małe gra­bie, na­rzę­dzie ogrod­ni­cze słu­żą­ce do gra­bie­nia

 (1.3) pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wa za­baw­ka dla dzie­ci przy­po­mi­na­ją­ca gra­bie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grab­ki – zmi­nia­tu­ry­zo­wa­na forma grabi (także: dzie­cię­ca za­baw­ka)
  • Grab­ki Duże
  • Grab­ki Małe
  • Grab­ki – gro­ma­da
  • Grab­ki – dawna gmina

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrapʲci, AS: grapʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grabie nmos., grabarz m., grabiarka ż., grabienie n., pograbienie n., zagrabienie n.

 czas. grabić ndk., pograbić dk., zgrabić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabie

Wiktionary


grabkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grabniak

las gra­bo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grab­niak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Ur­szu­lin
  • Grab­niak – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie So­bo­lew
  • Grab­niak – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Dobre
  • Grab­niak – część wsi Dybki w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Ma­zo­wiec­ka
  • Grab­niak – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Szul­bo­rze Wiel­kie
  • Grab­niak – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Grab­niak – dawna osada w obec­nym w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim

Wikipedia


grabnica

osada w Pol­sce


SJP.pl

Grab­ni­ca – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Do­brza­ny, po­ło­żo­na 4 km na pół­noc­ny wschód od Do­brzan (sie­dzi­by gminy) i 19 km na pół­noc­ny wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


grabnicki

przy­miot­nik od: Grab­ni­ca


SJP.pl


grabno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grab­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Ośno Lu­bu­skie
  • Grab­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Sę­dzie­jo­wi­ce
  • Grab­no – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Woj­nicz
  • Grab­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ustka
  • Grab­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Grab­no – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Grab­no – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Grab­no­wo­la

Wikipedia


grabnowski

→ Grab­no


SJP.pl

Patrz:

Grabno

grabolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak grab

Wiktionary


graboszyce

Gra­bo­szy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Zator.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa biel­skie­go.

Wikipedia


grabow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie;

Wiktionary

Gra­bow – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Lud­wigs­lust-Par­chim, sie­dzi­ba Związ­ku Gmin Gra­bow, nad rzeką Elde.

1 stycz­nia 2016 do mia­sta przy­łą­czo­no gminę Ste­e­sow, która stała się au­to­ma­tycz­nie jego dziel­ni­cą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrabɔf, AS: grabof

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grabowski

Wiktionary


grabowa

przy­miot­nik od: grab


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bo­wa – część wsi Sawin w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sawin
  • Gra­bo­wa – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Mnisz­ków
  • Gra­bo­wa – część wsi Góry w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów
  • Gra­bo­wa – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Pąt­nów
  • Gra­bo­wa – część wsi Nowa Wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce
  • Gra­bo­wa – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Pot­wo­rów
  • Gra­bo­wa – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Ru­si­nów
  • Gra­bo­wa – część wsi Bren­na w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Bren­na
  • Gra­bo­wa – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie My­ka­nów
  • Gra­bo­wa – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Łazy
  • Gra­bo­wa – część wsi Świę­ta Ka­ta­rzy­na w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Bo­dzen­tyn
  • Gra­bo­wa – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce

Wikipedia


grabowianin

1. miesz­ka­niec Gra­bo­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Gra­bo­wa nad Pros­ną (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


grabowianka

1. miesz­kan­ka Gra­bo­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Gra­bo­wa nad Pros­ną (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


grabowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grabowiec

wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na bli­sko To­ru­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bo­wiec – część mia­sta Osiek
  • Gra­bo­wiec – wieś w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gru­dziądz
  • Gra­bo­wiec – osada w pow. świec­kim, w gmi­nie Świe­cie
  • Gra­bo­wiec – wieś w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Lu­bicz 
  • Gra­bo­wiec – część wsi Char­lęż w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Spi­czyn
  • Gra­bo­wiec – wieś w pow. opol­skim, w gmi­nie Ła­zi­ska 
  • Gra­bo­wiec – wieś w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ką­ko­lew­ni­ca 
  • Gra­bo­wiec – osada w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ką­ko­lew­ni­ca
  • Gra­bo­wiec – osada w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Gra­bo­wiec 
  • Gra­bo­wiec – wieś w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Gra­bo­wiec – część wsi Lu­cie­jów w pow. ła­skim, w gmi­nie Bu­czek
  • Gra­bo­wiec – ko­lo­nia w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Rzą­śnia

Wikipedia


grabowiecki

→ Gra­bo­wiec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gra­bo­wiec­ki – pol­ski po­li­tyk, przed­się­bior­ca, poseł na Sejm
  • Jerzy Gra­bo­wiec­ki – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Se­ba­stian Gra­bo­wiec­ki – pol­ski poeta i urzęd­nik dwor­ski
  • Zyg­munt Gra­bo­wiec­ki – pol­ski fo­to­graf

Wikipedia

Patrz:

Grabowiec

grabownia

dziel­ni­ca Ryb­ni­ka


SJP.pl

Gra­bow­nia – część mia­sta i dziel­ni­ca Ryb­ni­ka po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści mia­sta, od stro­ny za­chod­niej leży nad Za­le­wem Ryb­nic­kim. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si ok. 750. Ka­pli­ca w Gra­bow­ni pow­sta­ła w 1905 r. W dziel­ni­cy funk­cjo­nu­je rów­nież klub pił­kar­ski „TKKF Jed­ność Gra­bow­nia-Go­le­jów”.

Wikipedia


grabownica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bow­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Gra­bow­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Gra­bow­ni­ca – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ba­ra­no­wo
  • Gra­bow­ni­ca – część wsi Rze­plin w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pruch­nik
  • Gra­bow­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Ło­pusz­no
  • Gra­bow­ni­ca – gro­ma­da
  • Gra­bow­ni­ca – stru­ga, do­pływ Prąd­ni
  • Gra­bow­ni­ca – stru­ga, do­pływ jez. Gard­no
  • Gra­bow­ni­ca – Stawy Mi­lic­kie
  • Gra­bow­ni­ca – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gra­bow­ni­cy, w gmi­nie Mi­licz
  • Gra­bow­ni­ca Sta­rzeń­ska, Gra­bow­ni­ca So­zań­ska

Wikipedia


grabowno

Gra­bow­no (niem. "Gra­ben") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Góra.

Wikipedia


grabowo

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. część mia­sta Ostro­łę­ka;
3. część mia­sta Szcze­cin;
4. mia­sto w Rosji;
5. wieś na Lit­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bo­wo – część mia­sta Kcy­nia
  • Gra­bo­wo – część mia­sta Ostro­łę­ka
  • Gra­bo­wo – część mia­sta Szcze­cin
  • Gra­bo­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Pruszcz
  • Gra­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc
  • Gra­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo
  • Gra­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ol­sze­wo-Borki
  • Gra­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Za­rę­by Ko­ściel­ne
  • Gra­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz
  • Gra­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz
  • Gra­bo­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Au­gu­stów
  • Gra­bo­wo – część wsi Gą­sów­ka Stara w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Łapy

Wikipedia


grabowski

przy­miot­nik od: Gra­bo­wo, Gra­bów, Gra­bów nad Pros­ną, Gra­bów nad Pi­li­cą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bow­ski – 20. pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści naz­wi­sko w Pol­sce. We­dług bazy PESEL 22.01.2022 r. Nosi je 29 294 Polek i 28 489 Po­la­ków.
  • Gra­bow­scy – nazwa kilku pol­skich rodów
  • Adam Gra­bow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Am­bro­ży Gra­bow­ski (1782–1868) – księ­garz, hi­sto­ryk
  • An­drzej Gra­bow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Gra­bow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Artur Gra­bow­ski (ur. 1967) – pol­ski poeta, dra­ma­turg, ese­i­sta, pro­za­ik, twór­ca te­a­tral­ny
  • Bo­gu­sław Gra­bow­ski (ur. 1959) - pol­ski eko­no­mi­sta
  • Bro­ni­sław Te­o­dor Gra­bow­ski (1841–1900) – hi­sto­ryk, li­te­rat, et­no­graf
  • Da­mian Gra­bow­ski (ur. 1980) – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Ed­ward Gra­bow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Fran­ci­szek Gra­bow­ski (1750–1836) – praw­nik, se­na­tor

Wikipedia


grabowy

przy­miot­nik od: grab


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z graba

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści graba

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią graba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To Kle­men­ty­na za­ło­ży­ła za domem, w parku scho­dzą­cym ta­ra­sa­mi w dół, gra­bo­we szpa­le­ry na fran­cu­ską modłę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraˈbɔvɨ, AS: grabovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grab m., grabina ż., Grabów mrz.

Wiktionary


grabołusk

ptak leśny z ro­dza­ju łu­szcza­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­ma­rań­czo­wym upie­rze­niem głowy i ma­syw­nym, sza­ro­nie­bie­skim lub kre­mo­wym dzio­bem; gru­bo­dziób, pest­ko­jad


SJP.pl


graboś

naz­wi­sko


SJP.pl


grabski

naz­wi­sko


SJP.pl

Grab­ski (forma żeń­ska: Grab­ska; licz­ba mnoga: Grab­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 4738 osób.

Wikipedia


grabsztyn

od­mia­na ja­błek


SJP.pl


grabula

po­tocz­nie o dłoni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. graba

Wiktionary


grabów

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny brzo­zo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści w Pol­sce i na Ukra­i­nie;

Wiktionary

Gra­bów – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Gra­bów. Leży w Kot­li­nie Kol­skiej. Jest znany z upra­wy ce­bu­li o naz­wie "gra­bow­ska".

Gra­bów uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1372 roku, tra­cąc ją przej­ścio­wo w XVII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grab m., grabina ż., Grabieniec m., Grabowo n., Graby nmos.

 przym. grabowy

Wiktionary


grabówecki

→ Gra­bów­ka (gmina w Pol­sce)


SJP.pl


grabówka

pa­wi­ca gra­bów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pa­wi­co­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­bów­ka – część mia­sta Czę­sto­cho­wa
  • Gra­bów­ka – część mia­sta Płock
  • Gra­bów­ka – część mia­sta Tar­nów
  • Gra­bów­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Gra­bów­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­ceń
  • Gra­bów­ka – część wsi Do­bryn­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Pi­szczac
  • Gra­bów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie An­no­pol
  • Gra­bów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Bo­rze­chów
  • Gra­bów­ka – część wsi Strzesz­ko­wi­ce Duże w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niedrz­wi­ca Duża
  • Gra­bów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie
  • Gra­bów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Po­ded­wó­rze
  • Gra­bów­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin

Wikipedia


graca

1. ro­dzaj mo­ty­ki, na­rzę­dzie ogrod­ni­cze słu­żą­ce m.in. do spulch­nia­nia ziemi; gracz­ka;
2. na­rzę­dzie ręcz­ne do ga­sze­nia wapna i mie­sza­nia za­pra­wy mu­rar­skiej;
3. gór­nict­wo: na­rzę­dzie ręcz­ne do zgar­nia­nia urob­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie że­laz­ne w kształ­cie za­krzy­wio­nej ło­pat­ki, osa­dzo­ne na dłu­gim kiju

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. mo­ty­ka

Wiktionary

Graca – ręcz­ne na­rzę­dzie rol­ni­cze, skła­da­ją­ce się z me­ta­lo­wej, za­krzy­wio­nej ło­pat­ki, przyt­wier­dzo­nej do sty­li­ska. Ro­dzaj mo­ty­ki. Uży­wa­ne głów­nie do płyt­kie­go spulch­nia­nia ziemi i ple­wie­nia.

Graca uży­wa­na jest także do wy­gar­nia­nia roz­ża­rzo­nych węgli z pa­le­nisk.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gracka ż.

 czas. gracować ndk.

Wiktionary


graciara

→ gra­ciarz


SJP.pl

Patrz:

graciarz

graciarnia

1. po­mie­szcze­nie na graty i ru­pie­cie; ru­pie­ciar­nia;
2. po­tocz­nie: pokój ume­blo­wa­ny sta­ry­mi, zni­szczo­ny­mi sprzę­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne na ma­ga­zyn sta­rych, nie­po­trzeb­nych rze­czy

 (1.2) pot. pokój za­peł­nio­ny sta­ry­mi me­bla­mi, zni­szczo­ny­mi sprzę­ta­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­nieś to pudło do gra­ciar­ni.

 (1.2) Nie dość, że masz taki nie­du­ży pokój, to je­szcze zro­bi­łeś z niego taką gra­ciar­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grat mrz./mzw., zagracenie n., zagracanie n.

 czas. zagracić dk., zagracać ndk.

 przym. graciarniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rupieciarnia, lamus

 (1.2) rupieciarnia

Wiktionary


graciarniany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy gra­ciar­ni, zwią­za­ny z gra­ciar­nią

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gra­ciar­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­strój lo­ka­lu jest nieco gra­ciar­nia­ny, mało które krze­sło pa­su­je do sie­bie, a niek­tó­re sto­li­ki są tak ni­skie, że aż nie­wy­god­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graciarnia ż.

Wiktionary


graciarz

czło­wiek lu­bią­cy zbie­rać rze­czy bez­war­to­ścio­we; ru­pie­ciarz


SJP.pl


gracik

drob­ny sprzęt lub mebel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od grat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grat m.

Wiktionary


gracioso

[czy­taj: gra­sjo­so] bła­zen, tref­niś w ko­me­dii hisz­pań­skiej


SJP.pl


gracja

ina­czej: szyk, zgrab­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wdzięk, powab, lek­kość

 (1.2) ko­bie­ta pełna wdzię­ku, pię­kna

Wiktionary

Gra­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "gra­tia" "wdzięk, powab". W mi­to­lo­gii rzym­skiej Gra­cje były bo­gi­nia­mi wdzię­ku i ra­do­ści.

Gra­cja imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 czerw­ca, 13 czerw­ca, 18 grud­nia.

Gra­cja jest rów­nież sy­no­ni­mem wdzię­ku, lek­ko­ści, pię­kna.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koty po­ru­sza­ją się z gra­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gracjan mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ślicznotka

Wiktionary


gracjan

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­cjan – imię mę­skie.
  • Gra­cjan – ce­sarz rzym­ski.
  • Gra­cjan – praw­nik, autor De­kre­tu Gra­cja­na.
  • Bal­ta­zar Gra­cjan (1601–1658) hisz­pań­ski pi­sarz po­li­tycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gra­cjan i po­cho­dzę z Brzo­zo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrat͡sʲjãn, AS: gracʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gracek m., gracja ż., Gracjanów m.

:: zdrobn. Gracjanek m., Gracuś m.

:: fż. Gracjana ż., Gracjanna ż., Gracja ż.

 przym. Gracjanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gracek m., Gracjanek m., Gracuś m.

Wiktionary


gracjana

imię żeń­skie


SJP.pl

Gra­cja­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od­po­wied­nik imie­nia Gra­cjan.

Wikipedia


gracjaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gra­cja­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gracjanostwo

Gra­cjan z mał­żon­ką; Gra­cja­no­wie


SJP.pl


gracjanowie

Gra­cjan z mał­żon­ką; Gra­cja­no­stwo


SJP.pl


gracjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gra­cja­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gracje

ina­czej: szyk, zgrab­ność


SJP.pl


gracka

na­rzę­dzie wy­gar­nia­ją­ce okru­chy z ot­wo­ru strza­ło­we­go w ko­pal­ni


SJP.pl


gracki

dziel­ny, mężny, od­waż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. dziel­ny, zręcz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrat͡sʲci, AS: gracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gracko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzielny, zręczny, chwacki

Wiktionary


gracować

pra­co­wać gracą; mo­ty­czyć


SJP.pl


gracownik

ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy mie­sza­niu wapna gracą


SJP.pl


gracylizacja

Gra­cy­li­za­cja ( gra­ci­lis ‘smu­kły’) – pro­ces w an­tro­po­ge­ne­zie po­le­ga­ją­cy na zmia­nach w szkie­le­cie (głów­nie móz­go­czasz­ce, ale nie tylko), który w toku ewo­lu­cji sta­wał się coraz de­li­kat­niej­szy.

Wikipedia


gracylizuch

ro­dzaj nie­wiel­kie­go gada na­czel­ne­go z kladu Su­chia


SJP.pl


gracylny

w an­tro­po­lo­gii: bar­dzo zbli­żo­ny do po­dra­sy śró­dziem­no­mor­skiej, jed­nak wyż­szy oraz ma­ją­cy bar­dziej wy­dłu­żo­ną twarz i nos


SJP.pl


gracz

uczest­nik gry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik gry lub za­wo­dów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gracz – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów.
  • Gracz – ame­ry­kań­ski ko­me­dio­dra­mat z 1992 roku w re­ży­se­rii Ro­ber­ta Alt­ma­na.
  • Gracz – ame­ry­kań­ski dra­mat kry­mi­nal­ny z 2014 roku w re­ży­se­rii Ru­per­ta Wy­at­ta.
  • Gracz – po­wieść au­tor­stwa Fio­do­ra Do­sto­jew­skie­go na­pi­sa­na w 1866 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do bry­dża po­trze­ba czte­rech gra­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrat͡ʃ, AS: grač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gra ż., gierka ż., rozgrywka ż., zagrywka ż.

:: fż. graczka ż.

 czas. grać ndk., grywać ndk., przegrywać ndk., rozgrywać ndk., wygrywać ndk., zagrywać ndk.

 przym. grywalny, growy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawodnik

Wiktionary


gracze

uczest­nik gry


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­cze – osada w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ka­mion­ka Wiel­ka
  • Gra­cze – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin
  • Gra­cze – dawna gmina
  • Gra­cze – gro­ma­da
  • Gra­cze – sta­cja ko­le­jo­wa w Gra­czach, w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Gra­cze – dawny fol­wark. Obec­nie część Tysz­kow­szczyz­ny w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Pier­sza­je.
  • Gra­cze – fran­cu­ski film z 1950 w re­ży­se­rii Cla­u­de’a Barmy
  • Gra­cze – ame­ry­kań­ski film z 1979 w re­ży­se­rii Ant­ho­ny’ego Har­ve­ya
  • Gra­cze – pol­ski film sen­sa­cyj­ny z 1995 w re­ży­se­rii Ry­szar­da Bu­gaj­skie­go
  • Gra­cze – fran­cu­ski film z 2018 w re­ży­se­rii Marie Monge
  • Gra­cze – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2015

Wikipedia


graczka

1. ro­dzaj mo­ty­ki, na­rzę­dzie ogrod­ni­cze słu­żą­ce m.in. do spulch­nia­nia ziemi; graca;
2. rza­dziej: osoba płci żeń­skiej bio­rą­ca udział w grze;
3. gwa­ro­wo: za­ba­wa, za­baw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bio­rą­ca udział w grze to­wa­rzy­skiej, kom­pu­te­ro­wej, ha­zar­do­wej lub spor­to­wej

 (1.2) książk. ko­bie­ta prze­bie­gła, zręcz­na, nie­bez­piecz­na dla prze­ciw­ni­ków, ota­cza­ją­cych ją osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żaj na Magdę. To nie­zła gracz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. gracz

 czas. grać

 przym. growy, grywalny

Wiktionary


graczmak

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Pod­kar­pa­cie. osoba niez­grab­nie po­ru­sza­ją­ca się, bez ko­or­dy­na­cji, czę­sto na sku­tek spo­ży­cia al­ko­ho­lufakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z cie­bie gracz­mak.

Wiktionary


graczow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­siej Gra­czow (1896-1938) – ra­dziec­ki dzia­łacz par­tyj­ny i pań­stwo­wy.
  • Boris Gra­czow (ur. 1986) – ro­syj­ski sza­chi­sta
  • Iwan Gra­czow (1912-?) – ra­dziec­ki woj­sko­wy
  • Le­o­nid Gra­czow (1907-1984) – ra­dziec­ki po­li­tyk
  • Ni­ko­łaj Gra­czow (1930-2013) – ra­dziec­ki woj­sko­wy
  • Pa­wieł Gra­czow (1948-2012) – ra­dziec­ki woj­sko­wy, mi­ni­ster obro­ny Rosji
  • Wik­tor Gra­czow (1907-1991) – ra­dziec­ki woj­sko­wy

Wikipedia


graczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gra­czyk – pol­ski rzeź­biarz
  • Ewa Gra­czyk – pol­ska li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni i ese­ist­ka
  • Jan Gra­czyk – pol­ski pla­styk ama­tor, rzeź­biarz
  • Jean Gra­czyk – fran­cu­ski ko­larz szo­so­wy, olim­pij­czyk
  • Jerzy Gra­czyk – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Mag­da­le­na Gra­czyk – pol­ska pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Roman Gra­czyk – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Wal­de­mar Gra­czyk – pol­ski du­chow­ny, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Wik­tor Gra­czyk – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny, ko­mu­ni­stycz­ny i związ­ko­wy
  • Zbi­gniew Gra­czyk (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Zdzi­sław Gra­czyk – ge­ne­rał dy­wiz­ji WP
  • Gra­czy­ko­wie – pol­ski ko­me­dio­wy se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia


graczykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


graczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


grad

jed­nost­ka kąta pła­skie­go; gra­dus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. opad at­mos­fe­rycz­ny w po­sta­ci kulek lodu;

 (1.2) przen. wiele przed­mio­tów (także: słów, wyz­wisk itp.) le­cą­cych w jakąś stro­nę

 (1.3) mat. jed­nost­ka miary kąta pła­skie­go równa jed­nej set­nej kąta pro­ste­go;

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sto­pień, pro­cent

Wiktionary

Grad – opad at­mos­fe­rycz­ny (hy­dro­me­te­or) w po­sta­ci nie­fo­rem­nych bry­łek lodu (na­zy­wa­nych "gra­dzi­na­mi" lub "gra­do­wi­na­mi") o śred­ni­cy rzędu 5–50 mm i więk­szej. W prze­kro­ju gra­dzi­ny widać na­prze­mien­ne war­stew­ki przez­ro­czy­ste­go lodu i nie­przez­ro­czy­ste­go śnie­gu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed burzą spadł grad.

 (1.2) Zna­leź­li­śmy się pod gra­dem kul.

 (1.3) Mój kal­ku­la­tor umie li­czyć w stop­niach, ra­dia­nach i gra­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrat, AS: grat

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. gradzina ż., gradowina ż.

 przym. gradowy

 (1.3)

 rzecz. gradacja ż., gradus m., gradient m.

 przym. gradowy, gradacyjny, gradientowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potok, deszcz, ulewa

 (1.3) gradus; symbol. g

Wiktionary


gradacja

1. na­stęp­stwo we­dług stop­nia na­si­le­nia; stop­nio­wa­nie;
2. w ge­o­lo­gii: pro­ce­sy de­nu­da­cji i eroz­ji wy­rów­nu­ją­ce po­wierzch­nię sko­ru­py ziem­skiej;
3. w re­to­ry­ce i po­e­ty­ce: sze­re­go­wa­nie wy­ra­żeń o coraz sil­niej­szym lub coraz słab­szym uczu­cio­wym albo zna­cze­nio­wym na­sy­ce­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­stęp­stwo we­dług stop­nia na­si­le­nia ja­kiejś cechy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­da­cja (bio­lo­gia) – wzrost li­czeb­no­ści ga­tun­ku
  • gra­da­cja (fo­to­gra­fia) – mię­dzy in­ny­mi kon­tra­sto­wość lub błęd­ne okre­śle­nie gra­dien­tu czy ro­dza­ju pa­pie­ru
  • gra­da­cja (ge­o­lo­gia) – pla­na­cja, zrów­ny­wa­nie ziemi
  • gra­da­cja (ję­zy­koz­naw­stwo) – stop­nio­wa­nie
  • gra­da­cja (li­te­ra­tu­ra) – upo­rząd­ko­wa­nie w po­rząd­ku ros­ną­cym lub ma­le­ją­cym skład­ni­ków wy­po­wie­dzi

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡraˈdat͡sʲja, AS: gradacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gradient m., gradologia ż.

Wiktionary


gradacyjny

→ gra­da­cja


SJP.pl

Patrz:

gradacja

gradatamente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: stop­nio­wo


SJP.pl


gradek

naz­wi­sko


SJP.pl

Gra­dek – przy­sió­łek wsi Rącz­ki w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Klu­czew­sko.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


gradevole

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­jem­nie, miło; con gra­de­vo­lez­za


SJP.pl


gradient

1. pot. róż­ni­ca, miara wzro­stu lub spad­ku;
2. ope­ra­tor róż­nicz­ko­wy da­ją­cy wek­tor wska­zu­ją­cy kie­ru­nek i szyb­kość naj­więk­sze­go wzro­stu danej funk­cji lub war­to­ści;
3. róż­ni­ca war­to­ści tych sa­mych czyn­ni­ków znaj­du­ją­cych się obok sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płyn­ne przej­ście jed­ne­go ko­lo­ru w drugi;

 (1.2) mat. fiz. wek­tor o kie­run­ku i zwro­cie zgod­nym z kie­run­kiem wzro­stu funk­cji i war­to­ści pro­por­cjo­nal­nej do szyb­ko­ści wzro­stu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­dient – w gra­fi­ce
  • gra­dient – w ma­te­ma­ty­ce
    • gra­dient stę­żeń rozt­wo­rów – w che­mii
    • gra­dient ge­o­ter­micz­ny – w ge­o­fi­zy­ce
    • gra­dient ci­śnie­nia – w me­cha­ni­ce pły­nów
    • gra­dient adia­ba­tycz­ny – w ter­mo­dy­na­mi­ce
    • gra­dient tem­pe­ra­tu­ry, pio­no­wy – w me­te­o­ro­lo­gii
  • gra­dient ge­ne­ra­li­za­cji – w psy­cho­lo­gii
  • Gra­dient – album mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej pol­skie­go ze­spo­łu Xxa­naxx

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gra­dient jest ope­ra­to­rem róż­nicz­ko­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡradʲjɛ̃nt, AS: gradʹi ̯ẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. transgresja ż., gradus m., gradacja ż.

 przym. gradientowy

Wiktionary


gradientowy

przy­miot­nik od: gra­dient


SJP.pl


gradiernia

1. wieża chłod­ni­cza do skra­pla­nia i chło­dze­nia pary;
2. urzą­dze­nie do od­pa­ro­wy­wa­nia rozt­wo­rów soli; tęż­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do od­pa­ro­wy­wa­nia rozt­wo­rów soli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tężnia

Wiktionary


gradierować

za­gę­szczać rozt­wo­ry soli przez od­pa­ro­wa­nie


SJP.pl


grading

[czy­taj: grej­ding] oce­nia­nie stanu za­cho­wa­nia nu­miz­ma­tu (mo­ne­ty) lub ban­kno­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­ding w on­ko­lo­gii – ocena stop­nia zło­śli­wo­ści hi­sto­pa­to­lo­gicz­nej no­wot­wo­ru
  • gra­ding w nu­miz­ma­ty­ce – ocena stop­nia, stanu za­cho­wa­nia nu­miz­ma­tu lub ban­kno­tu

Wikipedia


gradingowy

→ gra­ding [czy­taj: grej­din­go­wy]


SJP.pl


gradiometr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. me­trol. przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do mie­rze­nia gra­dien­tu, czyli zmia­ny ja­kiejś wiel­ko­ści w prze­strze­ni

Wiktionary

Gra­dio­metr – urzą­dze­nie zło­żo­ne z kilku ma­gne­to­me­trów trans­duk­to­ro­wych,

do­ko­nu­ją­ce po­mia­ru gra­dien­tu pola ma­gne­tycz­ne­go w małym ob­sza­rze (zwy­kle kil­ka­na­ście cen­ty­me­trów do 1,5 m),

gdy jeden z jego sen­so­rów znaj­dzie się w ob­sza­rze ano­ma­lii ma­gne­tycz­nej, gra­dio­metr wy­ge­ne­ru­je sy­gnał.

Wikipedia


gradito

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: miło, przy­jem­nie, z upo­do­ba­niem; gra­de­vo­le


SJP.pl


gradobicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) me­te­o­rol. in­ten­syw­ne opady gradu w po­sta­ci du­żych bry­łek lodu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡradɔˈbʲit͡ɕɛ, AS: gradobʹiće

Wiktionary


gradologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. nauka przy­rod­ni­cza o gra­da­cjach szkod­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gradacja ż., gradolog m., gradolożka ż.

 przym. gradologiczny

 przysł. gradologicznie

Wiktionary


gradonośny

zwia­stu­ją­cy grad, przy­no­szą­cy grad


SJP.pl


gradotwórczy

wpły­wa­ją­cy na pow­sta­wa­nie gradu


SJP.pl


gradowice

Gra­do­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Wie­li­cho­wo.

Wikipedia


gradowina

kulka gra­do­wa; brył­ka lodu; gra­dzi­na


SJP.pl


gradowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gradowy

przy­miot­nik od: grad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy gradu, zwią­za­ny z gra­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo klę­ski gra­do­wej jaka na­wie­dzi­ła w tym roku Husz­lew człon­ko­wie stra­ży opo­dat­ko­wa­li się na cele or­ga­ni­za­cyj­ne (1 złoty mie­sięcz­nie) i za­an­ga­żo­wa­li ka­pel­mi­strza (Tur­ski).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grad mrz., gradzina ż., gradowina ż.

Wiktionary


gradoń

naz­wi­sko


SJP.pl


gradu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: grad

Wiktionary


graduacja

1. wy­kre­śle­nie na ma­pach linii oz­na­cza­ją­cych dłu­gość i sze­ro­kość ge­o­gra­ficz­ną;
2. po­tocz­nie: uro­czy­ste wrę­cze­nie dy­plo­mów ab­sol­wen­tom szko­ły


SJP.pl


graduacyjny

→ gra­du­a­cja


SJP.pl

Patrz:

graduacja

gradualistyczny

→ gra­du­a­lizm


SJP.pl

Patrz:

gradualizm

gradualizm

Gra­du­a­lizm (z łac. "gra­dus" 'sto­pień') – kon­cep­cja w bio­lo­gii ewo­lu­cyj­nej do­ty­czą­ca spo­so­bu, w jaki zmia­ny mu­ta­cyj­ne genów wpły­wa­ją na wła­ści­wo­ści fe­no­ty­po­we ga­tun­ku. Za­kła­da on, że ewo­lu­cja za­cho­dzi po­przez aku­mu­la­cję drob­nych zmian na prze­strze­ni wielu ge­ne­ra­cji, uwa­ża­jąc przy tym, że każdy or­ga­nizm jest tego sa­me­go ga­tun­ku, co jego ro­dzi­ce.

Wikipedia


gradualny

1. stop­nio­wy lub da­ją­cy się stop­nio­wać, stop­nio­wal­ny;
2. zwią­za­ny z gra­du­a­łem, śpiew­ni­kiem li­tur­gicz­nym


SJP.pl


graduał

1. część mszy mię­dzy lek­cją i ewan­ge­lią;
2. śpiew­nik li­tur­gicz­ny z ut­wo­ra­mi na cały rok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. rel. jeden ze zmien­nych śpie­wów wy­ko­ny­wa­nych pod­czas ka­to­lic­kiej mszy oraz na­bo­żeń­stwa lu­te­rań­skie­go;

 (1.2) rel. ka­to­lic­ka księ­ga li­tur­gicz­na za­wie­ra­ją­cą wszyst­kie śpie­wy mszal­ne

Wiktionary

Gra­du­ał lub gra­du­a­le (łac. "gra­du­a­le") – jeden ze zmien­nych śpie­wów, wy­ko­ny­wa­nych pod­czas li­tur­gii mszy w obrząd­ku rzym­skim (na­le­żą­cy do tzw. pro­prium) oraz na­bo­żeństw lu­te­rań­skich. Ga­tun­ko­wo jest to re­spon­so­rium, a jego tekst za­czerp­nię­ty jest z jed­ne­go z psal­mów.

Wikipedia


graduować

1. na­da­wać sto­pień na­u­ko­wy;
2. stop­nio­wać, ska­lo­wać


SJP.pl


gradus

jed­nost­ka kąta pła­skie­go; grad


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grad – 1/100 kąta pro­ste­go
  • gra­dus – miara rzym­ska, po­je­dyn­czy krok, czyli po­ło­wa kroku pod­wój­ne­go (pas­sus)
  • Gra­dus ad Par­nas­sum

Wikipedia


gradzik

naz­wi­sko


SJP.pl


gradzina

1. kulka gra­do­wa
2. dłuto ka­mie­niar­skie o pła­skim, ząb­ko­wa­nym ostrzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­je­dyn­cza kulka gradu

 (1.2) typ dłuta ka­mie­niar­skie­go o ząb­ko­wa­nym ostrzu, uży­wa­ne­go do grub­szej obrób­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­dzi­na – ro­dzaj dłuta
  • gra­dzi­na – brył­ka lodu w cza­sie opa­dów gradu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra­dzi­ny nie są nie­sta­bil­ne jak kro­pel­ki o pro­mie­niu ponad 2,5 mm. Nie ma więc od­po­wied­niej gór­nej gra­ni­cy, do któ­rej gra­dzi­na może ros­nąć. Naj­więk­sze za­no­to­wa­ne w Sta­nach Zjed­no­czo­nych gra­dzi­ny miały śred­ni­cę 13,8 cm i masę bli­ską 0,7 kg.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gradowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gradowina

Wiktionary


gradówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. guzek (zgru­bie­nie) pow­sta­ją­cy na gór­nej lub dol­nej po­wie­ce

Wiktionary

Gra­dów­ka (łac. "cha­la­zion") – przew­le­kłe za­pa­le­nie gru­czo­łu tarcz­ko­we­go (zwa­ne­go także gru­czo­łem Me­i­bo­ma), ob­ja­wia­ją­ce się mało bo­les­nym zgru­bie­niem po­dob­nym do nie­prze­cho­dzą­ce­go jęcz­mie­nia.

Wikipedia


graetz

[czy­taj: grec] naz­wi­sko


SJP.pl


graf

nie­miec­ki tytuł ary­sto­kra­tycz­ny w śred­nio­wie­czu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł szla­chec­ki w daw­nych Niem­czech, Ho­lan­dii, Bel­gii, Luk­sem­bur­gu, Au­strii, od­po­wied­nik hra­bie­go;

 (1.2) hist. osoba no­szą­ca tytuł grafa (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mat. zbiór wierz­choł­ków, po­łą­czo­nych kra­wę­dzia­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • graf (ma­te­ma­ty­ka)
  • graf (tytuł szla­chec­ki)
  • Graf Zep­pe­lin
  • graf – ina­czej li­te­ra (zo­bacz też gra­fem)
  • Ema­nu­el Graf (1800–1856) – lu­bel­ski zie­mia­nin
  • Frie­drich Hart­mann Graf (1727–1795) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i fle­ci­sta
  • Her­bert Graf (1903–1973) – znany pa­cjent Fre­u­da
  • Her­mann Graf (1912–1988) – nie­miec­ki pilot
  • Max Graf (1873–1958) – au­striac­ki mu­zy­ko­log
  • Stef­fi Graf (ur. 1969) – te­ni­sist­ka
  • Ul­rich Graf (1878–1950) – czło­nek SS i oso­bi­sty ochro­niarz Adol­fa Hit­le­ra
  • Urs Graf – szwaj­car­ski ar­ty­sta re­ne­san­so­wy: ry­sow­nik, ma­larz, złot­nik i wi­tra­ży­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Graf Fer­di­nand von Zep­pe­lin był kon­struk­to­rem pier­wsze­go ste­row­ca.

 (2.1) Graf pla­nar­ny to graf da­ją­cy się na­ry­so­wać na pła­szczyź­nie tak, aby nie prze­ci­na­ły się jego kra­wę­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraf, AS: graf

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 przym. grafowski

 (2.1)

 rzecz. grafika ż., grafik mrz./mos.

 przym. grafowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) margrabia, hrabia

Wiktionary


graf.

skrót od: gra­fi­ka, gra­ficz­ny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = eduk. błąd gra­ficz­ny

Wiktionary


grafekon

ro­dzaj lampy pa­mię­cio­wej, w któ­rej wyt­wo­rzo­ny obraz ła­dun­ko­wy jest od­czy­ty­wa­ny za po­mo­cą wiąz­ki wyt­wa­rza­nej w od­dziel­nej wy­rzut­ni elek­tro­no­wej


SJP.pl


grafem

najm­niej­sza jed­nost­ka pisma od­po­wia­da­ją­ca fo­ne­mo­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) najm­niej­sza, fun­da­men­tal­na jed­nost­ka pisma;

Wiktionary

Gra­fem – najm­niej­sza jed­nost­ka pisma, która czę­sto od­po­wia­da fo­ne­mo­wi. Cza­sem jeden fonem może mieć kilka od­po­wia­da­ją­cych mu gra­fe­mów (w jęz. pol­skim np. "rz" i "ż", "u" i "ó"). W al­fa­be­tach gra­fem jest li­te­rą lub zna­kiem in­ter­punk­cyj­nym. Dwa gra­fe­my skła­da­ją­ce się na jeden fonem na­zy­wa­my di­gra­fem (np. "sz, cz, ch"), a trzy – tri­gra­fem. Kilka wa­rian­tów tego sa­me­go gra­fe­mu okre­śla się mia­nem al­lo­gra­fu. To np. Ż z krop­ką u góry albo z kre­ską Ƶ, „ł” prze­kre­ślo­ne albo z „dasz­kiem”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grafemiczny

Wiktionary


grafemiczny

→ gra­fe­mi­ka


SJP.pl

Patrz:

grafemika

grafemika

dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się za­pi­sem dźwię­ków mowy


SJP.pl


grafen

ela­stycz­na, przez­ro­czy­sta forma węgla, wyt­wo­rzo­na po raz pier­wszy w 2004 roku, ponad sto razy moc­niej­sza od stali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. jedna z form węgla, zbu­do­wa­na z jed­no­a­to­mo­wej war­stwy tego pier­wiast­ka;

Wiktionary

Gra­fen – pła­ska struk­tu­ra zło­żo­na z ato­mów węgla, po­łą­czo­nych w sze­ścio­ką­ty. Ma­te­riał kształ­tem przy­po­mi­na pla­ster miodu, a po­nie­waż ma jed­no­a­to­mo­wą gru­bość, w przy­bli­że­niu jest struk­tu­rą dwu­wy­mia­ro­wą. Gra­fen jest przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia prze­my­słu ze wzglę­du na różne wła­ści­wo­ści, w tym elek­trycz­ne i me­cha­nicz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku nobla w dzie­dzi­nie fi­zy­ki przyz­na­no ba­da­czom gra­fe­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrafɛ̃n, AS: grafẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grafenowy

Wiktionary


grafenowy

→ gra­fen


SJP.pl

Patrz:

grafen

graff

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Graff (ur. 1970) – pol­ska pi­sar­ka, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, tłu­macz­ka i pu­bli­cyst­ka zwią­za­na z ru­chem fe­mi­ni­stycz­nym
  • Alek­san­der Graff (?–1919) – praw­nik i eko­no­mi­sta, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy i spo­łecz­ny, czło­nek Cen­tra­li­za­cji „Zetu” i Związ­ku Pa­trio­ty­cze­go, odz­na­czo­ny Krzy­żem Nie­pod­le­gło­ści
  • Ali­cja Graff (1917–2005) – sta­li­now­ska pro­ku­ra­tor woj­sko­wa, żona Ka­zi­mie­rza
  • Hen­ryk Graff (1888–1940?) – ka­pi­tan pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, sta­ro­sta ra­dzy­miń­ski i płoń­ski, le­gio­ni­sta, odz­na­czo­ny Krzy­żem Nie­pod­le­gło­ści
  • Ka­zi­mierz Graff (1878–1950) – pol­ski astro­nom, or­ga­ni­za­tor Ob­ser­wa­to­rium Astro­no­micz­ne­go w Poz­na­niu
  • Ka­zi­mierz Graff (1917–2012) – pol­ski praw­nik, ad­wo­kat i pro­ku­ra­tor, mąż Ali­cji
  • Ma­rzan­na Graff (ur. 1969) – pol­ska pi­sar­ka, ak­tor­ka, au­tor­ka tek­stów pio­se­nek i spek­ta­kli te­a­tral­nych
  • Mi­chał Graff (1896–1971) – ka­pi­tan żan­dar­me­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Graff – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ta­de­usz Graff (1895–1939) – pod­puł­kow­nik ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Graff – herb szla­chec­ki
  • Graff – napój al­ko­ho­lo­wy bę­dą­cy hy­bry­dą piwa i cydru

Wikipedia


grafficiarka

→ graf­fi­ciarz [czy­taj: gra­fi­ciar­ka]; gra­fi­ciar­ka


SJP.pl


grafficiarski

→ graf­fi­ciarz


SJP.pl

Patrz:

grafficiarz

grafficiarz

[czy­taj: gra­fi­ciarz] osoba two­rzą­ca graf­fi­ti - na­pi­sy lub obra­zy o róż­no­rod­nej tre­ści ma­lo­wa­ne na zew­nętrz­nej ścia­nie ja­kie­goś bu­dyn­ku, w przej­ściu po­dziem­nym itp., zwy­kle nie­le­gal­nie i przy uży­ciu spra­yu; gra­fi­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kult. osoba ma­lu­ją­ca graf­fi­ti

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cja ujęła mło­dych graf­fi­cia­rzy, któ­rzy zni­szczy­li świe­żo po­ma­lo­wa­ny par­kan przy miej­skiej bi­blio­te­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graffiti n.

Wiktionary


graffiti

(bez licz­by po­je­dyn­czej lub ro­dzaj ni­ja­ki) [czy­taj: gra­fi­ti]
1. napis lub obraz na ścia­nie bu­dyn­ku, w przej­ściu po­dziem­nym itp., wy­ko­na­ny farbą w spre­ju; spray art;
2. two­rze­nie ta­kich na­pi­sów i obra­zów; spray art;
3. ry­sun­ki lub na­pi­sy na sta­ro­żyt­nych na­czy­niach, mu­rach, ka­mie­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. obra­zy i ry­sun­ki ar­ty­stycz­ne umie­szczo­ne w prze­strze­ni pu­blicz­nej, naj­czę­ściej na mu­rach, zwy­kle nie­le­gal­nie;

 (1.2) szt. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia obra­zów i na­pi­sów na mu­rach

 (1.3) ar­che­ol. sta­ro­żyt­ny napis lub ry­su­nek na murze lub na­czy­niu

Wiktionary

Graf­fi­ti – nazwa zbior­cza, róż­nią­cej się te­ma­tem i przez­na­cze­niem, twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej, ba­zu­ją­cej na umie­szcza­niu np. obra­zów, pod­pi­sów, ry­sun­ków w prze­strze­ni pu­blicz­nej lub pry­wat­nej za po­mo­cą róż­nych tech­nik, naj­czę­ściej ma­lo­wa­nia spra­y­em lub pędz­lem i spra­y­em przez sza­blon. Zaz­wy­czaj two­rzo­ne jest ano­ni­mo­wo i bez od­po­wied­nich zez­wo­leń lub – rza­dziej – za zgodą albo na za­mó­wie­nie wła­ści­cie­la po­ma­lo­wa­ne­go obiek­tu, jak np. graf­fi­ti „Łobez – plan mia­sta” wy­ko­na­ny przez miej­sco­wych twór­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­ra­biał na życie swoim hobby – ma­lo­wa­niem graf­fi­ti.

 (1.3) W po­dzie­miu od­kry­to graf­fi­ti z III wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrafˈfʲitʲi, AS: graffʹitʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grafficiarz mos., graficiarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrzut

Wiktionary


graffitoman

[czy­taj: gra­fi­to­man] osoba ogar­nię­ta manią ma­lo­wa­nia graf­fi­ti


SJP.pl


grafia

spo­sób pi­sa­nia wy­ra­zów; pi­sow­nia, or­to­gra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­stać gra­ficz­na wy­ra­zu, pi­sow­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrafʲja, AS: grafʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisownia

Wiktionary


graficiara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ko­bie­ta, która zaj­mu­je się wy­ko­ny­wa­niem graf­fi­ti

Wiktionary


graficiarka

→ gra­fi­ciarz; graf­fi­ciar­ka


SJP.pl


graficiarz

osoba two­rzą­ca graf­fi­ti - na­pi­sy lub obra­zy o róż­no­rod­nej tre­ści ma­lo­wa­ne na zew­nętrz­nej ścia­nie ja­kie­goś bu­dyn­ku, w przej­ściu po­dziem­nym itp., zwy­kle nie­le­gal­nie i przy uży­ciu spra­yu; graf­fi­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ktoś, kto zaj­mu­je się wy­ko­ny­wa­niem graf­fi­ti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraˈfʲit͡ɕaʃ, AS: grafʹićaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graffiti m., graficiarstwo n.

:: fż. graficiarka ż., graficiara ż.

 przym. graficiarski

 przysł. graficiarsko

Wiktionary


graficyzm

ten­den­cja do za­stę­po­wa­nia ba­da­nych zja­wisk za­pi­sa­mi


SJP.pl


graficzka

ar­tyst­ka wy­ko­nu­ją­ca prace z dzie­dzi­ny gra­fi­ki ar­ty­stycz­nej lub użyt­ko­wej


SJP.pl


graficznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gra­ficz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. graficzny

 rzecz. grafik mos./mrz.

Wiktionary


graficzność

→ gra­ficz­ny


SJP.pl

Patrz:

graficzny

graficzny

1. do­ty­czą­cy druku;
2. wy­ra­żo­ny za po­mo­cą ry­sun­ku, wy­kre­su


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. do­ty­czą­cy gra­fi­ki (sztu­ki)

 (1.2) wy­ra­żo­ny za po­mo­cą ry­sun­ku, wy­kre­su

 (1.3) jęz. pi­sem­ny, wy­ra­żo­ny na pi­śmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­kres słup­ko­wy po­ka­zu­je dane w for­mie gra­ficz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: grafʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grafika ż., grafik m.

 przysł. graficznie

Wiktionary


grafik

osoba zaj­mu­ją­ca się obrób­ką gra­fi­ki, ilu­stro­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się gra­fi­ką – kla­sycz­ną lub kom­pu­te­ro­wą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) har­mo­no­gram prac

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D. lm. od: gra­fi­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­fik – zawód, osoba dzia­ła­ją­ca w bran­ży gra­ficz­nej
  • gra­fik – har­mo­no­gram prac

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ten nowy gra­fik przy­słał ci już pro­jekt no­we­go logo?

 (2.1) Mam już prze­ła­do­wa­ny gra­fik, nie dam rady wcis­nąć żad­ne­go spot­ka­nia.

 (3.1) Pla­styk przy­go­to­wał nam cykl gra­fik o te­ma­ty­ce świą­tecz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrafʲik, AS: grafʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grafika ż., graf m.

:: fż. graficzka ż.

:: zdrobn. graficzek m.

 przym. graficzny, grafowy

 przysł. graficznie

Wiktionary


grafika

dział sztu­ki pla­stycz­nej obej­mu­ją­cy tech­ni­ki poz­wa­la­ją­ce na po­wie­le­nie ry­sun­ku z przy­go­to­wa­nej wcze­śniej formy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział sztuk pla­stycz­nych, obej­mu­ją­cy tech­ni­ki poz­wa­la­ją­ce na wie­lo­krot­ne po­wie­la­nie ry­sun­ku na pa­pie­rze lub tka­ni­nie;

 (1.2) dzie­ło wy­ko­na­ne w tech­ni­ce gra­fi­ki (1.1)

 (1.3) in­form. obraz po­wie­la­ny kom­pu­te­ro­wo

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: gra­fik

Wiktionary

Gra­fi­ka – jeden z pod­sta­wo­wych obok ma­lar­stwa i rzeź­by dzia­łów sztuk pla­stycz­nych. Obej­mu­je tech­ni­ki poz­wa­la­ją­ce na po­wie­la­nie ry­sun­ku na pa­pie­rze lub tka­ni­nie z uprzed­nio przy­go­to­wa­nej formy.

Za­leż­nie od funk­cji roz­róż­nia­my gra­fi­kę ar­ty­stycz­ną zwaną też warsz­ta­to­wą oraz gra­fi­kę użyt­ko­wą zwaną też sto­so­wa­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mu­ze­um ot­war­to wy­sta­wę ma­lar­stwa i gra­fi­ki.

 (1.3) Moje naj­ser­decz­niej­sze gra­tu­la­cje dla naj­więk­sze­go de­be­ścia­ka od gra­fi­ki kom­pu­te­ro­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrafʲika, AS: grafʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grafik m., graficzka ż., graf m., grafoman m., grafomania ż.

 przym. graficzny

 przysł. graficznie

Wiktionary


grafikon

ta­bli­ca z wy­kre­sem ilu­stru­ją­cym osią­gnię­cia lub prze­bieg wy­ko­ny­wa­nej pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ta­bli­ca ilu­stru­ją­ca osią­gnię­cia lub roz­wój w po­sta­ci wy­kre­su

Wiktionary


grafikowy

→ gra­fik


SJP.pl

Patrz:

grafik

grafina

żona grafa; gra­fi­ni, hra­bi­na


SJP.pl


grafini

żona grafa (hra­bie­go); gra­fi­na, hra­bi­na


SJP.pl


grafion

przy­rząd ry­sun­ko­wy osa­dzo­ny na trzon­ku lub ra­mie­niu cyr­kla słu­żą­cy do wy­cią­ga­nia linii tu­szem na ry­sun­kach tech­nicz­nych; kreśl­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd kre­ślar­ski sto­so­wa­ny do kre­śle­nia tu­szem na pa­pie­rze lub na kalce linii pro­stych i ła­god­nie krzy­wych;

Wiktionary

Gra­fion – przy­rząd kre­ślar­ski uży­wa­ny do kre­śle­nia tu­szem na pa­pie­rze lub na kalce linii pro­stych i krzy­wych. Spo­ty­ka­ne były gra­fio­ny o róż­nych sze­ro­ko­ściach, cza­sem miały wy­ska­lo­wa­ne kółko ułat­wia­ją­ce usta­wie­nie po­trzeb­nej gru­bo­ści linii. Uży­wa­no także gra­fio­no­wych koń­có­wek mon­to­wa­nych do cyr­kli, po­trzeb­nych do wy­kre­śle­nia łuków i okrę­gów.

Wikipedia


grafionowy

→ gra­fion


SJP.pl

Patrz:

grafion

grafioza

cho­ro­ba wiązu, po raz pier­wszy zi­den­ty­fi­ko­wa­na w Ho­lan­dii w 1920 roku


SJP.pl


grafit

1. od­mia­na alo­tro­po­wa węgla, mięk­ki, łu­pli­wy mi­ne­rał o sta­lo­wo­sza­rej bar­wie
2. prę­cik sta­no­wią­cy pi­szą­cą część ołów­ka lub kred­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. od­mia­na alo­tro­po­wa węgla, kru­cha, sta­lo­wo­sza­ra, do­brze prze­wo­dzą­ca prąd elek­trycz­ny i cie­pło, uży­wa­na do wy­ro­bu ołów­ków, sma­rów, elek­trod itd. czy jako mo­de­ra­tor w elek­trow­niach ją­dro­wych;

 (1.2) prę­cik, rysik znaj­du­ją­cy się w ołów­ku

Wiktionary

Gra­fit – po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał z gro­ma­dy pier­wiast­ków ro­dzi­mych. Sto­so­wa­ny jako na­tu­ral­ny suchy smar. Jest – obok dia­men­tu i fu­le­ry­tu – od­mia­ną alo­tro­po­wą węgla. Nazwa po­cho­dzi od gr. "grap­he­in = pisać", na­wią­zu­je do tra­dy­cyj­ne­go za­sto­so­wa­nia tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra­fit ma wiele za­sto­so­wań prze­my­sło­wych.

 (1.2) Ma pani gra­fit do ołów­ka au­to­ma­tycz­ne­go?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrafʲit, AS: grafʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grafitowy

Wiktionary


grafitować

pow­le­kać gra­fi­tem


SJP.pl


grafitowy

1. wy­ko­na­ny z gra­fi­tu;
2. o ko­lo­rze: czar­no­sza­ry, ciem­no­gra­na­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z gra­fi­tu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ko­lo­ru po­dob­ne­go do gra­fi­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tem­pe­rów­ka służy do ostrze­nia ołów­ków, w szcze­gól­no­ści ołów­ków gra­fi­to­wych.

 (2.1) Na bla­do­czer­wo­nej fi­li­żan­ce w paski pro­sto­ką­ci­ki są gra­fi­to­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grafit m.

Wiktionary


grafitoza

cho­ro­ba płuc spo­wo­do­wa­na za­tru­ciem pyłem gra­fi­to­wym


SJP.pl


grafityzacja

pro­ces ma­ją­cy na celu kry­sta­li­za­cję gra­fi­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­o­bra­że­nie węgla i bi­tu­mi­nów w gra­fit

Wiktionary


grafityzować

prze­o­bra­żać w gra­fit


SJP.pl


grafolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gra­fo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gra­fo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grafologiczny

Wiktionary


grafologia

1. me­to­da okre­śla­nia pro­fi­lu psy­cho­lo­gicz­ne­go czło­wie­ka na pod­sta­wie jego pisma ręcz­ne­go;
2. w kry­mi­na­li­sty­ce: tech­ni­ka śled­cza, po­le­ga­ją­ca na usta­la­niu au­to­ra odręcz­ne­go pisma lub stwier­dza­niu au­ten­tycz­no­ści pod­pi­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ba­da­nie cech pisma odręcz­ne­go w celu usta­le­nia jego nie­pow­ta­rzal­nych cech, czę­sto po to by zwe­ry­fi­ko­wać praw­dzi­wość pod­pi­su;

 (1.2) psych. okre­śla­nie cech psy­chicz­nych czło­wie­ka na pod­sta­wie jego pisma odręcz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­fo­lo­gia (kry­mi­na­li­sty­ka) – ba­da­nie au­ten­tycz­no­ści pisma i usta­la­nie toż­sa­mo­ści jego au­to­ra
  • gra­fo­lo­gia (psy­cho­lo­gia) – ba­da­nie związ­ków mię­dzy cha­rak­te­rem pisma a oso­bo­wo­ścią jego au­to­ra

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡrafɔˈlɔɟja, AS: grafoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grafologiczny

Wiktionary


grafologiczny

→ gra­fo­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gra­fo­lo­gią, do­ty­czą­cy gra­fo­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

grafologia

Powiązane:

 rzecz. grafologia ż., grafolog mos./ż.

 przysł. grafologicznie

Wiktionary


grafolożka

→ gra­fo­log


SJP.pl

Patrz:

grafolog

grafoman

osoba pi­szą­ca ut­wo­ry li­te­rac­kie po­mi­mo braku ta­len­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pi­szą­ca dużo ksią­żek ni­skiej ja­ko­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grafomania ż.

:: fż. grafomanka ż.

Wiktionary


grafomania

gra­fo­mań­stwo;
1. pi­sa­nie ut­wo­rów li­te­rac­kich przez nie­u­ta­len­to­wa­ne osoby;
2. ogół bez­war­to­ścio­wych ut­wo­rów li­te­rac­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mania pi­sa­nia ksią­żek, zwła­szcza au­to­bio­gra­ficz­nych

 (1.2) pi­sa­nie ut­wo­rów li­te­rac­kich (czę­sto w znacz­nych ilo­ściach) przez osoby po­zba­wio­ne ta­len­tu

Wiktionary

Gra­fo­ma­nia (z grec­kie­go: „gráphein” – "ry­so­wać", "pisać" i „mania” – "sza­leń­stwo") – pa­to­lo­gicz­ny przy­mus pi­sa­nia ut­wo­rów li­te­rac­kich. Okre­śle­nie o wydź­wię­ku pe­jo­ra­tyw­nym.

W więk­szo­ści wy­pad­ków po­ję­cie to do­ty­czy na­tręct­wa pi­sar­skie­go wy­stę­pu­ją­ce­go u osób, o któ­rych sądzi się, że nie mają od­po­wied­nie­go ta­len­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grafomaństwo n., grafoman mos., grafomanka ż., grafika ż.

Wiktionary


grafomanić

po­tocz­nie: pisać nędz­ne ut­wo­ry li­te­rac­kie


SJP.pl


grafomanka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca gra­fo­ma­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pi­szą­ca dużo ksią­żek ni­skiej ja­ko­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grafoman mos., grafomania ż.

Wiktionary


grafomański

do­ty­czą­cy gra­fo­ma­nii, gra­fo­ma­na


SJP.pl


grafomaństwo

gra­fo­ma­nia;
1. pi­sa­nie ut­wo­rów li­te­rac­kich przez nie­u­ta­len­to­wa­ne osoby;
2. ogół bez­war­to­ścio­wych ut­wo­rów li­te­rac­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mania pi­sa­nia ut­wo­rów li­te­rac­kich czę­sto przez osoby po­zba­wio­ne ta­len­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grafomania ż.

Wiktionary


grafometr

w ge­o­dez­ji: przy­rząd do po­mia­ru kątów w te­re­nie, skła­da­ją­cy się z pół­ko­la z po­dział­ką na stop­nie, prze­zier­ni­ka i bu­so­li


SJP.pl


grafomotoryka

zdol­no­ści ru­cho­we ręki po­trzeb­ne do pi­sa­nia i ry­so­wa­nia


SJP.pl


grafos

przy­bór ry­sun­ko­wy


SJP.pl

Gra­fos (gr. "grap­hos") – przy­rząd kre­ślar­ski w po­sta­ci pióra z wy­mien­ną sta­lów­ką. Jego uży­cie poz­wa­la­ło na kre­śle­nie linii okre­ślo­nej gru­bo­ści pod­czas wy­ko­ny­wa­nia ry­sun­ku tech­nicz­ne­go tu­szem na pa­pie­rze (bry­sto­lu) lub kalce tech­nicz­nej. Pióro miało zbior­ni­czek na tusz kre­ślar­ki na­peł­nia­ny apli­ka­to­rem.

Wikipedia


grafoskop

urzą­dze­nie do wyś­wiet­la­nia na ekra­nie tek­stu lub ry­sun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie pro­jek­cyj­ne słu­żą­ce do wyś­wiet­la­nia na ekra­nie gra­fi­ki lub tek­stu umie­szczo­nych na folii dia­po­zy­ty­wo­wej (fo­lio­gra­mie);

Wiktionary

Gra­fo­skop, pro­jek­to­skop (rów­nież rzut­nik pisma) – urzą­dze­nie pro­jek­cyj­ne słu­żą­ce do wyś­wiet­la­nia na ekra­nie pro­jek­cyj­nym obra­zów lub tek­stu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ja­wie­nie się fo­to­gra­fii cy­fro­wej i pro­jek­to­rów mul­ti­me­dial­nych znacz­nie zmniej­szy­ło za­kres sto­so­wa­nia gra­fo­sko­pu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraˈfɔskɔp, AS: grafoskop

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) projektoskop, rzutnik pisma

Wiktionary


grafostwo

tytuł, god­ność grafa (nie­miec­kie­go ary­sto­kra­ty w śred­nio­wie­czu); hra­bio­stwo


SJP.pl


grafowski

przy­miot­nik od: graf


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub ty­tu­łem grafa, do­ty­czą­cy grafa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graf mos.

Wiktionary


grafowy

przy­miot­nik od: graf


SJP.pl


graham

pie­czy­wo z mąki pszen­nej, pie­czo­ne bez droż­dży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. chleb z ra­zo­wej mąki pszen­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (3541) Gra­ham – pla­ne­to­i­da
  • Mount Gra­ham – góra w Ari­zo­nie, świę­te miej­sce Apa­czów
  • Gra­ham – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Ran­dolph
  • Gra­ham – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ap­pling
  • Gra­ham – miej­sco­wość w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie No­da­way
  • Gra­ham – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Muh­len­berg
  • Gra­ham – mia­sto w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ala­man­ce
  • Gra­ham – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Young
  • Gra­ham – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Pier­ce
  • Gra­ham – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Gra­ham – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie John­son
  • Gra­ham – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Gra­ham

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miron zjada na śnia­da­nie krom­kę gra­ha­ma z samym ma­słem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Graham mos., grahamka ż., grahamek mrz.

 przym. grahamowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chleb grahamowski

Wiktionary


grahamek

zdrob­nie­nie od: gra­ham


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. bułka z mąki pszen­nej z ca­łe­go ziar­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: gra­ham­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­jadł się czte­re­ma gra­ham­ka­mi z żół­tym serem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graham mrz., Graham mos., grahamka ż.

 przym. grahamowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grahamka

Wiktionary


grahamit

mi­ne­rał o kru­czo­czar­nym po­ły­sku, po­dob­ny do al­ber­ty­tu


SJP.pl


grahamka

ciem­na bułka ra­zo­wa z grubo mie­lo­nej mąki pszen­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. bułka z mąki pszen­nej z ca­łe­go ziar­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: gra­ha­mek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­le­styn zjadł trzy gra­ham­ki z szyn­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graham mrz., Graham mos., grahamek mrz.

 przym. grahamowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grahamek

Wiktionary


grahamkowy

→ gra­ham­ka


SJP.pl

Patrz:

grahamka

grahamostwo

Gra­ham z mał­żon­ką; Gra­ha­mo­wie


SJP.pl


grahamowie

Gra­ham z mał­żon­ką; Gra­ha­mo­stwo


SJP.pl


grahamowski

→ gra­ham


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gra­ha­mem, od­no­szą­cy się do gra­ha­ma

Wiktionary

Patrz:

graham

Powiązane:

 rzecz. graham mrz., Graham mos., grahamek mrz., grahamka ż.

Wiktionary


grahamowy

→ gra­ham


SJP.pl

Patrz:

graham

graicki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Al­pa­mi Gra­ic­ki­mi (słowo wy­stę­pu­je tylko w naz­wie tych gór)

Wiktionary


graj

1. brać udział w grach
2. wy­ko­ny­wać ut­wo­ry mu­zycz­ne
3. wy­sta­wiać sztu­kę, wyś­wiet­lać film; odt­wa­rzać jakąś po­stać


SJP.pl


graja

(zwy­kle w lm) w mi­to­lo­gii grec­kiej: każda z trzech sióstr (Dejno, Pe­fre­do lub Eyno), straż­ni­czek gor­gon, uka­zy­wa­nych jako stare ko­bie­ty po­sia­da­ją­ce tylko jedno wspól­ne oko i jeden wspól­ny ząb, z któ­rych ko­rzy­sta­ły na zmia­nę


SJP.pl


grajcar

srebr­na, potem mie­dzia­na mo­ne­ta bita nieg­dyś w Au­strii i po­łud­nio­wych Niem­czech; kraj­car


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. monet. srebr­na mo­ne­ta śred­nio­wiecz­na, póź­niej mie­dzia­na mo­ne­ta zdaw­ko­wa bita w niek­tó­rych kra­jach nie­miec­kich i w Au­strii;

 (1.2) daw. zob. kor­ko­ciąg.

 (1.3) daw. techn. przy­rząd do wy­krę­ca­nia przed­mio­tów, które utk­wi­ły w ru­rach, lu­fach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (sta­ro­pol.) kor­ko­ciąg
  • kraj­car – mo­ne­ta
  • graj­car (broń) – ak­ce­so­rium broni
  • graj­car (lot­nict­wo) – ak­ce­so­rium lot­ni­cze (ob­słu­gi na­ziem­nej)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] tyle idzie graj­ca­rów na jeden srebr­ny reń­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrajt͡sar, AS: grai ̯car

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grajcarek m.

 przym. grajcarowy, grajcarkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krajcar, cent

 (1.2) grajcarek, daw. trybuszon

Wiktionary


grajcarek

kor­ko­ciąg; try­bu­szon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. kor­ko­ciąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) dawna mo­ne­ta w Niem­czech i Au­strii

Wiktionary

Graj­ca­rek – potok, do­pływ Du­naj­ca. Pły­nie u pod­nó­ża Ma­łych Pie­nin i Be­ski­du Są­dec­kie­go, pow­sta­je w Ja­wor­kach z po­łą­cze­nia Bia­łej i Czar­nej Wody. Pły­nie przez Ja­wor­ki, Szlach­to­wą i ucho­dzi do Du­naj­ca w Szczaw­ni­cy, tuż po­wy­żej cha­rak­te­ry­stycz­nej skały Ko­tuń­ka, na wy­so­ko­ści 430 m n.p.m. Zaraz za skrzy­żo­wa­niem dróg jest most, pod któ­rym pły­nie Graj­ca­rek, a za mo­stem za­czy­na się Droga Pie­niń­ska.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grajcar m.

 przym. grajcarowy, grajcarkowaty

Wiktionary


grajcarkowaty

po­dob­ny do graj­car­ka; spi­ral­nie zwi­nię­ty, wę­ży­ko­wa­ty


SJP.pl


grajcarowy

przy­miot­nik od: graj­car


SJP.pl


grajdoł

graj­dół, graj­do­łek;
1. po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co: mała, za­pa­dła wieś albo pro­win­cjo­nal­ne mia­stecz­ko; dziu­ra;
2. za­głę­bie­nie wy­ko­na­ne w pia­sku dla wy­god­ne­go pla­żo­wa­nia oraz dla osło­ny przed wia­trem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lek­cew. za­pa­dła wieś lub pro­win­cjo­nal­ne mia­stecz­ko

 (1.2) żart. pot. włas­ne miej­sce na pla­ża­a­ży oto­czo­ne wałem z pia­sku lub pa­ra­wa­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód zep­suł się nam przy ja­kimś graj­do­le, w któ­rym nie uś­wiad­czysz me­cha­ni­ka.

 (1.2) Na pla­ża­a­ży już pier­wsze graj­do­ły, więc sezon w So­po­cie roz­po­czę­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrajdɔw, AS: grai ̯dou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. grajdołek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaścianek; pot. dziura, grajdołek, kaczy dół, wiocha, wygwizdów; posp. pipidówka, zadupie

 (1.2) grajdołek

Wiktionary


grajdołek

graj­doł, graj­dół;
1. po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co: mała, za­pa­dła wieś albo pro­win­cjo­nal­ne mia­stecz­ko; dziu­ra;
2. po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co: zam­knię­te, her­me­tycz­ne śro­do­wi­sko ludzi, nie­chęt­ne zmia­nom i nowym oso­bom;
3. za­głę­bie­nie wy­ko­na­ne w pia­sku dla wy­god­ne­go pla­żo­wa­nia oraz dla osło­ny przed wia­trem


SJP.pl


grajdół

graj­doł, graj­do­łek;
1. po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co: mała, za­pa­dła wieś albo pro­win­cjo­nal­ne mia­stecz­ko; dziu­ra;
2. za­głę­bie­nie wy­ko­na­ne w pia­sku dla wy­god­ne­go pla­żo­wa­nia oraz dla osło­ny przed wia­trem


SJP.pl


grajek

czło­wiek gra­ją­cy na czymś ama­tor­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto gra na in­stru­men­cie mu­zycz­nym, zwy­kle ama­tor­sko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrajɛk, AS: grai ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gra ż., granie n., gierka ż.

 czas. grać, grywać, pograć, pogrywać, zgrać, zgrywać, zagrać, zagrywać, odegrać, odgrywać

 przym. zgrany

Wiktionary


grajewianin

miesz­ka­niec Gra­je­wa


SJP.pl


grajewianka

miesz­kan­ka Gra­je­wa


SJP.pl


grajewo

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gra­je­wo – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, nad rzeką Ełk. Od 1 stycz­nia 1999 r. jest sie­dzi­bą po­wia­tu gra­jew­skie­go.

We­dług da­nych po­cho­dzą­cych z Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto miało 20 899 miesz­kań­ców.

Gra­je­wo uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1540 roku, jed­nak nie zo­sta­ła ona zre­a­li­zo­wa­na, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich przed 1700 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne w 1870 roku, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 1919 roku. W Gra­je­wie dzia­ła Ochot­ni­cza Straż Po­żar­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡraˈjɛvɔ, AS: grai ̯evo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grajewianin mos., Grajewianka ż.

 przym. grajewski

Wiktionary


grajewski

przy­miot­nik od: Gra­je­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gra­je­wem, do­ty­czą­cy Gra­je­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wiat gra­jew­ski – po­wiat w Pol­sce
  • An­drzej Gra­jew­ski – pol­ski po­li­to­log, dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Jan Gra­jew­ski – pol­ski praw­nik
  • Krzysz­tof Gra­jew­ski – pol­ski praw­nik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Grajewo mrz., Grajewianin mos., Grajewianka ż.

Wiktionary


grajfka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smy­kał­ka, umie­jęt­ność, ta­lent

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grajfny

 przysł. grajfnie

Wiktionary


grajfnie

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zręcz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grajfka ż.

 przym. grajfny

Wiktionary


grajfny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdol­ny, zręcz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grajfka ż.

 przysł. grajfnie

Wiktionary


grajfnyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zła­pać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ukraść

Wiktionary


grajkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grajszafa

po­tocz­nie: szafa gra­ją­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szafa gra­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O siód­mej, przed po­wro­tem do domu, pu­szcza tę samą co­dzien­nie płytę w graj­sza­fie.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. szafa gra

Wiktionary


grajzlernia

daw­niej:
1. nie­du­ży sklep z ar­ty­ku­ła­mi spo­żyw­czy­mi;
2. sklep z ta­ni­mi to­wa­ra­mi ni­skiej ja­ko­ści; bu­blow­nia


SJP.pl


grakać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­gra­kać)

 (1.1) gw-pl|Ło­pie­nie-Jeże. kra­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wrony na mnie gracą.

Wiktionary


grakch

Grak­chus;
1. Ty­be­riusz Sem­pro­niusz Grakch (220-150 p.n.e.) - rzym­ski wódz i po­li­tyk, oj­ciec Ty­be­riu­sza i Ga­ju­sza;
2. Ty­be­riusz Sem­pro­niusz Grakch (162-133 p.n.e.) - star­szy brat Ga­ju­sza Sem­pro­niu­sza Grak­cha, try­bun lu­do­wy;
3. Ga­jusz Sem­pro­niusz Grakch (152-121 p.n.e.) - młod­szy brat Ty­bie­riu­sza Sem­pro­niu­sza Grak­cha, try­bun lu­do­wy


SJP.pl


grakchus

Grakch;
1. Ty­be­riusz Sem­pro­niusz Grak­chus (220-150 p.n.e.) - rzym­ski wódz i po­li­tyk, oj­ciec Ty­be­riu­sza i Ga­ju­sza;
2. Ty­be­riusz Sem­pro­niusz Grak­chus (162-133 p.n.e.) - star­szy brat Ga­ju­sza Sem­pro­niu­sza Grak­chu­sa, try­bun lu­do­wy;
3. Ga­jusz Sem­pro­niusz Grak­chus (152-121 p.n.e.) - młod­szy brat Ty­bie­riu­sza Sem­pro­niu­sza Grak­chu­sa, try­bun lu­do­wy


SJP.pl


grala

naz­wi­sko


SJP.pl


gralak

naz­wi­sko


SJP.pl


gralewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­le­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie San­tok
  • Gra­le­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Pło­śni­ca
  • Gra­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­chód
  • Gra­le­wo – gro­ma­da
  • Gra­le­wo – dawna gmina
  • Gra­le­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Gra­le­wie-Sta­cji w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Nowe Gra­le­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż
  • Stare Gra­le­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż
  • Gra­le­wo-Sta­cja – osada po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Rybno

Wikipedia


gralewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gralina

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mo­na­rek


SJP.pl


graliński

naz­wi­sko


SJP.pl


gralnia

po­tocz­nie: po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do gra­nia w gry kom­pu­te­ro­we za pie­nią­dze


SJP.pl


gram

jed­nost­ka masy równa 1/1000 ki­lo­gra­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka masy, która jest równa jed­nej ty­sięcz­nej ki­lo­gra­ma;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od: grać

Wiktionary

Nie mylić z: gran (jed­nost­ka).

Ta stro­na do­ty­czy jed­nost­ki masy. Zo­bacz też: gram (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Na tę stro­nę wska­zu­je „mi­li­gram”. Zo­bacz też: Mi­li­gram – potok, do­pływ Bobru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­cięt­na masa trzust­ki wy­no­si od 70 do 100 gra­mów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãm, AS: grãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gramatura ż.

 przym. gramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. g

Wiktionary


gram-siła

jed­nost­ka siły równa jed­ne­mu gra­mo­wi; pond


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. fiz. me­trol. gra­wi­ta­cyj­na jed­nost­ka siły od­po­wia­da­ją­ca sile wy­wie­ra­nej przez masę o war­to­ści jed­ne­go grama w polu gra­wi­ta­cyj­nym na po­wierzch­ni Ziemi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pond, skr. G, gf, p

Wiktionary


gram-ujemny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mi­kro­biol. bar­wią­cy się na czer­wo­no w bar­wie­niu me­to­dą Grama;

Wiktionary


gram.

skrót od: gra­ma­ty­ka, gra­ma­tycz­ny


SJP.pl


gramatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj po­lew­ki na piwie lub winie;

Wiktionary

Gra­mat­ka (fa­ra­musz­ka, bier­musz­ka) — po­lew­ka z piwa, danie kuch­ni sta­ro­pol­skiej, za­li­cza­ne do post­nych, chęt­nie rów­nież po­da­wa­ne na śnia­da­nie, wy­par­te w tej roli przez kawę.

Wspól­nym mia­now­ni­kiem wielu re­cep­tur przy­go­to­wa­nia gra­mat­ki było je­dy­nie piwo. W za­leż­no­ści od po­trzeb i upo­do­bań, do­da­wa­no doń np. masło, żółt­ka jaj, śmie­ta­nę, twa­róg, kmi­nek, chleb, cy­na­mon, cu­kier. Sa­mu­el Linde podał za Sy­re­niu­szem prze­pis na­stę­pu­ją­cy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za Chiny nie ru­szył­bym tej jej gra­mat­ki z grzan­ka­mi.

Wiktionary


gramatom

bar­dzo rzad­ko: gra­mo­a­tom, licz­ba gra­mów pier­wiast­ka che­micz­ne­go równa jego masie ato­mo­wej względ­nej


SJP.pl


gramatura

cię­żar jed­ne­go metra kwa­dra­to­we­go ma­te­ria­łu (np. pa­pie­ru, two­rzy­wa sztucz­ne­go w ar­ku­szach, wy­ro­bu włó­kien­ni­cze­go) wy­ra­żo­ny w gra­mach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. cię­żar ma­te­ria­łu, zwła­szcza pa­pie­ru, wy­ra­żo­ny w gra­mach na metr kwa­dra­to­wy ar­ku­sza

 (1.2) cię­żar po­sił­ku lub wy­ro­bu spo­żyw­cze­go wy­ra­żo­ny w gra­mach

Wiktionary

Gra­ma­tu­ra – masa (pot. „cię­żar”) wy­ro­bu wy­ra­żo­na w gra­mach na metr kwa­dra­to­wy (g/m²). Uży­wa­na w od­nie­sie­niu do pa­pie­ru, wy­ro­bów włó­kien­ni­czych czy in­nych two­rzyw pro­du­ko­wa­nych w ar­ku­szach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miesz­ka­niu był rów­nież pa­pier o ta­kiej samej gra­ma­tu­rze jak ten, z któ­re­go wy­ko­ny­wa­ne są dy­plo­my wyż­szych uczel­ni i pa­pier, z któ­re­go wy­ko­ny­wa­ne były stare do­wo­dy re­je­stra­cyj­ne i prawa jazdy.

 (1.2) W war­szaw­skim Wedlu zda­rzy­ło się, że kon­su­ment­ka zwró­ci­ła tor­cik, gdyż we­dług niej gra­ma­tu­ra była za mała.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gram m.

 przym. gramowy

Wiktionary


gramatyczka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie gra­ma­ty­ki


SJP.pl


gramatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) gram. zgod­nie z re­gu­ła­mi gra­ma­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ko­niec odra­bia­nek dziew­czyn­ka bar­dzo spraw­nie ro­ze­bra­ła gra­ma­tycz­nie kilka zdań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gramatyczność ż., gramatyka ż.

 przym. gramatyczny

Wiktionary


gramatyczność

→ gra­ma­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gra­ma­tycz­ne;

Wiktionary

Gra­ma­tycz­ność, gra­ma­ty­kal­ność – ter­min od­no­szą­cy się do wy­po­wie­dzeń, oz­na­cza­ją­cy zgod­ność da­ne­go wy­po­wie­dze­nia z za­sa­da­mi gra­ma­ty­ki, które zo­sta­ły zin­ter­na­li­zo­wa­ne przez (ro­dzi­me­go) użyt­kow­ni­ka ję­zy­ka. Gra­ma­tycz­ność ko­mu­ni­ka­tu ję­zy­ko­we­go nie świad­czy au­to­ma­tycz­nie o jego ak­cep­to­wal­no­ści, która jest uza­leż­nio­na rów­nież od czyn­ni­ków se­man­tycz­nych.

Wikipedia

Patrz:

gramatyczny

Powiązane:

 rzecz. gramatyka ż., gramatyk m.

 przym. gramatyczny

 przysł. gramatycznie

Wiktionary


gramatyczny

→ gra­ma­ty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy gra­ma­ty­ki, zwią­za­ny z gra­ma­ty­ką

 (1.2) zgod­ny z re­gu­ła­mi gra­ma­ty­ki

Wiktionary

Patrz:

gramatyka

Przykłady

 (1.1) Naukę ła­ci­ny roz­pocz­nij­my od omó­wie­nia naj­waż­niej­szych gra­ma­tycz­nych pojęć.

 (1.2) Roz­praw­ka Ha­li­ny, cho­ciaż gra­ma­tycz­na, była zu­peł­nie niez­ro­zu­mia­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: grãmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gramatyka ż., gramatyk m., gramatyczka ż., gramatyczność ż.

 przysł. gramatycznie

Wiktionary


gramatyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gra­ma­ty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gra­ma­ty­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: gra­ma­ty­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãˈmatɨk, AS: grãmatyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gramatyka ż., gramatyczność ż.

 przym. gramatyczny

Wiktionary


gramatyka

zbiór reguł opi­su­ją­cych sy­stem ję­zy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zbiór reguł opi­su­ją­cych sy­stem ję­zy­ka;

 (1.2) jęz. dział ję­zy­koz­naw­stwa obej­mu­ją­cy mor­fo­lo­gię i skład­nię

 (1.5) kulin. sta­ro­pol­ska gęsta po­lew­ka (zupa) z piwa albo wina i chle­ba

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: gra­ma­tyk

Wiktionary

Gra­ma­ty­ka ( γραμματική τέχνη, gram­ma­ti­ca) – upo­rząd­ko­wa­ny zbiór zasad ję­zy­ko­wych rzą­dzą­cych or­ga­ni­za­cją zdań, dy­skur­sów, tek­stów; in­ny­mi słowy ze­spół pra­wi­deł umoż­li­wia­ją­cych two­rze­nie zło­żo­nych jed­no­stek ję­zy­ko­wych, ich skła­da­nie z jed­no­stek ele­men­tar­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra­ma­ty­ka jest przy­dat­na pod­czas nauki ję­zy­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãˈmatɨka, AS: grãmatyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. agramatyzm m., gramatyk m., gramatyczność ż., niegramatyczność ż.

 przym. agramatyczny, gramatyczny, niegramatyczny

 przysł. gramatycznie, niegramatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) grumatka, gromatka, gamratka, garmatka

Wiktionary


gramatykalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. pro­ces, w któ­rym słowo traci swą pod­sta­wo­wą funk­cję se­man­tycz­ną (mor­fem lek­sy­kal­ny) za­cho­wu­jąc je­dy­nie funk­cję syn­tak­tycz­ną (mor­fem flek­syj­ny)

Wiktionary

Gra­ma­ty­za­cja, gra­ma­ty­ka­li­za­cja – przej­ście ele­men­tu lek­sy­kal­ne­go (np. mor­fe­mu) z sy­ste­mu słow­ni­ko­we­go do sy­ste­mu gra­ma­tycz­ne­go, tzn. traci (cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo) lub zmie­nia swoje zna­cze­nie, a za­czy­na peł­nić funk­cję gra­ma­tycz­ną. Por. "Jutro będę we Wroc­ła­wiu" i "Jutro będę uczył się do eg­za­mi­nu" – w dru­gim przy­pad­ku słowo "będę" jest wy­łącz­nie sło­wem po­sił­ko­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem gra­ma­ty­ka­li­za­cji w ję­zy­ku an­giel­skim jest par­ty­ku­ła "will", która służy do two­rze­nia czasu przysz­łe­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãmatɨkalʲiˈzat͡sʲja, AS: grãmatykalʹizacʹi ̯a

Wiktionary


gramicydyna

ro­dzaj an­ty­bio­ty­ku dzia­ła­ją­ce­go na bak­te­rie Gram-do­dat­nie


SJP.pl

Gra­mi­cy­dy­na D (gra­mi­cy­dy­na) – he­te­ro­ge­nicz­na mie­sza­ni­na sze­ściu or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, tj. trzech par gra­mi­cy­dyn A, B i C w sto­sun­ku od­po­wied­nio 80%, 6% i 14%. Każdą parę sta­no­wią dwa związ­ki, któ­rych czą­stecz­ki róż­nią się struk­tu­ral­nie tylko niez­nacz­nie.

Wikipedia


grammy

[czy­taj: gremi] naj­bar­dziej pre­sti­żo­wa na­gro­da w ame­ry­kań­skim prze­my­śle fo­no­gra­ficz­nym, przyz­na­wa­na co roku w wielu ka­te­go­riach, ma­ją­ca po­stać mi­nia­tu­ro­we­go gra­mo­fo­nu sta­re­go typu z tubą i korb­ką


SJP.pl


gramoatom

licz­ba gra­mów pier­wiast­ka che­micz­ne­go równa jego masie ato­mo­wej względ­nej


SJP.pl


gramocząsteczka

licz­ba gra­mów sub­stan­cji równa jej masie czą­stecz­ko­wej; gra­mo­dro­bi­na; mol


SJP.pl


gramocząsteczkowy

przy­miot­nik od: gra­mo­czą­stecz­ka


SJP.pl


gramodrobina

licz­ba gra­mów sub­stan­cji równa jej masie czą­stecz­ko­wej; mol; gra­mo­czą­stecz­ka


SJP.pl


gramodrobinowy

przy­miot­nik od: gra­mo­dro­bi­na


SJP.pl


gramofon

urzą­dze­nie do odt­wa­rza­nia dźwię­ku z płyt wi­ny­lo­wych; adap­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do odt­wa­rza­nia dźwię­ku za­pi­sa­ne­go na pły­tach gra­mo­fo­no­wych;

Wiktionary

Gra­mo­fon – urzą­dze­nie do odt­wa­rza­nia dźwię­ku za­pi­sa­ne­go na pły­tach gra­mo­fo­no­wych. W Pol­sce czę­sto na­zy­wa­ny adap­te­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś już w nie­wie­lu do­mach znaj­du­je się gra­mo­fon i ko­lek­cja płyt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãˈmɔfɔ̃n, AS: grãmofõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gramofonik mrz.

 przym. gramofonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. adapter

Wiktionary


gramofonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gra­mo­fon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gramofon m.

 przym. gramofonowy

Wiktionary


gramofonowy

przy­miot­nik od: gra­mo­fon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gra­mo­fo­nem, do­ty­czą­cy gra­mo­fo­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płyty gra­mo­fo­no­we na­le­żą już do przesz­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãmɔfɔ̃ˈnɔvɨ, AS: grãmofõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gramofonik mrz., gramofon mrz.

Wiktionary


gramojon

licz­ba gra­mów równa masie ato­mo­wej jonu w jed­nost­kach wę­glo­wych C12


SJP.pl


gramolić

robić coś bar­dzo po­wo­li, nie­u­dol­nie


SJP.pl


gramorównoważnik

sta­ro­daw­na jed­nost­ka uży­wa­na w che­mii ana­li­tycz­nej


SJP.pl

Gra­mo­rów­no­waż­nik (ek­wi­wa­lent ste­chio­me­trycz­ny) – jed­nost­ka masy nie­za­le­ca­na przez IUPAC, ale nie­kie­dy je­szcze uży­wa­na w che­mii, zwła­szcza w che­mii ana­li­tycz­nej. Jed­nost­ki tej nie za­le­ca się sto­so­wać głów­nie ze wzglę­du na pro­ble­my z jej jed­noz­nacz­ną de­fi­ni­cją. Skró­tem tej jed­nost­ki jest val, wal, eq (Eq) i cza­sa­mi w bar­dzo sta­rych pol­skich opra­co­wa­niach można też spot­kać skró­ty Gr, G-r i g-r. Sto­su­je się rów­nież po­chod­ne tej jed­nost­ki, np. "mi­li­gra­mo­rów­no­waż­nik" (meq, mEq).

Wikipedia


gramota

hra­mo­ta;
1. daw­niej na Rusi i Lit­wie: do­ku­ment pi­sa­ny;
2. w Rosji i Związ­ku Ra­dziec­kim: ofi­cjal­ny do­ku­ment wy­da­wa­ny przez wład­cę lub przed­sta­wi­cie­la wła­dzy


SJP.pl

Gra­mo­ta (gr. γράμματα, "grámmata") – do­ku­ment o cha­rak­te­rze ofi­cjal­nym bądź pry­wat­nym na Rusi w X–XVII wieku. Ter­min zo­stał za­po­ży­czo­ny z Bi­zan­cjum, gdzie "gram­ma­ta" oz­na­cza­ła po­sła­nie, roz­po­rzą­dze­nie i inne do­ku­men­ty pi­sa­ne.

W okre­sie ra­dziec­kim słowo to zy­ska­ło nowe zna­cze­nie – list po­chwal­ny ("похвальная грамота" lub "почётная грамота"), wrę­cza­ny na szcze­blach ad­mi­ni­stra­cyj­nych, oś­wia­to­wych itd.

Wikipedia


gramotny

po­tocz­nie: umie­ją­cy pisać


SJP.pl


gramowid

Gra­mo­wid "(gr.-łac.)", dy­sko­wid – urzą­dze­nie do odt­wa­rza­nia (za poś­red­nict­wem od­bior­ni­ka te­le­wi­zyj­ne­go lub mo­ni­to­ra ekra­no­we­go) ru­cho­me­go barw­ne­go obra­zu i to­wa­rzy­szą­ce­go mu dźwię­ku z płyt gra­mo­wi­do­wych. Ana­lo­go­wo za­pi­sa­ny obraz jest od­czy­ty­wa­ny ze spe­cjal­nych dy­sków przy­po­mi­na­ją­cych CD, jed­nak znacz­nie więk­szych. Gra­mo­wi­dy były mało po­pu­lar­ne w Pol­sce. Zo­sta­ły za­stą­pio­ne tech­no­lo­gią DVD.

Wikipedia


gramowy

przy­miot­nik od: gram


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gra­mem, do­ty­czą­cy grama

 (1.2) ma­ją­cy masę jed­ne­go grama

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gram mrz., gramatura ż.

Wiktionary


grampiany

góry w Wiel­kiej Bry­ta­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w Szko­cji;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „The Gram­pians”. Zo­bacz też: The Gram­pians (Au­stra­lia).

Gram­pia­ny (ang. "Gram­pian Mo­un­ta­ins", "The Gram­pians", "Cen­tral High­lands", gael. "Am Mo­nadh") – pasmo gór­skie w Szko­cji, naj­wyż­sze w Wiel­kiej Bry­ta­nii. Jest to jedno z trzech głów­nych pasm Szko­cji obok Gór Ka­le­doń­skich i Wy­ży­ny Po­łud­nio­wosz­koc­kiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grampiański

Wiktionary


grampiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gram­pia­na­mi, do­ty­czą­cy Gram­pian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grampiany mrz.

Wiktionary


grample

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. gra­bie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk stodolnioki

Wiktionary


gran

najm­niej­sza jed­nost­ka masy, sto­so­wa­na obec­nie w kra­jach an­glo­sa­skich; równa około 0,065 grama


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gran – gmina
    • Gran – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gran
  • Ahmed Grañ – przy­wód­ca mu­zuł­mań­ski
  • Wiera Gran – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • gran – jed­nost­ka masy
  • Gran – ka­szub­ski herb szla­chec­ki
  • Grän

Wikipedia


gran.

skrót od: gra­nu­lat


SJP.pl


grana

1. ga­tu­nek sera;
2. po­tocz­na nazwa mi­to­chon­drium


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grana – wieś w żu­pa­nii va­raż­diń­skiej, w mie­ście Novi Marof
  • Grana – dziel­ni­ca gminy Kretzs­chau w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, w po­wie­cie Bur­gen­land
  • Grana – miej­sco­wość
  • Otto de Grana – dy­plo­ma­ta
  • Grana – firma wła­ści­ciel kawy zbo­żo­wej marki Inka
  • Grana pa­da­no

Wikipedia


granacik

zdrob­nie­nie od: gra­nat; gra­na­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gra­nat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gra­nat, lecz tylko mały gra­na­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granat m., granatek mzw./mrz.

Wiktionary


granada

model sa­mo­cho­du marki Ford


SJP.pl

Nie mylić z: Gre­na­da.

Ta stro­na do­ty­czy mia­sta w Ni­ka­ra­gui. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tej nazwy.

Gra­na­da – mia­sto w Ni­ka­ra­gui, po­ło­żo­ne na pół­noc­no-za­chod­nim wy­brze­żu je­zio­ra Ni­ka­ra­gua, u stóp wul­ka­nu Mom­ba­cho. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny de­par­ta­men­tu Gra­na­da. Lud­ność: 116 tys. miesz­kań­ców (2005).

Wikipedia


granadilla

gre­na­dil­la;
1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych; pas­si­flo­ra, mę­czen­ni­ca;
2. owoc tej ro­śli­ny


SJP.pl

Gra­na­dil­la – dy­strykt w Ko­sta­ry­ce; w pro­win­cji San José.

Wikipedia


granadyjczyk

miesz­ka­niec Gra­na­dy


SJP.pl


granadyjka

miesz­kan­ka Gra­na­dy


SJP.pl


granadyjski

przy­miot­nik od:
1. Gra­na­da (mia­sto w Hisz­pa­nii; Gre­na­da); gre­na­dyj­ski;
2. Gra­na­da (mia­sto w Ni­ka­ra­gui);
3. Nowa Gra­na­da (dawna ko­lo­nia hisz­pań­ska w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej)


SJP.pl


granat

1. krzew lub drze­wo nie­wiel­kich roz­mia­rów z ro­dzi­ny gra­na­tow­co­wa­tych; gra­na­to­wiec;
2. owoc gra­na­tow­ca;
3. kolor ciem­no­nie­bie­ski; gra­na­to­wy;
4. ręcz­ny lub ar­ty­le­ryj­ski po­cisk ra­żą­cy odłam­ka­mi lub siłą wy­bu­chu;
5. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów sto­so­wa­ny w ju­bi­ler­stwie jako ka­mień półsz­la­chet­ny;
6. ro­dzaj barw­ne­go sukna we­nec­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. po­cisk wy­rzu­ca­ny ręcz­nie, wy­peł­nio­ny ma­te­ria­łem wy­bu­cho­wym;

 (1.2) bot. pot. zob. gra­na­to­wiec.;

 (1.3) spoż. owoc gra­na­tow­ca

 (1.4) kolor ciem­no­nie­bie­ski, także ubra­nie, ma­te­riał itp. w tym ko­lo­rze;

 (1.5) miner. twar­dy przez­ro­czy­sty mi­ne­rał sto­so­wa­ny w ju­bi­ler­stwie (jako ka­mień półsz­la­chet­ny) lub jako ma­te­riał ścier­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­nat (barwa gra­na­to­wa, gra­na­to­wy) – kolor ciem­no­nie­bie­ski
  • gra­nat – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, przez­ro­czy­sty, o róż­nej bar­wie
  • gra­nat – ro­dzaj drzew owo­co­wych
  • gra­nat wła­ści­wy – po­pu­lar­ny ga­tu­nek drze­wa owo­co­we­go
  • gra­nat – ro­dzaj wy­bu­cho­we­go po­ci­sku
  • Gra­nat – album stu­dyj­ny pol­skie­go ba­si­sty Woj­cie­cha Pi­li­chow­skie­go
  • Emil Gra­nat (1928–1992), pol­ski poeta
  • Ka­zi­mierz Gra­nat (1912–1979), pol­ski dzia­łacz ro­bot­ni­czy i ko­mu­ni­stycz­ny
  • Jacek Gra­nat (ur. 1966), pol­ski sę­dzią pił­kar­ski
  • Win­cen­ty Gra­nat (1900–1979), pol­ski te­o­log ka­to­lic­ki
  • Mi­ro­sław Gra­nat (ur. 1956), pol­ski praw­nik, sę­dzia TK w sta­nie spo­czyn­ku, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Gra­nat Skar­ży­sko-Ka­mien­na – klub pił­kar­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­pe­rzy za­bez­pie­czy­li skrzy­nię gra­na­tów z dru­giej wojny świa­to­wej.

 (1.2) Upra­wa gra­na­tów wy­ma­ga cie­płe­go kli­ma­tu.

 (1.3) Ku­pi­łem ar­bu­za i trzy gra­na­ty.

 (1.4) W kon­ser­wa­tyw­nej szko­le nadal obo­wią­zu­ją błę­ki­ty i gra­na­ty.

 (1.5) Jacek kupił Adzie na uro­dzi­ny pier­ścio­nek z gra­na­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrãnat, AS: grãnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granatnik m., granatowiec m., granatówka ż., granatnica ż., granatek mrz./mzw.

 czas. granatowić się

 przym. granatowy

 przysł. granatowo

Wiktionary


granatek

1. zdrob­nie­nie od: gra­nat; gra­na­cik;
2. przy­pła­szczek gra­na­tek - chrząszcz z ro­dzi­ny bo­gat­ko­wa­tych, szkod­nik sosny;
3. obla­czek gra­na­tek - motyl z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. daw. pot. szał­wia łą­ko­wa, ro­śli­na

 (1.2) mykol. pot. pia­sko­wiec mo­drzak, grzyb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. daw. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tro­chi­lus gra­na­ti­nus., ko­li­ber

 (2.2) ent. zob. przy­pła­szczek gra­na­tek.

 (2.3) ent. zob. obla­czek gra­na­tek.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D. lm. od: gra­nat­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granat m., granacik m., granatka ż., granatowienie n., granatnik m., Granatka ż., granatowy mos.

 czas. granatowieć ndk.

 przym. granatowy, granatnikowy

 przysł. granatowo

Wiktionary


granatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. drob­ne pa­cior­ki z gra­na­tów

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od: gra­na­tek

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (3.1) D. i B. lp. od: gra­na­tek

Wiktionary

Gra­nat­ka (oryg. fr. "La Grenadière") – po­wieść Ho­no­riu­sza Bal­za­ka, po raz pier­wszy wy­da­na w 1832, wcho­dzą­ca w skład "Scen z życia pry­wat­ne­go" cyklu "Ko­me­dia ludz­ka".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. granat m., granacik m., granatek ż., granatowienie n., granatnik m., Granatka ż., granatowy mos.

 czas. granatowieć ndk.

 przym. granatowy, granatnikowy

 przysł. granatowo

Wiktionary


granatnik

broń palna do mio­ta­nia gra­na­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. in­dy­wi­du­al­na lub ze­spo­ło­wa, gład­ko­lu­fo­wa broń palna, słu­żą­ca do wy­strze­li­wa­nia gra­na­tów na nie­wiel­ką od­le­głość;

 (1.2) hist. wojsk. ro­dzaj dłu­go­lu­fo­wej ha­u­bi­cy strze­la­ją­cej gra­na­ta­mi, uży­wa­nej w XVIII–XIX wieku w ar­ty­le­rii po­lo­wej i oblęż­ni­czej

 (1.3) hist. wojsk. krót­ka strzel­ba o mocno roz­sze­rzo­nej lufie do mio­ta­nia nie­wiel­kich gra­na­tów przez pie­cho­tę w XVII–XVIII wieku

Wiktionary

Gra­nat­nik – in­dy­wi­du­al­na lub ze­spo­ło­wa broń strze­lec­ka przy­sto­so­wa­na do mio­ta­nia gra­na­tów lub po­ci­sków ra­kie­to­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na trze­cio­rzęd­ne od­cin­ki po­sy­ła się trze­cio­rzęd­ne od­dzia­ły, wy­po­sa­żo­ne w zde­ze­lo­wa­ne sa­mo­cho­dy, ra­kiet­ni­ce jako sub­sty­tut ra­dio­sta­cji i bu­tel­ki z ben­zy­ną w za­stęp­stwie gra­nat­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granat m., granatek m., granatka ż.

 przym. granatowy

Wiktionary


granatnikowy

→ gra­nat­nik


SJP.pl

Patrz:

granatnik

granatolistny

mal­pi­gia gra­na­to­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny mal­pi­gio­wa­tych, o ja­dal­nych czer­wo­nych owo­cach; ace­ro­la


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak gra­nat

Wiktionary


granatowcowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca ga­tun­ki bę­dą­ce krze­wa­mi lub drze­wa­mi nie­wiel­kich roz­mia­rów


SJP.pl


granatowcowaty

o ce­chach gra­na­tow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


granatowiec

krzew lub drze­wo nie­wiel­kich roz­mia­rów z ro­dzi­ny gra­na­tow­co­wa­tych; gra­nat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pu­ni­ca gra­na­tum|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny krwaw­ni­co­wa­tych o ja­dal­nych owo­cach, ro­dzą­ce gra­na­ty;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnaˈtɔvʲjɛt͡s, AS: grãnatovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granat

 przym. granatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) granat

Wiktionary


granatowo-biały

w czę­ści gra­na­to­wy, w czę­ści biały


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: gra­na­to­wy i biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gra­na­to­wo-białe mun­dur­ki nie zo­sta­ły za­ak­cep­to­wa­ne przez Radę Ro­dzi­ców ży­rar­dow­skie­go gim­naz­jum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: grãnatovo‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary


granatowo-czarny

w czę­ści gra­na­to­wy, w czę­ści czar­ny; czar­no-gra­na­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gra­na­to­wy i czar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed burzą niebo gwał­tow­nie ro­bi­ło się gra­na­to­wo-czar­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔ‿ˈt͡ʃarnɨ, AS: grãnatovo‿čarny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. granatowoczarny

Wiktionary


granatowo-szary

w czę­ści gra­na­to­wy, w czę­ści szary; szaro-gra­na­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gra­na­to­wy i szary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­glą­dasz nie­po­waż­nie w tych gra­na­to­wo-sza­rych szor­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔ‿ˈʃarɨ, AS: grãnatovo‿šary

Wiktionary

Powiązane:

 przym. granatowoszary, szaro-granatowy

Wiktionary


granatowobłękitny

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy po­mie­sza­niem gra­na­to­we­go i błe­kit­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dwo­rze był gra­na­to­wo­błę­kit­ny zmrok, wiatr ci­skał bez­gło­śnie kłę­ba­mi su­chych śnie­go­wych płat­ków.

Wiktionary


granatowoczarny

czar­ny o od­cie­niu gra­na­to­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor czar­ny o od­cie­niu gra­na­to­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod świa­tło kamyk robił się z czar­ne­go gra­na­to­wo­czar­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔˈt͡ʃarnɨ, AS: grãnatovočarny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. granatowo-czarny

Wiktionary


granatowoniebieski

nie­bie­ski o gra­na­to­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nie­bie­ski o gra­na­to­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten gra­na­to­wo­nie­bie­ski napój wy­glą­da na bar­wio­ny che­micz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: grãnatovõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. niebiesko-granatowy, niebieskogranatowy

Wiktionary


granatowooki

ma­ją­cy oczy ko­lo­ru gra­na­to­we­go


SJP.pl


granatowopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma gra­na­to­we pióra, pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔˈpʲjurɨ, AS: grãnatovopʹi ̯ury

Wiktionary


granatowoszary

szary o od­cie­niu gra­na­to­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) szary o gra­na­to­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz gra­na­to­wo­sza­rą pla­ma­a­mę wokół oka... Coś się stało?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔˈʃarɨ, AS: grãnatovošary

Wiktionary

Powiązane:

 przym. granatowo-szary

Wiktionary


granatowowłosy

ma­ją­cy gra­na­to­we włosy


SJP.pl


granatowozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu gra­na­to­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zie­lo­ny o gra­na­to­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pal­miar­ni zna­la­złem dwa gra­na­to­wo­zie­lo­ne li­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnatɔvɔʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: grãnatovoźelõny

Wiktionary


granatowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gra­na­to­we; cecha tych, któ­rzy są gra­na­to­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. granatowy

 przysł. granatowo

Wiktionary


granatowy

1. ciem­no­nie­bie­ski, w ko­lo­rze gra­na­tu;
2. taki, który jest zdo­bio­ny przez gra­na­ty - twar­de mi­ne­ra­ły z grupy krze­mia­nów;
3. taki, który jest zwią­za­ny z gra­na­ta­mi - po­ci­ska­mi ręcz­ny­mi lub ar­ty­le­ryj­ski­mi, ra­żą­cy­mi odłam­ka­mi lub siłą wy­bu­chu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. kulin. spoż. do­ty­czą­cy owo­ców gra­na­tow­ca, za­wie­ra­ją­cy owoce gra­na­tow­ca, zro­bio­ny z owo­ców gra­na­tow­ca

 (1.2) jubil. miner. do­ty­czą­cy gra­na­tu, zro­bio­ny z gra­na­tu, zwią­za­ny z gra­na­tem, ozdo­bio­ny gra­na­tem

 (1.3) wojsk. do­ty­czą­cy gra­na­tu (po­ci­sku)

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor szó­ste­go pasma tęczy, taki jak kolor bezch­mur­ne­go, noc­ne­go nieba itp.; kolor ciem­no­nie­bie­ski;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) hist. pot. funk­cjo­na­riusz gra­na­to­wej po­li­cji

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Azu­ryt przy­bie­ra od­cie­nie od jas­no­nie­bie­skie­go do gra­na­to­we­go.

 (2.1) Wie­czo­rem, w gra­na­to­wym cie­niu, wy­so­ki bu­fe­to­wy w ni­cia­nych rę­ka­wicz­kach wy­no­si na we­ran­dę lampę z jed­wab­nym aba­żu­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãnaˈtɔvɨ, AS: grãnatovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granat mrz., granatek mrz./mzw., granatka ż.

 przym. granatny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) atramentowy, ciemnobłękitny, ciemnoniebieski, koloru atramentu, modry

Wiktionary


granaty

1. krzew lub drze­wo nie­wiel­kich roz­mia­rów z ro­dzi­ny gra­na­tow­co­wa­tych; gra­na­to­wiec;
2. owoc gra­na­tow­ca;
3. kolor ciem­no­nie­bie­ski; gra­na­to­wy;
4. ręcz­ny lub ar­ty­le­ryj­ski po­cisk ra­żą­cy odłam­ka­mi lub siłą wy­bu­chu;
5. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów sto­so­wa­ny w ju­bi­ler­stwie jako ka­mień półsz­la­chet­ny;
6. ro­dzaj barw­ne­go sukna we­nec­kie­go


SJP.pl

Gra­na­ty (słow. "Granáty", niem. "Gra­na­ten­spit­ze", węg. "Gránát-csúcsok") – trzy­wierz­choł­ko­wy masyw gór­ski w dłu­giej wschod­niej grani Świ­ni­cy w pol­skich Ta­trach Wy­so­kich.

Wikipedia


grancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od grant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie grant, lecz tylko mały gran­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grant m.

Wiktionary


grand

tytuł szlach­ty ka­sty­lij­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tytuł szla­chec­ki po­cho­dze­nia hisz­pań­skie­go;

Wiktionary

Grand Hisz­pa­nii (hiszp. "Gran­de de España") – pier­wot­nie tytuł naj­wyż­szej ary­sto­kra­cji hisz­pań­skiej, przy­słu­gu­ją­cy (1914) 392, obec­nie 395 ro­dzi­nom.

Tytuł, z pro­we­nien­cją z wczes­nej hi­sto­rii Hisz­pa­nii, zo­stał zat­wier­dzo­ny w roku 1520 przez ce­sa­rza rzym­skie­go i króla Hisz­pa­nii Ka­ro­la V (I).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piel­grzy­mi przy­by­wa­li ty­sią­ca­mi, by go zo­ba­czyć – wie­śnia­cy, du­chow­ni, kar­dy­na­ło­wie, pa­pie­że, ksią­żę­ta i gran­do­wie – zmie­rza­li z całej Ita­lii, z Fran­cji i z Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãnt, AS: grãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grandowski

Wiktionary


granda

po­tocz­nie:
1. awan­tu­ra, skan­dal, oszu­stwo; draka;
2. banda oszu­stów, zło­dziei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. awan­tu­ra, skan­dal

 (1.2) war­sza­wa. oszu­stwo, kłam­stwo

 (1.3) pot. po­gard. banda ban­dy­tów, ło­bu­zów

 (1.4) daw. środ. uczn. gro­ma­da, kupa, duża grupa

 (1.5) daw. środ. zło­dziei ro­zbój nocny

Wiktionary

Gran­da – trze­ci album stu­dyj­ny pol­skiej wo­ka­list­ki Mo­ni­ki Brod­ki. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 20 wrze­śnia 2010 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Sony Music. W wer­sji spe­cjal­nej "Gran­da" zo­sta­ła wzbo­ga­co­na o do­dat­ko­wą płytę DVD za­wie­ra­ją­cą film do­ku­men­tu­ją­cy pro­ces re­a­li­za­cji na­grań.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wy­klu­czo­ne i ja za stary gracz je­stem, żebym taką omył­kę mógł po­peł­nić, to jest jawna gran­da!

 (1.3) W spe­lun­kach, tam, gdzie gran­da wódkę piła, i Sta­siek pił, choć serce z bólu łka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrãnda, AS: grãnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grandziarz

 czas. grandzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantaż

 (1.2) bujda, blaga

 (1.3) wataha, zgraja

Wiktionary


grande

rzeka w Bra­zy­lii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gran­de – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn
  • Gran­de – nazwa wielu rzek w kra­jach hisz­pań­sko- i por­tu­gal­sko­ję­zycz­nych (, , dosł. „wiel­ka rzeka”)
  • Gran­de – rzeka w Ar­gen­ty­nie
  • Gran­de – album mu­zycz­ny grupy Von Wegen Lis­beth
  • Aria­na Gran­de – ame­ry­kań­ska wo­ka­list­ka
  • Trine Skei Gran­de – nor­we­ska po­li­tycz­ka
  • Jan Gran­de
  • Rita Gran­de – wło­ska te­ni­sist­ka
  • San­dro Gran­de – ka­na­dyj­ski pił­karz
  • Zbi­gniew Gran­de – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • El Gran­de – gra plan­szo­wa
  • Grand

Wikipedia


grandezza

[czy­taj: gran­de­ca, gran­dec­ca]
1. za­cho­wa­nie pełne god­no­ści; duma, wy­nio­słość;
2. wiel­ka, zna­ko­mi­ta dama


SJP.pl


grandi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­jan­dro Gran­di – urug­waj­ski pił­karz
  • Ales­san­dro Gran­di – wło­ski kom­po­zy­tor
  • Al­le­gro Gran­di – wło­ski ko­larz
  • Dino Gran­di – wło­ski po­li­tyk
  • Fi­lip­po Gran­di – wło­ski dy­plo­ma­ta
  • Guido Gran­di – wło­ski ma­te­ma­tyk
  • Tho­mas Gran­di – ka­na­dyj­ski nar­ciarz al­pej­ski
  • Gran­di Sta­zio­ni – wło­skie przed­się­bior­stwo
  • Cas Gran­di
  • Ku­nu­ku Gran­di
  • Seru Gran­di

Wikipedia


grandilokwencja

pom­pa­tycz­ny styl mó­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pejor. gór­no­lot­ny, bom­ba­stycz­ny styl lub spo­sób mó­wie­nia cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się uży­ciem na­pu­szo­nych okre­śleń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãndʲilɔˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: grãndʹilokfẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grandilokwentny

Wiktionary


grandilokwentny

pom­pa­tycz­ny, na­pu­szo­ny, gór­no­lot­ny, ob­fi­tu­ją­cy we fra­ze­sy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. lub przest. ma­ją­cy cechy gran­di­lok­wen­cji; prze­sad­nie na­pu­szo­ny, wyk­wint­ny, gór­no­lot­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grandilokwencja ż.

 przysł. grandilokwentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emfatyczny, bombastyczny, górnolotny, nabzdyczony, nadęty, napuszony, pompatyczny, pompierski, przesadny, szumny

Wiktionary


grandioso

[czy­taj: grand­jo­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: oka­za­le, ma­je­sta­tycz­nie


SJP.pl


grandis

model sa­mo­cho­du marki Mit­su­bis­hi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Coc­ci­nia gran­dis – ga­tu­nek tro­pi­kal­ne­go pną­cza z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych
  • Cy­be­bus gran­dis – ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych
  • Cyc­lops gran­dis – ga­tu­nek wi­dło­no­ga z ro­dzi­ny Cyc­lo­pi­dae
  • Phry­ga­nea gran­dis – ga­tu­nek owada wod­ne­go z rzędu chru­ści­ków
  • Mit­su­bis­hi Gran­dis – sa­mo­chód o nad­wo­ziu typu van, pro­du­ko­wa­nym przez Mit­su­bis­hi Mo­tors
  • Re­na­to de Gran­dis – wło­ski kom­po­zy­tor

Wikipedia


grandisonante

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: dźwięcz­nie


SJP.pl


grando

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: gran­da

Wiktionary


grandziarski

→ gran­dziarz


SJP.pl

Patrz:

grandziarz

grandziarz

awan­tur­nik, roz­ra­bia­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. oszust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granda ż.

 czas. grandzić

Wiktionary


grandzić

po­tocz­nie: wszczy­nać kłót­nie, za­cho­wy­wać się nie­od­po­wie­dzial­nie; chu­li­ga­nić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. za­cho­wy­wać się nie­od­po­wied­nio, zwła­szcza wszczy­nać awan­tu­ry

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. kraść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granda ż., grandziarz m.

 przym. grandziarski

Wiktionary


granecki

naz­wi­sko


SJP.pl


granger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gran­ger – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie St. Jo­seph
  • Gran­ger – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Polk
  • Gran­ger – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Scot­land
  • Gran­ger – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Gran­ger – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Wil­liam­son
  • Gran­ger – miej­sco­wość w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Ya­ki­ma
  • Gran­ger – miej­sco­wość w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Swe­et­wa­ter
  • Gran­ger (ang. Gran­ger Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Gran­ger (ang. Gran­ger Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Me­di­na
  • David Gran­ger – gu­jań­ski woj­sko­wy i po­li­tyk
  • Clive Gran­ger – bry­tyj­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia


grangia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fol­wark cy­ster­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrãŋʲɟja, AS: grãŋʹǵi ̯a

Wiktionary


grani

ro­dzaj twa­ro­gu o gru­bo­ziar­ni­stej struk­tu­rze z do­dat­kiem śmie­ta­ny


SJP.pl


graniak

odła­mek litej skały o ostrych kra­wę­dziach i wy­gła­dzo­nych ścia­nach; wie­lo­gra­niec, wia­tro­wiec, eo­lo­glip­to­lit


SJP.pl

Gra­niak, wie­lo­gra­niec, wia­tro­wiec, eo­lo­glip­to­lit – odła­mek skal­ny o wy­gła­dzo­nych ścia­nach i 2–3 ostrych kra­wę­dziach, osz­li­fo­wa­ny wsku­tek tar­cia nie­sio­nych przez wiatr okru­chów skal­nych (ko­raz­ja). Pow­sta­je w stre­fie pe­ry­gla­cjal­nej (na przed­po­lu lą­do­lo­du) oraz na pu­sty­niach żwi­ro­wych i ka­mie­ni­stych.

Wikipedia


graniastosłup

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian, któ­re­go wszyst­kie wierz­choł­ki są po­ło­żo­ne na dwóch rów­no­le­głych pła­szczyz­nach i któ­re­go wszyst­kie kra­wę­dzie le­żą­ce poza tymi pod­sta­wa­mi są do sie­bie rów­no­le­głe;

Wiktionary

Gra­nia­sto­słup – wie­lo­ścian speł­nia­ją­cy dwa wa­run­ki:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­ję­tość gra­nia­sto­słu­pa jest pro­por­cjo­nal­na do pola jego pod­sta­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãɲaˈstɔswup, AS: grãńastosu̯up

Wiktionary

Powiązane:

 przym. graniastosłupowy

Wiktionary


graniastosłupowy

przy­miot­nik od: gra­nia­sto­słup


SJP.pl


graniasty

ma­ją­cy wy­sta­ją­ce kra­wę­dzie (gra­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kan­cia­sty

 (1.2) o bydle: ma­ją­cy łaty, ła­cia­ty

Wiktionary


graniatka

rura o prze­kro­ju wie­lo­bo­ku, przez­na­czo­na do prze­no­sze­nia ruchu obro­to­we­go od stołu wiert­ni­cze­go na prze­wód wiert­ni­czy


SJP.pl

Gra­niat­ka – część os­przę­tu wiert­ni­cze­go, słu­żą­ca do prze­ka­za­nia ruchu obro­to­we­go ze stołu wiert­ni­cze­go na prze­wód wiert­ni­czy.

Ma po­stać gru­bo­ścien­nej rury o zew­nętrz­nym prze­kro­ju kwa­dra­to­wym lub wie­lo­bocz­nym (sze­ścio­kąt­nym). U góry pod­wie­szo­na jest na haku wie­lo­krąż­ka ru­cho­me­go za po­mo­cą gło­wi­cy płucz­ko­wej, prze­cho­dzi przez wkła­dy gra­niat­ko­we z ot­wo­rem do­kład­nie od­po­wia­da­ją­cym wy­mia­rom gra­niat­ki, które obra­ca­ne są przez stół wiert­ni­czy.

Wikipedia


granica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) linia, która za­my­ka lub od­dzie­la pe­wien okre­ślo­ny ob­szar

 (1.2) adm. umow­na linia od­dzie­la­ją­ca pań­stwa, re­gio­ny itp.;

 (1.3) mat. war­tość, do któ­rej zmie­rza ciąg lub funk­cja;

 (1.4) linia po­dzia­łu lub czyn­ni­ki, które coś róż­ni­cu­ją

 (1.5) ogra­ni­czo­ny za­sięg lub miara cze­goś doz­wo­lo­ne­go

 (1.6) pe­wien kres moż­li­wo­ści fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych czło­wie­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­ni­ca pań­stwo­wa
  • gra­ni­ca (ma­te­ma­ty­ka)
    • gra­ni­ce dolna i górna – ma­te­ma­ty­ka
    • gra­ni­ca od­wrot­na – ma­te­ma­ty­ka
    • gra­ni­ca ciągu – ma­te­ma­ty­ka
    • gra­ni­ca funk­cji – ma­te­ma­ty­ka
    • gra­ni­ca prawo- i le­wo­stron­na – ma­te­ma­ty­ka
    • gra­ni­ca nie­wła­ści­wa – ma­te­ma­ty­ka
    • gra­ni­ca nie­wła­ści­wa funk­cji – ma­te­ma­ty­ka
    • gra­ni­ca Ba­na­cha – ma­te­ma­ty­ka
  • gra­ni­ca C-T – ge­o­lo­gia
  • gra­ni­ca D-K – ge­o­lo­gia

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gra­ni­cę mię­dzy Pol­ską a Niem­ca­mi wyz­na­cza­ją rzeki Odra i Nysa Łu­życ­ka.

 (1.3) Co­si­nus x ma przy x zmie­rza­ją­cym do zera gra­ni­cę równą jeden.

 (1.6) Gra­ni­ce mo­je­go ję­zy­ka wyz­na­cza­ją gra­ni­ce mo­je­go świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãˈɲit͡sa, AS: grãńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogranicze n., zagranica ż., graniczenie n., ograniczanie n., ograniczenie n., rozgraniczanie n., rozgraniczenie n., Granica ż., Granice nmos., granicznik m., pogranicznik m., zagraniczniak m.

 czas. graniczyć ndk., ograniczać ndk., ograniczyć dk., rozgraniczać ndk., rozgraniczyć dk.

 przym. graniczny, pograniczny

 przysł. granicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) miedza

 (1.5) limes

Wiktionary


graniczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gra­ni­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrãɲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: grãńičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. graniczyć

 rzecz. granica ż.

Wiktionary


granicznik

znak do wyz­na­cza­nia gra­ni­cy na ja­kimś ob­sza­rze


SJP.pl


graniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gra­nicz­ne; cecha tych, któ­rzy są gra­nicz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. graniczny

 przysł. granicznie

Wiktionary


graniczny

przy­miot­nik od: gra­ni­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy gra­ni­cy okre­ślo­ne­go ob­sza­ru

 (1.2) koń­co­wy, krań­co­wy

Wiktionary

Gra­nicz­ny – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Je­miel­ni­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) In­cy­dent gra­nicz­ny był przy­czy­ną zer­wa­nia sto­sun­ków dy­plo­ma­tycz­nych mię­dzy tymi dwoma kra­ja­mi.

 (1.1) na­pływ ska­żo­nej wody przez rzeki gra­nicz­ne (Odra, Bug i wiele in­nych)

 (1.2) U kon­duk­to­ra w po­cią­gu bądź na sta­cji gra­nicz­nej ku­pu­je się przej­ściów­kę..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãˈɲit͡ʃnɨ, AS: grãńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granica ż., rozgraniczenie n., rozgraniczanie n., graniczność ż., ograniczenie n., ograniczanie n., pogranicze n., pogranicznik m.

 czas. graniczyć ndk., rozgraniczyć dk., rozgraniczać ndk., ograniczać ndk., ograniczyć dk.

 przym. nadgraniczny, pograniczny, przygraniczny

 przysł. granicznie

Wiktionary


graniczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć wspól­ną gra­ni­cę, są­sia­do­wać

 (1.2) (w od­nie­sie­niu do uczuć, stanu fi­zycz­ne­go lub psy­chicz­ne­go) być bli­skim, być po­dob­nym, przy­po­mi­nać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­ska gra­ni­czy z Niem­ca­mi.

 (1.2) Jego za­cho­wa­nie gra­ni­czy z obłą­ka­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãˈɲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: grãńičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogranicze n., granica ż., graniczenie n., ograniczenie n., ograniczanie n.

 czas. ograniczać ndk., ograniczyć dk.

 przym. graniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sąsiadować

 (1.2) zakrawać, ocierać się

Wiktionary


granie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grać.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: grań

Wiktionary

Gra­nie – ko­lo­nia wsi Ła­zó­wek w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ster­dyń.

W la­tach 1975–1998 ko­lo­nia ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Miesz­kań­cy wyz­na­nia rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny w Ła­zów­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim ulu­bio­nym za­ję­ciem w wol­nym cza­sie jest gra­nie w rzut­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrãɲɛ, AS: grãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. igrać, grać ndk., zagrać dk.

 rzecz. grajek mos., gra, gracz

 przym. growy, grywalny

Wiktionary


granik

ryba z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w około 100 ga­tun­kach


SJP.pl

Gra­nik – (nazwa znie­sio­na) nie­o­fi­cjal­na część wsi Za­stań w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin.

Nazwa z na­da­nym iden­ty­fi­ka­to­rem SIMC wy­stę­pu­je w ze­sta­wie­niach ar­chi­wal­nych TERYT z 1999 roku.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


graniowy

przy­miot­nik od: grań


SJP.pl


granit

skała głę­bi­no­wa barwy sza­rej zbu­do­wa­na z zia­ren kwar­cu, ska­le­ni i miki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. po­spo­li­ta, kwa­śna skała mag­mo­wa;

Wiktionary

Gra­nit (wł. – "gra­ni­to" od łac. "gra­num" – ziar­no) – głę­bi­no­wa kwa­śna skała o bu­do­wie jaw­no­kry­sta­licz­nej, zbu­do­wa­na z kwar­cu, ska­le­nia po­ta­so­we­go i pla­gio­kla­zu oraz bio­ty­tu na­le­żą­ca do grupy skał kry­sta­licz­nych róż­no­rod­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Scho­dy mar­mu­ro­we lub z gra­ni­tu mają mnó­stwo uroku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrãɲit, AS: grãńit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granityzacja ż.

 przym. granitowy

Wiktionary


granita

1. napój chło­dzą­cy z kru­szo­ne­go lodu, soku owo­co­we­go, cukru i skór­ki cy­try­ny;
2. szklan­ka tego na­po­ju


SJP.pl

Gra­ni­ta – tra­dy­cyj­ny sy­cy­lij­ski mro­żo­ny deser na bazie kawy lub soków owo­co­wych (naj­czę­ściej z cy­try­ny lub po­ma­rań­czy). Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą, odróż­nia­ją­cą go od sor­be­tu, jest ziar­ni­sta struk­tu­ra lodu, któ­rej to zresz­tą zaw­dzię­cza swoją nazwę – "gra­ni­re" to po wło­sku „for­mo­wać ziar­na”.

Wikipedia


granitognejs

skała me­ta­mor­ficz­na, od­mia­na gnej­su o mniej wy­raź­nej tek­stu­rze kie­run­ko­wej


SJP.pl

Gra­ni­to­gnejs – skała me­ta­mor­ficz­na, od­mia­na gnej­su ce­chu­ją­ca się znacz­nie sła­biej niż u in­nych gnej­sów wyksz­tał­co­ną tek­stu­rą kie­run­ko­wą (gnej­so­wą – w po­sta­ci na­prze­mian­le­głych grub­szych war­ste­wek kwar­co­wo-ska­le­nio­wych i cien­kich war­ste­wek miki).

Gra­ni­to­gnej­sy two­rzą się pod­czas sil­nej me­ta­so­ma­to­zy ty­po­wych gnej­sów, co pro­wa­dzi do czę­ścio­we­go za­tar­cia pier­wot­nej do­brze wyksz­tał­co­nej tek­stu­ry kie­run­ko­wej lub w efek­cie niez­nacz­nej my­lo­ni­ty­za­cji gra­ni­to­i­dów.

Wikipedia


granitoid

skała plu­to­nicz­na zbu­do­wa­na głów­nie z kwar­cu, ska­le­ni po­ta­so­wych, pla­gio­kla­zów i ły­szczy­ków


SJP.pl


granitoidowy

przy­miot­nik od: gra­ni­to­id (kwa­śna skała plu­to­nicz­na), np. masyw gra­ni­to­i­do­wy, magma gra­ni­to­i­do­wa


SJP.pl


granitoidy

skała plu­to­nicz­na zbu­do­wa­na głów­nie z kwar­cu, ska­le­ni po­ta­so­wych, pla­gio­kla­zów i ły­szczy­ków


SJP.pl

Gra­ni­to­i­dy (gra­ni­to­id) – skały plu­to­nicz­ne, kwa­śne (bo­ga­te w krze­mion­kę SiO2). Zbu­do­wa­ne są z wi­docz­nych gołym okiem krysz­ta­łów mi­ne­ra­łów ska­łot­wór­czych: kwar­cu, ska­le­ni po­ta­so­wych, pla­gio­kla­zów i ły­szczy­ków. Gra­ni­to­i­dy pow­sta­ją pod­czas po­wol­ne­go krzep­nię­cia go­rą­cej magmy w głębi ziemi na głę­bo­ko­ści od kilku do kil­ku­na­stu ty­się­cy me­trów.

Wikipedia


granitowy

przy­miot­nik od: gra­nit


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy gra­ni­tu, wy­ko­na­ny z gra­ni­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na środ­ku dzie­dziń­ca stał gra­ni­to­wy obe­lisk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granit m.

Wiktionary


granityzacja

Gra­ni­ty­za­cja – pro­ce­sy me­ta­mor­ficz­ne za­cho­dzą­ce w głębi sko­ru­py ziem­skiej, w efek­cie któ­rych pier­wot­ne skały me­ta­mor­ficz­ne, mag­mo­we albo osa­do­we przeksz­tał­ca­ją się w skały w znacz­nym stop­niu lub cał­ko­wi­cie zbli­żo­ne do gra­ni­tu pod wzglę­dem skła­du che­micz­ne­go, mi­ne­ral­ne­go, tek­stu­ry i struk­tu­ry.

Wikipedia


grankulka

mała kula my­śliw­ska


SJP.pl


granodioryt

ro­dzaj skały głę­bi­no­wej


SJP.pl

Gra­no­dio­ryt – kwa­śna skała mag­mo­wa typu głę­bi­no­we­go o struk­tu­rze drob­no­kry­sta­licz­nej lub śred­nio­kry­sta­licz­nej i bar­wie sza­rej. Na dia­gra­mie kla­sy­fi­ka­cyj­nym QAPF gra­no­dio­ryt zaj­mu­je pole 4.

Wikipedia


granola

płat­ki zbo­żo­we pra­żo­ne na oleju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pie­czo­ne na chrup­ko płat­ki ow­sia­ne z do­dat­kiem su­szo­nych owo­ców i orze­chów, ja­da­ne z mle­kiem lub jo­gur­tem;

Wiktionary

Gra­no­la (słowo ang., po­cho­dzą­ce z wło­skie­go zdrob­nie­nie od "grano": "zboże, psze­ni­ca") – mie­sza­ni­na płat­ków zbo­żo­wych, ro­dzyn­ków, orze­chów, su­szo­nych owo­ców i cukru (lub miodu), pie­czo­na do chrup­ko­ści.

Po­da­wa­na jest z mle­kiem lub jo­gur­tem na śnia­da­nie. Może być także wy­ko­rzy­sty­wa­na jako skład­nik ciast, de­se­rów bądź ba­to­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Laura pa­ła­szu­je swoją gra­no­lę ze szcze­gól­nie ra­dos­nym wy­ra­zem twa­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãˈnɔla, AS: grãnola

Wiktionary


granowiec

Gra­no­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie So­śnie, ok. 18 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ostro­wa Wlkp.

Pod ko­niec XIX wieku wieś wcho­dzi­ła w skład po­wia­tu odo­la­now­skie­go. Wraz z pust­ko­wiem Krzyż­no li­czy­ła 152 do­mostw i 1224 miesz­kań­ców. Prze­wa­ża­ła lud­ność ewan­ge­lic­ka (808) nad ka­to­lic­ką (403) i ży­da­mi (13).

Wikipedia


granowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Gra­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Gra­no­wo
  • Gra­no­wo – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin
  • Gra­no­wo – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim
  • Gra­no­wo – gro­ma­da
  • Gra­no­wo - sta­cja ko­le­jo­wa w Gra­no­wie

Wikipedia


granowski

przy­miot­nik od: Gra­no­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­nin (Gra­now­ski) – pra­wo­sław­ny du­chow­ny
  • Fran­ci­szek Ju­liusz Gra­now­ski – pol­ski wy­daw­ca i re­dak­tor en­cy­klo­pe­dii
  • Te­o­dor Gra­now­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Ti­mo­fiej Gra­now­ski – ro­syj­ski hi­sto­ryk
  • Win­cen­ty Gra­now­ski – pol­ski urzęd­nik, dy­plo­ma­ta, woj­sko­wy

Wikipedia


grant

1. do­ta­cja na pro­jekt ba­daw­czy lub ar­ty­stycz­ny, przyz­na­wa­na przez or­ga­ni­za­cje pu­blicz­ne;
2. pro­jekt ba­daw­czy lub ar­ty­stycz­ny fi­nan­so­wa­ny z do­ta­cji przyz­na­nej przez or­ga­ni­za­cję pu­blicz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ta­cja, do­fi­nan­so­wa­nie do pro­jek­tu na­u­ko­we­go, edu­ka­cyj­ne­go itp., przyz­na­wa­ne w dro­dze kon­kur­su, gło­so­wa­nia lub na mocy de­cyz­ji ja­kie­goś gre­mium

Wiktionary

Grant – wspar­cie fi­nan­so­we lub po­za­fi­nan­so­we dla osoby bądź or­ga­ni­za­cji, ma­ją­ce za za­da­nie re­a­li­za­cję okre­ślo­ne­go celu (naj­czę­ściej na­u­ko­we­go, ar­ty­stycz­ne­go lub spo­łecz­ne­go), które naj­czę­ściej jest przyz­na­wa­ne przez po­szcze­gól­ne pań­stwa, ich or­ga­ny (głowy państw, rządy, sa­mo­rzą­dy, agen­cje pań­stwo­we), or­ga­ni­za­cje mię­dzy­na­ro­do­we (UNESCO, ONZ, Unia Eu­ro­pej­ska), in­sty­tu­cje or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wych (Ko­mi­sja Eu­ro­pej­ska, Rada Eu­ro­py), uczel­nie wyż­sze, związ­ki wyz­na­nio­we, roz­ma­i­te fun­da­cje, sto­wa­rzy­sze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­li­śmy grant na wy­da­nie na­szej książ­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãnt, AS: grãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grantowy

 rzecz. grancik mrz.

Wiktionary


grantobiorca

firma lub osoba, która otrzy­ma­ła grant


SJP.pl


grantobiorczyni

ko­bie­ta, która otrzy­ma­ła grant


SJP.pl


grantodawca

or­ga­ni­za­cja pu­blicz­na lub osoba przyz­na­ją­ca gran­ty


SJP.pl


grantowy

zwią­za­ny z do­ta­cją na pro­jekt ba­daw­czy lub ar­ty­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gran­ta­mi, do­ty­czą­cy gran­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grant mrz.

Wiktionary


grantoza

po­tocz­nie:
1. czę­ste ko­rzy­sta­nie z gran­tów w ce­lach za­rob­ko­wych;
2. uza­leż­nie­nie włas­nej dzia­łal­no­ści od przyz­na­wa­nych gran­tów


SJP.pl


granula

1. szyb­koz­mien­ny i jasny ob­szar w fo­tos­fe­rze sło­necz­nej;
2. bar­dzo mała pi­guł­ka


SJP.pl


granulacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gra­nu­lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gra­nu­lat, lecz tylko drob­ny gra­nu­la­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granulat m.

Wiktionary


granulacja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­nu­la­cja – uziar­nie­nie
  • gra­nu­la­cja – pro­ces wyt­wa­rza­nia gra­nu­lek
  • gra­nu­la­cja – tech­ni­ka złot­ni­cza
  • gra­nu­la­cja sło­necz­na

Wikipedia


granulacyjny

przy­miot­nik od: gra­nu­la­cja


SJP.pl


granularny

1. za­wie­ra­ją­cy gra­nul­ki, zia­ren­ka; ziar­ni­sty;
2. ma­ją­cy po­stać gra­nu­lek, zia­re­nek; ziar­ni­sty;
3. syn­te­za gra­nu­lar­na - me­to­da ge­ne­ro­wa­nia dźwię­ku w cy­fro­wych in­stru­men­tach mu­zycz­nych;
4. de­zin­te­gra­cja gra­nu­lar­na - ro­dzaj wie­trze­nia me­cha­nicz­ne­go po­le­ga­ją­cy na roz­pa­dzie skały na czę­ści mi­ne­ral­ne


SJP.pl


granulat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pre­pa­rat lub towar w po­sta­ci gra­nu­lek, czyli zia­re­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobre źró­dła pro­te­in dla we­ge­ta­rian obej­mu­ją orze­chy i na­sio­na, ro­śli­ny strącz­ko­we, pro­duk­ty so­jo­we (tofu, mleko so­jo­we i tek­stu­ro­wa­ne biał­ko so­jo­we, takie jak gra­nu­lat so­jo­wy), zboża (psze­ni­ca, owies i ryż), eko­lo­gicz­ne jajka i niek­tó­re pro­duk­ty mlecz­ne (mleko, ser i jo­gurt).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granulka ż., granulacik mrz., granulacja ż., granulowanie n.

 czas. granulować ndk.

Wiktionary


granulator

urzą­dze­nie do gra­nu­lo­wa­nia


SJP.pl


granulit

skała me­ta­mor­ficz­na skła­da­ją­ca się głów­nie ze ska­le­nia, kwar­cu i gra­na­tu, nie­kie­dy dy­ste­nu i bio­ty­tu


SJP.pl

Gra­nu­lit, Lep­ty­nit – skała me­ta­mor­ficz­na pow­sta­ła na sku­tek prze­o­bra­że­nia ar­ko­zy w wa­run­kach me­ta­mor­fiz­mu re­gio­nal­ne­go. Zbu­do­wa­na z drob­nych zia­re­nek kwar­cu, ska­le­ni al­ka­licz­nych, gra­na­tów i ubo­gich w miki am­fi­bo­li. Nazwa po­cho­dzi od czę­ste­go wyksz­tał­ce­nia gra­no­bla­stycz­ne­go (F. Weiss, 1803). W li­te­ra­tu­rze fa­cho­wej gra­nu­lit okre­śla­ny jest nie­raz jako lep­ty­nit.

Wikipedia


granulka

po­stać sprosz­ko­wa­nej sub­stan­cji, drob­na grud­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) małe nie­re­gu­lar­ne ziar­no w for­mie któ­rych sprze­da­je się niek­tó­re pro­duk­ty jak leki czy ar­ty­ku­ły che­micz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józia ku­pi­ła pre­pa­rat w po­sta­ci gra­nu­lek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granulat mrz., granulacja ż.

Wiktionary


granulocyt

biała krwin­ka za­wie­ra­ją­ca w cy­to­plaz­mie ziar­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. le­u­ko­cyt po­sia­da­ją­cy ziar­ni­sto­ści w cy­to­plaz­mie i seg­men­to­wa­ne jądro ko­mór­ko­we, bio­rą­cy udział w re­ak­cji od­por­no­ścio­wej or­ga­niz­mu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) RFT mogą też uak­tyw­niać inny enzym, ko­la­ge­na­zę, uwal­nia­ną w nie­czyn­nej po­sta­ci przez gra­nu­lo­cy­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granulocytopenia ż., granulocytoza ż.

 przym. granulocytarny, granulocytowy

Wiktionary


granulocytowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy gra­nu­lo­cy­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. granulocyt mrz.

Wiktionary


granulocytoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obec­ność zwięk­szo­nej licz­by gra­nu­lo­cy­tów we krwi ob­wo­do­wej

Wiktionary

Gra­nu­lo­cy­to­za – zwięk­sze­nie licz­by gra­nu­lo­cy­tów we krwi po­wy­żej 8 000/µl. Wy­stę­pu­je przy sto­so­wa­niu gli­ko­kor­ty­ko­ste­ro­i­dów, w in­fek­cjach, nie­do­bo­rze le­u­ko­cy­tar­nych czą­stek ad­he­zyj­nych oraz no­wot­wo­rach (mię­dzy in­ny­mi u 40% pa­cjen­tów z ra­kiem płuca lub ukła­du po­kar­mo­we­go, 20% z ra­kiem sutka, 30% z no­wot­wo­ra­mi oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go albo ra­kiem jaj­ni­ka oraz 10% z ra­kiem ner­ko­wo­ko­mór­ko­wym).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. granulocyt mrz.

Wiktionary


granulofosfat

marka na­wo­zów


SJP.pl


granuloma

guz pow­sta­ły z tkan­ki ziar­ni­no­wej; ziar­ni­niak


SJP.pl


granulopoeza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pro­ces pow­sta­wa­nia i spe­cja­li­zo­wa­nia się gra­nu­lo­cy­tów w szpi­ku kost­nym;

Wiktionary

Gra­nu­lo­po­e­za ("gra­nu­lo­cy­to­po­e­za", "he­mo­po­e­za gra­nu­lo­cy­tów") – pro­ces pow­sta­wa­nia gra­nu­lo­cy­tów w czer­wo­nym szpi­ku kost­nym. He­mo­cy­to­blast daje po­czą­tek mie­lo­bla­sto­wi, w wy­ni­ku po­dzia­łów ka­rio­ki­ne­tycz­nych two­rzy się pro­mie­lo­cyt, z któ­re­go pow­sta­je mie­lo­cyt (o okrą­głym ją­drze ko­mór­ko­wym) eo­zy­no­fil­ny (kwa­so­chłon­ny), ba­zo­fil­ny (za­sa­do­chłon­ny) lub ne­u­tro­fil­ny (obo­jęt­no­chłon­ny), w ko­lej­nym sta­dium, tj.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak w wy­pad­ku ery­tro­po­e­zy, biał­ka róż­ne­go ro­dza­ju dzia­ła­ją przyś­pie­sza­ją­co na gra­nu­lo­po­e­zę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. granulopoetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) granulocytopoeza

Wiktionary


grapa

stro­my grzbiet wzgó­rza; ur­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. stro­my grzbiet wzgó­rza; ur­wi­sko

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. góra, wznie­sie­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grapa – część mia­sta Kon­stan­cin-Je­zior­na
  • Grapa – część mia­sta Ży­wiec
  • Grapa – część wsi Bog­da­nów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie To­kar­nia
  • Grapa – osada w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ
  • Grapa – część wsi Żar­nów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Maków Pod­ha­lań­ski
  • Grapa – część wsi Biał­ka Ta­trzań­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Bu­ko­wi­na Ta­trzań­ska
  • Grapa – część wsi Wil­ko­wi­ce w woj. ślą­skim, w pow. biel­ski, w gmi­nie Wil­ko­wi­ce
  • Grapa – część wsi Gi­lo­wi­ce w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Gi­lo­wi­ce
  • Grapa – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim
  • Grapa – szczyt w Gor­cach
  • Grapa – szczyt w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Grapa – potok, do­pływ Ko­sza­ra­wy

Wikipedia


grapefruit

[czy­taj: grejp­frut lub po­tocz­nie: grej­frut] owoc drze­wa o tej samej naz­wie, okrą­gły, ma­ją­cy so­czy­sty miąższ o gorz­kim smaku; grejp­frut, grej­frut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zob. grejp­frut. (drze­wo)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) spoż. zob. grejp­frut. (owoc)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grejpfrut mrz./mzw.

 przym. grapefruitowy

Wiktionary


grapefruitowy

→ gra­pe­fru­it [czy­taj: grejp­fru­to­wy lub po­tocz­nie: grej­fru­to­wy]; grejp­fru­to­wy, grej­fru­to­wy


SJP.pl


grappa

be­zbarw­ny wło­ski wi­niak de­sty­lo­wa­ny ze sfer­men­to­wa­nych wy­tło­czyn wi­no­gro­no­wych (pe­stek, szy­pu­łek, skó­rek itp.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wódka z wi­no­gron (i ich pe­stek)

Wiktionary

Grap­pa – wło­ski napój al­ko­ho­lo­wy, de­sty­lat prze­fer­men­to­wa­nych wy­tło­ków i pe­stek wi­no­gron, od­pa­dów z pro­ce­su pro­duk­cji wina.

Tru­nek jest przez­ro­czy­sty (z wy­jąt­kiem grapp sta­rzo­nych), o cha­rak­te­ry­stycz­nym smaku, wy­so­kiej za­war­to­ści garb­ni­ków oraz in­ten­syw­nym za­pa­chu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrapːa, AS: gra•pa

Wiktionary


grappin

[czy­taj: grapę] naz­wi­sko


SJP.pl


grappler

[czy­taj: gra­pler] osoba upra­wia­ją­ca grap­pling - walkę wręcz wy­ko­rzy­stu­ją­cą tech­ni­ki chwy­tów


SJP.pl


grapplerka

[czy­taj: gra­pler­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca grap­pling - walkę wręcz wy­ko­rzy­stu­ją­cą tech­ni­ki chwy­tów


SJP.pl


grapplerski

→ grap­pler [czy­taj: gra­pler­ski]


SJP.pl


grappling

[czy­taj: gra­pling] walka wręcz wy­ko­rzy­stu­ją­ca tech­ni­ki chwy­tów, upra­wia­na jako dy­scy­pli­na spor­to­wa


SJP.pl

Grap­pling, walka na chwy­ty – ro­dzaj walki wręcz wy­ko­rzy­stu­ją­cy tech­ni­ki chwy­tów, tj. dźwi­gnie, rzuty (oba­le­nia), du­sze­nia; za­bro­nio­ne są w niej ude­rze­nia.

Słowo „grap­pling” (także „gra­pling”) to ne­o­lo­gizm po­cho­dzą­cy z ję­zy­ka an­giel­skie­go (ang. „grap­ple” – zła­pać, chwy­tać).

Wikipedia


grapplingowy

→ grap­pling [czy­taj: gra­plin­go­wy]


SJP.pl


graptolit

ko­pal­ny bez­krę­go­wiec po­cho­dzą­cy z ery pa­le­o­zo­icz­nej


SJP.pl


graptolitowy

przy­miot­nik od: grap­to­lit


SJP.pl


graptolity

gro­ma­da zwie­rząt, ko­pal­nych pół­stru­now­ców z ery pa­le­o­zo­icz­nej


SJP.pl

Grap­to­li­ty (Grap­to­lit­hi­na, z gr. "grap­tos" – pi­sa­ny + "lit­hos" – ka­mień) – pod­gro­ma­da lub gro­ma­da zwie­rząt za­li­cza­nych do typu pół­stru­now­ców. Tra­dy­cyj­nie uz­na­wa­no je za wy­łącz­nie wy­mar­łe, ży­ją­ce w okre­sie od kam­bru do wczes­ne­go kar­bo­nu; w takim przy­pad­ku wy­dzie­la­no je w ran­dze gro­ma­dy.

Wikipedia


grasant

daw­niej: gra­bież­ca, rabuś


SJP.pl


grasantka

→ gra­sant


SJP.pl

Patrz:

grasant

grasejowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gra­se­jo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrasɛjɔˈvãɲɛ, AS: grasei ̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grasejować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reranie

Wiktionary


grasejować

wy­ma­wiać spół­gło­skę "r" z cha­rak­te­ry­stycz­ną wi­bra­cją ję­zy­ka


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­ma­wiać fonem IPA2|r. na spo­sób fran­cu­ski, z cha­rak­te­ry­stycz­ną wi­bra­cją ję­zycz­ka: IPA4|ʁ.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy mówi się po fran­cu­sku, trze­ba gra­se­jo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrasɛˈjɔvat͡ɕ, AS: grasei ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grasejowanie n.

Wiktionary


graser

typ la­se­ra, ge­ne­ra­tor pro­mie­nio­wa­nia gamma


SJP.pl

Gra­ser ("Gamma Ray Sti­mu­la­ted Emis­sion thro­ugh Ra­dia­tion") – hi­po­te­tycz­ne urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce spój­ną, mo­no­chro­ma­tycz­ną wiąz­kę pro­mie­nio­wa­nia gamma. Od­po­wied­nik urzą­dzeń laser (świa­tło wi­dzial­ne) czy maser (mi­kro­fa­le), ale pra­cu­ją­cy w za­kre­sie pro­mie­nio­wa­nia gamma.

Wikipedia


grasica

gru­czoł do­krew­ny krę­gow­ców, u czło­wie­ka usy­tu­o­wa­ny w oko­li­cy śród­pier­sio­wej (za most­kiem), bę­dą­cy pod­sta­wo­wym na­rzą­dem lim­fa­tycz­nym, czyn­ny do okre­su pok­wi­ta­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. gru­czoł ukła­du chłon­ne­go znaj­du­ją­cy się tuż za most­kiem, szcze­gól­nie ak­tyw­ny w okre­sie do­ra­sta­nia;

Wiktionary

Gra­si­ca (łac. "glan­du­la thy­mus") – gru­czoł, bę­dą­cy na­rzą­dem wcho­dzą­cym w skład ukła­du lim­fa­tycz­ne­go.

Gra­si­ca znaj­du­je się w śród­pier­siu gór­nym, tuż za most­kiem. Jest oto­czo­na to­reb­ką łącz­not­kan­ko­wą. Zbu­do­wa­na jest z kory po­dzie­lo­nej na zra­zi­ki prze­gro­da­mi łącz­not­kan­ko­wy­mi i z rdze­nia wspól­ne­go dla wszyst­kich zra­zi­ków kory. Zrąb tego na­rzą­du sta­no­wią, w prze­ci­wień­stwie do in­nych na­rzą­dów lim­fa­tycz­nych, ko­mór­ki na­błon­ko­we po­cho­dze­nia en­do­der­mal­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grasiczak mrz.

 przym. grasicowy, grasiczny

Wiktionary


grasiczak

no­wot­wór gra­si­cy


SJP.pl

Gra­si­czak (łac. "thy­mo­ma") – rzad­ki no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z tkan­ki na­błon­ko­wej gra­si­cy. Może za­wie­rać na­cie­ki z niez­mie­nio­nych no­wot­wo­ro­wo lim­fo­cy­tów. W około 90% lo­ka­li­zu­je się w przed­nim śród­pier­siu.

Wikipedia


grasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gra­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grasować ndk.

Wiktionary


grasować

1. do­ko­ny­wać aktów prze­mo­cy prze­mie­szcza­jąc się na ja­kimś te­re­nie; pa­no­szyć się, plą­dro­wać;
2. o cho­ro­bach, klę­skach: sze­rzyć się, roz­po­wszech­niać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­ny­wać na­pa­dów, gwał­tów na okre­ślo­nym te­re­nie

 (1.2) o cho­ro­bie: sze­rzyć się, pa­no­wać

 (1.3) go­ścić, wi­zy­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Utra­pie­niem ho­dow­ców na Dzi­kim Za­cho­dzie były gra­su­ją­ce tam bandy ko­nio­kra­dów.

 (1.2) Mo­ro­wa za­ra­za gra­so­wa­ła z wiel­ką siłą; od cho­rych udzie­la­ła się łatwo zdro­wym, któ­rzy z za­ra­żo­ny­mi prze­by­wa­li, po­dob­nie do ognia, co łat­wo­pal­ne przed­mio­ty obej­mu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraˈsɔvat͡ɕ, AS: grasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grasowanie n.

Wiktionary


grass

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grass – wieś w gmi­nie Ste­in­fort, w kan­to­nie Ca­pel­len
  • An­ge­li­ka Grass – nie­miec­ka zbrod­niar­ka wo­jen­na
  • Günter Grass – nie­miec­ki pi­sarz, no­bli­sta
  • Grass – ze­spół mu­zycz­ny
  • GRASS – język opro­gra­mo­wa­nia
  • GRASS GIS – pro­gram do przet­wa­rza­nia da­nych ge­o­prze­strzen­nych
  • grass – ang. nazwa ma­ri­hu­a­ny lub trawy

Wikipedia


grat

gru­chot; po­tocz­nie:
1. stary, mało war­to­ścio­wy, zni­szczo­ny sprzęt; ru­pieć;
2. stary, zni­szczo­ny lub pod­ni­szczo­ny sa­mo­chód; dezel;
3. po­gard­li­wie: czło­wiek stary, nie­do­łęż­ny, scho­ro­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. przed­miot nie­zbyt war­to­ścio­wy, czę­sto stary, zni­szczo­ny mebel, sprzęt do­mo­wy

 (1.2) po­gard. stary, wy­ek­splo­a­to­wa­ny, czę­sto psu­ją­cy się po­jazd me­cha­nicz­ny

 (1.3) techn. drob­ne, ostre po­zo­sta­ło­ści po obrób­ce skra­wa­niemfakt.

 (1.4) daw. gwara. więz. graty – na­rzę­dzia zło­dziej­skie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) po­gard. czło­wiek stary, scho­ro­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­rzuć te graty i kup ja­kieś po­rząd­ne meble.

 (1.2) Ty się tym gra­tem wy­bie­rasz nad morze? Prze­cież on ci się w po­ło­wie drogi roz­le­ci.

 (2.1) Ona tak świet­nie wy­glą­da, a ten jej mąż to taki stary grat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrat, AS: grat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graciarnia ż., gracik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rupieć

 (1.2) gruchot, klekot, rzęch, pudło, wrak, trup, rupieć, pudło

 (1.4) statki

 (2.1) dziad

Wiktionary


gratieszty

białe, słod­kie wino z Moł­da­wii


SJP.pl


gratin

[czy­taj: graTĘ] ro­dzaj za­pie­kan­ki z wa­rzyw, z za­pie­czo­ną na wierz­chu masą ja­jecz­ną lub se­ro­wą


SJP.pl


gratis

przed­miot dany lub otrzy­ma­ny bez­płat­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot otrzy­ma­ny za darmo

przy­słó­wek

 (2.1) tak, że nic nie trze­ba pła­cić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­tis – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Pre­ble
  • Gra­tis (ang. Gra­tis Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Pre­ble
  • Gra­tis – pam­flet Jana Broż­ka ogło­szo­ny w 1625 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pu­jąc towar za kwotę po­wy­żej stu zło­tych, klient otrzy­ma mały gra­tis.

 (2.1) Jeśli ku­pisz w tym skle­pie kom­pu­ter, wieżę otrzy­masz gra­tis.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡratʲis, AS: gratʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gratisowy

 przysł. gratisowo

 rzecz. gratisik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) darmówka

 (2.1) bezpłatnie, darmo, darmowo, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; pot. na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko

Wiktionary


gratisik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gra­tis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gra­tis, lecz tylko mały gra­ti­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gratis m.

 przysł. gratis

Wiktionary


gratisowo

przy­słó­wek

 (1.1) bez­płat­nie, gra­tis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprze­daw­ca do­ło­żył nam gra­ti­so­wo po kilka śli­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gratis mrz.

 przym. gratisowy

 przysł. gratis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezpłatnie, darmo, darmowo, gratis, nieodpłatnie, za darmo, za Bóg zapłać; pot. za darmochę, za friko, za frajer, na ładne oczy; gw. Śląsk Cieszyński za facke

Wiktionary


gratisowy

dar­mo­wy, bez­płat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) otrzy­my­wa­ny lub ro­zda­wa­ny bez­płat­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pa­kie­cie otrzy­mu­je pan dwa gra­ti­so­we ba­da­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gratis mrz.

 przysł. gratis, gratisowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) darmowy

Wiktionary


gratka

sy­tu­a­cja, rzecz, zda­rze­nie nie­spo­dzie­wa­ne, przy­no­szą­ce ko­rzyść, spra­wia­ją­ce przy­jem­ność, po­myśl­na oko­licz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. coś atrak­cyj­ne­go, cen­ne­go lub uni­ka­to­we­go, co spra­wia przy­jem­ność albo jest rzad­kie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zen­to­wa­ny eg­zem­plarz to praw­dzi­wa grat­ka dla ko­lek­cjo­ne­rów.

Wiktionary


gratki

sy­tu­a­cja, rzecz, zda­rze­nie nie­spo­dzie­wa­ne, przy­no­szą­ce ko­rzyść, spra­wia­ją­ce przy­jem­ność, po­myśl­na oko­licz­ność


SJP.pl


gratować

usu­wać tzw. graty, czyli po­zo­sta­ło­ści me­ta­lu na kra­wę­dziach po róż­ne­go ro­dza­ju obrób­ce skra­wa­niem lub od­le­wie


SJP.pl


gratowóz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd do wy­wo­zu od­pa­dów wiel­ko­ga­ba­ry­to­wych, np. sta­rych mebli

Wiktionary

Gra­to­wóz – spe­cjal­nie oz­na­ko­wa­ny po­jazd do­sto­so­wa­ny do wy­wo­że­nia od­pa­dów pro­ble­mo­wych (w go­spo­dar­stwie do­mo­wym już nie­przy­dat­nych lub nie­bez­piecz­nych), tak zwa­nych gra­tów (z niem. Gerät - urzą­dze­nie - jako okre­śle­nie dla przed­mio­tu nie­zbyt war­to­ścio­we­go, czę­sto sta­re­go, zni­szczo­ne­go np. mebel lub sprzęt do­mo­wy) na gra­to­wi­sko.

Wikipedia


gratulacja

daw­niej: po­win­szo­wa­nie, ży­cze­nie skła­da­ne komuś z okaz­ji ja­kie­goś suk­ce­su, szczę­śli­we­go wy­da­rze­nia itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyraz uz­na­nia zło­żo­ny komuś z okaz­ji jego suk­ce­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡratuˈlat͡sʲja, AS: gratulacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gratulowanie n., pogratulowanie n.

 czas. gratulować ndk., pogratulować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powinszowanie

Wiktionary


gratulacje

daw­niej: po­win­szo­wa­nie, ży­cze­nie skła­da­ne komuś z okaz­ji ja­kie­goś suk­ce­su, szczę­śli­we­go wy­da­rze­nia itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wy­ra­zy uz­na­nia prze­ka­zy­wa­ne komu z okaz­ji szczę­śli­we­go wy­da­rze­nia w życiu tej osoby

wy­krzy­knik

 (2.1) wy­ra­że­nie uz­na­nia wy­po­wia­da­ne z okaz­ji czy­je­goś suk­ce­su lub ra­dos­ne­go wy­da­rze­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. lm. od: gra­tu­la­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ser­decz­ne gra­tu­la­cje z okaz­ji 190000. słowa w Wi­ki­słow­ni­ku!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gratulant mos.

 czas. gratulować ndk., pogratulować dk.

 przym. gratulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. gratulacja

Wiktionary


gratulacyjny

przy­miot­nik od: gra­tu­la­cja


SJP.pl


gratulant

osoba skła­da­ją­ca gra­tu­la­cje


SJP.pl


gratulantka

{gra­tu­lant)


SJP.pl


gratulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) win­szo­wa­nie komuś suk­ce­su, awan­su, ju­bi­le­u­szu itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡratulɔˈvãɲɛ, AS: gratulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogratulowanie n., gratulacja ż.

 czas. gratulować ndk., pogratulować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winszowanie

Wiktionary


gratulować

skła­dać komuś wy­ra­zy uz­na­nia z okaz­ji ja­kie­goś suk­ce­su lub szczę­śli­we­go wy­da­rze­nia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) skła­dać wy­ra­zy uz­na­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gra­tu­lu­je­my ci wszy­scy z ca­łe­go serca z okaz­ji wy­gra­nia kon­kur­su. Je­steś dumą na­szej ro­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡratuˈlɔvat͡ɕ, AS: gratulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gratulacja ż., gratulant m., gratulowanie n., pogratulowanie n., gratulacje nmos.

 czas. pogratulować dk.

 przym. gratulacyjny

 wykrz. gratulacje

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winszować, składać gratulacje

Wiktionary


graty

gru­chot; po­tocz­nie:
1. stary, mało war­to­ścio­wy, zni­szczo­ny sprzęt; ru­pieć;
2. stary, zni­szczo­ny lub pod­ni­szczo­ny sa­mo­chód; dezel;
3. po­gard­li­wie: czło­wiek stary, nie­do­łęż­ny, scho­ro­wa­ny


SJP.pl

Graty (pcd. i wa. "El Graty") – dziel­ni­ca "(sec­tion)" gminy Silly w Bel­gii, w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Ha­i­na­ut, w okrę­gu Ath. 1 stycz­nia 2020 roku li­czy­ła 782 miesz­kań­ców. Do 31 grud­nia 1976 sa­mo­dziel­na gmina.

Wikipedia


gratyfikacja

1. spe­cjal­ne, do­dat­ko­we wy­na­gro­dze­nie wy­pła­ca­ne za pewne za­słu­gi lub z pew­nej okaz­ji, np. ju­bi­le­u­szu firmy
2. eu­fe­mi­stycz­nie o na­gro­dzie, pre­zen­cie lub ła­pów­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­dat­ko­we, zwy­kle jed­no­ra­zo­we, wy­na­gro­dze­nie wy­pła­co­ne pra­cow­ni­ko­wi za spe­cjal­ne za­słu­gi, z okaz­ji świąt, ju­bi­le­u­szu firmy itp.

 (1.2) pre­zent lub ła­pów­ka, którą ktoś otrzy­mu­je w za­mian za coś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­ty­fi­ka­cja (ele­ment normy praw­nej)
  • płaca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡratɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: gratyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gratyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bonus

Wiktionary


gratyfikacyjny

przy­miot­nik od: gra­ty­fi­ka­cja (np. fun­dusz gra­ty­fi­ka­cy­ny, war­tość gra­ty­fi­ka­cyj­na)


SJP.pl


gratyfikować

wy­na­gra­dzać za pewne za­słu­gi lub z pew­nej okaz­ji, np. ju­bi­le­u­szu firmy


SJP.pl


gravamen

w pra­wie: spo­sób ogra­ni­cze­nia moż­li­wo­ści za­skar­że­nia orze­cze­nia


SJP.pl

Gra­va­men (łac. "uciąż­li­wość", od "gra­va­re", ob­cią­żać) – cecha orze­cze­nia sądu lub or­ga­nu ad­mi­ni­stra­cji, po­le­ga­ją­ca na na­ru­sze­niu in­te­re­su stro­ny po­stę­po­wa­nia. Wy­ka­za­nie "gra­va­men", tj. upraw­do­po­dob­nie­nie, że dane orze­cze­nie na­ru­sza prawa stro­ny (tzw. po­krzyw­dze­nie orze­cze­niem), bywa wa­run­kiem do­pu­szczal­no­ści środ­ków od­wo­ław­czych (np. ape­la­cji w pol­skim po­stę­po­wa­niu kar­nym i cy­wil­nym).

Wikipedia


grave

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: cięż­ko, po­waż­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grave (Alpy Wy­so­kie) – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Grave (Ho­lan­dia) – miej­sco­wość w Ho­lan­dii
  • ter­min mu­zycz­ny okre­śla­ją­cy tempo
  • Grave – szwedz­ka grupa mu­zycz­na gra­ją­ca death metal
  • Grave (pol­ski tytuł: Mięso) – fran­cu­sko-bel­gij­sko-wło­ski film fa­bu­lar­ny z 2016 roku w re­ży­se­rii Julii Du­co­ur­nau

Wikipedia


gravel

rower szo­so­wo-te­re­no­wy do jazdy po as­fal­cie i dro­gach szu­tro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rower szu­tro­wy stwo­rzo­ny do jazdy na dro­gach szu­tro­wych, duk­tach i w lek­kim te­re­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Swo­je­go gra­ve­la nie po­sia­dam, więc rower mieli po­ży­czyć dla mnie or­ga­ni­za­to­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gravelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szutrówka

Wiktionary


gravelotte

[czy­taj: grawoLET] miej­sco­wość we Fran­cji


SJP.pl

Gra­ve­lot­te – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Mo­ze­la.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 530 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 94 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Gra­ve­lot­te pla­su­je się na 571. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 953.).

Wikipedia


gravelowy

→ gra­vel


SJP.pl

Patrz:

gravel

graves

Gra­ves – miej­sco­wość i dawna gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Cha­ren­te. W 1990 roku jej po­pu­la­cja wy­no­si­ła 111 miesz­kań­ców.

W dniu 1 stycz­nia 1997 roku z po­łą­cze­nia dwóch ów­czes­nych gmin – Gra­ves oraz Saint-Amant-de-Gra­ves – ut­wo­rzo­no nową gminę Gra­ves-Saint-Amant.

Wikipedia


gravis

gra­wis;
1. ak­cent sa­mo­gło­ski krót­kiej o in­to­na­cji opa­da­ją­cej;
2. znak na li­te­rą oz­na­cza­ją­cy ten ak­cent (`)


SJP.pl


grawecki

kul­tu­ra gra­wec­ka - kul­tu­ra gór­ne­go pa­le­o­li­tu (28-17 tys. lat temu) za­chod­niej Eu­ro­py, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­stę­po­wa­niem licz­nych ostrzy tyl­co­wych róż­nych od­mian


SJP.pl


grawer

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w wy­ko­ny­wa­niu za po­mo­cą spe­cjal­nych na­rzę­dzi na­pi­sów lub ry­sun­ków w me­ta­lu, szkle lub innym twar­dym ma­te­ria­le; ry­tow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się gra­wer­stwem, czyli wy­ko­ny­wa­niem ry­sun­ków na ma­te­ria­łach twar­dych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. gra­we­ru­nek, wynik pracy gra­we­ra (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grawerunek m., grawerstwo n., grawerka ż.

 czas. grawerować ndk., wygrawerować dk.

 przym. grawerowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rytownik

Wiktionary


grawerować

wy­ko­ny­wać, za po­mo­cą spe­cjal­nych ryl­ców, fre­zów lub środ­ków che­micz­nych, na­pi­sy lub ry­sun­ki w róż­nych ma­te­ria­łach, zwy­kle w me­ta­lu, drew­nie, szkle


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żło­bić ry­sun­ki po­wierzch­niach z ma­te­ria­łów twar­dych, zwła­szcza me­ta­lo­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grawer mos., grawerunek mrz.

 czas. wygrawerować dk.

 przym. grawerowany

Wiktionary


grawerski

przy­miot­nik od: gra­wer (np. pra­cow­nia gra­wer­ska, na­rzę­dzia gra­wer­skie)


SJP.pl


grawerstwo

rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­ko­ny­wa­niu, za po­mo­cą spe­cjal­nych ryl­ców, fre­zów lub środ­ków che­micz­nych, na­pi­sów lub ry­sun­ków w róż­nych ma­te­ria­łach, zwy­kle w me­ta­lu, drew­nie, szkle


SJP.pl

Gra­wer­stwo lub ry­tow­nict­wo – dział rze­mio­sła po­słu­gu­ją­cy się tech­ni­ką po­le­ga­ją­cą na żło­bie­niu twar­dym na­rzę­dziem (obec­nie także ma­szy­no­wo) wzo­rów w me­ta­lu, szkle, ka­mie­niu.

Gra­we­ro­wa­nie jest jedną z naj­star­szych tech­nik zdo­bie­nia wy­ro­bów ar­ty­stycz­nych (metal, kości, ka­mień, szkło). Znane są na­czy­nia z Ba­bi­lo­nii z 2000 roku p.n.e..

Wikipedia


grawerunek

napis lub ry­su­nek wy­ko­na­ny za po­mo­cą spe­cjal­ne­go na­rzę­dzia w me­ta­lu, szkle lub innym twar­dym ma­te­ria­le; gra­wer


SJP.pl


grawigrad

ol­brzy­mi ssak ko­pal­ny


SJP.pl


grawimetr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru róż­ni­cy przyś­pie­szeń gra­wi­ta­cyj­nych mię­dzy dwoma punk­ta­mi


SJP.pl

Gra­wi­metr – urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do po­mia­rów lo­kal­ne­go przyś­pie­sze­nia gra­wi­ta­cyj­ne­go, tj. w miej­scu gdzie do­ko­nu­je się po­mia­ru. Wy­róż­nia się gra­wi­me­try ab­so­lut­ne (do po­mia­ru war­to­ści ab­so­lut­nych) i względ­ne (do okre­śle­nia róż­ni­cy przy­spie­sze­nia w róż­nych miej­scach).

Wikipedia


grawimetria

dział ge­o­dez­ji zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi przy­spie­sze­nia ziem­skie­go


SJP.pl

Gra­wi­me­tria (łac. "gra­vis" – cięż­ki, gr. "metréō" – mie­rzę) – doś­wiad­czal­na nauka o Ziemi ba­da­ją­ca przy­spie­sze­nie ziem­skie, czyli ziem­skie pole gra­wi­ta­cyj­ne. Za­li­cza­na do ge­o­fi­zy­ki lub do ge­o­dez­ji[].

Nauka ta poz­wa­la na pod­sta­wie ano­ma­lii pola gra­wi­ta­cyj­ne­go okre­ślić róż­ni­ce w bu­do­wie sko­ru­py ziem­skiej, wy­kryć złoża mi­ne­ra­łów róż­nią­cych się gę­sto­ścią od ota­cza­ją­cych skał itp. Urzą­dze­niem, które mie­rzy ano­ma­lie ziem­skie­go pola gra­wi­ta­cyj­ne­go jest gra­wi­metr.

Wikipedia


grawimetryczny

przy­miot­nik od: gra­wi­me­tria (np. po­mia­ry gra­wi­me­trycz­ne, py­ło­mierz gra­wi­me­trycz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gra­wi­me­trią, do­ty­czą­cy gra­wi­me­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grawimetria ż., grawimetr mrz.

Wiktionary


grawis

gra­vis;
1. ak­cent sa­mo­gło­ski krót­kiej o in­to­na­cji opa­da­ją­cej;
2. znak na li­te­rą oz­na­cza­ją­cy ten ak­cent (`)


SJP.pl

Gra­wis (ak­cent cięż­ki, ak­cent słaby) – znak dia­kry­tycz­ny uży­wa­ny w ję­zy­kach: ka­ta­loń­skim, wiet­nam­skim, nor­we­skim, por­tu­gal­skim, fran­cu­skim, wa­lij­skim, wło­skim i in­nych, oz­na­cza­ją­cy ak­cent sa­mo­gło­ski krót­kiej o in­to­na­cji opa­da­ją­cej.

Nazwą "gra­vis" okre­śla się rów­nież sam taki ak­cent.

Wikipedia


grawitacja

wza­jem­ne przy­cią­ga­nie się wszyst­kich ciał; cią­że­nie po­wszech­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. po­wszech­na siła przy­cią­ga­nia dzia­ła­ją­ca po­mię­dzy cia­ła­mi ma­ją­cy­mi masę;

Wiktionary

Gra­wi­ta­cja, cią­że­nie po­wszech­ne – zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na wza­jem­nym przy­cią­ga­niu się wszyst­kich ciał – wszel­kich mas i in­nych po­sta­ci ener­gii. Cią­że­nie to jedno z od­dzia­ły­wań pod­sta­wo­wych obok tych elek­tro­sła­bych i ją­dro­wych sil­nych.

Naj­do­kład­niej­szym pot­wier­dzo­nym mo­de­lem gra­wi­ta­cji jest ogól­na te­o­ria względ­no­ści stwo­rzo­na przez Al­ber­ta Ein­ste­i­na, opu­bli­ko­wa­na w 1916 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra­wi­ta­cja jest kon­sek­wen­cją krzy­wiz­ny cza­so­prze­strze­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡravʲiˈtat͡sʲja, AS: gravʹitacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grawiton m., grawitowanie n.

 czas. grawitować ndk.

 przym. grawitacyjny

 przysł. grawitacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciążenie powszechne

Wiktionary


grawitacyjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) za poś­red­nict­wem siły gra­wi­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grawitacja ż.

 przym. grawitacyjny

Wiktionary


grawitacyjny

→ gra­wi­ta­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z gra­wi­ta­cją, do­ty­czą­cy gra­wi­ta­cji

 (1.2) techn. taki w któ­rym ruch od­by­wa się na­tu­ral­nie, bez wspo­ma­ga­nia, tylko dzię­ki sile gra­wi­ta­cji

Wiktionary

Patrz:

grawitacja

Przykłady

 (1.1) Wstrzą­sa­ją­ce fale stwo­rzo­ne wy­bu­chem bar­dziej za­gę­szcza­ją ma­te­rię mię­dzyg­wia­zdo­wą i po­bu­dza­ją za­pa­da­nie gra­wi­ta­cyj­ne oraz two­rze­nie no­wych gwiazd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡravʲitaˈt͡sɨjnɨ, AS: gravʹitacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grawitacja ż., grawiton m., grawitol m., grawitowanie n.

 czas. grawitować ndk.

 przysł. grawitacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciążeniowy

Wiktionary


grawiton

hi­po­te­tycz­na cząst­ka, kwant pola gra­wi­ta­cyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. hi­po­te­tycz­ny kwant pola gra­wi­ta­cyj­ne­go;

Wiktionary

Gra­wi­ton – hi­po­te­tycz­na cząst­ka ele­men­tar­na, która nie ma masy ani ła­dun­ku elek­trycz­ne­go i prze­no­si od­dzia­ły­wa­nie gra­wi­ta­cyj­ne.

Te­o­ria gra­wi­to­nu jest pod­sta­wą róż­nych kwan­to­wych te­o­rii gra­wi­ta­cji, bę­dą­cych wer­sją kwan­to­wej te­o­rii pola, ale nie mo­de­lu stan­dar­do­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­po­mi­nam, że kiedy fi­zy­cy pró­bu­ją skwan­to­wać siłę, dzie­lą ją na małe por­cje ener­gii, zwane kwan­ta­mi. Jeśli ślepo za­sto­su­je­my tę me­to­dę do gra­wi­ta­cji, mu­si­my za­ło­żyć, że siła gra­wi­ta­cji dzia­ła dzię­ki wy­mia­nie ma­łych por­cji gra­wi­ta­cji, zwa­nych gra­wi­to­na­mi. Szyb­kie prze­ka­zy­wa­nie gra­wi­to­nów mię­dzy ma­te­rią utrzy­mu­je ją w ca­ło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grawitacja ż., grawitowanie n.

 czas. grawitować

 przym. grawitacyjny, grawitonowy

Wiktionary


grawitować

1. pod­le­gać prawu gra­wi­ta­cji
2. prze­no­śnie: skła­niać się ku ja­kimś po­glą­dom, ideom


SJP.pl


grawitropizm

ukie­run­ko­wa­ny ruch ro­ślin spo­wo­do­wa­ny dzia­ła­niem przy­cią­ga­nia ziem­skie­go; ge­o­tro­pizm; ba­ro­tro­pizm


SJP.pl


grawiura

1. tech­ni­ka ręcz­ne­go przy­go­to­wa­nia formy dru­kar­skiej, po­le­ga­ją­ca na wy­ci­na­niu lub gra­we­ro­wa­niu od­po­wied­nich jej ele­men­tów;
2. od­bit­ka ry­sun­ku uzy­ska­na z ta­kiej formy; ry­ci­na


SJP.pl

Gra­wiu­ra (franc. "gra­vu­re") – ry­ci­na od­bi­ta z płyty me­ta­lo­wej, wy­ko­na­na tech­ni­ką druku wklę­słe­go.

Okre­śle­nie to sto­so­wa­ne jest głów­nie do od­bi­tek tech­nik wklę­słych li­to­gra­ficz­nych, ta­kich jak np. ka­mie­nio­ryt czy kwa­so­ryt. Naj­częst­szym błę­dem jest sto­so­wa­nie tego ter­mi­nu od­no­śnie do rycin wy­ko­na­nych tech­ni­ka­mi druku wy­pu­kłe­go.

Wikipedia


grawiurowy

zwią­za­ny z gra­wiu­rą (np. tech­ni­ka gra­wiu­ro­wa, cy­lin­dry gra­wiu­ro­we)


SJP.pl


gray

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mu­el Fre­de­rick Gray – ame­ry­kań­ski my­ko­log i li­che­no­log
  • J.E. Gray – bry­tyj­ski zo­o­log
  • Elis­ha Gray – ame­ry­kań­ski wy­na­laz­ca
  • Andy Gray – szkoc­ki pił­karz
  • Gray – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Haute-Saône
  • miej­sco­wo­ści w USA:
    • Gray – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Jones
    • Gray – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Au­du­bon
    • Gray – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Ter­re­bon­ne
    • Gray – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Cum­ber­land
    • Gray – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Maine, w hrab­stwie Cum­ber­land
    • Gray – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Was­hing­ton

Wikipedia


graz

[czy­taj: grac] mia­sto w Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sty­ria, po­ło­żo­ne nad rzeką Murą, u pod­nó­ża Alp Sty­ryj­skich;

Wiktionary

Graz ( Gra­dec) – mia­sto sta­tu­tar­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sty­ria oraz sie­dzi­ba po­wia­tu Graz-Um­ge­bung (do któ­re­go jed­nak nie na­le­ży). Liczy 306 068 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2024).

Mia­sto leży nad rzeką Murą, u pod­nó­ża Alp Sty­ryj­skich.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grazki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Grodziec

Wiktionary


grazia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Gra­ży­na

Wiktionary


grazioso

[czy­taj: gra­cjo­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z gra­cją, z wdzię­kiem


SJP.pl


grazki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Gra­zem, do­ty­czą­cy Grazu, po­cho­dzą­cy z Grazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Astro­log graz­ki Karol Fran­ken­bach oce­nia z sa­tys­fak­cją do­tych­cza­so­we swoje pro­gno­zy.

 (1.1) Do­pie­ro nocną porą 15 grud­nia zja­wił się w kwa­te­rze au­striac­kiej se­kre­tarz Raske i jemu to pier­wsze­mu przed­sta­wił Jerin ży­cze­nie Ru­dol­fa II, aby układ graz­ki prze­nieść z Er­ne­sta na Mak­sy­mi­lia­na i na niego obró­cić »chęci i łaskę«.

 (1.1) „ogień, Ła­ska­wa Pani, wy­buch­nął o nie­ca­ły ło­kieć graz­ki (z Grazu) od scho­dów któ­ry­mi idzie się do al­ta­ny, po­nie­waż zro­bio­no piec w po­ko­ju, gdzie była we­sel­na łoż­ni­ca kró­lew­ska. Obok tego ko­mi­na za­pa­li­ła się po­przecz­na belka.”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Graz mrz.

Wiktionary


grazzing

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zmie­nia­nie ka­na­łów te­le­wi­zyj­nych pi­lo­tem, żeby oglą­dać jed­no­cze­śnie co najm­niej dwa pro­gra­my

Wiktionary


grać

1. brać udział w grach
2. wy­ko­ny­wać ut­wo­ry mu­zycz­ne
3. wy­sta­wiać sztu­kę, wyś­wiet­lać film; odt­wa­rzać jakąś po­stać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) brać udział w grze – spor­to­wej, to­wa­rzy­skiej itp.

 (1.2) o przed­mio­cie: wy­da­wać dźwię­ki

 (1.3) być włą­czo­nym

 (1.4) pot. pa­so­wać, od­po­wia­dać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (2.1) wy­do­by­wać dźwię­ki uży­wa­jąc in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go

 (2.2) wy­ko­ny­wać przed­sta­wie­nie (w te­a­trze lub ope­rze); wyś­wiet­lać film (w kinie)

 (2.3) być ak­to­rem odt­wa­rza­ją­cym jakąś po­stać w przed­sta­wie­niu lub fil­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gramy w re­mi­ka?

 (1.2) Ten for­te­pian gra fał­szy­wie, trze­ba go na­stro­ić.

 (1.3) Zas­ną­łem przed te­le­wi­zo­rem i grał całą noc.

 (1.4) Czer­wo­na bluz­ka i zie­lo­na spód­ni­ca nie grają ze sobą.

 (2.1) Pia­ni­sta gra we­so­łą pio­sen­kę na for­te­pia­nie.

 (2.2) Tę po­pu­lar­ną sztu­kę teatr grał ponad dwie­ście razy!

 (2.3) Sły­sza­łeś, że Zenek zo­stał ak­to­rem i grał (rolę) gór­ni­ka w nowym fil­mie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrat͡ɕ, AS: grać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gra ż., gierka ż., gracz m., graczka ż., grywalność ż., nagranie n., dogrywka ż., przygrywka ż., przygryweczka ż., zagrywka ż., wygrana ż., przegrana ż., rozgrywka ż.

 czas. grywać, dogrywać / dograć, ogrywać / ograć, pogrywać / pograć, podgrywać / podegrać, przegrywać / przegrać, rozgrywać / rozegrać, wygrywać / wygrać, zagrywać / zagrać, nagrywać / nagrać, wygrywać / wygrać, współgrać, ugrywać / ugrać, zgrywać / zgrać

 przym. grywalny, ograny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozgrywać, bawić się

 (2.1) daw. gędzić

 (2.2) wystawiać, przedstawiać, wyświetlać, emitować

 (2.3) udawać

Wiktionary


grań

1. ostry, ska­li­sty grzbiet gór­ski;
2. wy­raź­na linia zet­knię­cia się dwóch ścian, kra­wędź, kant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. geogr. grzbiet gór­ski o bar­dzo stro­mych zbo­czach, zwy­kle wąski i ska­li­sty

 (1.2) rzad. ostre zet­knię­cie się ścian lub in­nych pła­szczyzn

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) D. lm. od gra­nie

Wiktionary

Grań – zaz­wy­czaj stro­my, ostry i ska­li­sty grzbiet gór­ski, ostra kra­wędź ut­wo­rzo­na przez sty­ka­ją­ce się zbo­cza lub ostra, czę­sto sil­nie po­szar­pa­na, szczy­to­wa par­tia pasma lub grzbie­tu gór­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­le­dzy szy­ku­ją się do zi­mo­we­go przej­ścia grani Tatr Za­chod­nich.

 (1.1) (…) wi­dzi­cie tę grań, tu o pięć­dzie­siąt me­trów niżej po­czy­na­ją­cą się u stóp ur­wi­stej ścia­ny?

 (1.2) Lira mi pękła na grani oł­ta­rza, (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrãɲ, AS: grãń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. graniówka ż., granica ż.

 przym. graniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krawędź, kant

Wiktionary


grańka

mała grań


SJP.pl


graś

naz­wi­sko


SJP.pl


grażdanka

wschod­nio­sło­wiań­ski al­fa­bet pow­sta­ły przez mo­der­ni­za­cję gra­ficz­ną cy­ry­li­cy, wpro­wa­dzo­ny na po­cząt­ku XVIII wieku w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. al­fa­bet bę­dą­cy od­mia­ną cy­ry­li­cy, wpro­wa­dzo­ny w Rosji na pocz. XVIII wieku, uży­wa­ny rów­nież przez inne na­ro­dy sło­wiań­skie po­słu­gu­ją­ce się wcze­śniej cy­ry­li­cą;

Wiktionary

Graż­dan­ka (skrót od­przy­miot­ni­ko­wy od гражданский шрифт, tj. czcion­ka cy­wil­na) – zbli­żo­na do form an­tyk­wy ła­ciń­skiej, czcion­ka cy­ry­li­cy, opra­co­wa­na przez Pio­tra Mo­hy­łę i póź­niej wpro­wa­dzo­na w Car­stwie Ro­syj­skim za cza­sów Pio­tra I Wiel­kie­go w la­tach 1708–1711.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z po­cząt­kiem XVIII wieku car ro­syj­ski Piotr Wiel­ki zre­for­mo­wał cy­ry­li­cę zbli­ża­jąc ją do al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i w ten spo­sób pow­sta­ła graż­dan­ka, uży­wa­na do dziś w pra­wo­sław­nych kra­jach sło­wiań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraʒˈdãnka, AS: graždãnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grażdański

Wiktionary


grażdański

→ graż­dan­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z graż­dan­ką, do­ty­czą­cy graż­dan­ki

Wiktionary

Patrz:

grażdanka

Powiązane:

 rzecz. grażdanka ż.

Wiktionary


grażka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Gra­ży­na

Wiktionary

Graż­ka – pio­sen­ka pol­skiej grupy Do­mo­we Me­lo­die, two­rzą­cej w sty­li­sty­ce lo-fi. To nie­for­mal­ny drugi sin­gel z de­biu­tanc­kiej płyty ze­spo­łu (po nie­o­fi­cjal­nie pro­mo­wa­nym ut­wo­rze "Zby­szek"). Dzię­ki po­ru­sza­nej te­ma­ty­ce abor­cji pre­zen­to­wa­nej kon­tra­sto­wo w lek­kim an­tu­ra­żu, z wręcz jo­wial­ną kom­po­zy­cją, utwór stał się szyb­ko po­pu­lar­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­dzi­łem z taką jedną Graż­ką na oazę do ko­ścio­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grażyna ż., Grażynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Grażynka

Wiktionary


grażyna

po­gard­li­wie: ko­bie­ta w śred­nim wieku, któ­rej za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­ca się głu­po­tą, pro­stact­wem i za­co­fa­niem; Gra­ży­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pejor. o ste­re­o­ty­po­wej Polce w śred­nim wieku

Wiktionary

Gra­ży­na ( Gražina od "graži" – pię­kna) – imię żeń­skie po­cho­dze­nia li­tew­skie­go. Wy­my­ślo­ne przez Adama Mic­kie­wi­cza dla ty­tu­ło­wej bo­ha­ter­ki jego po­e­ma­tu z 1823.

Zdrob­nie­nia: Graga, Gra­sia, Gra­zia, Gra­żyn­ka, Graż­ka, Gra­dzia, Graża.

Imię Gra­ży­na ma nie­bez­poś­red­nie od­po­wied­ni­ki w in­nych ję­zy­kach ba­zu­ją­ce na po­dob­nym źró­dło­sło­wie oz­na­cza­ją­cym „pię­kno”, „gra­cję”; po­rów­naj: Grace, Gra­zia, Gra­zio­sa, Gra­tia­na. W ję­zy­ku cze­skim – Gražyna. Od tego imie­nia po­cho­dzi naz­wi­sko Gra­żyń­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­be­ral­ni po­li­ty­cy i ce­le­bry­ci uczą się gryźć w język, zanim wy­szy­dzą ja­nu­szów i gra­ży­ny gło­su­ją­cych na PiS.

Wiktionary


grażyneria

gra­ży­no­stwo; po­gard­li­wie:
1. spo­sób bycia uwa­ża­ny za cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­bie­ty o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Pol­kom;
2. ogół ko­biet o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Pol­kom


SJP.pl


grażyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gra­ży­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


grażynka

zdrob­nie­nie od: Gra­ży­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Gra­ży­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡraˈʒɨ̃ŋka, AS: gražỹŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grażyna ż., Grażka ż.

Wiktionary


grażynostwo

gra­ży­ne­ria; po­gard­li­wie:
1. spo­sób bycia uwa­ża­ny za cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­bie­ty o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Pol­kom;
2. ogół ko­biet o ste­re­o­ty­po­wych, ne­ga­tyw­nych ce­chach przy­pi­sy­wa­nych Pol­kom


SJP.pl


grażynowaty

po­gard­li­wie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­bie­ty w śred­nim wieku, któ­rej za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­cej się głu­po­tą, pro­stact­wem i za­co­fa­niem; gra­ży­no­wy


SJP.pl


grażynować

po­gard­li­wie: za­cho­wy­wać się jak Gra­ży­na (gra­ży­na) - ko­bie­ta w śred­nim wieku, któ­rej za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­ca się głu­po­tą, pro­stact­wem i za­co­fa­niem


SJP.pl


grażynowy

po­gard­li­wie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­bie­ty w śred­nim wieku, któ­rej za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­cej się głu­po­tą, pro­stact­wem i za­co­fa­niem; gra­ży­no­wa­ty


SJP.pl


grażyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • He­le­na Gra­żyń­ska (1895–1972) – dzia­łacz­ka spo­łecz­na i nie­pod­le­gło­ścio­wa, in­struk­tor­ka har­cer­ska, harc­mi­strzy­ni Rze­czy­po­spo­li­tej.
  • Cyryl Latos-Gra­żyń­ski (ur. 1951) – pol­ski na­u­ko­wiec, pro­fe­sor nauk che­micz­nych, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki.
  • Mi­chał Gra­żyń­ski (1890–1965) – ka­pi­tan re­zer­wy pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, dłu­go­let­ni wo­je­wo­da ślą­ski.

Wikipedia


grd

skrót od: greek drach­ma, mię­dzy­na­ro­do­we oz­na­cze­nie drach­my, daw­nej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej Gre­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Group Ra­cing De­ve­lop­ments
  • GRD – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Gre­na­dy
  • GRD – obo­wią­zu­ją­cy do 2001 r. kod ISO 4217 dla drach­my grec­kiej

Wikipedia


grdacz

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny czu­ba­czy


SJP.pl


grdyka

uwy­pu­kle­nie na przed­niej stro­nie szyi, zwła­szcza u męż­czyzn, ut­wo­rzo­ne przez chrząst­kę tar­czo­wą krta­ni; jabł­ko Adama, wy­nio­słość krta­nio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. wy­sta­ją­ca na przed­niej czę­ści szyi chrząst­ka krta­ni (zaz­wy­czaj u męż­czyzn)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łykał piwo z kufla, aż grdy­ka mu tań­czy­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrdɨka, AS: grdyka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłko Adama

Wiktionary


grec.

skrót od: grec­ki; gr.


SJP.pl


grech

naz­wi­sko


SJP.pl


grechuta

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marek Gre­chu­ta – pol­ski pio­sen­karz, poeta, kom­po­zy­tor i ma­larz
  • Wła­dy­sław Gre­chu­ta – pol­ski cho­dziarz spor­to­wy, ofi­cer Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • Gre­chu­ta – album mu­zycz­ny Woj­cie­cha Ma­jew­skie­go
  • Marek Gre­chu­ta & Anawa – album mu­zycz­ny Marka Gre­chu­ty oraz ze­spo­łu Anawa
  • Pro­jekt Gre­chu­ta – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Pla­te­au
  • Pie­śni Marka Gre­chu­ty do słów Ta­de­u­sza No­wa­ka – album mu­zycz­ny Marka Gre­chu­ty

Wikipedia


grechutka

okaz­jo­nal­nie: pio­sen­ka śpie­wa­na przez Marka Gre­chu­tę


SJP.pl


greciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Grety lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


grecja

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Ate­nach; Re­pu­bli­ka Grec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, ze sto­li­cą w Ate­nach;

Wiktionary

Gre­cja (gr. Ελλάδα "Elláda", IPA: [] lub Ελλάς "Ellás", IPA: []), Re­pu­bli­ka Grec­ka (Ελληνική Δημοκρατία "Ellinikí Dimokratía", IPA: []) – pań­stwo po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py, na po­łud­nio­wym krań­cu Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go. Gra­ni­czy z czte­re­ma pań­stwa­mi: Al­ba­nią, Ma­ce­do­nią Pół­noc­ną i Buł­ga­rią od pół­no­cy oraz Tur­cją od wscho­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku wa­ka­cje spę­dza­my w Gre­cji, na Pe­lo­po­ne­zie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛt͡sʲja, AS: grecʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grek mos., grek mos., Greczynka ż., greckość ż., grecki mrz., greka ż., grecyzacja ż., grecyzowanie n., zgrecyzowanie n., antygreckość ż., progreckość ż., grekofilia ż., grekofil mos.

 czas. zgrecyzować dk., grecyzować ndk.

 przym. grecki, wszechgrecki, antygrecki, progrecki

 przysł. grecko, po grecku

 temsłow. greko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Grecka; hist. lub książk. Hellada

Wiktionary


grecki

zwią­za­ny z Gre­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gre­cją, do­ty­czą­cy Gre­cji lub Gre­ków

 (1.2) zwią­za­ny z Grec­kim Ko­ścio­łem Pra­wo­sław­nym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Gre­ków i po czę­ści Cy­pryj­czy­ków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grec­ki kli­mat jest cie­plej­szy niż pol­ski.

 (1.2) Naj­waż­niej­szym grec­kim świę­tem jest Pas­cha.

 (2.1) Nie znam grec­kie­go.

 (2.1) Roz­ma­wiam bie­gle po grec­ku • i nie tylko z ży­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛt͡sʲci, AS: grecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grecja ż., Grek mos., grek m., Greczynka ż., greckość ż., greka ż., greczyzna ż., grecyzm m., grecyzacja ż., grecyzowanie n.

 czas. zgrecyzować ndk.

 przysł. grecko, po grecku

 temsłow. greko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) helleński, hellenistyczny

 (2.1) greka, greczyzna

Wiktionary


greckojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem grec­kim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku grec­kim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem grec­kim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem grec­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem grec­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku grec­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɛt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: greckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


greckokat.

skrót od: grec­ko­ka­to­lic­ki


SJP.pl


greckokatolicki

zwią­za­ny z Ko­ścio­łem pow­sta­łym w wy­ni­ku unii Ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go z ka­to­lic­kim; unic­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Ko­ścio­łem pow­sta­łym z unii Ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go z ka­to­lic­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego brat - Roman, był ar­cy­bi­sku­pem me­tro­po­li­tą lwow­skim ko­ścio­ła obrząd­ku grec­ko­ka­to­lic­kie­go, czyli unic­kie­go, albo jak się go dziś na­zy­wa, ukra­iń­skie­go, i pa­trio­tą ukra­iń­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grekokatolik, grekokatolicyzm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unicki; daw. uniacki

Wiktionary


greckość

→ grec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co grec­kie

Wiktionary

Patrz:

grecki

Powiązane:

 rzecz. Grecja ż., Greczynka ż., Grek mos., grecki mrz., grek mos., greka ż.

 przym. grecki

 przysł. po grecku

Wiktionary


grecysta

ba­dacz ję­zy­ka i kul­tu­ry sta­ro­żyt­nej Gre­cji; osoba stu­diu­ją­ca grekę


SJP.pl


grecystka

ba­dacz­ka ję­zy­ka i kul­tu­ry sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl


grecystyczny

→ gre­cy­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

grecystyka

grecystyka

nauka o ję­zy­ku, li­te­ra­tu­rze i kul­tu­rze sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl


grecyzacja

pod­da­wa­nie wpły­wom grec­kim, roz­sze­rza­nie wpły­wów grec­kich, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo grec­kich


SJP.pl


grecyzm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku grec­kim albo z niego prze­ję­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz lub zwrot za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ka grec­kie­go, który zo­stał wpro­wa­dzo­ny do in­ne­go ję­zy­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gre­cyz­my odz­wier­cied­la­ją wpły­wy kul­tu­ry i tra­dy­cji sta­ro­żyt­nej Gre­cji na naukę czy li­te­ra­tu­rę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grecki

 rzecz. grecki mrz.

Wiktionary


grecyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gre­cy­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgrecyzowanie n., grecki mrz., Grek mos., Grecja ż.

 czas. grecyzować ndk., zgrecyzować ndk.

 przym. grecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hellenizacja

Wiktionary


grecyzować

pod­da­wać wpły­wom grec­kim, roz­sze­rzać wpły­wy grec­kie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo grec­kie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgre­cy­zo­wać)

 (1.1) kult. na­rzu­cać grec­kość, przy­mu­szać kogoś do zo­sta­nia Gre­kiem, zmie­niać coś na grec­kie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gre­cy­zo­wać się (dk. zgre­cy­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się Gre­kiem, na­bie­rać cech grec­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grek mos., Greczynka ż., Grecja ż., grecyzowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hellenizować

 (2.1) hellenizować się

Wiktionary


greczyn

daw­niej: Grek


SJP.pl


greczynka

osiem­na­sto­wiecz­na luk­su­so­wa su­knia bez rę­ka­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej na­ro­do­wo­ści grec­kiej, oby­wa­tel­ka Gre­cji, miesz­kan­ka Gre­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­łem Gre­czyn­kę pod­czas rejsu po Morzu Egej­skim.

 (1.1) Ku­zyn­ka Se­ba­stia­na jest Gre­czyn­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɛˈt͡ʃɨ̃nka, AS: grečỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grecja ż., grecki mrz., greckość ż., grek mos., greka ż., grecyzacja ż., greczyzna ż.

:: fm. Grek mos.

 czas. grecyzować ndk., zgrecyzować dk.

 przym. grecki

 przysł. grecko, po grecku

 temsłow. greko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. Hellenka

Wiktionary


greczyzna

1. język grec­ki; greka;
2. cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne kul­tu­ry grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. greka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grecki

 rzecz. greka ż., Grek mos., grecki mrz., Greczynka ż.

Wiktionary


green

[czy­taj: grin] po­wierzch­nia na­o­ko­ło dołka na polu gol­fo­wym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Green – rzeka, do­pływ Ko­lo­ra­do
  • Green – rzeka, do­pływ Ohio
  • Green – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Clay
  • Green – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Sum­mit
  • Green – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Green (ang. Green Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Grant
  • Green (ang. Green Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Han­cock
  • Green (ang. Green Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ma­di­son
  • Green (ang. Green Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mars­hall
  • Green (ang. Green Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mor­gan
  • Green (ang. Green Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Noble
  • Green (ang. Green Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ran­dolph

Wikipedia


greene

naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Gra­ham Gre­e­ne [czy­taj: gre­jem grin] - pi­sarz an­giel­ski (1904-1991)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gre­e­ne – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie But­ler
  • Gre­e­ne – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie An­dro­scog­gin
  • Gre­e­ne – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Che­nan­go
  • Gre­e­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Rhode Is­land, w hrab­stwie Kent
  • Gre­e­ne – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Che­nan­go
  • Gre­e­ne (ang. Gre­e­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mer­cer
  • Gre­e­ne (ang. Gre­e­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Wo­od­ford
  • Gre­e­ne (ang. Gre­e­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jay
  • Gre­e­ne (ang. Gre­e­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Parke
  • Gre­e­ne (ang. Gre­e­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie St. Jo­seph
  • Gre­e­ne (ang. Gre­e­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Iowa
  • Gre­e­ne (ang. Gre­e­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Sum­ner

Wikipedia


greenhorn

[czy­taj: grin­horn]
1. młoda, na­iw­na osoba; fra­jer, żół­to­dziób, no­wi­cjusz;
2. czło­wiek świe­żo przy­by­ły, niez­na­ją­cy lo­kal­nych wa­run­ków i oby­cza­jów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gre­en­horn – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Plu­mas
  • Gre­en­horn – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Baker

Wikipedia


greenkeeper

[czy­taj: grin­ki­per] osoba dba­ją­ca o mu­ra­wy sta­dio­nów, pól gol­fo­wych itp.


SJP.pl


greenkeeperka

→ gre­en­ke­e­per [czy­taj: grin­ki­per­ka]


SJP.pl


greenockit

[czy­taj: gri­no­kit] mi­ne­rał, siar­czek kadmu; gri­no­kit, gre­no­kit


SJP.pl


greenpeace

[czy­taj: grin­pis] mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja eko­lo­gicz­na i pa­cy­fi­stycz­na, pow­sta­ła w 1971 r., zaj­mu­ją­ca się ochro­ną śro­do­wi­ska; Gre­en­pe­a­ce En­vi­ron­men­tal Trust


SJP.pl

Gre­en­pe­a­ce – mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­za­rzą­do­wa, dzia­ła­ją­ca na rzecz ochro­ny śro­do­wi­ska z lo­kal­ny­mi biu­ra­mi w ponad 55 kra­jach, a także od­dzia­łem mię­dzy­na­ro­do­wym w Am­ster­da­mie. Za­ło­żo­na w 1971 w Van­co­u­ver w Ka­na­dzie, by prze­ciw­sta­wić się ame­ry­kań­skim te­stom ato­mo­wym na Ala­sce.

Wikipedia


greenpoint

[czy­taj: grin­pojnt] dziel­ni­ca No­we­go Jorku, za­miesz­ki­wa­na głów­nie przez lud­ność pol­skie­go po­cho­dze­nia


SJP.pl

Gre­en­po­int – naj­bar­dziej wy­su­nię­ta na pół­noc dziel­ni­ca ( ne­igh­bor­ho­od) Bro­o­kly­nu w Nowym Jorku. Dziel­ni­ca gra­ni­czy od po­łud­nio­we­go za­cho­du z dziel­ni­cą Wil­liams­burg, od po­łud­nio­we­go wscho­du z au­to­stra­dą Bro­o­klyn-Qu­e­ens (zwaną "BQE") oraz dziel­ni­cą East Wil­liams­burg, od pół­no­cy z rzeką New­town Creek oraz przez most Pu­ła­skie­go z dziel­ni­cą Long Is­land City na­le­żą­cą do Qu­e­ens, a od za­cho­du z cie­śni­ną – uj­ściem rzeki (wł.

Wikipedia


greenspan

[czy­taj: grin­spen] naz­wi­sko


SJP.pl


greenwashing

[czy­taj: grin­ło­szing] wy­wo­ły­wa­nie u klien­tów wra­że­nia, że pro­dukt wyt­wo­rzo­no zgod­nie z za­sa­da­mi ochro­ny śro­do­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) społ. ekon. oszu­stwo mar­ke­tin­go­we ma­ją­ce skło­nić do za­ku­pu pro­duk­tu kon­su­men­tów o prze­ko­na­niach pro­e­ko­lo­gicz­nych, bę­dą­ce nie­u­za­sad­nio­nym kre­o­wa­niem wi­ze­run­ku eko­lo­gicz­ne­go;

Wiktionary

Gre­en­was­hing (rza­dziej gre­en­wash) – w wol­nym tłu­ma­cze­niu „eko­ście­ma”, „zie­lo­ne myd­le­nie oczu” czy „zie­lo­ne kłam­stwo”, zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na wy­wo­ły­wa­niu u klien­tów po­szu­ku­ją­cych to­wa­rów wyt­wo­rzo­nych zgod­nie z za­sa­da­mi eko­lo­gii i ochro­ny śro­do­wi­ska myl­ne­go wra­że­nia, że pro­dukt lub przed­się­bior­stwo go wyt­wa­rza­ją­ce są w zgo­dzie z na­tu­rą i eko­lo­gią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­so­wa­nie nie­od­po­wie­dzial­nych prak­tyk w ro­dza­ju gre­en­was­hing to rów­nież nie­u­mie­jęt­ność bu­do­wa­nia dłu­go­fa­lo­wych sto­sun­ków z klien­tem, które mo­gły­by za­o­wo­co­wać jego zwięk­szo­ną lo­jal­no­ścią.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekościema, zazielenianie, zielone mydlenie oczu, zielone kłamstwo

Wiktionary


greenwashingowy

→ gre­en­was­hing [czy­taj: grin­ło­szin­go­wy]


SJP.pl


greenwich

[czy­taj: gri­nicz] dziel­ni­ca Lon­dy­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) dziel­ni­ca Lon­dy­nu z ob­ser­wa­to­rium astro­no­micz­nym, któ­re­go po­ło­że­nie wyz­na­cza prze­bieg po­łud­ni­ka ze­ro­we­go;

 (1.2) to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści i gmin w USA

Wiktionary

Gre­en­wich () – dziel­ni­ca Lon­dy­nu, we wschod­niej czę­ści mia­sta, na po­łud­nio­wym brze­gu Ta­mi­zy, w gmi­nie Royal Bo­ro­ugh of Gre­en­wich. Gre­en­wich jest wspom­nia­ne w Do­mes­day Book (1086) jako "Gren­viz". Prze­bie­ga przez nią po­łud­nik ze­ro­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grynicki

Wiktionary


greenwood

[czy­taj: grin­łud] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gre­en­wo­od – miej­sco­wość (vil­la­ge) w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Szko­cja
  • Gre­en­wo­od – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Se­ba­stian
  • Gre­en­wo­od – miej­sco­wość w sta­nie De­la­wa­re, w hrab­stwie Sus­sex
  • Gre­en­wo­od – miej­sco­wość w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Jack­son
  • Gre­en­wo­od – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McHenry
  • Gre­en­wo­od – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie John­son
  • Gre­en­wo­od – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Caddo
  • Gre­en­wo­od – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Hen­ne­pin
  • Gre­en­wo­od – mia­sto w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Le­flo­re
  • Gre­en­wo­od – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Jack­son
  • Gre­en­wo­od – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford
  • Gre­en­wo­od – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ste­u­ben

Wikipedia


greg

imię


SJP.pl

Greg, właśc. Mi­chel Louis Al­bert Re­gnier (ur. 5 maja 1931 w Ixel­les, zm. 29 paź­dzier­ni­ka 1999 w Ne­u­il­ly-sur-Seine) – bel­gij­ski i fran­cu­ski sce­na­rzy­sta oraz ry­sow­nik ko­mik­sów, a także autor po­wie­ści kry­mi­nal­nych.

Znany prze­de wszyst­kim jako autor hu­mo­ry­stycz­nych serii ta­kich jak "Achil­le Talon", "Rock Derby" czy "Zig et Puce", a także sce­na­rzy­sta re­a­li­stycz­nych ko­mik­sów, m.in. "Co­man­che", "Ber­nard Prin­ce" i "Bruno Bra­zil".

Wikipedia


greg.

skrót od: gre­go­riań­ski


SJP.pl


gregaryna

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy pier­wot­nia­ków z grupy spo­row­ców wła­ści­wych, bę­dą­cych pa­so­ży­ta­mi wew­nętrz­ny­mi bez­krę­gow­ców; hur­ma­czek


SJP.pl


gregaryny

gro­ma­da pier­wot­nia­ków z grupy spo­row­ców wła­ści­wych, bę­dą­cych pa­so­ży­ta­mi wew­nętrz­ny­mi bez­krę­gow­ców, głów­nie pier­ście­nic i owa­dów; hur­macz­ki


SJP.pl

Gre­ga­ry­ny, hur­macz­ki (Gre­ga­ri­na­si­na) – pod­gro­ma­da pro­ti­stów na­le­żą­ca do typu api­kom­plek­sów. Te osią­ga­ją­ce roz­miar około pół mi­li­me­tra dłu­go­ści pa­so­ży­ty za­miesz­ku­ją w prze­wo­dach po­kar­mo­wych i ja­mach ciała bez­krę­gow­ców lą­do­wych, mor­skich oraz słod­ko­wod­nych.

Wikipedia


grege

[czy­taj: greż] cien­ka nić otrzy­my­wa­na przez roz­wi­ja­nie ko­ko­nów jed­wab­ni­ka, uży­wa­na jako su­ro­wiec włó­kien­ni­czy; greż


SJP.pl


gregor

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


gregorczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


gregorczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gregorek

naz­wi­sko


SJP.pl


gregorianek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nowy uczeń, roz­po­czy­na­ją­cy naukę w szko­le

 (1.2) daw. le­ni­wy, nie­przy­kła­da­ją­cy się do nauki uczeń

 (1.3) daw. uczeń bę­dą­cy uczest­ni­kiem gre­go­ria­nek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɛɡɔrʲˈjãnɛk, AS: gregorʹi ̯ãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gregorianka ż., gregorianki nmos.

Wiktionary


gregorianka

1. prak­ty­ka od­pra­wia­nia mszy świę­tej przez 30 ko­lej­nych dni w in­ten­cji jed­nej zmar­łej osoby; msza gre­go­riań­ska;
2. tra­dy­cyj­ny, jed­no­gło­so­wy śpiew li­tur­gicz­ny Ko­ścio­ła ła­ciń­skie­go, śpie­wa­ny przez męż­czyzn; cho­rał gre­go­riań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. kośc. pot. msza gre­go­riań­ska

 (1.2) rel. kośc. pot. cho­rał gre­go­riań­ski, śpiew gre­go­riań­ski

 (1.3) zwy­kle w lm. zob. gre­go­rian­ki.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cho­rał gre­go­riań­ski
  • msza świę­ta gre­go­riań­ska
  • świę­to ob­cho­dzo­ne 12 marca na roz­po­czę­cie roku szkol­ne­go (ku czci św. Grze­go­rza)
  • przez­wi­sko no­wych żaków w tym dniu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­łam gre­go­rian­kę za dziad­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɛɡɔrʲˈjãnka, AS: gregorʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gregoriański

 rzecz. gregorianek, gregorianki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) msza gregoriańska

 (1.2) chorał gregoriański, śpiew gregoriański

Wiktionary


gregorianki

1. prak­ty­ka od­pra­wia­nia mszy świę­tej przez 30 ko­lej­nych dni w in­ten­cji jed­nej zmar­łej osoby; msza gre­go­riań­ska;
2. tra­dy­cyj­ny, jed­no­gło­so­wy śpiew li­tur­gicz­ny Ko­ścio­ła ła­ciń­skie­go, śpie­wa­ny przez męż­czyzn; cho­rał gre­go­riań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ob­cho­dzo­ny daw­niej przez żaków dzień św. Grze­go­rza – 12 marca;

Wiktionary

Gre­go­rian­ki ( Svatý Řehoř, Řehoře, Řehořovy vo­ja­ky, Gre­gor­je­van­je, Gregorčki) – dawne świę­to szkol­ne ob­cho­dzo­ne w dniu 12 marca, w dzień wspom­nie­nia w Ko­ście­le ka­to­lic­kim pa­pie­ża św. Grze­go­rza Wiel­kie­go, pa­tro­na szkół pod­sta­wo­wych.

We­dług Ry­szar­da Gan­siń­ca, który poś­wię­cił Gre­go­rian­kom ob­szer­ne stu­dium, zwy­czaj pow­stał w XV wieku w Al­za­cji jako dzień, w któ­rym jed­no­cze­śnie że­gna­no abi­tu­rien­tów i wi­ta­no pier­wszo­kla­si­stów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡrɛɡɔrʲˈjãnʲci, AS: gregorʹi ̯ãnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzegorz mrz./mos., gregorianka ż., gregorianek, gregoły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gregoły

Wiktionary


gregorianum

właśc. Pon­ti­fi­cia Uni­ver­si­tas Gre­go­ria­na, pa­pie­ski uni­wer­sy­tet w Rzy­mie


SJP.pl


gregoriański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pa­pie­ża Grze­go­rza XIII; ,

 (1.2) od­no­szą­cy się do pa­pie­ża Grze­go­rza I; ,

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie (my) sto­su­je­my ka­len­darz gre­go­riań­ski.

 (1.2) Ar­ty­sta był znany z po­pu­la­ry­za­cji cho­ra­łów gre­go­riań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɛɡɔrʲˈjä̃j̃sʲci, AS: gregorʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gregorianka ż., Grzegorz mrz./mos.

Wiktionary


gregorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Gre­go­ro­wicz – pol­skie naz­wi­sko de­ry­wo­wa­ne od 'Gre­gor'; su­fiks '-owicz' w funk­cji pa­tro­ni­micz­nej. Osoby o tym naz­wi­sku:

Wikipedia


gregory

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gre­go­ry – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Ro­gers
  • Gre­go­ry – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Gre­go­ry
  • Gre­go­ry – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie San Pa­tri­cio
  • Gre­go­ry (ang. Gre­go­ry Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Con­way
  • Gre­go­ry (ang. Gre­go­ry Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mah­no­men
  • hrab­stwo Gre­go­ry (ang. Gre­go­ry Co­un­ty) – w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa

Wikipedia


gregoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. zob. gre­go­rian­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gregorianki nmos.

Wiktionary


greifswald

[czy­taj: grajfs­wald] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. han­ze­a­tyc­kie mia­sto po­wia­to­we i uni­wer­sy­tec­kie w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie;

Wiktionary

Gre­ifs­wald (wym.,), Universitäts- und Han­se­stadt Gre­ifs­wald – mia­sto po­wia­to­we i uni­wer­sy­tec­kie w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie nad rzeką Ryck, sie­dzi­ba po­wia­tu Vor­pom­mern-Gre­ifs­wald. Sie­dzi­ba Uni­wer­sy­te­tu w Gre­ifs­wal­dzie i kilku waż­nych in­sty­tu­cji na­u­ko­wo-ba­daw­czych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. greifswaldzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Gryfia

Wiktionary


greifswaldzki

→ Gre­ifs­wald


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gre­ifs­wal­dem, do­ty­czą­cy Gre­ifs­wal­du

Wiktionary

Patrz:

Greifswald

Powiązane:

 rzecz. Greifswald mrz.

Wiktionary


grej

jed­nost­ka po­chło­nię­tej dawki pro­mie­nio­wa­nia


SJP.pl

|Wiel­kosc = dawki po­chło­nię­tej

Wikipedia


grejfrut

(pi­sow­nia nie­za­le­ca­na) wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we o du­żych, ja­dal­nych owo­cach; grejp­frut, gra­pe­fru­it


SJP.pl

Grej­frut – pol­ski ze­spół roc­ko­wy za­ło­żo­ny w stycz­niu 2000 roku. Tego sa­me­go roku zdo­był głów­ną na­gro­dę w kon­kur­sie De­biu­ty KFPP Opole. Na­grał 1 płytę ("Tytuł płyty"), pro­mo­wa­ną te­le­dy­skiem do ut­wo­ru pt. "Kos­mi­ta".

Wikipedia


grejfrutowy

→ grej­frut (pi­sow­nia nie­za­le­ca­na); gra­pe­fru­i­to­wy, grejp­fru­to­wy


SJP.pl


grejpfrucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od grejp­frut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie grejp­frut, lecz tylko mały grejp­fru­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grejpfrut m.

Wiktionary


grejpfrut

[czy­taj: grejp­frut lub po­tocz­nie: grej­frut] owoc drze­wa o tej samej naz­wie, okrą­gły, ma­ją­cy so­czy­sty miąższ o gorz­kim smaku; gra­pe­fru­it, grej­frut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na cy­tru­so­wa z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) spoż. owoc grejp­fru­ta (1.1)

Wiktionary

Grejp­frut ("Ci­trus pa­ra­di­si") – ga­tu­nek wiecz­nie zie­lo­nej ro­śli­ny z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych. Grejp­fru­ty praw­do­po­dob­nie są mie­szań­cem po­ma­rań­czy ol­brzy­miej ("Ci­trus ma­xi­ma") z Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go, z po­ma­rań­czą chiń­ską ("Ci­trus si­nen­sis"), przy czym po­ma­rań­cze chiń­skie praw­do­po­dob­nie są także krzy­żów­ka­mi, acz­kol­wiek dużo wcze­śniej­szy­mi, tych­że po­ma­rań­czy ol­brzy­mich z man­da­ryn­ka­mi ("Ci­trus re­ti­cu­la­ta").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec kupił kilka sa­dzo­nek grejp­fru­tów.

 (2.1) Grejp­fru­ty za­wie­ra­ją dużą ilość wi­ta­mi­ny C.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛjpfrut, AS: grei ̯pfrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grapefruit m., grejpfrucik mrz.

 przym. grejpfrutowy

Wiktionary


grejpfrutowy

→ grejp­frut [czy­taj: grejp­fru­to­wy lub po­tocz­nie: grej­fru­to­wy]; gra­pe­fru­i­to­wy, grej­fru­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grejp­fru­ta­mi, do­ty­czą­cy grejp­fru­tów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla grejp­fru­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pi­jesz się zim­ne­go rad­le­ra grejp­fru­to­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grejpfrut mrz., grapefruit mrz.

Wiktionary


grejzen

skała skła­da­ją­ca się prze­de wszyst­kim z kwar­cu, ły­szczy­ku i to­pa­zu


SJP.pl

Grej­zen – (niem. "gre­i­sen"- roz­szcze­pie­nie) gru­bo­kla­stycz­na skała me­ta­mor­ficz­na pow­sta­ła w pro­ce­sach me­ta­so­ma­tycz­nych, zbu­do­wa­na z kwar­cu, ły­szczy­ku i to­pa­zu. Nie­kie­dy złoża te za­wie­ra­ją kru­szec cyny – ka­sy­te­ryt. Wy­stą­pie­nia grej­ze­nu w Pol­sce znaj­du­ją się m.in. na Dol­nym Ślą­sku w oko­li­cach Mirskа na Po­gó­rzu Izer­skim (blok kar­ko­no­sko-izer­ski).

Wikipedia


grejzenizacja

pro­ces two­rze­nia się grej­ze­nów ze skały gra­ni­to­wej


SJP.pl


grek

po­tocz­nie:
1. ba­dacz ję­zy­ka i kul­tu­ry sta­ro­żyt­nej Gre­cji; gre­cy­sta;
2. na­u­czy­ciel grec­kie­go;
3. gre­ko­ka­to­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek Ko­ścio­ła grec­kie­go

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. głu­pek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U gre­ków naj­waż­niej­szym świę­tem w roku jest Pas­cha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɛk, AS: grek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grecja ż., Greczynka ż., grecki mrz., greckość ż., Grek mos., greka ż., grecyzacja ż.

 czas. zgrecyzować

 przym. grecki

 przysł. grecko

 temsłow. greko-

Wiktionary


greka

język grec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. język i li­te­ra­tu­ra grec­ka

 (1.2) pot. lek­cja ję­zy­ka grec­kie­go, greki (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: grek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łem, że greka jest pot­wor­nie trud­na: niby są ja­kieś za­sa­dy, ale wszę­dzie po­ja­wia­ją się ja­kieś wy­jąt­ki.

 (1.2) Nie lubię cho­dzić na grekę, nie dość, że sam język po­pa­pra­ny, to je­szcze ten nasz na­u­czy­ciel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛka, AS: greka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grecki mrz., Grek mos., Greczynka ż., Grecja ż., grecyzacja ż., greczyzna ż., greckość ż., grek mos.

 przym. grecki

 przysł. grecko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) greczyzna, język grecki, grecki

Wiktionary


grekofil

zwo­len­nik, wiel­bi­ciel kul­tu­ry grec­kiej, ję­zy­ka grec­kie­go; przy­ja­ciel Gre­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. zwo­len­nik, wiel­bi­ciel kul­tu­ry grec­kiej, ję­zy­ka grec­kie­go; przy­ja­ciel Gre­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sym­pli­cjusz ucho­dzi za gre­ko­fi­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɛˈkɔfʲil, AS: grekofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grecja ż.

Wiktionary


grekofilka

→ gre­ko­fil


SJP.pl

Patrz:

grekofil

grekokatolicyzm

odłam ka­to­li­cyz­mu, wyz­na­nie pow­sta­łe pod­czas unii brze­skiej w 1596 roku


SJP.pl


grekokatoliczka

→ gre­ko­ka­to­lik


SJP.pl

Patrz:

grekokatolik

grekokatolik

wyz­naw­ca Ko­ścio­ła grec­ko­ka­to­lic­kie­go


SJP.pl


grela

naz­wi­sko


SJP.pl

Grela (Grell, Grel­le) – pol­ski herb szla­chec­ki, uży­wa­ny przez ro­dzi­nę wy­wo­dzą­cą się z Ka­szub.

Wikipedia


grelaż

ro­dzaj gę­stej, słod­kiej masy z pa­lo­ne­go cukru i mig­da­łów lub orze­chów; gry­laż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cuk. zob. gry­laż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grylaż

Wiktionary


grelażowy

→ gre­laż; gry­la­żo­wy


SJP.pl


grelina

hor­mon ape­ty­tu, pro­du­ko­wa­ny przez ścian­ki żo­łąd­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. hor­mon od­po­wie­dzial­ny za czu­cie głodu

Wiktionary

Gre­li­na – 28-ami­nok­wa­so­wy hor­mon pep­ty­do­wy, zi­den­ty­fi­ko­wa­ny w żo­łąd­ku szczu­ra jako en­do­gen­ny li­gand dla re­cep­to­ra uwal­nia­ją­ce­go hor­mon wzro­stu. Gre­li­na wy­dzie­la­na jest w cza­sie gło­dze­nia się, z ko­mó­rek en­te­ro­en­do­kryn­nych typu A żo­łąd­ka. Za­wie­ra n-ok­ta­a­cy­lo­wą mo­dy­fi­ka­cję na se­ry­nie w po­zy­cji trze­ciej, która jest istot­na dla wy­wo­ła­nej gre­li­ną sty­mu­la­cji uwal­nia­nia hor­mo­nu wzro­stu, na­to­miast de­a­cy­lo­wa­na gre­li­na w for­mie des-n-ok­ta­a­cy­lo­wa­nej jest nie­ak­tyw­na bio­lo­gicz­nie.

Wikipedia


grelowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gremiale

jed­wab­na chu­sta do przy­kry­wa­nia kolan bi­sku­pa sie­dzą­ce­go na tro­nie w cza­sie ce­le­bry; gre­miał


SJP.pl


gremialniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gre­mial­nie


SJP.pl


gremialny

od­no­szą­cy się do li­czeb­nej grupy osób, ma­so­wy, tłum­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ogól­ny, po­wszech­ny

 (1.2) od­no­szą­cy się wiel­kiej licz­by ludzi

 (1.3) do­ty­czą­cy gre­mium, pod­ję­ty przez gre­mium

 (1.4) daw. wcho­dzą­cy w skład gre­mium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gremium n.

 przysł. gremialnie

Wiktionary


gremiał

jed­wab­na chu­sta do przy­kry­wa­nia kolan bi­sku­pa sie­dzą­ce­go na tro­nie w cza­sie ce­le­bry; gre­mia­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. jed­wab­na lub lnia­na chu­sta roz­kła­da­na daw­niej na ko­la­na sie­dzą­ce­go na tro­nie bi­sku­pa pod­czas na­bo­żeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy wy­ko­ny­wa­ny przez chór i or­ga­ny hymn miał się już ku koń­co­wi bi­skup sia­dał, by przy­jąć na swoją głowę mitrę oraz umie­ścić na ko­la­nach gre­miał.

Wiktionary


gremium

ze­spół po­dej­mu­ją­cy ważne de­cyz­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grupa osób zaj­mu­ją­cych się tym samym za­wo­dem lub peł­nią­cych te same funk­cje

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃mʲjũm, AS: grẽmʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gremialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciało kolegialne, grono, zespół

Wiktionary


gremlin

stwo­rze­nia fan­ta­stycz­ne, zło­śli­wy stwór po­wo­du­ją­cy wad­li­we dzia­ła­nie ma­szyn i urzą­dzeń


SJP.pl

Grem­lin – fan­ta­stycz­na isto­ta ze współ­czes­ne­go fol­klo­ru miej­skie­go, zło­śli­wy stwór po­wo­du­ją­cy wad­li­we dzia­ła­nie ma­szyn i urzą­dzeń, prze­de wszyst­kim sa­mo­lo­tów. Po­mysł, by winę za różne uster­ki po­no­si­ły swego ro­dza­ju gnomy czy choch­li­ki naz­wa­ne grem­li­na­mi, po­ja­wił się po­cząt­ko­wo wśród ob­słu­gi na­ziem­nej i lot­ni­ków RAF-u przed II wojną świa­to­wą lub na jej po­cząt­ku, a w cza­sie wojny zo­stał spo­pu­la­ry­zo­wa­ny m.in. przez ko­mik­so­wy ma­ga­zyn „Knoc­ko­ut” oraz książ­kę dla dzie­ci au­tor­stwa Ro­al­da Dahla.

Wikipedia


gremplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grem­plo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niegremplowanie n.

 czas. gremplować ndk.

Wiktionary


grena

za­płod­nio­ne i zło­żo­ne jaja mo­ty­la jed­wab­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. zool. zło­żo­ne i za­płod­nio­ne jaja mo­ty­la jed­wab­ni­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃na, AS: grẽna

Wiktionary


grenada

1. mia­sto w Hisz­pa­nii; Gra­na­da;
2. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej na wy­spie o tej samej naz­wie, ze sto­li­cą w Saint Ge­or­ge's


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;

 (1.2) geogr. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Gre­na­dyn, naj­więk­sza wyspa pań­stwa Gre­na­da (1.1)

 (1.3) geogr. adm. mia­sto w Hisz­pa­nii;

 (1.4) geogr. adm. pro­win­cja w Hisz­pa­nii, w An­da­luz­ji, ma­ją­ca sto­li­cę w mie­ście o tej samej naz­wie;

Wiktionary

Gre­na­da – pań­stwo wy­spiar­skie na wy­spie Gre­na­da i czę­ści wysp ar­chi­pe­la­gu Gre­na­dyn (Małe An­ty­le) na Morzu Ka­ra­ib­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do po­ło­wy dwu­dzie­ste­go wieku Gre­na­da była bry­tyj­ską ko­lo­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃ˈnada, AS: grẽnada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenadyjczyk mos., Grenadyjka ż., Grenadyny nmos., grenadyjczyk mos., grenadyjka ż.

 przym. grenadyjski, grenadzki

Wiktionary


grenadier

1. żoł­nierz któ­re­go głów­nym za­da­niem jest mio­ta­nie gra­na­tów ręcz­nych
2. żoł­nierz uz­bro­jo­ny w gra­nat­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz wysz­ko­lo­ny w rzu­ca­niu gra­na­tów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w roku 1866 pod Sa­do­wą pru­scy gre­na­die­rzy wy­strze­la­li z no­wo­cze­śniej­szych ka­ra­bi­nów od­tyl­co­wych Dre­y­se pie­chu­rów au­striac­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃ˈnadʲjɛr, AS: grẽnadʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. grenadierzysko n.

:: fż. grenadierka ż.

 przym. grenadierski

Wiktionary


grenadierka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. czap­ka gre­na­die­ra;

 (1.2) klam­ra od pasa gre­na­die­rów

 (1.3) książk. ko­bie­ta gre­na­dier

 (1.4) pot. wojsk. szko­le­nie ty­po­we dla gre­na­die­rów, ćwi­cze­nia w walce na gra­na­ty, ćwi­cze­nia rzutu gra­na­tem

Wiktionary

Gre­na­dier­ka (kasz­kiet gre­na­dier­ski, mitra, in­fu­ła, koł­pak) – woj­sko­we na­kry­cie głowy uży­wa­ne przez gre­na­die­rów.

W XVIII w. czap­ki gre­na­die­rów i fi­zy­lie­rów były bar­dzo do sie­bie po­dob­ne i przy­po­mi­na­ły in­fu­łę (mitrę) bi­sku­pią. Z cza­sem tego ro­dza­ju gre­na­dier­ki zo­sta­ły wy­par­te przez ber­my­ce, pier­wot­nie wpro­wa­dza­ne jako forma wy­róż­nie­nia od­dzia­łów eli­tar­nych oraz gwar­dyj­skich i w tej po­sta­ci uży­wa­ne do dzi­siaj w mun­du­rach pa­rad­nych niek­tó­rych jed­no­stek gwar­dii ho­no­ro­wej, np. w "".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała gwar­dia zaz­dro­ści­ła im tego, jako też gre­na­die­rek: czak z cza­sów Pawła I.

 (1.1) …wal­nę­ła go w gębę z taką siłą, że mu gre­na­dier­ka zle­cia­ła z głowy, tłu­kąc bla­chą o pod­mu­rów­kę tar­go­wej stud­ni.

 (1.2) Pię­kna gre­na­dier­ka, nie mam ta­kiej w ko­lek­cji kla­mer.

 (1.3) Vlora sku­pi­ła się na twa­rzy gre­na­dier­ki. (…) Gre­na­dier­ka wska­za­ła na ho­ry­zont.

 (1.3) Bo­ha­ter­ka Mi­strzow­ska Gre­na­dier­ka Ra­mi­rez to żoł­nier­ka w grze „Fort­ni­te Ra­to­wa­nie Świa­ta”.

 (1.4) Więc nadal musz­tra z bro­nią w ręku, fech­tu­nek i gre­na­dier­ka, więc tak­ty­ka i re­gu­la­min – rok w rok od nowa…

 (1.4) Co­dzien­nie przed po­łud­niem: musz­tra, szko­ła strzel­ca, gre­na­dier­ka i ćwi­cze­nia bo­jo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grenadier mos., grenadierzysko n.

 przym. grenadierski

 przysł. grenadiersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bermyca, czapka, kaszkiet, czako

Wiktionary


grenadierski

przy­miot­nik od: gre­na­dier


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z gre­na­die­rem, do­ty­czą­cy gre­na­die­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grenadier mrz., grenadierka ż.

Wiktionary


grenadilla

gra­na­dil­la;
1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych; pas­si­flo­ra, mę­czen­ni­ca;
2. owoc tej ro­śli­ny


SJP.pl


grenadina

syrop z owo­ców gra­na­tu; gre­na­dy­na


SJP.pl


grenadyjczyk

miesz­ka­niec Gre­na­dy (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gre­na­dy; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenada ż.

:: fż. grenadyjka ż.

 przym. grenadyjski, grenadzki

Wiktionary


grenadyjka

miesz­kan­ka Gre­na­dy (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gre­na­dy; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenada ż.

:: fm. grenadyjczyk mos.

 przym. grenadzki, grenadyjski

Wiktionary


grenadyjski

przy­miot­nik od:
a) Gre­na­da (mia­sto w Hisz­pa­nii; Gra­na­da); gra­na­dyj­ski
b) Gre­na­da (pań­stwo)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gre­na­dą, do­ty­czą­cy Gre­na­dy (wyspy)

 (1.2) zwią­za­ny z Gre­na­dą, do­ty­czą­cy Gre­na­dy (pań­stwa)

 (1.3) zwią­za­ny z Gre­na­dą, do­ty­czą­cy Gre­na­dy (mia­sta i kra­i­ny w Hisz­pa­nii)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɛ̃naˈdɨjsʲci, AS: grẽnadyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grenadyjka ż., grenadyjczyk mos., Grenadyny nmos., Grenada ż., Grenadyjczyk mos., Grenadyjka ż.

 przym. grenadzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) grenadzki

Wiktionary


grenadyna

syrop z owo­ców gra­na­tu; gre­na­di­na


SJP.pl

Gre­na­dy­na – syrop z owocu gra­na­tu, uży­wa­ny czę­sto jako skład­nik kok­taj­li (al­ko­ho­lo­wych i be­zal­ko­ho­lo­wych).

Ze wzglę­du na dużą gę­stość i cię­żar wła­ści­wy, gre­na­dy­na osia­da na dnie szklan­ki, co poz­wa­la na przy­go­to­wa­nie kok­taj­li wie­lo­ko­lo­ro­wych. Gre­na­dy­na jest nie­zbęd­na do przy­go­to­wa­nia jed­nej z wer­sji kok­taj­lu "Te­qu­i­la Sun­ri­se".

Wikipedia


grenadynowy

→ gre­na­dy­na


SJP.pl

Patrz:

grenadyna

grenadyny

syrop z owo­ców gra­na­tu; gre­na­di­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. grupa wysp ka­ra­ib­skich po­ło­żo­nych mię­dzy wy­spa­mi Saint Vin­cent i Gre­na­dą;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na pań­stwa Saint Vin­cent i Gre­na­dy­ny, obej­mu­ją­ca przy­pa­da­ją­cą mu część wysp Gre­na­dyn (1.1);

Wiktionary

Gre­na­dy­ny (ang. "Gre­na­di­nes") – grupa wysp w Ame­ry­ce Środ­ko­wej (Indie Za­chod­nie), w ar­chi­pe­la­gu Wysp Na­wietrz­nych w Ma­łych An­ty­lach, na pół­noc od Try­ni­da­du. Są po­ło­żo­ne po­mię­dzy więk­szy­mi wy­spa­mi Saint Vin­cent na pół­noc­nym wscho­dzie i Gre­na­dą na po­łud­nio­wym za­cho­dzie. Zaj­mu­ją łącz­ną po­wierzch­nię 86 km², a za­miesz­ku­je je około 20 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Grenada ż., Grenadyjczyk mos., Grenadyjka ż., grenadyjczyk mos., grenadyjka ż.

 przym. grenadyjski, grenadzki

Wiktionary


grenadzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gre­na­dą, do­ty­czą­cy Gre­na­dy (mia­sta)

 (1.2) zwią­za­ny z Gre­na­dą, do­ty­czą­cy Gre­na­dy (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ceną tej tran­sak­cji, która dosz­ła do skut­ku w końcu 1361 r., było sce­do­wa­nie zamku i okrę­gu Ronda w emi­ra­cie gre­nadz­kim przez Ma­ro­ko Mo­ham­me­do­wi V, dzię­ki czemu ów przy po­par­ciu ka­sty­lij­skim odzy­skał tron gre­nadz­ki.

 (1.1) Wresz­cie od czasu klę­ski nad brze­ga­mi Sa­la­do (1340) emi­rat gre­nadz­ki ogra­ni­czył się do de­fen­sy­wy.

 (1.2) Drogą na Ma­la­gę, bę­dą­cą już ponoć pod ob­strza­łem gre­nadz­kich wojsk bia­łych, szły z Mur­cji po­sił­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenada ż., Grenadyjczyk mos., Grenadyjka ż., grenadyjczyk mos., grenadyjka ż., Grenadyny nmos.

 przym. grenadyjski

Wiktionary


grenarski

→ grena


SJP.pl

Patrz:

grena

grenda

naz­wi­sko


SJP.pl


grendowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grenen

przy­lą­dek w Danii


SJP.pl


grenl.

skrót

 (1.1) = gren­landz­ki

Wiktionary


grenlandczyk

miesz­ka­niec Gren­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gren­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jasne, że na Gren­lan­dii pod uwagę trze­ba brać także in­te­re­sy Sta­nów Zjed­no­czo­nych, ale (ślepe) po­dą­ża­nie za kur­sem USA nie leży ani w in­te­re­sie Danii, ani Gren­land­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenlandia ż.

:: fż. Grenlandka ż.

 przym. grenlandzki

Wiktionary


grenlandia

wyspa na Oce­a­nie Ark­tycz­nym, naj­więk­sza na Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ogrom­na ark­tycz­na wyspa na pół­noc­nym At­lan­ty­ku;

 (1.2) geogr. adm. au­to­no­micz­ne te­ry­to­rium za­leż­ne Danii obej­mu­ją­ce Gren­lan­dię (1.1) i przy­brzeż­ne wyspy

Wiktionary

Gren­lan­dia (gren. Ka­la­al­lit Nu­na­at [], Grønland []) – au­to­no­micz­ne te­ry­to­rium za­leż­ne Danii, zlo­ka­li­zo­wa­ne w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, na wy­spie o tej samej naz­wie, zaj­mu­ją­cej ob­szar 2 166 086 km² i bę­dą­cej naj­więk­szą wyspą na świe­cie nie­bę­dą­cą kon­ty­nen­tem. Te­ry­to­rium Gren­lan­dii po­kry­te jest w 81% przez lą­do­lód gren­landz­ki (410,4 tys. km² jest wol­nych od lodu). We­dług da­nych na 2026 rok, za­miesz­ki­wa­ło ją 55 695 osób, spoś­ród któ­rych ok. 89% sta­no­wi­li Inu­i­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gren­lan­dia jest pra­wie cał­ko­wi­cie po­kry­ta lodem.

 (1.2) Gren­lan­dia jest naj­więk­szym na świe­cie te­ry­to­rium za­leż­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃nˈlãndʲja, AS: grẽnlãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenlandczyk mos., Grenlandka ż., grenlandzki mrz.

 przym. grenlandzki

Wiktionary


grenlandka

miesz­kan­ka Gren­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gren­lan­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenlandia ż.

:: fm. Grenlandczyk mos.

 przym. grenlandzki

Wiktionary


grenlandzki

zwią­za­ny z Gren­lan­dią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Gren­lan­dia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język rdzen­nych miesz­kań­ców Gren­lan­dii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gren­landz­cy ry­ba­cy po­ła­wia­ją dor­sza, któ­re­go zam­ra­ża­ją i wy­sy­ła­ją do Aal­bor­ga.

 (2.1) Malik wydał zbio­rek ero­tycz­nych wier­szy po gren­landz­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃nˈlãnt͡sʲci, AS: grẽnlãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenlandia ż., Grenlandczyk mos., Grenlandka ż.

Wiktionary


grenlandzkojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem gren­landz­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem gren­landz­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku gren­landz­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naukę pro­wa­dzo­no głów­nie w ję­zy­ku gren­landz­kim aż do nowej usta­wy szkol­nej w 1950 roku, kiedy to ut­wo­rzo­no dwa typy klas: gren­landz­ko­ję­zycz­ne i duń­sko­ję­zycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃nˈlãnt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: grẽnlãnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


grenoblański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gre­no­ble, do­ty­czą­cy Gre­no­ble

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grenoble n.

Wiktionary


grenoble

[czy­taj: greNOBL] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w po­łud­nio­wo-wschod­niej Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Gre­no­ble (, Grenòble, Granòble; śred­nio­wiecz­ny oksyt. "Grasanòbol"; Gre­no­blo) – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Isère. Przez mia­sto prze­pły­wa rzeka Isère.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 158 000 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 8315 osób/km² (wśród 2880 gmin re­gio­nu Rodan-Alpy Gre­no­ble pla­su­je się na 3.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grenoblański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lub rzad. Grenobla, hist. Gracjanopol

Wiktionary


grenokit

mi­ne­rał, siar­czek kadmu; gre­e­noc­kit, gri­no­kit


SJP.pl

Gre­no­kit, gre­e­noc­kit – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków.

Nazwa upa­mięt­nia Char­le­sa Mur­ra­ya, lorda Gre­e­nock, który od­krył ten mi­ne­rał w 1840 roku.

Wikipedia


greps

1. dow­cip; żar­to­bli­wa uwaga;
2. chwyt ko­me­dio­wy, zwy­kle ba­nal­ny, nie­wy­szu­ka­ny


SJP.pl


gres

ro­dzaj płyt­ki ce­ra­micz­nej wy­ko­na­nej z drob­no zmie­lo­ne­go kwar­cu, ska­le­nia i ka­o­li­nu; bar­dzo od­por­ny na ście­ra­nie me­cha­nicz­ne i dzia­ła­nie środ­ków che­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) niesz­kli­wio­ny ma­te­riał ce­ra­micz­ny;

 (1.2) płyt­ki po­dło­go­we z gresu (1.1)

Wiktionary

Gres ( grès por­cel­la­na­to, " por­ce­la­in sto­ne­wa­re") – jed­no­li­ta w struk­tu­rze płyt­ka ce­ra­micz­na, przez­na­czo­na do wy­kań­cza­nia po­wierzch­ni. W li­te­ra­tu­rze fa­cho­wej ma­te­riał ten okre­śla­ny jest rów­nież jako ka­mion­ka por­ce­la­no­wa lub gres por­ce­la­no­wy.

Opra­co­wa­nie tech­no­lo­gii wyt­wa­rza­nia gresu pod ko­niec XX wieku wpły­nę­ło na roz­wój pro­duk­cji ce­ra­mi­ki bu­dow­la­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡrɛs, AS: gres

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gresowy

Wiktionary


gresham

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tho­mas Gres­ham – an­giel­ski ku­piec, fi­nan­si­sta Tu­do­rów, sfor­mu­ło­wał (nie­za­leż­nie od Ko­per­ni­ka) tzw. „prawo Ko­per­ni­ka-Gres­ha­ma”
  • Gres­ham – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie York
  • Gres­ham – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Mult­no­mah
  • Gres­ham – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sha­wa­no
  • Gres­ham – miej­sco­wość w hrab­stwie Nor­folk (An­glia)

Wikipedia


gresowy

→ gres


SJP.pl

Patrz:

gres

greszta

naz­wi­sko


SJP.pl


greta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Greta – pow­sta­ła na grun­cie ger­mań­skim skró­co­na forma imie­nia Mał­go­rza­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Greta bar­dzo go po­cią­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛta, AS: greta

Wiktionary


gretchen

[czy­taj: gret­sien]
1. nie­miec­kie imię żeń­skie;
2. głów­na po­stać ko­bie­ca "Fa­u­sta" Go­et­he­go;
3. uo­so­bie­nie dzie­wi­czo­ści, typ skrom­nej, miłej, nie­bie­sko­o­kiej dziew­czy­ny o dłu­gich blond wło­sach sple­cio­nych w war­ko­cze


SJP.pl

Gret­chen – imię żeń­skie po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go. Zy­ska­ło po­pu­lar­ność na ob­sza­rze an­glo­ję­zycz­nym pod wpły­wem dra­ma­tu Faust Jo­han­na Wolf­gan­ga von Go­et­he­go. Jest to zdrob­nie­nie od imie­nia Grete (imię nie­miec­kie i skan­dy­naw­skie), Greta (imię nie­miec­kie, an­giel­skie, pol­skie) i Mar­ga­ret (imię an­giel­skie, szkoc­kie i nie­miec­kie).

Wikipedia


greting

1. trap klam­ro­wy (ro­dzaj dra­bin­ki na stat­ku);
2. kra­tow­ni­ca na dnie łodzi;
3. kra­tow­ni­ca przy­kry­wa­ją­ca luki na gór­nym po­kła­dzie


SJP.pl

Gre­ting (ang. "gra­ting")

Na ża­glow­cach po­kła­dy nie były szczel­nie przy­kry­te de­ska­mi. W więk­szo­ści górny po­kład miał luki pro­wa­dzą­ce do niż­szych po­kła­dów. Były tam trzy­ma­ne ło­dzie, za­pa­so­we drzew­ca i inny sprzęt po­trzeb­ny szyb­ko na po­kła­dzie, ale któ­re­go na po­kła­dzie trzy­mać nie można było (np.

Wikipedia


gretingowy

→ gre­ting


SJP.pl

Patrz:

greting

gretkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grewia

ro­śli­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych


SJP.pl


grewling

naz­wi­sko


SJP.pl


grexit

po­tocz­nie: hi­po­te­tycz­ne wyj­ście Gre­cji z Unii Eu­ro­pej­skiej


SJP.pl

Gre­xit (ang. "Greek" + "exit") – ter­min oz­na­cza­ją­cy moż­li­wość opu­szcze­nia przez Gre­cję stre­fy euro w związ­ku z kry­zy­sem go­spo­dar­czym w Gre­cji. Przez zwo­len­ni­ków jest uwa­ża­ny za moż­li­wość po­pra­wie­nia sy­tu­a­cji eko­no­micz­nej kraju - emi­sja włas­nej wa­lu­ty (np. drach­my) poz­wo­li­ła­by ob­ni­żyć kosz­ty wa­ka­cji w tym kraju, co zwięk­szy­ło­by do­cho­dy z tu­ry­sty­ki, pod­sta­wy eko­no­mii grec­kiej. Obec­nie Grecy czę­sto tracą tu­ry­stów na rzecz kra­jów nie po­sia­da­ją­cych obec­nej wa­lu­ty Gre­cji.

Wikipedia


greyhound

[czy­taj: [grej­hałnt] rasa psa za­li­cza­na do char­tów; chart an­giel­ski


SJP.pl

Gre­y­ho­und – rasa psa za­li­cza­na do grupy char­tów, jeden z naj­szyb­szych psów, ho­do­wa­ny w An­glii od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza, użyt­ko­wa­ny do po­lo­wań i na wy­ści­gach psów. Typ char­to­wa­ty.

Wikipedia


greń

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Greń – pol­ski dzia­łacz pił­kar­ski, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ma­te­usz Greń – pol­ski aktor i tan­cerz
  • Roman Greń – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, in­ży­nier, poseł na Sejm
  • Zyg­munt Greń – pol­ski kry­tyk te­a­tral­ny i li­te­rac­ki, ese­i­sta

Wikipedia


greś

naz­wi­sko


SJP.pl


greż

cien­ka nić otrzy­my­wa­na przez roz­wi­ja­nie ko­ko­nów jed­wab­ni­ka, uży­wa­na jako su­ro­wiec włó­kien­ni­czy; grege


SJP.pl


greża

przę­dza z jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go


SJP.pl


grh

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = grupa re­kon­struk­cji hi­sto­rycz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uro­czy­stość uś­wiet­ni­ła grupa re­kon­struk­cji hi­sto­rycz­nej GRH „Po­łud­nie” in­sce­ni­za­cją po­tycz­ki od­dzia­łu par­ty­zanc­kie­go z nie­miec­kim pa­tro­lem.

Wiktionary


gribojedow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gri­bo­je­dow – ze­spół mu­zycz­ny
  • Alek­sandr Gri­bo­je­dow – ro­syj­ski dra­ma­to­pi­sarz i dy­plo­ma­ta
  • Kanał Gri­bo­je­do­wa – kanał w Sankt Pe­ters­bur­gu
  • Gri­bo­je­dow – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ar­ma­wir

Wikipedia


gricin

[czy­taj: gric-in] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­grzy­bi­cze­go


SJP.pl


grid

wiel­ki kom­pu­ter o ogrom­nej mocy obli­cze­nio­wej, ut­wo­rzo­ny przez po­łą­cze­nie dużej licz­by kom­pu­te­rów ul­tra­szyb­ki­mi łą­cza­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grid – sy­stem, in­te­gru­ją­cy i za­rzą­dza­ją­cy za­so­ba­mi bę­dą­cy­mi pod kon­tro­lą róż­nych domen po­łą­czo­nych sie­cią kom­pu­te­ro­wą
  • Grid – gra kom­pu­te­ro­wa z serii TOCA Race Dri­ver, firmy Co­de­ma­sters (2008)
  • Grid – kom­pu­te­ro­wy sy­mu­la­tor jazdy (2019)
  • GRID – ro­dzaj typu odw­zo­ro­wa­nia prze­strze­ni w Sy­ste­mie In­for­ma­cji Ge­o­gra­ficz­nej
  • GRID – pier­wsza nazwa dla AIDS, za­pro­po­no­wa­na w 1982 roku
  • Grid – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów, w gmi­nie Părău
  • The Grid – bry­tyj­ska grupa gra­ją­ca mu­zy­kę elek­tro­nicz­ną, za­ło­żo­na w 1990 roku
  • Grid.org – dzia­ła­ją­ce w la­tach 2001–2007 przed­sięw­zię­cie pro­wa­dzą­ce pro­jek­ty opar­te na obli­cze­niach roz­pro­szo­nych
  • smart grid – in­te­li­gent­na sieć

Wikipedia


gridowy

→ grid


SJP.pl

Patrz:

grid

grieg

[czy­taj: grig] naz­wi­sko


SJP.pl


griffith

[czy­taj: gri­fis lub gri­fit] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Fre­de­rick Grif­fith (1881-1941), mi­kro­bio­log bry­tyj­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grif­fith (1873-1939) – król Ba­su­to
  • Art­hur Grif­fith – ir­landz­ki po­li­tyk, przy­wód­ca na­ro­do­wy i prze­wod­ni­czą­cy Rady Wy­ko­naw­czej
  • David Wark Grif­fith – ame­ry­kań­ski re­ży­ser fil­mo­wy, pio­nier ki­ne­ma­to­gra­fii
  • Emile Grif­fith – ame­ry­kań­ski bok­ser
  • Flo­ren­ce Grif­fith-Jo­y­ner – ame­ry­kań­ska lek­ko­at­let­ka
  • Fre­de­rick Grif­fith – bry­tyj­ski bak­te­rio­log i ofi­cer me­dycz­ny
  • Jason Ant­ho­ny Grif­fith – ame­ry­kań­ski aktor
  • Tho­mas Ian Grif­fith – ame­ry­kań­ski aktor
  • Me­la­nie Grif­fith – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa
  • Ri­chard Grif­fith – an­giel­ski sza­chi­sta, pi­sarz i dzia­łacz sza­cho­wy
  • Grif­fith – mia­sto w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Grif­fith – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Lake

Wikipedia


grifter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w kul­tu­rze cy­fro­wej i po­li­ty­ce to osoba, np. in­flu­en­cer, ko­men­ta­tor, rze­ko­my ek­spert, która mo­ne­ty­zu­je cudze emo­cje, strach, obu­rze­nie lub na­iw­ność, sprze­da­jąc ide­o­lo­gie, cu­dow­ne me­to­dy czy zbiór­ki, sa­me­mu nie wie­rząc w to, co głosi lub nie po­sia­da­jąc fak­tycz­nych kom­pe­ten­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grifting m., griftowanie n.

 czas. griftować ndk.

Wiktionary


grigorij

ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl


griko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. et­no­lekt (dia­lekt ję­zy­ka grec­kie­go lub język) uży­wa­ny przez ita­lo­gre­ków

Wiktionary


gril

grill, bar­be­cue;
1. urzą­dze­nie w for­mie prze­no­śne­go rusz­tu opa­la­ne­go wę­glem albo elek­trycz­ne­go pie­kar­ni­ka z roż­nem bądź rusz­tem, słu­żą­ce do bez­tłu­szczo­we­go pie­cze­nia róż­ne­go ro­dza­ju po­traw;
2. po­tra­wy przy­rzą­dza­ne na takim urzą­dze­niu;
3. przy­ję­cie na świe­żym po­wie­trzu, pod­czas któ­re­go przy­go­to­wy­wa­ne i spo­ży­wa­ne są takie po­tra­wy


SJP.pl


grill

gril, bar­be­cue;
1. urzą­dze­nie w for­mie prze­no­śne­go rusz­tu opa­la­ne­go wę­glem albo elek­trycz­ne­go pie­kar­ni­ka z roż­nem bądź rusz­tem, słu­żą­ce do bez­tłu­szczo­we­go pie­cze­nia róż­ne­go ro­dza­ju po­traw;
2. po­tra­wy przy­rzą­dza­ne na takim urzą­dze­niu;
3. przy­ję­cie na świe­żym po­wie­trzu, pod­czas któ­re­go przy­go­to­wy­wa­ne i spo­ży­wa­ne są takie po­tra­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pie­kar­nik elek­trycz­ny lub rożen słu­żą­cy do pie­cze­nia po­traw

 (1.2) kulin. prze­no­śny ruszt do pie­cze­nia po­traw

 (1.3) środ. mot. atra­pa przed­nia pod maską

 (1.4) slang. apa­rat na zęby

 (1.5) przy­ję­cie na świe­żym po­wie­trzu, pod­czas któ­re­go przy­go­to­wy­wa­ne i spo­ży­wa­ne są po­tra­wy z gril­la (1.1-2)

Wiktionary

Zo­bacz też: Grill (ma­skow­ni­ca) w mo­to­ry­za­cji.

Grill (wym". gril") – urzą­dze­nie słu­żą­ce do obrób­ki ciepl­nej pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych, wy­ko­rzy­stu­ją­ce do tego celu źró­dło cie­pła umie­szczo­ne bez­poś­red­nio pod rusz­tem. Roz­róż­nia się gril­le wę­glo­we, ga­zo­we i elek­trycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Grill po­wi­nien być umie­szczo­ny na pła­skiej po­wierzch­ni da­le­ko od drzew.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrʲil, AS: grʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grillowanie n., zgrillowanie n.

 czas. grillować ndk., zgrilować dk.

 przym. grillowy, grillowany

Wiktionary


grillowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gril­lo­wać.

 (1.2) kulin. spo­sób obrób­ki ter­micz­nej mięsa i wa­rzyw bez­poś­red­nio na rusz­tach, zwy­kle nad ot­war­tym ogniem

Wiktionary

Gril­lo­wa­nie – spo­sób go­to­wa­nia, który wiąże się z za­sto­so­wa­niem cie­pła na po­wierzch­nię żyw­no­ści, naj­czę­ściej z góry, dołu lub od boku. Gril­lo­wa­nie naj­czę­ściej obej­mu­je znacz­ne ilo­ści bez­poś­red­nie­go pro­mie­nio­wa­nia ciepl­ne­go oraz jest zwy­kle uży­wa­ne do szyb­kie­go go­to­wa­nia mięsa i wa­rzyw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przez pra­wi­dło­we gril­lo­wa­nie można się wy­strzec nie­bez­piecz­nych szkod­li­wych sub­stan­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrʲilɔˈvãɲɛ, AS: grʹilovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grill m., zgrillowanie n.

 czas. grillować ndk., zgrillować dk.

 przym. grillowy, grillowany

Wiktionary


grillowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od gril­lo­wać

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) kulin. upie­czo­ny na gril­lu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zjadł­bym gril­lo­wa­ne­go pstrą­ga, ta­kie­go z chru­pią­cą skór­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grill mrz., grillowanie n., zgrillowanie n.

 czas. grillować ndk., zgrillować dk.

 przym. grillowy

Wiktionary


grillować

[czy­taj: gri­lo­wać] gri­lo­wać;
1. piec, sma­żyć po­tra­wy na me­ta­lo­wym rusz­cie, pod któ­rym roz­pa­la się ogień;
2. piec po­tra­wy w pie­kar­ni­ku lub ku­chen­ce mi­kro­fa­lo­wej;
3. wy­py­ty­wać przez długi czas;
4. po­tocz­nie: drę­czyć kogoś bar­dzo mocno


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) piec na rusz­tach

 (1.2) przen. bar­dzo do­kład­nie kogoś prze­słu­chi­wać, wy­py­ty­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gril­lo­wać się

 (2.1) pod­le­gać gril­lo­wa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj­sze­go wie­czo­ra gril­lo­wa­li­śmy w ogro­dzie kar­ków­kę i kieł­ba­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrʲiˈlɔvat͡ɕ, AS: grʹilovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grill m., grillowanie n.

 przym. grillowy, grillowany

Wiktionary


grillowicz

uczest­nik gril­lo­wa­nia


SJP.pl


grillowy

przy­miot­nik od: grill


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gril­lem, od­no­szą­cy się do gril­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kup tro­chę tych kieł­ba­sek gril­lo­wych i ze dwie musz­tar­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grill mrz., grillowanie n.

 czas. grillować

 przym. grillowany

Wiktionary


grillparzer

[czy­taj: GRILLparcer] naz­wi­sko, np. Franz Grill­pa­rzer (1791-1872), au­striac­ki dra­ma­turg i pro­za­ik


SJP.pl


grilować

gril­lo­wać;
1. piec, sma­żyć po­tra­wy na me­ta­lo­wym rusz­cie, pod któ­rym roz­pa­la się ogień;
2. piec po­tra­wy w pie­kar­ni­ku lub ku­chen­ce mi­kro­fa­lo­wej;
3. wy­py­ty­wać przez długi czas;
4. po­tocz­nie: drę­czyć kogoś bar­dzo mocno


SJP.pl


grimaldi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gri­mal­di – miej­sco­wość we Wło­szech
  • Gri­mal­di – ro­dzi­na pa­nu­ją­ca w Mo­na­ko
  • Gri­mal­di Fer­ries – wło­ski ope­ra­tor pro­mów
  • Fran­ce­sco Gri­mal­di – wło­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, fizyk i astro­nom

Wikipedia


grimaldiowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu po­rost­ni­cow­ców


SJP.pl


grime

[czy­taj: grajm] ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej po­krew­nej hip-ho­po­wi, drum and bas­so­wi i dub­ste­po­wi


SJP.pl

Grime – ga­tu­nek mu­zy­ki pow­sta­ły w 2002 roku w Lon­dy­nie, po­cho­dzą­cy od m.in.: UK ga­ra­ge, hip-hopu, drum and bassu oraz dub­ste­pu. Styl cha­rak­te­ry­zu­je się nie­rów­no­mier­nym tem­pem, wy­no­szą­cym około 140 BPM, oraz ra­po­wa­niem.

Wy­ko­naw­ców, wy­da­ją­cych mu­zy­kę w tym wła­śnie ga­tun­ku, na­zy­wa się Ma­sters of Ce­re­mo­ny (MC lub MoC).

Wikipedia


grimm

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • bra­cia Grimm – dwaj ro­dze­ni bra­cia, pi­sa­rze i ucze­ni nie­miec­cy Wil­helm Karl Grimm (1786–1859) i Jacob Lud­wig Karl Grimm (1785–1863), któ­rzy dużą część swo­ich dzieł pu­bli­ko­wa­li wspól­nie
  • Her­man Grimm (1828–1901) – nie­miec­ki pi­sarz, syn Wil­hel­ma Karla Grim­ma
  • Lud­wig Grimm (1790–1863) – nie­miec­ki ma­larz, trze­ci z braci Grim­mów
  • Die­ter Grimm (ur. 1937) – nie­miec­ki praw­nik, w la­tach 1987–1999 sę­dzia Fe­de­ral­ne­go Try­bu­na­łu Kon­sty­tu­cyj­ne­go w Karls­ru­he
  • Grimm (se­rial te­le­wi­zyj­ny) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia


grimmelshausen

Grim­mels­ha­u­sen – miej­sco­wość i gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia w po­wie­cie Hild­burg­ha­u­sen, wcho­dzi w skład wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Feld­ste­in.

Wikipedia


grin

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. wino, pik

Wiktionary

Grin – piąty album stu­dyj­ny szwaj­car­skiej grupy thrash­me­ta­lo­wej Co­ro­ner, wy­da­ny przez Noise In­ter­na­tio­nal w 1993 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ska­cie griny są dru­gim naj­star­szym ko­lo­rem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wino, pik

Wiktionary


grincojg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wło­szczyz­na

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wa­rzy­wa

Wiktionary


grind

Zo­bacz też: Grind – sin­gel ze­spo­łu Alice in Cha­ins.

Grind – ewo­lu­cja ska­te­bo­ar­do­wa, fin­ger­bo­ar­do­wa, ro­we­ro­wa po­le­ga­ją­ca na śliz­gu po rurce czy kra­wę­dzi ele­men­tu ska­te­par­ku, mur­kach, itp. W odróż­nie­niu od slide'a do po­śliz­gu są wy­ko­rzy­sty­wa­ne truc­ki, a nie deck de­sko­rol­ki, a w BMX pegi.

Wikipedia


grindcore

[czy­taj: grajnd­kor] styl w mu­zy­ce roc­ko­wej pow­sta­ły w la­tach 80. XX wieku, wy­wo­dzą­cy się z heavy me­ta­lu i hard­co­re'u; grind core


SJP.pl

Grind­co­re – styl w mu­zy­ce roc­ko­wej, któ­re­go pow­sta­nie da­tu­je się na lata 80. XX wieku. Jest wy­pad­ko­wą sty­lów: thrash me­ta­lu z po­cząt­ku jego ist­nie­nia, hard­co­re i punk rocka, w tym crust punk.

Ko­rze­nie grind­co­re'u są nieco inne w przy­pad­ku sceny ame­ry­kań­skiej i bry­tyj­skiej.

Wikipedia


grindelia

ro­śli­na ziel­na lub niski krzew z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), wy­stę­pu­ją­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej


SJP.pl


grindować

śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych: długo i mo­no­ton­nie zdo­by­wać punk­ty doś­wiad­cze­nia (ek­spić)


SJP.pl


grindowy

→ grind, → grind­co­re


SJP.pl

Patrz:

grind, → grindcore

grindwal

ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych; grind­wal dłu­go­płet­wy


SJP.pl

Grind­wal ("Glo­bi­cep­ha­la") – ro­dzaj wod­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Glo­bi­cep­ha­li­nae w obrę­bie ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych (Delp­hi­ni­dae).

Wikipedia


gringo

po­gard­li­wie o bia­łym cu­dzo­ziem­cu w Hisz­pa­nii i Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cu­dzo­zie­miec, blon­das, jan­kes

 (1.2) gwara. prze­stęp po­cząt­ku­ją­cy nar­ko­man

 (1.3) gwara. prze­stęp nie­doś­wiad­czo­ny prze­stęp­ca

Wiktionary

Grin­go (od hiszp. "grie­go" 'grec­ki') – pier­wot­nie mia­nem tym w kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej, a także w Hisz­pa­nii okre­śla­no cu­dzo­ziem­ca oraz osoby nie­mó­wią­ce po hisz­pań­sku. Z cza­sem na­bra­ło ono po­gard­li­we­go wydź­wię­ku jako okre­śle­nie osób po­cho­dzą­cych ze Sta­nów Zjed­no­czo­nych bądź An­glii, by w końcu stać się przy­miot­ni­kiem okre­śla­ją­cym osoby o uro­dzie cha­rak­te­ry­stycz­nej dla kra­jów pół­no­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To już piąta te­qu­i­la, którą ten grin­go pije. Zaraz pad­nie, bo oni nie są do tego przyz­wy­cza­je­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrʲĩŋɡɔ, AS: grʹĩŋgo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. gringa ż.

Wiktionary


grinokit

mi­ne­rał, siar­czek kadmu; gre­e­noc­kit, gre­no­kit


SJP.pl


griot

ar­ty­sta sztu­ki mu­zycz­no-słow­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. za­chod­nia­fry­kań­ski bard, pie­śniarz, ba­jarz, poeta

Wiktionary

Griot – ter­min ogól­ny, okre­śla­ją­cy typ ar­ty­stów sztu­ki mu­zycz­no-słow­nej, wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nie Afry­ki Za­chod­niej, głów­nie na ob­sza­rze zwią­za­nym w przesz­ło­ści z im­pe­ria­mi Ghany i Mali, tj. obec­ne­go Mali, Se­ne­ga­lu, Gwi­nei, Ma­u­re­ta­nii i Gam­bii.

Wikipedia


griotka

→ griot


SJP.pl

Patrz:

griot

grip

śro­do­wi­sko­wo: uchwyt do­łą­cza­ny do spod­niej czę­ści apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, ułat­wia­ją­cy trzy­ma­nie go w pio­nie i umoż­li­wia­ją­cy za­mon­to­wa­nie do­dat­ko­wych ba­te­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. do­dat­ko­wy uchwyt przy­mo­co­wa­ny do spod­niej czę­ści apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, ułat­wia­ją­cy sta­bil­ne trzy­ma­nie go w pio­nie, po­sia­da­ją­cy ze­staw naj­waż­niej­szych przy­ci­sków ste­ru­ją­cych, poz­wa­la­ją­cy także na za­mon­to­wa­nie do­dat­ko­wych ba­te­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli się robi dużo pio­no­wych fotek, to grip się przy­da­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrʲip, AS: grʹip

Wiktionary


gripen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wojsk. lotn. szwedz­ki lekki my­śli­wiec wie­lo­za­da­nio­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­no­cze­śnie szwedz­ki re­sort obro­ny nie wy­klu­czył da­ro­wiz­ny w po­sta­ci gri­pe­nów w przysz­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrʲipɛ̃n, AS: grʹipẽn

Wiktionary


griphus

[czy­taj: gri­fus] utwór li­te­rac­ki o ce­chach za­gad­ki, w któ­rym li­te­ry lub sy­la­by ukry­te­go w nim słowa zo­sta­ły wy­ra­żo­ne ry­sun­ka­mi, zna­ka­mi lub przed­mio­ta­mi ko­ja­rzo­ny­mi na pod­sta­wie ich kształ­tu


SJP.pl


gripsholm

Grips­holm – re­ne­san­so­wy zamek w Szwe­cji nad je­zio­rem Melar, re­zy­den­cja kró­lów szwedz­kich.

Pier­wot­na twier­dza śred­nio­wiecz­na zo­sta­ła zbu­do­wa­na w 1380 przez Bo Jons­so­na Gripa i na­le­ża­ła do jego ro­dzi­ny aż do kon­fi­ska­ty zamku przez króla Gu­sta­wa I Wazę w 1526. Ten do­ko­nał grun­tow­nej prze­bu­do­wy bu­dyn­ku w stylu re­ne­san­so­wym. Do 1713 był re­zy­den­cją kró­lew­ską.

Wikipedia


grisaille

[czy­taj: griZAJ]
1. spo­sób ma­lo­wa­nia szarą barwą w róż­nych od­cie­niach;
2. tka­ni­na z krzy­żu­ją­cych się bia­łych i czar­nych nici


SJP.pl

Gri­sa­il­le, en gri­sa­il­le (fr. "gris" – siwy, szary, po­pie­la­ty; "gri­sa­il­le" – sza­rość, sza­rzyz­na; "en gri­sa­il­le" – w sza­ro­ściach) – mo­no­chro­ma­tycz­na tech­ni­ka ma­lar­ska oraz obra­zy uzy­ska­ne tą tech­ni­ką, da­ją­ce złu­dze­nie trój­wy­mia­ro­wo­ści. Uży­wa­na do kunsz­tow­ne­go na­śla­dow­nict­wa ka­mien­nych rzeźb, re­lie­fów lub sztu­ka­te­rii. Do ma­lo­wa­nia sto­su­je się tylko różne od­cie­nie sza­ro­ści (do bia­łe­go włącz­nie).

Wikipedia


grisejować

ma­lo­wać w róż­nych od­cie­niach sza­ro­ści na wzór pła­sko­rzeź­by


SJP.pl


grissino

[czy­taj: griss-ino] długa, wąska bu­łecz­ka wło­ska o chrup­kiej skór­ce


SJP.pl


grisza

obce imię mę­skie


SJP.pl


griszczenko

naz­wi­sko


SJP.pl


grizli

wiel­ki niedź­wiedź ży­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; niedź­wiedź szary; grizz­ly


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ursus arc­tos hor­ri­bi­lis|Ord|ref=tak., duży dra­pież­ny ssak wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, pod­ga­tu­nek niedź­wie­dzia bru­nat­ne­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tra­pe­rzy upo­lo­wa­li wiel­kie­go griz­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grizzly mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedźwiedź grizli, niedźwiedź szary

Wiktionary


grizon

ro­dzaj ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


SJP.pl

Gri­zon ("Ga­lic­tis") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Ic­to­ny­chi­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).

Wikipedia


grizzly

wiel­ki niedź­wiedź ży­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; niedź­wiedź szary; griz­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ursus arc­tos hor­ri­bi­lis|Ord|ref=tak., duży dra­pież­ny ssak wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, pod­ga­tu­nek niedź­wie­dzia bru­nat­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • niedź­wiedź grizz­ly (niedź­wiedź szary, Ursus arc­tos hor­ri­bi­lis) – ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych, za­li­cza­nej do rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra)
  • Grizz­ly – ka­na­dyj­ski tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny
  • M4A1 Grizz­ly – czołg M4 Sher­man w wer­sji A1 pro­duk­cji ka­na­dyj­skiej
  • Grizz­ly Adams Wolfs­burg – nie­miec­ki klub ho­ke­jo­wy z sie­dzi­bą w Wolfs­bur­gu
  • Grizz­ly Bear – grupa mu­zycz­na
  • Grizz­ly Man – film do­ku­men­tal­ny Wer­ne­ra He­rzo­ga
  • The Grizz­ly King (Wład­ca skal­nej do­li­ny) – po­wieść Ja­me­sa Oli­ve­ra Cur­wo­o­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego po­tęż­ne łapy za­o­pa­trzo­ne są w strasz­li­wie za­krzy­wio­ne pa­zu­ry, któ­ry­mi grizz­ly z łat­wo­ścią po­tra­fi roz­szar­pać ba­wo­łu.

 (1.1) Pan­te­ra albo ja­gu­ar zwi­nął­by się jak kot w ta­kich wa­run­kach, mój grizz­ly zaś kro­czył sobie spo­koj­nie dalej.

 (1.1) Po kilku za­led­wie chwi­lach pies leżał mart­wy, ro­zer­wa­ny na ka­wał­ki, wście­kły zaś grizz­ly zwró­cił się znowu prze­ciw­ko mnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grizli mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedźwiedź grizli, niedźwiedź szary

Wiktionary


grn

skrót od: Gro­madz­ka Rada Na­ro­do­wa


SJP.pl


gro

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: gra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔ, AS: gro

Wiktionary


grobek

zdrob­nie­nie od: grób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały grób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grób mrz.

Wiktionary


grobelka

mała, wąska gro­bla - wał ziem­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­bel­ka – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Śrem
  • Gro­bel­ka – stru­ga do­pływ Ma­słów­ki
  • Gro­bel­ka – stru­ga do­pływ Myśli
  • Gro­bel­ki, Gro­bla

Wikipedia


grobelne

daw­niej: opła­ta za prze­jazd przez gro­blę; gro­blo­we


SJP.pl


grobelny

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Gro­bel­ny
  • Da­riusz Gro­bel­ny
  • Fran­ci­szek Gro­bel­ny
  • Igor Gro­bel­ny
  • Ju­lian Gro­bel­ny
  • Lech Gro­bel­ny
  • Lech Gro­bel­ny (po­li­tyk)
  • Mi­chał Gro­bel­ny
  • Ry­szard Gro­bel­ny
  • Ste­fan Gro­bel­ny

Wikipedia


grobelski

naz­wi­sko


SJP.pl


grobianizm

re­ne­san­so­wa re­a­li­za­cja li­te­rac­ka walki z nie­przyz­wo­i­to­ścią ję­zy­ka i oby­cza­jów w An­glii i Niem­czech


SJP.pl


grobice

Gro­bi­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów.

W po­ło­wie XIX wieku wieś i fol­wark wcho­dzi­ły w skład ma­jąt­ku Że­laz­na, zo­sta­ła do­ku­pio­na do ma­jąt­ku przez no­we­go wła­ści­cie­la Że­laz­nej - Ma­u­ry­ce­go Bluma - współ­wła­ści­cie­la war­szaw­skiej cu­krow­ni. W miej­sco­wo­ści za­cho­wał się dwór drew­nia­ny z po­ło­wy XIX wieku.

Wikipedia


grobing

żar­to­bli­wie: tłum­ne od­wie­dza­nie gro­bów w dniu Wszyst­kich Świę­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. zja­wi­sko ma­so­we­go od­wie­dza­nia ro­dzin­nych gro­bów w okre­sie Dnia Wszyst­kich Świę­tych

Wiktionary


grobla

1. pusty, szczel­ny prze­dział na stat­ku wod­nym, od­dzie­la­ją­cy zbior­ni­ki ła­dun­ków płyn­nych od in­nych po­mie­szczeń; ko­fer­dam; gro­dza
2. wał ziem­ny spię­trza­ją­cy wodę lub roz­dzie­la­ją­cy wody sto­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wał ziem­ny zbu­do­wa­ny w celu spię­trze­nia wody lub roz­dzie­le­nia sta­wów;

 (1.2) żegl. wo­do­szczel­ny, pusty prze­dział na stat­ku, zwy­kle od­dzie­la­ją­cy zbior­ni­ki pły­nów;

Wiktionary

Gro­bla – wał ziem­ny za­trzy­mu­ją­cy i utrzy­mu­ją­cy wodę w sztucz­nym zbior­ni­ku, np. sta­wie, ka­na­le itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔbla, AS: grobla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. grobelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koferdam

Wiktionary


groblewski

naz­wi­sko


SJP.pl


groblice

Gro­bli­ce (niem. "Gre­bel­witz") – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Siech­ni­ce.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa DK94.

Wikipedia


groblicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grobliński

naz­wi­sko


SJP.pl


groblowe

daw­niej: opła­ta za prze­jazd przez gro­blę; gro­bel­ne


SJP.pl


groblowy

→ gro­bla; gro­bel­ny


SJP.pl


grobniki

Zo­bacz też: Grob­ni­ki (znie­sio­na osada).

Grob­ni­ki ( Hrobníky, Gröbnig, daw­niej "Kreb­nick") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce, na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Grob­ni­ki, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Głub­czy­ce.

Wikipedia


groborz

naz­wi­sko


SJP.pl


grobowcowy

przy­miot­nik od: gro­bo­wiec


SJP.pl


grobowiec

1. oka­za­ły, naj­czę­ściej wolno sto­ją­cy bu­dy­nek z ka­mie­nia lub mu­ro­wa­ny, peł­nią­cy rolę grobu dla osoby za­słu­żo­nej dla ja­kie­goś ogółu;
2. typ grobu, w któ­rym trum­ny nie za­sy­pu­je się zie­mią, a je­dy­nie przy­kry­wa ka­mien­ną płytą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) oka­za­ła bu­dow­la lub wy­dzie­lo­ne, zaz­wy­czaj ozdo­bio­ne, miej­sce w innej bu­dow­li, gdzie po­cho­wa­ny jest zmar­ły;

 (1.2) gwara. muz. for­te­pian

 (1.3) gwara. prze­stęp­cza piw­ni­ca

Wiktionary

Gro­bo­wiec – oka­za­ły grób. Sa­mo­dziel­na bu­dow­la (ka­pli­ca gro­bo­wa), kom­po­zy­cja ar­chi­tek­to­nicz­no-rzeź­biar­ska umie­szcza­na w na­wach bocz­nych, ka­pli­cach, po­dzie­miach ko­ścio­łów albo nad po­dziem­ną mo­gi­łą na cmen­ta­rzu.

Gro­bow­ce przy­bie­ra­ły różne formy, np. pi­ra­mid, hy­po­ge­um, to­lo­su, kubby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był to gro­bo­wiec bar­dzo pro­sty i ubogi, ale ta­kie­go kształ­tu i w taki spo­sób przy­o­zdo­bio­ny, że aby móc po­dob­ny mu zo­ba­czyć, trze­ba by cof­nąć się wstecz o kilka wie­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔˈbɔvʲjɛt͡s, AS: grobovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grób m., grobowisko n.

:: zdrobn. grobowczyk m.

 przym. grobowy, grobowcowy, pogrobowy, pozagrobowy

 przysł. grobowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. grobowisko

Wiktionary


grobownictwo

ogół czyn­no­ści zwią­za­nych z grze­ba­niem zmar­łych


SJP.pl


grobownik

ro­dzaj nie­to­pe­rzy z ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych


SJP.pl

Gro­bow­nik ("Tap­ho­zo­us") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny gro­bow­ni­ków (Tap­ho­zo­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych (Em­bal­lo­nu­ri­dae).

Wikipedia


grobowniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tap­ho­zo­i­nae|Jer­don|ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych;

Wiktionary

Gro­bow­ni­ki (Tap­ho­zo­i­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych (Em­bal­lo­nu­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych na­le­żą gro­bow­ni­ki i upio­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grobowiec mrz., grobownik mzw., grób mrz., nagrobek mrz., pogrobowiec mos.

 czas. grabić ndk., grzebać ndk.

 przym. grobowy, nagrobkowy, nagrobny, pozagrobowy

 przysł. grobowo

Wiktionary


grobowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gro­bo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grobowiec mrz., grobowniki nmos., grób mrz.

 przym. pozagrobowy

Wiktionary


grobowy

przy­miot­nik od: grób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do grobu

 (1.2) przen. nie­przy­jem­ny, wy­wo­łu­ją­cy przy­gnę­bie­nie, spo­wo­do­wa­ny przy­gnę­bie­niem, przy­wo­dzą­cy sko­ja­rze­nie z gro­bem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas eks­hu­ma­cji duże trud­no­ści były z od­su­nię­ciem płyty gro­bo­wej.

 (1.2) W sali na­sta­ła gro­bo­wa cisza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔˈbɔvɨ, AS: grobovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grób m., grobowiec mrz., grobowniki nmos., nagrobek mrz.

 przym. pozagrobowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) martwy

Wiktionary


groch

1. ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, wa­rzy­wo o wiot­kiej ło­dy­dze i ja­dal­nych na­sio­nach umie­szczo­nych w strą­kach;
2. ja­dal­ne ziar­na gro­chu - ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pisum|L.|ref=tak., ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) spoż. strą­ki lub na­sio­na gro­chu (1.1)

 (1.3) gw-pl|Kra­ków. lud. fa­so­la

Wiktionary

Groch ("Pisum" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je we­dług róż­nych źró­deł od 2 do 7 ga­tun­ków. Ze wzglę­du na za­gnież­dże­nie w obrę­bie ro­dza­ju gro­szek "Lat­hy­rus" bywa do niego włą­cza­ny.

Za­li­cza­ne tu tra­dy­cyj­nie ga­tun­ki w sta­nie dzi­kim rosną w Azji po­łud­nio­wo-za­chod­niej, po­mię­dzy za­chod­nią Tur­cją, pół­noc­nym Egip­tem i pół­noc­no-za­chod­nim Ira­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pędy gro­chu zwie­sza­ły się ze skrzy­nek…

 (1.2) Groch pęcz­nie­je w wo­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔx, AS: groχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grochówka ż., grochowa ż., grochowina ż., grochowisko n., grochowiec m., grochy nmos.

:: zdrobn. groszek m.

 przym. grochowy, groszkowy, groszkowaty, grochówkowy

Wiktionary


grochal

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­do­na Gro­chal (ur. 1954) – pol­ska ak­tor­ka
  • Bar­ba­ra Gro­chal (ur. 1957) – pol­ska dzia­łacz­ka spo­łecz­na
  • Bru­non J. Gro­chal (1942–2013) – pol­ski ener­ge­tyk i me­cha­nik
  • Eu­ge­niusz Gro­chal (1920–2011) – pol­ski ko­le­jarz, związ­ko­wiec i po­li­tyk
  • Hanna No­wic­ka-Gro­chal (ur. 1962) – pol­ska ar­tyst­ka
  • Ksa­we­ra Gro­chal (1934–1997) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, oszczep­nicz­ka
  • Re­na­ta Gro­chal (ur. 1977) – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Ta­de­usz Gro­chal (1919–1993) – pol­ski woj­sko­wy
  • Zbi­gniew Gro­chal (ur. 1944) – pol­ski aktor, dzien­ni­karz i pe­da­gog

Wikipedia


grochala

naz­wi­sko


SJP.pl


grochalski

naz­wi­sko


SJP.pl


grochocki

naz­wi­sko


SJP.pl


grochodrzew

cier­ni­ste drze­wo o bia­łych kwia­tach ze­bra­nych w grona; ro­bi­nia aka­cjo­wa


SJP.pl


grochola

naz­wi­sko


SJP.pl


grocholewski

naz­wi­sko


SJP.pl


grocholice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­cho­li­ce – część mia­sta Beł­cha­tów
  • Gro­cho­li­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Gro­cho­li­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Lip­nik
  • Gro­cho­li­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Sa­do­wie
  • Gro­cho­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie beł­cha­tow­skim
  • Gro­cho­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie opa­tow­skim
  • Gro­cho­li­ce – dawna gmina
  • Gro­cho­wa, Gro­chów

Wikipedia


grocholski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Re­mi­giusz Gro­chol­ski (1888–1965) – pol­ski woj­sko­wy
  • An­to­ni Gro­chol­ski (1767–1808) – pol­ski woj­sko­wy i urzęd­nik
  • Bar­ba­ra Gro­chol­ska (ur. 1927) – pol­ska nar­ciar­ka
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Gro­chol­ski (1730–1792) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Jan Du­klan Gro­chol­ski (1762–po 1798) – pol­ski woj­sko­wy
  • Jan Ne­po­mu­cen Gro­chol­ski (1768–1849) – urzęd­nik ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Ka­zi­mierz Gro­chol­ski (1815–1888) – pol­ski zie­mia­nin, dzia­łacz go­spo­dar­czy i po­li­tyk
  • Ksa­we­ry Gro­chol­ski (1903–1947) – pol­ski woj­sko­wy
  • Mar­cin Gro­chol­ski (1727–1807) – pol­ski woj­sko­wy i urzęd­nik
  • Mi­chał Gro­chol­ski (1929–2020) – pol­ski orien­ta­li­sta i urzęd­nik
  • Piotr Gro­chol­ski (1975–2020) – pol­ski gi­ta­rzy­sta
  • Re­mi­gian Mi­chał Gro­chol­ski (1643–1705) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


grochowa

zupa gro­cho­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. gro­chów­ka;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: gro­cho­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­cho­wa – część mia­sta Bo­bo­wa
  • Gro­cho­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Za­wo­nia
  • Gro­cho­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Bardo
  • Gro­cho­wa – część wsi Sied­li­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Bo­bo­wa
  • Gro­cho­wa – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no
  • Gro­cho­li­ce, Gro­chów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wezmę sobie do tej gro­cho­wej dwie krom­ki chle­ba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groch mrz., grochówka ż., grochówa ż.

 przym. grochowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grochówka, zupa grochowa

Wiktionary


grochowalski

naz­wi­sko


SJP.pl


grochowiak

naz­wi­sko, m.in. Sta­ni­sław Gro­cho­wiak (1934-1976) - poeta pol­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ba­stian Gro­cho­wiak (ur. 1977) – pol­ski wo­ka­li­sta i autor tek­stów
  • Sta­ni­sław Gro­cho­wiak (ur. 1934, zm. 1976) – pol­ski poeta, dra­ma­to­pi­sarz i pu­bli­cy­sta

Wikipedia


grochowianka

1. zupa gro­cho­wa; gro­chów­ka;
2. owad z ro­dzi­ny plusk­wia­ków pa­so­ży­tu­ją­cy na ro­śli­nach strącz­ko­wych;
3. słoma z wy­młó­co­ne­go gro­chu


SJP.pl


grochowice

Gro­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gło­gow­skim, w gmi­nie Kotla.

Wikipedia


grochowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grochowiec

Gro­cho­wiec – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

Do 1954 roku w gra­ni­cach mia­sta Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 137 miesz­kań­ców. Jest 21. co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

Wikipedia


grochowina

słoma gro­cho­wa po­zo­sta­ła po ober­wa­niu strą­ków lub wy­młó­ce­niu zia­ren


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sucha ło­dy­ga wy­młó­co­ne­go gro­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aleś młody, nie­doś­wiad­czo­ny, więc na ten raz ci je­szcze do­po­mo­gę. Weź sobie men­del ow­sian­ki i tro­chę gro­cho­win.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groch mrz., grochówka ż.

 przym. grochowy

Wiktionary


grochowiska

pole, na któ­rym ro­śnie groch


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­cho­wi­ska – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie
  • Gro­cho­wi­ska – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska
  • Gro­cho­wi­ska – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Piń­czów
  • Gro­cho­wi­ska – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Odo­la­nów
  • Gro­cho­wi­ska – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Gro­cho­wi­ska – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gro­cho­wi­skach, w gmi­nie Piń­czów, w po­wie­cie piń­czow­skim, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim
  • Gro­cho­wi­ska – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie lu­bo­mel­skim
  • Gro­cho­wi­ska Księ­że
  • Gro­cho­wi­ska Szla­chec­kie

Wikipedia

Patrz:

Grochowiska

grochowiski

→ Gro­cho­wi­ska


SJP.pl

Patrz:

Grochowiska

grochowisko

pole, na któ­rym ro­śnie groch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. ścier­ni­sko gro­cho­we

Wiktionary

Gro­cho­wi­sko (słow. "Hra­cho­vi­sko") – środ­ko­wa część po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go grzbie­tu Babek ("Babky") w sło­wac­kich Ta­trach Za­chod­nich. W grzbie­cie tym ko­lej­no wy­róż­nia się: Straż ("Stráž"), Ró­wień ("Roveň", 1268 m), Gro­cho­wi­sko, prze­łęcz Uj­ście ("Ústie, Brána", ok.

Wikipedia

Patrz:

Grochowiska

Przykłady

 (1.1) Wró­ci­łam się na gro­cho­wi­sko, bo za­pom­nia­łam za­pa­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groch mrz.

 przym. grochowy

Wiktionary


grochownik

krzew z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych po­cho­dzą­cy z Man­dżu­rii i Sy­be­rii, o kwia­tach żół­tych, bia­łych lub ró­żo­wych; ka­ra­ga­na


SJP.pl


grochowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­cho­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Kę­so­wo
  • Gro­cho­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Su­lę­cin
  • Gro­cho­wo – dawny fol­wark w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Uź­mio­ny.

Wikipedia


grochowski

przy­miot­nik od: Gro­chów


SJP.pl

Gro­chow­ski (forma żeń­ska: Gro­chow­ska, licz­ba mnoga: Gro­chow­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


grochowy

przy­miot­nik od: groch


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gro­chem, do­ty­czą­cy gro­chu; za­wie­ra­ją­cy groch

Wiktionary

Gro­cho­wy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Ry­chwał.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z mącz­ki gro­cho­wej można przy­rzą­dzić smacz­ne purée do obia­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groch mrz., grochówka ż., grochowa ż., grochowina ż., grochowisko n., grochowiec m.

:: zdrobn. groszek m.

 przym. groszkowy, groszkowaty

Wiktionary


grochulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Gro­chul­ska (1924–2017) – pol­ska hi­sto­rycz­ka
  • Hen­ryk Gro­chul­ski (1907–1985) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Hen­ryk Gro­chul­ski (1925–2000) – pol­ski ar­chi­tekt i kon­ser­wa­tor za­byt­ków
  • Ja­nusz Gro­chul­ski (1913–2003) – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa wod­ne­go i po­li­tyk
  • Jerzy Gro­chul­ski (ur. 1957) – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
  • Ka­zi­mierz Gro­chul­ski (1881–1961) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny i związ­ko­wy
  • Ka­zi­mierz Gro­chul­ski – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy i par­tyj­ny

Wikipedia


grochy

wzór na odzie­ży w kształ­cie kółek o wiel­ko­sci grosz­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) deseń w po­sta­ci du­żych kro­pek wy­raź­nie od­ci­na­ją­cych się od tła

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|groch.

Wiktionary

Gro­chy (nazwa hi­sto­rycz­na: Stare Gro­chy) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Poś­więt­ne.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go w Poś­więt­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­na ubra­na była w białą su­kien­kę w czer­wo­ne gro­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔxɨ, AS: groχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groch mrz.

Wiktionary


grochów

po­tocz­nie: zupa gro­cho­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­chów – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Praga-Po­łud­nie
  • Gro­chów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Gro­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Nowe Ostro­wy
  • Gro­chów – przy­sió­łek wsi Trzy­głów w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Gro­chów – dawna gmina
  • Gro­chów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski
  • Gro­cho­wo, Gro­chów Szla­chec­ki, Ko­lo­nia Gro­chów

Wikipedia


grochówa

po­tocz­nie: zupa gro­cho­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. od: gro­chów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bra­cisz­ko­wie na­jed­li się gro­chó­wy i pu­szcza­li bąki przez cały dzień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grochówka ż., grochóweczka ż., groch m., grochowa ż., groszek m., Grochówka ż., Grochowiec m., Grochy nmos., Grochowy nmos., Grochów m.

 przym. grochowy, grochówkowy, groszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grochówka, zupa grochowa

Wiktionary


grochóweczka

zdrob­nie­nie od: gro­chów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: gro­chów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę gro­chó­wecz­kę z chle­bem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɔxuˈvɛt͡ʃka, AS: groχuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grochówka ż., grochówa ż.

Wiktionary


grochówka

zupa z gro­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa go­to­wa­na na bazie gro­chu, w Pol­sce tra­dy­cyj­nie gęsta, z żół­te­go gro­chu, na wy­wa­rze mięs­nym, z ziem­nia­ka­mi, wę­dzon­ką i ma­je­ran­kiem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gro­chów­ka – zupa z gro­chu
  • Gro­chów­ka – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Gro­chów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • gro­chów­ka – od­mia­na ja­bło­ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na za­koń­cze­nie rajdu po­czę­sto­wa­no nas tra­dy­cyj­ną gro­chów­ką.

 (1.1) Pod­czas fe­sti­wa­lu za­pre­zen­tu­je­my 4 wer­sje gro­chów­ki z kotła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔˈxufka, AS: groχufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groch mrz., grochowa ż., groszek mrz., Grochówka ż., Grochowiec mrz., Grochy lm nm., Grochowy lm nm., Grochów mrz., groszkowanie n., Grochówek mrz.

:: zdrobn. grochóweczka ż.

:: zgrub. grochówa ż.

 czas. groszkować ndk.

 przym. grochowy, grochówkowy, groszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa grochowa; gwara. grochowianka, grochówa

Wiktionary


grochówkowy

przy­miot­nik od: gro­chów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z gro­chów­ki, za­wie­ra­ją­cy gro­chów­kę

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z gro­chów­ką, od­no­szą­cy się do gro­chów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grochówa ż., groch mrz., grochówka ż.

Wiktionary


grocik

zdrob­nie­nie od: grot (strza­ły)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od grot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie grot, lecz tylko mały gro­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grot m.

Wiktionary


grocjusz

naz­wi­sko


SJP.pl


grocki

naz­wi­sko


SJP.pl


groddeck

[czy­taj: GROdek] naz­wi­sko


SJP.pl


grodecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Gro­dec­ki – urzęd­nik, dy­plo­ma­ta
  • Józef Gro­dec­ki – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ka­zi­mierz Gro­dec­ki – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Roman Gro­dec­ki – hi­sto­ryk
  • Ste­fan Lud­wik Gro­dec­ki – ofi­cer
  • Wik­tor Gro­dec­ki – re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i mon­ta­ży­sta
  • Wła­dy­sław Gro­dec­ki – po­dróż­nik i prze­wod­nik

Wikipedia


grodek

naz­wi­sko


SJP.pl


grodenapl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ro­dzaj daw­nej, jed­wab­nej tka­ni­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) poś­rod­ku sali, na sto­łach przy­kry­tych bia­łym atła­sem, stała trum­na. Trum­na ta była wy­bi­ta bia­łym gro­de­na­plem i ob­szy­ta gęstą białą riu­szą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grodenaplowy

Wiktionary


grodeturowy

przy­miot­nik od: gro­de­tur


SJP.pl


grodkowianin

miesz­ka­niec Grod­ko­wa


SJP.pl


grodkowianka

miesz­kan­ka Grod­ko­wa


SJP.pl


grodkowice

Grod­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Kłaj, około 25 km na po­łud­nio­wy wschód od cen­trum Kra­ko­wa. Przed re­for­mą ad­mi­ni­stra­cyj­ną w 1999 roku na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


grodkowski

przy­miot­nik od: Grod­ków


SJP.pl


grodków

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Grod­ków ( Grott­kau) – mia­sto w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, sie­dzi­ba gminy Grod­ków.

W mie­ście mie­szczą się duże za­kła­dy prze­my­słu me­ta­lo­we­go, spo­żyw­cze­go, wyt­wór­nia pasz. Obec­nie głów­ną ga­łę­zią go­spo­dar­ki są usłu­gi, w szcze­gól­no­ści w za­kre­sie rol­nict­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔtkuf, AS: grotkuf

Wiktionary


grodnianin

miesz­ka­niec Grod­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Grod­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Grod­na, uro­dzo­na w Grod­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy po paru mi­nu­tach na miej­scu zda­rze­nia zja­wi­ła się mi­li­cja, wokół prze­ciw­ni­ka Łu­ka­szen­ki ze­bra­ło się około 50 grod­nian i kilku re­por­te­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grodno n., Grodzieńszczyzna ż.

:: fż. grodnianka ż.

 przym. grodzieński

Wiktionary


grodnianka

miesz­kan­ka Grod­na


SJP.pl


grodno

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na Bia­ło­ru­si;

Wiktionary

Grod­no (biał. Гродна, "Hrod­na"; ros. Гродно, "Grod­no; lit. Gar­di­nas") – mia­sto ob­wo­do­we w za­chod­niej czę­ści Bia­ło­ru­si, nad Niem­nem, w po­bli­żu gra­ni­cy z Pol­ską, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du gro­dzień­skie­go; 361 115 miesz­kań­ców (2024); oś­ro­dek prze­my­sło­wy; port lot­ni­czy (nie­ob­słu­gu­ją­cy re­gu­lar­nych rej­sów), wę­zło­wa sta­cja ko­le­jo­wa oraz węzeł dro­go­wy, przy­stań rzecz­na; uni­wer­sy­tet (od 1978); sie­dzi­ba Związ­ku Po­la­ków na Bia­ło­ru­si i pol­skie­go kon­su­la­tu ge­ne­ral­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grod­no po­ło­żo­ne jest nad Niem­nem nie­da­le­ko gra­ni­cy z Pol­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔdnɔ, AS: grodno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grodzieńszczyzna ż., grodnianin mos., grodnianka ż.

 przym. grodzieński

Wiktionary


grododzierżca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. hist. adm. urzęd­nik spra­wu­ją­cy wła­dzę nad gro­dem, sta­ro­sta grodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sta­tu­tach ma­zo­wiec­kich z XV w. znaj­du­je­my nazwę „gro­do­dzierż­cy“.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasztelan

Wiktionary


grodowy

przy­miot­nik od: gród


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gro­dem, do­ty­czą­cy grodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gród mrz., podgrodzie n.

 przym. grodzki

Wiktionary


grody

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|gród.

Wiktionary

Grody – tra­dy­cyj­na cze­ska gra plan­szo­wa przez­na­czo­na dla dwóch osób.

Roz­gry­wa­na jest na plan­szy po­dzie­lo­nej na rzędy i ko­lum­ny (19x19) przy po­mo­cy szes­na­stu pio­nów (8 bia­łych i 8 czar­nych). Pola plan­szy dzie­lą się na dwa ro­dza­je – wśród zwy­kłych, nie­oz­na­czo­nych, pól znaj­du­ją się spe­cjal­nie oz­na­czo­ne pola, które sta­no­wią mury dwu le­żą­cych na­prze­ciw sie­bie gro­dów. Na nich w roz­sta­wie­niu po­cząt­ko­wym usta­wio­ne są piony obyd­wu gra­czy. Po­nad­to spe­cjal­ny­mi po­la­mi są także tak zwane rynki gro­dów.

Wikipedia


grodza

1. bu­dow­la tym­cza­so­wa z ma­te­ria­łów wo­do­szczel­nych;
2. mała za­gro­da zwie­rząt ho­dow­la­nych lub psów; kojec, koj­czyk;
3. pusty, szczel­ny prze­dział na stat­ku wod­nym, od­dzie­la­ją­cy zbior­ni­ki ła­dun­ków płyn­nych od in­nych po­mie­szczeń; gro­bla, ko­fer­dam


SJP.pl


grodzenie

zwy­kle o po­cząt­ku re­wo­lu­cji prze­my­sło­wej w daw­nej An­glii: po­dział do­tych­cza­so­wych wspól­nych grun­tów rol­nych na od­dziel­ne pry­wat­ne pola i pa­stwi­ska; pro­ces gro­dzeń


SJP.pl


grodzeniowy

zwią­za­ny ze sta­wia­niem ogro­dze­nia wokół cze­goś


SJP.pl


grodzianin

daw­niej: miesz­ka­niec grodu (zamku)


SJP.pl


grodzica

w bu­dow­nict­wie: me­ta­lo­wy pal do wy­ko­ny­wa­nia szczel­nych ścia­nek poz­wa­la­ją­cych na pro­wa­dze­nie prac bu­dow­la­nych w wy­ko­pie


SJP.pl

Gro­dzi­ca, brus – sta­lo­wy kształ­tow­nik wal­co­wa­ny o okre­ślo­nym prze­kro­ju po­przecz­nym. W Pol­sce spot­kać można bu­dow­le stałe i tym­cza­so­we z uży­ciem gro­dzic Lar­se­na, rza­dziej Krup­pa, współ­cze­śnie także inne (pro­du­cen­ci za­strze­ga­ją włas­ne, opra­co­wa­ne przez sie­bie, ich kształ­ty).

Wikipedia


grodzicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Gro­dzic­ki (forma żeń­ska: Gro­dzic­ka, licz­ba mnoga: Gro­dzic­cy) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


grodziczeński

zwią­za­ny z Gro­dzicz­nem, do­ty­czą­cy Gro­dzicz­na


SJP.pl


grodziczno

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­dzicz­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Rzą­śnik
  • Gro­dzicz­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Gro­dzicz­no
  • Gro­dzicz­no – gro­ma­da

Wikipedia


grodziec

1. dziel­ni­ca Bę­dzi­na;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Graz, mia­sto w Au­strii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­dziec – część mia­sta Bę­dzin
  • Gro­dziec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Za­grod­no
  • Gro­dziec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Czer­wińsk nad Wisłą
  • Gro­dziec – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Świer­czów
  • Gro­dziec – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin
  • Gro­dziec – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Ozi­mek
  • Gro­dziec – osada w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty
  • Gro­dziec – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Ja­sie­ni­ca
  • Gro­dziec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Gro­dziec
  • Gro­dziec – gmina w pow. ko­niń­skim
  • Gro­dziec – dawna gmina wiej­ska, w po­wie­cie bę­dziń­skim, w wo­je­wództ­wie ka­to­wic­kim, obec­nie część Bę­dzi­na
  • Gro­dziec – dawna gmina wiej­ska, w po­wie­cie biel­skim, w wo­je­wództ­wie ka­to­wic­kim, obec­nie część gminy Ja­sie­ni­ca

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grodziecki

Wiktionary


grodziecki

przy­miot­nik od: Gro­dziec


SJP.pl


grodzieński

przy­miot­nik od: Grod­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Grod­na, zwią­za­ny z Grod­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kra­kow­ski czu­lent to nie jest do­kład­nie to, co gro­dzień­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔˈd͡ʑɛ̇̃j̃sʲci, AS: groʒ́ė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grodzieńszczyzna ż., Grodno n., grodnianin mos., grodnianka ż.

Wiktionary


grodzieńszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion na Bia­ło­ru­si wokół Grod­na, obej­mu­ją­cy w przy­bli­że­niu ob­szar daw­ne­go wo­je­wództ­wa gro­dzień­skie­go, daw­nej gu­ber­ni gro­dzień­skiej lub obec­ne­go ob­wo­du gro­dzień­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­dzień­szczyz­na – nie­for­mal­ny rejon na te­re­nie dzi­siej­szej Bia­ło­ru­si, obej­mu­ją­cy oko­li­ce Grod­na, te­re­ny daw­nej Gro­dzień­szczyz­ny – róż­nie de­fi­nio­wa­ne, naj­czę­ściej utoż­sa­mia­ne z d. gu­ber­nią gro­dzień­ską...
  • wo­je­wództ­wo gro­dzień­skie
  • po­wiat gro­dzień­ski
  • gu­ber­nia gro­dzień­ska
  • obwód gro­dzień­ski
  • rejon gro­dzień­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gro­dzień­szczyz­na obec­nie jest czę­ścią te­ry­to­rium Bia­ło­ru­si.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɔd͡ʑɛ̇̃j̃ˈʃt͡ʃɨzna, AS: groʒ́ė̃ĩ ̯ščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grodno n., grodnianin mos., grodnianka ż.

 przym. grodzieński

Wiktionary


grodziowy

przy­miot­nik od: gródź


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gro­dzią, do­ty­czą­cy gro­dzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gródż ż.

Wiktionary


grodzisk

gro­dzi­szcze;
1. bu­dow­la bę­dą­ca po­zo­sta­ło­ścią po obron­nym gro­dzie, głów­nie z wczes­ne­go śred­nio­wie­cza
2. wiel­ki gród


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kil­ku­na­stu wsi w Pol­sce

 (1.2) geogr. osied­le w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści War­sza­wy;

 (1.3) pot. Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­dzisk – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Słońsk
  • Gro­dzisk – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Dmo­sin
  • Gro­dzisk – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Mrozy
  • Gro­dzisk – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Zbu­czyn
  • Gro­dzisk – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Sab­nie
  • Gro­dzisk – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Gręb­ków
  • Gro­dzisk – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka
  • Gro­dzisk – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Gro­dzisk
  • Gro­dzisk – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Su­cho­wo­la
  • Gro­dzisk – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Bli­za­nów
  • Gro­dzisk – osied­le w War­sza­wie, Bia­ło­łę­ka
  • Gro­dzisk – gmina w pow. sie­mia­tyc­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie wie­dzia­ła, jak się tu zna­la­zła. Pa­mię­ta­ła tylko, że je­cha­ła ro­we­rem po as­fal­to­wej opa­le­nic­kiej dro­dze do skle­pu GS-u w Gro­dzi­sku, tego, co jest zaraz przed to­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔd͡ʑisk, AS: groʒ́isk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grodzisko n., grodziszczanin, grodziszczanka

 przym. grodziski

Wiktionary


grodziski

przy­miot­nik od: Gro­dzisk, Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki, Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski, Gro­dzi­sko, Gro­dzi­sko Dolne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Gro­dzi­ska

 (1.2) do­ty­czą­cy Gro­dzi­ska Ma­zo­wiec­kie­go

 (1.3) do­ty­czą­cy Gro­dzi­ska Wiel­ko­pol­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sław Gro­dzi­ski (se­nior) (1889–1946) – ad­wo­kat
  • Sta­ni­sław Gro­dzi­ski (ju­nior) (1929–2020) – hi­sto­ryk prawa
  • Ka­ro­li­na Gro­dzi­ska (ur. 1957) – hi­sto­ryk

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) We wto­rek mar­sza­łek Ma­zo­wsza Adam Stru­zik i Marek Wierz­bic­ki, sta­ro­sta po­wia­tu gro­dzi­skie­go, pod­pi­sa­li umowę na prze­ka­za­nie mu­ze­um 1,2 mln zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔˈd͡ʑisʲci, AS: groʒ́isʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grodzisko n., Grodzisko n., Grodzisk m., grodziszczanin m., grodziszczanka ż.

Wiktionary


grodziskie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. piwo pro­du­ko­wa­ne prze­de wszyst­kim przez bro­war w Gro­dzi­sku Wiel­ko­pol­skim

Wiktionary

Gro­dzi­skie – je­zio­ro znaj­du­ją­ce się na te­re­nie gminy Banie, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go, w pół­noc­nej czę­ści Po­je­zie­rza My­śli­bor­skie­go.

Je­zio­ro znaj­du­je się na ob­sza­rze chro­nio­nym Na­tu­ra 2000 o naz­wie Do­li­na Tywy.

Nie­da­le­ko pół­noc­ne­go brze­gu je­zio­ra znaj­du­je się zamek w Swob­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chwi­li na mi­li­cyj­nej twa­rzy po­ja­wił się zna­czą­cy uśmiech, a zaraz potem dłoń po­wę­dro­wa­ła w górę i usta­wi­ła na bla­cie pełną bu­tel­kę gro­dzi­skie­go.

Wiktionary


grodzisko

gro­dzi­szcze;
1. bu­dow­la bę­dą­ca po­zo­sta­ło­ścią po obron­nym gro­dzie, głów­nie z wczes­ne­go śred­nio­wie­cza
2. wiel­ki gród


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. duży gród obron­ny

 (1.2) ar­che­ol. po­zo­sta­ło­ści grodu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gro­dzi­sko – po­zo­sta­łość po gro­dzie
  • Gro­dzi­sko – część mia­sta Czchów
  • Gro­dzi­sko – część mia­sta Gdańsk
  • Gro­dzi­sko – część mia­sta San­do­mierz
  • Gro­dzi­sko – część mia­sta Wo­dzi­sław Ślą­ski
  • Gro­dzi­sko – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Świ­ni­ce Warc­kie
  • Gro­dzi­sko – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­ki wschod­nim, w gmi­nie Rzgów
  • Gro­dzi­sko – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów
  • Gro­dzi­sko – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno
  • Gro­dzi­sko – osada w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń
  • Gro­dzi­sko – przy­sió­łek w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Skała
  • Gro­dzi­sko – część wsi Wiel­mo­ża w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Su­ło­szo­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rów­ni­nie wy­ro­sło gro­dzi­sko ksią­żę­ce oto­czo­ne wy­so­ki­mi mu­ra­mi z ośmio­ma basz­ta­mi.

 (1.2) Na maj­da­nie gro­dzi­ska odt­wo­rzo­no też ka­mien­ny kur­han z okre­su wczes­no­sło­wiań­skie­go.

 (1.2) Pro­fe­sor wydał książ­kę o gro­dzi­skach roz­sia­nych na po­łud­niu Wiel­ko­pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grodzisk mrz., Grodzisko mrz., gród mrz.

 czas. grodzić ndk.

 przym. grodziski, grodziskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gród

Wiktionary


grodziskodoleński

przy­miot­nik od: Gro­dzi­sko Dolne


SJP.pl


grodziskomazowiecki

przy­miot­nik od: Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki; ma­zo­wiec­ko­gro­dzi­ski


SJP.pl


grodziskowielkopolski

przy­miot­nik od: Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski


SJP.pl


grodziskowy

przy­miot­nik od: gro­dzi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gro­dzi­skiem, do­ty­czą­cy gro­dzi­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grodzisko mrz., Grodzisko mrz.

Wiktionary


grodziszczanin

miesz­ka­niec Gro­dzi­ska Ma­zo­wiec­kie­go, Gro­dzi­ska Wiel­ko­pol­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści: Gro­dzi­sko, Gro­dzisk, Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki lub Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z miej­sco­wo­ści: Gro­dzi­sko, Gro­dzisk, Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki lub Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski, tam uro­dzo­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɔd͡ʑiʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: groʒ́iščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grodzisk m., Grodzisko n.

:: fż. grodziszczanka ż.

 przym. grodziski

Wiktionary


grodziszczanka

miesz­kan­ka Gro­dzi­ska Ma­zo­wiec­kie­go, Gro­dzi­ska Wiel­ko­pol­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gro­dzi­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɔd͡ʑiʃˈt͡ʃãnka, AS: groʒ́iščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grodzisk m.

:: fm. grodziszczanin m.

 przym. grodziski

Wiktionary


grodziszcze

gro­dzi­sko;
1. bu­dow­la bę­dą­ca po­zo­sta­ło­ścią po obron­nym gro­dzie, głów­nie z wczes­ne­go śred­nio­wie­cza
2. wiel­ki gród


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gro­dzi­szcze – po­zo­sta­łość po gro­dzie
  • Gro­dzi­szcze – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Grę­bo­ci­ce
  • Gro­dzi­szcze – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Gro­dzi­szcze – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Sto­szo­wi­ce
  • Gro­dzi­szcze – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
  • Gro­dzi­szcze – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Brody
  • Gro­dzi­szcze – przy­sió­łek wsi Ma­cie­jo­wi­ce w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów
  • Gro­dzi­szcze – góra w Su­de­tach Środ­ko­wych, Wzgó­rza Wło­dzic­kie
  • Gro­dzi­szcze – gro­ma­da
  • Gro­dzi­szcze – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Gro­dzi­szcze, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Gro­dzi­szcze Ma­zo­wiec­kie – przy­sta­nek w Gro­dzi­sku, w po­wie­cie miń­skim
  • Gro­dzi­szcze-Ko­lo­nia

Wikipedia


grodziszczko

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­dziszcz­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Dusz­ni­ki
  • Gro­dziszcz­ko – część wsi Giecz w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Do­mi­no­wo
  • nazwa gro­dzi­ska w Gie­czu

Wikipedia


grodzisław

imię mę­skie


SJP.pl

Gro­dzi­sław, Grodz­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Grodz(i)-" ("gro­dzić, ota­czać pło­tem") i "-sław" ("sława").

Gro­dzi­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi 10 kwiet­nia i 12 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


grodzisławostwo

Gro­dzi­sław z mał­żon­ką; Gro­dzi­sła­wo­wie


SJP.pl


grodzisławowie

imię mę­skie


SJP.pl


grodzisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gro­dzi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


grodzić

1. ota­czać pło­tem; ogra­dzać;
2. od­dzie­lać, prze­gra­dzać, za­sta­wiać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ogro­dzić, prze­gro­dzić, za­gro­dzić)

 (1.1) od­dzie­lać coś od oto­cze­nia za po­mo­cą ogro­dze­nia

 (1.2) sta­no­wić ogro­dze­nie; być ba­rie­rą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ogródek mrz., ogród mrz., ogrodzenie n., grodzenie n., grodzisko n., ogrodniczek mos., ogrodniczka ż.

Wiktionary


grodziński

naz­wi­sko


SJP.pl


grodzki

zwią­za­ny dawną osadą obron­ną lub oś­rod­kiem wła­dzy lo­kal­nej


SJP.pl


grodztwo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grodzt­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Grodzt­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Kowal

Wikipedia


grodźczanin

miesz­ka­niec Grodź­ca


SJP.pl


grodźczanka

miesz­kan­ka Grodź­ca


SJP.pl


grof

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hra­bia, graf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. grofka ż.

Wiktionary


grofka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hra­bi­na, hra­bian­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. grof m.

Wiktionary


grog

napój al­ko­ho­lo­wy: mocny al­ko­hol, zmie­sza­ny z go­rą­cą wodą i osło­dzo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. żegl. napój al­ko­ho­lo­wy z moc­ne­go trun­ku (zwy­kle araku lub rumu), roz­cień­czo­ne­go go­rą­cą wodą i osło­dzo­ne­go, nie­kie­dy ze sma­ko­wy­mi do­dat­ka­mi;

Wiktionary

Grog – napój al­ko­ho­lo­wy w po­sta­ci rumu (lub in­ne­go wy­so­ko­pro­cen­to­we­go al­ko­ho­lu) roz­cień­czo­ne­go wodą z do­dat­kiem cukru i soku z cy­tru­sów. Napój po­pu­lar­nie ko­ja­rzo­ny z ma­ry­na­rza­mi.

Grog wy­da­wa­ny był nieg­dyś ma­ry­na­rzom na ża­glow­cach, zwła­szcza we flo­cie bry­tyj­skiej. Nazwa po­cho­dzi od an­giel­skie­go ad­mi­ra­ła Ed­war­da Ver­no­na prze­zy­wa­ne­go przez ma­ry­na­rzy „Old Grog” od stale no­szo­ne­go pła­szcza sztor­mo­we­go z gro­gra­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dała nam go­to­wa­ne­go szka­pie­go mięsa i ka­za­ła je za­pi­jać gro­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔk, AS: grok

Wiktionary


groggy

[czy­taj: grogi] okre­śle­nie stanu chwi­lo­we­go oszo­ło­mie­nia u bok­se­ra po otrzy­ma­niu sil­ne­go ciosu


SJP.pl


groicki

naz­wi­sko


SJP.pl


grojec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­jec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Al­wer­nia
  • Gro­jec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Oś­wię­cim
  • Gro­jec – wieś w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Bo­ro­nów
  • Gro­jec – gro­ma­da
  • Gro­jec (612 m n.p.m.) – pasmo wzgórz w Kot­li­nie Ży­wiec­kiej, po­ło­żo­ne w woj. ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim
  • Gro­jec (234 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, gmi­nie Biały Bór
  • Gró­jec

Wikipedia


grojer

szwaj­car­ski i fran­cu­ski ser pod­puszcz­ko­wy; gru­jer


SJP.pl


grom

1. pio­run, grzmot;
2. gniew­ne ostrze­że­nie, na­pom­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. pio­run

 (1.2) książk. zwy­kle w lm. ostre, gniew­ne na­pom­nie­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. rozk. od: gro­mić

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) C. lm. od: gra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grom – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Pasym
    • Grom – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gro­mie
  • Grom – gro­ma­da
  • Grom – je­zio­ro
  • Wik­tor Ko­nop­ko ps. Grom (1913-1944) – rot­mistrz Woj­ska Pol­skie­go, ko­men­dant Ob­wo­du Gra­jew­skie­go AK
  • grzmot – grom dzwię­ko­wy
  • grom – ro­syj­ski dron
  • Grom – po­ciąg pan­cer­ny
  • GROM – jed­nost­ka woj­sko­wa
  • Grom – prze­ciw­lot­ni­czy ze­staw ra­kie­to­wy
  • Grom – album Be­he­moth
  • grom dźwię­ko­wy – efekt aku­stycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gro­mo­wi czę­sto to­wa­rzy­szy bły­ska­wi­ca i grzmot.

 (1.2) W star­szych kla­sach bel­fer ci­skał gromy z byle po­wo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃m, AS: grõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gromnica ż., Gromniczna ż.

 czas. gromić ndk., rozgromić dk.

 przym. gromniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piorun

Wiktionary


grom-owiec

żoł­nierz GROM-u (Grupy Re­a­go­wa­nia Ope­ra­cyj­no-Ma­ne­wro­we­go); gro­mo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żoł­nierz z pol­skiej jed­nost­ki spe­cjal­nej GROM

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gromowiec

Wiktionary


grom.

skrót od: gro­ma­da, gro­madz­ki


SJP.pl


gromada

1. jed­nost­ka w sy­ste­ma­ty­ce ro­ślin lub zwie­rząt;
2. duża licz­ba osób, zwie­rząt lub rze­czy ze­bra­na w jed­nym miej­scu;
3. daw­niej: jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbio­ro­wi­sko przed­mio­tów, zwie­rząt czy ludzi, zwy­kle dość licz­ne

 (1.2) biol. ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na w bo­ta­ni­ce niż­sza rangą od kró­le­stwa, wyż­sza od klasy;

 (1.3) biol. ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na w zo­o­lo­gii niż­sza rangą od typu, wyż­sza od rzędu;

 (1.4) astr. sku­pie­nie gwiazd róż­ne­go po­cho­dze­nia ob­ser­wo­wa­ne na nie­wiel­kiej prze­strze­ni nieba;

 (1.5) adm. dawna jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go w Pol­sce i za­bo­rze ro­syj­skim; po­tocz­nie rów­nież jej ad­mi­ni­stra­cja;

 (1.6) hist. okre­śle­nie uży­wa­ne w naz­wach or­ga­ni­za­cji po­lo­nij­nych Wiel­kiej Emi­gra­cji w XIX w., po klę­sce pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go

 (1.7) geol. po­ziom kla­sy­fi­ka­cji mi­ne­ra­łów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gro­ma­da − w pol­szczyź­nie: duża licz­ba ludzi, zwie­rząt lub przed­mio­tów ze­bra­nych w jed­nym miej­scu
  • gro­ma­da – w ur­ba­ni­sty­ce: dawna jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Pol­sce, ma­ją­ca różne zna­cze­nia w róż­nych okre­sach cza­so­wych
  • gro­ma­da – w bio­lo­gii: jedna z ka­te­go­rii sy­ste­ma­tycz­nych.
  • gro­ma­da − w mi­ne­ra­lo­gii: grupa mi­ne­ra­łów o po­dob­nym skła­dzie che­micz­nym.
  • gro­ma­da ję­zy­ko­wa − w ję­zy­koz­naw­stwie: jed­nost­ka sku­pia­ją­ca grupy ga­łę­zi ję­zy­ko­wych
  • gro­ma­da ga­lak­tyk − sku­pi­sko ga­lak­tyk two­rzą­cych układ zwią­za­ny gra­wi­ta­cyj­nie
  • gro­ma­da gwiazd − zgru­po­wa­nie gwiazd zwią­za­nych wspól­nym po­cho­dze­niem
    • gro­ma­da ot­war­ta − grupa luźno po­wią­za­nych gwiazd o wspól­nym po­cho­dze­niu
    • gro­ma­da ku­li­sta – grupa sil­nie po­wią­za­nych gra­wi­ta­cyj­nie gwiazd
  • gro­ma­da zu­cho­wa – jedna z jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych har­cer­stwa.
  • Ogól­no­kra­jo­wa Spół­dziel­nia Tu­ry­stycz­na Gro­ma­da – przed­się­bior­stwo dzia­ła­ją­ce na rynku tu­ry­stycz­nym
  • Gro­ma­da – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1951 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była nas cała gro­ma­da na obo­zie w Kar­pa­czu.

 (1.3) Wszyst­kie mi­no­gi przy­na­le­żą do gro­ma­dy ce­fa­la­spi­doksz­tałt­nych.

 (1.4) Mgła­wi­cy Me­ro­pe na­le­ży szu­kać w gro­ma­dzie Ple­jad.

 (1.5) Dzia­dek po­je­chał do gro­ma­dy po kwit na wę­giel.

 (1.7) Kla­sy­fi­ka­cja mi­ne­ra­łów po­le­ga na upo­rząd­ko­wa­niu ich w gro­ma­dy, klasy, grupy i sze­re­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃ˈmada, AS: grõmada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gromadzenie n., zgromadzenie n., ogrom m., nagromadzenie n., gromadnik m., gromadnictwo n., grumada ż.

:: zdrobn. gromadka ż.

 czas. gromadzić ndk., zgromadzić dk., nagromadzić dk.

 przym. gromadny, gromadzki, gromadniczy

 przysł. gromadnie, gromadniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grupa, rzesza, wspólnota, mrowie, tłum, zbiegowisko; o zwierzętach stado, tabun, ławica, rój; pot. kupa; książk. hurma; przest. ciżba, ćma; pejor. zgraja, banda, horda, czereda, gawiedź, hałastra, daw. grumada

Wiktionary


gromadecki

przy­miot­nik od: Gro­mad­ka (wieś na Dol­nym Ślą­sku)


SJP.pl


gromadka

zdrob­nie­nie od: gro­ma­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od gro­ma­da

Wiktionary

Gro­mad­ka (nazwa hi­sto­rycz­na: Gro­dza­no­wi­ce, niem. "Grems­dorf") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Gro­mad­ka.

Sie­dzi­ba gminy Gro­mad­ka i naj­więk­sza wieś gminy. Liczy 2029 miesz­kań­ców, z czego 51% sta­no­wią ko­bie­ty, a 49% męż­czyź­ni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gromada ż., gromadzenie n., zgromadzenie n.

 czas. gromadzić ndk.

Wiktionary


gromadkarski

→ gro­mad­karz, → gro­mad­kar­stwo


SJP.pl

Patrz:

gromadkarz, → gromadkarstwo

gromadkarstwo

ruch ewan­ge­lic­ki na War­mii i Ma­zu­rach bę­dą­cy wy­ra­zem pro­te­stu prze­ciw­ko ger­ma­ni­za­cji Ma­zu­rów przez Niem­ców


SJP.pl


gromadkarz

czło­nek ruchu ewan­ge­lic­kie­go na War­mii i Ma­zu­rach bę­dą­ce­go wy­ra­zem pro­te­stu prze­ciw­ko ger­ma­ni­za­cji Ma­zu­rów przez Niem­ców


SJP.pl


gromadnie

przy­słó­wek

 (1.1) tłum­nie, ma­so­wo, gru­po­wo, w gro­ma­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gromada ż., gromadzenie n.

 czas. zgromadzić, gromadzić ndk.

 przym. gromadny

Wiktionary


gromadniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gro­mad­nie


SJP.pl


gromadnik

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny styn­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w wo­dach mórz pół­noc­nych; ka­pe­lan


SJP.pl

Gro­mad­nik, ka­pe­lan ("Mal­lo­tus vil­lo­sus") – ga­tu­nek ryby styn­koksz­tałt­nej z ro­dzi­ny styn­ko­wa­tych (Os­me­ri­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Mal­lo­tus".

Wikipedia


gromadny

1. tłum­ny, ma­so­wy, licz­ny;
2. wy­stę­pu­ją­cy wspól­nie, w gro­ma­dzie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) tłum­ny, ma­so­wy

 (1.2) wy­stę­pu­ją­cy w gro­ma­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgromadzenie n.

 czas. zgromadzić

Wiktionary


gromadowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gromadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gro­ma­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɔ̃maˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: grõmaʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gromadzić, zgromadzić

 rzecz. gromadka ż., zgromadzenie n., gromada

 przysł. gromadnie

 przym. gromadny

Wiktionary


gromadziciel

daw­niej: osoba, która coś gro­ma­dzi


SJP.pl


gromadzicielka

→ gro­ma­dzi­ciel


SJP.pl

Patrz:

gromadziciel

gromadzisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ster­ta ze­bra­nych z pola ka­mie­ni

Wiktionary


gromadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) skła­dać, zbie­rać w jed­nym miej­scu

 (1.2) zbie­rać, ko­lek­cjo­no­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gro­ma­dzić się

 (2.1) zbie­rać się w więk­szej ilo­ści

 (2.2) zbie­rać się w gro­ma­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brud­ną bie­liz­nę gro­ma­dzi­my w osob­nym po­jem­ni­ku.

 (1.2) Jan gro­ma­dzi znacz­ki pocz­to­we.

 (2.1) Stosy śmie­ci gro­ma­dzi­ły się obok na­sze­go bloku.

 (2.2) Wielu ludzi gro­ma­dzi­ło się wokół miej­sca wy­pad­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃ˈmad͡ʑit͡ɕ, AS: grõmaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zgromadzić, nagromadzić

 rzecz. nagromadzenie n., gromadka ż., zgromadzenie n., gromadzenie, gromada

 przym. gromadny

 przysł. gromadnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akumulować, odkładać, składać, skupiać, zbierać, zgarniać, zagarniać, znosić, przynosić

 (1.2) kolekcjonować

 (2.1) nawarstwiać się, spiętrzać się, odkładać się, akumulować się

Wiktionary


gromadziński

naz­wi­sko


SJP.pl


gromadzki

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) adm. zwią­za­ny z gro­ma­dą jako jed­nost­ką ad­mi­ni­stra­cyj­ną

Wiktionary

Gro­madz­ki ("Ła­będź Od­mien­ny I") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Ła­będź.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zgromadzenie n., gromada ż.

 czas. zgromadzić

Wiktionary


gromala

naz­wi­sko


SJP.pl


gromek

naz­wi­sko


SJP.pl

Gro­mek – nie­stan­da­ry­zo­wa­na część wsi Ka­li­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów.

Roz­po­ście­ra się wzdłuż ulicy Sta­wo­wej, na po­łud­nie od Ka­lisk.

Hi­sto­rycz­nie po­wią­za­ny z Ka­li­ska­mi, przy­na­le­żał do czte­rech gmin:

Wikipedia


gromian

ro­śli­na z ro­dzi­ny miod­lo­wa­tych


SJP.pl


gromiec

Gro­miec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie chrza­now­skim, w gmi­nie Li­biąż.

W 1595 roku wieś po­ło­żo­na w po­wie­cie ślą­skim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go była włas­no­ścią kasz­te­la­na wi­ślic­kie­go Mi­ko­ła­ja Li­gę­zy. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go. Wcze­śniej, od 1921 na­le­żał do Wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. Miej­sco­wość była rów­nież czę­ścią Wol­ne­go Mia­sta Kra­ków.

Wikipedia


gromienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gro­mić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gromnica ż.

Wiktionary


gromisław

imię mę­skie


SJP.pl

Gro­mi­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Gromi-" ("gro­mić, ude­rzać jak grom") i "-sław" ("sława"). Mogło oz­na­czać "po­sia­da­ją­cy nie­od­par­tą sławę".

Gro­mi­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi 25 lu­te­go i 11 paź­dzier­ni­ka.

Zdrob­nie­nia imie­nia Gro­mi­sław: Gro­mek, Grom­cio, Gro­mu­lek

Wikipedia


gromisławostwo

Gro­mi­sław z mał­żon­ką; Gro­mi­sła­wo­wie


SJP.pl


gromisławowie

Gro­mi­sław z mał­żon­ką; Gro­mi­sła­wo­stwo


SJP.pl


gromisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gro­mi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gromić

za­da­wać klę­skę w walce, star­ciu, do­szczęt­nie ro­zbi­jać, roz­pra­szać prze­ciw­ni­ka


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgro­mić)

 (1.1) książk. su­ro­wo kry­ty­ko­wać

 (1.2) książk. po­ko­ny­wać w walce, zaz­wy­czaj z dużą prze­wa­gą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nim je­szcze moje ut­wo­ry zo­sta­ły wy­ko­na­ne pu­blicz­nie, gro­mio­no je za for­ma­lizm.

 (1.2) Je­szcze u po­cząt­ku XVII wieku Rzecz­po­spo­li­ta gro­mi­ła Rosję, ode­bra­ła jej Smo­leń­szczyz­nę, a pol­ska za­ło­ga przej­ścio­wo stała na Krem­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grom mrz., gromiciel mos., gromnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strofować, ganić, karcić

Wiktionary


gromki

gło­śny, do­no­śny, ha­ła­śli­wy, hucz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) do­no­śny, ha­ła­śli­wy, gło­śny, hucz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grom­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • Grom­ki – przy­sió­łek osady Ba­nasz­ki w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gromnica ż.

 przym. gromniczny

Wiktionary


gromnica

poś­wię­co­na świe­ca z wosku, za­pa­la­na przy umie­ra­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. świe­ca świę­co­na w dzień Matki Bo­skiej Grom­nicz­nej, 2 lu­te­go, tra­dy­cyj­nie za­pa­la­na przy umie­ra­ją­cych, zmar­łych oraz pod­czas niek­tó­rych uro­czy­sto­ści ko­ściel­nych, jak też pod­czas burzy dla od­wró­ce­nia pio­ru­nów; ; Glo­ger.

 (1.2) daw. gwara. więz. kij do bicia

Wiktionary

Grom­ni­ca – duża wo­sko­wa świe­ca, uży­wa­na w niek­tó­rych wyz­na­niach chrze­ści­jań­skich w trak­cie naj­waż­niej­szych wy­da­rzeń re­li­gij­no-spo­łecz­nych w życiu wier­ne­go.

W Ko­ście­le ka­to­lic­kim świę­co­na w ko­ście­le. Zwy­czaj świę­ce­nia grom­nic da­tu­je się od IX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grom­ni­ca to świe­ca inna niż wszyst­kie. Jest ona zwią­za­na z jed­nym z naj­star­szych świąt w chrze­ści­jań­stwie – Ofia­ro­wa­niem Pań­skim.

 (1.1) W domu grom­ni­ca zaz­wy­czaj wi­sia­ła na ścia­nie, uwią­za­na na krzyż z palmą.

 (1.1) W cza­sie burzy moja bab­cia sta­wia w oknie za­pa­lo­ną grom­ni­cę.

 (1.1) Daw­niej z za­pa­lo­ną grom­ni­cą ob­cho­dzo­no całe obej­ście, przy­klę­ka­jąc na każ­dym progu i na każ­dym rogu, by złe moce nie miały do­stę­pu do domu.

 (1.1) W dzień Matki Bo­skiej Grom­nicz­nej świę­co­ne są grom­ni­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃mʲˈɲit͡sa, AS: grõmʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grom mrz., gromca mos., gromiciel mos., gromienie n., gromkość ż., gromnicznik mrz., gromniczność ż., gromnik mrz., gromowość ż.

:: zdrobn. gromniczka ż.

 czas. gromić ndk.

 przym. gromniczny, gromki, gromny, gromowy

 przysł. gromko, gromniczo, gromowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) antypa, malaga

Wiktionary


gromnicki

przy­miot­nik od: Grom­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Grom­nic­ki (1935-2017) – pol­ski aktor, pio­sen­karz i pa­ro­dy­sta
  • Fe­liks Grom­nic­ki (1860-?) – ad­wo­kat
  • He­le­na Grom­nic­ka (1896-1962) - pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Jan Grom­nic­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Julia Grom­nic­ka (1782-1852) - dama Or­de­ru Krzy­ża Gwiaź­dzi­ste­go
  • Ju­lian Grom­nic­ki (1897–1920) – stu­dent, plu­to­no­wy ułan-ochot­nik w Ma­ło­pol­skich Od­dzia­łach Armii Ochot­ni­czej, ka­wa­ler or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Ka­zi­mierz Grom­nic­ki (1863-1931) - sports­man, ho­dow­ca koni, wi­ce­pre­zes To­wa­rzy­stwa Wy­ści­gów Kon­nych w Ki­jo­wie
  • Sta­ni­sław Grom­nic­ki (1843–1921) – pol­ski ksiądz pra­łat, kaz­no­dzie­ja, pro­boszcz w Bu­cza­czu
  • Ste­fan Ma­rian Grom­nic­ki (1900–1941) – ofi­cer ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, wła­ści­ciel staj­ni wy­ści­go­wej
  • Ste­fa­nia Grom­nic­ka (1873-1922) - pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na
  • Ta­de­usz Grom­nic­ki (1851–1939) – pol­ski na­u­ko­wiec i ksiądz, te­o­log, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła i prawa ka­no­nicz­ne­go, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Zyg­munt Grom­nic­ki (1911–1994) – pol­ski ofi­cer, ci­cho­ciem­ny

Wikipedia


gromniczka

zdrob­nie­nie od: grom­ni­ca


SJP.pl


gromniczna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. (świę­to) Matki Bo­skiej Grom­nicz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle na Grom­nicz­ną znowu wró­ci­ły mrozy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grom m., gromnica ż.

 przym. gromniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Matki Boskiej Gromnicznej, Ofiarowanie Pańskie

Wiktionary


gromniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grom­ni­cą, do­ty­czą­cy grom­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gromnica ż., grom m., Gromniczna ż.

 przym. gromki, gromny

 przysł. gromko

Wiktionary


gromniczy

rzad­ko: grom­nicz­ny


SJP.pl


gromnik

1. wieś w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce;
3. naj­wyż­sze wznie­sie­nie Wzgórz Strze­liń­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grom­nik – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Grom­nik
  • Grom­nik – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Grom­nik – gro­ma­da
  • Grom­nik – wzgó­rze, naj­wyż­sze wznie­sie­nie Wzgórz Strze­liń­skich
  • Grom­nik – sta­cja ko­le­jo­wa w Grom­ni­ku, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim

Wikipedia


gromochron

daw­niej: pio­ru­no­chron


SJP.pl


gromosław

imię mę­skie


SJP.pl


gromosławostwo

Gro­mo­sław z mał­żon­ką; Gro­mo­sła­wo­wie


SJP.pl


gromosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


gromosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gro­mo­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gromowiec

żoł­nierz GROM-u (Grupy Re­a­go­wa­nia Ope­ra­cyj­no-Ma­ne­wro­we­go); GROM-owiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żoł­nierz z pol­skiej jed­nost­ki spe­cjal­nej GROM

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) GROM-owiec

Wiktionary


gromowy

1. ci­ska­ją­cy gromy;
2. przy­po­mi­na­ją­cy grom


SJP.pl


gromowładca

bóg, czło­wiek ma­ją­cy wła­dzę na pio­ru­na­mi


SJP.pl


gromowładny

1. wła­da­ją­cy gro­ma­mi; okre­śle­nie uży­wa­ne w sto­sun­ku do mit. bogów: gr. Zeusa i rzym. Jo­wi­sza;
2. prze­no­śnie: wład­czy, groź­ny, gro­mią­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ten, który włada gro­ma­mi, bły­ska­wi­ca­mi

 (1.2) rel. mit. przy­do­mek Zeusa

Wiktionary


gromski

naz­wi­sko


SJP.pl


gronczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


grond

w le­śnict­wie: typ lasu mie­sza­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Va­le­rio Grond – szwaj­car­ski bie­gacz nar­ciar­ski
  • Wal­ter Grond – au­striac­ki pi­sarz
  • Ma­czu­ga
  • Taran
  • Bi­re­ler Grond
  • Ca­vi­strau Grond
  • De Nie­u­we Grond
  • Grąd
  • Uit Oude Grond

Wikipedia


grondy

w le­śnict­wie: typ lasu mie­sza­ne­go


SJP.pl


gronek

zdrob­nie­nie od: grono


SJP.pl


groniasty

po­dob­ny do grona; bę­dą­cy gro­nem


SJP.pl


gronicz

naz­wi­sko


SJP.pl


groniec

naz­wi­sko


SJP.pl

Gro­niec (638 m) – góra w Be­ski­dzie Wy­spo­wym w nie­wiel­kiej gru­pie Zę­zo­wa, znaj­du­ją­cej się na pół­noc od miej­sco­wo­ści Tym­bark i Po­dło­pień. Na współ­czes­nych ma­pach tu­ry­stycz­nych (Com­pass, ExpressMap) pod­pi­sa­ny jest jako "Gro­niec". Na au­striac­kich ma­pach sprzed I wojny świa­to­wej wy­stę­po­wał jako "Gro­jec (641 m)", zaś na pol­skiej mapie WIG jako "Gru­jec (641 m)".

Wikipedia


gronik

ro­śli­na z ro­dzi­ny wro­ślo­wa­tych, ros­ną­ca na gni­ją­cych grzy­bach i owo­cach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­nik – część wsi Za­brzeż w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Gro­nik – część wsi Ko­kusz­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Piw­nicz­na-Zdrój
  • Gro­nik – przy­sió­łek wsi Za­wo­ja w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Gro­nik – część wsi Ko­ście­li­sko w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Ko­ście­li­sko
  • Gro­nik – część wsi Bren­na w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Bren­na
  • Gro­nik – część wsi Ko­nia­ków w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Isteb­na
  • Gro­nik – re­glo­wy szczyt w Do­li­nie Ko­pro­wej w Ta­trach
  • Gro­nik (Pę­ka­lów­ka) – szczyt w Be­ski­dzie Ma­kow­skim
  • Gro­nik (619 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (w gru­pie Czu­pla i Ma­gur­ki Wil­ko­wic­kiej)
  • Gro­nik (552 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym (nad Krze­szo­wem)
  • Gro­nik (663 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim w Pa­śmie Rów­ni­cy
  • Gro­nik (720 m) – szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim w Pa­śmie Stoż­ka i Czan­to­rii

Wikipedia


groningen

[czy­taj: hro­ni­nen] mia­sto w Ho­lan­dii


SJP.pl

Gro­nin­gen (, []) – mia­sto w pół­noc­nej Ho­lan­dii, sto­li­ca pro­win­cji o tej samej naz­wie. W 2004 roku mia­sto li­czy­ło ponad 179 tys. miesz­kań­ców. Ze­spół miej­ski zaj­mu­je ob­szar 76,77 km² i oprócz Gro­nin­gen obej­mu­je je­de­na­ście miej­sco­wo­ści.

W ba­da­niach po­zio­mu za­do­wo­le­nia miesz­kań­ców ze swo­je­go mia­sta prze­pro­wa­dzo­nych je­sie­nią 2006 r. na zle­ce­nie Ko­mi­sji Eu­ro­pej­skiej naj­wyż­szy po­ziom za­do­wo­le­nia stwier­dzo­no wśród miesz­kań­ców Gro­nin­gen (Ba­da­nie ob­ję­ło ponad 37 tys. osób z 75 miast).

Wikipedia


groningski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gro­nin­gen, do­ty­czą­cy Gro­nin­gen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt (język) gro­ning­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nie znam gro­ning­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Groningen n.

Wiktionary


groniweł

małe drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach, wy­stę­pu­ją­ce od Hi­ma­la­jów po Ma­lez­ję; misz­pel­nik; nieś­plik; nie­splik


SJP.pl


gronkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gronko

zdrob­nie­nie od: grono


SJP.pl


gronkowaty

po­dob­ny kształ­tem do gron­ka


SJP.pl


gronkowcowy

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z gron­kow­cem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gronkowiec m.

Wiktionary


gronkowiec

cho­ro­bot­wór­cza bak­te­ria Gram-do­dat­nia ma­ją­ca po­stać drob­nych ku­le­czek; sta­fi­lo­kok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. bak­te­ria, któ­rej sku­pi­ska przy­po­mi­na­ją grona

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hordy wi­ru­sów, gron­kow­ców, strep­to­ko­ków, bak­te­rii gnil­nych i in­nych plu­ga­stwo­u­gastw gro­ma­dzi­ły się nad małym, bia­łym za­wi­niąt­kiem, za­wie­ra­ją­cym wszyst­ko, co miała naj­droż­sze­go na tym okrop­nym świe­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gronkowcowy

Wiktionary


gronkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Chris Gron­kow­ski (ur. 1986) – ame­ry­kań­ski fut­bo­li­sta pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Dan Gron­kow­ski (ur. 1985) – ame­ry­kań­ski fut­bo­li­sta pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Igna­tius Gron­kow­ski (1897–1964) – ame­ry­kań­ski ko­larz, olim­pij­czyk 1924 pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Rob Gron­kow­ski (ur. 1989) – ame­ry­kań­ski fut­bo­li­sta pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Jo­an­na Rawik primo voto Gron­kow­ska (ur. 1934) – pol­ska pio­sen­kar­ka, ak­tor­ka
  • Sta­ni­sław Gron­kow­ski (1922–2004) – pol­ski aktor
  • Gron­ków

Wikipedia


gronkowy

1. → gron­ko;
2. czer­niec gron­ko­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych;
3. skal­ni­ca gron­ko­wa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych


SJP.pl


grono

1. grupa ludzi po­łą­czo­nych czymś wspól­nym, np. za­in­te­re­so­wa­nia­mi, celem;
2. po­tocz­nie: znacz­na licz­ba nie­du­żych owo­ców wy­ra­sta­ją­cych ze wspól­nej ło­dy­gi; kiść, kita, gron­ko;
3. typ kwia­to­sta­nu i owo­co­sta­nu gro­nia­ste­go, wy­stę­pu­ją­cy np. u wi­no­gro­na, fa­so­li;
4. w fi­zy­ce: grupa nu­kle­o­nów wew­nątrz jądra ato­mo­we­go, która two­rzy struk­tu­rę po­dob­ną do jąder lżej­szych i jest trak­to­wa­na jako pod­struk­tu­ra ca­łe­go jądra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grupa ludzi po­łą­czo­nych ja­kimś wy­róż­ni­kiem, np. wspól­ny­mi za­in­te­re­so­wa­nia­mi, przy­jaź­nią itp.

 (1.2) bot. typ kwia­to­sta­nu i owo­co­sta­nu zło­żo­ny z osi głów­nej i od­cho­dzą­cych od niej osi bocz­nych

 (1.3) pot. kilka, kil­ka­na­ście nie­du­żych owo­ców na wspól­nej szy­puł­ce

 (1.4) daw. wojsk. ku­li­ste lub za­o­blo­ne dolne za­koń­cze­nie lufy dzia­ła, jego uchwyt denny;

Wiktionary

Grono (łac. "ra­ce­mus", ang. "ra­ce­me") – jeden z ro­dza­jów kwia­to­sta­nów gro­nia­stych. Ten typ kwia­to­sta­nu skła­da się z osi głów­nej, od któ­rej od­cho­dzą osie bocz­ne, które two­rzą kwia­ty szy­puł­ko­we.

Przy­kła­dem grona jest kwia­to­stan kon­wa­lii. Wy­stę­pu­ją­ce u niek­tó­rych ga­tun­ków list­ki pod każ­dym kwiat­kiem to przy­sad­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od lat jeź­dzi­my na ma­jo­we wy­ciecz­ki w tym samym gro­nie to­wa­rzy­skim.

 (1.2) Kon­wa­lia ma­jo­wa wyt­wa­rza kwia­to­stan w kształ­cie grona.

 (1.3) Wra­ca­jąc z dziad­ko­we­go sadu zry­wa­li­śmy grona czer­wo­nych i bia­łych po­rze­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔ̃nɔ, AS: grõno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kiść

Wiktionary


gronorost

ro­dzaj bru­nat­ni­cy wy­stę­pu­ją­cej głów­nie w Morzu Sar­gas­so­wym; mo­rzy­pło, sar­gas, sar­ga­so, sar­gas­so


SJP.pl


gronostaj

zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­ste­la er­mi­nea|Lin­na­e­us|ref=tak., nie­wiel­ki dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) futro z gro­no­sta­ja (1.1), zwy­kle w lm. gro­no­sta­je; daw. sym­bol wła­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce gro­no­sta­je są ob­ję­te ochro­ną ga­tun­ko­wą.

 (2.1) Tra­dy­cyj­nym ele­men­tem stro­ju rek­to­ra są gro­no­sta­je.

 (2.1) Nad czo­łem kró­lew­skim świe­ci­ło na koł­pa­ku bry­lan­to­we pióro, a dro­gie pur­pu­ry i gro­no­sta­je spa­da­ły z kró­lew­skich ra­mion aż pra­wie po koń­skie pęt­li­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃ˈnɔstaj, AS: grõnostai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gronostajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łasica gronostaj

 (2.1) hermelin

Wiktionary


gronostaje

1. po­tocz­nie: futro, błam ze skó­rek gro­no­sta­jo­wyc;
2. prze­no­śnie: sym­bol do­sto­jeń­stwa, wła­dzy


SJP.pl


gronostajka

wi­dło­gon­ka gro­no­staj­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl


gronostajowy

przy­miot­nik od: gro­no­staj


SJP.pl


gronowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­no­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Dzia­do­wa Kłoda
  • Gro­no­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie La­so­wi­ce Wiel­kie

Wikipedia


gronowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Gro­no­wicz – pol­ski poeta, po­wie­ścio­pi­sarz, dra­ma­turg
  • An­to­ni Gro­no­wicz – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • An­drzej Gro­no­wicz – pol­ski ka­ja­karz, olim­pij­czyk

Wikipedia


gronowiec

wę­gla­rek gro­no­wiec; owad z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


gronowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­no­wo – część mia­sta Lesz­no
  • Gro­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Lu­bicz
  • Gro­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Gro­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Rybno
  • Gro­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lu­bo­mi­no
  • Gro­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Gro­no­wo – znie­sio­na osada leśna w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Gro­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Ostro­wi­ce
  • Gro­no­wo – gro­ma­da
  • Gro­no­wo Górne, Gro­no­wo El­blą­skie, Pol­skie Gro­no­wo, Gro­nów, Gro­no­wi­ce.

Wikipedia


gronowski

przy­miot­nik od: Gro­no­wo El­blą­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Gro­now­ski – pol­ski pił­karz
  • Ja­nusz Igna­cy Gro­now­ski – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Jo­han­nes Gro­now­ski – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Józef Gro­now­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Lud­wik Gro­now­ski – pol­ski fo­to­graf i pe­da­gog
  • Ta­de­usz Gro­now­ski – pol­ski gra­fik, ma­larz, ar­chi­tekt wnętrz, twór­ca pla­ka­tów, ilu­stra­tor

Wikipedia


gronowy

wy­ra­bia­ny z wi­no­gron


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) otrzy­my­wa­ny, pro­du­ko­wa­ny z wi­no­gron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: grõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grono n.

 przym. groniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) winogronowy

Wiktionary


gronów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Zgo­rze­lec
  • Gro­nów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dąbie
  • Gro­nów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Ośno Lu­bu­skie
  • Gro­nów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Łagów
  • Gro­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin
  • Gro­nów – gro­ma­da
  • Gro­nów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Gro­no­wo

Wikipedia


gronówka

gro­nów­ka krzy­żó­wecz­ka - eu­ro­pej­ska ćma z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych, szkod­nik wi­no­ro­śli; lo­be­sia bo­tra­na


SJP.pl


groom

[czy­taj: grum] chło­piec sta­jen­ny od­po­wie­dzial­ny za opie­kę nad końmi, masz­ta­lerz; grum


SJP.pl

Groom – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Car­son.

Wikipedia


groomer

[czy­taj: gru­mer] fryz­jer dla zwie­rząt, zwy­kle psów i kotów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fryz­jer dla zwie­rząt do­mo­wych;

Wiktionary

Gro­o­mer – fryz­jer zwie­rząt.

Okre­śle­nie po­cho­dzi od an­giel­skie­go cza­sow­ni­ka "to groom", czyli „pie­lę­gno­wać”. Zawód ten znany jest w wielu kra­jach świa­ta. Gro­o­me­rzy nie tylko przy­ci­na­ją sierść, ale zaj­mu­ją się też my­ciem, try­mo­wa­niem, czy­szcze­niem uszu, usu­wa­niem in­sek­tów, ob­ci­na­niem pa­zu­rów i wie­lo­ma in­ny­mi za­bie­ga­mi. Ist­nie­ją spe­cjal­ne przy­rzą­dy do pie­lę­gna­cji sier­ści psów róż­nych ras. Niek­tó­re sa­lo­ny ofe­ru­ją nawet far­bo­wa­nie oraz psie per­fu­my.

Wikipedia


groomerka

[czy­taj: gru­mer­ka] fryz­jer­ka dla zwie­rząt, zwy­kle psów i kotów


SJP.pl


groomerski

→ gro­o­mer [czy­taj: gru­mer­ski]


SJP.pl


groomerstwo

[czy­taj: gru­mer­stwo] za­ję­cie gro­o­me­ra; gro­o­ming


SJP.pl


grooming

[czy­taj: gru­ming]
1. uwo­dze­nie nie­let­nich przez in­ter­net; child gro­o­ming
2. fryz­jer­stwo dla zwie­rząt, zwła­szcza psów i kotów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. dzia­ła­nia osoby do­ro­słej ma­ją­ce na celu za­przy­jaź­nie­nie się i na­wią­za­nie więzi emo­cjo­nal­nej z dziec­kiem, z in­ten­cją jego sek­su­al­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia; czę­sto za poś­red­nict­wem In­ter­ne­tu;

 (1.2) kynol. pie­lę­gna­cja psa wy­sta­wo­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­o­ming – czyn­no­ści pie­lę­gna­cyj­ne dla zwie­rząt
  • Child gro­o­ming – uwo­dze­nie dziec­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak więc ry­zy­ko, że staną się ofia­rą gro­o­min­gu i sko­rzy­sta­ją z nie­bez­piecz­ne­go za­pro­sze­nia – wy­raź­nie ro­śnie. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary


gropius

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Manon Gro­pius (1916–1935) – córka Wal­te­ra Gro­piu­sa
  • Mar­tin Gro­pius (1824–1880) – ar­chi­tekt nie­miec­ki
  • Wal­ter Gro­pius (1883–1969) – ar­chi­tekt nie­miec­ko-ame­ry­kań­ski
  • Gro­pius­stadt – okręg (pod­dziel­ni­ca) Ber­li­na
  • (9577) Gro­pius – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


gros

dwa­na­ście tu­zi­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. dwa­na­ście tu­zi­nów; 144 sztu­ki;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) książk. zde­cy­do­wa­na więk­szość

Wiktionary

Gros (z franc. "(la) gros­se (do­u­za­i­ne)" - wiel­ki tuzin; sta­ro­pol. tuzin tu­zi­nów; czyt. "gros") – hand­lo­wa nazwa licz­by 144, zwy­kle uży­wa­na w kon­tek­ście licz­no­ści pro­duk­tów po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go.

Wiel­ki gros to 12 gro­sów czyli (w za­leż­no­ści od źró­dła) 1440 lub 1728 sztuk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Wiel­ka­noc Marek kupił gros jajek.

 (2.1) Gros po­dró­żu­ją­cych po oko­li­cy za­trzy­my­wa­ło się w tu­tej­szych ho­te­lach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔs, AS: gros

Wiktionary


grosiak

naz­wi­sko


SJP.pl


grosicki

naz­wi­sko


SJP.pl


grosik

drob­na, nie­wiel­kiej war­to­ści mo­ne­ta; grosz, drob­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: grosz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie zło­tów­ka, lecz tylko mały gro­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grosz m.

 przym. groszowy

Wiktionary


grosista

daw­niej: hur­tow­nik


SJP.pl


grosistka

→ gro­si­sta


SJP.pl

Patrz:

grosista

grosiwo

bli­żej nie­o­kre­ślo­na kwota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pewna kwota pie­nię­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grosz mrz.

 przym. groszowy

Wiktionary


grosman

naz­wi­sko


SJP.pl


gross

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Gross (1862–1936) – pol­ski praw­nik
  • Al­fons Gross (1916–?) – nie­miec­ki zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Al­fred J. Gross (1918–2000) – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca
  • An­drew Gross (ur. 1952) – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • An­drzej Gross (ur. 1953) – pol­ski po­li­tyk
  • Chri­stian Gross (ur. 1954) – szwaj­car­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Da­niel Ber­nard Gross (1866–1942) – pol­ski ad­wo­kat
  • David Gross (ur. 1941) – ame­ry­kań­ski fizyk, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla
  • Ed­mund Gross (1887–1951) – pol­ski żoł­nierz
  • Emil Gross (1869–1940) – pol­ski dzien­ni­karz, tłu­macz li­te­ra­tu­ry pię­knej
  • Fa­bius Gross (1906–1950) – au­striac­ki zo­o­log, pro­ti­sto­log
  • Fe­liks Gross (1906–2006) – pol­ski so­cjo­log

Wikipedia


gross-born

[czy­taj: gros­born] hit­le­row­skie obozy kon­cen­tra­cyj­ne w Bor­nem-Su­li­no­wie


SJP.pl


gross-rosen

[czy­taj: gros-rozen] hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny w Ro­goź­ni­cy


SJP.pl


grossglockner

[czy­taj: gros­glo­kner] szczyt w Al­pach


SJP.pl


grossman

naz­wi­sko


SJP.pl


grossular

mi­ne­rał z grupy gra­na­tów, krze­mian wap­nia i glinu; gro­su­lar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki ka­mień o żół­tej lub zie­lo­nej bar­wie, za­li­cza­ny do gro­ma­dy krze­mia­nów i grupy gra­na­tów;

Wiktionary

Gros­su­lar – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy gra­na­tów, roz­po­wszech­nio­ny tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy agre­stu "Ribes gros­su­la­ria", gdyż barwą i kształ­tem przy­po­mi­na owoc tej ro­śli­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡrɔsˈːular, AS: gro•sular

Wiktionary


grosular

mi­ne­rał z grupy gra­na­tów, krze­mian wap­nia i glinu; gros­su­lar


SJP.pl


grosz

1. mo­ne­ta srebr­na emi­to­wa­na w śred­nio­wie­czu w wielu kra­jach eu­ro­pej­skich
2. współ­cze­śnie: drob­na mo­ne­ta w Pol­sce (1/100 zło­te­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) monet. jed­nost­ka mo­ne­tar­na w Pol­sce, obec­nie setna część zło­te­go;

 (1.2) lm. niez­na­czą­ca suma; kwota nie­przed­sta­wia­ją­ca więk­szej war­to­ści

 (1.3) hist. setna część szy­lin­ga au­striac­kie­go

 (1.4) hist. mie­dzia­na lub srebr­na mo­ne­ta róż­nej war­to­ści, bita w kra­jach Eu­ro­py

Wiktionary

Grosz ( de­na­rius gros­sus – dosł. „gruby denar”) – srebr­na wy­so­ko­war­to­ścio­wa mo­ne­ta eu­ro­pej­ska wpro­wa­dzo­na w końcu XII wieku w miej­sce zde­pre­cjo­no­wa­ne­go de­na­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­deł­ko pa­sty­lek mię­to­wych kosz­tu­je 2 złote i 20 gro­szy.

 (1.2) Zo­sta­wił mi ja­kieś gro­sze na utrzy­ma­nie i my­ślał, że wszyst­ko jest w po­rząd­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔʃ, AS: groš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groszówka ż., grosiwo n.

:: zdrobn. grosik m., groszak m.

 przym. groszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót gr; daw. warszawa|groszak.

 (1.2) śmieszne pieniądze

Wiktionary


groszak

po­tocz­nie:
1. mo­ne­ta o no­mi­na­le jed­ne­go gro­sza; gro­szów­ka, jed­no­gro­szów­ka;
2. mo­ne­ta o ni­skim no­mi­na­le; drob­niak, gro­szak


SJP.pl


grosze

1. mo­ne­ta srebr­na emi­to­wa­na w śred­nio­wie­czu w wielu kra­jach eu­ro­pej­skich
2. współ­cze­śnie: drob­na mo­ne­ta w Pol­sce (1/100 zło­te­go)


SJP.pl


groszek

1. ro­śli­na upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne na­sio­na w kształ­cie kulek;
2. zie­lo­ne na­sio­na grosz­ku (ro­śli­ny) uży­wa­ne jako do­da­tek do po­traw;
3. ro­śli­na ozdob­na o pro­stej lub pną­cej się ło­dy­dze;
4. drob­ny wę­giel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od groch

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lat­hy­rus|L.|ref=tak., ro­śli­na o pro­stej lub pną­cej się ło­dy­dze i kwia­tach o róż­nych ko­lo­rach;

 (1.3) kulin. zie­lo­ne na­sio­na gro­chu; także po­tra­wa z tych na­sion

 (1.4) pot. nie­wiel­ki, okrą­gły cu­kie­rek

 (1.5) kulin. drob­ne kulki z pa­rzo­ne­go cia­sta do­da­wa­ne do zup

 (1.6) górn. ro­dzaj drob­ne­go węgla

 (1.7) grosz­ki – uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na

Wiktionary

Gro­szek ("Lat­hy­rus" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych). Na­le­ży do niego około 160 do 180 ga­tun­ków (w szer­szym uję­ciu obej­mu­ją­cym ga­tun­ki tra­dy­cyj­nie wy­o­dręb­nia­ne w ro­dza­ju groch "Pisum").

Ro­dzaj naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Lubię mar­chew­kę z grosz­kiem.

 (1.5) Na obiad bę­dzie zupa-krem z porów z grosz­kiem.

 (1.7) Taka była rzeź nie­wi­nią­tek, że z góry do dołu same grosz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʃɛk, AS: grošek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groch m., grochówa ż., grochówka ż.

 przym. grochowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) draża

Wiktionary


groszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


groszki

deseń w kształ­cie ma­łych kó­łe­czek in­ne­go niż tło ko­lo­ru


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grosz­ki (draże, dra­żet­ki, ka­my­ki, ka­mycz­ki, pa­styl­ki, ta­blet­ki) – wyrób cu­kier­ni­czy w po­sta­ci mniej lub bar­dziej re­gu­lar­nych kulek z roz­ma­i­tą, zwy­kle słod­ką za­war­to­ścią w sko­rup­ce cu­kro­wej. M.in. M&M'...
  • Grosz­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Grosz­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Rybno

Wikipedia


groszkowanie

deseń, motyw, wzór grosz­ko­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grosz­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. groszkować

 rzecz. grochówka ż.

Wiktionary


groszkowaty

ma­ją­cy chro­po­wa­tą, szorst­ką po­wierzch­nię


SJP.pl


groszkownica

ma­szy­na do grosz­ko­wa­nia i pod­cią­ga­nia skór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na do grosz­ko­wa­nia skór

Wiktionary


groszkownik

ro­dzaj młota ka­mie­niar­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. młot ka­mie­niar­ski słu­żą­cy do grosz­ko­wa­nia ka­mie­ni

Wiktionary

Grosz­kow­nik – ręcz­ne na­rzę­dzie ka­mie­niar­skie słu­żą­ce do na­da­wa­nia fak­tu­ry ka­mie­nio­wi (fak­tu­ra grosz­ko­wa­na).

Może być wy­ko­na­ny w for­mie skła­da­nej (z wy­mien­ny­mi koń­ców­ka­mi) bądź w for­mie jed­no­li­tej. Po­nad­to, sto­su­je się rów­nież same koń­ców­ki za­kła­da­ne na młot­ki ka­mie­niar­skie oraz koń­ców­ki mo­co­wa­ne do au­to­ma­tycz­nej ma­szy­ny na­da­ją­cej fak­tu­rę grosz­ko­wa­ną.

Wikipedia


groszkowo

przy­miot­nik od: gro­szek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grosz­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Sztu­to­wo
  • Grosz­ko­wo – osada wsi Grosz­ko­wo w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Sztu­to­wo
  • Grosz­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda
  • Grosz­ko­wo – osada leśna w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda

Wikipedia


groszkowozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu grosz­ku


SJP.pl


groszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


groszkowy

przy­miot­nik od: gro­szek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ko­lo­ru in­ten­syw­nie jas­no­zie­lo­ne­go, ko­lo­ru grosz­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­sień świet­nie wy­glą­da w cie­płych zie­le­niach, od grosz­ko­wej, przez oliw­ko­wą, do bu­tel­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grochówa ż., grochówka ż., groch mrz.

 przym. grochowy

Wiktionary


groszorób

po­gard­li­wie: osoba przed­kła­da­ją­ca za­ra­bia­nie, gro­ma­dze­nie pie­nię­dzy ponad wszyst­ko


SJP.pl


groszowe

daw­niej:
1. opła­ta dla le­śne­go pi­sa­rza przy wy­rę­bie lasu;
2. opła­ta dla żup­ni­ka od osą­dzo­nej spra­wy;
3. po­da­tek dla króla od wy­do­by­wa­nia rudy;
4. po­da­tek miej­ski od piwa


SJP.pl


groszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gro­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jedl­nia-Let­ni­sko
  • Gro­szo­wi­ce – część mia­sta Opole, w woj. opol­skim, w pow. mia­sto Opole, w gmi­nie mia­sto Opole
  • Gro­szo­wi­ce – dawna gmina w woj. opol­skim i ślą­skim
  • Gro­szo­wi­ce – dawna gro­ma­da w woj. opol­skim
  • Gro­szo­wi­ce – dawna gro­ma­da w woj. kie­lec­kim

Wikipedia


groszowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gro­szem, do­ty­czą­cy gro­sza

 (1.2) bar­dzo tani, warty gro­sze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od cza­sów pa­no­wa­nia Wac­ła­wa II wzo­rem cze­skim wpro­wa­dzo­no sy­stem gro­szo­wy, gdzie z grzyw­ny sre­bra o wadze 197 g bito 48 gro­szy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grosz m., grosik m., groszówka ż., grosiwo n., groszak m., groszowe n., groszowość ż.

 przysł. groszowo

Wiktionary


groszówka

1. mo­ne­ta o war­to­ści jed­ne­go gro­sza;
2. przed­miot przed­sta­wia­ją­cy małą war­tość, który można nabyć za parę gro­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj dużej igły do szy­cia

 (1.2) mo­ne­ta o war­to­ści jed­ne­go gro­sza

Wiktionary

Gro­szów­ka – skała w miej­sco­wo­ści Nie­le­pi­ce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów. Znaj­du­je się na wzgó­rzu Dym­niok na Gar­bie Ten­czyń­skim (część Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej) w obrę­bie Ten­czyń­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡrɔˈʃufka, AS: grošufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grosz m.

 przym. groszowy

Wiktionary


grot

1. ostre za­koń­cze­nie róż­nych ro­dza­jów broni drzew­co­wej; że­leź­ce;
2. za­koń­cze­nie od­no­gi po­ro­ża kozła sarny skie­ro­wa­ne ku górze;
3. dłuto ka­mie­niar­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ostre, naj­czę­ściej me­ta­lo­we za­koń­cze­nie strzał, broni drzew­co­wej, czy in­nych zna­ków woj­sko­wych;

 (1.2) żegl. naj­waż­niej­szy ża­giel na do­wol­nej jed­nost­ce pły­wa­ją­cej o na­pę­dzie ża­glo­wym;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: grota

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Grot – bi­skup kra­kow­ski
  • grot – ostre me­ta­lo­we za­koń­cze­nie strzał, broni drzew­co­wej oraz drzewc cho­rąg­wi
  • grot – ża­giel
  • grot (bit) – wy­mien­na koń­ców­ka na­rzę­dzia
  • „Grot” – pse­u­do­nim Ste­fa­na Ro­wec­kie­go
  • Grot – pol­ski ka­ra­bi­nek au­to­ma­tycz­ny
  • Groot
  • TS-16 Grot

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Groty w łucz­nict­wie tar­czo­wym mają zaz­wy­czaj kształt pa­ra­bo­licz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔt, AS: grot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grotżagiel

Wiktionary


grota

na­tu­ral­ne wy­drą­że­nie w skale po­sia­da­ją­ce wylot na zew­nątrz, o wiel­ko­ści poz­wa­la­ją­cej na ek­splo­ra­cję przez czło­wie­ka; ja­ski­nia, pie­cza­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. na­tu­ral­ne za­głę­bie­nie w skale, zwy­kle nie­zbyt głę­bo­kie;

 (1.2) rel. ro­dzaj ka­plicz­ki lub bu­dow­li z fi­gu­rą umie­szczo­ną w ka­mien­nej niszy

Wiktionary

Grota – po­dob­nie jak pie­cza­ra, po­tocz­ne okre­śle­nie ja­ski­ni.

Daw­niej czę­sto uży­wa­ne, nawet w two­rzo­nych naz­wach ja­skiń (np. Mylna Grota) oraz w ne­o­lo­giz­mach ta­kich jak „gro­to­łaz”. Po II woj­nie świa­to­wej, w ra­mach po­rząd­ko­wa­nia na­zew­nict­wa zde­cy­do­wa­no o sto­so­wa­niu wy­łącz­nie okre­śleń ja­ski­nia lub schro­ni­sko, zaś słowo „grota” uz­na­no za ich sy­no­nim. W opra­co­wa­niach spe­le­o­lo­gicz­nych ter­min „grota” obec­nie sto­so­wa­ny jest rzad­ko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­ciecz­ki zwie­dzi­li­śmy grotę.

 (1.2) Na­bo­żeń­stwa w gro­cie lo­urdz­kiej od­by­wa­ją się w mie­sią­cach let­nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔta, AS: grota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grotołaz m.

 przym. grotowy

Wiktionary


grotek

rzad­ko:
1. za­ba­wa au­to­ma­ta­mi do gry;
2. sala z au­to­ma­ta­mi do gry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. balia

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drew­nia­ne na­czy­nie do udoju

Wiktionary


groteka

rzad­ko:
1. za­ba­wa au­to­ma­ta­mi do gry;
2. sala z au­to­ma­ta­mi do gry


SJP.pl


grotesk

krój pisma dru­kar­skie­go


SJP.pl

Gro­tesk, gro­te­ska – ogól­na, po­tocz­na nazwa kro­jów pism za­li­cza­nych do an­tykw, w któ­rych za­sad­ni­czo wszyst­kie linie, z któ­rych zbu­do­wa­ne są znaki, mają tę samą sze­ro­kość (gru­bość) i nie mają sze­ry­fów. Jed­nak dla zwięk­sze­nia czy­tel­no­ści kro­jów tego typu do­pu­szcza się w nich zwę­że­nia linii w po­bli­żu łą­czeń, a szcze­gól­nie u zbie­gu łuków i linii pro­stych. Fa­cho­wo mó­wiąc, gro­tesk to an­tyk­wa bez­sze­ry­fo­wa jed­no­e­le­men­to­wa (li­ne­ar­na).

Wikipedia


groteska

ka­te­go­ria este­tycz­na, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się po­łą­cze­niem w jed­nym dzie­le pier­wiast­ków prze­ciw­staw­nych, wy­stę­pu­ją­cych jed­no­cze­śnie, np. tra­giz­mu z ko­miz­mem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ko­miz­mu opar­ty na prze­ja­skra­wie­niach i ze­sta­wie­niu kon­tra­stów

 (1.2) liter. teatr. utwór li­te­rac­ki, mu­zycz­ny lub pla­stycz­ny ce­chu­ją­cy się silną de­for­ma­cją i ska­ry­ka­tu­ry­zo­wa­niem świa­ta przed­sta­wio­ne­go, nie­jed­no­li­to­ścią, ab­sur­dal­no­ścią, czy wresz­cie mie­sza­niem fan­ta­sty­ki z rze­czy­wi­sto­ścią;

 (1.3) szt. or­na­ment ro­ślin­ny, w który wple­cio­ne są inne ele­men­ty, takie jak: po­sta­cie ludz­kie, zwie­rzę­ta, czę­ści uz­bro­je­nia, obra­zy lub owoce

 (1.4) ab­sur­dal­ne wy­da­rze­nie, sy­tu­a­cja

 (1.5) ty­pogr. krój pisma, w któ­rym linie, z któ­rych zbu­do­wa­ne są znaki, mają tę samą sze­ro­kość i nie mają sze­ry­fów;

Wiktionary

Gro­te­ska (z gro­tes­que – „dzi­wacz­ny”) – ka­te­go­ria este­tycz­na, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się po­łą­cze­niem w jed­nym dzie­le (li­te­rac­kim, pla­stycz­nym, mu­zycz­nym, ta­necz­nym, dra­ma­tycz­nym itp.) jed­no­cze­śnie wy­stę­pu­ją­cych pier­wiast­ków prze­ciw­staw­nych, ta­kich jak m.in. tra­gizm i ko­mizm, fan­ta­sty­ka i re­a­lizm, pię­kno i brzy­do­ta. Ut­wo­ry gro­te­sko­we cha­rak­te­ry­zu­ją się naj­czę­ściej nie­jed­no­rod­no­ścią sty­li­stycz­ną, obec­no­ścią ka­te­go­rii ab­sur­du, ele­men­tów kar­na­wa­li­za­cji i at­mos­fe­rą dziw­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­te­go­rie cu­dow­no­ści, fan­taz­ji, ta­jem­ni­czo­ści, grozy i czar­ne­go hu­mo­ru, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla sur­re­a­liz­mu, ce­chu­ją także gro­te­skę, szer­szą ka­te­go­rię ar­ty­stycz­ną, obej­mu­ją­cą rów­nież ten styl.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. groteskowy, groteskowo

 rzecz. groteskowość ż.

 przysł. groteskowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) grotesk

Wiktionary


groteskopisarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. twór­ca li­te­rac­kich ut­wo­rów gro­te­sko­wych

Wiktionary


groteskowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gro­te­sko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­ru­gi poz­na­wa­li­śmy po czep­ku z piór na gło­wie, a gdy prze­le­cia­ło nad nami stado ibi­sów z gro­te­sko­wo za­gię­ty­mi ku do­ło­wi dzio­ba­mi, nie było już wąt­pli­wo­ści, że zbli­ża­li­śmy się do wiel­kiej wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groteskowość ż., groteska ż.

 przym. groteskowy

Wiktionary


groteskowość

→ gro­te­sko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gro­te­sko­we; cecha tych, któ­rzy są gro­te­sko­wi

Wiktionary

Patrz:

groteskowy

Przykłady

 (1.1) Także w li­ry­ce ek­spre­sjo­niz­mu znaj­du­je­my so­ne­ty, tam miały odz­wier­cied­lać upa­dek sta­rych war­to­ści albo gro­te­sko­wość i dziw­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groteska ż.

 przym. groteskowy

 przysł. groteskowo

Wiktionary


groteskowy

przy­miot­nik od: gro­te­ska


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do gro­te­ski; taki, jak gro­te­ska – ka­ry­ka­tu­ral­ny, śmiesz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­ściół oskar­żył nową par­tię o „gro­te­sko­wy an­ty­kle­ry­ka­lizm”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɔtɛˈskɔvɨ, AS: groteskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groteska ż., groteskowość ż.

 przysł. groteskowo

 przym. groteskowo

Wiktionary


grotkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grotmarsel

drugi od dołu ża­giel na grot­masz­cie


SJP.pl


grotmaszt

głów­ny maszt stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. głów­ny maszt stat­ku ża­glo­we­go;

Wiktionary

Grot­maszt (ang. "Main-mast") – głów­ny maszt na każ­dym stat­ku wod­nym o na­pę­dzie ża­glo­wym. Jest nim maszt – je­dy­ny, naj­wyż­szy, lub z in­nych po­wo­dów naj­waż­niej­szy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czu­bek grot­masz­tu Enie­la led­wie się­gał po­kła­du ru­fów­ki, a że­glarz wy­so­ko na sa­lin­gu wy­da­wał się ma­lut­ki jak mewa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. grot

Wiktionary


grotniki

1. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. osied­le Zło­cień­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grot­ni­ki – osied­le Zło­cień­ca
  • Grot­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Grot­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Wło­sza­ko­wi­ce
  • Grot­ni­ki – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce
  • Grot­ni­ki – przy­sta­nek oso­bo­wy w Grot­ni­kach, w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Grot­ni­ki (gmina) – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954 roku w woj. kie­lec­kim
  • Grot­ni­ki – gro­ma­da
  • Bitwa pod Grot­ni­ka­mi
  • Grot­ni­ki Draw­skie
  • Grot­ni­ki Duże
  • Grot­ni­ki Małe

Wikipedia


grotować

obra­biać po­wierzch­nię ka­mie­nia za po­mo­cą dłuta ka­mie­niar­skie­go (grotu)


SJP.pl


grotowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fons Gro­tow­ski (1833-1922) – in­ży­nier sa­ni­tar­ny, współt­wór­ca war­szaw­skich wo­do­cią­gów i ka­na­li­za­cji
  • Leon Gro­tow­ski (1834-1922) – poseł do Rady Pań­stwa, czło­nek rady po­wia­tu sa­noc­kie­go, wła­ści­ciel dóbr
  • Bo­le­sław Gro­tow­ski (1864-1914) – herbu Ra­wicz. Pro­fe­sor w Pier­wszym Gim­naz­jum Mę­skim w Rze­szo­wie, brat Eraz­ma, oj­ciec Ma­ria­na (1898-1968) (in­ży­nie­ra le­śni­ka) i Je­rze­go Gro­tow­skie­go (1895-1979) praw­nik...
  • Erazm Gro­tow­ski (1865-1942) – herbu Ra­wicz. Ty­tu­lar­ny ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go. Brat Bo­le­sła­wa Gro­tow­skie­go
  • Że­li­sław Gro­tow­ski (1878-1937) – dr eko­no­mii, bi­blio­te­karz w Mu­ze­um Pol­skim w Rap­pers­wi­lu, hi­sto­ryk prze­my­słu, brat Ma­ria­na Gro­tow­skie­go (1882-1951), fi­zy­ka, prof. WWP i UŁ;
  • Ma­rian Gro­tow­ski (1882-1951) – fizyk, pro­fe­sor Wol­nej Wszech­ni­cy Pol­skiej, pro­rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go, brat Że­li­sła­wa Gro­tow­skie­go;
  • Ma­rian Gro­tow­ski (1898-1968) – in­ży­nier le­śnik, ka­pi­tan re­zer­wy sa­pe­rów Woj­ska Pol­skie­go, oj­ciec Ka­zi­mie­rza i Je­rze­go, brat Je­rze­go Gro­tow­skie­go (1895-1979) praw­ni­ka
  • Ka­zi­mierz Gro­tow­ski (1930-2017) – fizyk ją­dro­wy, prof. dr hab., wy­kła­dow­ca Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go, brat Je­rze­go Gro­tow­skie­go (1933-1999) re­ży­se­ra te­a­tral­ne­go
  • Jerzy Gro­tow­ski (1933-1999) – re­ży­ser te­a­tral­ny. Brat Ka­zi­mie­rza Gro­tow­skie­go (ur. 1930), fi­zy­ka ją­dro­we­go
  • Jerzy Gro­tow­ski (1895-1979) – praw­nik, pro­ku­ra­tor, ad­wo­kat. Syn Bo­le­sła­wa Gro­tow­skie­go (1864-1914). Oj­ciec Sta­ni­sła­wa Gro­tow­skie­go (1937-2010) i Marii Kry­sty­ny Dryla
  • Sta­ni­sław Bo­le­sław Gro­tow­ski (1937-2010) – in­ży­nier me­cha­nik. Oj­ciec Marka Gro­tow­skie­go, Pawła Gro­tow­skie­go, Syn Je­rze­go Gro­tow­skie­go (1895-1979), praw­ni­ka
  • Marek Sta­ni­sław Gro­tow­ski (1974-2016) – kon­sul­tant biz­ne­so­wy, tre­ner, re­kor­dzi­sta Eu­ro­py w naj­dłuż­szym i naj­szyb­szym down­hil­lu na Trik­ke. Syn Sta­ni­sła­wa Gro­tow­skie­go

Wikipedia


grotowszczyzna

kon­wen­cja ak­tor­ska i te­a­tral­na stwo­rzo­na przez Je­rze­go Gro­tow­skie­go


SJP.pl


grotowy

→ grot, → grota


SJP.pl

Patrz:

grot, → grota

grotołaz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ek­splo­ru­ją­ca ja­ski­nie

Wiktionary

Gro­to­łaz – nazwa okre­śla­ją­ca kogoś zaj­mu­ją­ce­go się tu­ry­stycz­ną lub spor­to­wą ek­splo­ra­cją ja­skiń

W Pol­sce część gro­to­ła­zów jest także ta­ter­ni­ka­mi ja­ski­nio­wy­mi, są to osoby, które po­sia­da­ją spe­cjal­ne upraw­nie­nia do ek­splo­ra­cji, nie­do­stęp­nych dla tu­ry­stów ja­skiń, głów­nie na te­re­nie Ta­trzań­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­nę wy­do­by­li wez­wa­ni na pomoc gro­to­ła­zi z No­we­go Targu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) speleolog

Wiktionary


grotołazka

→ gro­to­łaz


SJP.pl

Patrz:

grotołaz

grotreja

reja na grot­masz­cie


SJP.pl


grottgerowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Grott­ge­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


grottgerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Grott­ge­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


grottopsel

górny sko­śny ża­giel na środ­ko­wym masz­cie


SJP.pl


grotżagiel

pier­wszy od dołu, naj­więk­szy ża­giel na grot­masz­cie; grot


SJP.pl


groufie

[czy­taj: grufi] gru­po­we sel­fie; gro­u­pie


SJP.pl


groupie

[czy­taj: grupi]
1. gru­po­we sel­fie; gro­u­fie;
2. młoda ko­bie­ta po­dą­ża­ją­ca za swoim ido­lem, go­to­wa do za­pew­nia­nia mu wszel­kich przy­jem­no­ści; gro­up­pie


SJP.pl

Gro­u­pie (wym. "grupi") – za­pa­lo­na mi­ło­śnicz­ka ze­spo­łu mu­zycz­ne­go, po­dą­ża­ją­ca za nim pod­czas trasy kon­cer­to­wej. Słowo "gro­u­pie" wy­wo­dzi się z an­giel­skie­go "group" (grupa) wła­śnie w od­nie­sie­niu do grupy mu­zycz­nej, ale z cza­sem zy­ska­ło szer­sze za­sto­so­wa­nie.

Wikipedia


grouppie

[czy­taj: grupi] młoda ko­bie­ta po­dą­ża­ją­ca za swoim ido­lem, go­to­wa do za­pew­nia­nia mu wszel­kich przy­jem­no­ści; gro­u­pie


SJP.pl


grove

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grove – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie He­rzog­tum La­u­en­burg
  • Grove – miej­sco­wość w hrab­stwie Buc­king­hams­hi­re
  • Grove – miej­sco­wość w hrab­stwie Dor­set
  • Grove – miej­sco­wość w hrab­stwie He­re­fords­hi­re
  • Grove – miej­sco­wość w hrab­stwie Kent
  • Grove – miej­sco­wość w hrab­stwie Not­ting­hams­hi­re
  • Grove – mia­sto w hrab­stwie Ox­fords­hi­re
  • Grove – miej­sco­wość w hrab­stwie Pem­bro­kes­hi­re
  • Grove – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Grove – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Al­le­ga­ny
  • Grove (ang. Grove Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie New­ton
  • Grove (ang. Grove Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ja­sper

Wikipedia


growl

[czy­taj: grołl] tech­ni­ka śpie­wu przy­po­mi­na­ją­ca war­cze­nie


SJP.pl

Growl (wy­mo­wa []; z ang. „war­czeć”) – tech­ni­ka wo­kal­na znana z bar­dziej ek­stre­mal­nych od­mian mu­zy­ki me­ta­lo­wej. Jako pier­wszy okre­ślo­no tak agre­syw­ny "śpiew" Con­ra­da Lanta (Cro­no­sa) z thrash/black me­ta­lo­we­go ze­spo­łu Venom. Obec­nie używa się tej nazwy w sto­sun­ku do je­szcze bar­dziej ek­stre­mal­nych form ek­spre­sji wo­kal­nej.

Wikipedia


growler

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. oce­a­nogr. zwar­ta bryła lodu pły­wa­ją­ce­go, która wy­sta­je ponad lu­stro wody na wy­so­kość mniej­szą niż 1 metr i zaj­mu­ją­cą po­wierzch­nię ok. 20 m²;

Wiktionary

Grow­ler, odła­mek góry lo­do­wej – zwar­ta bryła lodu, mniej­sza od góry lo­do­wej i odła­mu góry lo­do­wej, od­dzie­lo­na od lo­dow­ca, pły­wa­ją­ca lub osia­dła na dnie.

De­fi­ni­cja Świa­to­wej Or­ga­ni­za­cji Me­te­o­ro­lo­gicz­nej (1970) mia­nem grow­le­ra okre­śla bryłę lodu wy­sta­ją­cą ponad lu­stro wody na wy­so­kość mniej­szą niż 1 metr i zaj­mu­ją­cą po­wierzch­nię ok. 20 m².

Wikipedia


growling

[czy­taj: groł­ling] tech­ni­ka śpie­wu lub gry na in­stru­men­cie dętym po­le­ga­ją­ca na wy­do­by­wa­niu chra­pli­we­go, szorst­kie­go brzmie­nia, nie­raz za­bar­wio­ne­go silną wi­bra­cją; growl


SJP.pl


growlować

[czy­taj: groł­lo­wać] śpie­wać tech­ni­ką grow­lu (grow­lin­gu), przy­po­mi­na­ją­cą war­cze­nie


SJP.pl


growy

→ gra (w od­nie­sie­niu do gier kom­pu­te­ro­wych lub plan­szo­wych)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grą lub grami, do­ty­czą­cy gry lub gier

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gra ż., gierka ż., gracz m., graczka ż., dogrywka ż., rozgrywka ż., granie n., grywanie n., wygrywanie n., wygranie n., ogrywanie n., ogranie n., przegrywanie n., przegranie n., rozegranie n., rozgrywanie n., pogrywanie n., pogranie n., ugrywanie n., ugranie n. wygrana ż., dogrywanie n., przygrywanie n., przygranie n., dogranie n., nagrywanie n., nagranie n., zgrywanie n., zgranie n., przegryw m., przygrywka ż., grywalność ż., zgrywus m., zagrywka ż., podgrywanie n., podegranie n., gralnia ż., grywalizacja ż., gryfikacja ż., zgryw m., zgrywuska ż., nagraniówka ż.

 czas. grać ndk., grywać ndk., zagrać ndk., zagrywać dk., pogrywać ndk., pograć dk., ugrywać ndk., ugrać dk., przegrywać ndk., przegrać dk., rozgrywać ndk., rozegrać dk., przygrywać ndk., przygrać dk., ogrywać ndk., ograć dk., dogrywać ndk., dograć dk., giercować ndk., nagrywać ndk., nagrać dk., zgrywać ndk., zgrać dk., podgrać ndk., podegrać dk.

 przym. grywalny, dogrywkowy, rozgrywkowy, nagraniowy, zgrany

 przysł. zgranie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gamingowy

Wiktionary


groza

1. wła­ści­wość rze­czy albo zja­wi­ska po­wo­du­ją­ca czy­jeś prze­ra­że­nie, strach;
2. uczu­cie prze­ra­że­nia, lęku spo­wo­do­wa­ne ja­kimś nie­bez­pie­czeń­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś groź­ne­go; coś, co jest przy­czy­ną stra­chu, prze­ra­że­nia

 (1.2) uczu­cie stra­chu, prze­ra­że­nia spo­wo­do­wa­ne nie­bez­pie­czeń­stwem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hor­ror
  • Groza (sa­mo­chód pan­cer­ny)
  • Fan­ta­sty­ka i Groza
  • Ka­ra­bin OC-14 Groza
  • Alek­san­der Groza
  • Lo­re­da­na Groza
  • Petru Groza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔza, AS: groza

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grozić

 przym. groźny, groźnie

 przysł. groźnie

 rzecz. zgroza ż.

Wiktionary


grozić

1. stra­szyć kogoś czymś złym, wy­po­wia­dać groź­by;
2. sta­no­wić nie­bez­pie­czeń­stwo; za­gra­żać (np. Pa­le­nie pa­pie­ro­sów grozi śmier­cią.)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) stra­szyć czymś, za­po­wia­dać coś złego

 (1.2) stwa­rzać stan nie­bez­pie­czeń­stwa, być nie­bez­piecz­nym, groź­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gro­zić się

 (2.1) stpol. od­gra­żać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ni­dzi­czan­ka wkrót­ce usły­szy za­rzut kie­ro­wa­nia pod wpły­wem al­ko­ho­lu, za który grozi jej do 2 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʑit͡ɕ, AS: groźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgroza ż., groza ż., groźba ż., grożenie n., zagrożenie n., odgrażanie n.

 czas. zagrozić dk., zagrażać ndk., pogrozić dk.

 przym. groźny, zagrożony, groźnie

 przysł. groźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) straszyć

 (1.2) zagrażać

 (2.1) odkazywać się

Wiktionary


groznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki hu­ma­ni­stycz­nej zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem gier; lu­do­log


SJP.pl


groznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki hu­ma­ni­stycz­nej zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem gier


SJP.pl


groznawstwo

dzie­dzi­na nauki hu­ma­ni­stycz­nej zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem gier; lu­do­lo­gia, game stu­dies


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kie­ru­nek stu­diów obej­mu­ją­cy wie­dzę o grach kom­pu­te­ro­wych

Wiktionary

Groz­naw­stwo (ang. "game stu­dies"), także lu­do­lo­gia (ang. "lu­do­lo­gy") – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się sy­ste­ma­tycz­nym ba­da­niem gier, prze­de wszyst­kim z per­spek­ty­wy nauk hu­ma­ni­stycz­nych i spo­łecz­nych. An­glo­ję­zycz­na nazwa dzie­dzi­ny wy­wo­dzi się od cza­so­pis­ma „Game Stu­dies”, wy­da­wa­ne­go od 2001 roku. Pol­ską wer­sję ter­mi­nu, tj. „groz­naw­stwo”, wpro­wa­dzi­ła Maria Garda.

Wikipedia


groznieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Groz­nym, do­ty­czą­cy Groz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z gra­ni­to­we­go co­ko­łu ula­ty­wa­ła w szare groz­nień­skie niebo ażu­ro­wa kon­struk­cja. Bomby lot­ni­cze ob­na­ży­ły ko­ron­ko­wy szkie­let pre­zy­denc­kie­go pa­ła­cu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grozny mrz.

Wiktionary


grozny

sto­li­ca Cze­cze­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, na ob­sza­rze Ka­u­ka­zu, sto­li­ca Cze­cze­nii;

Wiktionary

Groz­ny ( Гро́зный, "Groz­nyj"; czecz. Соьлжа-ГӀала, "Sölƶa-Ġala") – Sto­li­ca Cze­cze­nii. W 2010 roku mia­sto li­czy­ło ok. 270 tys. miesz­kań­ców (wobec ok. 400 tys. na po­cząt­ku lat 90. XX wieku).

Cze­czeń­cy uży­wa­ją też nazwy Dżo­char-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / "Dƶoxar-Ġala"), na cześć Dżo­cha­ra Du­da­je­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. groznieński

Wiktionary


groër

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Groër – pol­ski le­karz i wy­kła­dow­ca
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Groër – pol­ski le­karz
  • Hans Her­mann Groër – ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


groń

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: grosz, gro­sik; zwy­kle w wy­ra­że­niach "(nie mieć, nie dać itp.) ani gro­nia" - (nie mieć, nie dać itp.) ani gro­sza, albo "(być) bez gro­nia" - (być) bez gro­sza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Groń – część wsi Brzy­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Groń – część wsi Po­par­do­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Na­wo­jo­wa
  • Groń – część wsi Gaboń w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Stary Sącz
  • Groń – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Bu­ko­wi­na Ta­trzań­ska
  • Groń – część wsi Ko­ście­li­sko w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ta­trzań­skim, w gmi­nie Ko­ście­li­sko
  • Groń – osada w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie An­dry­chów
  • Groń – przy­sió­łek wsi Po­rąb­ka w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Po­rąb­ka
  • Groń – część wsi Ka­mesz­ni­ca w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Mi­lów­ka
  • Groń – część wsi Zwar­doń w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Raj­cza
  • Groń – przy­sió­łek wsi Śle­mień w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Śle­mień
  • Groń – część wsi Pewel Śle­mień­ska w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Świn­na
  • Groń – gro­ma­da

Wikipedia


groński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Groń­ski – pol­skie naz­wi­sko; na po­cząt­ku lat 90. XX wieku ogó­łem w Pol­sce miesz­ka­ło ok. 1000 osób o tym naz­wi­sku
  • Ry­szard Marek Groń­ski (ur. 1939) – pol­ski pi­sarz, dzien­ni­karz, sa­ty­ryk i poeta, z wyksz­tał­ce­nia hi­sto­ryk
  • Sta­ni­sław Groń­ski (1907–1957) – pol­ski al­pi­ni­sta

Wikipedia


groźba

1. po­gróż­ka; za­po­wiedź zem­sty, kary;
2. nie­bez­pie­czeń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­po­wiedź kary, zem­sty, nie­bez­pie­czeń­stwa itd.

 (1.2) za­gro­że­nie; coś, co za­gra­ża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • za­stra­sza­nie
  • groź­ba w przy­mu­sie bry­dżo­wym
  • Groź­ba – al­bań­ski film fa­bu­lar­ny z roku 1981

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbrod­nią jest wy­mu­sza­nie groź­bą i szan­ta­żem pod­pi­sy­wa­nia de­kla­ra­cji o współ­pra­cy ze Służ­bą Bez­pie­czeń­stwa – mówił ks. Jerzy Po­pie­łusz­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʑba, AS: groźba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgrażanie n., zgroza ż.

 czas. grozić ndk.

 przym. groźny, zagrożony, groźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogróżka, zastraszenie, grożenie, straszenie

 (1.2) niebezpieczeństwo, zagrożenie, ryzyko

Wiktionary


groźnica

ro­dzaj ja­do­wi­tych węży z po­dro­dzi­ny grze­chot­ni­ków


SJP.pl


groźnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w groź­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten wąż wy­glą­da groź­nie, ale nie jest nie­bez­piecz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgrażanie n., groźba ż., groza ż.

 czas. grozić

 przym. groźny

Wiktionary


groźniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: groź­nie, groź­no


SJP.pl


groźniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: groź­ny


SJP.pl


groźnieć

rzad­ko: sta­wać się groź­nym, nie­bez­piecz­nym


SJP.pl


groźność

daw­niej: cecha kogoś lub cze­goś groź­ne­go, nie­bez­piecz­ne­go


SJP.pl


groźny

wy­wo­łu­ją­cy lub ma­ją­cy wy­wo­łać strach, obawę, lęk, po­czu­cie nie­bez­pie­czeń­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który wzbu­dza strach

 (1.2) taki, który sta­no­wi nie­bez­pie­czeń­stwo dla czy­je­goś zdro­wia, za­gra­ża bez­pie­czeń­stwu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Epi­de­mia groź­nej śpiącz­ki bły­ska­wicz­nie się roz­sze­rza, a wła­dze prze­strze­ga­ją przed hi­ste­rią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɔʑnɨ, AS: groźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. groźba ż., groza ż., odgrażanie n.

 przysł. groźnie

 czas. grozić

 przym. zagrożony, groźnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrogi, straszny, gniewny

 (1.2) niebezpieczny, ryzykowny

Wiktionary


grożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gro­zić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grozić

 rzecz. odgrażanie n.

Wiktionary


grożący

1. stra­szyć kogoś czymś złym, wy­po­wia­dać groź­by;
2. sta­no­wić nie­bez­pie­czeń­stwo; za­gra­żać (np. Pa­le­nie pa­pie­ro­sów grozi śmier­cią.)


SJP.pl

Patrz:

grozić

grr

dźwię­ko­na­śla­dow­czy wyraz ma­ją­cy wy­ra­żać złość; wrr


SJP.pl


gru

wy­krzy­knik, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, od­da­ją­cy od­głos gru­cha­nia go­łę­bia


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. od­głos wy­da­wa­ny przez go­łę­bia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡru, AS: gru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruchanie

 czas. gruchać

Wiktionary


grub.

skrót

 (1.1) = gru­bość

 (1.2) jęz. = gru­biań­ski, gru­biań­sko

Wiktionary


gruba

ko­bie­ta lub dziew­czy­na ma­ją­ca nad­wa­gę, otyła, tęga, pulch­na; gru­ba­ska


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) 3 os. lp., ż. od gruby

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. ko­pal­nia

 (2.2) reg-pl|Kresy. piec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz gru­bej, żeby się za sie­bie wzię­ła, bo sapie jak pa­ro­wóz.

 (2.1) Ecika fater ro­biom na gru­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡruba, AS: gruba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubelok m., grubiorz m., grubówka ż.

 przym. grubowy

Wiktionary


grubachny

po­tocz­nie: bar­dzo gruby; gru­ba­śny


SJP.pl


grubal

żar­to­bli­we okre­śle­nie czło­wie­ka gru­be­go; gru­bas


SJP.pl


grubas

po­tocz­nie: osoba otyła; spa­ślak, tłu­ścioch, grub­cio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. po­gard. otyła osoba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ochro­niarz wy­rzu­cił gru­ba­sa z klubu za jego fa­tal­ne za­cho­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrubas, AS: grubas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubość ż., grubienie n., pogrubienie n., grubnięcie n., grubiaństwo n.

:: zdrobn. grubasek m., grubcio m.

:: fż. grubaska ż.

 czas. grubieć ndk., grubnąć ndk., pogrubiać ndk., pogrubić dk.

 przym. gruby, grubiański, grubiutki

 przysł. grubo, grubiańsko

 wykrz. grubo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. gruby, grubasek, grubcio, baryła, baryłeczka, baryłka, beka, brzuchacz, buła, góra mięsa, góra tłuszczu, klucha, kluseczka, kluska, pasibrzuch, pulpecik, pulpet, rozwora, spaślak, tłuścioch, tłuścioszek, wieprz; pot. żart. szafa trzydrzwiowa; eufem. puszysty

Wiktionary


grubasek

zdrob­nie­nie od: gru­bas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: gru­bas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­patrz na niego, jaki gru­ba­sek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubas m., grubość ż., zgrubienie n.

:: zdrobn. grubaska ż.

 przym. gruby, grubiutki

 przysł. grubo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuścioszek

Wiktionary


grubaska

po­tocz­nie: ko­bie­ta otyła; tłu­ścio­cha, tłu­ściocz­ka, grub­cia, spa­ślacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. gruba ko­bie­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈbaska, AS: grubaska

Wiktionary

Powiązane:

 zob. grubas.

Wiktionary


grubawy

po­tocz­nie:
1. tro­chę gruby; przy­gru­by;
2. o dźwię­ku: nieco niski, przy­tłu­mio­ny;
3. o odzie­ży: nieco cie­pły, chro­nią­cy przed zim­nem


SJP.pl


grubaśność

→ gru­ba­śny


SJP.pl

Patrz:

grubaśny

grubaśny

po­tocz­nie: bar­dzo gruby; gru­bach­ny


SJP.pl


grubba

naz­wi­sko


SJP.pl


grubcia

po­tocz­nie: ko­bie­ta otyła; tłu­ścio­cha, tłu­ściosz­ka, gru­ba­ska, spa­ślacz­ka


SJP.pl


grubcio

po­tocz­nie: osoba otyła; spa­ślak, tłu­ścioch, gru­bas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. gru­bas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubas mzw./mos.

Wiktionary


grube

ko­bie­ta lub dziew­czy­na ma­ją­ca nad­wa­gę, otyła, tęga, pulch­na; gru­ba­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. pie­nią­dze, zwy­kle ban­kno­ty, o wyż­szych no­mi­na­łach

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) nmos. plu­ral|gruby.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grube – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Ost­hol­ste­in
  • Grube – potok w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bi­le­to­mat nie przyj­mu­je gru­bych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grubsze

Wiktionary


gruber

na­rzę­dzie rol­ni­cze do głę­bo­kie­go spulch­nia­nia ziemi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dar Gru­ber − serb­ski pił­karz
  • Ale­xan­der Gru­ber – nie­miec­ki bobs­le­i­sta
  • At­ti­la Gru­ber – wę­gier­ski po­li­tyk
  • Bern­hard Gru­ber − au­striac­ki kom­bi­na­tor nor­we­ski, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Bet­ti­na Gru­ber − szwaj­car­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Chri­stoph Gru­ber − au­striac­ki al­pej­czyk
  • Ed­ward Gru­ber − pol­ski ofi­cer
  • Flo­rian Gru­ber − nie­miec­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Franz Gru­ber − au­striac­ki nar­ciarz al­pej­ski, olim­pij­czyk
  • Franz Xaver Gru­ber − au­striac­ki na­u­czy­ciel
  • Hen­drik Gru­ber − nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta
  • Hen­ryk Gru­ber − pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy, ban­ko­wiec i fi­nan­si­sta

Wikipedia


gruberować

spulch­niać zie­mię za po­mo­cą gru­be­ra


SJP.pl


grubian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gru­bia­nin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Wo­ło­dy­jow­ski taki sam dobry żoł­nierz, ale mniej­szy gru­bian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubiaństwo n.

 przym. grubiański

 przysł. grubiańsko

Wiktionary


grubianienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. gru­biań­skie za­cho­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubianin mos., grubiaństwo n., grubianka ż.

 czas. grubianić ndk.

:: fż. grubianka ż.

 przym. grubiański

 przysł. grubiańsko

Wiktionary


grubianin

czło­wiek bez ma­nier, źle wy­cho­wa­ny; cham, pro­stak, nie­o­krze­sa­niec, im­per­ty­nent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek za­cho­wu­ją­cy się nie­kul­tu­ral­nie, or­dy­nar­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyz­wy­cza­jo­ny do pro­sto­ty je­stem, niech mi świat poz­wo­li um­rzeć pocz­ci­wym gru­bia­ni­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈbʲjä̃ɲĩn, AS: grubʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubianienie n., grubiaństwo n., grubianka ż.

 czas. grubianić ndk.

:: fż. grubianka ż.

 przym. grubiański

 przysł. grubiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bamber, brutal, cham, gbur, jaskiniowiec, kmieć, kmiotek, prostak, prymityw, wieśniak

Wiktionary


grubianić

re­gio­nal­nie: za­cho­wy­wać się jak gru­bia­nin - czło­wiek bez ma­nier, źle wy­cho­wa­ny; być gru­biań­skim


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. za­cho­wy­wać się gru­biań­sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubianienie n., grubiaństwo n., grubianin mos.

:: fż. grubianka ż.

 przym. grubiański

 przysł. grubiańsko

Wiktionary


grubianka

ko­bie­ta bez ma­nier, źle wy­cho­wa­na; cham­ka, pro­stacz­ka, im­per­ty­nent­ka, aro­gant­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta albo dziew­czy­na, która za­cho­wu­je się nie­kul­tu­ral­nie, gru­biań­sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubianienie n., grubiaństwo n., grubianin mos.

 czas. grubianić ndk.

:: fm. grubianin ż.

 przym. grubiański

 przysł. grubiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. chamka, chamica, gburka, prostaczka

Wiktionary


grubiarka

stru­gar­ka gru­bo­ścio­wa do drew­na


SJP.pl


grubiański

taki, który od­no­si się do gru­bia­ni­na, za­cho­wu­je się jak gru­bia­nin - czło­wiek bez ma­nier, źle wy­cho­wa­ny; nie­o­krze­sa­ny, cham­ski, bez­czel­ny, pro­stac­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) or­dy­nar­ny, nie­kul­tu­ral­ny, cham­ski, pro­stac­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od paru już lat, parę razy na ty­dzień sły­szy ona ha­ła­śli­we i gru­biań­skie kłót­nie szew­ca i jego żony (…)

 (1.1) Wkrót­ce oz­wa­ły się tryw­jal­ne śmie­chy i grub­jań­skie po­że­gna­nia ludzi od­cho­dzą­cych, któ­rych sły­sza­no, lecz nie wi­dzia­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈbʲjä̃j̃sʲci, AS: grubʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubianka ż., grubianienie n., grubian mos., grubiaństwo n., grubiańskość n., grubianin m., grubas m., grubaska ż., grubość ż., grubienie n., pogrubianie n., pogrubienie n.

 czas. grubianić, grubieć ndk., pogrubiać ndk., pogrubić dk.

 przym. gruby, grubawy

 przysł. grubiańsko, grubo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński otyrhły

Wiktionary


grubiańsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gru­biań­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale przy­wód­ca ochot­ni­ków nic na to nie zwa­ża­jąc, grub­jań­sko po­cią­gnął ją za sobą. Ko­bie­ta krzy­knę­ła już to z prze­stra­chu, już z bólu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grubiański

 rzecz. grubas mos./mzw., grubianin m.

Wiktionary


grubiańskość

rzad­ko: brak do­brych ma­nier, złe wy­cho­wa­nie; cham­skość, bez­czel­ność, nie­o­krze­sa­nie, bez­czel­ność


SJP.pl


grubiaństwo

za­cho­wa­nie, po­stę­po­wa­nie pro­stac­kie, nie­kul­tu­ral­ne; bez­czel­ność, cham­stwo, or­dy­nar­ność, nie­o­krze­sa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­jaw bycia or­dy­nar­nym, źle wy­cho­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­raz uwię­zio­ną, któ­rej pil­nu­jesz, włas­ną ręką wtrą­ca­łaś w roz­pacz, ja­kiej sama w tej chwi­li doz­na­jesz, przez swoje grub­jań­stwo, przez swoje oskar­że­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubas mzw./mos., grubianin mos., grubianka ż., grubiańskość ż.

 przym. grubiański

 przysł. grubiańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostactwo

Wiktionary


grubiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: grubo


SJP.pl


grubieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgru­bieć, po­gru­bieć)

 (1.1) sta­wać się grub­szym, przy­bie­rać na wadze

 (1.2) sta­wać się sze­ro­kim w prze­kro­ju

 (1.3) sta­wać się mniej de­li­kat­nym, na­bie­rać chro­po­wa­to­ści, szorst­ko­ści

 (1.4) fizj. muz. za­czy­nać mieć niską czę­stot­li­wość drgań

 (1.5) fi­nans. zwięk­szać swoją war­tość, za­sob­ność

 (1.6) książk. tra­cić dobre ma­nie­ry, sta­wać się or­dy­nar­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po zimie za­czą­łem gru­bieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubienie n., grubas mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyć

 (1.2) przybierać

 (1.4) obniżać się

Wiktionary


grubiutki

zdrob­nie­nie od: gruby; gru­biuś­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zdrobn. od: gruby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈbʲjutʲci, AS: grubʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubość ż., grubas m., grubasek m., grubaska ż., grubizna ż., pogrubianie n., pogrubienie n.

 czas. pogrubiać ndk., pogrubić dk.

 przym. gruby, zgrubny

 przysł. grubo, zgrubnie

 wykrz. grubo

Wiktionary


grubiuśki

zdrob­nie­nie od: gruby; gru­biut­ki


SJP.pl


grubizna

w le­śnict­wie: drew­no okrą­głe, użyt­ko­we lub opa­ło­we, o śred­ni­cy po­wy­żej 7 cm w cień­szym końcu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drewn. leśn. okrą­głe drew­no, o cał­ko­wi­tej gru­bo­ści więk­szej niż 7 cm w naj­cień­szym punk­cie, przez­na­czo­ne do użyt­ku i z re­gu­ły nie­o­pa­ło­we;

Wiktionary

Gru­biz­na – drew­no okrą­głe po­sia­da­ją­ce w cień­szym końcu śred­ni­cę co najm­niej 7 cm w korze lub 5 cm bez kory.

Grube drew­no w korze na­zy­wa się gru­biz­ną brut­to, a bez kory gru­biz­ną netto.

We­dług kla­sy­fi­ka­cji ja­ko­ścio­wo-wy­mia­ro­wej (KJW) drew­na, gru­biz­na dzie­li się na:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­so­by gru­biz­ny - znaj­du­ją­cej się w re­zer­wa­tach przy­ro­dy osza­co­wa­no na 24,8 mln m³, z czego 10,8 mln m³ to drew­no w drze­wo­sta­nach ponad 100-let­nich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubość ż., grubas m., grubasek m., grubaska ż.

 przym. gruby, zgrubny, grubiutki

 przysł. grubo, zgrubnie

 wykrz. grubo

Wiktionary


grubno

Grub­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko–po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Stol­no.

We­dług au­to­rów "Słow­ni­ka ge­o­gra­ficz­ne­go Kró­le­stwa Pol­skie­go" po­cząt­ko­wo wieś mogła na­zy­wać się "Grod­no", od ma­ją­ce­go znaj­do­wać się w miej­sco­wo­ści grodu.

Wikipedia


grubnąć

po­tocz­nie: tyć


SJP.pl


grubo

przy­słó­wek

 (1.1) dając lub na­kła­da­jąc grubą war­stwę

 (1.2) dając nie­drob­ne ka­wał­ki

 (1.3) w dużym stop­niu

 (1.4) pre­zen­tu­jąc nad­mier­ną tuszę

 (1.5) akust. mając niski ton

 (1.6) w spo­sób nie­przyz­wo­i­ty

wy­krzy­knik

 (2.1) wy­ra­ża umiar­ko­wa­ne za­sko­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Lubi kłaść się do łóżka grubo po pół­no­cy i nie jest dla niego pro­ble­mem wstać wcze­śnie rano.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubość ż., grubas mos./mzw.

 czas. grubieć ndk., zgrubieć dk.

 przym. grubiutki, gruby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obficie

 (1.2) niedrobno

 (1.3) bardzo, dużo, znacznie

 (1.4) korpulentnie, otyle, tęgo

 (1.5) nisko

 (1.6) nieprzyzwoicie, prostacko, wulgarnie

 (2.1) nieźle, no ładnie

Wiktionary


grubociąg

cią­gar­ka bęb­no­wa po­je­dyn­cza do cią­gnie­nia drutu o dużej śred­ni­cy


SJP.pl


grubodzioby

ptak leśny z ro­dza­ju łu­szcza­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­ma­rań­czo­wym upie­rze­niem głowy i ma­syw­nym, sza­ro­nie­bie­skim lub kre­mo­wym dzio­bem; gra­bo­łusk, pest­ko­jad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma gru­bym dziób

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M. i B. lm. od: gru­bo­dziób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubodziób m.

Wiktionary


grubodziób

ptak leśny z ro­dza­ju łu­szcza­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­ma­rań­czo­wym upie­rze­niem głowy i ma­syw­nym, sza­ro­nie­bie­skim lub kre­mo­wym dzio­bem; gra­bo­łusk, pest­ko­jad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Coc­coth­ra­u­stes coc­coth­ra­u­stes|ref=tak., mały eu­raz­ja­tyc­ki ptak o ma­syw­nym dzio­bie zmie­nia­ją­cym kolor za­leż­nie od pory roku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ja­wi­ła się opi­nia o szkod­li­wym od­dzia­ły­wa­niu gru­bo­dzio­ba na sady cze­re­śnio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈbɔd͡ʑup, AS: gruboʒ́up

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grubodzioby

Wiktionary


grubogonik

ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny nie­ła­zo­wa­tych


SJP.pl

Gru­bo­go­nik ("Smint­hop­sis") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny gru­bo­go­ni­ków (Smint­hop­si­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny nie­ła­zo­wa­tych (Da­sy­u­ri­dae).

Wikipedia


grubogłowy

del­fin gru­bo­gło­wy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych; me­lo­no­głów wie­lo­zęb­ny


SJP.pl


gruboigłowy

do­ty­czą­cy lub wy­ko­na­ny grubą igłą


SJP.pl


grubokościsty

ma­ją­cy grube kości


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy grube kości, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się gru­by­mi kość­mi

Wiktionary


grubokroplisty

wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci gru­bych kro­pli


SJP.pl


grubolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy grube li­ście

Wiktionary


grubomierz

mier­nik gru­bo­ści ciał; gru­bo­ścio­mierz


SJP.pl


grubonogi

1. wil­kosz gru­bo­no­gi - ga­tu­nek pa­ją­ka;
2. smardz gru­bo­no­gi - ga­tu­nek grzy­ba;
3. za­sło­nak gru­bo­no­gi - ga­tu­nek grzy­ba


SJP.pl


gruboogonkowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy gruby ogo­nek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gruboogonowy

Wiktionary


gruboogonowy

1. oto­le­mur gru­bo­o­go­no­wy - ga­tu­nek le­mu­ra; ga­la­go ol­brzy­mi;
2. gekon gru­bo­o­go­no­wy - ga­tu­nek ja­szczur­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. po­sia­da­ją­cy gruby ogon

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gruboogonkowy

Wiktionary


grubopędowy

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy gruby pęd, grube pędy

Wiktionary


grubopłaski

daw­niej: przy­sa­dzi­sty


SJP.pl


grubosiatkowany

pod­grzy­bek gru­bo­siat­ko­wa­ny - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


gruboskorupowy

skój­ka gru­bo­sko­ru­po­wa - ga­tu­nek małża z ro­dzi­ny skój­ko­wa­tych


SJP.pl


gruboskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma grube skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrubɔˈskʃɨdwɨ, AS: gruboskšydu̯y

Wiktionary


gruboskórca

po­tocz­nie: cham, pro­stak, nie­o­krze­sa­niec; gru­bia­nin


SJP.pl


gruboskórność

brak taktu i wraż­li­wo­ści


SJP.pl


gruboskórny

1. po­zba­wio­ny taktu, nie­sub­tel­ny, nie­o­krze­sa­ny;
2. rzad­ko: ma­ją­cy grubą skórę; gru­bo­skó­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przen. po­zba­wio­ny taktu i wraż­li­wo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruboskórność ż.

 przym. gruboskóry

 przysł. gruboskórnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedelikatny, nietaktowny; rzad. gruboskóry

Wiktionary


gruboskóry

ma­ją­cy grubą skórę; gru­bo­skór­ny


SJP.pl


grubosz

ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych; ru­basz­ni­ca


SJP.pl

Gru­bosz, ru­basz­ni­ca ("Cras­su­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych. Liczy co najm­niej 209 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w róż­nych czę­ściach świa­ta, przy czym w ogrom­nej więk­szo­ści w po­łud­nio­wej Afry­ce. Do pol­skiej flory na­le­ży tylko jeden dziko wy­stę­pu­ją­cy ga­tu­nek – gru­bosz wodny zwany też uwro­cią wodną ("Cras­su­la aqu­a­ti­ca").

Wikipedia


gruboszowate

ro­dzi­na ro­ślin kwia­to­wych, dwu­li­ścien­nych, o gru­bych, mię­si­stych li­ściach


SJP.pl

Gru­bo­szo­wa­te ("Cras­su­la­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu skal­ni­cow­ców. Obej­mu­je 34 ro­dza­jów z ok. 1400 ga­tun­ka­mi (naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­na ga­tun­ko­wo ro­dzi­na w rzę­dzie). Roz­prze­strze­nio­ne są na całym świe­cie, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w po­łud­nio­wej Afry­ce. W Pol­sce w na­tu­rze spo­ty­ka­ni są przed­sta­wi­cie­le ro­dza­jów: roj­nik, roz­chod­nik, ró­że­niec, gru­bosz, roz­chod­ni­ko­wiec, "Pe­tro­se­dum" i in­tro­du­ko­wa­ny fe­di­mus.

Wikipedia


gruboszowaty

o ce­chach gru­bo­szo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


gruboudka

gru­bo­ud­ka Ah­ren­sa - ga­tu­nek chrzą­szcza z rzędu pche­łek


SJP.pl

Gru­bo­ud­ka ("Ar­go­pus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny pche­łek ziem­nych.

Wikipedia


grubousty

ma­ją­cy grube usta


SJP.pl


grubowarg

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl


grubowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ko­pal­nia­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruba

 przym. gruba

Wiktionary


grubowłosy

1. ma­ją­cy gęste, grube włosy;
2. rzad­ko: taki, który zro­bio­ny jest z wełny owcy gru­bo­weł­ni­stej


SJP.pl


grubowłóknisty

zło­żo­ny z gru­bych włó­kien


SJP.pl


gruboziarnistość

→ gru­bo­ziar­ni­sty


SJP.pl

Patrz:

gruboziarnisty

gruboziarnisty

przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z gru­bych zia­ren, czą­stek, za­wie­ra­ją­cy grube ziar­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrubɔʑarʲˈɲistɨ, AS: gruboźarʹńisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruboziarnistość ż.

Wiktionary


grubościenny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy grube ścia­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­du­ku­je por­ce­la­nę gru­bo­ścien­ną (tak zwaną ho­te­lo­wą) i cien­ko­ścien­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrubɔɕˈt͡ɕɛ̃nːɨ, AS: grubośćẽ•ny

Wiktionary


grubościomierz

mier­nik gru­bo­ści ciał; gru­bo­mierz


SJP.pl

Gru­bo­ścio­mierz – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do nie­ni­szczą­ce­go ba­da­nia gru­bo­ści ma­te­ria­łów i po­włok.

Wikipedia


grubościowy

→ gru­bość


SJP.pl

Patrz:

grubość

grubościówka

obra­biar­ka słu­żą­ca do stru­ga­nia ele­men­tów drew­nia­nych do uzy­ska­nia do­kład­nej gru­bo­ści


SJP.pl


grubość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­miar w krót­szej osi

 (1.2) wy­miar w prze­kro­ju po­przecz­nym, w kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do kie­run­ku po­mia­ru dłu­go­ści i sze­ro­ko­ści, mie­rzo­ny w osi strzał­ko­wej

 (1.3) cecha tego, co grube

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gru­bość op­tycz­na
  • gru­bość jako roz­miar

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­lut­ka czer­wo­na rącz­ka z pal­ca­mi gru­bo­ści za­pał­ki z nie­spo­dzie­wa­ną siłą uła­pi­ła palec Cesi, a cien­kie nóżki, os­wo­bo­dzo­ne z pie­luch, wy­ko­na­ły kilka ener­gicz­nych kop­nia­ków.

 (1.2) War­stwa śnie­gu jest gru­bo­ści pięć­dzie­się­ciu cen­ty­me­trów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grubieć

 rzecz. grubizna ż., grubas, grubasek, grubiaństwo

 przym. grubaśny, grubawy, grubiański, gruby, grubiutki

 przysł. grubo, grubiańsko

 wykrz. grubo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaliber, przekrój, warstwa

 (1.3) tłustość, toporność, ciężkość, otyłość

Wiktionary


grubski

naz­wi­sko


SJP.pl


grubsze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. pie­nią­dze, zwy­kle ban­kno­ty, o wyż­szych no­mi­na­łach

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) nmos. plu­ral|gruby|grub­szy., stop­nia wyż­sze­go od: gruby

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gruby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grube

Wiktionary


grubszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gruby


SJP.pl


grubucny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gru­bach­ny

Wiktionary


gruby

1. ma­ją­cy duży obwód
2. otyły, cięż­ki
3. o gło­sie: niski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) otyły

 (1.2) ma­ją­cy dużą gru­bość, śred­ni­cę

 (1.3) stpol. wul­gar­ny, pro­stac­ki, nie­o­krze­sa­ny, gru­biań­ski

 (1.4) przest. twar­da lub po­chy­lo­na spół­gło­ska

 (1.5) o odzie­ży: cie­pły

 (1.6) o gło­sie: niski

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. M. lm. od: gruba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gruby – po­wieść Alek­san­dra Min­kow­skie­go
  • Gruby – se­rial te­le­wi­zyj­ny, adap­ta­cja fil­mo­wa po­wie­ści

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był taki gruby, że z tru­dem się po­ru­szał.

 (1.2) Z su­fi­tu zwi­sa­ły ja­kieś grube kable.

 (1.3) Tego pry­mi­ty­wa ba­wi­ły tylko grube żarty.

 (1.5) Załóż coś grub­sze­go, bo za­po­wia­da­li przym­roz­ki.

 (1.6) W słu­chaw­ce odez­wał się gruby głos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrubɨ, AS: gruby

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. grubość ż., grubas m., grubaska ż.

 (1.3) rzecz. grubianin; przym. grubiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tęgi, zażywny, korpulentny, tłusty; pot. opasły, spasiony, utuczony; eufem. puszysty, pulchny, okrągły, przy kości, dobrze zbudowany; gw. Śląsk Cieszyński pencaty

Wiktionary


gruca

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kasza

 (1.2) stpol. po­tra­wa z kaszy

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. guz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gruca – pol­ski le­karz or­to­pe­da
  • Do­ro­ta Gruca – pol­ska bie­gacz­ka
  • Wi­told Gruca – pol­ski tan­cerz i cho­re­o­graf
  • Zbi­gniew Gruca – pol­ski chi­rurg, en­do­kry­no­log, ga­stro­en­te­ro­log
  • Gruča – wieś w Sło­we­nii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrut͡sa, AS: gruca

Wiktionary


grucha

zgru­bie­nie od: grusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: grusz­ka

 (1.2) duża grusz­ka

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. ter. od: gru­chać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡruxa, AS: gruχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruszka ż., grusza ż., gruszeczka ż., gruszyczka ż.

 przym. gruszkowy, gruszowy

Wiktionary


gruchacz

ptak za­miesz­ku­ją­cy tro­pi­kal­ne lasy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psop­hii­dae|ref=tak.;

Wiktionary


gruchający

1. o go­łę­biach: wy­da­wać głos;
2. roz­ma­wiać z kimś bar­dzo czule


SJP.pl

Patrz:

gruchać

gruchalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Gru­chal­ski – pol­ski ar­chi­tekt
  • Jerzy Gru­chal­ski – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm

Wikipedia


gruchania

czułe roz­ma­wia­nie z kimś


SJP.pl


gruchanie

czułe roz­ma­wia­nie z kimś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gru­chać.

 (1.2) od­głos gru­cha­ją­ce­go go­łę­bia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogruchanie n.

 czas. gruchać ndk., pogruchać dk.

 wykrz. gru

Wiktionary


gruchawka

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, jeden z naj­star­szych zna­nych in­stru­men­tów mu­zycz­nych; w Pol­sce spo­ty­ka­ny m.in. w wy­ko­pa­li­skach ar­che­o­lo­gicz­nych w re­jo­nach kul­tu­ry łu­życ­kiej


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „Grze­chot­ka”. Zo­bacz też: po­wieść „Grze­chot­ka”.

Gru­chaw­ka – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów po­trzą­sa­nych, skła­da­ją­cy się z kor­pu­su wy­ko­na­ne­go z gliny lub drew­na osa­dzo­ne­go na rę­ko­je­ści, wew­nątrz któ­re­go umie­szczo­no kilka ka­mycz­ków, zia­re­nek śrutu bądź na­sion.

Wikipedia


gruchać

1. o go­łę­biach: wy­da­wać głos;
2. roz­ma­wiać z kimś bar­dzo czule


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gru­chać)

 (1.1) o go­łę­biu: wy­da­wać od­gło­sy go­do­we

 (1.2) przen. mówić czułe słów­ka flir­tu­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obu­dzi­ły mnie gru­cha­ją­ce go­łę­bie.

 (1.2) Paweł z Agniesz­ką słod­ko gru­cha­ją na we­ran­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruchanie n., pogruchanie n.

 czas. gruchnąć, pogruchać dk.

 wykrz. gru

Wiktionary


gruchała

1. o go­łę­biach: wy­da­wać głos;
2. roz­ma­wiać z kimś bar­dzo czule


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gru­cha­ła – ka­szub­ski herb szla­chec­ki
  • Bo­gu­sław Gru­cha­ła (ur. 1933) – pol­ski ko­man­dor dy­plo­mo­wa­ny
  • Ja­nusz Gru­cha­ła (1949–2011) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mar­cin Gru­cha­ła (ur. 1971) – pol­ski pro­fe­sor me­dy­cy­ny, 2016–2024 rek­tor Gdań­skie­go Uni­wer­sy­te­tu Me­dycz­ne­go
  • Piotr Gru­cha­ła (ur. 1972) – pol­ski pił­karz
  • Syl­wia Gru­cha­ła (ur. 1981) – pol­ska flo­re­cist­ka, me­da­list­ka olim­pij­ska

Wikipedia


gruchnąć

1. zabrz­mieć gło­śno i gwał­tow­nie; hu­knąć;
2. gwał­tow­nie ude­rzyć lub mocno rzu­cić; grzmot­nąć, pras­nąć;
3. paść lub prze­wró­cić się; runąć;
4. gruch­nąć się:
a) ude­rzyć się mocno; wal­nąć się;
b) gwał­tow­nie prze­wró­cić się; upaść


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) zabrz­mieć nagle i gło­śno

 (1.2) pot. roz­prze­strze­nić się bły­ska­wicz­nie na dużym ob­sza­rze lub w świa­do­mo­ści wielu osób

 (1.3) pot. upaść gwał­tow­nie, wy­wo­łu­jąc ude­rze­nie o po­dło­że

 (1.4) wy­strze­lić z broni pal­nej

 (1.5) stpol. po­der­wać się do lotu z gło­śnym trze­po­tem skrzy­deł

 (1.6) przest. przy­pu­ścić nagły atak zbroj­ny

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) pot. zadać silny cios lub rzu­cić czymś z wiel­kim im­pe­tem

 (2.2) pot. lub gw-pl|Poz­nań, Gniez­no, Śląsk. wypić jed­no­ra­zo­wo por­cję al­ko­ho­lu

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. gru­chać)

 (3.1) wydać jed­no­ra­zo­wy, gar­dło­wy dźwięk cha­rak­te­ry­stycz­ny dla go­łę­bi

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny gruch­nąć się (ndk. brak)

 (4.1) pot. ude­rzyć się bo­le­śnie

 (4.2) pot. prze­wró­cić się gwał­tow­nie lub rzu­cić się całym cia­łem na po­dło­że

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Belka na od­chod­ne po­wie­dział, że je­szcze ro­da­cy za nim za­tęs­knią, gruch­nął grom­ki śmiech, który za­marł na ustach gdzieś w oko­li­cach pod­pi­sy­wa­nia przez PiS ko­a­li­cji z LPR i Sa­mo­o­bro­ną przed ka­me­ra­mi te­le­wiz­ji ojca Ry­dzy­ka.

 (1.1) W uz­god­nie­niu z dy­rek­cją mu­ze­um za­in­sta­lo­wa­łem w jego sa­lach spe­cjal­ną apa­ra­tu­rę i w nocy gruch­nę­ła z gło­śni­ków „Ave Maria” Schu­ber­ta. Wra­że­nie było do­praw­dy osza­ła­mia­ją­ce.

 (1.1) Kiedy gruch­nie taka salwa pio­ru­nów, to w jed­nej chwi­li to tak bar­dzo ko­cha­ne i na­dy­ma­ją­ce się „ja” gdzieś znika zu­peł­nie, jakby go nigdy nie było na świe­cie.

 (1.2) Kiedy 8 kwiet­nia 2004 r. gruch­nę­ła wia­do­mość, że am­ba­sa­do­rem w Pol­sce zo­sta­nie czło­wiek, któ­re­go naj­więk­szym osią­gnię­ciem było 16-let­nie za­rzą­dza­nie Knox­vil­le w sta­nie Ten­nes­see, za­pa­no­wa­ła kon­ster­na­cja.

 (1.2) Nie umiem uni­knąć tych słów, może na­zbyt pa­te­tycz­nych, dla­te­go że nie po­tra­fię wy­rzu­cić z pa­mię­ci tej chwi­li, kiedy gruch­nę­ła wieść, że ks. abp Karol Woj­ty­ła, me­tro­po­li­ta kra­kow­ski, zo­stał wy­bra­ny na Pa­pie­ża.

 (1.2) Nim pu­blicz­ność zdo­ła­ła zejść z ostat­nie­go stop­nia scho­dów ko­ściel­nych, z ust do ust nie­sio­na, gruch­nę­ła [...] wieść, że pan Graba [...] żeni się — z gu­wer­nant­ką!

 (1.2) W taki to dzień, jakoś na samem od­wie­cze­rzu, gruch­nę­ła po wsi no­wi­na, że dzie­dzic rąbie chłop­ski las.

 (1.3) Na scho­dach łóżko się zep­su­ło, a ja gruch­ną­łem na po­dło­gę. Po zwy­kłych przy­go­to­wa­niach uś­pio­no mnie i roz­po­czę­to ope­ra­cję.

 (1.4) Wtem pan Kmi­cic, któ­re­go nie okuli, jak o to pro­sił, nie wy­trzy­mał istot­nie i gruch­nął z dzia­ła w naj­więk­szą kupę tak sku­tecz­nie, że po­ko­tem po­ło­żył tych wszyst­kich żoł­nie­rzy, któ­rzy się na­prze­ciw wy­lo­tu znaj­do­wa­li.

 (1.4) Ale zaw­zię­ty ka­sjer nie słu­chał tego i upa­trzy­wszy sto­sow­ną chwi­lę, gruch­nął z fuzji w kie­run­ku ogro­du bu­dow­ni­cze­go.

 (1.4) Gdy salwą gruch­nę­ły lufy i śnieg się krwią po­pla­mił.

 (1.6) Wo­siń­ski bez wa­ha­nia dobył pa­ła­sza i, nie zwra­ca­jąc uwagi na ja­dą­ce­go przy nim ofi­ce­ra fran­cu­skie­go, za­ko­men­de­ro­wał — en avant!! Plu­ton gruch­nął z im­pe­tem na pla­ców­ka­a­ców­kę pru­ską.

 (2.1) Oczy­wi­ście wy­star­czy­ło­by gruch­nąć go kolbą w łeb i zwa­lić, lecz Murek tak da­le­ce nie prze­wi­dy­wał po­dob­ne­go obro­tu spra­wy, że zgłu­piał na chwi­lę.

 (2.1) A dziad gruch­nął w łeb lirą jed­ne­go z se­me­nów, aż się prze­wró­cił, dru­gie­go zła­pał za rękę, by cię­ciu sza­blą przesz­ko­dzić, i ry­czał ze stra­chu jak bawół.

 (2.1) Zanim kto­kol­wiek się zo­rien­to­wał, sie­dzia­ła znów na opar­ciu krze­sła z ka­ła­ma­rzem w dzio­bie. [...] ro­zej­rza­ła się po po­ko­ju i sze­ro­ko ot­wo­rzy­ła dziób. Ka­ła­marz gruch­nął o zie­mię. Do dziś je­stem prze­ko­na­ny, że zro­bi­ła to z pre­me­dy­ta­cją.

 (2.1) Na­ów­czas Sa­blik scho­wał gęśle do rę­ka­wa, po­cze­kał chwi­lę, a potem, duży ka­mień pod­ją­wszy, w łeb nim niedź­wie­dzio­wi gruch­nął.

 (2.2) — No to gruch­nie­my strze­mien­ne­go przy barze — za­de­cy­do­wał Bo­go­rya.

 (3.1) Sło­wik za­czy­na dysz­kan­tem, // szczy­gieł mu do­bie­ra altem, // szpak te­no­rem krzy­knie cza­sem, // a go­łą­bek gruch­nie basem, // gruch­nie basem.

 (3.1) Bobuś zmru­żył oczy, zaraz jed­nak roz­cią­gnął błogo ustecz­ka i gruch­nął jak go­łą­bek.

 (4.1) Por­wał szklan­kę ze stołu i gruch­nął się nią w czoło aż okr­wa­wio­ne szczer­by prys­nę­ły do­ko­ła.

 (4.1) – Znaj­dę ją. Przy­się­gam! jak zaś­wiat zaś­wia­tem – gruch­nął się w pierś Kak­tus.

 (4.2) Witek je­szcze tam cosik mru­knął, ale skoro wysz­ła, gruch­nął się w po­przek bar­ło­gu z ober­tel­kiem w gar­ści, byle je­szcze w pa­cierz za­drze­mać.

 (4.2) Tyle tylko, że wszedł, ledwo-ledwo za­pa­lił lamp­kę przed obra­zem i zaraz gruch­nął się, jak długi, na tap­czan.

 (4.2) O, Panie Boże, pysz­ne są Twoje dary, zwła­szcza jeśli dla ich zdo­by­cia trze­ba wsta­wać o trze­ciej rano i mor­do­wać się kilka go­dzin na morzu! Zjadł­szy, ostat­nim wy­sił­kiem po­wę­dro­wa­łem do swego po­ko­i­ku, gdzie na­tych­miast gruch­ną­łem się na łóżko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruchot mrz., gruchnięcie n., gruchnianie n.

 czas. gruchać ndk., gruchotać ndk., zagruchać dk., zagruchnąć dk., zagruchotać dk., pogruchotać dk., zgruchnąć się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) huknąć, zagrzmieć, zadudnić, załoskotać, rozdźwięczeć się, rozlec się

 (1.2) roznieść się, rozejść się

 (1.3) runąć, rymnąć, bęcnąć, rymsnąć, zwalić się

 (1.4) wypalić

 (2.1) grzmotnąć, palnąć, łupnąć, walnąć, rąbnąć, bachnąć, buchnąć, trzasnąć, kropnąć

 (2.2) golnąć

 (3.1) zagruchać

 (4.1) rąbnąć się, wyrżnąć się, trzasnąć się, łupnąć się

 (4.2) obalić się, wyciągnąć się, zwalić się

Wiktionary


gruchot

silny odłos wielu ude­rza­ją­cych o coś (lub o sie­bie), spa­da­ją­cych, ro­zbi­ja­ją­cych się przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) silny od­głos ude­rza­ją­cych o sie­bie lub o coś albo roz­pa­da­ją­cych się przed­mio­tów; mocny huk

 (1.2) pot. lek­cew. zni­szczo­ny, zu­ży­ty, stary przed­miot, np. po­jazd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. nie­do­łęż­ny, scho­ro­wa­ny, stary czło­wiek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruchotanie n.

 czas. gruchnąć, gruchotać ndk.

 przym. gruchotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łoskot

 (1.2) grat, rupieć

 (2.1) staruch

Wiktionary


gruchotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gru­cho­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gruchotać ndk.

 rzecz. gruchot mos./mrz.

Wiktionary


grucki

przy­miot­nik od: Gruta


SJP.pl


grucza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. guz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Gru­cza – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca, pe­da­gog
  • Fran­ci­szek Gru­cza – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz
  • Ry­szard Gru­cza – pol­ski pro­fe­sor, bio­log i spe­cja­li­sta fiz­jo­lo­gii spor­tu
  • Roman Gru­cza – pol­ski pro­fe­sor, dy­ry­gent i or­ga­ni­sta

Wikipedia


gruczno

Grucz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Świe­cie.

Wikipedia


gruczolak

ła­god­ny no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z tkan­ki gru­czo­ło­wej, np. tar­czy­cy, gru­czo­łu kro­ko­we­go, sutka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. no­wot­wór nie­zło­śli­wy tka­nek gru­czo­ło­wych;

Wiktionary

Gru­czo­lak (łac. "ade­no­ma") – ła­god­ny no­wot­wór na­błon­ko­wy, wy­wo­dzą­cy się z na­błon­ka gru­czo­łów wy­dzie­la­nia zew­nętrz­ne­go i wew­nętrz­ne­go (w tym ukła­du APUD) oraz z prze­wo­dów tych gru­czo­łów, two­rzą­cy struk­tu­ry gru­czo­ło­we. Naj­częst­sze lo­ka­li­za­cje to: przy­sad­ka móz­go­wa, tar­czy­ca, przy­tar­czy­ce, kora nad­ner­czy, wyspy trzust­ko­we, prze­wód po­kar­mo­wy, gru­czoł kro­ko­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡruˈt͡ʃɔlak, AS: gručolak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruczoł mrz.

Wiktionary


gruczolakomięśniak

ła­god­ny no­wot­wór skła­da­ją­cy się z tkan­ki gru­czo­ło­wej i tkan­ki mię­śnio­wej gład­kiej; ade­no­my­o­ma


SJP.pl


gruczolakorak

no­wot­wór zło­śli­wy po­cho­dzą­cy z na­błon­ka gru­czo­ło­we­go, roz­wi­ja­ją­cy się w róż­nych na­rzą­dach m.in. w sutku, ma­ci­cy, płu­cach; rak gru­czo­ło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. gru­czo­ło­wa­ta forma no­wot­wo­ru

Wiktionary

Gru­czo­la­ko­rak, rak gru­czo­ło­wy ( ade­no­car­ci­no­ma) – no­wot­wór zło­śli­wy róż­ni­cu­ją­cy się w kie­run­ku gru­czo­łów, na­śla­du­jąc w róż­nym stop­niu ut­ka­nie na­rzą­du, w któ­rym się roz­wi­nął.

Wikipedia


gruczolistość

w me­dy­cy­nie: prze­do­sta­nie się tka­nek ślu­zów­ki ma­cicz­nej poza jamę ma­ci­cy; en­do­me­trio­za


SJP.pl


gruczoł

na­rząd w or­ga­niz­mie ludz­kim lub zwie­rzę­cym skła­da­ją­cy się z tkan­ki na­błon­ko­wej, o przez­na­cze­niu wy­dzie­la­nia i wyt­wa­rza­nia swo­i­stych sub­stan­cji, nie­zbęd­nych do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia ustro­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. na­rząd wy­dzie­la­ją­cy po­trzeb­ne dla or­ga­niz­mu sub­stan­cje;

Wiktionary

Gru­czoł – struk­tu­ra wy­stę­pu­ją­ca u zwie­rząt wy­spe­cja­li­zo­wa­na w wy­dzie­la­niu. Mogą być to po­je­dyn­cze ko­mór­ki gru­czo­ło­we i wy­o­dręb­nio­ny na­rząd.

Z wy­jąt­kiem rdze­nia nad­ner­czy i przed­niej czę­ści przy­sad­ki, gru­czo­ły zbu­do­wa­ne są z tkan­ki na­błon­ko­wej. Wy­dzie­li­na wyt­wo­rzo­na przez "gru­czoł" może być uwal­nia­na do prze­strze­ni po­za­ko­mór­ko­wej przez eg­zo­cy­to­zę lub dzię­ki os­mo­zie prze­cho­dzić bez­poś­red­nio do pły­nów ustro­jo­wych (krew, limfa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hor­mon ty­re­o­tro­po­wy TSH wzma­ga wy­chwy­ty­wa­nie jodu przez gru­czoł tar­czo­wy i wią­za­nie jodu z biał­kiem oraz przy­spie­sza pro­te­o­li­zę ty­re­o­glo­bu­li­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrut͡ʃɔw, AS: gručou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruczolak mrz.

:: zdrobn. gruczołek mrz.

 przym. gruczołowy

 przysł. gruczołowo

Wiktionary


gruczołek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: gru­czoł

 (1.2) mały gru­czoł

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Li­ście po­rze­czek zwy­czaj­nych po­kry­wa­ją od spodu żół­ta­we gru­czoł­ki ży­wicz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruczoł mrz.

Wiktionary


gruczołkowato

→ gru­czoł­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

gruczołkowaty

gruczołkowaty

za­wie­ra­ją­cy gru­czoł­ki


SJP.pl


gruczołkowiec

gru­czoł­ko­wiec pawi - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ko­ra­lo­we drze­wo


SJP.pl


gruczołkowy

przy­miot­nik od: gru­czo­łek


SJP.pl


gruczołowato

→ gru­czo­ło­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

gruczołowaty

gruczołowaty

po­dob­ny do gru­czo­łów


SJP.pl


gruczołowy

przy­miot­nik od: gru­czoł


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z gru­czo­łem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruczoł mrz.

Wiktionary


gruda

1. ka­wa­łek cze­goś, zwła­szcza ziemi; bryła;
2. za­marz­nię­ta zie­mia;
3. za­pa­le­nie skóry u koni i bydła, ob­ja­wia­ją­ce się wy­pry­ska­mi w oko­li­cy pęcin tyl­nych nóg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­je­dyn­czy ka­wa­łek cze­goś stward­nia­łe­go uksz­tał­to­wa­ne­go w bryły

 (1.2) dawna nazwa cho­ro­by gar­dła;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gruda:
  • Gruda – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • Gruda – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow.ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Gruda – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii du­brow­nic­ko-ne­ret­wiań­skiej, w gmi­nie Ko­nav­le
  • Gruda – wieś w Czar­no­gó­rze, w gmi­nie Da­ni­lov­grad
  • Gruda – szczyt w Czar­no­gó­rze
  • gruda – in­fek­cja skóry u koni
  • Gruda, Ja­nusz Gru­dziń­ski – pol­ski muzyk, czło­nek Kultu
  • grud­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­o­ra­na zie­mia za­marz­ła w grudy.

 (1.1) audio|Pl-za­wsze pod­bie­ra­łem mamie dużą i słod­ką grudę kru­szon­ki zanim zdą­ży­ła po­sy­pać cia­sto.ogg. Za­wsze pod­bie­ra­łem mamie dużą i słod­ką grudę kru­szon­ki, zanim zdą­ży­ła po­sy­pać cia­sto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡruda, AS: gruda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grudzień m.

:: zdrobn. grudka

 przym. grudniowy, grudowaty

Wiktionary


grudka

1. mały ka­wa­łek cze­goś; brył­ka;
2. wyk­wit wy­nio­sły ponad po­ziom skóry, róż­nią­cy się od ota­cza­ją­cej skóry spo­i­sto­ścią i ustę­pu­ją­cy bez po­zo­sta­wia­nia śla­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała gruda, nie­rów­ność

Wiktionary

Grud­ka (łac. "pa­pu­la") – w der­ma­to­lo­gii wyk­wit wy­nie­sio­ny ponad po­wierzch­nię skóry, o róż­nych wy­mia­rach, dość wy­raź­nym od­gra­ni­cze­niu i innej niż ota­cza­ją­ca tkan­ka spo­i­sto­ści. Ustę­pu­je bez po­zo­sta­wie­nia śladu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrutka, AS: grutka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grudkowy, grudniowy, grudowaty

 rzecz. gruda ż.

Wiktionary


grudkowatość

→ grud­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

grudkowaty

grudkowaty

zbity w grud­ki, skła­da­ją­cy się z gru­dek


SJP.pl


grudkowy

przy­miot­nik od: grud­ka


SJP.pl


grudniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


grudnik

ro­śli­na do­nicz­ko­wa z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych; kak­tus Bo­że­go Na­ro­dze­nia, zy­go­kak­tus, szlum­ber­ge­ra, epi­fi­lum zi­mo­we


SJP.pl


grudniowy

przy­miot­nik od: gru­dzień


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy grud­nia, dzie­ją­cy się w grud­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słoń­ce przy­grze­wa­ło zu­peł­nie nie po grud­nio­we­mu, a w całym po­wie­trzu uno­si­ła się mgli­sta let­niość.

 (1.1) Dni w stycz­niu wy­da­wa­ły się Ta­de­u­szo­wi je­szcze krót­sze od grud­nio­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrudʲˈɲɔvɨ, AS: grudʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grudzień m., gruda ż., grudka ż., grudkowatość ż., grudkownia ż.

 przym. grudkowaty

Wiktionary


grudowaty

po­kry­ty gru­da­mi, skła­da­ją­cy się z grud


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy grudy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dy­ne, co mo­żesz zro­bić w swo­jej ża­ło­ści, to pró­bo­wać trwać; je­dy­ne, w co mo­żesz uwie­rzyć, to że przeł­kniesz ko­lej­ną rację żyw­no­ścio­wą, gru­do­wa­tą szarą papkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruda ż., grudka ż.

 przym. grudkowaty

Wiktionary


grudusk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gru­dusk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Wznie­sie­niach Mław­skich, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gru­dusk.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gru­dusk. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


gruduski

przy­miot­nik od: Gru­dusk


SJP.pl


grudzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


grudzielec

Gru­dzie­lec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Rasz­ków, ok. 15 km na pół­noc od Ostro­wa.

Wikipedia


grudzień

dwu­na­sty mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dwu­na­sty mie­siąc w roku (wg ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go);

Wiktionary

Gru­dzień – dwu­na­sty mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni.

Nazwa mie­sią­ca (we­dług Brücknera) po­cho­dzi od słowa "" (po­dob­nie ukra­iń­ski "грудень / hru­deń", li­tew­ski "gru­o­dis"). Inna daw­niej uży­wa­na nazwa to "pro­sień" lub "pro­si­niec" (por. współ­czes­na nazwa mie­sią­ca w ję­zy­ku cze­skim "pro­si­nec" i chor­wac­kim "pro­si­nac"). Ła­ciń­ska nazwa "De­cem­ber" (‘dzie­sią­ty mie­siąc’; zo­bacz: ka­len­darz rzym­ski) zo­sta­ła za­po­ży­czo­na przez więk­szość ję­zy­ków eu­ro­pej­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy szy­fro­gra­my za­ko­do­wa­ne przy po­mo­cy Enig­my udało się roz­szy­fro­wać pol­skim kryp­to­lo­gom w grud­niu 1932 roku (lub stycz­niu 1933) w Pa­ła­cu Sa­skim w War­sza­wie, mie­szczą­cym sie­dzi­bę Biura Szy­frów Od­dzia­łu II Szta­bu Głów­ne­go Woj­ska Pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrud͡ʑɛ̇̃ɲ, AS: gruʒ́ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruda ż.

 przym. grudniowy

Wiktionary


grudziądz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;

Wiktionary

( Gra­u­den­tum, Gra­u­den­tium; Gra­u­denz) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­nej Pol­sce, na pra­wym brze­gu Wisły. Jest czwar­tym pod wzglę­dem lud­no­ści mia­stem w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. Sie­dzi­ba po­wia­tu gru­dziądz­kie­go i gminy wiej­skiej Gru­dziądz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­cha­li suchą drogą na Chełm­żę do Gru­dzią­dza (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrud͡ʑɔ̃nt͡s, AS: gruʒ́õnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grudziądzanin mos., grudziądzanka ż.

 przym. grudziądzki, podgrudziądzki

Wiktionary


grudziądzanin

miesz­ka­niec Gru­dzią­dza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gru­dzią­dza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Gru­dzią­dza, uro­dzo­na w Gru­dzią­dzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrud͡ʑɔ̃nˈd͡zãɲĩn, AS: gruʒ́õnʒãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grudziądz m.

:: fż. grudziądzanka ż.

 przym. grudziądzki

Wiktionary


grudziądzanka

miesz­kan­ka Gru­dzią­dza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gru­dzią­dza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Gru­dzią­dza, uro­dzo­na w Gru­dzią­dzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrud͡ʑɔ̃nˈd͡zãnka, AS: gruʒ́õnʒãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grudziądz m.

:: fm. grudziądzanin mos.

 przym. grudziądzki

Wiktionary


grudziądzki

przy­miot­nik od: Gru­dziądz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gru­dzią­dza, zwią­za­ny z Gru­dzią­dzem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈd͡ʑɔ̃nt͡sʲci, AS: gruʒ́õncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grudziądz m., grudziądzanin m., grudziądzanka ż.

Wiktionary


grudziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Karol Gru­dziń­ski (1611–1678) – wo­je­wo­da poz­nań­ski i ka­li­ski
  • An­to­ni Gru­dziń­ski (1975–1929) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • An­to­ni Gru­dziń­ski (1897–1981) – pol­ski ge­ne­rał
  • Bro­ni­sław Gru­dziń­ski (1911–1992) – obroń­ca We­ster­plat­te
  • Cze­sław Gru­dziń­ski (1911–1992) – pol­ski kom­po­zy­tor i pe­da­gog
  • Fran­ci­szek Gru­dziń­ski (1835–1???) – pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Jan Gru­dziń­ski (1907–1940) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ja­nusz Gru­dziń­ski (1961–2023) – muzyk roc­ko­wy
  • Jerzy Gru­dziń­ski (1909–1985) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Jo­an­na Gru­dziń­ska (1799–1831) – księż­na ło­wic­ka, mor­ga­na­tycz­na żona wiel­kie­go księ­cia Kon­stan­te­go
  • Józef Gru­dziń­ski (1903–1944) – dzia­łacz ruchu lu­do­we­go
  • Ju­lian Józef Gru­dziń­ski (1895–1970) – puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy

Wikipedia


grujecznik

drze­wo lub krzew ros­ną­ce w Chi­nach i Ja­po­nii; drew­no gru­jecz­ni­ka uży­wa­ne jest w rzeź­biar­stwie i do wy­ro­bu mebli


SJP.pl

Gru­jecz­nik ("Cer­ci­dip­hyl­lum") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny gru­jecz­ni­ko­wa­tych ("Cer­ci­dip­hyl­la­ce­ae"). Ro­dzaj obej­mu­je dwa, po­dob­ne do sie­bie, ga­tun­ki drzew wy­stę­pu­ją­ce w Chi­nach, po­łud­nio­wej Korei i Ja­po­nii. W całym za­się­gu ro­dza­ju spo­ty­ka­ny jest gru­jecz­nik ja­poń­ski ("C.

Wikipedia


grujecznikowate

o ce­chach gru­jecz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


grujecznikowaty

o ce­chach gru­jecz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


grujecznikowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z klasy Ro­sop­si­da


SJP.pl


grujecznikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z klasy Ro­sop­si­da


SJP.pl


grujer

szwaj­car­ski i fran­cu­ski ser pod­puszcz­ko­wy; gro­jer


SJP.pl


grula

w gwa­rze pod­ha­lań­skiej: ziem­niak, kar­to­fel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ekspr. czło­wiek ocię­ża­ły

Wiktionary


grum

chło­piec sta­jen­ny od­po­wie­dzial­ny za opie­kę nad końmi, masz­ta­lerz; groom


SJP.pl


grumada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ze­bra­nie go­spo­da­rzy wiej­skich pod prze­wod­nict­wem soł­ty­sa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grumadzić

 rzecz. gromada ż.

Wiktionary


grumbek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. pot. przy­do­mek miesz­kań­ca Wą­choc­ka

Wiktionary


grumot

w że­glar­stwie: ple­cio­ny pier­ścień wy­ko­na­ny z jed­nej po­kręt­ki liny


SJP.pl

Gru­mot – wia­nek wy­ko­na­ny z jed­nej żyły liny po­kręt­ko­wej prze­ple­cio­nej dwu- lub trzy­krot­nie, po­moc­ny przy ob­szy­wa­niu ot­wo­rów w żaglu. Na­ło­żo­ny na otwór albo usz­ko­dze­nie (ro­zdar­cie) żagla i ob­szy­ty ście­giem okręt­ko­wym sta­no­wi za­bez­pie­cze­nie przed dal­szym po­więk­sza­niem się ro­zdar­cia.

Wikipedia


grunciarz

ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy po­kry­wa­niu cze­goś grun­tem, grun­tu­ją­cy coś


SJP.pl


gruncik

zdrob­nie­nie od: grunt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od grunt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W oko­li­cach Piń­ska krą­ży­ło nawet po­wie­dzon­ko: „Co grun­cik, to Skir­mun­cik”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grunt m.

 przym. gruntowy

Wiktionary


grundig

marka elek­tro­ni­ki i firma


SJP.pl

Grun­dig AG – nie­miec­ki pro­du­cent elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej.

Wikipedia


grundstreka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głów­ny chod­nik w ko­pal­ni

Wiktionary


grundwaga

po­zio­mi­ca; przy­rząd bu­dow­la­ny słu­żą­cy np. do okre­śle­nia, czy ścia­ny i po­dło­gi są pro­ste


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. na­rzę­dzie słu­żą­ce do wyz­na­cza­nia linii pro­stej, trój­kąt z desek z któ­re­go wierz­choł­ka zwie­sza się sznu­rek z cię­żar­kiem na końcu;

Wiktionary

Grund­wa­ga - przy­rząd do wyz­na­cze­nia linii po­zio­mej, de­secz­ka trój­kąt­na, z któ­rej wierz­choł­ka zwie­sza się sznu­rek z cię­żar­kiem na końcu. W mi­to­lo­gii grec­kiej była uwa­ża­na za jeden z wy­na­laz­ków De­da­la.

De­secz­ka ma kształt trój­ką­ta rów­no­bocz­ne­go. Sznu­rek z cię­żar­kiem wisi na gwoź­dziu, który jest wbity w jeden z wierz­choł­ków trój­ką­ta.

Wikipedia


grunge

[czy­taj: grandż]
1. styl w kul­tu­rze mło­dzie­żo­wej z prze­ło­mu lat 80 i 90 XX wieku, odrzu­ca­ją­cy ele­gan­cję, pro­pa­gu­ją­cy przy­pad­ko­wo do­bra­ny strój i świa­do­mie an­ty­e­ste­tycz­ny wy­gląd;
2. nurt ame­ry­kań­skiej mu­zy­ki roc­ko­wej, bę­dą­cy no­śni­kiem tego stylu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ostry, dy­na­micz­ny pod­ga­tu­nek rocka al­ter­na­tyw­ne­go z mocno znieksz­tał­co­nym, „brud­nym” brzmie­niem gitar, za­po­cząt­ko­wa­ny w la­tach 80. XX w.;

Wiktionary

Grun­ge (cza­sem okre­śla­ny też mia­nem Se­att­le Sound) – pod­ga­tu­nek rocka al­ter­na­tyw­ne­go, który po­ja­wił się w po­ło­wie lat 80. w ame­ry­kań­skim sta­nie Wa­szyng­ton, w szcze­gól­no­ści w oko­li­cach, jak i samym Se­att­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy potem po­ja­wił się grun­ge, zak­wa­li­fi­ko­wa­no nas do tego nurtu, choć nie mie­li­śmy z nim nic wspól­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grunge'owy

Wiktionary


grunge'owiec

[czy­taj: gran­dżo­wiec] grun­go­wiec;
1. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej pow­sta­łej wśród wiel­bi­cie­li grun­ge'u; mi­ło­śnik mu­zy­ki w tym stylu;
2. wy­ko­naw­ca grun­ge'u, twór­ca mu­zy­ki w tym stylu


SJP.pl


grunge'owy

[czy­taj: gran­dżo­wy] zwią­za­ny z grun­ge'em (nur­tem ame­ry­kań­skiej mu­zy­ki roc­ko­wej lub po­wią­za­nym z nim sty­lem w kul­tu­rze mło­dzie­żo­wej), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla grun­ge'u; grun­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grun­gem, do­ty­czą­cy grun­ge'u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grunge m.

Wiktionary


grungowiec

[czy­taj: gran­dżo­wiec] grun­ge'owiec;
1. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej pow­sta­łej wśród wiel­bi­cie­li grun­ge'u; mi­ło­śnik mu­zy­ki w tym stylu;
2. wy­ko­naw­ca grun­ge'u, twór­ca mu­zy­ki w tym stylu


SJP.pl


grungowy

→ grun­ge [czy­taj: gran­dżo­wy]; grun­ge'owy


SJP.pl


grunt

1. część po­wierzch­ni ziemi pod upra­wę; gleba, rola;
2. po­wierzch­nia ziemi; teren, po­dło­że;
3. urzę­do­wo: ob­szar włas­no­ści ziem­skiej;
4. za­sad­ni­czy ele­ment cze­goś; pod­sta­wa;
5. pewna ca­łość spo­łecz­na, ide­o­wa, kul­tu­ro­wa;
6. dno zbior­ni­ka wod­ne­go, np. morza, je­zio­ra;
7. sub­stan­cja słu­żą­ca jako pod­kład przy tyn­ko­wa­niu, ma­lo­wa­niu itp.; za­pra­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war­stwa gleby, która znaj­du­je się przy po­wierzch­ni i można ją upra­wiać

 (1.2) po­wierzch­nia Ziemi lub innej pla­ne­ta­a­ne­ty, teren

 (1.3) ob­szar sta­no­wią­cy czy­jąś włas­ność (naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­ce w licz­bie mno­giej)

 (1.4) dno ja­kie­goś ak­we­nu (rzeki, morza, stawu, stru­mie­nia)

 (1.5) przen. za­sa­da, pod­sta­wa (naj­czę­ściej uży­wa­ne we fra­ze­o­lo­giz­mach)

 (1.6) bud. sub­stan­cja sil­nie wią­żą­ca się z po­dło­żem, peł­nią­ca funk­cję pod­kła­du przy tyn­ko­wa­niu, ma­lo­wa­niu, po­li­tu­ro­wa­niu itp., a także w ma­lar­stwie, jako pod­kład pod ma­lo­wi­dło; także wysch­nię­ta war­stwa tej sub­stan­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nie­ru­cho­mość grun­to­wa
  • po­wierzch­nia ziemi, po­dło­że, teren
    • grunt (ge­o­lo­gia): utwór skal­ny (skała, osad) – na­tu­ral­ny, an­tro­po­ge­nicz­ny, mi­ne­ral­ny, or­ga­nicz­nym, pla­stycz­ny, nie­pla­stycz­ny, itp.
      • grunt na­tu­ral­ny: grunt, któ­re­go szkie­let pow­stał w wy­ni­ku pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych
      • grunt an­tro­po­ge­nicz­ny: grunt ut­wo­rzo­ny przez czło­wie­ka
      • grunt re­fu­lo­wa­ny, grunt na­my­wa­ny: grunt na­sy­po­wy, osa­dzo­ny prą­dem wody
      • grunt wy­sa­dzi­no­wy: grunt, w któ­rym w okre­ślo­nych wa­run­kach at­mos­fe­rycz­nych mogą pow­sta­wać wy­sa­dzi­ny
    • grunt (ge­o­tech­ni­ka): ma­te­riał ze złoża grun­to­we­go słu­żą­cy do wy­ko­na­nia bu­dow­li ziem­nej
      • grunt nośny: grunt, na któ­rym można po­sa­do­wić bez­poś­red­nio okre­ślo­ną bu­dow­lę bez obawy o pow­sta­nie w jej ele­men­tach nie­bez­piecz­nych dla jej kon­struk­cji na­prę­żeń
      • grunt słaby, grunt nie­no­śny: grunt o ob­ni­żo­nych pa­ra­me­trach no­śno­ści, który może nie wy­trzy­mać ob­cią­żeń od okre­ślo­nej bu­dow­li
    • grun­to­we po­dło­że bu­dow­la­ne prze­no­szą­ce ob­cią­że­nie od bu­dow­li
    • dno zbior­ni­ka wod­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grunt na po­chy­ło­ściach gór był lichy. To też chło­pi tam­tej­si upra­wia­li roz­ma­i­te kunsz­ta (= rze­mio­sła).

 (1.2) Osad­nik […] po paru mie­sią­cach po­by­tu za­czął mnie na­ma­wiać, abym na swoją rękę za­ło­żył plan­ta­cja­an­ta­cję. Grunt można było nabyć za bez­cen i ro­bot­nik zbyt wiele nie kosz­to­wał. Dałem się na­mó­wić.

 (1.3) Do ob­szar­ni­ka na­le­ża­ły wszyst­kie grun­ty w oko­li­cy.

 (1.4) Mo­żesz do­się­gnąć wio­słem grun­tu?

 (1.5) Grunt to ro­dzi­na!

 (1.6) Nie wolno zbyt szyb­ko po na­ło­że­niu grun­tu tyn­ko­wać, po­nie­waż tynk może od­paść.

 (1.6) Na grun­cie ry­so­wa­no lub prze­ry­so­wy­wa­no z po­dręcz­ni­ków kon­tu­ry obra­zu, a na­stęp­nie na­kła­da­no w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści farbę i po­zło­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrũnt, AS: grũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruntowanie, gruntowność, gruntoznawstwo, gruntówka

:: zdrobn. gruncik m.

 czas. gruntować, ugruntować

 przym. gruntowy, przygruntowy, gruntowny

 przysł. gruntownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gleba, rola

Wiktionary


gruntomierz

przy­rząd, sto­so­wa­ny głów­nie w węd­kar­stwie, do po­mia­ru głę­bo­ko­ści wody


SJP.pl


gruntoszpachlówka

pół­płyn­ny wyrób la­kie­ro­wy, łą­czą­cy wła­ści­wo­ści farby do grun­to­wa­nia oraz szpach­lów­ki


SJP.pl


gruntowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grun­to­wać.

Wiktionary

Grun­to­wa­nie – pow­le­ka­nie po­wierzch­ni przez­na­czo­nej do ma­lo­wa­nia war­stwą grun­tu ma­lar­skie­go, który ma wła­ści­wo­ści sil­ne­go wią­za­nia się z po­dło­żem w celu stwo­rze­nia jed­no­li­tej po­wło­ki oraz zwięk­sze­nia przy­czep­no­ści ma­te­ria­łu ma­lar­skie­go do po­wierzch­ni ma­lo­wa­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. gruntować ndk.

 rzecz. grunt mrz.

 przym. gruntowy, gruntowny

Wiktionary


gruntować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­kry­wać jakąś po­wierzch­nię grun­tem, war­stwą pod­kła­do­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kleje, które zu­ży­je­my do przy­kle­je­nia sty­ro­pia­nu i za­to­pie­nia siat­ki, a także pre­pa­ra­ty grun­tu­ją­ce i tynk szla­chet­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrũnˈtɔvat͡ɕ, AS: grũntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grunt m., gruntówka ż., gruntowanie n., zagruntowanie n.

 czas. zagruntować dk.

 przym. gruntowy, gruntowny

 przysł. gruntownie

Wiktionary


gruntownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób obej­mu­ją­cy ca­łość, wszyst­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póź­niej przy­cho­dził czas na hi­sto­rię Ko­ścio­ła, przed­sta­wia­ną nam bar­dzo grun­tow­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrũnˈtɔvʲɲɛ, AS: grũntovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gruntowny, gruntowy

 rzecz. grunt mrz.

 czas. gruntować

Wiktionary


gruntowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: grun­tow­nie


SJP.pl


gruntowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: grun­tow­ny


SJP.pl


gruntowność

→ grun­tow­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osób, na któ­rych można po­le­gać, cecha osób do­kład­nych

Wiktionary

Patrz:

gruntowny

Powiązane:

 rzecz. grunt mrz.

 przym. gruntowny

Wiktionary


gruntowny

do­głęb­nie do­ty­czą­cy danej spra­wy, czyn­no­ści itp., do­kład­ny, dro­biaz­go­wy, zu­peł­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) się­ga­ją­cy do grun­tu, do­głęb­nie wni­ka­ją­cy we wszyst­kie szcze­gó­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­ser­skim okiem oce­nił psie meble, z któ­rych jeden ma­ho­nio­wy kre­dens byłby coś wart, ale do­pie­ro po grun­tow­nej re­no­wa­cji, marny dywan, pach­ną­cy ki­szo­ną ka­pu­stą po przedś­wią­tecz­nym czy­szcze­niu, i obitą ce­ra­tą ka­na­pę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrũnˈtɔvnɨ, AS: grũntovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grunt m., gruntowność ż., gruntowanie n.

 czas. gruntować ndk.

 przym. gruntowy

 przysł. gruntownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głęboki, dogłębny, radykalny, zasadniczy

Wiktionary


gruntowy

przy­miot­nik od: grunt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grun­tem, do­ty­czą­cy grun­tu

 (1.2) roln. spoż. upra­wia­ny w grun­cie na ot­war­tym polu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrũnˈtɔvɨ, AS: grũntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grunt m., gruncik m., gruntówka ż., ugruntowanie n., gruntowanie n., zagruntowanie n.

 czas. gruntować ndk., ugruntować dk., zagruntować dk.

 przysł. gruntownie

 przym. gruntowny

Wiktionary


gruntoznawczy

zwią­za­ny z dzia­łem ge­o­lo­gii ba­da­ją­cym wła­ści­wo­ści grun­tów bu­dow­la­nych


SJP.pl


gruntoznawstwo

dział ge­o­lo­gii ba­da­ją­cy wła­ści­wo­ści grun­tów bu­dow­la­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wła­ści­wo­ści grun­tu

Wiktionary

Grun­toz­naw­stwo – dział ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem i kla­sy­fi­ka­cją grun­tów ze wzglę­du na ich wła­ści­wo­ści bu­dow­la­ne, oceną me­cha­nicz­nej wy­trzy­ma­ło­ści grun­tu jako po­dło­ża bu­dow­li, me­to­da­mi po­lep­sze­nia wła­ści­wo­ści grun­tów oraz ba­da­niem zmian tych wła­ści­wo­ści pod wpły­wem wzno­szo­nych bu­dow­li.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grunt mrz.

Wiktionary


gruntówka

1. ro­dzaj wędki przy­sto­so­wa­nej do po­ło­wu przy dnie zbior­ni­ka wod­ne­go;
2. farba sto­so­wa­na do grun­to­wa­nia pła­szczyz­ny ma­lo­wa­nych przed­mio­tów lub obra­zu przed wła­ści­wym ma­lo­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pre­pa­rat do grun­to­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grunt mrz.

 czas. gruntować

 przym. gruntowy

Wiktionary


grunwald

marka pa­pie­ro­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. nazwa wsi, osied­li i in­nych obiek­tów w Pol­sce, głów­nie ko­ja­rzo­na z miej­scem bitwy z Krzy­ża­ka­mi, na­da­wa­na rów­nież dla upa­mięt­nie­nia tej bitwy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grun­wald – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim
  • Grun­wald – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim
  • Grun­wald – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, po­wie­cie zgier­skim
  • Grun­wald – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wo war­miń­sko-ma­zur­skie, po­wie­cie ostródz­kim.
  • Grun­wald – część mia­sta Poz­na­nia
  • Grun­wald – dziel­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Poz­na­nia w la­tach 1954–1990
  • Grun­wald – wznie­sie­nie w Be­ski­dzie Wy­spo­wym, w Msza­nie Dol­nej
  • Grun­wald – wy­chod­nia skal­na w re­zer­wa­cie przy­ro­dy ska­mie­nia­łe Mia­sto w Cięż­ko­wi­cach
  • Grun­wald – dawna nie­miec­ka nazwa wsi Zie­le­niec, obec­nej dziel­ni­cy Dusz­nik-Zdro­ju
  • Grun­wald – po­tocz­na nazwa placu Grun­waldz­kie­go we Wroc­ła­wiu
  • Grun­wald – po­tocz­na nazwa osied­la Grun­waldz­kie­go w Ostro­wie Wiel­ko­pol­skim
  • Grun­wald – gro­ma­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­la­cy i Lit­wi­ni, któ­rych zwy­cię­stwo, od­nie­sio­ne pod Grun­wal­dem, prze­ko­na­ło, iż, idąc razem, ręka w rękę, ut­wo­rzą po­tęż­ne pań­stwo (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrũnvalt, AS: grũnvalt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grunwaldzianin m., grunwaldzianka ż.

 przym. grunwaldzki

Wiktionary


grunwaldzianin

miesz­ka­niec Grun­wal­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Grun­wal­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grunwald m.

:: fż. grunwaldzianka ż.

 przym. grunwaldzki

Wiktionary


grunwaldzianka

miesz­kan­ka Grun­wal­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Grun­wal­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grunwald m.

:: fm. grunwaldzianin m.

 przym. grunwaldzki

Wiktionary


grunwaldzki

przy­miot­nik od: Grun­wald


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Grun­wal­du, zwią­za­ny z Grun­wal­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klę­ska grun­waldz­ka z per­spek­ty­wy ślą­skie­go poety to szok taki, jak gdyby in­diań­ski wódz, po­wiedz­my jakiś Win­ne­tou, po­ko­nał całą armię ame­ry­kań­ską i cią­gnął na Wa­szyng­ton.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grunwald m., grunwaldzianin m., grunwaldzianka ż.

Wiktionary


grupa

1. licz­ba jed­no­stek sku­pio­na w ca­łość;
2. człon­ko­wie zbio­ro­wo­ści po­łą­cze­ni jakąś wię­zią;
3. ze­spół ludzi wy­ko­nu­ją­cych okre­ślo­ne za­da­nie;
4. jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cyj­na, np. krwi;
5. ze­spół pier­wiast­ków w ukła­dzie okre­so­wym;
6. skały pow­sta­łe w ciągu jed­nej ery;
7. grupa śmier­ci - w tur­nie­jach spor­to­wych: grupa z naj­lep­szy­mi za­wod­ni­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór osób lub zwie­rząt (rza­dziej: przed­mio­tów) znaj­du­ją­cych się bli­sko sie­bie

 (1.2) zbiór ele­men­tów (ży­wych lub mart­wych) o wspól­nej cesze

 (1.3) chem. ko­lum­na ukła­du okre­so­we­go

 (1.4) mat. zbiór z okre­ślo­nym na nim łącz­nym i od­wra­cal­nym dzia­ła­niem dwu­ar­gu­men­to­wym;

 (1.5) ze­spół mu­zycz­ny, zwy­kle roz­ryw­ko­wy

 (1.6) bot. zool. ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na ro­ślin i zwie­rząt

 (1.7) daw. geol. era, epoka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grupa armii
  • Ar­mij­na grupa
  • Grupa ar­ty­le­rii
  • Grupa ar­ty­le­rii prze­ciw­lot­ni­czej
  • Grupa bo­jo­wa
  • Grupa lot­ni­cza
  • Grupa okrę­tów
  • Grupa ope­ra­cyj­na
  • grupa – w ma­te­ma­ty­ce zbiór z okre­ślo­nym na nim łącz­nym i od­wra­cal­nym dzia­ła­niem dwu­ar­gu­men­to­wym
  • grupa obro­tów – w te­o­rii grup (jed­nym z dzia­łów ma­te­ma­ty­ki) oraz w me­cha­ni­ce kwan­to­wej
  • grupa – w in­for­ma­ty­ce ele­ment po­li­ty­ki praw do­stę­pu w sy­ste­mach in­for­ma­tycz­nych
  • Grupa – w eko­no­mii pol­ski od­po­wied­nik kor­po­ra­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chod­ni­kiem szła roz­wrze­szcza­na grupa dzie­ci.

 (1.2) Po­li­tyk zwró­cił się do wszyst­kich grup spo­łecz­nych.

 (1.3) Wodór na­le­ży do pier­wszej grupy pier­wiast­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrupa, AS: grupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupowanie n., ugrupowanie n., zgrupowanie n., grupowy m., grupowa ż., rozgupowanie n., rozgrupowywanie n.

:: zdrobn. grupka ż.

 czas. grupować ndk., zgrupować dk., rozgrupować dk., rozgrupowywać ndk.

 przym. grupowy, wewnątrzgrupowy

 przysł. grupowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grono, klaster, skupisko

 (1.2) grono, klaster, skupisko, skrót biol. gr.

Wiktionary


grupenseks

po­tocz­nie o sek­sie gru­po­wym


SJP.pl


grupet

ozdob­nik mu­zycz­ny zło­żo­ny z trzech lub czte­rech nutek, no­to­wa­ny w skró­cie jako znak po­dob­ny do le­żą­cej li­te­ry "s"; gru­pet­to, grup­pet­to


SJP.pl


grupetto

ozdob­nik mu­zycz­ny zło­żo­ny z trzech lub czte­rech nutek, no­to­wa­ny w skró­cie jako znak po­dob­ny do le­żą­cej li­te­ry "s"; grup­pet­to, gru­pet


SJP.pl


grupiński

naz­wi­sko


SJP.pl


grupka

zdrob­nie­nie od: grupa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: grupa

 (1.2) mała grupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czę­sto dzie­je się tak, że klasa dzie­li się na kilka ma­łych, kil­ku­o­so­bo­wych gru­pek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrupka, AS: grupka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupa ż., grupowanie n., grupowy m., pogrupowanie n.

 czas. grupować ndk., zgrupować dk., pogrupować dk.

 przym. grupowy

Wiktionary


grupoid

zbiór z jed­nym dzia­ła­niem okre­ślo­nym na ele­men­tach tego zbio­ru, tzn., że każ­dej upo­rząd­ko­wa­nej parze ele­men­tów tego zbio­ru przy­po­rząd­ko­wa­ny jest jed­noz­nacz­nie pe­wien ele­ment tego zbio­ru


SJP.pl

Gru­po­id, rza­dziej magma – zbiór for­mu­la_1 z okre­ślo­nym na nim do­wol­nym dzia­ła­niem dwu­ar­gu­men­to­wym, czyli pewną funk­cją

Wikipedia


grupowa

kie­row­nicz­ka grupy


SJP.pl


grupowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gru­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupa ż., grupka ż., grupowy mos.

 czas. zgrupować, grupować ndk.

 przym. grupowy

 przysł. grupowo

Wiktionary


grupować

cza­sow­nik

 (1.1) two­rzyć grupy, po­rząd­ko­wać w gru­pach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oce­a­nia to kon­ty­nent gru­pu­ją­cy te­ry­to­ria po­ło­żo­ne na Oce­a­nie Spo­koj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈpɔvat͡ɕ, AS: grupovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupa ż., grupowy m., grupka ż., grupowanie n., ugrupowanie n.

 przym. grupowy

 przysł. grupowo

Wiktionary


grupowicz

czło­nek grupy; współ­gru­po­wicz


SJP.pl


grupowiczka

człon­ki­ni grupy; współ­gru­po­wicz­ka


SJP.pl


grupowo

przy­słó­wek

 (1.1) w gru­pie, z udzia­łem in­nych osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze pra­cu­je­my gru­po­wo i mamy nie­złe wy­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈpɔvɔ, AS: grupovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupa ż., grupowa ż., grupowanie n., grupowość ż., grupowy mos., ugrupowanie n.

 przym. grupowy

 czas. grupować ndk., grupować się ndk., zgrupować dk., zgrupować się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiorowo

Wiktionary


grupowość

→ gru­po­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gru­po­we; cecha tych, któ­rzy są gru­po­wi

Wiktionary

Patrz:

grupowy

Powiązane:

 przym. grupowy

 przysł. grupowo

 rzecz. grupowy mos.

Wiktionary


grupowy

przy­miot­nik od: grupa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się w gru­pie, do­ty­czą­cy grupy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba kie­ru­ją­ca, od­po­wie­dzial­na za grupę in­nych osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama dziew­czyn­ki ma moż­li­wość ob­ser­wa­cji pro­wa­dzo­nych w przedsz­ko­lu zajęć in­dy­wi­du­al­nych i gru­po­wych, dzię­ki czemu może za­czerp­nąć do­dat­ko­wych in­for­ma­cji do­ty­czą­cych te­ra­pii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈpɔvɨ, AS: grupovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grupa ż., grupka ż., grupowość ż., ugrupowanie n., grupowanie n., przegrupowanie n.

 czas. grupować ndk., pogrupować dk., przegrupować dk., zgrupować dk., rozgrupować dk.

 przysł. grupowo

Wiktionary


gruppenführer

[czy­taj: gru­pen­fy­rer] sto­pień w or­ga­ni­za­cjach pa­ra­mi­li­tar­nych III Rze­szy


SJP.pl

Gruppenführer – sto­pień służ­bo­wy w nie­miec­kich or­ga­ni­za­cjach pa­ra­mi­li­tar­nych, ta­kich jak SS, SA, Volks­sturm, Na­tio­nal­so­zia­li­stis­ches Flie­ger­korps i Na­tio­nal­so­zia­li­stis­ches Kraft­fahr­korps.

Od 1 grud­nia 1939 sto­pień w SS był uz­na­wa­ny za rów­no­rzęd­ny stop­nio­wi woj­sko­we­mu ge­ne­ra­ła po­rucz­ni­ka. Pełna nazwa róż­ni­ła się za­leż­nie od or­ga­ni­za­cji. W SA brzmia­ła „SA-Gruppenführer”, a w SS „SS-Gruppenführer”.

Wikipedia


gruppetto

ozdob­nik mu­zycz­ny zło­żo­ny z trzech lub czte­rech nutek, no­to­wa­ny w skró­cie jako znak po­dob­ny do le­żą­cej li­te­ry "s"; gru­pet, gru­pet­to


SJP.pl

Grup­pet­to – okre­śle­nie z za­kre­su ko­lar­stwa szo­so­we­go, sto­so­wa­ne wobec dużej grupy ko­la­rzy, ja­dą­cej za pe­le­to­nem. Grup­pet­to two­rzą ko­la­rze, któ­rzy nie wy­trzy­mu­ją zbyt szyb­kie­go tempa pe­le­to­nu i od­pa­da­ją z niego. Sku­pie­nie się ta­kich za­wod­ni­ków w grupę poz­wa­la im mi­ni­ma­li­zo­wać stra­ty cza­so­we do resz­ty ko­la­rzy, a czę­sto także po­zo­stać w ry­wa­li­za­cji. Jadąc w gru­pie, zmniej­sza się opór po­wie­trza na za­wod­ni­ków, któ­rzy jadą za kimś innym, przez co je­dzie się szyb­ciej.

Wikipedia


grusza

drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych (Pirus), wy­stę­pu­ją­ce w wielu ga­tun­kach; grusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pyrus|L.|ref=tak., ro­dzaj drze­wa owo­co­we­go z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) techn. drew­no gru­szy (1.1)

 (1.3) pot. wcza­sy pod gru­szą

 (1.4) pot. pie­nią­dze wy­pła­ca­ne przez pra­co­daw­cę za wcza­sy pod gru­szą

Wiktionary

Gru­sza ("Pyrus" L.) – ro­dzaj w więk­szo­ści nie­wiel­kich drzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych ("Ro­sa­ce­ae"). Sy­ste­ma­ty­ka grusz jest bar­dzo za­wi­ła. Ga­tun­ki łatwo się ze sobą krzy­żu­ją, two­rząc licz­ne pod­ga­tun­ki i formy przej­ścio­we. Dla­te­go wśród sy­ste­ma­ty­ków brak zgody co do po­dzia­łu grusz, roz­gra­ni­cze­nia i licz­by ich ga­tun­ków oraz od­mian bo­ta­nicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sa­dach rosły ja­bło­nie, gru­sze, śliwy, wi­śnie, cze­re­śnie.

 (1.3) Pie­niąż­ki za gru­szę przez­na­czy­li­śmy na wy­po­ży­cze­nie ka­ja­ków.

 (1.4) Do­sta­ły­śmy gru­szę i wresz­cie mo­głam za­mó­wić po­ko­je w Mu­rza­sich­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡruʃa, AS: gruša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruszka ż., grucha ż., gruszeczka ż., gruszyczka ż., gruszkówka ż.

 przym. gruszowy, gruszkowy, gruszkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) wczasy pod gruszą

 (1.4) wczasy pod gruszą

Wiktionary


gruszanka

po­tocz­nie: fajka z drew­na gru­szy


SJP.pl


gruszczyce

Gru­szczy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gru­szczy­ce. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

W la­tach 1973–1976 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Gru­szczy­ce.

Wikipedia


gruszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gruszczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gru­szczyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ma­gnu­szew
  • Gru­szczyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Lip­sko
  • Gru­szczyn – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Kra­so­cin
  • Gru­szczyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz
  • Gru­szczyn – nie­o­fi­cjal­ny przy­sió­łek wsi Ra­do­chów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Lądek-Zdrój

Wikipedia


gruszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gru­szczyń­ski – pol­ski herb ba­ro­now­ski
  • Jan Gru­szczyń­ski – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Jan Gru­szczyń­ski – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Ję­drzej Gru­szczyń­ski – pol­ski siat­karz
  • Marek Gru­szczyń­ski – pol­ski eko­no­mi­sta, eko­no­me­tryk
  • Piotr Gru­szczyń­ski – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Piotr Gru­szczyń­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Piotr Gru­szczyń­ski – pol­ski dra­ma­turg i ese­i­sta
  • Sta­ni­sław Gru­szczyń­ski – pol­ski śpie­wak
  • Wło­dzi­mierz Gru­szczyń­ski – pol­ski ar­chi­tekt
  • Wło­dzi­mierz Gru­szczyń­ski – pol­ski fi­lo­log

Wikipedia


gruszecki

naz­wi­sko


SJP.pl


gruszeczka

zdrob­nie­nie od: grusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: grusz­ka

Wiktionary

Gru­szecz­ka (niem. "Birnbäumel") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

12 li­sto­pa­da 1946 na­da­no miej­sco­wo­ści pol­ską nazwę Gru­szecz­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡruˈʃɛt͡ʃka, AS: grušečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grusza ż., grucha ż., gruszka ż.

 przym. gruszkowy, gruszowy

Wiktionary


gruszecznik

napój przy­rzą­dza­ny z gru­szek, wino z gru­szek


SJP.pl

Gru­szecz­nik, perry, cydr grusz­ko­wy – napój al­ko­ho­lo­wy, pod wzglę­dem smaku i tech­no­lo­gii wyt­wa­rza­nia zbli­żo­ny do cydru, pro­du­ko­wa­ny z prze­fer­men­to­wa­ne­go soku z doj­rza­łych gru­szek,

Wikipedia


gruszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gruszka

1. owoc gru­szy
2. iry­ga­tor gu­mo­wy przy­po­mi­na­ją­cy owoc gru­szy
3. po­dłuż­ny worek słu­żą­cy do ćwi­czeń bok­ser­skich
4. przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem owoc gru­szy
5. zbior­nik słu­żą­cy do otrzy­my­wa­nia stali z cie­kłej su­rów­ki; kon­wer­tor
6. gru­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. owoc gru­szy;

 (1.2) przed­miot w kształ­cie grusz­ki (1.1) lub ją przy­po­mi­na­ją­cy

 (1.3) med. gu­mo­wy od­sy­sacz w kształ­cie grusz­ki (1.1);

 (1.4) pot. sa­mo­chód-be­to­niar­ka do tran­spor­tu go­to­we­go be­to­nu;

 (1.5) hist. jedno z na­rzę­dzi tor­tur w kształ­cie grusz­ki (1.1)

 (1.6) żegl. zob. grusz­ka dzio­bo­wa.

 (1.7) środ. sport. strze­lect­wo me­ta­lo­wy za­czep mo­co­wa­ny przy ka­ra­bi­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grusz­ka – owoc gru­szy
  • Grusz­ka – przy­sió­łek ko­lo­nii Bezek-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­ski, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Grusz­ka – przy­sió­łek osady Dęby w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­by­cza Kró­lew­ska
  • Grusz­ka – część wsi Olek­sów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gnie­wo­szów
  • Grusz­ka – część wsi Hu­ze­le w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gmi­nie Lesko
  • Grusz­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Za­gnańsk
  • Grusz­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Ra­do­szy­ce
  • Grusz­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Pło­śni­ca
  • Grusz­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ma­ło­ryc­kim
  • Grusz­ka (Грушка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim
  • Grusz­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ka­mio­nec­kim
  • Grusz­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim w b. re­jo­nie ka­mie­niec­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta grusz­ka jest bar­dzo słod­ka i so­czy­sta.

 (1.3) W szpi­ta­lu grusz­ki do le­wa­ty­wy są cią­gle po­trzeb­ne.

 (1.4) Dziś wy­la­li­śmy pięt­na­ście gru­szek be­to­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡruʃka, AS: gruška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grusza ż., gruszeczka ż., grucha ż., gruszkówka ż., gruszyczka ż.

 przym. gruszkowy, gruszkowaty, gruszowy

Wiktionary


gruszkowaty

po­dob­ny kształ­tem do grusz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem grusz­kę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡruʃkɔˈvatɨ, AS: gruškovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruszka ż., grusza ż.

Wiktionary


gruszkować

pro­sto­wać zgnie­cio­ne rury wiert­ni­cze za po­mo­cą spe­cjal­ne­go drew­nia­ne­go lub sta­lo­we­go kloca


SJP.pl


gruszkowy

przy­miot­nik od: grusz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z gru­szek, za­wie­ra­ją­cy grusz­ki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z grusz­ka­mi, od­no­szą­cy się do gru­szek

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Modne są za­pa­chy owo­co­we, ale nie­ty­po­we: grusz­ko­we, ma­li­no­we i orze­cho­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈʃkɔvɨ, AS: gruškovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grusza ż., gruszka ż., gruszeczka ż., gruszyczka ż., grucha ż., gruszkówka ż.

 przym. gruszowy

Wiktionary


gruszków

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grusz­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce
  • Grusz­ków – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Do­ru­chów

Wikipedia


gruszkówka

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; gru­szyn­ka, gru­szycz­ka, or­ty­lia;
2. na­lew­ka z gru­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka z gru­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pił­bym się bab­ci­nej grusz­ków­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grusza ż., gruszka ż.

 przym. gruszkowy

Wiktionary


gruszla

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne m.in. dla smacz­nych owo­ców w kształ­cie grusz­ki; guawa, gwa­ja­wa, gu­a­ja­wa, gu­ja­wa, psy­dia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psi­dium|L.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gojawa, guawa, gujawa, gwajawa, psydia

Wiktionary


gruszowiaczek

to­czyk gru­szo­wia­czek - motyl, szkod­nik ja­bło­ni


SJP.pl


gruszowianka

pa­cior­ni­ca gru­szo­wian­ka - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


SJP.pl


gruszowiec

kwie­ciak gru­szo­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl

Gru­szo­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Do Broga, Do Ga­la­sa, Do Ja­kub­ca, Do Kaszy, Do Kuźli, Do Łu­kasz­ki, Do Miś­kow­ca, Do Myszy, Do Pło­szczy­cy, Do Po­rucz­ni­ka, Do Sa­bu­ry, Do Szer­sze­nia, Do Żo­łąd­ka, Na Gra­ni­ce.

Wikipedia


gruszowy

przy­miot­nik od: gru­sza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z gru­szy

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści gru­szy

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią gru­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sady ja­bło­nio­we, gru­szo­we i śli­wo­we zaj­mu­ją u nas około 30 proc. te­re­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈʃɔvɨ, AS: grušovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruszyczka ż., grusza ż., gruszka ż., gruszeczka ż., grucha ż.

 przym. gruszkowy

Wiktionary


gruszyczka

ro­śli­na o zi­motr­wa­łych li­ściach ze­bra­nych w ro­zet­kę, ros­ną­ca w la­sach Eu­ro­py i Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Py­ro­la|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju gru­szycz­ka (1.1)

Wiktionary

Gru­szycz­ka ("Py­ro­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych ("Eri­ca­ce­ae"). Obej­mu­je 40 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, Azji i Ame­ry­ce Pół­noc­nej, głów­nie w pół­noc­nej czę­ści tych kon­ty­nen­tów, ale także się­ga­jąc na po­łud­niu do Gwa­te­ma­li na kon­ty­nen­cie ame­ry­kań­skim i Su­ma­try w Azji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gruszka ż., grusza ż., grucha ż.

 przym. gruszyczkowy, gruszkowy, gruszowy

Wiktionary


gruszyczkowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki wiecz­no­zie­lo­ne jak ko­rze­niów­ka i gru­szycz­ka


SJP.pl


gruszyczkowaty

o ce­chach gru­szycz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


gruszycznik

gru­szycz­nik jed­nok­wia­to­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych


SJP.pl


gruszynka

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; grusz­ków­ka, gru­szycz­ka, or­ty­lia


SJP.pl

Gru­szyn­ka, grusz­ków­ka, gru­szycz­ka, or­ty­lia, ra­misz­ja ("Ort­hi­lia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych. W tra­dy­cyj­nych, daw­niej­szych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych zwy­kle włą­cza­ny do sze­ro­ko uj­mo­wa­ne­go ro­dza­ju gru­szycz­ka "Py­ro­la". Obej­mu­je dwa ga­tun­ki – sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ną w stre­fie umiar­ko­wa­nej i oko­ło­bie­gu­no­wej pół­ku­li pół­noc­nej gru­szyn­kę jed­no­stron­ną "Or­ti­lia se­cun­da" oraz en­de­micz­ną dla Ka­zach­sta­nu "Ort­hi­lia ka­re­li­nia­na".

Wikipedia


gruszyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hu­czeć

Wiktionary


gruszów

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gru­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Mar­ci­no­wi­ce
  • Gru­szów – przy­sió­łek wsi Ja­no­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik
  • Gru­szów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Ra­cie­cho­wi­ce
  • Gru­szów – część wsi Ja­zow­sko w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Gru­szów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Nowe Brze­sko
  • Gru­szów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pa­łecz­ni­ca
  • Gru­szów – gro­ma­da
  • Gru­szów – dawna gmina
  • Gru­szów – potok, do­pływ Stra­dom­ki
  • Gru­szów (cz. Hrušov) – część mia­sta Ostra­wa w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w Cze­chach
  • Gru­szów – wieś w re­jo­nie ło­dzi­mier­skim
  • Gru­szów Mały, Gru­szów Wiel­ki

Wikipedia


gruszówka

pa­wi­ca gru­szów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pa­wi­co­wa­tych


SJP.pl

Gru­szów­ka ( Грушівка) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie ko­wel­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go.

Pod ko­niec XIX w. ko­lo­nia wsi no­si­ła nazwę Zas­my­ki.

W cza­sie oku­pa­cji nie­miec­kiej miesz­ka­ją­ce tutaj pol­skie mał­żeń­stwo Ko­tow­skich udzie­la­ło po­mo­cy Żydom. W 2012 r. In­sty­tut Jad Wa­szem uho­no­ro­wał za to po­śmiert­nie Wła­dy­sła­wa i Marię Ko­tow­skich ty­tu­ła­mi Spra­wied­li­wych wśród Na­ro­dów Świa­ta.

Wikipedia


gruta

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gruta – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gruta.

Wikipedia


gruyère

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. jeden z ro­dza­jów szwaj­car­skie­go, doj­rze­wa­ją­ce­go sera;

 (1.2) przen. miej­sce pełne dziur

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gruyère – miej­sco­wość
  • Gruyère – okręg w kan­to­nie Fry­burg
  • Lac de la Gruyère – zbior­nik re­ten­cyj­ny
  • Théodore-Char­les Gruyère – fran­cu­ski rzeź­biarz
  • Gruyère – hrab­stwo
  • gruyère – ro­dzaj sera fran­cu­skie­go
  • gruyère – ro­dzaj sera szwaj­car­skie­go
  • Gruyères

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gruyères n.

Wiktionary


gruz

odłam­ki muru, po­kru­szo­ne cegły itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odłam­ki roz­kru­szo­ne­go muru, cegły, ka­mie­nia itp.

 (1.2) pot. wy­ek­splo­a­to­wa­ny, zni­szczo­ny sa­mo­chód

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gruz skal­ny
  • Gruz bu­dow­la­ny
  • Gruzy – ru­mo­wi­ska, ruiny
  • Gruzy – wieś

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) By ob­ni­żyć śro­dek cięż­ko­ści na sta­tek jako ba­last za­ła­do­wa­no gruz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrus, AS: grus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruzy nmos., zagruzowanie n., odgruzowanie n., gruzinka ż.

 czas. zagruzować, odgruzować

 przym. gruzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) trup

Wiktionary


gruz.

skrót od: gru­ziń­ski


SJP.pl


gruza

po­tocz­nie: stary po­jazd; gra, ru­pieć, gru­chot, rzęch, rząch


SJP.pl


gruzd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) reg. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lac­ti­flu­us pi­pe­ra­tus|L.., mle­czaj biel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osiem­dzie­siąt deka gru­zdów so­lo­nych po­kra­jać w paski; kacz­kę wraz z gru­zda­mi i tłu­szczem, w któ­rym się pie­kła, prze­ło­żyć do rond­la i dusić na wol­nym ogniu, aż zu­peł­nie zmię­knie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. mleczaj biel.

Wiktionary


gruzeł

1. brył­ka cze­goś np. gliny;
2. zgru­bie­nie lub na­rośl np. na żyle


SJP.pl


gruzełek

1. mały zle­pek np. pia­sku lub cia­sta;
2. guzek ty­po­wy dla ob­ja­wów gruź­li­cy


SJP.pl


gruzełkowatość

→ gru­zeł­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

gruzełkowaty

gruzełkowaty

po­kry­ty gu­zeł­ka­mi, ma­ją­cy nie­rów­na po­wierzch­nię; po­dob­ny do gu­zeł­ka


SJP.pl


gruzełkowy

przy­miot­nik od: gru­ze­łek


SJP.pl


gruzik

zdrob­nie­nie od: gruz (stary po­jazd)


SJP.pl


gruzin

oby­wa­tel Gruz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­ro­do­wo­ści gru­ziń­skiej lub oby­wa­tel Gruz­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gru­zi­ni mają jed­nak także dłu­gie dzie­je na­ro­do­wej nie­pod­le­gło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡruʑĩn, AS: gruźĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gruzja ż., gruziński mrz.

:: fż. Gruzinka ż.

 przym. gruziński

Wiktionary


gruzinka

żar­to­bli­wie: pro­sty­tut­ka ofe­ru­ją­ca swoje usłu­gi w ru­i­nach bu­dyn­ków w po­wo­jen­nej Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka ulicz­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulicznica

Wiktionary


gruziński

przy­miot­nik od: Gruz­ja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Gruz­ji, zwią­za­ny z Gruz­ją lub Gru­zi­na­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Gruz­ji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aczma to ty­po­wa gru­ziń­ska po­tra­wa z ma­ka­ro­nu i jaj.

 (2.1) Uczę się gru­ziń­skie­go bez po­wo­dze­nia od roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈʑĩj̃sʲci, AS: gruźĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gruzja ż., Gruzin mos., Gruzinka ż.

 przym. gruzińskojęzyczny

Wiktionary


gruzińskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem gru­ziń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem gru­ziń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku gru­ziń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruˈʑĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gruźĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gruziński

 rzecz. gruziński m.

Wiktionary


gruzińskość

→ gru­ziń­ski


SJP.pl

Patrz:

gruziński

gruzja

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Tbi­li­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) polit. geogr. pań­stwo na Ka­u­ka­zie, ze sto­li­cą w Tbi­li­si;

Wiktionary

Gruz­ja ( საქართველო, "Sa­kart­we­lo") – pań­stwo po­ło­żo­ne na po­gra­ni­czu Eu­ro­py i Azji, w Ka­u­ka­zie Po­łud­nio­wym. Gra­ni­czy na pół­no­cy z Rosją, na po­łud­niu z Ar­me­nią i Tur­cją, a na wscho­dzie z Azer­bej­dża­nem; za­chod­nią gra­ni­cę kraju wyz­na­cza wy­brze­że Morza Czar­ne­go. Sto­li­cą Gruz­ji jest Tbi­li­si, przy czym w la­tach 2012–2018 sie­dzi­bą par­la­men­tu było Ku­ta­i­si, a sądu kon­sty­tu­cyj­ne­go – Ba­tu­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 9 kwiet­nia 1991 Gruz­ja po­now­nie ogło­si­ła swoją nie­pod­le­głość, co do­pro­wa­dzi­ło do wojen w pro­win­cjach Ab­chaz­ja i Ose­tia Po­łud­nio­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡruzʲja, AS: gruzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gruzin mos., Gruzinka ż., gruziński mrz.

 przym. gruziński

Wiktionary


gruzobeton

beton lekki; skła­da się z za­czy­nu ce­men­to­we­go i gruzu ce­gla­ne­go


SJP.pl


gruzobetonowy

przy­miot­nik od: gru­zo­be­ton


SJP.pl


gruzowaty

za­wie­ra­ją­cy gruz, po­kry­ty gru­zem


SJP.pl


gruzować

po­kry­wać, wy­kła­dać gru­zem


SJP.pl


gruzowisko

ru­mo­wi­sko, ruiny, gruzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce po­kry­te gru­zem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruz mrz.

Wiktionary


gruzowiskowy

→ gru­zo­wi­sko


SJP.pl

Patrz:

gruzowisko

gruzowy

przy­miot­nik od: gruz


SJP.pl


gruzy

ru­mo­wi­ska, ruiny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) po­zo­sta­ło­ści po zni­szczo­nych bu­dyn­kach

 (1.2) książk. po­zo­sta­ło­ści po ja­kiejś upa­dłej idei, war­to­ści lub in­sty­tu­cji

Wiktionary

Gruzy (niem. "Gruh­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Biała Piska. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wieś pow­sta­ła w ra­mach ko­lo­ni­za­cji Wiel­kiej Pu­szczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kilku miej­scach bom­ba­mi ro­zdar­te ścia­ny sa­mot­nie się wzno­si­ły ponad sza­ry­mi gru­za­mi.

 (1.2) Trak­ta­ty w Saint-Ger­ma­in-en-Laye i w Tria­non usta­li­ły spra­wy państw pow­sta­łych cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo na gru­zach mo­nar­chii habs­bur­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruz m., gruzowisko n.

 przym. gruzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. rudera

Wiktionary


gruzłowacieć

sta­wać się gru­zło­wa­tym


SJP.pl


gruzłowatość

→ gru­zło­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

gruzłowaty

gruzłowaty

za­wie­ra­ją­cy gru­zły lub po­dob­ny do gru­złów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki jak gru­zeł, za­wie­ra­ją­cy gru­zły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gru­zło­wa­ta twar­dość ka­mie­nia pa­li­ła język.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruzeł mrz.

Wiktionary


gruźlica

przew­le­kła cho­ro­ba za­kaź­na ludzi i zwie­rząt, ata­ku­ją­ca głów­nie płuca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przew­le­kła cho­ro­ba za­kaź­na ata­ku­ją­ca głów­nie płuca;

Wiktionary

Gruź­li­ca ("łac. Tu­ber­cu­lo­sis") – bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na zwie­rząt, ludzi (→ gruź­li­ca czło­wie­ka), wy­wo­ły­wa­na przez prąt­ki gruź­li­cy. Wy­stę­pu­je na całym świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znika cuch­ną­ca obór­ka dla każ­dej cho­rej na gruź­li­cę kro­wi­ny i znika dwa­kroć bar­dziej cuch­ną­cy chle­wik dla brud­nej świn­ki, ma­ją­cej na sobie i w sobie mi­lio­ny za­raz­ków cho­ro­bot­wór­czych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡruʑˈlʲit͡sa, AS: gruźlʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruźlik mos., gruźliczka ż.

 przym. gruźliczy, gruźlicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. suchoty, przest. tuberkuloza, gw. Górny Śląsk tubera

Wiktionary


gruźlicowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gruź­li­cą, do­ty­czą­cy gruź­li­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruźlica ż.

Wiktionary


gruźliczak

guz ut­wo­rzo­ny z ziar­ni­ny gruź­li­czej


SJP.pl

Gruź­li­czak (łac. "tu­ber­cu­lo­ma") – twór gu­zo­wa­ty o śred­ni­cy do kilku cen­ty­me­trów, zlo­ka­li­zo­wa­ny naj­czę­ściej w gór­nym pła­cie płuca, wy­stę­pu­ją­cy naj­czę­ściej po­je­dyn­czo. Ma bu­do­wę war­stwo­wą, ce­bu­la­stą i jest wy­ni­kiem pro­ce­su gruź­li­cze­go. Wraz z gruź­li­cą ja­mi­stą, gruź­li­cą pro­sów­ko­wą, gruź­li­czym se­ro­wa­tym za­pa­le­niem płuc oraz gruź­li­cą guz­ko­woz­ra­zi­ko­wą jest za­li­cza­ny do wtór­nej gruź­li­cy płuc.

Wikipedia


gruźliczanka

żar­to­bli­wie: woda so­do­wa z ulicz­ne­go sa­tu­ra­to­ra, po­da­wa­na w cza­sach PRL-u w szklan­ce wie­lo­ra­zo­we­go użyt­ku, płu­ka­nej po­bież­nie me­to­dą na­try­sko­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. iron. woda so­do­wa sprze­da­wa­na w cza­sach PRL-u z ulicz­nych sa­tu­ra­to­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W każ­dym razie szklan­ki płu­ka­ne nad wyraz oszczęd­nie, przez krót­kie psi­knię­cie wodą ze spry­ski­wa­cza, nie­do­my­te były jed­na­ko­wo: czy to za zło­tów­kę czy za trzy­dzie­ści gro­szy. Więc w przy­pad­ku wody so­do­wej z sa­tu­ra­to­ra, w imię praw­dy hi­sto­rycz­nej, przy­miot­nik „czy­sta” wy­ma­gał uży­cia cu­dzy­sło­wu. A jej po­pu­lar­na wów­czas nazwa – gruź­li­czan­ka – była adek­wat­na ab­so­lut­nie.

 (1.1) Z jed­nej szklan­ki, zaz­wy­czaj gra­nia­stej, gru­bo­ścien­nej piły setki ludzi. Oczy­wi­ście zanim do­stał ją ko­lej­ny klient, szklan­ka była prze­płu­ki­wa­na przez wła­ści­cie­la sa­tu­ra­to­ra. Szko­puł po­le­gał na tym, że ko­lej­ny, setny, ty­sięcz­ny raz szkla­necz­kę prze­płu­ki­wa­no w tej samej wo­dzie. Nic więc dziw­ne­go, że ulicz­ną wodę so­do­wą na­zy­wa­no gruź­li­czan­ką. Miała jed­nak po­wo­dze­nie i jak twier­dzi­li wta­jem­ni­cze­ni wy­star­czył jeden upal­ny sezon w po­bli­żu ba­se­nu ką­pie­lo­we­go, aby wła­ści­ciel wóz­ka­sa­tu­ra­to­ra przez po­zo­sta­łą część roku mógł pła­wić się w słod­kim nie­rób­stwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡruʑlʲiˈt͡ʃãnka, AS: gruźlʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruźlica ż., gruźlik m., gruźliczka ż., gruźliczak m.

 przym. gruźliczy

 przysł. gruźliczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woda sodowa

Wiktionary


gruźliczka

ko­bie­ta chora na gruź­li­cę


SJP.pl


gruźliczy

do­ty­czą­cy gruź­li­cy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z gruź­li­cą, do­ty­czą­cy gruź­li­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruźlica ż., gruźlik mos., gruźliczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. suchotniczy, przest. tuberkuliczny

Wiktionary


gruźlik

czło­wiek chory na gruź­li­cę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. męż­czyz­na cho­ru­ją­cy na gruź­li­cę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gruźlica ż.

:: fż. gruźliczka ż.

 przym. gruźliczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. suchotnik

Wiktionary


grużewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Gru­żew­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Bo­gu­sław Gru­żew­ski – li­tew­ski eko­no­mi­sta
  • Flo­rian Gru­żew­ski – pol­ski zie­mia­nin, szty­gar naf­to­wy
  • Jakub Ka­zi­mierz Gru­żew­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Ju­liusz Gru­żew­ski – uczest­nik pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • Ma­rian Gru­żew­ski – pol­ski ma­larz, me­dium i okul­ty­sta
  • Mie­czy­sław Gru­żew­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Ta­de­usz Fer­dy­nand Gru­żew­ski – pol­ski pu­bli­cy­sta i pra­wi­co­wy dzia­łacz po­li­tycz­ny

Wikipedia


grybowianin

miesz­ka­niec Gry­bo­wa


SJP.pl


grybowianka

miesz­kan­ka Gry­bo­wa


SJP.pl


grybowski

przy­miot­nik od: Gry­bów


SJP.pl


gryboś

naz­wi­sko


SJP.pl


grybów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gry­bów – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim. Mia­sto Gry­bów ad­mi­ni­stra­cyj­nie gra­ni­czy z gminą Gry­bów, któ­rej gra­ni­ce ota­cza­ją nie­mal całe mia­sto oraz na nie­wiel­kim od­cin­ku we wschod­niej czę­ści z gminą Ropa wcho­dzą­cą w skład po­wia­tu gor­lic­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrɨbuf, AS: grybuf

Wiktionary


gryc

naz­wi­sko


SJP.pl


grycha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. stara bułka

Wiktionary


grychowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gryciuk

naz­wi­sko


SJP.pl


grycz

naz­wi­sko


SJP.pl


gryczanka

słoma z gryki


SJP.pl


gryczany

1. przy­miot­nik od: gryka
2. zro­bio­ny z ta­tar­ki, zwła­szcza z jej na­sion; ta­tar­cza­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. kulin. cuk. z zia­ren gryki

 (1.2) pot. rzad. zwią­za­ny z gryką ro­śli­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kasza gry­cza­na bar­dzo do­brze sma­ku­je z ole­jem lnia­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryka ż.

Wiktionary


gryczka

jed­no­rocz­na, pa­stew­na ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych, upra­wia­na głów­nie ze wzglę­du na ja­dal­ne owoce; gryka


SJP.pl


gryczotto

po­tocz­nie: danie z kaszy gry­cza­nej, mięsa i wa­rzyw


SJP.pl


gryczpan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. buksz­pan

Wiktionary


gryczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


grydzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gryf

1. w in­stru­men­tach stru­no­wych: li­stwa z twar­de­go drze­wa, nad którą są umie­szczo­ne stru­ny; pod­strun­nik;
2. wy­sta­ją­ca część pod­ko­wy;
3. za­strze­że­nie do­ku­men­tu przed nie­u­praw­nio­nym ujaw­nie­niem;
4. daw­niej: uchwyt, rącz­ka, ucho itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. fan­ta­stycz­ny stwór z cia­łem lwa oraz szpo­na­mi i głową orła;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. część in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go, na któ­rym roz­pię­te są stru­ny;

 (2.2) sport. me­ta­lo­wy pręt, który wraz z na­kła­da­nym nań ob­cią­że­niem służy do ćwi­czeń fi­zycz­nych;

 (2.3) rzem. od­sta­ją­ca u dołu część pod­ko­wy

 (2.4) kulin. po­tra­wa z kro­wie­go wy­mie­nia

Wiktionary

Gryf – mi­tycz­ne zwie­rzę przed­sta­wia­ne naj­czę­ściej z cia­łem lwa oraz z głową i skrzy­dła­mi orła. Niek­tó­re źró­dła do­da­ją je­szcze uszy dzi­kie­go osła.

Na po­cząt­ku gryf po­ja­wia się w sztu­ce, znacz­nie póź­niej w li­te­ra­tu­rze, widać także znacz­ne róż­ni­ce po­mię­dzy opi­sa­mi gryfa a jego obra­zo­wa­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gryf wy­stę­pu­je na wielu her­bach Po­mo­rza.

 (2.1) Po­sia­da­ją­cy zaz­wy­czaj owal­ny kształt gryf za­o­pa­trzo­ny jest w bie­gną­cy pod pod­stru­ni­cą me­ta­lo­wy pręt.

 (2.2) Ku­pi­łem sobie pię­kny, nowy gryf.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɨf, AS: gryf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gryf mrz., Gryfice lm nm., gryficzanin mos., gryficzanka ż., Gryfita mos., Gryfów mrz., gryfon m.

 przym. gryficki, gryfowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryfon

Wiktionary


gryfel

daw­niej: rysik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) przest. wkład do ołów­ka, czyli od­po­wied­nio obro­bio­ny gra­fit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɨfɛl, AS: gryfel

Wiktionary


gryfi

→ gryf


SJP.pl

Patrz:

gryf

gryfia

→ gryf


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gry­fia (niem. Gre­ifs­wald) – dawna pol­ska nazwa nie­miec­kie­go mia­sta
  • Gry­fia – wyspa na Mię­dzy­o­drzu w ob­sza­rze miej­skim Szcze­ci­na
  • Hala Gry­fia – hala wi­do­wi­sko­wo-spor­to­wa w Słup­sku
  • Szcze­ciń­ska Stocz­nia Re­mon­to­wa „Gry­fia”
  • Gry­fia - prom śród­lą­do­wy
  • Gry­fia - pro­to­typ sa­mo­cho­du
  • Na­gro­da Li­te­rac­ka dla Au­tor­ki „Gry­fia”

Wikipedia

Patrz:

gryf

gryfice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Gry­fi­ce (niem. "Gre­i­fen­berg in Pom­mern") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Gry­fi­ce.

Po­ło­żo­ne na Po­brze­żu Szcze­ciń­skim, nad rzeką Regą, w od­le­gło­ści 22 km od Morza Bał­tyc­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gry­fi­ce są mia­stem po­mor­skim.

 (1.1) Gry­fi­ce leżą nad Regą.

 (1.1) W Gry­fi­cach znaj­du­je się plac Zwy­cię­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɨˈfʲit͡sɛ, AS: gryfʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryf mzw./mrz., Gryficzanin mos., Gryficzanka ż.

 przym. gryficki

Wiktionary


gryficki

przy­miot­nik od: Gry­fi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Gry­fic, zwią­za­ny z Gry­fi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzi­bą po­wia­tu gry­fic­kie­go są Gry­fi­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryf mzw./mrz., Gryf mrz., Gryfice lm nm., Gryficzanin mos., Gryficzanka ż., Gryfita mos., Gryfów mrz.

Wiktionary


gryficzanin

miesz­ka­niec Gry­fic


SJP.pl


gryficzanka

miesz­kan­ka Gry­fic


SJP.pl


gryfikacja

wy­ko­rzy­sta­nie me­cha­niz­mów zna­nych z gier, ta­kich jak punk­ty, na­gro­dy, wyz­wa­nia, w celu zwięk­sze­nia za­an­ga­żo­wa­nia i mo­ty­wa­cji osób w in­nych ob­sza­rach; ga­mi­fi­ka­cja, gry­wa­li­za­cja


SJP.pl


gryfinianin

miesz­ka­niec Gry­fi­na


SJP.pl


gryfinianka

miesz­kan­ka Gry­fi­na


SJP.pl


gryfino

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gry­fi­no ( Gre­i­fen­ha­gen) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go, w po­wie­cie gry­fiń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Gry­fi­no. Leży nad Odrą Wschod­nią na Rów­ni­nie Weł­tyń­skiej. Po­mię­dzy rzeką a gra­ni­cą z Niem­ca­mi (Odrą Za­chod­nią) znaj­du­je się Park Kra­jo­bra­zo­wy Do­li­na Dol­nej Odry.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡrɨˈfʲĩnɔ, AS: gryfʹĩno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gryfinianin mos., Gryfinianka ż.

 przym. gryfiński

Wiktionary


gryfita

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii pa­nu­ją­cej na Po­mo­rzu Za­chod­nim;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­za rodu Gry­fi­tów nie jest do końca znana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryf mzw./mrz., Gryf mrz., Gryfice lm nm., gryficzanin mos., gryficzanka ż., Gryfów mrz.

 przym. gryficki

Wiktionary


gryfiński

przy­miot­nik od: Gry­fi­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gry­fi­nem, do­ty­czą­cy Gry­fi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gryfino n., Gryfinianin mos., Gryfinianka ż.

Wiktionary


gryfny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Kra­ków. ładny

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. przy­stoj­ny, zgrab­ny

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. by­stry w wy­ko­ny­wa­niu danej czyn­no­ści, zręcz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak my ino jusz byli we luf­cie, wyloz ze przod­ka taki gryf­ny synek we ek­stra an­cu­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gryfnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwarny

Wiktionary


gryfon

pies my­śliw­ski spo­krew­nio­ny z wyż­ła­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. ba­śnio­we, hy­bry­dycz­ne stwo­rze­nie, łą­czą­ce w sobie lwi tułów z or­li­mi skrzy­dła­mi, głową oraz przed­ni­mi ła­pa­mi;

 (1.2) szt. ar­chi­tek­to­nicz­ny, rzeź­biar­ski lub he­ral­dycz­ny detal de­ko­ra­cyj­ny przed­sta­wia­ją­cy po­stać gry­fo­na (1.1)

 (1.3) kynol. pies my­śliw­ski z grupy wyż­łów, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się twar­dą, szorst­ką sier­ścią oraz ob­fi­tym owło­sie­niem pyska, two­rzą­cym wy­ra­zi­ste brwi i brodę; także nazwa rasy tych psów;

Wiktionary

Gry­fon – typ psa my­śliw­skie­go z grupy wyż­łów i psów goń­czych. Wy­wo­dzi się z Fran­cji. Gry­fo­ny to psy o bar­dzo ob­fi­tym i szorst­kim wło­sie, spraw­dza­ją się w pracy w wo­dzie i są pewne w cho­dze­niu po tro­pie.

Wiel­kość psów tego typu waha się w gra­ni­cach 50 – 60 cm w kłę­bie. Uma­szcze­nie jakie jest spo­ty­ka­ne to nie­bie­sko­sza­re, szare w brą­zo­we łaty, de­re­szo­wa­te, brą­zo­we i biało-brą­zo­we. Bar­dzo rzad­ko spo­ty­ka­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie za­dzi­wia­ją­cą wy­da­je się moż­li­wość przed­sta­wia­nia Chry­stu­sa w po­sta­ci mon­strum, a mia­no­wi­cie jako jed­no­roż­ca rzu­ca­ją­ce­go się w łono Dzie­wi­cy-Matki lub też gry­fo­na uo­sa­bia­ją­ce­go jego pod­wój­ną na­tu­rę (złoty orzeł sym­bo­li­zo­wał boski pier­wia­stek, a lew — ludz­ki).

 (1.1) Wi­taj­cie pię­kne panie, roz­waż­ne gry­fo­ny!
Gry­fo­ny? — Gryfy! — Człe­ku w naz­wach po­my­lo­ny
— prze­krę­casz je — to mie­rzi!

 (1.2) Na stop­niach u wnij­ścia dwa ogrom­ne gry­fo­ny stoją, jak daw­niej sta­wio­no lwy dzi­kie, strasz­ne.

 (1.2) Masz­ka­ro­ny i gry­fo­ny zdo­bi­ły na­roż­ni­ki i wys­mu­kłe fi­la­ry.

 (1.3) Przez uchy­lo­ne drzwi wsu­nął się do bi­blio­te­ki wiel­ki gry­fon, nie­miec­ki wyżeł, i uło­żył się w no­gach pana domu.

 (1.3) Gry­fon jest ży­we­go tem­pe­ra­men­tu, ma dobry wiatr, jest in­te­li­gent­ny i łatwo daje się uło­żyć. Bar­dzo chęt­nie pra­cu­je na wo­dzie i na bło­tach.

 (1.3) Ma w domu 20 psów. Na tru­fle cho­dzi naj­czę­ściej z wyż­łem, gry­fo­nem bądź la­bra­do­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryf mzw., hipogryf mzw., gryfis mzw.

 przym. gryfonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryf, orłolew

Wiktionary


gryfonik

gry­fo­nik bel­gij­ski, gry­fo­nik bra­banc­ki, gry­fo­nik bruk­sel­ski - rasy psów do to­wa­rzy­stwa


SJP.pl


gryfonowy

przy­miot­nik od: gry­fon


SJP.pl


gryfowianin

miesz­ka­niec Gry­fo­wa Ślą­skie­go


SJP.pl


gryfowianka

miesz­kan­ka Gry­fo­wa Ślą­skie­go


SJP.pl


gryfowski

→ Gry­fów Ślą­ski


SJP.pl

Patrz:

Gryfów Śląski

grygiel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Gry­giel – pol­ska ju­docz­ka
  • Adrian Gry­giel – nie­miec­ki ho­ke­i­sta
  • Jan Gry­giel – pol­ski dzia­łacz ruchu lu­do­we­go
  • Józef Gry­giel – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm PRL
  • Krzysz­tof Gry­giel – pol­ski fizyk
  • Lud­mi­ła Gry­giel – pol­ska hi­sto­ryk, ese­ist­ka i tłu­macz­ka
  • Mar­cin Gry­giel – pol­ski siat­karz
  • Marek Gry­giel – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki
  • Sta­ni­sław Gry­giel – pol­ski fi­lo­zof, fi­lo­log i wy­kła­dow­ca
  • Ta­de­usz Gry­giel – pol­ski ko­szy­karz
  • Woj­ciech Gry­giel – ka­to­lic­ki du­chow­ny i che­mik

Wikipedia


grygier

naz­wi­sko


SJP.pl


grygierczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gryglewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks Gry­gle­wicz – ka­to­lic­ki ksiądz, bi­bli­sta, tłu­macz
  • Gra­ży­na Gry­gle­wicz – pol­ska in­ży­nier che­mii
  • Józef Gry­gle­wicz – pol­ski woj­sko­wy
  • To­masz Gry­gle­wicz – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki i kry­tyk sztu­ki

Wikipedia


gryglewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gryglicki

naz­wi­sko


SJP.pl


grygolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gry­go­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grygolić

Wiktionary


grygolić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pisać nie­sta­ran­nie, byle jak, baz­gro­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie gry­gól tak, bo do­sta­niesz gola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grygolenie n.

Wiktionary


grygorcewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grygorewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grygorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grygoruk

naz­wi­sko


SJP.pl


gryjta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Mał­go­rza­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Gryjtka

Wiktionary


gryjtka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Mał­go­rza­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Gryjta

Wiktionary


gryka

1. jed­no­rocz­na, pa­stew­na ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych, upra­wia­na głów­nie ze wzglę­du na ja­dal­ne owoce; grycz­ka;
2. w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: siać grykę - go­spo­da­ro­wać na roli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fa­go­py­rum|L.|ref=tak., ro­śli­na upraw­na na kaszę gry­cza­ną;

Wiktionary

Gryka ("Fa­go­py­rum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych. Na­le­ży do niego 28 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, na ob­sza­rze od Pa­ki­sta­nu po Taj­lan­dię i Chiny. Ob­sza­ry gór­skie w tym re­jo­nie wska­zy­wa­ne są jako miej­sce po­cho­dze­nia ro­dza­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku ob­sia­li­śmy pół hek­ta­ra gryką.

 (1.1) …Do tych pól ma­lo­wa­nych zbo­żem roz­ma­i­tem, • Wy­zła­ca­nych psze­ni­cą, pos­re­brza­nych żytem; • Gdzie bursz­ty­no­wy świe­rzop, gryka jak śnieg biała, • Gdzie pa­nień­skim ru­mień­cem dzię­cie­li­na pała…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɨka, AS: gryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryczanik m., gryczanka ż.

:: zdrobn. gryczka ż.

 rzecz. gryczotto n.

 przym. gryczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. hreczka; lud. poganka

Wiktionary


grylaż

ro­dzaj gę­stej, słod­kiej masy z pa­lo­ne­go cukru i mig­da­łów lub orze­chów; gre­laż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cuk. mie­sza­ni­na cukru i pa­lo­nych orze­chów, mig­da­łów itp., sto­so­wa­na w cu­kier­nict­wie jako na­dzie­nie;

Wiktionary

Gry­laż, gre­laż, także masa gry­la­żo­wa (gre­la­żo­wa) (z franc. "gril­la­ge", pie­cze­nie, sma­że­nie) – masa do prze­kła­da­nia lub na­dzie­wa­nia wy­ro­bów cu­kier­ni­czych, np. kar­mel­ków. Jest przy­rzą­dza­na z na­sion ole­i­stych (naj­czę­ściej orze­chów ara­chi­do­wych, ner­kow­ca) zmiaż­dżo­nych, roz­tar­tych i upa­lo­nych wraz z cu­krem do barwy jas­no­brą­zo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­ni­na zro­bi­ła chał­wę wa­ni­lio­wą z war­stwą gry­la­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɨlaʃ, AS: grylaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grelaż

Wiktionary


grylażowy

→ gry­laż; gre­la­żo­wy


SJP.pl


grylewo

Gry­le­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

W miej­sco­wo­ści jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Gry­le­wo.

Wikipedia


grylla

przed­sta­wie­nie uka­zu­ją­ce rze­czy­wi­stość w spo­sób sa­ty­rycz­ny lub gro­te­sko­wy, póź­niej motyw w po­sta­ci głowy ludz­kiej na ła­pach lub ma­łe­go ka­dłu­ba z 2-3 gło­wa­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ma­lar­stwa grec­kie­go epoki hel­le­ni­stycz­nej, w póź­niej­szym okre­sie po­ja­wia­ją­cy się także w rzym­skim ma­lar­stwie ścien­nym; gryl­loi


SJP.pl


grylloi

przed­sta­wie­nie uka­zu­ją­ce rze­czy­wi­stość w spo­sób sa­ty­rycz­ny lub gro­te­sko­wy, póź­niej motyw w po­sta­ci głowy ludz­kiej na ła­pach lub ma­łe­go ka­dłu­ba z 2-3 gło­wa­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ma­lar­stwa grec­kie­go epoki hel­le­ni­stycz­nej, w póź­niej­szym okre­sie po­ja­wia­ją­cy się także w rzym­skim ma­lar­stwie ścien­nym; gryl­la


SJP.pl

Gryl­loi (z gr.) – nie­wiel­kie obraz­ki o te­ma­ty­ce gro­te­sko­wej i por­tre­ty sa­ty­rycz­ne, de­for­mu­ją­ce rze­czy­wi­stość w spo­sób żar­to­bli­wy lub ka­ry­ka­tu­ral­ny, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ma­lar­stwa grec­kie­go epoki hel­le­ni­stycz­nej, w póź­niej­szym okre­sie po­ja­wia­ją­ce się w rzym­skim ma­lar­stwie ścien­nym.

Wikipedia


grym

grym szary - ga­tu­nek ssaka z po­dro­dzi­ny an­ty­lop


SJP.pl


grymas

wy­krzy­wie­nie twa­rzy, mina


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­krzy­wie­nie twa­rzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego twarz wy­krzy­wił gry­mas bólu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɨ̃mas, AS: grỹmas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grymaśnik m., grymaśnica ż., grymaszenie n., grymasik mrz.

 przym. grymaśny

 przysł. grymaśnie

 czas. grymasić

Wiktionary


grymasik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gry­mas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gry­mas, lecz tylko mały gry­ma­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grymas m.

Wiktionary


grymasić

oka­zy­wać nie­za­do­wo­le­nie; ka­pry­sić, wy­brzy­dzać, ma­ru­dzić


SJP.pl


grymasy

po­tocz­nie: za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce nie­za­do­wo­le­nie, zwy­kle nie­u­za­sad­nio­ne; dąsy, ka­pry­sy, fochy


SJP.pl


grymaśnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gry­ma­śny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grymas mrz.

Wiktionary


grymaśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gry­ma­śnie


SJP.pl


grymaśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gry­ma­śny


SJP.pl


grymaśnik

osoba, która czę­sto gry­ma­si, ka­pry­si, wy­bre­dza; ka­pry­śnik, wy­bred­niś, wy­brzy­dzacz


SJP.pl


grymaśność

ka­pry­śność, skłon­ność do ma­ru­dze­nia


SJP.pl


grymaśny

skłon­ny do oka­zy­wa­nia nie­za­do­wo­le­nia; ka­pry­śny, ma­rud­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­bred­ny, cały czas nie­za­do­wo­lo­ny bez jasno okre­ślo­ne­go po­wo­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był pro­ro­kiem i osobą świę­tą, a za­ra­zem czło­wie­kiem peł­nym sprzecz­no­ści, gry­ma­śnym i do­kucz­li­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɨ̃ˈmaɕnɨ, AS: grỹmaśny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grymasić

 rzecz. grymas m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapryśny

Wiktionary


grymuar

księ­ga wie­dzy ma­gicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ezot. fant. księ­ga wie­dzy ma­gicz­nej;

Wiktionary

Gry­mu­ar (sta­rofr. "gra­ma­i­re", fr. "gri­mo­i­re", śrdwłac. "gram­ma­ti­ca") – księ­ga wie­dzy ma­gicz­nej, szcze­gól­nie bar­dzo stara. Naj­czę­ściej przez gry­mu­a­ry ro­zu­mie się księ­gi ma­gicz­ne pi­sa­ne od śred­nio­wie­cza do XVIII wieku włącz­nie, dla no­wszych dzieł okul­ty­stycz­nych nazwę tę sto­su­je się ra­czej prze­no­śnie, dla star­szych ra­czej błęd­nie.

Wikipedia


grynberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Gryn­berg (ur. 1936), pol­ski pro­za­ik, poeta, dra­ma­turg i ese­i­sta,
  • Ma­rian Gryn­berg (1940–2017), pol­ski fizyk,
  • Mi­ko­łaj Gryn­berg (ur. 1966), pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf, pi­sarz, re­por­ter,
  • Mi­chał Gryn­berg (1909–2000), pol­ski hi­sto­ryk,
  • Zyg­munt Gryn­berg (1903–1995), pol­ski le­karz,
  • Wiera Gran, wła­ści­wie We­ro­ni­ka Gryn­berg (1916–2007), pol­ska pio­sen­kar­ka, ak­tor­ka ka­ba­re­to­wa i fil­mo­wa.

Wikipedia


gryncajg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ja­rzy­ny, wło­szczyz­na

Wiktionary


grynderstwo

Gryn­der­stwo (z niem. "Gründerzeit" – okres gryn­der­ski, czas za­ło­ży­ciel­ski) – wzmo­żo­ne tempo za­kła­da­nia no­wych przed­się­biorstw na­sta­wio­nych na szyb­ki zysk, głów­nie w for­mie spó­łek ak­cyj­nych i za po­ży­czo­ne pie­nią­dze.

Zja­wi­sko to było roz­po­wszech­nio­ne zwła­szcza w Niem­czech w okre­sie 1871-1874.

Wikipedia


grynicki

do­ty­czą­cy Gre­en­wich, dziel­ni­cy Lon­dy­nu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Gre­en­wich, do­ty­czą­cy Gre­en­wich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Greenwich mrz.

Wiktionary


gryniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gryniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


grynkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grynszpan

1. tru­ją­cy, za­sa­do­wy octan mie­dzio­wy
2. grynsz­pan wła­ści­wy; śniedź; pa­ty­na; jas­no­zie­lo­ny nalot za­sa­do­wych wę­gla­nów mie­dzi two­rzą­cy się na po­wierzch­ni mie­dzi albo jej sto­pów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny, za­sa­do­wa sól mie­dzi i kwasu oc­to­we­go, pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku ko­roz­ji;

 (1.2) nie­bie­sko­zie­lo­ny kolor grynsz­pa­nu (1.1)

Wiktionary

Nie mylić z: (1) pa­ty­ną, tzw. "grynsz­pa­nem szla­chet­nym", pro­duk­tem ko­roz­ji mie­dzi pod wpły­wem wa­run­ków at­mos­fe­rycz­nych, za­wie­ra­ją­cą głów­nie hy­drok­so­wę­glan mie­dzi(II); (2) grysz­pa­nem – ga­tun­kiem ro­śli­ny.

Grynsz­pan, – mie­sza­ni­na or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, uwod­nio­na sól pod­wój­na (wo­do­rot­le­no­wa) mie­dzi i kwasu oc­to­we­go o zróż­ni­co­wa­nej za­war­to­ści anio­nu oc­ta­no­we­go i wody.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrɨ̃w̃ʃpãn, AS: grỹũ̯špãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grynszpanowość ż.

:: zdrobn. grynszpanik mrz.

 przym. grynszpanowy, grynszpanowaty

 przysł. grynszpanowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zieleń miedziowa, zieleń miedziana, hydroksyoctan miedzi(II), symbol. wzór chemiczny|C4H8Cu2O6.

Wiktionary


grynszpanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: grynsz­pan

 (1.2) mykol. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rus­su­la he­te­rop­hyl­la|(Fr.) Fri.|ref=tak., go­łą­bek oliw­ko­wo­zie­lo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­star­czy krót­ka ką­piel w amo­nia­ku, by ten grynsz­pa­nik z mo­ne­ty do końca usu­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɨ̃w̃ʃˈpãɲik, AS: grỹũ̯špãńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grynszpan m.

 przym. grynszpanowy

Wiktionary


grynszpanowy

przy­miot­nik od: grynsz­pan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grynsz­pa­nem, do­ty­czą­cy grynsz­pa­nu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. ma­ją­cy kolor nie­bie­sko­zie­lo­ny, taki jak kolor grynsz­pa­nu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Mat­nia aż dy­go­ta­ła od gwał­tow­ne­go rzu­ca­nia się ma­łych, żwa­wych, srebr­nych grynsz­pa­no­wych rybek, a wśród tob­ja­szek było też kilka śle­dzi.

 (2.1) Na nie­bie wyd­mu­chał wiatr zimne i mart­we ko­lo­ry, grynsz­pa­no­we, żółte i lil­jo­we smugi, da­le­kie skle­pie­nia i ar­ka­dy swego la­bi­ryn­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡrɨ̃w̃ʃpãˈnɔvɨ, AS: grỹũ̯špãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grynszpan mrz., grynszpanik mrz., grynszpanowość ż.

Wiktionary


grypa

cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez wi­ru­sy, ob­ja­wia­ją­ca się ka­ta­rem, kasz­lem, go­rącz­ką, bólem głowy, mię­śni; in­flu­en­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba za­kaź­na ukła­du od­de­cho­we­go;

Wiktionary

Grypa – ostra cho­ro­ba za­kaź­na ukła­du od­de­cho­we­go wy­wo­ła­na za­ka­że­niem wi­ru­sem grypy.

Grypa prze­no­si się po­mię­dzy ludź­mi drogą kro­pel­ko­wą (na przy­kład pod­czas ki­cha­nia), a naj­więk­sza licz­ba za­cho­ro­wań wy­stę­pu­je pod­czas se­zo­no­wych epi­de­mii, po­wo­du­jąc ostre ob­ja­wy unie­moż­li­wia­ją­ce pracę oso­bom czyn­nym za­wo­do­wo. Epi­de­mie grypy po­wo­du­ją znacz­ne kosz­ty spo­łecz­ne i nie­kie­dy mają za­sięg kon­ty­nen­tal­ny lub świa­to­wy, dla­te­go grypa wy­ma­ga glo­bal­nej ko­or­dy­na­cji epi­de­mio­lo­gicz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­ja­wa­mi grypy są wy­so­ka go­rącz­ka i bóle mię­śni.

 (1.1) Epi­de­mie grypy po­wo­du­ją znacz­ne kosz­ty spo­łecz­ne i nie­kie­dy mają za­sięg kon­ty­nen­tal­ny lub świa­to­wy, dla­te­go grypa wy­ma­ga glo­bal­nej ko­or­dy­na­cji epi­de­mio­lo­gicz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɨpa, AS: grypa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. grypka ż.

 przym. grypowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. influenca, przest. influenza

Wiktionary


grypka

zdrob­nie­nie od: grypa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: grypa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grypa ż.

 przym. grypowy

Wiktionary


gryplan

po­tocz­nie: plan, pro­gram zajęć, dzia­łań itp.; roz­kład dnia


SJP.pl


grypolin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. żart. gw-pl|War­sza­wa. wódka sto­so­wa­na jako lek prze­ciw­gry­po­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Bufet po­wi­nien sprze­da­wać le­kar­stwo do­raź­ne – gry­po­lin.
— To zna­czy co?
— Miód lip­co­wy na go­rą­co, pół na pół ze spi­ry­tu­sem, rzecz jasna.
— Po­ma­ga?
— Pod gwa­ran­cją, jak ręką odjął. Dawka musi być epi­de­micz­na, ma się ro­zu­mieć, jak dla obłoż­nie cho­rych
.

Wiktionary


grypopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści grypy; przy­po­mi­na­ją­cy grypę


SJP.pl


grypowicz

czło­wiek cho­ru­ją­cy na grypę


SJP.pl


grypowiczka

→ gry­po­wicz


SJP.pl

Patrz:

grypowicz

grypowy

→ grypa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z grypą, do­ty­czą­cy grypy

Wiktionary

Patrz:

grypa

Powiązane:

 rzecz. grypka ż., grypa ż.

Wiktionary


gryps

list prze­sła­ny nie­le­gal­nie z wię­zie­nia lub do wię­zie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) więz. list prze­my­co­ny do więź­nia lub od niego poza wię­zie­nie

Wiktionary

Gryps – w gryp­se­rze (gwa­rze wię­zien­nej) nie­le­gal­nie prze­my­co­ny list do więź­nia lub poza wię­zie­nie.

Samo prze­ka­zy­wa­nie gryp­sów nie jest pocz­tą po­lo­wą, ale na te­re­nie niek­tó­rych obo­zów in­ter­no­wa­nia dzia­ła­ła pocz­ta po­lo­wa zwana obo­zo­wą.

Po­dziem­na pocz­ta po­lo­wa jest formą zor­ga­ni­zo­wa­ne­go prze­ka­zy­wa­nia ko­re­spon­den­cji, czym różni się od „gryp­so­wa­nia”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡrɨps, AS: gryps

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grypsować ndk.

 rzecz. grypsanka ż., grypsak mrz., grypsik mrz., grypsera ż.

Wiktionary


grypsak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. środ. więz. i prze­stęp. ołó­wek

 (1.2) przest. środ. więz. i prze­stęp. pasz­port

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wicek, synu jed­no­ro­dzo­ny, zbi­raj rozum do ma­kó­wy, wstrzy­knij se w tworz na po­krze­pi­nie bla­chę ru­mo­wi­ska, weź gryp­sa­ka do graby i pisz psio­krew pro­gram po­le­tycz­ny…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryps mrz., grypsanka ż., grypsera ż., grypserka ż., grypser mos.

:: zdrobn. grypsik

 czas. grypsać ndk., grypsić ndk., grypsować ndk., grypsolić ndk., grypsnąć dk.

 przym. grypserski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. ołówek.; daw. środ. więz. i przestęp. gryps, chrabąszcz, piwo, robak, chrobak

Wiktionary


grypsanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. więz., także. hist. środ. skrót|konsp.|kon­spi­ra­cyj­ne, gwara kon­spi­ra­cyj­na|w:Kon­spi­ra­cja. list bądź pismo prze­sy­ła­ne drogą nie­le­gal­ną z (lub rza­dziej do) wię­zie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak bę­dziesz w kwa­czu, szpa­nuj, dzia­ku­ję ci na luf­cie gryp­san­kę, byś kumał co mi­niasz zitać.

 (1.1) Gryp­san­ki do­rę­cza­li­śmy sobie w ten spo­sób: Adela kła­dła gryps w umó­wio­nem miej­scu na ko­ry­ta­rzu pod splu­wacz­ką […]. Wów­czas nie­po­strze­że­nie za­bie­ra­łem gryps.

 (1.1) […] na wy­raź­ne moje żą­da­nie, prze­sła­ne za po­mo­cą „gryp­san­ki” wię­zien­nej, ob. ob. Sie­radz­ki i Kor­gol ot­wo­rzy­li drzwi wy­try­cha­mi poraz trze­ci i za­bra­li do­pie­ro do­ku­men­ty, znaj­du­ją­ce się pod wyż­ło­bio­nem dnem kon­spi­ra­cyj­ne­go wia­dra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryps mrz., grypsak mrz., grypsera ż., grypserka ż., grypser mos.

:: zdrobn. grypsik

 czas. grypsać ndk., grypsić ndk., grypsować ndk., grypsolić ndk., grypsnąć dk.

 przym. grypserski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryps, ksyba

Wiktionary


grypser

ktoś po­słu­gu­ją­cy się gryp­se­rą czyli slan­giem wię­zien­nym


SJP.pl


grypsera

gryp­ser­ka;
1. od­mia­na ję­zy­ka uży­wa­na w śro­do­wi­sku prze­stęp­ców, zwła­szcza tych prze­by­wa­ją­cych w wię­zie­niu; gwara wię­zien­na;
2. grupa więź­niów po­ro­zu­mie­wa­ją­cych się gryp­se­rą (gwarą wię­zien­ną)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gwara wię­zien­na;

Wiktionary

Gryp­se­ra (z Grips – pot. "rozum") – mowa śro­do­wi­sko­wa śro­do­wisk prze­stęp­czych, uksz­tał­to­wa­na na grun­cie ję­zy­ka pol­skie­go. Sta­no­wi szcze­gól­ny przy­pa­dek ar­go­tu.

Pow­sta­ła praw­do­po­dob­nie w XIX wieku na te­re­nie za­bo­ru ro­syj­skie­go, jako miej­sce jej pow­sta­nia po­da­wa­ny jest Za­kład Karny na „Gę­siów­ce” w War­sza­wie. Po­cząt­ko­wo peł­ni­ła funk­cję głów­nie ję­zy­ka taj­ne­go, gwary śro­do­wi­sko­wej prze­stęp­ców od­sia­du­ją­cych dłu­go­let­nie wy­ro­ki. Od końca XIX wieku uży­wa­na także na wol­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gryp­se­ra jest bar­dzo bo­ga­ta w słow­nict­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɨpˈsɛra, AS: grypsera

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grypsować

 rzecz. gryps mrz., grypsak mrz., grypsanka ż.

Wiktionary


grypserka

gryp­se­ra;
1. od­mia­na ję­zy­ka uży­wa­na w śro­do­wi­sku prze­stęp­ców, zwła­szcza tych prze­by­wa­ją­cych w wię­zie­niu; gwara wię­zien­na;
2. grupa więź­niów po­ro­zu­mie­wa­ją­cych się gryp­ser­ką (gwarą wię­zien­ną)


SJP.pl


grypserski

→ gryp­ser, → gryp­se­ra


SJP.pl

Patrz:

grypser, → grypsera

grypsik

zdrob­nie­nie od: gryps


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gryps

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gryps, lecz tylko mały gryp­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryps m., grypsak mrz., grypsanka ż.

Wiktionary


grypsko

po­tocz­ne zgru­bie­nie od: grypa


SJP.pl


grypsować

1. mówić gryp­se­rą, gwarą wię­zien­ną;
2. śro­do­wi­sko­wo: na­le­żeć do sub­kul­tu­ry więź­niów, osób mó­wią­cych gryp­se­rą


SJP.pl


grys

kru­szy­wo ka­mien­ne (ziar­na 5-20 mm)


SJP.pl

Grys – kru­szy­wo ła­ma­ne sto­so­wa­ne do bu­do­wy dróg (be­to­ny as­fal­to­we, mie­szan­ki mi­ne­ral­no-as­fal­to­we) na war­stwy ście­ral­ne, wią­żą­ce i wy­rów­naw­cze, oraz w bu­dow­nict­wie (pro­duk­cja be­to­nów do B50).

Wikipedia


grysbok

grys­bok przy­ląd­ko­wy – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych; an­ty­lo­pik przy­ląd­ko­wy


SJP.pl


grysiczek

zdrob­nie­nie od: gry­sik


SJP.pl


grysik

1. kasza manna
2. sor­ty­ment węgla o śred­ni­cy zia­ren od 10 do 3 mi­li­me­trów
3. kru­szy­wo ka­mien­ne ła­ma­ne, o wy­mia­rach zia­ren od 2 do 4 mi­li­me­trów
4. drob­no kru­szo­ny cu­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kra­ków. kasza manna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gry­sik (grys) – drob­na kasza: kasza manna (gry­sik pszen­ny), gry­sik ku­ku­ry­dzia­ny,
  • gry­sik (grys) ziem­nia­cza­ny,
  • gry­sik – ro­dzaj krót­kie­go (po­ni­żej 10 mm) ma­ka­ro­nu,
  • gry­sik – ro­dzaj drob­ne­go cukru bia­łe­go lub ra­fi­no­wa­ne­go,
  • gry­sik – drob­ny sor­ty­ment węgla,
  • gry­sik (grys) – drob­ne kru­szy­wo ka­mien­ne.

Wikipedia


grysikowy

przy­miot­nik od: gry­sik


SJP.pl


gryska

naz­wi­sko


SJP.pl


grysowy

przy­miot­nik od: grys


SJP.pl


gryszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gryta

naz­wi­sko


SJP.pl


grytviken

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze osied­le na sta­no­wią­cej bry­tyj­skie te­ry­to­rium za­leż­ne wy­spie Ge­or­gii Po­łud­nio­wej, dawna sta­cja wie­lo­ryb­ni­cza;

Wiktionary

Gryt­vi­ken – dawna sta­cja wie­lo­ryb­ni­cza w bry­tyj­skim te­ry­to­rium za­mor­skim Ge­or­gia Po­łud­nio­wa w An­tark­ty­ce, pier­wsza sta­cja wie­lo­ryb­ni­cza na pół­ku­li po­łud­nio­wej, która za­po­cząt­ko­wa­ła no­wo­czes­ny prze­mysł wie­lo­ryb­ni­czy w wo­dach An­tark­ty­ki.

Za­ło­żo­na w 1904 roku przez nor­we­skie­go wie­lo­ryb­ni­ka Carla An­to­na Lar­se­na (1860–1924) zo­sta­ła zam­knię­ta w 1964 roku.

Wikipedia


grywalizacja

wy­ko­rzy­sta­nie me­cha­niz­mów zna­nych z gier, ta­kich jak punk­ty, na­gro­dy, wyz­wa­nia, w celu zwięk­sze­nia za­an­ga­żo­wa­nia i mo­ty­wa­cji osób w in­nych ob­sza­rach; gry­fi­ka­cja, ga­mi­fi­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ko­rzy­sta­nie me­cha­ni­ki zna­nej np. z gier fa­bu­lar­nych i kom­pu­te­ro­wych, do mo­dy­fi­ko­wa­nia za­cho­wań ludzi w sy­tu­a­cjach nie­bę­dą­cych grami, w celu zwięk­sze­nia ich za­an­ga­żo­wa­nia;

Wiktionary

Nie mylić z: te­o­rią gier.

Gry­wa­li­za­cja (rów­nież ga­mi­fi­ka­cja, gry­fi­ka­cja z ga­mi­fi­ca­tion) – wy­ko­rzy­sta­nie ele­men­tów gier i tech­nik pro­jek­to­wa­nia gier w kon­tek­ście niez­wią­za­nym z grami, ma­ją­ce na celu an­ga­żo­wa­nie ludzi, mo­ty­wo­wa­nie do dzia­ła­nia, po­bu­dza­nie do nauki i roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mów przy osią­ga­niu przy tym po­żą­da­nych za­cho­wań lub in­nych za­ło­żo­nych celów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. growy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryfikacja, gamifikacja

Wiktionary


grywalizacyjny

→ gry­wa­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

grywalizacja

grywalizator

osoba wy­ko­rzy­stu­ją­ca me­cha­niz­my znane z gier w in­nych ob­sza­rach; ga­mi­fi­ka­tor


SJP.pl


grywalizować

wy­ko­rzy­sty­wać me­cha­niz­my znane z gier, takie jak punk­ty, na­gro­dy, wyz­wa­nia, w celu zwięk­sze­nia za­an­ga­żo­wa­nia i mo­ty­wa­cji osób w in­nych ob­sza­rach; ga­mi­fi­ko­wać


SJP.pl


grywalność

o grach kom­pu­te­ro­wych: sto­pień, w jakim gra ab­sor­bu­je, przy­cią­ga uwagę gra­cza; miod­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gry­wal­ne

 (1.2) gry­komp. ogół zasad i me­cha­niz­mów, które wpły­wa­ją na ja­kość i przy­jem­ność czer­pa­ną z gry;

Wiktionary

Gry­wal­ność ( pla­y­a­bi­li­ty) – po­ję­cie z za­kre­su pro­jek­to­wa­nia gier, groz­naw­stwa oraz in­te­rak­cji czło­wiek–kom­pu­ter, od­no­szą­ce się do ze­spo­łu wła­ści­wo­ści gry (naj­czę­ściej gry kom­pu­te­ro­wej), które de­cy­du­ją o ja­ko­ści doś­wiad­cze­nia gra­cza w trak­cie roz­gryw­ki: o tym, na ile gra jest zro­zu­mia­ła, sa­tys­fak­cjo­nu­ją­ca, wcią­ga­ją­ca i moż­li­wa do opa­no­wa­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grywalny, growy

 przysł. grywalnie

 rzecz. gra ż., przygrywka ż.

 czas. grać

Wiktionary


grywalny

o grach kom­pu­te­ro­wych: atrak­cyj­ny, ab­sor­bu­ją­cy, przy­cią­ga­ją­cy uwagę; miod­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, w który można za­grać; taki, któ­rym można za­grać

 (1.2) gry­komp. taki, z któ­re­go gra­jąc można czer­pać przy­jem­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­bu­ła gry prze­bie­ga po­przez sie­dem gry­wal­nych kam­pa­nii, któ­rych akcja umiej­sco­wio­na jest na kon­ty­nen­cie An­ta­ga­rich.

 (1.2) Po ostat­nich ak­tu­a­li­za­cjach, w któ­rych twór­cy sta­ra­ją się dodać nowe me­cha­niz­my, gra na­resz­cie stała się gry­wal­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gra ż., gracz mos., graczka ż., rozgrywka ż., zagrywka ż., granie n., zagranie n.

:: zdrobn. gierka ż., nagranie n., nagrywanie n., grywalność ż.

 czas. grać, grywać, przegrywać, rozgrywać, wygrywać, zagrywać, ugrać

 przym. growy

Wiktionary


grywać

grać od czasu do czasu, nie­czę­sto


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) grać nie­re­gu­lar­nie, od czasu do czasu

 (1.2) film. teatr. odt­wa­rzać jakąś rolę co pe­wien czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy byłem młody, gry­wa­łem w te­ni­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gra ż., gracz mos., grywanie n., przygrywka ż., grajek mos.

 czas. grać

 przym. growy, grywalny

Wiktionary


grywałd

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Gry­wałd – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem, w któ­rej jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Gry­wałd". Miej­sco­wość ta wy­stę­pu­je w do­ku­men­tach po raz pier­wszy w roku 1330 jako "Grünewald", czyli "Zie­lo­ny Las".

Wikipedia


gryz

ka­wa­łek cze­goś ja­dal­ne­go; kęs


SJP.pl


gryzaczek

zdrob­nie­nie od: gry­zak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. gry­zak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryzak mrz.

 czas. gryźć

Wiktionary


gryzak

1. ro­dzaj za­baw­ki dla nie­mow­ląt przez­na­czo­nej rów­nież do gry­zie­nia;
2. świ­der gry­zo­wy;
3. uz­bro­jo­na część ro­bo­cza na­rzę­dzia wiert­ni­cze­go; gryz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­baw­ka do gry­zie­nia dla nie­mow­ląt

 (1.2) przed­miot do gry­zie­nia dla zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy si­li­ko­no­wy gry­zak dla na­sze­go ma­lu­cha, bo za­czy­na ząb­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryzoń mzw., gryzienie n., ogryzek mrz., odgryzanie n., zdrobn. gryzaczek mrz.

 przym. gryzakowy

 czas. gryźć

Wiktionary


gryzakowy

przy­miot­nik od: gry­zak


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy gry­za­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryzak mrz.

Wiktionary


gryzarka

ma­szy­na do obrób­ki me­ta­lu lub drew­na, wy­gry­za­ją­ca w ma­te­ria­le za­głę­bie­nia za po­mo­cą gryzu (frezu); fre­zar­ka


SJP.pl


gryzawka

w ło­wiect­wie: ga­łąz­ki mięk­kich drzew li­ścia­stych na­sy­co­ne solą, przez­na­czo­ne dla za­ję­cy do ob­gry­za­nia


SJP.pl


gryzek

przed­sta­wi­ciel rzędu drob­nych owa­dów po­sia­da­ją­cych na­rzą­dy gę­bo­we gry­zą­ce; psot­nik


SJP.pl


gryzelda

imię żeń­skie


SJP.pl

Gry­zel­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go.

Wikipedia


gryzeldziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gry­zel­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gryzeofulwina

an­ty­bio­tyk prze­ciw­grzy­bicz­ny


SJP.pl

Gry­ze­o­ful­wi­na ( gri­se­o­ful­vi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk prze­ciw­grzy­bi­czy wyt­wa­rza­ny w pro­ce­sie bio­tech­no­lo­gicz­nym przez mi­kro­sko­pij­ne­go grzy­ba "Pe­ni­cil­lium gri­se­o­ful­vum". Me­cha­nizm dzia­ła­nia po­le­ga na ne­ga­tyw­nym od­dzia­ły­wa­niu na jądro ko­mór­ko­we grzy­ba oraz ha­mo­wa­niu syn­te­zy chi­ty­ny co pro­wa­dzi do usz­ko­dze­nia ścia­ny ko­mór­ko­wej grzy­bów.

Wikipedia


gryzetka

(prze­sta­rza­le) we Fran­cji: młoda dziew­czy­na pra­cu­ją­ca w do­mach mody jako ek­spe­dient­ka, szwacz­ka, mo­dyst­ka itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) młoda dziew­czy­na po­ma­ga­ją­ca we fran­cu­skich do­mach mody

Wiktionary


gryziel

gry­ziel ste­po­wy, gry­ziel za­chod­ni, gry­ziel ta­pet­nik - ga­tun­ki pa­ją­ka z ro­dzi­ny gry­zie­lo­wa­tych


SJP.pl


gryziele

gry­ziel ste­po­wy, gry­ziel za­chod­ni, gry­ziel ta­pet­nik - ga­tun­ki pa­ją­ka z ro­dzi­ny gry­zie­lo­wa­tych


SJP.pl


gryzielowate

ro­dzi­na śred­niej wiel­ko­ści pa­ją­ków; gry­zie­le


SJP.pl

Gry­zie­lo­wa­te (Aty­pi­dae) – ro­dzi­na śred­niej wiel­ko­ści pa­ją­ków wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, Afry­ce, Azji i Eu­ro­pie. Obej­mu­je 51 ga­tun­ków. Pa­ją­ki te cha­rak­te­ry­zu­ją się du­ży­mi szczę­ko­czuł­ka­mi z dłu­gi­mi kłami ja­do­wy­mi oraz płat­ko­wa­ty­mi wy­ro­sta­mi na bio­drach no­go­głaszcz­ków.

Wikipedia


gryzielowaty

o ce­chach gry­zie­lo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


gryzienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chwy­ta­nie i miaż­dże­nie lub roz­ry­wa­nie zę­ba­mi

 (1.2) o zwie­rzę­tach ką­sa­nie zę­ba­mi, ra­nie­nie żą­dłem lub in­ny­mi na­rzą­da­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɨˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: gryźė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogryzienie n., odgryzanie n., odgryzienie n., gryzak m., ogryzek mrz., gryzoń mzw.

 czas. pogryźć, gryźć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kąsanie

Wiktionary


gryzipiórek

skro­bi­pió­rek; lek­ce­wa­żą­co:
1. urzęd­nik niż­szej rangi, sze­re­go­wy pra­cow­nik biu­ro­wy;
2. autor tek­stów o małej war­to­ści li­te­rac­kiej; pi­sa­rzy­na, pis­mak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) obraź. osoba wy­ko­nu­ją­ca ru­ty­no­wą pracę biu­ro­wą

Wiktionary

Patrz:

gryzipiórek

Przykłady

 (1.1) Każdy pilot TIE – no, każdy ofi­cer floty – zna roz­ma­i­te opo­wie­ści o wy­wia­dzie i fik­cyj­nych hi­sto­ryj­kach, pro­du­ko­wa­nych przez gry­zi­piór­ków przy biur­kach.

Wiktionary


gryzipiórka

skro­bi­pió­rek; lek­ce­wa­żą­co:
1. urzęd­nik niż­szej rangi, sze­re­go­wy pra­cow­nik biu­ro­wy;
2. autor tek­stów o małej war­to­ści li­te­rac­kiej; pi­sa­rzy­na, pis­mak


SJP.pl

Patrz:

gryzipiórek

gryzipiórko

→ gry­zi­pió­rek


SJP.pl

Patrz:

gryzipiórek

gryziński

naz­wi­sko


SJP.pl


gryzka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. spoż. długa bułka pszen­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bułka francuska, bułka paryska, reg. angielka, kraków|weka., reg. śl. francuz, reg. pozn. kawiorka, reg. baton, reg. bułka wyborowa, reg. bina, reg. bułka kielecka, reg. bułka wrocławska, reg. kawiarka, reg. sztangla, reg. sztangiel, reg. sztangielka, reg. sztangielek

Wiktionary


gryzki

rząd drob­nych owa­dów o prze­o­bra­że­niu nie­zu­peł­nym, po­sia­da­ją­cych gry­zą­ce przy­sad­ki gę­bo­we


SJP.pl


gryzmolić

1. pisać nie­wy­raź­nie, nie­sta­ran­nie, brzyd­ko;
2. nie­u­dol­nie ry­so­wać lub kre­ślić cha­o­tycz­ne znaki;
3. po­tocz­nie: two­rzyć marną li­te­ra­tu­rę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­gryz­mo­lić)

 (1.1) pisać lub ry­so­wać nied­ba­le, nie­czy­tel­nie

 (1.2) po­gard. pisać nie­u­dol­ne ut­wo­ry

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gryz­mo­lić się (dk. na­gryz­mo­lić się)

 (2.1) być gryz­mo­lo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko gryz­mo­li­ło kred­ka­mi po ścia­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryzmoły nmos., gryzmolenie n., gryzmoła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazgrać

Wiktionary


gryzmoł

po­gard­li­wie, żar­to­bli­wie: urzęd­nicz­ka biu­ro­wa, li­te­rat­ka


SJP.pl


gryzmoła

po­gard­li­wie, żar­to­bli­wie: urzęd­nik biu­ro­wy, li­te­rat; gry­zi­pió­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. lub żart. osoba pi­szą­ca nie­wy­raź­nie, nie­sta­ran­nie lub two­rzą­ca nie­u­dol­ne ry­sun­ki; baz­gra­ła, baz­gracz

 (1.2) pot. po­gard. lub żart. marny li­te­rat, dzien­ni­karz lub urzęd­nik wy­ko­nu­ją­cy pracę biu­ro­wą; pis­mak, gry­zi­pió­rek

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) rzad. M. lp. od: gryz­mo­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby pow­stał bry­lant, trze­ba szli­fo­wać dia­ment, [...] ale w obu przy­pad­kach szli­fierz musi być mi­strzem, nie zaś gryz­mo­łą dzia­ła­ją­cym w niszy este­tycz­nej [...].

 (1.2) Inny wziąść mnie może za trzpio­ta, lub ję­czą­ce­go ko­chan­ka, inny za za­pa­lo­ne­go gryz­mo­łę, któ­re­mu Stern i Ir­wing głowę za­wró­ci­li.

 (1.2) Zresz­tą, mię­dzy panem J. S. a re­cen­zen­tem Ga­ze­ty Na­ro­do­wej za­cho­dzi ta kar­dy­nal­na róż­ni­ca, że ten ostat­ni [...] jest więc „gryz­mo­łą“ z urzę­du, pod­czas gdy pan J S. [...] jest tedy „gryz­mo­łą“ ho­no­ro­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryzmoły nmos.

 czas. gryzmolić ndk., nagryzmolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazgrała, bazgracz, pacykarz

 (1.2) gryzipiórek, pismak, grafoman, literacina, wierszokleta, szmirus

Wiktionary


gryzmoły

baz­gra­ni­na; po­tocz­nie:
1. nie­sta­ran­ne, nie­wy­raź­ne pismo; esy-flo­re­sy, baz­gro­ły, bo­ho­ma­zy;
2. nie­u­dol­ny ry­su­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. pejor. nie­sta­ran­ne, nie­czy­tel­ne pismo, nie­rów­ne li­te­ry lub nie­u­dol­ny, nie­po­rad­ny ry­su­nek; baz­gro­ły, baz­gra­ni­na

 (1.2) pot. pejor. tekst, utwór li­te­rac­ki lub do­ku­ment o ni­skiej war­to­ści ar­ty­stycz­nej lub me­ry­to­rycz­nej; pi­śmi­dła, baz­gra­ni­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: gryz­mo­ła

 (2.2) depr. M. i W. lm. od: gryz­mo­ła

 (2.3) M., B. i W. lm. od: gryz­mo­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­żył je Hen­ryk Ku­le­sza, ka­li­graf sa­mo­uk, [...] gdy uś­wia­do­mił sobie, że coraz mniej osób jest w sta­nie roz­szy­fro­wać jego gryz­mo­ły na ta­bli­cy.

 (1.1) Je­że­li po­li­cja znaj­dzie au­to­ra na­ma­lo­wa­nych spre­jem gryz­mo­łów, za­pła­ci on nie tylko za to, lecz także grzyw­nę.

 (1.1) Bar­dzo pro­szę z wiel­ką uwagą tę moją gryz­mo­łę czy­tać, jeśli doj­dzie.

 (1.2) W jego gryz­mo­łach wciąż po­ja­wia­ją się po­ję­cia: Wiara, Krew, Wier­ność, Dy­scy­pli­na, Za­da­nie, Ko­le­żeń­stwo [...].

 (1.2) Może tak być, że w łapy wraże po­pad­nie ta Ja­skro­wa pi­sa­ni­na. [...] By nas za te jego gryz­mo­ły nie po­wie­si­li wy­pad­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryzmoła

 czas. gryzmolić ndk., nagryzmolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazgroły, bazgranina, mazanina; pot. esy-floresy; żart. hieroglify

 (1.2) piśmidła, pisanina, kicz

Wiktionary


gryzonia

przed­sta­wi­ciel rzędu ssa­ków ma­ją­cych po jed­nej parze stale ros­ną­cych sie­ka­czy; dwu­sie­ka­czo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jeden z dwu­dzie­stu sze­ściu szwaj­car­skich kan­to­nów;

Wiktionary

Gry­zo­nia (niem. "Graubünden"; rm. "Gris­chun"; wł. "Gri­gio­ni"; gsw. "Graubünda, Bündnerland"; fr. "Gri­sons"; lmo. "Gri­sun") – szwaj­car­ski kan­ton w Al­pach, na po­gra­ni­czu Włoch, Au­strii i Liech­ten­ste­i­nu. Ję­zy­ka­mi urzę­do­wy­mi kan­to­nu są: nie­miec­ki, re­to­ro­mań­ski i wło­ski.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡrɨˈzɔ̃ɲja, AS: gryzõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gryzon mos., Gryzonka ż.

 przym. gryzoński

Wiktionary


gryzonie

przed­sta­wi­ciel rzędu ssa­ków ma­ją­cych po jed­nej parze stale ros­ną­cych sie­ka­czy; dwu­sie­ka­czo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ro­den­tia|Bow­dich|ref=tak., naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny rząd ssa­ków;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: gry­zoń

Wiktionary

Gry­zo­nie (Ro­den­tia, od ła­ciń­skie­go "ro­de­re", ob­gry­zać) – rząd ssa­ków, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­je­dyn­czą parą cią­gle wzra­sta­ją­cych sie­ka­czy za­rów­no w szczę­ce, jak i w żu­chwie. Za­li­cza się do nich około 40% ga­tun­ków ssa­ków. Wy­stę­pu­ją w dużej licz­bie na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ska­mie­nia­ło­ści gry­zo­ni da­tu­je się na czas od pa­le­o­ce­nu, naj­star­sze po­cho­dzą z La­u­raz­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryzoń mzw.

Wiktionary


gryzoniobójczy

za­bi­ja­ją­cy gry­zo­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uży­wa­ny do za­bi­ja­nia gry­zo­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do od­szczu­rza­nia na­le­ży użyć trut­kę gry­zo­nio­bój­czą do­stęp­ną w hand­lu wg na­stę­pu­ją­cych norm: na każde 100 m po­wierzch­ni użyt­ko­wej lo­ka­lu - 250 g; w go­spo­dar­stwach rol­nych do 1 ha - 250 g; w go­spo­dar­stwach rol­nych po­wy­żej 1 ha – 500 g (…).

Wiktionary


gryzoniowy

→ gry­zoń


SJP.pl

Patrz:

gryzoń

gryzota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. zgry­zo­ta, zmart­wie­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɨˈzɔta, AS: gryzota

Wiktionary


gryzować

w rol­nict­wie: upra­wiać rolę za po­mo­cą gle­bo­gry­zar­ki


SJP.pl


gryzowy

o świ­drze wiert­ni­czym obro­to­wym: taki, któ­re­go część ro­bo­czą sta­no­wią gryzy w po­sta­ci krąż­ków, stoż­ków, wal­ców itp.


SJP.pl


gryzoń

przed­sta­wi­ciel rzędu ssa­ków ma­ją­cych po jed­nej parze stale ros­ną­cych sie­ka­czy; dwu­sie­ka­czo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ssak z rzędu Ro­den­tia, któ­re­go wy­róż­nia para cią­gle wzra­sta­ją­cych sie­ka­czy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­mik jest gry­zo­niem.

 (1.1) Ni­czym po­dziem­ny gry­zoń wy­ko­pał sobie kilka tu­ne­li, które pro­wa­dzi­ły do trzech sied­lisk.

 (1.1) W wielu mia­stach po­pu­la­cja tych gry­zo­ni prze­wyż­sza ilość miesz­kań­ców danej aglo­me­ra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɨzɔ̃ɲ, AS: gryzõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryz m., gryzak m., gryzonie nmos., gryzienie n.

 czas. gryźć ndk., ugryźć dk.

Wiktionary


gryzoński

→ Gry­zo­nia (re­gion w Szwaj­ca­rii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gry­zo­nią albo Gry­zo­na­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gryzonia ż., Gryzon mos.

Wiktionary


gryzący

1. wy­wo­łu­ją­cy ból, pie­ką­cy, ostry;
2. prze­no­śnie:
a) zło­śli­wy, zjad­li­wy;
b) spra­wia­ją­cy przy­krość; przej­mu­ją­cy, do­kucz­li­wy


SJP.pl


gryźć

1. roz­ry­wać coś przy po­mo­cy zębów, wbi­jać w coś zęby
2. po­draż­niać, wy­wo­ły­wać swę­dze­nie
3. gryźć się - za­mart­wiać, roz­my­ślać nad czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­ta­piać w czymś zęby

 (1.2) ata­ko­wać lub wal­czyć zę­ba­mi

 (1.3) przen. mart­wić, nie­po­ko­ić

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) za­mart­wiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lesie wi­dzia­łam, jak lis gryzł ja­kieś małe białe zwie­rzę.

 (1.2) Uwa­żaj, ten pies gry­zie!

 (1.3) Po­wiedz, co cię gry­zie, sie­dzisz taki mar­kot­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɨɕt͡ɕ, AS: gryść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryz m., zgryz m., gryzak m., gryzaczek m., gryzoń nmos./m., gryzienie n., odgryzanie n., ugryzienie n., pogryzienie n.

 czas. pogryźć dk., ugryźć dk., zagryźć dk., zgryźć dk.

 przym. gryzący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kąsać

Wiktionary


gryża

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, któ­rej ziar­no przet­wa­rza­ne jest na mąkę, kaszę, paszę; sorgo, durra


SJP.pl


gryżewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gryżyna

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gry­ży­na – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Byt­ni­ca
  • Gry­ży­na – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk
  • Gry­ży­na – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian
  • Gry­ży­na – gro­ma­da

Wikipedia


grzaneczka

zdrob­nie­nie od: grzan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: grzan­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒãˈnɛt͡ʃka, AS: gžãnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzanka ż.

Wiktionary


grzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­wyż­sza­nie tem­pe­ra­tu­ry cze­goś

 (1.2) pot. utrzy­my­wa­nie funk­cjo­no­wa­nia cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia

 (1.3) pot. nar­ko­ty­zo­wa­nie się lub upi­ja­nie al­ko­ho­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończ już z tym noc­nym grza­niem wody!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzejnik mrz., grzaniec mzw./mrz.

 czas. grzać ndk.

Wiktionary


grzaniec

go­rą­cy napój al­ko­ho­lo­wy z czer­wo­ne­go wina lub piwa; grzan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. grza­ne wino, czę­sto z przy­pra­wa­mi

 (1.2) kulin. grza­ne piwo, czę­sto z przy­pra­wa­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grza­niec – grza­ne piwo, go­rą­cy napój al­ko­ho­lo­wy z piwa
  • grza­niec – grza­ne wino, go­rą­cy napój al­ko­ho­lo­wy z czer­wo­ne­go wina

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grzejnik m., grzanka ż., grzanie n.

 czas. grzać ndk.

 przym. grzejny, grzewczy, grzejnikowy

Wiktionary


grzanka

1. pod­su­szo­ny, przy­ru­mie­nio­ny ka­wa­łek chle­ba; tost;
2. grza­ny krup­nik (al­ko­hol)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krom­ka chle­ba przy­ru­mie­nio­na z obu stron

 (1.2) przy­ru­mie­nio­ne pie­czy­wo po­kro­jo­ne w kost­kę z do­dat­kiem przy­praw lub bez

 (1.3) zob. grza­niec.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzan­ka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Szel­ków
  • Grzan­ka – gro­ma­da w Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej, w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim, w po­wie­cie ma­kow­skim
  • grzan­ka – pod­pie­czo­ny z obu stron ka­wa­łek pie­czy­wa
  • grzan­ka – grza­niec, go­rą­cy napój al­ko­ho­lo­wy z czer­wo­ne­go wina lub piwa
  • Adam Grzan­ka (ur. 1976) – pol­ski ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy
  • Ma­rian Grzan­ka (1934–2009) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki
  • Ro­bert Grzan­ka (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Roman Grzan­ka – ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, ka­pi­tan ob­ser­wa­tor, pilot
  • Ro­mu­al­da Fran­cisz­ka Grzan­ka (1901–1941) – pol­ska za­kon­ni­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Moją ulu­bio­ną zupą jest ce­bu­lo­wa z grzan­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒãnka, AS: gžãnka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grzać

 rzecz. grzanie n., grzaniec m.

:: zdrobn. grzaneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tost

Wiktionary


grzankowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzany

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) pod­da­ny dzia­ła­niu cie­pła

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grzać ndk., ogrzać dk., ogrzewać ndk.

Wiktionary


grzać

1. wy­dzie­lać cie­pło, ogrze­wać
2. je­chać szyb­ko sa­mo­cho­dem
3. bić się
4. grzać się - pocić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pod­wyż­szać wy­so­ko tem­pe­ra­tu­rę cze­goś

 (1.2) czy­nić cie­plej­szym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) wy­dzie­lać cie­pło

 (2.2) pot. za­da­wać ciosy czy strza­ły

 (2.3) pot. po­ru­szać się szyb­ko

 (2.4) pot. pić nie­ma­łe ilo­ści al­ko­ho­lu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny grzać się

 (3.1) pod­da­wać się dzia­ła­niu cie­pła

 (3.2) być grza­nym (1.2)

 (3.3) psuć się z po­wo­du za wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry

 (3.4) zool. być w sta­nie pod­nie­ce­nia płcio­we­go

 (3.5) pot. ata­ko­wać się naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzanie n., grzałeczka ż., grzałka ż., grzaniec mrz., grzanka ż., ogrzewanie n., dogrzanie n.

 czas. dogrzać, nagrzać, ogrzać, podgrzać, przegrzać, wygrzać

 przym. grzewczy, grzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotować, warzyć

 (1.2) ocieplać, ogrzewać, rozgrzewać

 (2.1) ocieplać, parzyć, rozgrzewać

 (2.2) bić, strzelać, uderzać

 (2.3) mknąć

 (2.4) łoić

 (3.5) bić się, łoić się

Wiktionary


grzałeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: grzał­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzałka ż., grzejnik m., grzanie n.

 czas. grzać ndk.

Wiktionary


grzałka

po­dręcz­ny przy­rząd do pod­grze­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­nu­rza­ne w wo­dzie, pro­ste ku­chen­ne urzą­dze­nie elek­trycz­ne do przy­go­to­wy­wa­nia wrząt­ku

 (1.2) techn. ele­ment grzew­czy urzą­dze­nia;

Wiktionary

Grzał­ka – urzą­dze­nie słu­żą­ce do grza­nia, wy­stę­pu­ją­ce zwy­kle jako ele­ment urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go, szcze­gól­nie grzej­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po uzy­ska­niu zgody mamy, pew­ne­go po­po­łud­nia przy­ja­ciół­ki za­ta­szczy­ły na wieżę pie­cyk elek­trycz­ny, ma­te­rac dmu­cha­ny, koce, lampę, adap­ter „Mi­ster Hit”, stos płyt, gar­nek, grzał­kę do wody, pacz­kę her­ba­ty, cu­kier, ły­żecz­ki, kubki – no, i oczy­wi­ście, książ­ki i ze­szy­ty.

 (1.2) Głów­nym ele­men­tem bu­do­wy czaj­ni­ka jest grzał­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒawka, AS: gžau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzanie n., ogrzewanie n., ogrzanie n., nagrzewnica ż., grzejnik m., ogrzewacz m., rozgrzewanie n., rozgrzanie n., rozgrzewka ż.

:: zdrobn. grzałeczka ż.

 czas. grzać ndk., ogrzać dk., ogrzewać ndk., rozgrzewać ndk., rozgrzewać dk.

 przym. grzejny, grzewczy, grzejnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzałka nurkowa

Wiktionary


grzałkowy

→ grzał­ka


SJP.pl

Patrz:

grzałka

grzbiecik

zdrob­nie­nie od: grzbiet


SJP.pl


grzbiecista

pły­wak, spe­cja­li­sta w stylu grzbie­to­wym


SJP.pl


grzbiecistka

pły­wacz­ka, spe­cja­list­ka w stylu grzbie­to­wym


SJP.pl


grzbiecisty

pły­wak, spe­cja­li­sta w stylu grzbie­to­wym


SJP.pl


grzbiet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. anat. część tu­ło­wia u zwie­rząt, prze­ciw­na do stro­ny brzusz­nej

 (1.2) pot. plecy

 (1.3) górna lub tylna część po­dłuż­nej rze­czy

 (1.4) część łań­cu­cha gór­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzbiet (łac. dor­sum) – pier­wot­nie górna stro­na ciała róż­nych zwie­rząt, w szcze­gól­no­ści:
    • oko­li­ce grzbie­tu (łac. re­gio­nes dorsi) – oko­li­ce ciała wy­róż­nia­ne u ssa­ków, w tym:
      • plecy u na­czel­nych
    • grzbie­to­wa stro­na tu­ło­wia (łac. notum, dor­sum) u owa­dów
    • grzbie­to­wa stro­na ciała (łac. notum) u śli­ma­ków na­gos­krzel­nych
  • grzbiet gór­ski
  • grzbiet pod­mor­ski
  • grzbiet oce­a­nicz­ny
  • grzbiet – w in­tro­li­ga­tor­stwie, bok pu­bli­ka­cji w for­mie ko­dek­su od stro­ny po­łą­cze­nia ar­ku­szy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten koń nie ma na grzbie­cie sio­dła.

 (1.3) Ta książ­ka ma zni­szczo­ny grzbiet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒbʲjɛt, AS: gžbʹi ̯et

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzbietowiec m., grzbietówka ż.

:: zdrobn. grzbiecik m.

 przym. grzbietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garb, stpol. chrzept

 (1.3) krawędź, kalenica

Wiktionary


grzbietem

w pły­wa­niu: leżąc na ple­cach i za­ta­cza­jąc rę­ka­mi koła do tyłu


SJP.pl


grzbietnica

ręcz­na piła do drew­na z brze­szczo­tem usz­tyw­nio­nym sta­lo­wą taśmą


SJP.pl


grzbietoplamy

trzmiel grzbie­to­pla­my - ga­tu­nek trzmie­la


SJP.pl


grzbietopłat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot jed­no­pła­to­wy o skrzy­dłach umie­szczo­nych na wy­so­ko­ści gór­nej po­wierzch­ni ka­dłu­ba

Wiktionary

Grzbie­to­płat – sta­tek po­wietrz­ny w ukła­dzie jed­no­pła­ta o skrzy­dłach za­mo­co­wa­nych w gór­nej czę­ści ka­dłu­ba, ale nie wy­sta­ją­cych po­wy­żej jego obry­su w rzu­cie bocz­nym. W tym ukła­dzie skrzy­dło jest za­mo­co­wa­ne niżej niż w gór­no­pła­cie a wyżej niż w śred­nio­pła­cie.

Wikipedia


grzbietorodowate

ro­dzi­na pła­zów be­zo­go­no­wych; grzbie­to­ro­dy, bez­ję­zy­ko­we, żaby bez­ję­zycz­ne


SJP.pl

Grzbie­to­ro­do­wa­te, żaby bez­ję­zycz­ne, bez­ję­zy­ko­we, grzbie­to­ro­dy (Pi­pi­dae) – ro­dzi­na pła­zów z rzędu pła­zów be­zo­go­no­wych (Anura). W obrę­bie tej ro­dzi­ny wy­róż­nia się 4 ro­dza­je i 41 ga­tun­ków.

Wikipedia


grzbietorody

wodny płaz be­zo­go­no­wy; żaba bez­ję­zycz­na


SJP.pl


grzbietoród

wodny płaz be­zo­go­no­wy; żaba bez­ję­zycz­na


SJP.pl


grzbietowiec

śro­do­wi­sko­wo: za­wod­nik pły­wa­ją­cy sty­lem grzbie­to­wym


SJP.pl


grzbietowy

przy­miot­nik od: grzbiet


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy grzbie­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒbʲjɛˈtɔvɨ, AS: gžbʹi ̯etovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzbiet mrz.

 przysł. grzbietowo

Wiktionary


grzbietówka

1. pasek tek­tu­ry do usz­tyw­nia­nia grzbie­tu książ­ki;
2. daw­niej: strzel­ba my­śliw­ska


SJP.pl

Grzbie­tów­ka – pasek kar­to­nu (daw­niej drew­na) sto­so­wa­ny jako wew­nętrz­ne usz­tyw­nie­nie grzbie­tu książ­ki w pro­ce­sie opra­wy, rów­nież okre­śle­nie na sam kar­ton do two­rze­nia grzbie­tów­ki.

Dzię­ki za­sto­so­wa­niu grzbie­tów­ki po ot­war­ciu wo­lu­mi­nu grzbiet nie przy­le­ga do bloku, co za­po­bie­ga jego pę­ka­niu, jak to ma miej­sce przy ści­śle przy­le­ga­ją­cym grzbie­cie.

Wikipedia


grzdyl

lek­ce­wa­żą­co o nie­do­ro­słym czło­wie­ku, zwła­szcza chłop­cu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. małe dziec­ko

 (1.2) posp. po­gard. stary męż­czyz­na

 (1.3) posp. osoba o gbu­ro­wa­tym uspo­so­bie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten stary grzdyl znowu nie zam­knął furt­ki!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grzdylnąć dk.

Wiktionary


grzebacz

Grze­bacz ("Sca­lo­pus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kre­tów (Tal­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kre­to­wa­tych (Tal­pi­dae).

Wikipedia


grzebaczowate

ro­dzi­na owa­dów błon­kos­krzy­dłych po­dob­nych do os


SJP.pl

Grze­ba­czo­wa­te (Sphe­ci­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kó­wek. Jedna z ro­dzin tra­dy­cyj­nie za­li­cza­nych do grze­ba­czy, obec­nie zgru­po­wa­nych w na­dro­dzi­nie Apo­i­dea. W Pol­sce wy­stę­pu­je około 230 ga­tun­ków.

Wikipedia


grzebaczowaty

o ce­chach grze­ba­czo­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


grzebak

na­rzę­dzie do po­ru­sza­nia pa­li­wem w pa­le­ni­sku lub usu­wa­nia czę­ści spa­lo­nych; po­grze­bacz, ożóg


SJP.pl


grzebalisko

część w kur­ni­ku, o po­dło­dze wy­sy­pa­nej ściół­ką, przez­na­czo­na do grze­ba­nia w po­szu­ki­wa­niu wy­sy­py­wa­ne­go tam ziar­na, zmu­sza­ją­ca kury do ruchu


SJP.pl


grzebalnia

1. miej­sce przez­na­czo­ne do grze­ba­nia mart­wych zwie­rząt; grze­bi­sko, grze­bo­wi­sko;
2. sklep lub jego część, gdzie można sa­mo­dziel­nie wy­bie­rać towar spoś­ród wielu po­dob­nych, prze­waż­nie ta­nich; grze­bal­nik


SJP.pl


grzebalnictwo

1. ogół spraw zwią­za­nych z or­ga­ni­za­cją po­grze­bów;
2. żar­to­bli­wie: grze­ba­nie w czymś


SJP.pl


grzebalnik

1. daw­niej: miej­sce grze­ba­nia zwłok; grze­ba­li­sko;
2. żar­to­bli­wie: sklep lub jego część, gdzie można sa­mo­dziel­nie wy­bie­rać towar spoś­ród wielu po­dob­nych, prze­waż­nie ta­nich; grze­bal­nia


SJP.pl


grzebalny

do­ty­czą­cy obrzę­du grze­ba­nia zmar­łych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grze­ba­niem (po­chów­kiem) ciała, do­ty­czą­cy grze­ba­nia ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzebanie n., pogrzeb mrz., pogrzebanie n., pogrzebisko n.

 czas. grzebać ndk., pogrzebać dk.

 przym. pogrzebowy

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary


grzebalski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grze­bać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈbãɲɛ, AS: gžebãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrzeb m., pogrzebacz m., pogrzebanie n., grzebiące nmos.

 czas. grzebać ndk., pogrzebać dk.

 przym. grzebalny

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary


grzebać

roz­gar­niać coś lub prze­rzu­cać, szu­ka­jąc cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roz­gar­niać, np. zie­mię

 (1.2) cho­wać zmar­łe­go do grobu lub zaj­mo­wać się gra­bar­stwem

 (1.3) szu­kać cze­goś roz­gar­nia­jąc coś lub prze­rzu­ca­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pani za­bi­ja pana, za­bi­wszy grze­bie w gaju.

 (1.5) No a ten na mo­to­rze bę­dzie go na­pra­wiał, grze­biąc przy sil­ni­ku. Kogo może za­in­te­re­so­wać jakiś facet grze­bią­cy przy swo­jej em­zet­ce?

 (2.1) Prze­stań się grze­bać i le­piej się sprę­żaj!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛbat͡ɕ, AS: gžebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzebień m., pogrzeb m., pogrzebacz m., grzebała m./ż., grzebowisko n., grzebiące nmos., grzebanie n., pogrzebanie n.

 czas. grześć ndk., pogrześć dk., pogrzebać dk., rozgrzebywać ndk., rozgrzebać dk., zagrzebywać ndk., zagrzebać dk., przegrzebywać ndk., przegrzebać dk.

 przym. grzebalny, grzebieniasty, pogrzebowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chować

 (2.1) guzdrać się

Wiktionary


grzebała

roz­gar­niać coś lub prze­rzu­cać, szu­ka­jąc cze­goś


SJP.pl


grzebielucha

1. daw­niej: ja­skół­ka brze­gów­ka; brze­gów­ka;
2. re­gio­nal­nie: kura


SJP.pl


grzebieniarski

przy­miot­nik od: grze­bie­niarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą grze­bie­nia­rza, do­ty­czą­cy grze­bie­nia­rza lub grze­bie­niar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzebieniarz mos., grzebieniarstwo n., grzebień mrz., grzebyk mrz.

Wiktionary


grzebieniarz

daw­niej: wyt­wór­ca lub sprze­daw­ca grze­bie­ni


SJP.pl


grzebieniasty

1. ma­ją­cy kształt grze­bie­nia;
2. ma­ją­cy grze­bień


SJP.pl


grzebienica

kęp­ko­wa trawa barwy żół­to­zie­lo­nej, po­spo­li­ta w całej Eu­ro­pie, po­ra­sta­ją­ca łąki, pa­stwi­ska i przy­dro­ża


SJP.pl

Grze­bie­ni­ca ("Cy­no­su­rus" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Na­le­ży do niego 8–11 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w pół­noc­nej Afry­ce, Eu­ro­pie i po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji. W Pol­sce wy­stę­pu­je grze­bie­ni­ca po­spo­li­ta ("Cy­no­su­rus cri­sta­tus"), przej­ścio­wo dzi­cze­je także grze­bie­ni­ca na­je­żo­na ("Cy­no­su­rus echi­na­tus").

Wikipedia


grzebieniowaty

po­dob­ny do grze­bie­nia


SJP.pl


grzebieniowiec

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ptak po­sia­da­ją­cy ro­zbu­do­wa­ny grze­bień, kost­ną li­stwę wzdłuż most­ka, bę­dą­cą za­cze­pem mię­śni pier­sio­wych


SJP.pl

Grze­bie­nio­wiec ("Cte­ni­dium" (Schimp.) Mitt.) – ro­dzaj mchu na­le­żą­cy do ro­dzi­ny gaj­ni­ko­wa­tych ("Hy­lo­co­mia­ce­ae" M. Fle­isch.). Liczy około 21 ga­tun­ków sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych na świe­cie, wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej i tro­pi­kal­nej, z kon­cen­tra­cją w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji.

Wikipedia


grzebieniowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzebieniowy

przy­miot­nik od: grze­bień


SJP.pl


grzebienisko

wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim


SJP.pl

Grze­bie­ni­sko – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Dusz­ni­ki.

Wikipedia


grzebień

1. przy­rząd do cze­sa­nia lub ukła­da­nia wło­sów;
2. wy­pust­ka na gło­wie i dzio­bie u niek­tó­rych pta­ków;
3. górna, wy­sta­ją­ca część hełmu lub szy­sza­ka;
4. u capa ko­zi­cy: długa, gęsta sierść wzdłuż grzbie­tu;
5. grze­bień fali - grzbiet fali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fryzj. przy­rząd do cze­sa­nia, roz­cze­sy­wa­nia wło­sów;

 (1.2) fryzj. przy­rząd do upi­na­nia wło­sów

 (1.3) ornit. mię­si­sty czer­wo­ny wy­ro­stek na gło­wie i dzio­bie niek­tó­rych pta­ków; także zę­ba­te wy­rost­ki wzdłuż grzbie­tu i ogona gadów

 (1.4) anat. wy­sta­ją­cy, zgru­bia­ły frag­ment kości, miej­sce przy­cze­pu mię­śni lub błon mię­dzy­kost­nych;

 (1.5) ar­chit. ażu­ro­wy ele­ment de­ko­ra­cyj­ny umie­szcza­ny na ka­le­ni­cy dachu lub oka­pie;

 (1.6) techn. na­rzę­dzie lub ele­ment urzą­dze­nia kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ce grze­bień (1.1)

 (1.7) łow. długa, gęsta sierść wzdłuż grzbie­tu capa ko­zi­cy

 (1.8) hist. wojsk. górna, wy­sta­ją­ca część hełmu lub szy­sza­ka

 (1.9) kulin. ro­dzaj ciast­ka w kształ­cie ko­gu­cie­go grze­bie­nia (1.3)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grze­bień – przy­rząd słu­żą­cy do ukła­da­nia wło­sów
  • grze­bień – część kon­struk­cyj­na hełmu
  • grze­bień – in­stru­ment mu­zycz­ny
  • grze­bień – wzor­nik do iden­ty­fi­ka­cji skoku gwin­tu
  • grze­bień – część dachu
  • grze­bień – ciast­ko w kształ­cie ko­gu­cie­go grze­bie­nia prze­ło­żo­ne mar­mo­la­dą owo­co­wą
  • grze­bień – w ana­to­mii pta­ków, twór kost­ny, część most­ka
  • grze­bień – w ana­to­mii pta­ków, twór skór­ny wy­stę­pu­ją­cy na wierz­chu głowy u grze­bią­cych
  • grze­bień – w ana­to­mii pta­ków, struk­tu­ra wy­stę­pu­ją­ca wew­nątrz oka
  • grze­bień – w ana­to­mii owa­dów, rząd kol­ców roz­cią­ga­ją­cy się od brzusz­nej pod­sta­wy sy­fo­nu do pew­ne­go punk­tu wzdłuż jego dłu­go­ści
  • Grze­bień – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ra­dom­sko
  • Grze­bień – wznie­sie­nie w Gor­cach w Be­ski­dach Za­chod­nich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­czesz włosy grze­bie­niem.

 (1.1) W moim grze­bie­niu po­ła­ma­ły się zęby, więc mu­sia­łam go wy­rzu­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛbʲjɛ̇̃ɲ, AS: gžebʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzebieniarstwo n.

:: zdrobn. grzebyk m., grzebyczek m.

 czas. grzebać ndk.

 przym. grzebieniowy, grzebieniasty, grzebieniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) grzebyk

Wiktionary


grzebionatka

ro­śli­na ziel­na, krzew lub pół­krzew z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych; ce­loz­ja


SJP.pl


grzebisko

miej­sce przez­na­czo­ne do grze­ba­nia mart­wych zwie­rząt; grze­bal­nia, grze­bo­wi­sko


SJP.pl


grzebisz

naz­wi­sko


SJP.pl


grzebiuszka

grze­biusz­ka ziem­na - be­zo­go­no­wy płaz pro­wa­dzą­cy nocny tryb życia, w Pol­sce chro­nio­ny; hu­czek


SJP.pl


grzebiuszkowate

ro­dzi­na zwie­rząt z rzędu pła­zów be­zo­go­no­wych


SJP.pl

Grze­biusz­ko­wa­te, hucz­ki (Pe­lo­ba­ti­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pła­zów z rzędu pła­zów be­zo­go­no­wych (Anura).

Wikipedia


grzebiuszkowaty

o ce­chach grze­biusz­ko­wa­tych (ro­dzi­na zwie­rząt)


SJP.pl


grzebiółka

ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny ja­skół­ko­wa­tych; brze­gów­ka, grze­bół­ka


SJP.pl


grzebiące

roz­gar­niać coś lub prze­rzu­cać, szu­ka­jąc cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gal­li­for­mes|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Grze­bią­ce, ku­ra­ki (Gal­li­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ga­tun­ki lą­do­we, grze­bią­ce, za­miesz­ku­ją­ce wszyst­kie stre­fy kli­ma­tycz­ne na całym świe­cie, poza An­tark­ty­dą i niek­tó­ry­mi wy­spa­mi. Ptaki te przy­po­mi­na­ją z wy­glą­du kurę, są jed­nak ma­syw­niej­sze, mają mocny dziób i pa­zu­ry, co umoż­li­wia im wy­szu­ki­wa­nie po­kar­mu w gle­bie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­pió­ro­wa­te i per­li­ce na­le­żą do grze­bią­cych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzebak mrz., grzebanie n.

 czas. grzebać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuraki

Wiktionary


grzebiący

roz­gar­niać coś lub prze­rzu­cać, szu­ka­jąc cze­goś


SJP.pl


grzebowisko

teren przez­na­czo­ny do za­ko­pa­nia zwłok zwie­rząt


SJP.pl


grzebuła

po­tocz­nie: czło­wiek po­wol­ny


SJP.pl


grzebyczak

grze­by­czak żół­ta­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych


SJP.pl


grzebyczek

zdrob­nie­nie od: grze­byk


SJP.pl


grzebyk

po­tocz­nie: mały grze­bień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały grze­bień

 (1.2) ent. kte­ni­dium

Wiktionary

Grze­byk, grze­by­ko­wiec, ple­wik­wiat ("Achy­rant­hes") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych ("Ama­rant­ha­ce­ae"). Obej­mu­je 6–11 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej Afry­ki i Azji, jeden ga­tu­nek sięga Eu­ro­py, jeden ("A. ar­bo­re­scens") wy­stę­pu­je na wy­spie Nor­folk.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grzebień m., grzebieniarstwo n., grzebieniarz m., grzebieniowiec m.

 przym. grzebieniowy, grzebieniasty, grzebieniowaty, grzebieniarski

Wiktionary


grzebykoczułki

za­cio­sek grze­by­ko­czuł­ki - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych


SJP.pl


grzebykorożny

wysch­lik grze­by­ko­roż­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych


SJP.pl


grzebykowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mały grze­bień


SJP.pl


grzebykowy

przy­miot­nik od: grze­byk


SJP.pl


grzech

uczy­nek wy­kra­cza­ją­cy prze­ciw ja­kimś nor­mom po­stę­po­wa­nia, np. za­sa­dom po­da­nym w Bi­blii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ce­lo­we prze­kro­cze­nie norm mo­ral­nych uz­na­wa­nych w danej re­li­gii;

Wiktionary

Grzech – prze­kro­cze­nie norm re­li­gij­nych. W re­li­giach, w któ­rych Bóg jest bytem oso­bo­wym, jak ju­da­izm i chrze­ści­jań­stwo, grzech oz­na­cza do­bro­wol­ne zer­wa­nie przy­mie­rza z Bo­giem po­przez do­ko­na­nie złego czynu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brzy­dzi się grze­chem czło­wiek prawy i do­bro­dusz­ny.

 (1.1) Przed śmier­cią po­sta­no­wi­ła wyz­nać wszyst­kie grze­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛx, AS: gžeχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzesznik mos., grzesznica ż., grzeszenie n., rozgrzeszenie n., rozgrzeszanie n., grzeszność ż.

:: zdrobn. grzeszek m.

 czas. grzeszyć ndk., zgrzeszyć dk., rozgrzeszać ndk., rozgrzeszyć dk.

 przym. grzeszny, grzechowy

 przysł. grzesznie

Wiktionary


grzechnik

naz­wi­sko


SJP.pl


grzechot

1. od­głos ude­rza­ją­cych o coś twar­dych przed­mio­tów;
2. od­głos strze­la­ni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ter­kot­li­wy dźwięk twar­dych przed­mio­tów obi­ja­ją­cych się o ścian­ki zam­knię­te­go po­jem­ni­ka

 (1.2) od­głos wy­strza­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spod su­chych liści do­szedł nas cichy grze­chot.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

 czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

 przym. grzechotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzechotanie

Wiktionary


grzechotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dźwięk wy­da­wa­ny przez drob­ne przed­mio­ty ude­rza­ją­ce ryt­micz­nie w ścian­ki zam­knię­te­go po­jem­ni­ka

 (1.2) po­ru­sza­nie in­stru­men­tem lub przed­mio­tem w celu wyt­wo­rze­nia grze­cho­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piłka zo­sta­ła zmo­dy­fi­ko­wa­na tak, by wy­da­wa­ła dźwię­ki dzwo­nie­nia lub grze­cho­ta­nia.

 (1.1) Hałas po­dob­ny do kli­ka­nia lub grze­cho­ta­nia wyt­wa­rza­ny jest przez ter­kot­kę.

 (1.2) Grze­cho­ta­nie za­baw­ką przez ma­łe­go Krzy­sia do­pro­wa­dza­ło go do sza­leń­stwa.

 (1.2) Klap, klap. Stu­kot ko­py­ta, tur­kot kół, długi, ryt­micz­ny łań­cuch ło­sko­tu na skrę­cie i szyb­kie grze­cho­ta­nie po ka­mie­niach: to jest coś, co się roz­wi­ja jak kłę­bek i dąży w od­da­le­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechot mrz., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

 czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

 przym. grzechotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzechot

Wiktionary


grzechotać

wy­da­wać lub po­wo­do­wać wy­da­wa­nie od­gło­su strza­łów lub ude­rza­ją­cych o coś twar­dych przed­mio­tów


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­grze­cho­tać)

 (1.1) wy­da­wać z sie­bie grze­chot

 (1.2) wy­wo­ły­wać grze­cho­ta­nie przez po­ru­sza­nie in­stru­men­tem lub przed­mio­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z głę­bo­ko­ści wiel­kich domów / ślepe kraby wysz­ły, / a za nimi grze­cho­ta­ły ogony / rude jak lisy.

 (1.1) Trze­szczą w nich stawy i kości grze­cho­czą, / Z uszu im pia­sek się sypie, / Żwir zgrzy­ta w płu­cach, a jed­nak ocho­czo / Tań­cu­ją sobie na sty­pie.

 (1.2) Dzie­ci grze­cho­cą ter­kot­ka­mi, bie­ga­jąc po sieni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

 czas. zagrzechotać dk.

 przym. grzechotliwy

Wiktionary


grzechotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pot. in­stru­ment per­ku­syj­ny z po­jem­ni­kiem za­wie­ra­ją­ce­go małe przed­mio­ty wy­da­ją­cy­mi dźwię­ki przy po­trzą­sa­niu

 (1.2) ro­dzaj za­baw­ki dla nie­mow­ląt grze­cho­czą­cej przy po­trzą­sa­niu

 (1.3) techn. pot. przy­rząd słu­żą­cy do ręcz­ne­go na­pę­dza­nia na­rzę­dzia wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm za­pad­ko­wy

 (1.4) zool. za­koń­cze­nie ogona grze­chot­ni­ka grze­cho­czą­ce przy po­trzą­sa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­ją­cy czło­wiek trzy­mał ręce, wznie­sio­ne nad głową, i po­trzą­sał grze­chot­ką, wy­da­ją­cą głu­che, war­czą­ce dźwię­ki.

 (1.2) Mój dwu­na­sto­let­ni syn bawi się grze­chot­ką młod­szej sio­stry. To jest bar­dzo dziw­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈxɔtka, AS: gžeχotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechot mrz., grzechotnik mzw., grzechotanie n., grzechotnikowate nmos., grzechotniki nmos.

 czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

 przym. grzechotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk szczyrkowka

Wiktionary


grzechotliwy

przy­po­mi­na­ją­cy głos grze­chot­ki; grze­cho­czą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­da­ją­cy grze­chot, po­dob­ny do grze­cho­ta­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie udaje mu się zgrać ru­chów, raz jed­nym, raz dru­gim pa­lu­chem dzia­bie w skraj ta­le­rza, sko­ru­pa prze­chy­la się i dy­go­cze, hula po stole w grze­chot­li­wym tańcu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm., grzechotnikowate lm nm.

 czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

Wiktionary


grzechotnik

ja­do­wi­ty wąż z cha­rak­te­ry­stycz­ną grze­chot­ką na końcu ogona


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. wąż o dłu­gich zę­bach ja­do­wych i z cha­rak­te­ry­stycz­ną grze­chot­ką na końcu ogona;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grze­chot­ni­ka mo­żesz spot­kać w Ame­ry­ce i Azji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈxɔtʲɲik, AS: gžeχotʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechotniki nmos., grzechotnikowate nmos., grzechot mrz., grzechotka ż., grzechotanie n.

 czas. zagrzechotać, grzechotać ndk.

 przym. grzechotliwy

Wiktionary


grzechotniki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cro­ta­li­nae|Oppel|ref=tak., po­dro­dzi­na ja­do­wi­tych węży z ro­dzi­ny żmi­jo­wa­tych;

Wiktionary

Grze­chot­ni­ki, grze­chot­ni­ko­wa­te (Cro­ta­li­nae) – po­dro­dzi­na ja­do­wi­tych węży z ro­dzi­ny żmi­jo­wa­tych (Vi­pe­ri­dae). Obej­mu­je ponad 300 ga­tun­ków. Cha­rak­te­ry­zu­ją się dłu­gi­mi, skła­da­ny­mi zę­ba­mi ja­do­wy­mi, jam­ka­mi po­licz­ko­wy­mi ( fovea lo­re­a­lis), a niek­tó­re z nich mają cha­rak­te­ry­stycz­ną grze­chot­kę na końcu ogona.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czę­ści po­licz­ko­wej grze­chot­ni­ki po­sia­da­ją re­cep­to­ry cie­pła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotnikowate lm nm.

 czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

 przym. grzechotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzechotnikowate

Wiktionary


grzechotnikowate

ro­dzi­na węży ja­do­wi­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cro­ta­li­nae|Oppel|ref=tak., po­dro­dzi­na ja­do­wi­tych węży z ro­dzi­ny żmi­jo­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U grze­chot­ni­ko­wa­tych wy­stę­pu­ją re­cep­to­ry cie­pła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzechot mrz., grzechotanie n., grzechotka ż., grzechotnik mzw., grzechotniki lm nm.

 czas. grzechotać ndk., zagrzechotać dk.

 przym. grzechotliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzechotniki

Wiktionary


grzechotnikowaty

o ce­chach grze­chot­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na węży)


SJP.pl


grzechowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Grze­cho­wiak – pol­ski woj­sko­wy
  • Flo­rian Grze­cho­wiak – pol­ski ko­szy­karz, pił­karz ręcz­ny
  • Jerzy Grze­cho­wiak – pol­ski che­mik
  • Jo­lan­ta Grze­cho­wiak-Mi­lew­ska – pol­ska in­ży­nier che­mii
  • To­masz Grze­cho­wiak – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


grzechowy

daw­niej: do­ty­czą­cy grze­chu, zwią­za­ny z grze­chem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. rel. do­ty­czą­cy grze­chu, zwią­za­ny z grze­chem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie Jezu, Sługo Pań­ski, […]. Tak jak woda ob­my­wa brud na­szych ciał, tak Twoja krew oczy­szcza nas z wszel­kiej winy i zmazy grze­cho­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzech mrz.

Wiktionary


grzechulski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeczn.

skrót od: grzecz­no­ścio­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


grzeczniactwo

iro­nicz­nie: prze­sad­na grzecz­ność, układ­ność


SJP.pl


grzeczniak

iro­nicz­nie: czło­wiek prze­sad­nie grzecz­ny, układ­ny; grzecz­niś


SJP.pl


grzecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób grzecz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzeczność ż., grzeczności nmos.

 przym. grzeczny, grzeczniutki, grzecznościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprzejmie

Wiktionary


grzeczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: grzecz­nie


SJP.pl


grzeczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: grzecz­ny


SJP.pl


grzecznieć

sta­wać się grzecz­nym lub grzecz­niej­szym


SJP.pl


grzecznisia

→ grzecz­niś


SJP.pl

Patrz:

grzeczniś

grzeczniuchny

zdrob­nie­nie od: grzecz­ny; grzecz­niut­ki, grzecz­niu­si


SJP.pl


grzeczniusi

zdrob­nie­nie od: grzecz­ny; grzecz­niut­ki, grzecz­niuch­ny


SJP.pl


grzeczniutki

zdrob­nie­nie od: grzecz­ny; grzecz­niuch­ny, grzecz­niu­si


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: grzecz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wró­ci­li więc do lan­so­wa­nia grzecz­niut­kie­go wi­ze­run­ku pio­sen­kar­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛt͡ʃʲˈɲutʲci, AS: gžečʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzeczność ż.

 przysł. grzeczniutko, grzecznie

 przym. grzeczny

Wiktionary


grzeczniś

iro­nicz­nie: czło­wiek prze­sad­nie grzecz­ny, układ­ny; grzecz­niak


SJP.pl

Patrz:

grzeczniś

grzecznopanieński

→ Grzecz­na Panna


SJP.pl

Patrz:

Grzeczna Panna

grzeczności

za­cho­wa­nie bę­dą­ce wy­ra­zem uprzej­mo­ści


SJP.pl


grzecznościowy

przy­miot­nik od: grzecz­ność


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się grzecz­no­ścią; taki, od któ­re­go wy­ma­ga­na jest grzecz­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pew­ne­go dnia, gdy mó­wi­li­śmy o zwro­tach grzecz­no­ścio­wych, za­miast „na zdro­wie” po­wie­dzia­łem „smacz­ne­go” - oczy­wi­ście było dużo śmie­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡʒɛt͡ʃnɔɕˈt͡ɕɔvɨ, AS: gžečnośćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzeczność

 przym. grzeczny

 przysł. grzecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulturalny

Wiktionary


grzeczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uprzej­my spo­sób za­cho­wa­nia

 (1.2) pot. po­słusz­ne za­cho­wa­nie dziec­ka

 (1.3) przy­słu­ga

 (1.4) grzecz­no­ści uprzej­me słowa i gesty, kom­ple­men­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez jaj, Ka­tri­ne, bez jaj, mam tak stać i z grzecz­no­ści nic nie mówić, kiedy widzę to, co widzę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: gžečność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grzeczny, grzeczniutki, grzecznościowy, ugrzeczniony

 przysł. grzecznie, grzeczniutko, grzecznościowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galanteria, kindersztuba, kurtuazyjność, polor, szarmanckość, uprzejmość

 (1.2) posłuszeństwo, potulność, układność, uległość; pot. spolegliwość

 (1.3) pójście na rękę, przysługa

 (1.4) uprzejmości, komplementy

Wiktionary


grzeczny

do­brze wy­cho­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o dziec­ku: taki, który jest po­słusz­ny, spo­koj­ny, miły, dobry

 (1.2) taki, który jest do­brze wy­cho­wa­ny, jest uprzej­my, układ­ny; taki, który jest do­wo­dem do­bre­go wy­cho­wa­nia, uprzej­mo­ści

 (1.3) stpol. do rze­czy, do­rzecz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzież w Ja­ro­sła­wiu jest na ogół grzecz­na, ale, jak wszę­dzie, zda­rza­ją się wy­jąt­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛt͡ʃnɨ, AS: gžečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzeczność ż., grzeczności nmos.

 czas. ugrzecznić

 przym. grzeczniutki, grzecznościowy

 przysł. grzecznie, grzeczniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kulturalny, uprzejmy; gw. Śląsk Cieszyński spusobny

Wiktionary


grzegorczak

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegorczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegorczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Grze­gor­czyk − pol­ski ma­te­ma­tyk i fi­lo­zof
  • Filip Grze­gor­czyk − pol­ski praw­nik i me­ne­dżer
  • He­le­na Grze­gor­czyk (1918-1985) – pol­ska Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta.
  • Jan Grze­gor­czyk − pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Józef Grze­gor­czyk − żoł­nierz Ba­ta­lio­nów Chłop­skich, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go
  • Józef Grze­gor­czyk − pre­zy­dent Olsz­ty­na
  • Karol Grze­gor­czyk − pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Paweł Grze­gor­czyk − pol­ski gi­ta­rzy­sta i wo­ka­li­sta
  • Paweł Grze­gor­czyk − pol­ski praw­nik, cy­wi­li­sta, zwią­za­ny z UAM w Poz­na­niu
  • Ro­bert Grze­gor­czyk − pol­ski łyż­wiarz
  • Ry­szard Grze­gor­czyk (1939-2021) − pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • To­masz Grze­gor­czyk − pol­ski praw­nik, sę­dzia Sądu Naj­wyż­sze­go

Wikipedia


grzegorek

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegorski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegorz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wieś w Pol­sce, w gmi­nie Chełm­ża, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dzą­ce po­przez ła­ciń­ską formę "Gre­go­rius" od grec­kie­go "Gre­go­rios", wy­wo­dzą­ce­go się ze słowa γρηγορέω oz­na­cza­ją­ce­go 'być czuj­nym'. W for­mie ła­ciń­skiej użyte pier­wszy raz przez pa­pie­ża Grze­go­rza I, dok­to­ra ko­ścio­ła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Grze­gorz i je­stem in­for­ma­ty­kiem spod Wroc­ła­wia.

 (1.1) Płyta Grze­go­rza leży na pa­ra­pe­cie, po­my­śla­łem o od­da­niu jej już rano.

 (1.1) Pra­cu­ję wspól­nie z Grze­go­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛɡɔʃ, AS: gžegoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzegorzowa ż., Grzegorzówna ż., Grzegorzostwo lm m., Grzesiowa ż., Grzesiówna ż., Grześkowa ż., Grześkówna ż., Grzegorzowice nmos., Grzegorze nmos., Grzegorzew m., Grzegorzewice nmos., Grzegorzewo n., gregorianki nmos., Grzegórzki nmos., Gregorianum n., Grzegorzówka ż., Grześkówka ż.

:: zdrobn. Grześ m., Grzesio m., Grzesiek m.

:: zgrub. Grzech m.

 przym. Grzegorzowy, Grzesiowy, gregoriański, grzegorzewski, grzegorzówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Grześ, Grzesio, Grzesiek; zgrub. Grzech; zdrobn. reg. śl. Gielo

Wiktionary


grzegorzak

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegorzek

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegorzew

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Grze­go­rzew – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, sie­dzi­ba gminy Grze­go­rzew, nad rzeką Rgi­lew­ką, na Wy­so­czyź­nie Kło­daw­skiej. Daw­niej mia­sto du­chow­ne; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1339 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1870 roku. W końcu XVI wieku jako mia­sto ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go le­ża­ło w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


grzegorzewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­go­rze­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Żabia Wola
  • Grze­go­rze­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Warka
  • Grze­go­rze­wi­ce – ko­le­jo­wy przy­sta­nek oso­bo­wy w Piotr­ko­wi­cach, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Grze­go­rzo­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów

Wikipedia


grzegorzewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegorzewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim.

Wiktionary

Grze­go­rze­wo (lit. "Grigiškės") – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie miej­skim Wilno, w gmi­nie Grze­go­rze­wo, po­ło­żo­ne około 17 km od cen­trum Wilna.

W mie­ście znaj­du­je się naj­więk­sza li­tew­ska fa­bry­ka pa­pie­ru i pro­duk­tów z drew­na Gri­geo.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grzegorzewski

 rzecz. Grzegorz mos./mrz.

Wiktionary


grzegorzewski

przy­miot­nik od: Grze­go­rzew


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Grze­go­rze­wa, zwią­za­ny z Grze­go­rze­wem

 (1.2) do­ty­czą­cy Grze­go­rze­wa, zwią­za­ny z, Grze­go­rze­wem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Grze­go­rzew­ski (1806–1855) – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Alek­san­der Grze­go­rzew­ski – pol­ski poseł na Sejm I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Ali­cja Grze­go­rzew­ska (zm. 2021) – pol­ska ne­fro­loż­ka
  • An­to­ni­na Grze­go­rzew­ska (1941–2024) – pol­ska dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • An­to­ni­na Grze­go­rzew­ska (ur. 1977) – pol­ska pla­stycz­ka i dra­ma­to­pi­sar­ka
  • Bar­ba­ra Grze­go­rzew­ska (ur. 1947) – pol­ska tłu­macz­ka
  • Daria Grze­go­rzew­ska (ur. 1990) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, płot­kar­ka
  • Filip Grze­go­rzew­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta i po­li­to­log
  • Gaja Grze­go­rzew­ska (ur. 1980) – pol­ska pi­sar­ka
  • Hi­po­lit Grze­go­rzew­ski (1893–1939) – pol­ski woj­sko­wy
  • Iwona Grze­go­rzew­ska – pol­ska psy­cho­loż­ka
  • Jakub Grze­go­rzew­ski (ur. 1982) – pol­ski pił­karz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Grzegorz mos./mrz., Grzegorzew m., grzegorzewianin m., grzegorzewianka ż.

Wiktionary


grzegorzostwo

Grze­gorz z mał­żon­ką; Grze­go­rzo­wie


SJP.pl


grzegorzowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w gmi­nie Rud­nik, w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w gmi­nie Wa­śniów, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim;

 (1.3) geogr. zob. Grze­go­rzo­wi­ce Małe.

 (1.4) geogr. zob. Grze­go­rzo­wi­ce Wiel­kie.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­go­rzo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Rud­nik
  • Grze­go­rzo­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów
  • Grze­go­rzo­wi­ce – gro­ma­da
  • Grze­go­rzo­wi­ce – dawna gmina
  • Grze­go­rzo­wi­ce Małe, Grze­go­rzo­wi­ce Wiel­kie
  • Grze­go­rzo­wi­ce-Ko­lo­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Kon­rad i po­cho­dzę z Grze­go­rzo­wic, choć miesz­kam w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡʒɛɡɔʒɔˈvʲit͡sɛ, AS: gžegožovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzegorz m.

Wiktionary


grzegorzowie

Grze­gorz z mał­żon­ką; Grze­go­rzo­stwo


SJP.pl


grzegorzowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Grze­go­rza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Grze­go­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ho­no­ra­ta wi­dzia­ła Grze­go­rzo­we auto na par­kin­gu koło ko­ścio­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzegorz mos., Grzesiek mos., Grześ mrz./mos.

Wiktionary


grzegrzółecki

→ Grze­grzół­ki


SJP.pl

Patrz:

Grzegrzółki

grzegrzółka

naz­wi­sko


SJP.pl


grzegrzółki

naz­wi­sko


SJP.pl

Grze­grzół­ki (daw­niej "Ku­kuks­wal­de, Ca­mal­wen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Pasym.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Grze­grzół­ki, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Pasym. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


grzegórzecki

przy­miot­nik od: Grze­górz­ki


SJP.pl


grzegórzki

dziel­ni­ca w śród­mie­ściu Kra­ko­wa


SJP.pl

Ta stro­na do­ty­czy hi­sto­rycz­nej dziel­ni­cy Kra­ko­wa. Zo­bacz też: Grze­górz­ki – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca oraz Dziel­ni­ca II Grze­górz­ki – dziel­ni­ca Kra­ko­wa.

Grze­górz­ki – dawna wieś pod­kra­kow­ska. Obec­nie wcho­dzi w skład kra­kow­skiej dziel­ni­cy II Grze­górz­ki, na wschód od cen­trum mia­sta.

Wikipedia


grzejka

daw­niej: worek gu­mo­wy lub bla­sza­ne na­czy­nie na­peł­nia­ne go­rą­cą wodą, sto­so­wa­ne do roz­grze­wa­nia ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wo­re­czek lub sa­szet­ka do ogrze­wa­nia dłoni lub stóp

Wiktionary


grzejnictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­jek­to­wa­niem, pro­duk­cją i za­sto­so­wa­niem grzej­ni­ków


SJP.pl


grzejnik

1. urzą­dze­nie do ogrze­wa­nia;
2. grzej­nik kon­wek­cyj­ny - grzej­nik cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia; kon­wek­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do ogrze­wa­nia po­mie­szczeń

 (1.2) slang. osoba uza­leż­nio­na od nar­ko­ty­ków

Wiktionary

Grzej­nik (po­tocz­nie na­zy­wa­ny ka­lo­ry­fe­rem z calorifère) – wy­mien­nik ciepl­ny typu woda-po­wie­trze lub para-po­wie­trze; ele­ment ukła­du cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia. Po­wszech­nie sto­so­wa­ny w róż­nych po­mie­szcze­niach.

Obec­nie naj­czę­ściej sto­so­wa­ne są grzej­ni­ki pły­to­we zbu­do­wa­ne ze zgrze­wa­nych płyt sta­lo­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grzejnikowy, grzejny, grzewczy

 rzecz. grzanie n., grzałeczka ż., grzaniec mrz., grzałka ż., nagrzewnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaloryfer, piecyk

 (1.2) ćpun, narkoman

Wiktionary


grzejnikowy

przy­miot­nik od: grzej­nik


SJP.pl


grzejny

da­ją­cy cie­pło, pod­no­szą­cy tem­pe­ra­tu­rę


SJP.pl


grzejszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


grzejszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


grzela

naz­wi­sko


SJP.pl


grzelak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Grze­lak (ur. 1967) – pol­ska pi­sar­ka
  • Agniesz­ka Grze­lak – pol­ska praw­nik, pro­fe­sor Aka­de­mii Leona Koź­miń­skie­go w War­sza­wie
  • Alek­san­der Grze­lak – pol­ski eko­no­mi­sta, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Eko­no­micz­ne­go w Poz­na­niu
  • An­drzej Grze­lak (1939–2020) – pol­ski praw­nik, sę­dzia, wi­ce­mi­ni­ster spra­wied­li­wo­ści
  • Bar­tło­miej Grze­lak (ur. 1981) – pol­ski pił­karz
  • Cze­sław Grze­lak (ur. 1942) – pol­ski hi­sto­ryk woj­sko­wo­ści, pro­fe­sor i pro­rek­tor piotr­kow­skiej filii Uni­wer­sy­te­tu Jana Ko­cha­now­skie­go w Kiel­cach
  • Eliza Grze­lak (ur. 1961) – pol­ska fi­lo­log, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu
  • Ed­ward Grze­lak (ur. 1926) – pol­ski re­li­gioz­naw­ca mark­si­stow­ski, czo­ło­wy te­o­re­tyk po­li­ty­ki wyz­na­nio­wej Pol­ski Lu­do­wej
  • Grze­gorz Grze­lak (ur. 1953) – pol­ski po­li­to­log, sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz opo­zy­cji w okre­sie PRL
  • Ja­nusz Grze­lak (1941–2025) – pol­ski psy­cho­log, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, wi­ce­mi­ni­ster edu­ka­cji
  • Ja­ro­sław Grze­lak (ur. 1964) – pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny, zwią­za­ny od 1991 roku z Te­le­wiz­ją Pol­ską (TVP)
  • Kla­u­dia Grze­lak (ur. 1996) – pol­ska siat­kar­ka

Wikipedia


grzelczak

naz­wi­sko


SJP.pl


grzelczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


grzelec

naz­wi­sko


SJP.pl


grzelewski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeliński

naz­wi­sko


SJP.pl


grzelka

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeloński

naz­wi­sko


SJP.pl


grzelszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


grzemski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzenia

naz­wi­sko


SJP.pl

Grze­nia – ka­szub­ski do­brot­li­wy duch bę­dą­cy opie­ku­nem snu oraz sen­nych ma­rzeń. Usy­pia zmę­czo­nych ludzi i budzi ich rześ­ki­mi.

Grze­nia opie­ko­wał się także zwie­rzę­ta­mi, dzi­ki­mi i do­mo­wy­mi. Późną je­sie­nią miesz­kał w głę­bo­kich la­sach i czu­wał nad hi­ber­nu­ją­cy­mi zwie­rzę­ta­mi.

Wikipedia


grzenkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grzesiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Grze­siak (ur. 1987) – pol­ska triath­lo­nist­ka
  • Józef Grze­siak (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ka­zi­mierz Grze­siak (ur. 1935) – dzia­łacz par­tyj­ny, wi­ce­mi­ni­ster
  • Zbi­gniew Grze­siak (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Zofia Grze­siak (1914–2004) – pol­ska pi­sar­ka ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia


grzesiek

zdrob­nie­nie od: Grze­gorz (imię mę­skie); Grześ, Grze­sio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Grze­gorz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­nio­słam Grześ­ko­wi tro­chę ro­so­łu do szpi­ta­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grześ m., Grzegorz mrz./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Grześ, Grzesiu

Wiktionary


grzesik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­sik – pol­skie naz­wi­sko
  • Ta­de­usz Grze­sik – se­ryj­ny mor­der­ca
  • Karol Grze­sik (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Józef Grze­sik (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Zofia Grze­sik – pol­ska har­cer­ka
  • Bo­gu­sław Grze­sik – pol­ski elek­tro­tech­nik
  • Da­riusz Grze­sik – pił­karz
  • Wło­dzi­mierz Grze­sik – wo­ka­li­sta roc­ko­wy
  • Jan Grze­sik – pił­karz

Wikipedia


grzesio

zdrob­nie­nie od: Grze­gorz (imię mę­skie); Grześ, Grze­siek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: Grze­gorz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krze­sio może po­ży­czać ko­mik­sy od Grze­sia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛɕɔ, AS: gžeśo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzegorz m., Grzesiek m., Grześ m., Grzesiu mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Grzesiek, Grześ

Wiktionary


grzesiowie

Grześ z mał­żon­ką


SJP.pl


grzesiowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Grze­siow­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Paweł Grze­siow­ski (ur. 1963) – pol­ski le­karz i Głów­ny In­spek­tor Sa­ni­tar­ny
  • Krzysz­tof Grze­siow­ski (ur. 1981) – pol­ski siat­karz

Wikipedia


grzesiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Grze­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


grzesiu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gwara. zdrobn. od: Grze­gorz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: Grze­sio i Grześ

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cze­ka­li­śmy już tylko, aż przyj­dą Grze­siu z Ce­lin­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzegorz m., Grzesio m., Grześ m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Grześ, Grzesio

Wiktionary


grzesiuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­siuk, chło­pak z fe­raj­ny, pol­ski film bio­gra­ficz­ny z 2006 roku
  • Lidia Grze­siuk – pol­ska psy­cho­log
  • Sta­ni­sław Grze­siuk – pol­ski pi­sarz i pie­śniarz
  • Ce­za­ry Grze­siuk – pol­ski re­ży­ser i mon­ta­ży­sta fil­mo­wy

Wikipedia


grzesiński

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeszak

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeszek

zdrob­nie­nie od: grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drob­ne prze­wi­nie­nie, mały grzech, zdrobn. od: grzech

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzech m., grzeszenie n., grzesznik m., grzesznica ż.

 czas. grzeszyć ndk., zgrzeszyć dk.

Wiktionary


grzeszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grze­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: gžešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grzeszyć ndk.

 rzecz. grzeszność ż., grzeszek m., grzesznica ż., grzech

 przysł. grzesznie

Wiktionary


grzeszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grzeszkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


grzesznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. grzesz­na osoba płci żeń­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzesz­ni­ca (Die Sünderin) – po­wieść Petry Ham­mes­fahr
  • Grzesz­ni­ca (Die Sünderin – za­chod­nio­nie­miec­ki film ro­man­tycz­ny z 1951
  • Grzesz­ni­ca (Sins of the Mind) – ame­ry­kań­ski film z 1997
  • Grzesz­ni­ca (Amar­te es mi pe­ca­do) – mek­sy­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (te­le­no­we­la) z 2004
  • Grzesz­ni­ca (The Sin­ner) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2017, ekra­ni­za­cja po­wie­ści

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡʒɛʃʲˈɲit͡sa, AS: gžešʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzech m., grzeszek m., grzeszność ż., grzeszenie n.

:: fm. grzesznik m.

 czas. grzeszyć ndk., zgrzeszyć dk.

 przym. grzeszny

 przysł. grzesznie

Wiktionary


grzeszniczka

ko­bie­ta, która po­peł­nia grze­chy; grzesz­ni­ca


SJP.pl


grzesznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób grzesz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzeszność ż., grzech m., grzeszenie n., grzesznik m., grzesznica ż.

 czas. grzeszyć ndk.

 przym. grzeszny

Wiktionary


grzeszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: grzesz­nie


SJP.pl


grzeszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: grzesz­ny; bar­dziej grzesz­ny


SJP.pl


grzesznik

osoba po­peł­nia­ją­ca grze­chy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto grze­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mówił pan, że do­słow­nie lada ty­dzień na­stą­pi ko­niec świa­ta, że zstą­pią ar­cha­nio­ło­wie z ogni­sty­mi mie­cza­mi i będą ści­nać głowy grzesz­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛʃʲɲik, AS: gžešʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzech m., grzeszek m.

:: fż. grzesznica ż.

 czas. grzeszyć ndk.

 przym. grzeszny

 przysł. grzesznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbłąkana owca, zbłąkana owieczka

Wiktionary


grzeszność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co grzesz­ne; cecha tego, kto grzesz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzech m., grzeszenie n., grzesznik m., grzesznica ż.

 czas. grzeszyć ndk.

 przym. grzeszny

 przysł. grzesznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemoralność

Wiktionary


grzeszny

przy­miot­nik

 (1.1) po­peł­nia­ją­cy grze­chy; taki, który czyni rze­czy złe, nie­wła­ści­we, nie­do­bre, nie­mo­ral­ne

 (1.2) bę­dą­cy grze­chem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­da­waj się z tą grzesz­ną ko­bie­tą!

 (1.2) Tonę w grzesz­nych my­ślach, jak wyjść z tego bagna?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛʃnɨ, AS: gžešny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzech m., grzeszność ż., grzesznik m., grzesznica ż.

 przysł. grzesznie

 czas. grzeszyć ndk.

Wiktionary


grzeszyć

1. do­pu­szczać się grze­chu, złego uczyn­ku;
2. odz­na­czać się czymś ujem­nym


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) rel. po­peł­niać grzech, łamać za­sa­dę (naj­czę­ściej mo­ral­ną) na­rzu­co­ną przez dany sy­stem re­li­gij­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­wia­dam się Bogu wszech­mo­gą­ce­mu i wam wszyst­kim, że zgrze­szy­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛʃɨt͡ɕ, AS: gžešyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzech m., grzeszek m., grzesznik m., grzesznica ż., grzeszność ż., grzeszenie n.

 przym. grzeszny

 przysł. grzesznie

Wiktionary


grzewczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ogrze­wa­niem bu­dyn­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sezon grzew­czy już roz­po­czął się, a ka­lo­ry­fe­ry wciąż zimne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛft͡ʃɨ, AS: gžefčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzejnik mrz., nagrzewnica ż., grzałka ż., grzanie n., ogrzewanie n., grzaniec n.

 czas. grzać ndk., ogrzewać ndk., ogrzać dk., wygrzewać ndk., wygrzać dk., nagrzewać ndk., nagrzać dk., podgrzewać ndk., podgrzać dk., zgrzewać ndk., zgrzać dk.

 przym. grzejny, ogrzewczy, ogrzewniczy

 przysł. grzewczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzejny, ogrzewczy

Wiktionary


grześ

zdrob­nie­nie od: Grze­gorz (imię mę­skie); Grze­siek, Grze­sio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Grze­gorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. dwu­wierz­choł­ko­wy szczyt w Ta­trach Za­chod­nich, znaj­du­ją­cy się na gra­ni­cy pol­sko-sło­wac­kiej;

Wiktionary

Grześ (słow. "Lúčna", 1653 m) – dwu­wierz­choł­ko­wy szczyt w Ta­trach Za­chod­nich, znaj­du­ją­cy się w grzbie­cie gra­nicz­nym na za­chód od Po­la­ny Cho­cho­łow­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grześ spadł z ro­we­ru i zła­mał szczę­kę.

 (1.1) Mój syn Grześ na te­go­rocz­ny obóz har­cer­ski po­je­dzie w Bie­szcza­dy.

 (1.1) Idzie Grześ / Przez wieś, / Worek pia­sku nie­sie, / A przez dziur­kę / Pia­sek ciur­kiem / Sypie się za Grze­siem.

 (2.1) By­li­śmy wczo­raj z Jo­na­ta­nem na Grze­siu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛɕ, AS: gžeś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzegorz m., Grzesiek m., Grzesio m., Grzesiu mos.

 przym. Grzegorzowy, Grzesiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Grzesiek, Grzesio

Wiktionary


grześczak

naz­wi­sko


SJP.pl


grześkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grześkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ali­cja Grześ­ko­wiak – pol­ski po­li­tyk
  • Ka­zi­mierz Grześ­ko­wiak – pol­ski pi­sarz i ar­ty­sta estra­do­wy
  • Ma­ciej Grześ­ko­wiak – pol­ski dzien­ni­karz
  • Wło­dzi­mierz Grześ­ko­wiak – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik i po­li­tyk

Wikipedia


grześkowie

zdrob­nie­nie od: Grze­gorz (imię mę­skie); Grześ, Grze­sio


SJP.pl


grześkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Grześ­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


grześć

daw­niej: grze­bać


SJP.pl


grzmieć

1. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki; hu­czeć, ry­czeć;
2. gło­śno mówić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) o nie­bie, zaz­wy­czaj w cza­sie burzy: wy­da­wać grzmot

cza­sow­nik wła­ści­wy nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) wy­da­wać gło­śne, ni­skie dźwię­ki ni­czym grzmot

 (2.2) mówić gło­śno i do­bit­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­pierw się bły­ska, a potem grzmi.

 (2.1) Wen­ty­la­tor gwał­tow­nie grze­cho­cze gdzieś na głów­nym po­kła­dzie, a teraz nie­przer­wa­nie grzmi beł­kot­li­wym, żwi­ro­wa­tym od­gło­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzmot mrz., grzmocik mrz., grzmienie n., odegrzmienie n., odgrzmienie n., odgrzmiewanie n., pogrzmiewanie n., przegrzmienie n., rozgrzmienie n., zagrzmienie n.

 czas. odegrzmieć dk., odgrzmieć dk., odgrzmiewać ndk., pogrzmiewać ndk., przegrzmieć dk., rozgrzmieć dk., zagrzmieć dk.

 przym. grzmiący

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dudnić, huczeć

Wiktionary


grzmiąca

1. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki; hu­czeć, ry­czeć;
2. gło­śno mówić


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzmią­ca – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim, w gmi­nie Głu­szy­ca
  • Grzmią­ca – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Cy­bin­ka
  • Grzmią­ca – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Grzmią­ca – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Wy­śmie­rzy­ce
  • Grzmią­ca – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Żabia Wola
  • Grzmią­ca – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Bytów
  • Grzmią­ca – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca
  • Grzmią­ca – gmina w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim
  • Grzmią­ca – gro­ma­da w po­wie­cie bia­ło­brze­skim
  • Grzmią­ca – gro­ma­da w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim
  • Grzmią­ca – gro­ma­da w po­wie­cie wał­brzy­skim
  • Grzmią­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca

Wikipedia


grzmiącki

przy­miot­nik od: Grzmią­ca


SJP.pl


grzmiący

1. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki; hu­czeć, ry­czeć;
2. gło­śno mówić


SJP.pl


grzmocik

zdrob­nie­nie od: grzmot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od grzmot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie grzmot, lecz tylko mały grzmo­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzmot m.

 czas. grzmieć

Wiktionary


grzmocić

1. ude­rzać w kogoś lub coś;
2. po­tocz­nie: wy­pi­jać dużą por­cję al­ko­ho­lu;
3. wul­gar­nie: od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­wo­do­wać hałas

Wiktionary


grzmot

1. efekt aku­stycz­ny w po­sta­ci huku (su­che­go trza­sku lub dud­nie­nia), to­wa­rzy­szą­cy pio­ru­no­wi wraz z bły­ska­wi­cą;
2. silny trzask, huk; łomot, ło­skot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) huk to­wa­rzy­szą­cy, wraz z bły­ska­wi­cą, pio­ru­no­wi

 (1.2) silny huk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. rub. po­gard. o bar­dzo dużej, niez­grab­nej ko­bie­cie

 (2.2) pot. niez­grab­ny, stary, czę­sto nie­po­trzeb­ny przed­miot, np. za­wa­dza­ją­cy mebel

Wiktionary

Grzmot – grom dźwię­ko­wy wyt­wo­rzo­ny przez pio­run. W za­leż­no­ści od ro­dza­ju pio­ru­nu oraz jego od­le­gło­ści od słu­cha­ją­ce­go, grzmot może przy­bie­rać formy od ostre­go, gło­śne­go trza­sku do dłu­gie­go, ni­skie­go pom­ru­ku. Nagłe zwięk­sze­nie ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza wsku­tek ude­rze­nia pio­ru­nu po­wo­du­je jego szyb­kie roz­sze­rze­nie się, co z kolei wy­wo­łu­je grom dźwię­ko­wy. Od­le­głość zja­wi­ska od ob­ser­wa­to­ra może być wy­li­czo­na, zna­jąc od­le­głość cza­so­wą po­mię­dzy zo­ba­cze­niem bły­ska­wi­cy a usły­sze­niem grzmo­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po bły­ska­wi­cy czę­sto na­stę­pu­je grzmot.

 (2.2) Wy­po­sa­że­nie tego wy­na­ję­te­go miesz­ka­nia to same grzmo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒmɔt, AS: gžmot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzmienie n., odegrzmienie n., odgrzmienie n., odgrzmiewanie n., pogrzmiewanie n., przegrzmienie n., rozgrzmienie n., zagrzmienie n.

:: zdrobn. grzmocik mrz.

 czas. grzmotnąć, grzmieć ndk., odegrzmieć dk., odgrzmieć dk., odgrzmiewać ndk., pogrzmiewać ndk., przegrzmieć dk., rozgrzmieć dk., zagrzmieć dk.

 przym. grzmiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) huk

 (2.2) kolubryna, landara

Wiktionary


grzmotnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grzmot­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grzmotnąć

Wiktionary


grzmotnąć

1. mocno ude­rzyć się lub kogoś;
2. wydać gło­śny dźwięk;
3. prze­wró­cić się lub upaść z ha­ła­sem;
4. po­tocz­nie: wypić al­ko­hol;
5. wul­gar­nie: odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. grzmo­cić)

 (1.1) ude­rzyć w coś lub w kogoś mocno

 (1.2) rzu­cić coś mocno

 (2.2) pot. grzmot­nąć (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grzmot­nę cię, jeśli się nie zam­kniesz.

 (2.1) Jacek grzmot­nął się w oble­czo­ną w nie­bie­ski pod­ko­szu­lek klat­kę pier­sio­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒmɔtnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: gžmotnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzmotnięcie n., grzmocenie n., grzmot m.

Wiktionary


grzonka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Grzon­ka – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy, spra­wo­zdaw­ca spor­to­wy, pu­bli­cy­sta
  • Jan Grzon­ka – dzia­łacz ple­bi­scy­to­wy, pow­sta­niec ślą­ski, poseł
  • Jan Grzon­ka – pow­sta­niec ślą­ski, dzia­łacz ruchu oporu w cza­sie II wojny świa­to­wej
  • Józef Grzon­ka – pow­sta­niec ślą­ski
  • Paweł Grzon­ka – pol­ski cho­dziarz spor­to­wy.

Wikipedia


grzonkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Grzon­kow­ski – pol­ski ar­ty­sta pla­styk
  • Sta­ni­sław Grzon­kow­ski – pol­ski dzia­łacz związ­ko­wy i po­li­tyk

Wikipedia


grzyb

1. cu­dzo­żyw­ny or­ga­nizm ple­cho­wy, nie­po­sia­da­ją­cy cia­łek zie­le­ni;
2. na­dziem­na część or­ga­niz­mu ple­cho­we­go, w kształ­cie ka­pe­lu­sza osa­dzo­ne­go na nóżce;
3. forma przy­po­mi­na­ją­ca kształ­tem grzyb;
4. po­gard­li­wie: stary, nie­do­łęż­ny czło­wiek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mykol. or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny ple­cho­wy;

 (1.2) owoc­nik grzy­ba (1.1) ka­pe­lu­szo­we­go, np. bo­ro­wik, ma­ślak, kurka, mu­cho­mor

 (1.3) przen. coś w kształ­cie grzy­ba (1.2), np. chmu­ra po wy­bu­chu

 (1.4) pot. grzy­bi­ca, cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez grzy­by (1.1) pa­so­żyt­ni­cze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. ktoś stary, nie­do­łęż­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzyb (owoc­nik) – zbita część grzyb­ni u grzy­bów wyż­szych; w mowie po­tocz­nej grzyb
  • grzy­by – kró­le­stwo or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych
  • Grzyb – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Klo­no­wa
  • Grzyb – część wsi Ga­włów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie So­cha­czew
  • An­drzej Grzyb – pol­ski po­li­tyk PSL, poseł
  • An­drzej Grzyb – pol­ski po­li­tyk PO, se­na­tor
  • Laura Grzyb – pol­ska bok­ser­ka
  • Ma­ciej Grzyb – pol­ski ju­do­ka
  • Rafał Grzyb – pol­ski pił­karz
  • Ste­fan Grzyb – pol­ski na­u­czy­ciel, żoł­nierz
  • Woj­ciech Grzyb (siat­karz) – pol­ski siat­karz
  • Woj­ciech Grzyb (pił­karz) – pol­ski pił­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pleśń na­le­ży do grzy­bów.

 (1.2) Bab­cia cho­dzi­ła po lesie z wiel­kim ko­szem i kła­dła do niego ze­bra­ne grzy­by.

 (1.3) Nad Hi­ro­szi­mą uno­sił się grzyb po wy­bu­chu bomby ato­mo­wej.

 (1.4) Wcho­dzi­li­śmy w klap­kach pod prysz­ni­ce, aby nie zła­pać grzy­ba na sto­pach.

 (2.1) Ten grzyb sie­dzi tylko w domu i skar­ży się na cały świat!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɨp, AS: gžyp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzybica ż., grzybnia ż., podgrzybek m., grzybiarz m., grzybiarka ż., zagrzybienie n., grzybowa ż.

:: zdrobn. grzybek m.

 czas. zagrzybić dk., zgrzybieć dk., odgrzybiać ndk., odgrzybić dk.

 przym. grzybny, grzybowy, grzybiczy, zgrzybiały, zagrzybiony, grzybiczny, grzybowaty, grzybniowy, grzybowski, grzybski

 przysł. grzybowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) staruch, dziad, piernik

Wiktionary


grzybczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


grzybek

zdrob­nie­nie od: grzyb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: grzyb

 (1.2) mały grzyb

 (1.3) przed­miot, obiekt przy­po­mi­na­ją­cy swoim kształ­tem owoc­nik grzy­ba

 (1.4) techn. część skła­do­wa za­wo­ru za­my­ka­ją­ca i ot­wie­ra­ją­ca prze­pływ

 (1.5) kraw. przy­rząd do ce­ro­wa­nia

 (1.6) fryz. krót­ka fry­zu­ra dam­ska i (rza­dziej) męska

 (1.7) środ. żegl. wy­wrot­ka jach­tu kilem lub mie­czem do góry

 (1.8) kulin. pol. wy­ro­śnię­ty omlet, spo­rzą­dzo­ny zaz­wy­czaj na bazie ubi­tych jaj, przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem ka­pe­lusz grzy­ba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzy­bek – da­szek chro­nią­cy war­tow­ni­ka albo dy­żur­ne­go przed wa­run­ka­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi
  • grzy­bek – me­ta­lo­wy ele­ment bę­dą­cy czę­ścią punty szpa­do­wej i flo­re­to­wej
  • grzy­bek – ro­dzaj na­cie­ku ja­ski­nio­we­go
  • grzy­bek – wy­wró­ce­nie ża­glów­ki, lub jach­tu do góry dnem
  • grzy­bek – po­tocz­na nazwa awa­ryj­nych wyjść ze schro­nów sto­ją­cych na pol­skich osied­lach
  • grzy­bek – po­tra­wa kuch­ni pol­skiej
  • Grzy­bek – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Osie
  • Grzy­bek – jedna ze skał w re­zer­wa­cie przy­ro­dy Ska­mie­nia­łe Mia­sto w Cięż­ko­wi­cach
  • Grzy­bek – nie­u­ży­wa­na skocz­nia nar­ciar­ska w Czarn­ko­wie
  • Grzy­bek – drew­nia­na ar­chi­tek­tu­ra par­ko­wa w To­ru­niu, przy­sta­nek tram­wa­jo­wy z 1843 roku.
  • Grzy­bek – wzgó­rze w pa­śmie Wzgórz Trzeb­nic­kich na te­re­nie Obor­nik Ślą­skich
  • Grzy­bek – park kra­jo­bra­zo­wo-wy­po­czyn­ko­wy w Obor­ni­kach Ślą­skich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię sosik z grzyb­ka­mi.

 (1.3) Rano widać z okien ho­te­lu po­ru­sza­ją­ce się szyb­ko grzyb­ki pa­ra­so­li i nie­ru­cho­me, za­sty­głe w dzi­wacz­nej pozie, od­wró­co­ne krze­seł­ka ulicz­nej ka­wiar­ni.

 (1.4) …za duży luz zwięk­sza ha­ła­śli­wość pracy roz­rzą­du i ob­cią­że­nia dy­na­micz­ne czę­ści roz­rzą­du, co pro­wa­dzi do przy­spie­szo­ne­go wy­bi­ja­nia gnia­zda za­wo­ru i spo­wo­do­wać może nawet ur­wa­nie grzyb­ka.

 (1.5) Dziu­ra w ce­ro­wa­nej poń­czo­sze wy­da­ła jej się bez­na­dziej­nie wiel­ka, a grzy­bek krę­cił się jak opę­ta­ny, nie mogąc we wnę­trzu tej pięty od­po­wied­nie­go miej­sca zna­leźć.

 (1.7) Wy­ko­na­łem zbyt gwał­tow­ny zwrot i w efek­cie jacht zro­bił grzyb­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨbɛk, AS: gžybek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzyb mrz., grzyb m., grzybnia ż., grzybiarz mos., grzybiarka ż., grzybica ż., grzybowa ż.

 przym. grzybowy, grzybiczny, grzybski

 przysł. grzybowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) grzyb

Wiktionary


grzybi

→ grzyb; grzyb­ny, grzy­bo­wy


SJP.pl


grzybiara

→ grzy­biarz


SJP.pl

Patrz:

grzybiarz

grzybiarka

→ grzy­biarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która lubi zbie­rać grzy­by

Wiktionary

Patrz:

grzybiarz

Wymowa:

IPA: ɡʒɨˈbʲjarka, AS: gžybʹi ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzyb m., grzybek m., podgrzybek m., grzybica ż., grzybienie n., zgrzybienie n., grzybnia ż.

:: fm. grzybiarz m.

 czas. grzybieć ndk., zgrzybieć dk.

 przym. grzybowy, grzybiczny, grzybny, grzybniowy

 przysł. grzybowo

Wiktionary


grzybiarski

→ grzy­biarz


SJP.pl

Patrz:

grzybiarz

grzybiarstwo

za­ję­cie grzy­bia­rza


SJP.pl


grzybiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która lubi zbie­rać grzy­by

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨbʲjaʃ, AS: gžybʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzyb m., grzybek m.

:: fż. grzybiarka ż.

 przym. grzybowy

 przysł. grzybowo

Wiktionary


grzybiasty

po­dob­ny do grzy­ba


SJP.pl


grzybica

cho­ro­ba za­kaź­na ludzi i zwie­rząt wy­wo­ła­na przez mi­kro­sko­pij­ne, pa­so­żyt­ni­cze grzy­by cho­ro­bot­wór­cze; parch, mi­ko­za, my­ko­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez mi­kro­sko­pij­ne grzy­by;

Wiktionary

Grzy­bi­ce ( my­co­ses), – grupa cho­rób za­kaź­nych ludzi i zwie­rząt wy­wo­ła­na przez grzy­by. Wy­wo­łu­je je około 200 ga­tun­ków z 250 tys. opi­sa­nych ga­tun­ków grzy­bów. Są to głów­nie der­ma­to­fi­ty i grzy­by droż­dżo­po­dob­ne, rzad­ko grzy­by ple­śnio­we (po­tocz­nie ple­śnie). Spoś­ród der­ma­to­fi­tów naj­czę­ściej ata­ku­ją der­ma­to­fi­ty zo­o­fil­ne (zwie­rzę­ce) i an­tro­po­fil­ne (ludz­kie), rza­dziej niek­tó­re grzy­by gle­bo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­daw­ko­wa­nie w an­ty­bio­ty­ko­te­ra­pii może pro­wa­dzić do za­chwia­nia rów­no­wa­gi bio­lo­gicz­nej i po­ja­wie­nia się róż­ne­go ro­dza­ju grzy­bic, droż­dżyc itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzybek mzw./mrz., grzybowa ż., grzybnia ż., grzyb

 przym. grzybicowy, grzybiczy, grzybiczny, grzybowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mikoza

Wiktionary


grzybicowy

przy­miot­nik od: grzy­bi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grzy­bi­cą, do­ty­czą­cy grzy­bi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzybica ż.

Wiktionary


grzybiczny

przy­miot­nik od: grzy­bi­ca, np. in­fek­cja grzy­bicz­na, cho­ro­ba grzy­bicz­na; grzy­bi­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy grzy­bi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzybiarka ż., grzybica ż., grzyb m., grzybek m., grzybnia ż., grzybowa ż.

 przym. grzybowy

 przysł. grzybowo

Wiktionary


grzybiczy

przy­miot­nik od: grzy­bi­ca, np. in­fek­cja grzy­bi­cza, cho­ro­ba grzy­bi­cza; grzy­bicz­ny


SJP.pl


grzybiec

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzy­biec (Porp­hy­rel­lus) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych
  • grzy­biec (Bo­li­top­ha­gus) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych
  • Grzy­biec – je­zio­ro w po­wie­cie tu­chol­skim

Wikipedia


grzybienianka

nimfa grzy­bie­nian­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wach­la­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


grzybienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grzy­bieć., po­ra­sta­nie grzy­bem

Wiktionary

Grzy­bie­nie ("Nymp­ha­ea") – ro­dzaj z ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych "Nymp­ha­e­a­ce­ae". Obej­mu­je 58 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, przy czym zróż­ni­co­wa­niem wy­róż­nia się Au­stra­lia, gdzie ro­śnie 17 ga­tun­ków ro­dzi­mych (ko­lej­ne 4 są in­tro­du­ko­wa­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­sto­so­wa­no spe­cjal­ne środ­ki che­micz­ne, by za­trzy­mać grzy­bie­nie tyn­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzybieniowce nmos., zgrzybienie n., grzybiarka ż.

 czas. grzybieć ndk., zgrzybieć dk.

Wiktionary


grzybieniowate

ro­dzi­na ro­ślin wod­nych, o wiel­kich li­ściach i bia­łych lub żół­tych kwia­tach, ros­ną­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej i podz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl

Grzy­bie­nio­wa­te ("Nymp­ha­e­a­ce­ae") – ro­dzi­na hy­dro­fi­tów z rzędu grzy­bie­niow­ców ("Nymp­ha­e­a­les"). Liczy około 64 ga­tun­ków, które w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go łą­czo­ne są w trzy lub pięć ro­dza­jów. Ro­śli­ny te rosną w słod­ko­wod­nych zbior­ni­kach na całym świe­cie (jest to naj­sze­rzej roz­prze­strze­nio­na ro­dzi­na spoś­ród wczes­nych okry­to­na­sien­nych).

Wikipedia


grzybieniowaty

o ce­chach grzy­bie­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


grzybieniowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nymp­ha­e­a­les|Du­mort.|ref=tak., rząd ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do klasy okry­to­na­sien­nych;

Wiktionary

Grzy­bie­niow­ce ("Nymp­ha­e­a­les") – rząd ro­ślin ziel­nych, hy­dro­fi­tów o daw­niej róż­nym uję­ciu sy­ste­ma­tycz­nym. Grupa ta wy­e­wo­lu­o­wa­ła zanim od okry­to­na­sien­nych od­dzie­lił się klad jed­no­li­ścien­nych. Grzy­bie­niow­ce wy­o­dręb­ni­ły się praw­do­po­dob­nie już 171–153 mi­lio­nów lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzy­bie­nie białe za­li­cza­my do grzy­bie­niow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzybienie lm. nmos., grzybieniowe lm. nmos., grzybień ż.

Wiktionary


grzybieniowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


grzybieć

po­tocz­nie: sta­rzeć się; ra­mo­leć, kap­ca­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgrzy­bieć)

 (1.1) mykol. po­ra­stać grzy­bem

 (1.2) pot. sta­wać się zgrzy­bia­łym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli nie na­pra­wisz dachu, strop zacz­nie grzy­bieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzybienie n., grzybiarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleśnieć

 (1.2) ramoleć

Wiktionary


grzybień

po­tocz­nie: sta­rzeć się; ra­mo­leć, kap­ca­nieć


SJP.pl


grzybieńczyk

ro­śli­na z ro­dzi­ny bobr­ko­wa­tych, o li­ściach pły­wa­ją­cych na wo­dzie


SJP.pl

Grzy­bień­czyk ("Nymp­ho­i­des" Seg.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bobr­ko­wa­tych ("Me­ny­ant­ha­ce­ae"). Obej­mu­je 55 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te spo­ty­ka­ne są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie jest w Au­stra­lii, gdzie ro­śnie co najm­niej 19 ga­tun­ków.

Wikipedia


grzybieński

przy­miot­nik od: Grzyb­no


SJP.pl


grzybing

żar­to­bli­wie: grzy­bo­bra­nie


SJP.pl


grzybkowaty

po­dob­ny kształ­tem do grzyb­ka


SJP.pl


grzybkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzybkowy

przy­miot­nik od: grzy­bek


SJP.pl


grzybnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. mykol. forma ple­cha­e­chy grzy­bów, sta­no­wią­ca we­ge­ta­tyw­ne ciało grzy­bów;

Wiktionary

Grzyb­nia ( my­ce­lium) – ple­cha sta­no­wią­ca ciało grzy­bów, zbu­do­wa­na z wy­ro­śnię­tej i roz­ga­łę­zio­nej strzęp­ki lub wielu strzę­pek sku­pio­nych w jed­nym miej­scu. U grzy­bów można wy­róż­nić na­stę­pu­ją­ce stop­nie or­ga­ni­za­cji bu­do­wy: po­je­dyn­cza ko­mór­ka ⇒ strzęp­ka ⇒ grzyb­nia ⇒ owoc­nik lub przetr­wal­nik.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Grzybowo n., grzyb m., grzybek m., grzybiarz m., grzybiarka ż., grzybowa ż., grzybica ż., zagrzybianie n., zagrzybienie n.

 czas. zagrzybiać ndk., zagrzybić dk.

 przym. grzybny, grzybowy, grzybiczy, grzybiczny, grzybniowy, grzybowski

 przysł. grzybowo

Wiktionary


grzybniowy

przy­miot­nik od: grzyb­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grzyb­nią, do­ty­czą­cy grzyb­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzybiarka ż., grzybnia ż., grzyb mrz.

Wiktionary


grzybno

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. nazwa kilku je­zior w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzyb­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bo­bro­wo
  • Grzyb­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Uni­sław
  • Grzyb­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Grzyb­no – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Stara Ki­sze­wa
  • Grzyb­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Brod­ni­ca
  • Grzyb­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Grzyb­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Choj­na
  • Grzyb­no – ko­lo­nia wsi Ró­żań­sko w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno
  • Grzyb­no – osada leśna w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Grzyb­no – nie­ist­nie­ją­ca miej­sco­wość, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard
  • Grzyb­no – gro­ma­da
  • Grzyb­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Grzyb­nie, w gmi­nie Uni­sław, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim

Wikipedia


grzybny

1. → grzyb; grzy­bo­wy, grzy­bi;
2. ob­fi­tu­ją­cy w grzy­by; grzy­bo­daj­ny;
3. pow­sta­ły w wy­ni­ku na­ra­sta­nia grzy­ba - or­ga­niz­mu ży­we­go pa­so­ży­tu­ją­ce­go na in­nych or­ga­niz­mach


SJP.pl


grzybobranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mykol. zbie­ra­nie grzy­bów

Wiktionary

Grzy­bo­bra­nie – po­zy­ski­wa­nie owoc­ni­ków grzy­bów ze sta­no­wisk na­tu­ral­nych.

W kra­jach pół­noc­no­sło­wiań­skich ma­so­wo zbie­ra się wiele ga­tun­ków dzi­kich grzy­bów do celów spo­żyw­czych. Grzy­biar­stwo może być też źró­dłem za­rob­ku, np. dla lud­no­ści są­sia­du­ją­cej z la­sa­mi. Współ­cze­śnie w Pol­sce sta­no­wi czę­sto ro­dzaj hobby lub za­ję­cia re­kre­a­cyj­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opo­wie­ści o wspól­nym za­kła­do­wym grzy­bo­bra­niu czy wspól­nym ogni­sku sta­no­wią istot­ny ele­ment sen­ty­men­tal­nych wspom­nień o mi­nio­nej epoce.

 (1.1) Całą ro­dzi­ną posz­li­śmy na grzy­bo­bra­nie.

 (1.1) Za­sad­ni­czo na grzy­bo­bra­nie można się wy­brać przez cały rok, jed­nak naj­le­piej jest to robić je­sie­nią, zwła­szcza jeśli koń­ców­ka lata była cie­pła i wil­got­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡʒɨbɔˈbrãɲɛ, AS: gžybobrãńe

Wiktionary


grzybobójczy

zwal­cza­ją­cy grzy­by; fun­gi­cy­dal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) mykol. taki, który za­bi­ja grzy­by i za­po­bie­ga ich roz­wo­jo­wi oraz po­ja­wie­niu się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Bliz­ny” po ucię­ciach sma­ro­wa­ne są spe­cjal­nym pre­pa­ra­tem grzy­bo­bój­czym - tłu­ma­czy Krzysz­tof Szy­mań­ski. - Drze­wa odro­dzą się na wios­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡʒɨbɔˈbujt͡ʃɨ, AS: gžybobui ̯čy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeciwgrzybowy

Wiktionary


grzybobójka

pre­pa­rat grzy­bo­bój­czy


SJP.pl


grzybodajny

ob­fi­tu­ją­cy w grzy­by


SJP.pl


grzybolubka

drob­na mu­chów­ka z ro­dzi­ny bed­li­szek; bed­lisz­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzy­bo­lub­ka (Aste­rop­ho­ra) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kęp­kow­co­wa­tych
  • grzy­bo­lub­ka (Au­ta­lia) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych

Wikipedia


grzybolubny

po­chwiak grzy­bo­lub­ny - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny łu­skow­co­wa­tych


SJP.pl


grzybopodobny

1. ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści grzy­bów; przy­po­mi­na­ją­cy grzyb;
2. pro­ti­sty grzy­bo­po­dob­ne - nie­for­mal­na grupa pro­ti­stów za­li­cza­nych daw­niej do grzy­bów


SJP.pl


grzybowa

po­tocz­nie: zupa grzy­bo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. zupa z grzy­bów świe­żych lub su­szo­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: grzy­bo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzy­bo­wa – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy We­so­ła
  • Grzy­bo­wa – przy­sió­łek wsi Gdów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Grzy­bo­wa – ko­lo­nia wsi Ślad­ków Duży w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Grzy­bo­wa – skała w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­szcze­gól­nie lubię grzy­bo­wą, ale jeśli nie ma nic in­ne­go, to zjem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzybowo n., Grzyb mrz., grzyb m., grzybek m., grzybkowanie n., grzybica ż., zagrzybienie n., zgrzybienie n., grzybiarka ż., grzybiarz mos., grzybnia ż.

 czas. grzybkować ndk., zagrzybić dk., zgrzybieć dk.

 przym. grzybowy, grzybiczny, zgrzybiały, grzybny, grzybowski, grzybski, grzybowaty

 przysł. grzybowo, grzybicznie, zgrzybiale

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa grzybowa; gwara. grzybianka, grzybowianka, grzybówka, grzybula

Wiktionary


grzybowaty

po­dob­ny kształ­tem do grzy­ba


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy grzyb, w kształ­cie grzy­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pu­sty­ni wi­dzie­li­śmy grzy­bo­wa­te ostań­ce skal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzyb mrz., grzybowa ż.

 przym. grzybowy

 przysł. grzybowo

Wiktionary


grzybowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzy­bo­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki
  • Grzy­bo­wi­ce – część mia­sta Prósz­ków
  • Grzy­bo­wi­ce – część mia­sta Za­brze
  • Grzy­bo­wi­ce Małe
  • Grzy­bo­wi­ce Wiel­kie
  • Grzy­bow­ce

Wikipedia


grzybowisko

miej­sce w lesie, gdzie rosną grzy­by


SJP.pl


grzybowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób świad­czą­cy o obec­no­ści grzy­bów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzy­bo­wo – część mia­sta Lesz­no
  • Grzy­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Re­gi­min
  • Grzy­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wieczf­nia Ko­ściel­na
  • Grzy­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż
  • Grzy­bo­wo – część wsi Stad­ni­ki w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Gro­dzisk
  • Grzy­bo­wo – część wsi Pol­ni­ca w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Grzy­bo­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na
  • Grzy­bo­wo – przy­sió­łek wsi Kro­no­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Ryn
  • Grzy­bo­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Re­szel
  • Grzy­bo­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki
  • Grzy­bo­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia
  • Grzy­bo­wo - nie­ist­nie­ją­ca za­gi­nio­na osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy drze­wa­mi za­pach­nia­ło grzy­bo­wo, sta­ru­cha przy­spie­szy­ła kroku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzyb mrz., grzybek mrz., grzybkowanie n., grzybica ż., grzybowa ż., zagrzybienie n., zgrzybienie n., grzybiarka ż., grzybiarz mos., grzybnia ż.

 czas. grzybkować ndk., zagrzybić dk., zgrzybieć dk.

 przym. grzybiczny, zgrzybiały, grzybny, grzybowaty, grzybowy

 przysł. grzybicznie, zgrzybiale

Wiktionary


grzybowski

przy­miot­nik od: Grzy­bo­wa Góra, Grzy­bo­wo, Grzy­bów, Grzy­bów Dolny, Grzy­bów Hor­now­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Grzy­bo­wa, zwią­za­ny z Grzy­bo­wem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Grzy­bow­ski (1879–1940) – pol­ski dzia­łacz PPS
  • An­drzej Grzy­bow­ski (1930–2020) – pol­ski aktor
  • An­drzej Grzy­bow­ski (ur. 1948) – pol­ski ar­chi­tekt
  • An­drzej Grzy­bow­ski (ur. 1968) – pol­ski le­karz oku­li­sta, dr hab.
  • An­drzej Grzy­bow­ski (1899–1940) – pol­ski po­rucz­nik Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej.
  • An­drzej Grzy­bow­ski – pol­ski le­karz epi­de­mio­log, prof. dr hab.
  • An­drzej Grzy­bow­ski – pol­ski fizyk, dr hab. inż.
  • An­drzej Grzy­bow­ski – pol­ski in­for­ma­tyk, dr hab. inż.
  • An­to­ni Grzy­bow­ski (1911–1944) – pol­ski żoł­nierz, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Au­gust Grzy­bow­ski (1842–1922) – pol­ski du­chow­ny pro­te­stanc­ki
  • Bar­tosz Grzy­bow­ski (ur. 1972) – pol­ski che­mik
  • Bo­le­sław Grzy­bow­ski (1920–1992) – pol­ski in­ży­nier i dzia­łacz emi­gra­cyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W la­sach grzy­bow­skich wi­dzia­no żubra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzyb mos./mrz., Grzyb mrz., Grzybek mrz., grzybnia ż., grzybowa ż., Grzybowo n., grzybowianin mos., grzybowianka ż., grzyby lm nm.

Wiktionary


grzybowy

1. → grzyb; grzyb­ny, grzy­bi;
2. zwią­za­ny z dzia­ła­niem grzy­bów - or­ga­niz­mów ży­wych pa­so­ży­tu­ją­cych na in­nych or­ga­niz­mach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grzy­ba­mi, do­ty­czą­cy grzy­bów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla grzy­bów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzyb m., grzybek m., grzybkowanie n., grzybica ż., grzybowa ż., zagrzybienie n., zgrzybienie n., grzybiarka ż., grzybiarz mos., grzybnia ż.

 czas. grzybkować ndk., zagrzybić dk., zgrzybieć dk.

 przym. grzybiczny, zgrzybiały, grzybny, grzybowaty

 przysł. grzybowo, grzybicznie, zgrzybiale

Wiktionary


grzyboznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o grzy­bach; mi­ko­log, my­ko­log


SJP.pl


grzyboznawczy

zwią­za­ny z nauką o grzy­bach; my­ko­lo­gicz­ny, mi­ko­lo­gicz­ny


SJP.pl


grzyboznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o grzy­bach; mi­ko­loż­ka, my­ko­loż­ka


SJP.pl


grzyboznawstwo

nauka o grzy­bach; mi­ko­lo­gia, my­ko­lo­gia


SJP.pl


grzybożerek

chrzą­szczyk z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych; Bo­le­top­ha­gus re­ti­cu­la­tus


SJP.pl


grzybożywność

zdol­ność niek­tó­rych ro­ślin do po­bie­ra­nia po­kar­mu za poś­red­nict­wem strzę­pek grzy­bów; mi­ko­tro­ficz­ność


SJP.pl


grzybożywny

o ro­śli­nach: zdol­ny do po­bie­ra­nia po­kar­mu za poś­red­nict­wem strzę­pek grzy­bów; mi­ko­tro­ficz­ny


SJP.pl


grzybski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Grzy­ba, zwią­za­ny z Grzy­bem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spra­wę zgło­sił grzyb­ski wójt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzyb mrz., Grzyb mrz., grzybek mrz., grzybianin mos., grzybianka ż., grzybowa ż., grzyby lm nm.

Wiktionary


grzyby

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) mykol. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fungi|R.T. Moore|ref=tak., kró­le­stwo na­le­żą­ce do do­me­ny ją­drow­ców;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: grzyb

Wiktionary

Grzy­by ("Fungi" R.T. Moore) – kró­le­stwo na­le­żą­ce do do­me­ny ją­drow­ców ("Eu­ka­ry­o­ta"). Daw­niej, w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go, tak­son ten miał rangę pod­kró­le­stwa ("Fungi" R.T. Moore, 1971), pod­ty­pu ("Fungi" Engl. 1889) i klasy ("Fungi" Bart­ling, 1830).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nie­nie grzy­bów za­ob­ser­wo­wa­no we wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzyb mrz., Grzyb mrz., Grzybowo n.

 przym. grzybowski, grzybski

Wiktionary


grzybów

1. cu­dzo­żyw­ny or­ga­nizm ple­cho­wy, nie­po­sia­da­ją­cy cia­łek zie­le­ni;
2. na­dziem­na część or­ga­niz­mu ple­cho­we­go, w kształ­cie ka­pe­lu­sza osa­dzo­ne­go na nóżce;
3. forma przy­po­mi­na­ją­ca kształ­tem grzyb;
4. po­gard­li­wie: stary, nie­do­łęż­ny czło­wiek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzy­bów – część mia­sta Kępno
  • Grzy­bów – przy­sió­łek wsi Za­bo­rów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa
  • Grzy­bów – przy­sió­łek wsi An­no­le­sie w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Ru­siec
  • Grzy­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Sza­dek
  • Grzy­bów – część wsi Ba­li­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Grzy­bów – część wsi Burów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Grzy­bów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ma­gnu­szew
  • Grzy­bów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki
  • Grzy­bów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Słu­bi­ce
  • Grzy­bów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce Górne
  • Grzy­bów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Stą­por­ków
  • Grzy­bów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Bo­go­ria

Wikipedia


grzybówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny grzy­bów­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzy­bów­ka – ro­dzaj grzy­bów
  • Grzy­bów­ka – stru­ga, do­pływ rzeki Su­pra­śla

Wikipedia


grzybówkowate

o ce­chach grzy­bów­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Grzy­bów­ko­wa­te ("My­ce­na­ce­ae" Ove­re­em) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").

Wikipedia


grzybówkowaty

o ce­chach grzy­bów­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


grzymalici

śred­nio­wiecz­ny ród ry­cer­ski, osia­dły w Wiel­ko­pol­sce


SJP.pl


grzymalita

czło­nek śred­nio­wiecz­ne­go rodu ry­cer­skie­go, osia­dłe­go w Wiel­ko­pol­sce


SJP.pl


grzymała

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzy­ma­ła – naz­wi­sko
  • Grzy­ma­ła – herb szla­chec­ki
  • Grzy­ma­ła – przy­sió­łek wsi Dą­brów­ka Mal­bor­ska w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Stary Targ
  • Grzy­ma­ła – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Tu­czę­py
  • Grzy­ma­ła – właśc. Sta­ni­sław Sied­lec­ki (1877–1939), pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Adam Grzy­ma­ła-Sied­lec­ki (1876–1967) – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki i te­a­tral­ny, dra­ma­to­pi­sarz i pro­za­ik
  • An­drzej Grzy­ma­ła z Poz­na­nia (zm. 1466) – pol­ski uczo­ny póź­ne­go śred­nio­wie­cza, rek­tor Aka­de­mii Kra­kow­skiej
  • Boh­dan Grzy­ma­ła-Sied­lec­ki (1919-1998) – pol­ski prze­wod­nik tu­ry­stycz­ny zwią­za­ny z War­sza­wą, autor ksią­żek o tym mie­ście
  • Do­ma­rad Grzy­ma­ła (zm. 1324) – bi­skup poz­nań­ski
  • Ed­ward Grzy­ma­ła (1906–1942) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, mę­czen­nik
  • Fran­ci­szek Grzy­ma­ła (1790–1871) – pol­ski poeta i pu­bli­cy­sta
  • Jakub Grzy­ma­ła z Dzier­ża­no­wa (XV wiek) – pol­ski za­kon­nik rzym­sko­ka­to­lic­ki, do­mi­ni­ka­nin, te­o­log i ink­wi­zy­tor

Wikipedia


grzymałów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie hu­sia­tyń­skim, nad rzeką Gniłą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grzy­ma­łów – dawna nazwa mia­sta Swa­rzędz
  • Grzy­ma­łów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Pa­ra­dyż
  • Grzy­ma­łów – dawna wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Pa­rzę­czew
  • Grzy­ma­łów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Sła­bo­szów
  • Grzy­ma­łów – pro­jek­to­wa­ny spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk po­ło­żo­ny na Wy­ży­nie Mie­chow­skiej, na te­re­nie gminy Sła­bo­szów, na pół­noc od Grzy­ma­ło­wa
  • Grzy­ma­łów – mia­sto w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim Ukra­i­ny
  • Grzy­ma­łów – hro­ma­da w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie czort­kow­skim
  • Grzy­ma­łów – dawna gmina

Wikipedia

Powiązane:

 przym. grzymałowski

Wiktionary


grzymek

naz­wi­sko


SJP.pl

Grzy­mek – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Żabia Wola.

Wieś zlo­ka­li­zo­wa­na jest na te­re­nie Wy­so­czyz­ny Raw­skiej na Po­łud­nio­wym Ma­zo­wszu. Grzy­mek pow­stał po re­for­mie ad­mi­ni­stra­cyj­nej w za­bo­rze ro­syj­skim w roku 1866.

Wikipedia


grzymisław

imię mę­skie


SJP.pl

Grzy­mi­sław, Grzy­mo­sław, Grzym­sław, Grzmi­sław, Grzy­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Grzy­mi-" ("grzmieć") i "-sław" ("sława"). Mogło oz­na­czać "po­sia­da­ją­cy sze­ro­ką sławę".

Wikipedia


grzymisława

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Grzy­mi­sław

Wiktionary

Grzy­mi­sła­wa, Grzym­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie. Skła­da się z czło­nu "Grzy­mi-" ("grzmieć") i "-sława" ("sława"). Mogło oz­na­czać "po­sia­da­ją­ca sze­ro­ką sławę". Imię to no­si­ła mał­żon­ka Lesz­ka Bia­łe­go, matka bł. Sa­lo­mei i księ­cia Bo­le­sła­wa Wstyd­li­we­go.

Forma męska: Grzy­mi­sław, Grzy­mo­sław, Grzym­sław, Grzmi­sław, Grzy­sław.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opie­kę nad synem Grzy­mi­sła­wy usi­ło­wał prze­jąć brat Lesz­ka, pre­ten­dent do tronu kra­kow­skie­go, Kon­rad I ma­zo­wiec­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grzymisław m.

Wiktionary


grzymisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Grzy­mi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


grzymisławostwo

Grzy­mi­sław z mał­żon­ką; Grzy­mi­sła­wo­wie


SJP.pl


grzymisławowie

Grzy­mi­sław z mał­żon­ką; Grzy­mi­sła­wo­stwo


SJP.pl


grzymisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Grzy­mi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


grzymkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Grzym­kow­ski (ur. 1947) – pol­ski ar­che­o­log, mu­ze­al­nik, re­gio­na­li­sta i sa­mo­rzą­do­wiec.
  • Jerzy Grzym­kow­ski (1930–2006) – pol­ski pro­za­ik i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy.
  • Sła­wo­mir Grzym­kow­ski (ur. 1968) – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny.

Wikipedia


grzymski

naz­wi­sko


SJP.pl


grzywa

1. u niek­tó­rych zwie­rząt: dłuż­sza sierść po­kry­wa­ją­ca tylną część głowy i kark;
2. po­tocz­nie: bujna czu­pry­na u czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. dłuż­sza sierść niek­tó­rych zwie­rząt znaj­du­ją­ca się na tyl­nej czę­ści głowy lub szyi

 (1.2) bujna czu­pry­na

 (1.3) piana na grzbie­cie fali

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Istot­nie jakiś jeź­dziec zbli­żał się całym pędem i po­chy­lo­ny na siod­le, z twa­rzą ukry­tą w grzy­wie koń­skiej, sma­gał je­szcze na­ha­jem swego źreb­ca, który zda­wał się ziemi nie tykać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨva, AS: gžyva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzywacz m.

:: zdrobn. grzywka ż., grzyweczka ż.

 przym. grzywiasty

Wiktionary


grzywacz

1. duży gołąb o brą­zo­wo­si­nym upie­rze­niu
2. fala wzbu­rzo­nej wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hy­drol. fala na wzbu­rzo­nej wo­dzie z białą pianą na wierz­choł­ku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lum­ba pa­lum­bus|L.|ref=tak., ga­tu­nek ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych o sza­ro­brą­zo­wym upie­rze­niu, z dwie­ma wy­raź­ny­mi bia­ły­mi pla­ma­mi po bo­kach szyi oraz bia­ły­mi pa­sa­mi na skrzy­dłach;

 (2.2) kynol. pies rasy cha­rak­te­ry­zu­ją­cej się obec­no­ścią dłuż­sze­go włosa (grzy­wy) na gło­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzy­wacz – ro­dzaj fali mor­skiej
  • Grzy­wacz – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin
  • Grzy­wacz – część wsi Wil­hel­mów w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Błę­dów
  • Grzy­wacz (116,0 m n.p.m.) – naj­wyż­sze wznie­sie­nie Pasma Wo­liń­skie­go i naj­wyż­szy punkt wyspy Wolin, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Mię­dzyz­dro­je
  • Grzy­wacz (732,6 m n.p.m.) – góra na Po­gó­rzu Or­lic­kim, w pa­śmie Wzgórz Le­wiń­skich, po­ło­żo­ne w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Lewin Kłodz­ki
  • gołąb grzy­wacz – ga­tu­nek go­łę­bia
  • grzy­wacz chiń­ski – rasa psa po­cho­dzą­ca z Chin
  • An­drzej Grzy­wacz – na­u­ko­wiec
  • Jan Grzy­wacz (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ja­nusz Grzy­wacz – pia­ni­sta
  • Jerzy Grzy­wacz – fizyk, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Gdań­skie­go, pre­zes Okrę­gu Po­mor­skie­go Świa­to­we­go Związ­ku Żoł­nie­rzy Armii Kra­jo­wej
  • Ma­ciej Grzy­wacz – muzyk

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. grzywa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gołąb grzywacz

Wiktionary


grzywaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Grzy­wa­czew­ski – pol­ski mie­szcza­nin i woj­sko­wy
  • Jan Grzy­wa­czew­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ma­ciej Grzy­wa­czew­ski – pol­ski pro­du­cent fil­mo­wy, przed­się­bior­ca, wy­daw­ca, dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w okre­sie PRL
  • Sta­ni­sław Grzy­wa­czew­ski – pol­ski pił­karz
  • To­masz Grzy­wa­czew­ski – pol­ski dzien­ni­karz i po­dróż­nik
  • Wal­de­mar Grzy­wa­czew­ski – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm

Wikipedia


grzywak

gry­zoń z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzy­wak (Lop­hio­mys) – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny grzy­wa­ków (Lop­hio­my­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).
  • An­drzej Grzy­wak (1931-2016) – pol­ski uczo­ny, au­to­ma­tyk, in­for­ma­tyk.

Wikipedia


grzyweczka

zdrob­nie­nie od: grzyw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: grzyw­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɨˈvɛt͡ʃka, AS: gžyvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzywa ż., grzywka ż.

Wiktionary


grzywiasty

ma­ją­cy grzy­wę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy grzy­wę, po­kry­ty grzy­wą

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem grzy­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wilki grzy­wia­ste na wol­no­ści żyją na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɨˈvʲjastɨ, AS: gžyvʹi ̯asty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzywa ż., grzywka ż.

Wiktionary


grzywienka

1. grzy­wien­ka zwy­czaj­na - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;
2. ek­spre­syw­nie: grzyw­na


SJP.pl


grzywiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Grzy­wiń­ski – pol­ski, za­pa­śnik, tre­ner, olim­pij­czyk
  • Krzysz­tof Grzy­wiń­ski – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Sta­ni­sław Grzy­wiń­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)

Wikipedia


grzywka

włosy spa­da­ją­ce na czoło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fryz. włosy przy­cię­te tak, że spa­da­ją na czoło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­ciąć cię z grzyw­ką, czy bez?

 (1.1) Miała oczy pełne łez, grzyw­ka się jej roz­wia­ła (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨfka, AS: gžyfka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. grzyweczka ż.

:: zgrub. grzywa ż.

 przym. grzywiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk myjna

Wiktionary


grzywna

kara pie­nięż­na na­kła­da­na przez or­ga­ny są­do­we lub ad­mi­ni­stra­cyj­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. adm. kara pie­nięż­na na­kła­da­na przez or­ga­ny są­do­we lub ad­mi­ni­stra­cyj­ne

 (1.2) hist. jed­nost­ka masy i jed­nost­ka pie­nięż­na uży­wa­na daw­niej w Pol­sce, Cze­chach i na Rusi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzyw­na (prawo)
  • grzyw­na (jed­nost­ka miar)
  • hryw­na – wa­lu­ta Ukra­i­ny
  • Grzyw­na – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża
  • Grzyw­na – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik
  • Grzyw­na – gro­ma­da
  • Grzyw­na – przy­sta­nek ko­le­jow w Grzyw­nej, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Ro­bert Grzyw­na – pol­ski lot­nik, major pilot Sił Po­wietrz­nych (1974–2010)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto przesz­ka­dza lub usi­łu­je przesz­ko­dzić w or­ga­ni­zo­wa­niu lub w prze­bie­gu nie za­ka­za­ne­go zgro­ma­dze­nia, (…) pod­le­ga karze aresz­tu do 14 dni, karze ogra­ni­cze­nia wol­no­ści albo karze grzyw­ny.

 (1.1) Firma ta po­now­nie zo­sta­ła uka­ra­na grzyw­ną w wy­so­ko­ści 50 000 zł za na­ru­sze­nie prze­pi­sów dy­rek­ty­wy o ochro­nie ży­wych zwie­rząt pod­czas tran­spor­tu.

 (1.2) Na srebr­ną re­a­li­za­cję zu­ży­to 247 grzy­wien i 10,5 łuta sre­bra o war­to­ści 3962 ta­la­rów, a cał­ko­wi­ta suma wy­dat­ków zwią­za­nych ze srebr­ną fun­da­cją wy­nio­sła 6182,5 ta­la­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɨvna, AS: gžyvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hrywna ż.

 przym. grzywnowy

Wiktionary


grzywnowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grzywnowy

przy­miot­nik od: grzyw­na


SJP.pl


grzywocz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Grzy­wocz (ur. 1966) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka i płot­kar­ka
  • Krzysz­tof Grzy­wocz (1962–2017) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Mak­sy­mi­lian Grzy­wocz (1922–1982) – pol­ski bok­ser
  • Ro­bert Grzy­wocz (1932–2018) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


grzywoszyjka

grzy­wo­szyj­ka ama­zoń­ska - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl


grządeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: grząd­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grządka ż., grzęda ż.

Wiktionary


grządka

ogra­ni­czo­ny row­ka­mi pas ziemi upraw­nej w ogro­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: grzę­da (drą­żek w kur­ni­ku)

 (1.2) zdrobn. od: grzę­da (pasek ziemi upraw­nej)

Wiktionary

Grząd­ka ( "Grund") – przy­sió­łek wsi Wło­do­wi­ce w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na tej grząd­ce ro­śnie czos­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɔ̃ntka, AS: gžõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzęda ż., rządek mrz., grządeczka ż.

 przym. grzędowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zagonek

Wiktionary


grządziel

część kon­ne­go na­rzę­dzia rol­ni­cze­go; grzą­dziel (r. męski)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. techn. część jed­no­ski­bo­we­go pługa kon­ne­go, do któ­rej przy­mo­co­wa­ny jest kor­pus pługa;

 (1.2) roln. techn. część kon­ne­go ob­syp­ni­ka jed­no­rzę­do­we­go, po­głę­bia­cza lub ramy pługa ra­mo­we­go

Wiktionary

Grzą­dziel – część jed­no­ski­bo­we­go pługa kon­ne­go, do któ­re­go przy­mo­co­wa­ny jest kor­pus pługa. Na grzą­dzie­li umie­szczo­ny jest re­gu­la­tor głę­bo­ko­ści i sze­ro­ko­ści skiby. Za­koń­czo­ny jest za­cze­pem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɔ̃ɲd͡ʑɛl, AS: gžõńʒ́el

Wiktionary


grząski

1. o grun­cie: taki, w któ­rym się za­pa­da; pod­mo­kły, mięk­ki, nie­spo­i­sty;
2. prze­no­śnie o spra­wie, pro­ble­mie: skom­pli­ko­wa­ny, trud­ny do roz­wią­za­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o grun­cie: taki, w któ­rym się za­pa­da, grzęź­nie

 (1.2) przen. o spra­wie, pro­ble­mie taki, w któ­rym nie czu­je­my się pew­nie i bez­piecz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­niem niek­tó­rych pa­ra­fian po­stą­pio­no nie­roz­waż­nie, sta­wia­jąc ko­ściół na tak grzą­skim grun­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzęzawisko n., grząskość ż.

 przysł. grząsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) śliski

Wiktionary


grząskość

cecha pod­mo­kłe­go, mięk­kie­go, nie­spo­i­ste­go grun­tu


SJP.pl


grząźć

za­głę­biać się w czymś grzą­skim; po­grą­żać się; grzęz­nąć


SJP.pl


grzęda

1. po­zio­my drą­żek w kur­ni­ku, na któ­rym może od­po­czy­wać ptact­wo do­mo­we;
2. wy­dzie­lo­ny pas ziemi upraw­nej w ogro­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­zio­my drą­żek w kur­ni­ku, na któ­rym może od­po­czy­wać ptact­wo do­mo­we

 (1.2) wy­dzie­lo­ny pas ziemi upraw­nej w ogro­dzie

 (1.3) forma rzeź­by sko­ru­py ziem­skiej przy­po­mi­na­ją­ca wał

 (1.4) w al­pi­niz­mie: wąska wy­pu­kłość na stro­mym zbo­czu bie­gną­ca z góry na dół

 (1.5) bud. ele­ment kon­struk­cji dachu,

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • grzę­da – ele­ment kon­struk­cji dachu
  • grzę­da – kon­struk­cja wy­ko­rzy­sty­wa­na przy ho­dow­li dro­biu
  • grzę­da – ele­ment wy­po­sa­że­nia chłop­skiej izby
  • grzę­da – w ge­o­mor­fo­lo­gii forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu
  • Grzę­da – część mia­sta Różan, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Różan
  • Grzę­da – część wsi Łyse, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Łyse
  • Grzę­da – część wsi Wejdo, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Łyse
  • Grzę­da – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bisz­ty­nek
  • Grzę­da – gro­ma­da
  • Grzę­da – dawna gmina
  • Grzę­da – wieś w re­jo­nie ka­mio­nec­kim
  • Grzę­da – wieś w re­jo­nie żół­kiew­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Upra­wiasz tru­skaw­ki na grzę­dzie czy w do­ni­cach?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛ̃nda, AS: gžẽnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grządeczka ż., grządka ż., rządek mrz.

 przym. grzędowy

Wiktionary


grzędowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


grzędowy

przy­miot­nik od: grzę­da


SJP.pl


grzędziński

naz­wi­sko


SJP.pl


grzęza

cię­ża­rek do ob­cią­ża­nia sieci ry­bac­kich


SJP.pl


grzęzawisko

miej­sce pod­mo­kłe i grzą­skie; mo­kra­dło, bagno, trzę­sa­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grzą­skie miej­sce sta­no­wią­ce przesz­ko­dę

 (1.2) książk. przen. stan na­gro­ma­dze­nia się trud­no­ści, nie­ko­rzyst­nych uwa­run­ko­wań

Wiktionary

Grzę­za­wi­sko (ang. "The Jun­gle") – po­wieść ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Up­to­na Sinc­la­i­ra, opu­bli­ko­wa­na w 1906. Autor wydał ją włas­nym sump­tem, po­nie­waż ofi­cjal­ni wy­daw­cy oba­wia­li się dru­ko­wać tak kon­tro­wer­syj­ny utwór.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­zbyt także dawno temu, po wielu miej­scach nie było dróg do­brych, i w niek­tó­re za­kąt­ki kraju trud­no się było do­stać po prze­pa­ści­stych grzę­za­wi­skach i wą­wo­zach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzęzawica ż., grzęzawina ż., grzęzidło n., grzęzy lm nm., grzęźnięcie n.

 czas. grząźć ndk., ugrząźć dk., grzęznąć ndk., ugrzęznąć dk.

 przym. grząski, grzęski

 przysł. grząsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) topiel, topielisko

 (1.2) bagno

Wiktionary


grzęznąć

za­głę­biać się w czymś grzą­skim; po­grą­żać się; grząźć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­grą­żać się, za­głę­biać się w czymś grzą­skim, za­pa­dać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cięż­kie wozy grzę­zły po osie w błot­ni­stej mazi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡʒɛ̃w̃znɔ̃ɲt͡ɕ, AS: gžẽũ̯znõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzęźnięcie n., grzęzawisko n., grzęzawica ż., grzęzidło n.

 czas. ugrzęznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grząźć, więznąć

Wiktionary


grzęzy

wy­mio­na u zwie­rzy­ny pło­wej


SJP.pl


grzęźnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|grzęz­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛ̃w̃ʑˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: gžẽũ̯źńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ugrzęznąć, grzęznąć ndk.

 rzecz. grzęzawisko n.

Wiktionary


grób

miej­sce po­chów­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­kry­ty dół, gdzie jest po­cho­wa­ny zmar­ły;

Wiktionary

Grób – nisza wy­ko­pa­na w ziemi (grób ziem­ny), wy­ku­ta w skale (grób skal­ny) lub frag­ment groty (ka­ta­kum­by), w któ­rym pod­czas po­chów­ku skła­da­ne są szcząt­ki zmar­łe­go.

W niek­tó­rych kul­tu­rach do grobu chowa się ciało, w in­nych umie­szcza się tam skre­mo­wa­ne pro­chy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­da­le­ko na­szej miej­sco­wo­ści od­na­le­zio­no groby żoł­nie­rzy z cza­sów dru­giej wojny świa­to­wej.

 (1.1) Kto re­wo­lu­cję robi po­ło­wicz­nie, sam sobie kopie grób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrup, AS: grup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grobowiec m., nagrobek m., pogrobowiec m., grobowniki nmos., grobisko n., grobownik m., grobowniki nmos.

:: zdrobn. grobek m.

 przym. grobowy, nagrobkowy, nagrobny, pozagrobowy, pogrobowy

 przysł. grobowo

Wiktionary


gróbarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gróbarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gra­barz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gró­barz z po­mo­cą pa­rob­cza­ków po­sta­wił trum­nę na ka­ta­fal­ku i za­pa­lił dwa­dzie­ścia czte­ry świec. „Za trzy­dzie­ści reń­skich dość świa­tła, po­wie­dział ksiądz ple­ban” — tak ob­ja­śniał gró­barz cie­ka­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrubaʃ, AS: grubaš

Wiktionary


gróbek

re­gio­nal­nie: gro­bek - mały grób


SJP.pl


gród

1. daw­niej: osada obron­na; oś­ro­dek wła­dzy lo­kal­nej;
2. pod­nio­słe okre­śle­nie mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pre­hi­sto­rycz­na lub śred­nio­wiecz­na osada obron­na oto­czo­na wałem;

 (1.2) hist. ro­dzaj usłu­gi wy­ko­ny­wa­nej przy bu­do­wie zamku

 (1.3) przest. lub książk. mia­sto

 (1.4) daw. in­stan­cja są­do­wa dla szlach­ty

Wiktionary

Gród, "gard" – pre­hi­sto­rycz­ne lub śred­nio­wiecz­ne osady obron­ne w for­mie sku­pisk do­mostw, go­spo­darstw (lub wczes­ne­go mia­sta) oto­czo­nych wałem, murem lub czę­sto­ko­łem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡrut, AS: grut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grodzisko n., Grodzka ż., Gródczany nmos., podgrodzie n.

 przym. grodowy, grodzki

Wiktionary


gródczanin

miesz­ka­niec Gród­ka, Gród­ka nad Du­naj­cem


SJP.pl


gródczanka

miesz­kan­ka Gród­ka, Gród­ka nad Du­naj­cem


SJP.pl


gródecki

przy­miot­nik od: Gró­dek, Gró­dek nad Du­naj­cem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gród­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gródek mrz.

Wiktionary


gródek

zdrob­nie­nie od: gród; gro­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim;

 (1.2) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gró­dek – część mia­sta Wołów
  • Gró­dek – wieś w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów
  • Gró­dek – wieś w pow. świec­kim, w gmi­nie Drzy­cim
  • Gró­dek – osada leśna w pow. świec­kim, w gmi­nie Drzy­cim
  • Gró­dek – wieś w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Hru­bie­szów
  • Gró­dek – wieś w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Gró­dek – wieś w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Jar­czów
  • Gró­dek – frag­ment Sta­re­go Mia­sta w Kra­ko­wie
  • Gró­dek – część wsi Żarki, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Li­biąż
  • Gró­dek – wieś w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gry­bów
  • Gró­dek – część wsi Czar­ny Potok, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Gró­dek – osada w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡru.dɛk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gródecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gródek Podolski, Gródek Bedrychowski

 (1.2) Gródek Jagielloński

Wiktionary


gródź

ścia­na dzie­lą­ca ka­dłub stat­ku na prze­dzia­ły


SJP.pl

Gródź – pio­no­wa prze­gro­da w po­sta­ci ścia­ny, umie­szczo­na wzdłuż­nie lub po­przecz­nie wew­nątrz ka­dłu­ba jed­nost­ki pły­wa­ją­cej. Od stro­ny kon­struk­cyj­nej speł­nia taką samą rolę jak wręgi lub rama wrę­go­wa, czyli usz­tyw­nia kon­struk­cję ka­dłu­ba, a po­nie­waż do­dat­ko­wo za­my­ka okre­ślo­ną prze­strzeń, to sta­no­wi czyn­nik se­pa­ru­ją­cy, dzie­ląc wnę­trze ka­dłu­ba na prze­dzia­ły.

Wikipedia


grójczanin

miesz­ka­niec Grój­ca


SJP.pl


grójczanka

miesz­kan­ka Grój­ca


SJP.pl


grójec

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. kra­ter ude­rze­nio­wy na po­wierzch­ni Marsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi, przy­siół­ków i dziel­nic miast w Pol­sce

Wiktionary

Gró­jec – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu gró­jec­kie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Gró­jec. Leży 45 km na po­łud­nie od War­sza­wy, na po­gra­ni­czu Wy­so­czyz­ny Raw­skiej i Rów­ni­ny War­szaw­skiej. Przez mia­sto prze­pły­wa Mol­ni­ca, bę­dą­ca do­pły­wem rzeki Kra­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąd w Grój­cu mie­ści się przy ulicy Bu­dow­la­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrujɛt͡s, AS: grui ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grójczanin m., grójczanka ż.

 przym. grójecki, podgrójecki

Wiktionary


grójecki

przy­miot­nik od: Gró­jec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Grój­cem, do­ty­czą­cy Grój­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grójec mrz., grójczanin m., grójczanka ż.

Wiktionary


gróniczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­gó­rek

Wiktionary


grónt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. go­spo­dar­stwo rolne

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zie­mia orna

Wiktionary


grónta

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. fun­da­men­ty

Wiktionary


gróń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. góra, wznie­sie­nie

Wiktionary


grąbczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


grąbkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grąb­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo
  • Grąb­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ju­tro­sin

Wikipedia


grąd

1. las ros­ną­cy na żyz­nych i pod­mo­kłych te­re­nach, z prze­wa­gą gra­bów i dębów;
2. łąka lub pa­stwi­sko na stoku lub innym po­chy­lo­nym te­re­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. wie­lo­ga­tun­ko­wy i wie­lo­war­stwo­wy las li­ścia­sty z prze­wa­gą gra­bów i dębów, na su­chym grun­cie;

 (1.2) gwara. po­ło­żo­ny wyżej suchy teren, znaj­du­ją­cy się poś­ród błot­ni­stych łąk

Wiktionary

Grąd – wie­lo­ga­tun­ko­wy i wie­lo­war­stwo­wy las li­ścia­sty zaz­wy­czaj z prze­wa­gą gra­bów i dębów oraz z udzia­łem róż­nych in­nych ga­tun­ków. W fi­to­so­cjo­lo­gii ze­spo­ły leśne re­pre­zen­tu­ją­ce grądy wy­o­dręb­nia­ne są w zwią­zek ze­spo­łów "Car­pi­nion be­tu­li". Na ma­pach po­ten­cjal­nej ro­ślin­no­ści na­tu­ral­nej Pol­ski lasy grą­do­we do­mi­nu­ją − sta­no­wią 41,6% po­wierzch­ni kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam, gdzie kie­dyś rosły grądy, teraz z re­gu­ły są pola upraw­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grądowy

Wiktionary


grądowy

przy­miot­nik od: grąd


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do grądu, ma­ją­cy zwią­zek z grą­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zbo­czu z lasem grą­do­wym wy­stę­pu­ją licz­ne wczes­no­wio­sen­ne ge­o­fi­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grąd m.

Wiktionary


grądzik

suche miej­sce, mi­ne­ral­ny wzgó­rek w ba­gni­stym tre­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Au­gu­stów. wy­sep­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grą­dzik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród
  • Grą­dzik – część wsi Nowy Brus w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Stary Brus
  • Grą­dzik – część wsi Chmie­le­wo Wiel­kie w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wieczf­nia Ko­ściel­na
  • Grą­dzik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ol­sze­wo-Borki
  • Grą­dzik – ko­lo­nia wsi Żyw­ko­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Gó­ro­wo Iła­wec­kie
  • Grą­dzik – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Grą­dzi­ku, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Grą­dzi­ki

Wikipedia


grądzki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ciej Grądz­ki – sę­dzia ziem­ski, pod­cza­szy i pod­sta­ro­ści wiski
  • Sa­mu­el Grądz­ki – pol­ski kro­ni­karz, hi­sto­ryk, dy­plo­ma­ta i aria­nin
  • Se­ba­stian Grądz­ki – cho­rą­ży, stol­nik, cze­śnik, łow­czy i pod­sta­ro­sta wiski
  • To­masz Grądz­ki – sta­ro­sta, pod­cza­szy i dwo­rza­nin kró­lew­ski
  • Zbi­gniew Grądz­ki – pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii

Wikipedia


grąz

ba­gni­sko, to­pie­li­sko, trzę­sa­wi­sko


SJP.pl


grążawski

przy­miot­nik od: Grą­ża­wy


SJP.pl


grążawy

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Grą­ża­wy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka.

Wikipedia


grążel

ro­śli­na wodna z ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych


SJP.pl

Grą­żel ("Nup­har") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny grzy­bie­nio­wa­tych. Obej­mu­je 15 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej w stre­fie umiar­ko­wa­nej i podz­wrot­ni­ko­wej. Ro­dzaj naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, mniej w Azji i Eu­ro­pie. W tej ostat­niej rosną dwa ga­tun­ki i oba wy­stę­pu­ją także w Pol­sce – grą­żel żółty i drob­ny.

Wikipedia


grążyca

nazwa kacz­ki nur­ku­ją­cej dla zdo­by­cia po­kar­mu, np. czer­ni­ca, edre­don


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. kacz­ka nur­ku­ją­ca; kacz­ka, która pod­czas zdo­by­wa­nia po­kar­mu nur­ku­je na znacz­ną głę­bo­kość, do grupy grą­życ na­le­ży w Pol­sce, mię­dzy in­ny­mi kilka ga­tun­ków z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ayt­hya|ref=tak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡrɔ̃w̃ˈʒɨt͡sa, AS: grõũ̯žyca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczka nurkująca

Wiktionary


grążyce

nazwa kacz­ki nur­ku­ją­cej dla zdo­by­cia po­kar­mu, np. czer­ni­ca, edre­don


SJP.pl


grążyć

daw­niej:
1. za­głę­biać coś w czymś, zwła­szcza cie­kłym, np. w wo­dzie; za­nu­rzać, po­grą­żać;
2. prze­no­śnie: po­wo­do­wać, że coś wnika w głąb cze­goś; za­głę­biać;
3. grą­żyć się:
a) za­głę­biać się w czymś, zwła­szcza cie­kłym, np. w wo­dzie; za­nu­rzać się, po­grą­żać się;
b) prze­no­śnie: wni­kać w głąb cze­goś albo spra­wiać takie wra­że­nie; za­głę­biać się


SJP.pl


grębałowki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Grę­ba­ło­wem, do­ty­czą­cy Grę­ba­ło­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grębałów m.

Wiktionary


grębałowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Grę­ba­ło­wem, do­ty­czą­cy Grę­ba­ło­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grębałów m.

Wiktionary


grębałów

Grę­ba­łów – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XVII Wzgó­rza Krze­sła­wic­kie. Dawna wieś, obec­nie osied­le miesz­ka­nio­we. Za­bu­do­wa nie jest zbyt zróż­ni­co­wa­na – pra­wie cały teren po­kry­ty jest dom­ka­mi jed­no­ro­dzin­ny­mi. Nie­wie­le wpraw­dzie po­zo­sta­ło już z daw­nej wsi, acz­kol­wiek po­niek­tó­rzy miesz­kań­cy po­sia­da­ją włas­ne, małe, pry­wat­ne go­spo­dar­stwa o wiel­ko­ści nie prze­kra­cza­ją­cej 0,5 ha[].

Wikipedia


grębień

Grę­bień – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Pąt­nów.

Wikipedia


grębieński

do­ty­czą­cy wsi Grę­bień po­ło­żo­nej na Wy­ży­nie Wie­luń­skiej


SJP.pl


grębiszew

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Grę­bi­szew – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mińsk Ma­zo­wiec­ki. Leży w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści gminy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


grębkowski

przy­miot­nik od: Gręb­ków


SJP.pl


grębków

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gręb­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, sie­dzi­ba gminy Gręb­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Bar­tło­mie­ja Apo­sto­ła.

Gręb­ków leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 697 Liw – Ma­ry­sin.

Wikipedia


gręblin

Grę­blin ( Grãblënò) – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Pel­plin. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 91.

W skład so­łect­wa "Grę­blin" wcho­dzi także Wy­bu­do­wa­nie Grę­bliń­skie

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


grębocice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Grę­bo­ci­ce (niem. "Gramschütz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Grę­bo­ci­ce.

Wikipedia


grębocicki

przy­miot­nik od: Grę­bo­ci­ce


SJP.pl


grębocin

wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na nie­da­le­ko To­ru­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grę­bo­cin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Lu­bicz
  • Grę­bo­cin – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Nowe Brze­sko
  • Grę­bo­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Grę­bo­cin – gro­ma­da
  • Grę­bo­cin – dawna gmina
  • Grę­bo­cin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Grę­bo­cin nad Stru­gą

Wikipedia


grębosz

naz­wi­sko


SJP.pl


gręboszowski

przy­miot­nik od: Grę­bo­szów


SJP.pl


gręboszów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grę­bo­szów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Druż­bi­ce
  • Grę­bo­szów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Grę­bo­szów
  • Grę­bo­szów – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Do­ma­szo­wi­ce
  • Grę­bo­szów – gmina
  • Grę­bo­szów – gro­ma­da
  • Grę­bo­szów – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Stary Grę­bo­szów

Wikipedia


grębowiec

naz­wi­sko


SJP.pl


grębowo

Grę­bo­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


grębowski

przy­miot­nik od: Grę­bów


SJP.pl


grębów

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grę­bów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Grę­bów
  • Grę­bów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Roz­dra­żew
  • Grę­bów – gro­ma­da
  • Grę­bów – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Zabr­nie, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim

Wikipedia


gręda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. trucht koń­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃nda, AS: grẽnda

Wiktionary


grępel

urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do roz­cze­sy­wa­nia wełny, lnu itp.; grę­pla


SJP.pl


grępla

urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do roz­cze­sy­wa­nia wełny, lnu itp.; grę­pel


SJP.pl


gręplarka

1. ma­szy­na włó­kien­ni­cza do grę­plo­wa­nia;
2. po­tocz­nie (rzad­ko): ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się grę­plo­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się grę­plo­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gręplowanie n., gręplarz mos., gręplarnia ż.

 przym. gręplarski, gręplowy

 czas. gręplować

Wiktionary


gręplarnia

za­kład lub dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, w któ­rym od­by­wa się grę­plo­wa­nie; grę­plow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) warsz­tat albo dział w fa­bry­ce włó­kien­ni­czej, w któ­rym od­by­wa się grę­plo­wa­nie

Wiktionary

Grę­plar­nia – za­kład lub dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, w któ­rym od­by­wa się grę­plo­wa­nie. Grę­plo­wa­nie, na­zy­wa­ne też czo­chra­niem lub zgrze­ble­niem, pier­wszy etap przy obrób­ce wełny, po­le­ga­ją­cy na roz­plą­ty­wa­niu włó­kien wełny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡrɛ̃mˈplarʲɲa, AS: grẽmplarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grępel, gręplarka, gręplarz, gręplowanie

 czas. gręplować

 przym. gręplarski, gręplowy

Wiktionary


gręplarski

do­ty­czą­cy grę­plo­wa­nia, grę­pli, grę­pla­rza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą grę­pla­rza, do­ty­czą­cy grę­pla­rza lub grę­plo­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gręplarz mos., gręplowanie n., grępel mrz., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplownia ż., grępla ż.

 czas. gręplować ndk.

 przym. gręplowy

Wiktionary


gręplarz

osoba zaj­mu­ją­ca się grę­plo­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się grę­plo­wa­niem

Wiktionary

Grę­plarz – rze­mieśl­nik, zaj­mu­ją­cy się roz­cze­sy­wa­niem i czy­szcze­niem wełny, z któ­rej póź­niej pro­du­ko­wa­ne jest sukno. Nazwa za­wo­du po­cho­dzi od czyn­no­ści grę­plo­wa­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃mplaʃ, AS: grẽmplaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grępel m., grępla ż., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplowanie n.

 czas. gręplować ndk.

 przym. gręplarski, gręplowy

Wiktionary


gręplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. wy­cze­sy­wa­nie włó­kna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ma­ga­ła matce przy grę­plo­wa­niu i dar­ciu pie­rza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grępel mrz., grępla ż., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplarz mos.

 czas. gręplować ndk.

 przym. gręplarski, gręplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrzeblenie

Wiktionary


gręplować

roz­plą­ty­wać i czy­ścić włó­kna przed przę­dze­niem przy po­mo­cy zgrze­blar­ki lub zgrze­bła; zgrze­blić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) włók. wy­cze­sy­wać włó­kna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na par­te­rze usta­wi­my ma­szy­ny grę­plu­ją­ce wełnę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grępel mrz., grępla ż., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplarz mos., gręplowanie n.

 przym. gręplarski, gręplowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrzeblić

Wiktionary


gręplownia

warsz­tat lub dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, w któ­rym od­by­wa się grę­plo­wa­nie; grę­plar­nia


SJP.pl


gręplowy

przy­miot­nik od: grę­pel lub grę­pla


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grę­plem, do­ty­czą­cy grę­pla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gręplarz mos., gręplowanie n., grępel mrz., gręplarka ż., gręplarnia ż., gręplownia ż., grępla ż.

 czas. gręplować ndk.

 przym. gręplarski

Wiktionary


grępło

nici roz­krę­co­nej liny z włó­kna ro­ślin­ne­go, uży­wa­ne w pra­cach że­glar­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. nici roz­krę­co­nej liny ro­ślin­nej uży­wa­ne do róż­nych prac że­glar­skich i bos­mań­skich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡrɛ̃mpwɔ, AS: grẽmpu̯o

Wiktionary


grętkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gręziak

naz­wi­sko


SJP.pl


gręzy

ba­gni­sko, to­pie­li­sko, trzę­sa­wi­sko


SJP.pl


gs

sym­bol gausa, jed­nost­ki na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Gmin­na Spół­dziel­nia

 (1.2) pot. sklep wie­lo­bran­żo­wy na­le­żą­cy do GS-u (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gmin­na Spół­dziel­nia „Sa­mo­po­moc Chłop­ska”
  • Grupa sztur­mo­wa
    • Grupy Sztur­mo­we – dru­ży­ny har­cer­skie Sza­rych Sze­re­gów
  • Gs – skrót oz­na­cza­ją­cy fi­zycz­ną jed­nost­kę miary gaus
  • Mo­de­le sa­mo­cho­dów:
    • Lexus GS
    • Citroën GS/GSA
  • Go­o­gle Scho­lar
  • GS/OS – sy­stem ope­ra­cyj­ny wy­pro­du­ko­wa­ny przez Apple Com­pu­ter
  • Skrót sto­so­wa­ny w naz­wach grec­kich klu­bów spor­to­wych (Gy­ma­sti­cos Syl­lo­gos, Γυμναστικός Σύλλογος):
    • GS Lamia
    • GS Dia­go­ras Rodos

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­ta­ła tylko, że je­cha­ła ro­we­rem po as­fal­to­wej opa­le­nic­kiej dro­dze do skle­pu GS-u.

 (1.2) Au­to­bu­sy pe­ka­e­sow­skie za­trzy­mu­ją się na przy­stan­ku przed GS-em.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ‿ˈːs, AS: ǵ•‿es

Wiktionary


gs-owski

ge­e­sow­ski; przy­miot­nik od:
a) GS (Gmin­na Spół­dziel­nia "Sa­mo­po­moc Chłop­ska");
b) GS, gees (po­je­dyn­czy sklep)


SJP.pl


gsb

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = tu­ryst. Głów­ny Szlak Be­skidz­ki;

Wiktionary


gsh

tri­pep­tyd zbu­do­wa­ny z kwasu glu­ta­mi­no­we­go, cy­ste­i­ny i gli­cy­ny; glu­ta­tion


SJP.pl


gsm

Glo­bal Sy­stem for Mo­bi­le Te­le­com­mu­ni­ca­tion, Glo­bal­ny Sy­stem Te­le­ko­mu­ni­ka­cji Ru­cho­mej, cy­fro­wy sy­stem te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej


SJP.pl

GSM ( Glo­bal Sy­stem for Mo­bi­le Com­mu­ni­ca­tions, pier­wot­nie Gro­u­pe Spécial Mo­bi­le) – naj­po­pu­lar­niej­szy stan­dard te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej. Sieci opar­te na tym sy­ste­mie ofe­ru­ją usłu­gi zwią­za­ne z trans­mi­sją głosu, da­nych (na przy­kład do­stęp do In­ter­ne­tu) i wia­do­mo­ści w for­mie tek­sto­wej lub mul­ti­me­dial­nej.

Wikipedia


gt

klasa sa­mo­cho­dów spor­to­wych o wy­so­kich osią­gach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GT – GamerTag – tag gra­cza w sieci Xbox Live
  • GT – Grand to­u­rer
  • GT – Gross Ton­na­ge po­jem­ność re­je­stro­wa brut­to:
    • Po­jem­ność brut­to
    • Po­jem­ność re­je­stro­wa
  • GT – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gwa­te­ma­li
  • Gt, GT – Gi­ga­to­na

Wikipedia


gta

[czy­taj: gie-te-A] skrót od: Grand Theft Auto, seria gier kom­pu­te­ro­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grand Theft Auto – seria gier kom­pu­te­ro­wych
  • Grand Theft Auto – pier­wsza gra z serii Grand Theft Auto
  • Grand Theft Auto – film Rona Ho­war­da z 1977 roku
  • GTA – hisz­pań­ska marka sa­mo­cho­du
  • GTA – sin­gel Mor­tal­cia
  • Gre­a­ter To­ron­to Area – aglo­me­ra­cja To­ron­to

Wikipedia


gtm

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = Gli­wic­ki Teatr Mu­zycz­ny

Wiktionary

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

źró­dła.

== GTM (język an­giel­ski.) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = gay the­med movie → film o te­ma­ty­ce ge­jow­skiej

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ‿tɛ‿ˈɛ̃m, AS: ǵe‿te‿ẽm

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== GTM (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = gay themed movie → film o tematyce gejowskiej

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

tłumaczenia.

źródła.

== GTM (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = gay themed movie → film o tematyce gejowskiej

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


gtp

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gu­a­no­zy­no-5′-tri­fos­fo­ran – zwią­zek che­micz­ny
  • GTP (in­for­ma­ty­ka) – Go Text Pro­to­col
  • Good Tra­ding Prac­ti­ce
  • GPRS Tun­ne­ling Pro­to­col

Wikipedia


gu

nie­o­kre­ślo­ny dźwięk wy­da­wa­ny przez dziec­ko za­czy­na­ją­ce mówić; zwy­kle pow­ta­rza­ny


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja, czę­sto pow­tó­rzo­na, na­śla­du­ją­ca ga­wo­rze­nie ma­łe­go dziec­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu – chiń­skie brą­zo­we na­czy­nie do wina
  • Ei­le­en Gu – chiń­ska nar­ciar­ka do­wol­na po­cho­dze­nia ame­ry­kań­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡu, AS: gu

Wiktionary


guacamole

[czy­taj: gła­ka­mo­le] sos z utar­tych gru­szek awo­ka­do


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. mek­sy­kań­ski sos przy­rzą­dza­ny na bazie awo­ka­do;

Wiktionary

Gu­a­ca­mo­le – mek­sy­kań­ski sos ("salsa") przy­rzą­dza­ny na bazie awo­ka­do.

Gu­a­ca­mo­le przy­rzą­dza­no już w cza­sach az­tec­kich. Oprócz awo­ka­do do sosu do­da­je się także li­mon­kę i sól. Po­szcze­gól­ne ro­dza­je gu­a­ca­mo­le mogą za­wie­rać po­mi­do­ry, pa­pry­kę chili, ce­bu­lę, ko­len­drę, czos­nek i inne przy­pra­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do spo­rzą­dze­nia gu­a­ca­mo­le przy­da ci się li­mon­ka.

Wiktionary


guadalajara

[czy­taj: gła­da­la­ha­ra]
1. duże mia­sto w Mek­sy­ku;
2. mia­sto w Hisz­pa­nii;
3. pro­win­cja w Hisz­pa­nii


SJP.pl

– sto­li­ca stanu Ja­li­sco i sie­dzi­ba gminy Gu­a­da­la­ja­ra. Mia­sto po­ło­żo­ne jest w cen­tral­nym re­gio­nie Ja­li­sco w za­chod­nio-pa­cy­ficz­nej czę­ści Mek­sy­ku. Jest drugą naj­bar­dziej za­lud­nio­ną gminą Mek­sy­ku z licz­bą miesz­kań­ców 1 564 514. Ob­szar miej­ski Gu­a­da­la­ja­ry skła­da się z sied­miu przy­le­głych gmin o łącz­nym za­lud­nie­niu 4 328 584 (w 2009 roku) spra­wia­jąc, że Gu­a­da­la­ja­ra jest tuż zaraz za Mek­sy­kiem naj­bar­dziej za­lud­nio­nym ob­sza­rem miej­skim. Gmina jest dru­gim ob­sza­rem pod wzglę­dem gę­sto­ści za­lud­nie­nia w Mek­sy­ku.

Wikipedia


guadalajarski

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Gu­a­da­la­ja­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwadalaˈxarsʲci, AS: gu̯adalaχarsʹḱi

Wiktionary


guadalcanal

[czy­taj: gładlkaNAL] wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym


SJP.pl

Zo­bacz też: Gu­a­dal­ca­nal (Hisz­pa­nia).

Gu­a­dal­ca­nal ("Isa­ta­bu") – wyspa na Morzu Sa­lo­mo­na (Ocean Spo­koj­ny), o po­wierzch­ni 5302 km², druga co do wiel­ko­ści wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Sa­lo­mo­na, na­le­żą­ca do pań­stwa Wyspy Sa­lo­mo­na. Nazwę swą zaw­dzię­cza hisz­pań­skie­mu od­kryw­cy Álvaro de Mendaña de Neyra po­cho­dzą­ce­mu z pro­win­cji Se­wil­li.

Wikipedia


guadalupe

1. wyspa wul­ka­nicz­na na Oce­a­nie Spo­koj­nym;
2. mia­sto w Mek­sy­ku;
3. mia­sto w Hisz­pa­nii;
4. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
5. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­a­da­lu­pe – mia­sto w Hisz­pa­nii w pro­win­cji Cáceres, we wspól­no­cie au­to­no­micz­nej Estre­ma­du­ra
  • Gu­a­da­lu­pe – mia­sto w Ko­sta­ry­ce
  • Gu­a­da­lu­pe – mia­sto na Wy­spach Świę­te­go To­ma­sza i Ksią­żę­cej
  • Gu­a­da­lu­pe – mia­sto w de­par­ta­men­cie An­tio­qu­ia
  • Gu­a­da­lu­pe – mia­sto w de­par­ta­men­cie Huila
  • Gu­a­da­lu­pe – mia­sto w de­par­ta­men­cie San­tan­der
  • Gu­a­da­lu­pe – wyspa na­le­żą­ca do Mek­sy­ku na Oce­a­nie Spo­koj­nym
  • Gu­a­da­lu­pe (Villa de Gu­a­da­lu­pe) – mia­sto w sta­nie Nuevo León
  • Gu­a­da­lu­pe (Villa de Gu­a­da­lu­pe) – mia­sto i gmina w sta­nie San Luis Potosí
  • Gu­a­da­lu­pe – mia­sto w sta­nie Chi­hu­a­hua
  • Gu­a­da­lu­pe – mia­sto w sta­nie Za­ca­te­cas
  • Gu­a­da­lu­pe – miej­sco­wość w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie hrab­stwo Ma­ri­co­pa

Wikipedia


guaifenezyna

[czy­taj: gła-ife­ne­zy­na] syn­te­tycz­ny lek wykrz­tu­śny


SJP.pl


guajak

drze­wo z Ame­ry­ki Środ­ko­wej, wyt­wa­rza­ją­ce duże ilo­ści ży­wi­cy po­wszech­nie uży­wa­nej do pro­duk­cji sy­ro­pów wykrz­tu­śnych; gwa­ja­ko­wiec le­kar­ski; drze­wo gwa­ja­ko­we; gwa­ja­kol


SJP.pl


guajawa

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne m.in. dla smacz­nych owo­ców w kształ­cie grusz­ki; gwa­ja­wa, guawa, gu­ja­wa, grusz­la, psy­dia


SJP.pl


guajazyl

nazwa hand­lo­wa leku wykrz­tu­śne­go za­wie­ra­ją­ce­go gwa­ja­fe­ne­zy­nę


SJP.pl


gualfard

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świę­ty Gu­al­fard z Augs­bur­ga pa­tro­nu­je siod­la­rzom.

Wiktionary


guam

[czy­taj: głam] wyspa na Oce­a­nie Pa­y­ficz­nym, te­ry­to­rium za­mor­skie USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa w Oce­a­nii;

 (1.2) geogr. polit. te­ry­to­rium za­leż­ne Sta­nów Zjed­no­czo­nych na wy­spie Guam (1.1)

Wiktionary

Guam (Te­ry­to­rium Guamu, Guåhan,) – wyspa w po­łud­nio­wej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Ma­ria­nów w Mi­kro­nez­ji, te­ry­to­rium nie­in­kor­po­ro­wa­ne Sta­nów Zjed­no­czo­nych, ze sto­li­cą w Hagåtña.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡuwãm, AS: guu̯ãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Guamczyk mos., Guamka ż.

 przym. guamski

Wiktionary


guamczyk

[czy­taj: głam­czyk] miesz­ka­niec Guam (te­ry­to­rium za­mor­skie­go USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Guamu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Guam mrz.

:: fm. Guamka ż.

 przym. guamski

Wiktionary


guamka

[czy­taj: głam­ka] miesz­kan­ka Guam


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Guamu

Wiktionary

Gu­am­ka (ros. Гуамка) – chu­tor (ros. хутор) w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, w re­jo­nie ap­sze­roń­skim. Wcho­dzi w skład osied­la wiej­skie­go Ni­że­go­rod­sko­je.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Guam mrz.

:: fm. Guamczyk mos.

 przym. guamski

Wiktionary


guamski

zwią­za­ny z Gu­a­mem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Guamu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego po­ja­wie­nie się wpra­wi­ło w zdu­mie­nie pra­cu­ją­cych nad brze­giem morza gu­am­skich ry­ba­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Guam mrz., Guamczyk mos., Guamka ż.

Wiktionary


guan

chiń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl


guanabana

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach; fla­szo­we drze­wo; fla­szo­wiec mięk­ko­cier­ni­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. guanábana.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­nym re­jo­nem upra­wy gu­a­na­ba­ny jest Ame­ry­ka Środ­ko­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡuwãnaˈbãna, AS: guu̯ãnabãna

Wiktionary


guanahani

in­diań­ska nazwa wyspy San Sal­va­dor le­żą­cej na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, w ar­chi­pe­la­gu Ba­ha­mów


SJP.pl

Gu­a­na­ha­ni – uży­wa­na przez rdzen­nych miesz­kań­ców nazwa jed­nej z wysp w ar­chi­pe­la­gu Ba­ha­mów, na któ­rej 12 paź­dzier­ni­ka 1492 pod­czas pier­wszej swej wy­pra­wy wy­lą­do­wał po ponad dwu­mie­sięcz­nym rej­sie Krzysz­tof Ko­lumb.

Nie ma zgod­no­ści wśród hi­sto­ry­ków, która to była w rze­czy­wi­sto­ści wyspa. Przez wiele lat uwa­ża­no, że była to "Wyspa Wat­lin­ga", zwana dziś San Sal­va­dor, ale od około 1986 uważa się, że bar­dziej praw­do­po­dob­na jest nie­wiel­ka Sa­ma­na Cay.

Wikipedia


guanako

lama z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych, ży­ją­ca w gó­rach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; gwa­na­ko


SJP.pl


guanciale

[czy­taj: głan­cia­le] pe­klo­wa­ny po­li­czek wie­przo­wy lub pod­gard­le, spe­cjal­ność kuch­ni wło­skiej


SJP.pl

– spe­cjal­ność kuch­ni wło­skiej, ro­dzaj doj­rze­wa­ją­cej węd­li­ny; krót­ko pe­klo­wa­ny po­li­czek wie­przo­wy lub pod­gard­le.

Pod­gard­le świni pe­klu­je się przez 3-4 ty­god­nie w soli, cu­krze i in­nych przy­pra­wach. "Gu­an­cia­le" ce­chu­je się znacz­nie wyż­szą za­war­to­ścią tłu­szczu w po­rów­na­niu do pan­cet­ty. Ma też bar­dziej de­li­kat­ną struk­tu­rę.

Wikipedia


guangdong

pro­win­cja w Chi­nach; Ku­ang­tung


SJP.pl

Gu­ang­dong (; chiń. upr. 广东; chiń. trad. 廣東; pi­ny­in "Guǎngdōng"; Wade-Giles "Kuang-tung"; jy­ut­ping "gwong2 dung1") – po­łud­nio­wo-wschod­nia pro­win­cja Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej. Jest naj­licz­niej za­lud­nio­ną pro­win­cją w Chi­nach.

Jej prze­sta­rza­ła nazwa po­cho­dzą­ca z tran­skryp­cji fran­cu­skiej brzmi "Pro­win­cja Kan­ton", co utrud­nia iden­ty­fi­ka­cję, bo "Kan­ton" to także spol­szczo­na nazwa Gu­angz­hou, sto­li­cy pro­win­cji Gu­ang­dong. W pro­win­cji Gu­ang­dong, a także w Hong­kon­gu i Makau uży­wa­ny jest język kan­toń­ski.

Wikipedia


guangxi

[czy­taj: kłangs-i] au­to­no­micz­ny re­gion w Chi­nach; Ku­ang­si


SJP.pl


guanidyna

sil­nie za­sa­do­wa, hi­gro­sko­pij­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na


SJP.pl

Gu­a­ni­dy­na, imi­no­mocz­nik – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, na­le­żą­cy do grupy imin, jest po­chod­ną mocz­ni­ka. Po­chod­ny­mi gu­a­ni­dy­ny są m.in. kre­a­ty­na, ar­gi­ni­na, TBD. Ma silne wła­ści­wo­ści za­sa­do­we. Jest uży­wa­na do syn­te­zy in­nych waż­nych związ­ków np. barw­ni­ków, leków.

Wikipedia


guanina

za­sa­da pu­ry­no­wa; gwa­ni­na


SJP.pl

Gu­a­ni­na, 2-amino-6-ok­sy­pu­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy puryn, jedna z pię­ciu zasad azo­to­wych, wcho­dzą­cych w skład pod­sta­wo­wych nu­kle­o­ty­dów kwa­sów nu­kle­i­no­wych (DNA i RNA). W kwa­sach nu­kle­i­no­wych two­rzy kom­ple­men­tar­ną parę z cy­to­zy­ną (C).

Gu­a­ni­na to biała sub­stan­cja kry­sta­licz­na nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie. For­mu­je ona krysz­ta­ły mo­le­ku­lar­ne.

Wikipedia


guaninowy

→ gu­a­ni­na; gwa­ni­no­wy


SJP.pl


guanit

mi­ne­ral­ny, nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, fos­fo­ran ma­gne­zo­wo-amo­no­wy; stru­wit


SJP.pl


guano

1. po­kła­dy od­cho­dów pta­sich gro­ma­dzą­ce się na za­chod­nich wy­brze­żach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej oraz po­bli­skich wy­spach, wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako nawóz;
2. po­tocz­nie: rzecz nie­wie­le warta; byle co, śmieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. suche od­cho­dy pta­ków mor­skich lub nie­to­pe­rzy, sto­so­wa­ne jako nawóz;

Wiktionary

Guano – od­cho­dy pta­ków mor­skich (głów­nie kor­mo­ra­nów, pe­li­ka­nów i głup­ta­ków) lub nie­to­pe­rzy, gro­ma­dzą­ce się od wie­ków na po­wierzch­ni ziemi lub w ja­ski­niach, na te­re­nach su­chych, głów­nie na za­chod­nich wy­brze­żach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (Chile, Peru) i wy­spach są­sied­nich. Grube po­kła­dy ek­splo­a­to­wa­ne są jako cenny nawóz na­tu­ral­ny, przy czym niez­rów­no­wa­żo­ne pro­ce­sy wy­do­by­wa­nia guana pta­ków mor­skich mogą skut­ko­wać trwa­łym zni­szcze­niem sied­lisk i zmniej­sze­niem o mi­lio­ny po­pu­la­cji pta­ków mor­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡwãnɔ, AS: gu̯ãno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. guanowy

Wiktionary


guanofor

ro­dzaj chro­ma­to­fo­ru, ko­mór­ka barw­ni­ko­wa za­wie­ra­ją­ca krysz­tał­ki gu­a­ni­ny


SJP.pl


guanozyna

nu­kle­o­zyd za­wie­ra­ją­cy gu­a­ni­nę (za­sa­dę azo­to­wą) po­łą­czo­ną z ry­bo­zą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ro­dzaj nu­kle­o­zy­du;

Wiktionary

Gu­a­no­zy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, nu­kle­o­zyd za­wie­ra­ją­cy gu­a­ni­nę po­łą­czo­ną wią­za­niem "N"-gli­ko­zy­do­wym przez atom N9 z ry­bo­zą w po­sta­ci β--ry­bo­fu­ra­no­zy.

Jest pre­kur­so­rem dla ry­bo­nu­kle­o­ty­dów, jak GMP, GDP i GTP, pow­sta­ją­cych przez ufos­fo­ry­lo­wa­nie atomu C5′ ry­bo­zy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gu­a­no­zy­na jest pre­kur­so­rem dla wielu nu­kle­ty­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡuwãnɔˈzɨ̃na, AS: guu̯ãnozỹna

Wiktionary


guanozynodifosforan

zwią­zek or­ga­nicz­ny zbu­do­wa­ny z gu­a­ni­ny, cukru ry­bo­zy i dwóch reszt fos­fo­ra­no­wych, pow­sta­ją­cy pod­czas hy­dro­li­zy gu­a­no­zy­no­tri­fos­fo­ra­nu


SJP.pl


guanozynotrifosforan

czą­stecz­ka prze­no­szą­ca ener­gię w or­ga­niz­mach ży­wych


SJP.pl


guantanamczyk

miesz­ka­niec Guantánamo


SJP.pl


guantanamka

miesz­kan­ka Guantánamo


SJP.pl


guantanamski

→ Guantánamo (mia­sto na Kubie)


SJP.pl


guanábana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­no­na mu­ri­ca­ta|L.|ref=tak., fla­szo­wiec mięk­ko­cier­ni­sty, drze­wo z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych;

 (1.2) kulin. żół­to­zie­lo­ny owoc guanábany (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) Głów­nym re­jo­nem upra­wy guanábany jest Ame­ry­ka Środ­ko­wa.

Wiktionary


guar

guma guar - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako do­da­tek do żyw­no­ści (E412); guma gu­a­ro­wa


SJP.pl


guaracha

[czy­taj: gła­ra­cza]
1. ga­tu­nek mu­zy­ki wy­wo­dzą­cy się z Kuby;
2. ku­bań­ski ta­niec lu­do­wy


SJP.pl


guarana

1. ama­zoń­ska ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych;
2. słod­ko-gorz­ki napój o wła­ści­wo­ściach ener­ge­tycz­nych


SJP.pl


guarani

1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Pa­rag­wa­ju (1 gu­a­ra­ni = 100 cen­ty­mów);
2. język ple­mion Gu­a­ra­ni


SJP.pl

Gu­a­ra­ni – In­dia­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej za­miesz­ku­ją­cy głów­nie w Pa­rag­wa­ju, a także w Bra­zy­lii, Bo­li­wii i Ar­gen­ty­nie, po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem gu­a­ra­ni, który obok hisz­pań­skie­go, jest jed­nym z dwóch ofi­cjal­nych ję­zy­ków Pa­rag­wa­ju.

Żyją we wspól­no­tach o pa­try­li­ne­ar­nym sy­ste­mie po­kre­wień­stwa.

Wikipedia


guaranie

1. ama­zoń­ska ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych;
2. słod­ko-gorz­ki napój o wła­ści­wo­ściach ener­ge­tycz­nych


SJP.pl


guaranin

ko­fe­i­na znaj­du­ją­ca się w gu­a­ra­nie


SJP.pl


guaranina

ko­fe­i­na znaj­du­ją­ca się w gu­a­ra­nie


SJP.pl


guaranka

człon­ki­ni ple­mie­nia In­dian z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; Gwa­ran­ka


SJP.pl


guaranowy

→ gu­a­ra­na


SJP.pl

Patrz:

guarana

guardafui

przy­lą­dek w So­ma­lii


SJP.pl


guardbook

[czy­taj: gard­buk] tecz­ka z re­kla­ma­mi pra­so­wy­mi


SJP.pl


guari

od­mia­na oża­glo­wa­nia ga­flo­we­go; huari


SJP.pl


guarkernmehl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. guma guar

Wiktionary


guarneri

Gu­ar­ne­ri – ro­dzi­na wło­skich lut­ni­ków, która wy­wo­dzi­ła swe tra­dy­cje z pra­cow­ni Ni­co­li Ama­tie­go, łą­cząc je z wpły­wa­mi sztu­ki lut­ni­czej Stra­di­va­riu­sa, dzia­ła­ła w XVII i XVIII w. w Cre­mo­nie, We­ne­cji i Man­tui.

Naj­wy­bit­niej­si przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny Gu­ar­ne­rich to: An­drea (1626–1698), Pie­tro Gio­van­ni (1655–1720), Bar­to­lo­meo Giu­sep­pe, zwany del Gesù (1698–1744) (na jego skrzyp­cach zwa­nych "Il can­no­ne" grał Niccolò Pa­ga­ni­ni).

Wikipedia


guarowy

guma gu­a­ro­wa - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako do­da­tek do żyw­no­ści (E412); guma guar


SJP.pl


guaviare

rzeka w Ko­lum­bii (w gór­nym biegu - Gu­a­y­a­be­ro)


SJP.pl

Gu­a­via­re – de­par­ta­ment Ko­lum­bii. Leży w środ­ko­wo-po­łud­nio­wej czę­ści kraju. Sto­li­cą de­par­ta­men­tu Gu­a­via­re jest mia­sto San José del Gu­a­via­re.

Wikipedia


guawa

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne m.in. dla smacz­nych owo­ców w kształ­cie grusz­ki; gwa­ja­wa, gu­a­ja­wa, gu­ja­wa, grusz­la, psy­dia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psi­dium|L.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych drzew lub krze­wów z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gojawa, gruszla, gujawa, gwajawa, psydia

Wiktionary


guayaquil

mia­sto w Ek­wa­do­rze


SJP.pl

Gu­a­y­a­qu­il (ofi­cjal­nie San­tia­go de Gu­a­y­a­qu­il) – mia­sto w za­chod­nim Ek­wa­do­rze, sto­li­ca pro­win­cji Gu­a­y­as i sie­dzi­ba kan­to­nu Gu­a­y­a­qu­il. Leży na za­chod­nim brze­gu, nie­da­le­ko jej uj­ścia do Za­to­ki Gu­a­y­a­qu­il. Jest naj­więk­szym mia­stem kraju oraz jego głów­nym por­tem mor­skim.

Wikipedia


gub.

skrót od: gu­ber­nia


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gu­ber­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1863 r. licz­ba szkół cer­kiew­no­pa­ra­fial­nych w gub. gro­dzień­skiej wzro­sła do 238.

Wiktionary


gubacha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Kraju Perm­skim Rosji;

Wiktionary

Gu­ba­cha ( Губа́ха) – mia­sto w Rosji, w Kraju Perm­skim. W 2023 roku li­czy­ło 22 915 miesz­kań­ców. Mia­sto leży w pn.-wsch. czę­ści eu­ro­pej­skiej Rosji, u pod­nó­ża Uralu, nad brze­giem rzeki Koswa (lewym do­pły­wem Kamy), w do­rze­czu Wołgi. Mia­sto leży około 150 km na pół­noc­ny wschód od Permu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gubachiński

Wiktionary


gubachiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gu­ba­chą, do­ty­czą­cy Gu­ba­chy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gubacha ż.

Wiktionary


gubała

naz­wi­sko


SJP.pl


gubałówka

szczyt (1126 m n.p.m.) w Pa­śmie Gu­ba­łow­skim, w po­bli­żu Za­ko­pa­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duża po­la­na na Pod­ha­lu

 (1.2) geogr. ła­god­ny szczyt, na któ­rym znaj­du­je się Gu­ba­łów­ka (1.1);

Wiktionary

Gu­ba­łów­ka – po­dłuż­ne wznie­sie­nie na Po­gó­rzu Gu­ba­łow­skim (Pa­śmie Gu­ba­łow­skim).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­gro­żo­ne są niek­tó­re jej sta­no­wi­ska na Spi­szu i Gu­ba­łów­ce w wy­ni­ku róż­nych form użyt­ko­wa­nia polan, na któ­rych wy­stę­pu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡubaˈwufka, AS: gubau̯ufka

Wiktionary


gubański

naz­wi­sko


SJP.pl


guben

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Guben – nie­miec­ka nazwa mia­sta Gubin
  • Guben – dawny po­wiat
  • Guben – sta­cja ko­le­jo­wa w Guben

Wikipedia


gubernat

naz­wi­sko


SJP.pl


gubernator

1. urzęd­nik pań­stwo­wy sto­ją­cy na czele pro­win­cji, stanu lub gu­ber­ni w niek­tó­rych kra­jach;
2. za­rząd­ca wiel­kich ma­jąt­ków ziem­skich w daw­nej Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. tytuł wy­so­kich urzęd­ni­ków za­rzą­dza­ją­cych czę­ścią te­ry­to­rium w niek­tó­rych pań­stwach;

 (1.2) daw. ad­mi­ni­stra­tor la­ty­fun­dium w daw­nej Pol­sce

 (1.4) eduk. tytuł na­da­wa­ny dy­rek­to­rom szkół w kra­jach an­glo­sa­skich

 (1.5) adm. tytuł na­da­wa­ny oso­bie kie­ru­ją­cej wiel­ką kor­po­ra­cją albo ban­kiem

 (1.6) adm. tytuł du­chow­ne­go za­rzą­dza­ją­ce­go Pań­stwem Wa­ty­kań­skim w imie­niu pa­pie­ża

Wiktionary

Gu­ber­na­tor (łac. „ster­nik, kie­row­nik, rząd­ca” od gu­ber­na­re „ste­ro­wać, kie­ro­wać, rzą­dzić” z gr. "kybernán" „ste­ro­wać, kon­tro­lo­wać”) – tytuł wy­so­kich urzęd­ni­ków w niek­tó­rych pań­stwach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sta­nach Zjed­no­czo­nych gu­ber­na­tor oz­na­cza zwierzch­ni­ka ad­mi­ni­stra­cji stanu albo wyspy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡubɛrˈnatɔr, AS: gubernator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernatorat n., gubernatorstwo n., gubernatorostwo n., gubernatorka ż., gubernatorowa ż., gubernatorówna ż., gubernatorowanie n., gubernia ż.

 czas. gubernatorować ndk.

 przym. gubernatorski, gubernialny, guberski

 przysł. gubernatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) guwerner

Wiktionary


gubernatorat

urząd gu­ber­na­to­ra


SJP.pl


gubernatorka

→ gu­ber­na­tor


SJP.pl

Patrz:

gubernator

gubernatorostwo

gu­ber­na­tor z żoną


SJP.pl


gubernatorowa

mał­żon­ka gu­ber­na­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona gu­ber­na­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­za­li mi usiąść obok gu­ber­na­to­ro­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernator m., gubernatorstwo n.

 czas. gubernatorować ndk.

 przysł. gubernatorsko

 przym. gubernatorski

Wiktionary


gubernatorować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spra­wo­wać urząd gu­ber­na­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernator m., gubernatorowa ż.

 przym. gubernatorski

Wiktionary


gubernatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do gu­ber­na­to­ra, zwią­za­ny z gu­ber­na­to­rem

przy­miot dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do gu­ber­na­to­ra, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wuj pełni urząd gu­ber­na­tor­ski już drugą ka­den­cję z rzędu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernator m., gubernatorowa ż., gubernatorstwo n., gubernowanie n., gubernia ż.

 czas. gubernatorować ndk.

 przym. guberski, guberniany

 przysł. gubernatorsko

Wiktionary


gubernatorstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) adm. pro­win­cja za­rzą­dza­na przez gu­ber­na­to­ra

 (1.2) adm. urząd gu­ber­na­to­ra

 (1.3) biuro lub sie­dzi­ba gu­ber­na­to­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) przest. gu­ber­na­tor z mał­żon­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez dłuż­szy czas do Oś­wię­ci­mia przy­wo­żo­no tylko Po­la­ków ze Ślą­ska i z t. zw. ”Ge­ne­ral­ne­go Gu­ber­na­tor­stwa”.

 (1.2) Do­brze już, do­brze — zgo­dził się San­czo, któ­re­mu w gło­wie utk­wi­ła myśl, że mógł­by z włas­nej winy owo gu­ber­na­tor­stwo po­stra­dać.

 (2.1) Wie­czór u gu­ber­na­tor­stwa zgro­ma­dził był samą „śmie­tan­kę“ miej­sco­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernator m., gubernatorowa ż.

 przym. gubernialny, gubernatorski, guberski

Wiktionary


gubernatorówna

daw­niej: córka gu­ber­na­to­ra


SJP.pl


gubernia

jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w daw­nej Rosji i kra­jach jej pod­le­głych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go wyż­sze­go szcze­bla w Rosji i kra­jach oku­po­wa­nych;

Wiktionary

Gu­ber­nia (ros. губерния) – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go wyż­sze­go szcze­bla w Im­pe­rium Ro­syj­skim, w tym i w kra­jach bę­dą­cych w jej skła­dzie m.in.: w Wiel­kim Księ­stwie Fin­lan­dii i Kró­le­stwie Pol­skim.

Jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na przez cara Pio­tra I.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele gu­ber­ni stał gu­ber­na­tor mia­no­wa­ny przez cara.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernator m.

 przym. gubernialny, guberski, guberniany, gubernatorski

Wiktionary


gubernialny

1. przy­miot­nik od: gu­ber­nia;
2. przy­miot­nik od: gu­ber­nium


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do gu­ber­ni, zwią­za­ny z gu­ber­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernia ż., gubernator m., gubernatorstwo n.

 przym. guberski

Wiktionary


guberniany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gu­ber­nią, do­ty­czą­cy gu­ber­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernia ż.

 przym. gubernatorski

Wiktionary


gubernium

wła­dza pro­win­cjo­nal­na w Ga­li­cji pod za­bo­rem au­striac­kim


SJP.pl

Gu­ber­nium − nazwa jed­no­stek ad­mi­ni­stra­cyj­nych za­rzą­du pro­win­cji w Au­strii, ut­wo­rzo­nych w 1763, a w 1849 prze­mia­no­wa­nych na na­miest­nict­wa.

Na czele gu­ber­nium zło­żo­ne­go z kilku rad­ców dworu ("Ho­frat­he"), kil­ku­na­stu rad­ców gu­ber­nial­nych oraz niż­szych urzęd­ni­ków, stał gu­ber­na­tor ("Statt­hal­ter"), któ­re­go po­wo­ły­wał i od­wo­ły­wał ce­sarz. Gu­ber­nium dzie­li­ło się na de­par­ta­men­ty, któ­rych skład i funk­cje ule­ga­ły w cza­sie róż­nym zmia­nom.

Wikipedia


guberski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z gu­ber­nią, do­ty­czą­cy gu­ber­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubernia ż., gubernator mos., gubernatorstwo n.

 przym. gubernialny, gubernatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gubernialny

Wiktionary


gubin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gubin ( Guben, Gubin) – mia­sto, bę­dą­ce jed­no­cze­śnie gminą miej­ską oraz sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Gubin, zlo­ka­li­zo­wa­ne w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim (naj­więk­sze mia­sto po­wia­tu), na pra­wym brze­gu Nysy Łu­życ­kiej i nad Lub­szą. Gubin usy­tu­o­wa­ny jest w pol­skiej czę­ści Dol­nych Łużyc, na gra­ni­cy z Niem­ca­mi, a do 1945 było wschod­nią czę­ścią mia­sta Guben. W la­tach 1975–1998 ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡubʲĩn, AS: gubʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubinianin mos., gubinianka ż.

 przym. gubiński

Wiktionary


gubinek

Gu­bi­nek (niem. "Gu­bin­chen", łuż. "Gu­bink") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin, koło Gu­bi­na, leży nad Nysą Łu­życ­ką przy dro­dze nr 32.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


gubinianin

miesz­ka­niec Gu­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gu­bi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡubʲĩˈɲä̃ɲĩn, AS: gubʹĩńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gubin mrz.

:: fż. gubinianka ż.

 przym. gubiński

Wiktionary


gubinianka

miesz­kan­ka Gu­bi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gu­bi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡubʲĩˈɲãnka, AS: gubʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gubin mrz.

:: fm. gubinianin mos.

 przym. gubiński

Wiktionary


gubić

tra­cić coś przez nie­u­wa­gę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tra­cić coś przez nie­u­waż­ność

 (1.2) do­pro­wa­dzać do zguby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po na­bo­żeń­stwie or­ga­ni­sta szyb­ko zbiegł z chóru, gu­biąc po dro­dze nuty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡubʲit͡ɕ, AS: gubʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gubienie n., zgubienie n., zguba ż., zagubienie n.

 czas. zgubić dk.

 przym. zgubiony, zgubny, zagubiony

Wiktionary


gubiński

przy­miot­nik od: Gubin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Gubin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 15 stycz­nia pod gu­biń­ski urząd przy­je­cha­ła zie­lo­na wołga z NRD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈbʲĩj̃sʲci, AS: gubʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gubin mrz., gubinianin mos., gubinianka ż.

Wiktionary


guc

Głów­ny Urząd Ceł


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Głów­ny Urząd Ceł;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡut͡s, AS: guc

Wiktionary


gucci

[czy­taj: guczi]
1. wło­skie naz­wi­sko, np. Guc­cio Gucci (1881 - 1953), wło­ski pro­jek­tant mody
2. za­ło­żo­ny przez niego dom mody;
3. marka odzie­ży i kos­me­ty­ków;
4. pol­ski herb szla­chec­ki po­cho­dze­nia flo­renc­kie­go


SJP.pl

Guc­cio Gucci S.p.A., znany jako Gucci – wło­ski dom mody za­ło­żo­ny we Flo­ren­cji w 1921 roku przez Guc­cio Guc­cie­go (1881–1953).

Gucci za­ło­żył swój pier­wszy butik w Rzy­mie w roku 1938. Od tego czasu pro­jek­to­wał dla wielu do­brych marek. W roku 1947 za­pro­jek­to­wał torbę "bam­boo", która do dziś jest jed­nym z naj­bar­dziej cha­rak­te­ry­stycz­nych pro­duk­tów firmy.

Wikipedia


gucewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gucia

zdrob­nie­nie od: Gu­sta­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl


gucio

zdrob­nie­nie od: Gu­staw, Au­gust (imio­na mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Au­gust lub Gu­staw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maja przy­jaź­ni­ła się z le­ni­wym Gu­ciem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. August mos., Gustek mos., Gustlik mos., Gutek mos., Gustaw mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gustek, Gutek; gw. Górny Śląsk Gustlik

Wiktionary


guciowie

Gucio z mał­żon­ką


SJP.pl


guciowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gucia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


guciów

Gucio z mał­żon­ką


SJP.pl

Gu­ciów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Zwie­rzy­niec. Leży na Roz­to­czu Środ­ko­wym, nad rzeką Wieprz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Zwie­rzy­niec. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 95 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gucwa

naz­wi­sko


SJP.pl

Gucwa – naz­wi­sko. Po­cho­dzi ono od nie­miec­kiej nazwy oso­bo­wej „Gutz”. W XVI wieku od­no­to­wa­no osoby o tym naz­wi­sku w Ma­ło­pol­sce. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce ok. 1700 osób. We­dług ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej w dniu 30 stycz­nia 2023 w bazie PESEL znaj­do­wa­ły się dane około 2766 osób o tym naz­wi­sku.

Wikipedia


gucwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


gudauta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ab­chaz­ji, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Gu­da­u­ta ( გუდაუთა; Гәдоуҭа, "Gły­do­u­ta"; Гудаута, "Gu­da­u­ta") – mia­sto w Ab­chaz­ji, w re­jo­nie Gu­da­u­ta, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza Czar­ne­go. Ab­cha­skie mia­sto-bo­ha­ter. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto w Ab­chaz­ji, które w 2011 roku li­czy­ło 8514 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gudea

wład­ca su­me­ryj­ski


SJP.pl

Gudea (sum. gù.dé.a, tłum. „po­wo­ła­ny”) – su­me­ryj­ski wład­ca mia­sta-pań­stwa La­gasz, pa­nu­ją­cy w 2. po­ło­wie XXII w. p.n.e., zięć i na­stęp­ca Ur-Baby, mąż Nin-alli, oj­ciec Ur-Nin­gir­su II. Do­kład­ne lata pa­no­wa­nia Gudei nie są znane - niek­tó­rzy na­u­kow­cy umie­szcza­ją jego pa­no­wa­nie w okre­sie rzą­dów ostat­nich wład­ców gu­tej­skich (ok. 2130 r. p.n.e.), zda­niem in­nych pa­no­wać miał on już po po­ko­na­niu Gu­te­jów przez Utu­hen­ga­la (po 2116 roku p.n.e.).

Wikipedia


gudermes

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w Cze­cze­nii;

Wiktionary

Gu­der­mes (ros. Гудермес, "Gu­dier­mies", czecz. Гуьмсе / "Gümse") – mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w Cze­cze­nii, sto­li­ca re­jo­nu gu­der­me­skie­go, nad rzeką Sunża. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Cze­cze­nii.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł pre­cy­zyj­ny, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, spo­żyw­czy oraz che­micz­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gudermeski

Wiktionary


gudermeski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gu­der­me­sem, do­ty­czą­cy Gu­der­me­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa ty­god­nie po za­koń­cze­niu ope­ra­cji gu­der­me­skiej otrzy­mał od Du­da­je­wa roz­kaz ude­rze­nia na Kiz­lar.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gudermes mrz.

Wiktionary


gudi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca Aten wła­ści­wych, na wschód od cen­trum

 (1.2) geogr. wieś na Cy­prze w dy­stryk­cie Pafos;

Wiktionary

Gudi (gr. "Γουδί") – wieś w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej, w dy­stryk­cie Pafos. W 2011 roku li­czy­ła 204 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gudok

sta­ro­ro­syj­ski lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy, trzy­strun­ny


SJP.pl

Gudok – lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny smycz­ko­wych wy­stę­pu­ją­cy od śred­nio­wie­cza do XIX wieku na obec­nych te­re­nach Rosji i Bia­ło­ru­si.

Naj­star­sze wi­ze­run­ki gu­do­ka uwiecz­nio­ne są w XII-wiecz­nej iko­no­gra­fii, w li­te­ra­tu­rze wzmian­ko­wa­ny był od 2. po­ło­wy XI wieku pod nazwą смык (pol.

Wikipedia


gudowo

Gu­do­wo ( Ba­um­gar­ten) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie.

Wieś leży ok. 4,5 km na po­łud­nio­wy wschód od Draw­ska Po­mor­skie­go, nad je­zio­rem Lubie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go.

Wikipedia


gudowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gudron

lepka, smo­li­sta sub­stan­cja, bę­dą­ca po­zo­sta­ło­ścią po de­sty­la­cji ropy naf­to­wej


SJP.pl

Gu­dron, gór­ska smoła, as­falt – po­zo­sta­łość po próż­nio­wej de­sty­la­cji ma­zu­tu. Głów­nym pro­duk­tem wy­cho­dzą­cym z ko­lum­ny de­sty­la­cji próż­nio­wej są oleje sma­ro­we oraz próż­nio­wy olej na­pę­do­wy.

Gu­dron nie de­sty­lu­je pod zmniej­szo­nym ci­śnie­niem i może być pod­da­wa­ny hy­dro­kra­kin­go­wi, zga­zo­wa­niu lub kok­so­wa­niu. Sto­so­wa­ny jest do pro­duk­cji papy da­cho­wej i as­fal­tu pra­so­wa­ne­go.

Wikipedia


gudzinowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gudzowaty

naz­wi­sko


SJP.pl


gudzowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gudłaj

po­gard­li­wie: Żyd; parch, pej­so­wa­ty, Ży­dzi­sko, Mo­siek (mo­siek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. po­gard. o Ży­dzie

 (1.2) przest. pot. gamoń, nie­zda­ra; cym­bał, głąb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cież tu miesz­ka­ją sami Żydzi. (…) Z czego oni żyją, ci gu­dła­je, to ta­jem­ni­ca…

 (1.2) Mie­ciek, ty gu­dła­ju jeden, czego pana obra­żasz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡudwaj, AS: gudu̯ai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. gudłajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kudłaj, kudłacz

 (1.2) gułaj

Wiktionary


gudźaracki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gu­dźa­ra­tem, do­ty­czą­cy Gu­dźa­ra­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język gu­dźa­rac­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gudźarat mrz., Gudźarka ż.

Wiktionary


gudźarat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. stan w In­diach, le­żą­cy w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści kraju;

Wiktionary

Gu­dźa­rat (hindi गुजरात, trb.: "Gu­dża­rat", trl.: "Gujarāt"; gu­dża­ra­ti ગુજરાત; ang. "Gu­ja­rat") – drugi po sta­nie Ma­ha­rasz­tra naj­bar­dziej uprze­my­sło­wio­ny stan w In­diach. Leży w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści kraju. Jego sto­li­cą jest Gand­hi­na­gar, zaś naj­więk­szym mia­stem – Ah­ma­da­bad.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) re­zer­wat Gir na pół­wy­spie Kat­hi­ja­war (stan Gu­dźa­rat) to je­dy­ny w całej Azji ob­szar wy­stę­po­wa­nia w sta­nie dzi­kim lwów i lam­par­tów. Indie stoją przed po­waż­nym wyz­wa­niem, jakim jest ochro­na śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gudźarka ż., gudżaracki mrz., gudźaracki mrz., Gudźaratczyk, gudżarati, gudźarati

 przym. gudźaracki, gudżaracki

Wiktionary


gudźarati

jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii, uży­wa­ny głów­nie w sta­nie Gu­dża­rat; gu­dża­ra­ti


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. jeden z ję­zy­ków no­wo­in­dyj­skich, któ­rym po­słu­gu­je się ponad 46 mln mó­wią­cych – głów­nie miesz­kań­ców Indii, stanu Gu­dźa­rat;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re dia­lek­ty sind­hi, uży­wa­ne na pu­sty­ni Thar, uz­na­je się za przy­na­le­żą­ce do ra­dźast­ha­ni bądź do gu­dźa­ra­ti. Gra­ni­ca mię­dzy nimi jest bo­wiem dość płyn­na.

 (1.1) Jego wier­sze tłu­ma­czo­no na ję­zy­ki: an­giel­ski, fran­cu­ski, nie­miec­ki, ro­syj­ski, hisz­pań­ski, wę­gier­ski, nor­we­ski, arab­ski, gu­dźa­ra­ti, ma­rat­hi, ben­ga­li, pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡud͡ʑaˈratʲi, AS: guʒ́aratʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gudźarat m., Gudżarat m., gudżarati n., gudżaracki mrz., Gudźarka ż.

 przym. gudżaracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gudżarati

Wiktionary


gudźarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka in­do­a­ryj­skiej grupy et­nicz­nej z Indii, po­słu­gu­ją­cej się ję­zy­kiem gu­dźa­ra­ti;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gudźarat mrz., gudźarati

:: fm. Gudźar mos.

 przym. gudźaracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Gudżarka

Wiktionary


gudżaracki

→ Gu­dża­rat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gu­dża­ra­tem (Gu­dźa­ra­tem), do­ty­czą­cy Gu­dża­ra­tu (Gu­dźa­ra­tu)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język gu­dża­rac­ki;

Wiktionary

Patrz:

Gudżarat

Powiązane:

 rzecz. Gudżarat mrz., Gudźarat mrz., gudźarati n.

Wiktionary


gudżarat

stan w In­diach


SJP.pl


gudżarati

jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii, uży­wa­ny głów­nie w sta­nie Gu­dża­rat; gu­dźa­ra­ti


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. zob. gu­dźa­ra­ti.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do waż­nych ję­zy­ków pół­noc­nych i środ­ko­wych Indii na­le­żą też: ben­gal­ski (w Ben­ga­lu Za­chod­nim, po­słu­gu­je się nim też lud­ność są­sied­nie­go pań­stwa Ban­gla­desz), ma­rat­hi (Ma­ha­rasz­tra), gu­dża­ra­ti (Gu­dża­rat), orija (Orisa), ra­dża­stań­ski (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡud͡ʒaˈratʲi, AS: guǯaratʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gudźarat m., Gudżarat m., gudźarati n.

Wiktionary


guenter

[czy­taj: gin­ter] obce imię mę­skie


SJP.pl


guerilla

[czy­taj: ge­ri­ja lub ge­ril­ja] par­ty­zant­ka, zwy­kle le­wac­ka, wal­czą­ca w kra­jach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej


SJP.pl


guerillas

rzad­ko: par­ty­zant w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej; gu­e­ril­la


SJP.pl


guermantes

Gu­er­man­tes – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Sek­wa­na i Marna.

Wikipedia


guernica

[czy­taj: ger­ni­ka]
1. mia­sto w Hisz­pa­nii, zni­szczo­ne w wy­ni­ku bom­bar­do­wa­nia w 1936 r.;
2. obraz Pi­cas­sa in­spi­ro­wa­ny tym wy­da­rze­niem


SJP.pl


guernsey

[czy­taj: gernz-i] te­ry­to­rium za­leż­ne Wiel­kiej Bry­ta­nii, le­żą­ce w cie­śni­nie La Man­che


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa w Eu­ro­pie;

 (1.2) geogr. te­ry­to­rium za­leż­ne ko­ro­ny bry­tyj­skiej obej­mu­ją­ce wyspę Gu­ern­sey (1.1) i część Wysp Nor­mandz­kich;

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa dwóch miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Gu­ern­sey ([], Ba­li­wat Gu­ern­sey, Gu­er­ne­sey) – te­ry­to­rium obej­mu­ją­ce wyspę Gu­ern­sey i kil­ka­na­ście mniej­szych wysp w ar­chi­pe­la­gu Wysp Nor­mandz­kich (m.in. Al­der­ney, Sark i Herm), po­ło­żo­nych na ka­na­le La Man­che, nie­o­po­dal wy­brze­ża Fran­cji.

Po­sia­da spe­cy­ficz­ny sta­tus de­pen­den­cji ko­ro­ny bry­tyj­skiej – nie sta­no­wi for­mal­nie czę­ści Wiel­kiej Bry­ta­nii (nie był rów­nież czę­ścią Unii Eu­ro­pej­skiej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Saint Peter Port jest po­ło­żo­ny na wschod­nim wy­brze­żu Gu­ern­sey.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ofic. Baliwat Guernsey

Wiktionary


guerrilla

Gu­er­ril­la – bry­tyj­ski mi­ni­se­rial (dra­mat) wy­pro­du­ko­wa­ny przez ABC Si­gna­tu­re Stu­dios, Green Door Pic­tu­res, En­de­mol Shine In­ter­na­tio­nal, Fifty Fat­homs Pro­duc­tions oraz Ste­arns Cast­le. Był emi­to­wa­ny od 13 kwiet­nia 2017 roku przez Show­ti­me oraz Sky At­lan­tic.

W Pol­sce se­rial był emi­to­wa­ny od 17 maja 2017 roku przez HBO 3.

Wikipedia


guevara

naz­wi­sko, np. Er­ne­sto "Che" Gu­e­va­ra (1928-1967), ar­gen­tyń­ski ko­mu­ni­sta, jeden z przy­wód­ców re­wo­lu­cji ku­bań­skiej


SJP.pl


guffa

okrą­gły, smo­ło­wa­ny kosz słu­żą­cy jako łódź do prze­pra­wia­nia się na drugi brzeg rzeki, wy­ko­rzy­sty­wa­ny od sta­ro­żyt­no­ści aż po dzień dzi­siej­szy na Nilu, Ty­gry­sie, Eu­fra­cie; kuff


SJP.pl

Guffa:

Wikipedia


gugała

naz­wi­sko


SJP.pl


gugiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ży­dow­skie cia­sto sza­ba­so­we, ro­dzaj pie­czo­nej le­gu­mi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie przesz­ka­dza­ło jej by­najm­niej zaj­mo­wać się kuch­nią, stać pil­nie przy za­mie­sza­niu „łok­szy­nu”, przy pie­cze­niu „gu­glów”…

 (1.1) Drugą ręką ła­miąc ka­wał­ki gugla, kiwał po­waż­nie głową i ważył w głę­bo­kim ro­zu­mie swoim…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kugel, kugiel

Wiktionary


guglanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gu­glać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyguglać, guglać ndk.

Wiktionary


guglać

po­tocz­nie: szu­kać in­for­ma­cji w in­ter­ne­cie za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; go­o­glo­wać, gu­glo­wać, go­o­glać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. po­szu­ki­wać in­for­ma­cji przy po­mo­cy wy­szu­ki­war­ki in­ter­ne­to­wej Go­o­gle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zna­la­złem żad­nych in­for­ma­cji o tym ze­spo­le. Gu­gla­łem, ale zero wy­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuɡlat͡ɕ, AS: guglać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guglanie

 czas. wyguglać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guglować

Wiktionary


guglielmo

[czy­taj: gul­jel­mo] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl


guglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gu­glo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. guglować ndk.

Wiktionary


guglować

po­tocz­nie: szu­kać in­for­ma­cji w in­ter­ne­cie za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; go­o­glo­wać, go­o­glać, gu­glać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. po­szu­ki­wać in­for­ma­cji przy po­mo­cy wy­szu­ki­war­ki in­ter­ne­to­wej Go­o­gle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zna­la­złem żad­nych in­for­ma­cji o tym ze­spo­le. Gu­glo­wa­łem, ale zero wy­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuɡˈlɔvat͡ɕ, AS: guglovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyguglać, wyguglować dk.

 rzecz. guglowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guglać

Wiktionary


guguła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. nie­doj­rza­ły owoc ma­li­ny

 (1.2) reg-pl|Czę­sto­cho­wa. nie­doj­rza­ły owoc

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­wsze pow­ta­rzam syn­ko­wi, żeby nie jadł guguł, bo bę­dzie go bolał brzuch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈɡuwa, AS: guguu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. gogoła ż., gogóła ż.

:: zdrobn. gugułka

Wiktionary


gugułka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrob­nie­nie od|gu­gu­ła.

 (1.2) reg-pl|Kra­ków. nie­doj­rza­ły owoc wiśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guguła

Wiktionary


gui

skrót od: Grap­hic User In­ter­fa­ce, w in­for­ma­ty­ce: gra­ficz­ny in­ter­fejs użyt­kow­ni­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gui – szkod­li­we de­mo­ny w wie­rze­niach chiń­skich
  • gui – sta­ro­żyt­ne chiń­skie na­czy­nie ry­tu­al­ne
  • Gui – inne imię Jie – ostat­nie­go wład­cy Chin z dy­na­stii Xia
  • GUI (ang. grap­hi­cal user in­ter­fa­ce) – in­ter­fejs gra­ficz­ny

Wikipedia


guide

1. [czy­taj: gid] osoba opro­wa­dza­ją­ca tu­ry­stów; prze­wod­nik; gid;
2. [czy­taj: gajd] za­wo­do­wy wspi­nacz gór­ski, wpro­wa­dza­ją­cy swo­ich klien­tów na szczyt


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Guide – wieś w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Lan­cas­hi­re
  • Guide – po­wiat w Chi­nach, w pro­win­cji Qing­hai

Wikipedia


guido

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Guido (zm. 1120) – wło­ski kar­dy­nał i be­ne­dyk­tyn
  • Guido (zm. 1139) – kar­dy­nał bi­skup Ti­vo­li
  • Guido Adler
  • Guido Bu­chwald
  • Guido Ca­val­can­ti
  • Guido De Marco
  • Guido di Pie­tro
  • Guido Fu­bi­ni
  • Guido Henc­kel von Don­ners­marck
  • Guido Lan­dert
  • Guido Reni
  • Guido We­ster­wel­le

Wikipedia


guignol

[czy­taj: giNIOL] lalka po­cho­dzą­ca z fran­cu­skie­go lu­do­we­go te­a­tru, ma­ją­ca przed­sta­wiać po­stać o prze­bie­głym i zgryź­li­wym cha­rak­te­rze


SJP.pl

Gu­i­gnol (wym. gi­niol lub gin­jol) – jedna z głów­nych po­sta­ci fran­cu­skie­go te­a­tru lalek, pow­sta­ła około 1808 w Ly­o­nie.

Wikipedia


guilder

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Su­ri­na­mu, równa 100 cen­tom


SJP.pl


guillaume

[czy­taj: giJOM] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Günter Gu­il­la­u­me – wschod­nio­nie­miec­ki szpieg
  • Paul-Marie Gu­il­la­u­me – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


guillemin

[czy­taj: gi­le­min] naz­wi­sko


SJP.pl


guin

Guin – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Ma­rion. W roku 2023 mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 2147 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 66,5 osoby/km².

Wikipedia


guinness

[czy­taj: gines] marka piwa i firma


SJP.pl

Gu­in­ness – ciem­ne piwo gór­nej fer­men­ta­cji typu stout, pro­du­ko­wa­ne w 50 kra­jach na świe­cie i sprze­da­wa­ne w 100. Od kwiet­nia 2015 roku na rynku pol­skim Gu­in­ness dy­stry­bu­o­wa­ny jest przez Carls­berg Pol­ska.

Gu­in­ness to naj­po­pu­lar­niej­sze piwo w Ir­lan­dii, wa­rzo­ne w za­ło­żo­nym przez Art­hu­ra Gu­in­nes­sa bro­wa­rze St.

Wikipedia


guira

[czy­taj: GŁIro] in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów; guira


SJP.pl

Guira ("Guira guira") – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych (Cu­cu­li­dae), po­dro­dzi­ny kle­szczo­ja­dów; je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Guira. Wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej z wy­jąt­kiem jej pół­noc­nej czę­ści. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


guiro

[czy­taj: GŁIro] in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów; guira


SJP.pl

Guiro, guira, guero – in­stru­ment per­ku­syj­ny uży­wa­ny w mu­zy­ce la­ty­no­a­me­ry­kań­skiej.

Jest po­cho­dze­nia in­diań­skie­go. Zbu­do­wa­ny z wy­su­szo­ne­go owocu tykwy, na po­wierzch­ni któ­re­go wyż­ło­bio­no po­przecz­ne rowki. Dźwię­ki były wy­do­by­wa­ne za po­mo­cą sta­lo­we­go pręta, po­cie­ra­ne­go o wyż­ło­bie­nia w kształ­cie tarki. Obec­nie in­stru­ment ten wy­ra­bia się z róż­nych ma­te­ria­łów (np. z pla­sti­ku, z me­ta­lu, z włó­kien szkla­nych, z kości, rów­nież z two­rzy­wa ce­ra­micz­ne­go.

Wikipedia


guitry

Gu­i­try – miej­sco­wość i dawna gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Eure. W 2013 roku jej po­pu­la­cja wy­no­si­ła 260 miesz­kań­ców.

W dniu 1 stycz­nia 2016 roku z po­łą­cze­nia 14 ów­czes­nych gmin – Bert­he­non­vil­le, Bus-Saint-Rémy, Ca­ha­i­gnes, Can­tiers, Civières, Damps­mes­nil, Écos, Fon­te­nay-en-Vexin, Forêt-la-Folie, Fo­ur­ges, Fours-en-Vexin, Gu­i­try, Pa­nil­le­u­se oraz To­ur­ny – ut­wo­rzo­no nową gminę Vexin-sur-Epte. Sie­dzi­bą gminy zo­sta­ła miej­sco­wość Écos.

Wikipedia


guiyang

[czy­taj: GŁIjank] mia­sto w Chi­nach; Ku­ej­jang


SJP.pl

Gu­iy­ang (chiń. 贵阳; pi­ny­in "Guìyáng") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w po­łud­nio­wych Chi­nach, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Ku­ej­czou. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 3 290 777 miesz­kań­ców.

Wikipedia


guizhou

[czy­taj: kuj­dżoł] pro­win­cja w Chi­nach; Ku­ej­czou


SJP.pl


gujana

1. re­gion w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;
2. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej ze sto­li­cą w Ge­or­ge­town; Ko­o­pe­ra­cyj­na Re­pu­bli­ka Gu­ja­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej ze sto­li­cą w Ge­or­ge­town;

 (1.2) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na po­ło­żo­na w pół­noc­nej Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej;

 (1.3) geogr. hist. zob. Gu­ja­na Bry­tyj­ska.

 (1.4) geogr. hist. zob. Gu­ja­na Fran­cu­ska.

 (1.5) geogr. hist. zob. Gu­ja­na Ho­len­der­ska.

Wiktionary

Gu­ja­na ( Gu­y­a­na), ofi­cjal­nie Ko­o­pe­ra­cyj­na Re­pu­bli­ka Gu­ja­ny (Co-ope­ra­ti­ve Re­pu­blic of Gu­y­a­na) – pań­stwo w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, w obrę­bie więk­sze­go re­gio­nu rów­nież zwa­ne­go Gu­ja­ną. Jedno z najm­niej­szych państw na kon­ty­nen­cie, zaj­mu­je po­wierzch­nię 214 969 km², a za­miesz­ka­ne jest przez 791 739 osób (2023, szac.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gu­ja­na gra­ni­czy na wscho­dzie z Su­ri­na­mem, na po­łud­niu z Bra­zy­lią a na za­cho­dzie z We­ne­zu­e­lą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈjãna, AS: gui ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gujańczyk mos., Gujanka ż.

 przym. gujański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kooperacyjna Republika Gujany

Wiktionary


gujanka

oby­wa­tel­ka Gu­ja­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Gu­ja­ny

 (1.2) miesz­kan­ka Gu­ja­ny Fran­cu­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈjãŋka, AS: gui ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gujana ż.

:: fm. Gujańczyk mos.

 przym. gujański

Wiktionary


gujawa

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne m.in. dla smacz­nych owo­ców w kształ­cie grusz­ki; gwa­ja­wa, gu­a­ja­wa, guawa, grusz­la, psy­dia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psi­dium|L.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych drzew lub krze­wów z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych;

 (1.2) owoc gu­ja­wy (1.1)

Wiktionary

Gu­ja­wa, grusz­la ("Psi­dium" L.) – ro­dzaj obej­mu­ją­cy około 100 ga­tun­ków ro­ślin tro­pi­kal­nych z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, znany też pod naz­wa­mi guawa, gwa­ja­wa, go­ja­wa, psy­dia. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na Ka­ra­i­bach, w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gojawa, gruszla, guawa, guajawa, gwajawa, psydia

Wiktionary


gujańczyk

oby­wa­tel Gu­ja­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Gu­ja­ny

 (1.2) miesz­ka­niec Gu­ja­ny Fran­cu­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gui ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gujana ż.

:: fż. Gujanka ż.

 przym. gujański

Wiktionary


gujański

przy­miot­nik od: Gu­ja­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Gu­ja­ny, kra­i­ny

 (1.2) od­no­szą­cy się do Gu­ja­ny, pań­stwa

 (1.3) od­no­szą­cy się do Gu­ja­ny Fran­cu­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈjä̃j̃sʲci, AS: gui ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gujana ż., Gujańczyk mos., Gujanka ż.

Wiktionary


gujenna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji;

Wiktionary

Gu­jen­na (fr. "Gu­y­en­ne") – pro­win­cja, część kra­i­ny daw­ne­go ple­mie­nia Ak­wi­ta­nów pod­bi­tej przez Rzym, roz­po­ście­ra się na obu brze­gach Ga­ron­ny. Od XII wieku przej­ścio­wo na­le­ża­ła do Plan­ta­ge­ne­tów, kró­lów An­glii.

W 1337 roku Filip VI Wa­lez­jusz, król Fran­cji, ogło­sił kon­fi­ska­tę lenna Gu­jen­ny, co stało się bez­poś­red­nią przy­czy­ną roz­po­czę­cia wojny stu­let­niej.

Wikipedia


gujot

góra po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, znaj­du­ją­ca się pod po­wierzch­nią oce­a­nu


SJP.pl

Gujot, guyot, pod­wod­na sto­ło­wa góra (wym.) – ro­dzaj góry pod­wod­nej o kształ­cie ścię­te­go stoż­ka; jest to po­zo­sta­łość pod­wod­ne­go wul­ka­nu, któ­re­go wierz­cho­łek, pier­wot­nie wy­ra­sta­ją­cy ponad po­wierzch­nię wody, zo­stał zni­szczo­ny, głów­nie wsku­tek abra­zyj­nej dzia­łal­no­ści fal mor­skich. Gu­jo­ty można zaz­wy­czaj za­ob­ser­wo­wać na rów­ni­nach aby­sal­nych ba­se­nów oce­a­nów.

Wikipedia


gujski

naz­wi­sko


SJP.pl


gukpiw

skrót od: Głów­ny Urząd Kon­tro­li Pu­bli­ka­cji i Wi­do­wisk


SJP.pl


gukppiw

skrót od: Głów­ny Urząd Kon­tro­li Prasy, Pu­bli­ka­cji i Wi­do­wisk


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = polit. hist. Głów­ny Urząd Kon­tro­li Prasy, Pu­bli­ka­cji i Wi­do­wisk;

Wiktionary


guksi

[czy­taj: guks-i] tra­dy­cyj­ny, ręcz­nie rzeź­bio­ny kubek, wy­ko­ny­wa­ny z jed­ne­go ka­wał­ka drew­na, zwy­kle brzo­zy, wy­wo­dzą­cy się z kul­tu­ry ludu Sami; kuksa


SJP.pl


gul

ghul;
1. w wie­rze­niach przed­mu­zuł­mań­skiej Ara­bii: zły duch, demon, zwy­kle ro­dza­ju żeń­skie­go, po­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią zwie­rząt (głów­nie hien), pot­wo­rów lub wiedźm;
2. w fan­ta­sty­ce: nie­u­mar­ła isto­ta ży­wią­ca się ludz­ki­mi zwło­ka­mi, oży­wio­na po śmier­ci za po­mo­cą czar­nej magii albo przez zło, któ­re­go do­ko­na­ła za życia, wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej w miej­scach ob­fi­tu­ją­cych w zwło­ki, np. ne­kro­po­liach, cmen­ta­rzach, kryp­tach, w po­bli­żu kur­ha­nów oraz na po­lach bitew


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. …na­śla­du­ją­cy prze­le­wa­nie wody lub gło­śne picie

 (1.2) dźwięk. …na­śla­du­ją­cy od­gło­sy wy­da­wa­ne przez in­do­ra

 (1.3) …uży­wa­ny w celu przy­wo­ły­wa­nia in­dy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) u mu­zuł­ma­nów: demon po­że­ra­ją­cy ludzi i trupy na cmen­ta­rzach

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) char. D. lm. od: gula

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡul, AS: gul

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ghul

Wiktionary


gula

po­tocz­nie:
1. na­rośl, zgru­bie­nie w kształ­cie kuli lub zbli­żo­nym do kuli; guz;
2. grdy­ka (uwy­pu­kle­nie na przed­niej stro­nie szyi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ku­li­sta na­rośl lub zgru­bie­nie

 (1.2) gwara. i reg. in­dycz­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: gul

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gula – bo­gi­ni w mi­to­lo­gii me­zo­po­tam­skiej
  • Gula – skle­ryt na gło­wie niek­tó­rych owa­dów
  • Gula – skle­ryt na tu­ło­wiu dwu­par­ców
  • Krzysz­tof Gula – pol­ski ko­szy­karz
  • Le­o­nard Gula – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Sła­wo­mir Gula – pol­ski pił­karz
  • Szar­bat Gula – af­gan­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡula, AS: gula

Wiktionary


gularz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. indyk

Wiktionary


gulasz

po­tra­wa za­wie­ra­ją­ca ka­wał­ki mięsa wo­ło­we­go, wie­przo­we­go, cie­lę­ce­go lub ba­ra­ni­ny, obs­ma­żo­ne i udu­szo­ne z po­mi­do­ra­mi, ce­bu­lą lub in­ny­mi do­dat­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. ro­dzaj mięs­ne­go ragoût;

Wiktionary

Gu­lasz ( pörkölt, per­kelt) – wę­gier­skie danie na­ro­do­we, które skła­da się z mięsa, ce­bu­li i pa­pry­ki. Nazwa "pörkölt" wy­wo­dzi się od daw­ne­go wę­gier­skie­go słowa "per­gelt", co dziś oz­na­cza przy­pie­czo­ny, przy­ru­mie­nio­ny. "Pörkölt" po­da­wa­ny jest na płyt­kim ta­le­rzu jako dru­gie danie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj na obiad mie­li­śmy pla­cek ziem­nia­cza­ny­ac­ki ziem­nia­cza­ne z gu­la­szem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gulaszowy

Wiktionary


gulaszowy

przy­miot­nik od: gu­lasz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gu­la­szem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gulasz mrz.

Wiktionary


gulać

1. gwa­ro­wo:
a) hulać, sza­leć, bawić się bez­tro­sko, bez umia­ru;
b) huś­tać dziec­ko celem uś­pie­nia;
c) pić chci­wie; chła­pać;
d) to­czyć;
e) tań­czyć;
2. w gwa­rze wię­zien­nej: roz­ra­biać, awan­tu­ro­wać się


SJP.pl


gulbieniszki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim;

Wiktionary

Gul­bie­nisz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Je­le­nie­wo.

Gul­bie­nisz­ki pow­sta­ły około 1770 roku. Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gul­bie­nisz­ki, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Je­le­nie­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspa­nia­łym punk­tem wi­do­ko­wym jest Góra Ci­so­wa koło Gul­bie­ni­szek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gulbieniski

Wiktionary


gulbinowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Gul­bi­no­wicz (1923–2020) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Krzysz­tof Gul­bi­no­wicz (1956–2009) – dzia­łacz So­li­dar­no­ści, So­li­dar­no­ści Wal­czą­cej, dru­karz, pu­bli­cy­sta po­li­tycz­ny, pi­sarz
  • Sła­wo­mir Gul­bi­no­wicz (ur. 1974) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Gul­bi­no­wicz – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 2014 roku z udzia­łem kar­dy­na­ła Hen­ry­ka Gul­bi­no­wi­cza, opo­wia­da­ją­cy o jego życiu i oso­bo­wo­ści

Wikipedia


gulbity

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gul­bi­ty – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk
  • Gul­bi­ty – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Morąg

Wikipedia


gulcz

Gulcz (pol. hist. "Golcz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Wie­leń. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie pil­skim.

Wieś leży w pół­noc­no-za­chod­niej Wiel­ko­pol­sce, mię­dzy No­te­cią i Gul­czan­ką. Lud­ność Gul­cza liczy ok. 600 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gulczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gul­cze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin
  • Gul­cze­wo – część wsi Stare Gul­cze­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Słup­no
  • Gul­cze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Wysz­ków
  • Gul­cze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia
  • Nowe Gul­cze­wo, Stare Gul­cze­wo

Wikipedia


gulczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


gulden

1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Su­ri­na­mu (1 gul­den su­ri­nam­ski = 100 cen­tów);
2. dawna jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ho­lan­dii (1 gul­den = 100 cen­tów), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro; flo­ren;
3. złota mo­ne­ta emi­to­wa­na w kra­jach ger­mań­skich od XIV w., w cza­sach póź­niej­szych srebr­na mo­ne­ta nie­miec­ka, ho­len­der­ska i skan­dy­naw­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. obec­na lub dawna wa­lu­ta państw i ob­sza­rów o ger­mań­skich ko­rze­niach, m.in. Ho­lan­dii i jej te­ry­to­riów za­leż­nych;

Wiktionary

Gul­den – mo­ne­ta bita w kra­jach ger­mań­skich od XIV wieku, od­po­wied­nik flo­re­na.

Współ­cze­śnie uży­wa­ny je­dy­nie na ka­ra­ib­skich wy­spach Curaçao i Sint Ma­ar­tin (Gul­den ka­ra­ib­ski), który za­stą­pił Gul­de­na An­ty­li Ho­len­der­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oddać w banku osiem­set rubli, aha… Do Lu­bli­na wy­słać trzy al­bu­my, tuzin port­mo­ne­tek… Wła­śnie!… Do Wied­nia prze­kaz na ty­siąc dwie­ście gul­de­nów… Z kolei ode­brać tran­sport… Zmo­ni­to­wać ry­ma­rza za nie­o­de­sła­nie wa­li­zek… Ba­ga­te­la!… Na­pi­sać list do Sta­sia… Ba­ga­te­la…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuldɛ̃n, AS: guldẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guldenówka ż.

 przym. guldenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. guld.

Wiktionary


guldenik

zdrob­nie­nie od: gul­den


SJP.pl


guldenowy

→ gul­den


SJP.pl

Patrz:

gulden

guldenówka

po­tocz­nie: złota lub srebr­na mo­ne­ta o róż­nej war­to­ści w róż­nych okre­sach i kra­jach; gul­den


SJP.pl


guldynka

dawna, licha strzel­ba my­śliw­ska gwin­to­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. łow. lekka strzel­ba gwin­to­wa­na z XVII-XVIII wieku. uży­wa­na na ogół do po­lo­wań;

Wiktionary

Gul­dyn­ka – ro­dzaj dłu­giej my­śliw­skiej broni pal­nej uży­wa­nej w XVII-XVIII wieku.

Świa­dect­wa li­te­rac­kie wska­zu­ją, że była bro­nią gwin­to­wa­ną. Od in­nych broni my­śliw­skich miała róż­nić się więk­szym ka­li­brem, będąc przez­na­czo­na na zwie­rzy­nę grubą – w odróż­nie­niu od ma­ło­ka­li­bro­wych np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Raz wyr­wa­ła się z domu na po­lo­wa­nie, na kacz­ki z gul­dyn­ką.

 (1.1) Nic nie ma w ręku. Czym tu dać sy­gna­ły? Róg i gul­dyn­ka z ko­zacz­kiem zo­sta­ły.

 (1.1) Cięż­ki a da­le­ko­no­śny musz­kiet był mi nie­po­trzeb­ny. Za­miast niego wzią­łem lżej­szą gul­dyn­kę.

Wiktionary


gulenista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. społ. zwo­len­nik lub czło­nek ruchu opo­zy­cyj­ne­go Fet­hul­la­ha Gülena, tu­rec­kie­go dy­sy­den­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gulenizm m.

:: fż. gulenistka ż.

 przym. gulenowski

Wiktionary


gulery

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. buty pił­kar­skie

Wiktionary


gulgot

od­głos wy­da­wa­ny przez go­tu­ją­cy się płyn albo przez niek­tó­re ptaki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos niek­tó­rych pta­ków

Wiktionary


gulgotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gul­go­tać.

Wiktionary


gulgotać

cza­sow­nik

 (1.1) mówić nie­wy­raź­nie

Wiktionary


guli

spój­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. z po­wo­du, z przy­czy­ny

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. w celu

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. dla (cze­goś)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., C. i Ms. lp. oraz D. lm. od: gula

Wiktionary

Guli – wieś w Ira­nie, w osta­nie Azer­bej­dżan Za­chod­ni, w szah­re­sta­nie Sza­hin Deż. W 2006 roku li­czy­ła 34 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gulik

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stu­dzien­ka ście­ko­wa, wlot ka­na­łu lub szam­ba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guliktałcher mos., guliktrałer mos., guliktraler mos.

Wiktionary


guliksztoper

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prze­py­chacz do zlewu

Wiktionary


guliktałcher

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hy­dra­u­lik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gulik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk guliktraler, guliktrałer

Wiktionary


guliktraler

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hy­dra­u­lik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gulik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk guliktrałer, guliktałcher

Wiktionary


guliktrałer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hy­dra­u­lik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gulik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk guliktraler, guliktałcher

Wiktionary


gulistan

ogród ró­ża­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­li­ston (Gu­li­stan) – mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie
  • Gu­li­stan – zbiór aneg­dot i przy­po­wie­ści Sa­die­go z Szi­ra­zu

Wikipedia


gulistański

zwią­za­ny z dzie­łem pt. "Gu­li­stan" ("Ogród ró­ża­ny"), per­skim zbio­rem aneg­dot i przy­po­wie­ści na­pi­sa­nym przez Sa­die­go


SJP.pl


guliwer

1. bo­ha­ter po­wie­ści Jo­nat­ha­na Swif­ta "Po­dró­że Gu­li­we­ra";
2. ol­brzym wśród li­li­pu­tów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­mu­el Gu­li­wer – nar­ra­tor w po­wie­ści Po­dró­że Gu­li­we­ra
  • Gu­li­wer − spe­cja­li­stycz­ny kwar­tal­nik poś­wię­co­ny li­te­ra­tu­rze dla dzie­ci i mło­dzie­ży
  • Gu­li­wer – pol­ski prze­no­śny mo­no­fo­nicz­ny ra­dio­od­bior­nik tran­zy­sto­ro­wy
  • Gu­li­wer – wie­lo­funk­cyj­ny bu­dy­nek znaj­du­ją­cy się w Ki­jo­wie
  • Teatr Lalki i Ak­to­ra „Gu­li­wer” – zo­bacz w Maria Irena So­wic­ka
  • Po­dró­że Gu­li­we­ra (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


guliński

naz­wi­sko


SJP.pl


gulka

zdrob­nie­nie od: gula (w zna­cze­niu: guz, na­rośl)


SJP.pl


gum

1. pro­dukt otrzy­my­wa­ny z ka­u­czu­ku przez wul­ka­ni­za­cję;
2. po­tocz­nie:
a) wyrób z gumy;
b) pre­zer­wa­ty­wa, gumka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara ra­dio­wa: sy­gnał czasu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: guma

Wiktionary

Gum, właśc. Wel­ling­ton Pe­re­i­ra Ro­dri­gu­es (ur. 4 stycz­nia 1986 w São Paulo) – bra­zy­lij­ski pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji środ­ko­we­go obroń­cy.

Wikipedia


guma

1. pro­dukt otrzy­my­wa­ny z ka­u­czu­ku przez wul­ka­ni­za­cję;
2. po­tocz­nie:
a) wyrób z gumy;
b) pre­zer­wa­ty­wa, gumka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj roz­cią­gli­we­go two­rzy­wa;

 (1.2) pot. guma do żucia

 (1.3) gumka bie­liź­nia­na słu­żą­ca do ska­ka­nia przez nią, także sama za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na ska­ka­niu przez gumę

 (1.4) pot. pre­zer­wa­ty­wa

 (1.5) pot. dętka lub opona, naj­czę­ściej prze­bi­ta

 (1.7) przest. pot. do­roż­ka, po­jazd na ogu­mio­nych ko­łach

 (1.8) daw. kos­met. po­ma­da do wło­sów

 (1.9) środ. nar­ko­ma­nów klej wą­cha­ny przy pod­grze­wa­niu

Wiktionary

Guma – ela­sto­mer zbu­do­wa­ny z ali­fa­tycz­nych łań­cu­chów po­li­me­ro­wych (na przy­kład po­lio­le­fin), które zo­sta­ły w pew­nym stop­niu usie­cio­wa­ne w pro­ce­sie wul­ka­ni­za­cji. W prze­my­śle ter­mi­nem „guma” obej­mu­je się cza­sa­mi w upro­szcze­niu wszyst­kie ro­dza­je sta­łych ela­sto­me­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na bla­cie stały gęsto prób­ki gumy, ka­wał­ki wor­ków, duże butle che­mi­ka­liów i kilka drew­nia­nych form, któ­rych Reg wolał nie oglą­dać zbyt do­kład­nie.

 (1.2) Matka za­sta­na­wia­ła się, jak usu­nąć gumę z dżin­sów syna.

 (1.3) Dziew­czyn­ki grały na pod­wór­ku w gumę.

 (1.4) Jacek na po­dryw za­wsze bie­rze gumy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡũma, AS: gũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gumowiec m., gumiś m., gumowanie n., wygumowanie n., gumkowanie n., wygumkowanie n., gumowatość ż.

:: zdrobn. gumka ż., gumeczka ż.

 czas. gumować ndk., wygumować dk., gumkować ndk., wygumkować dk.

 przym. gumowy, gumowaty

 przysł. gumowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zob. prezerwatywa.

 (1.5) kapeć, flak

Wiktionary


gumak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. gu­mo­wiec

Wiktionary


gumbad

tu­rec­ki gro­bo­wiec mo­nu­men­tal­ny, wpro­wa­dzo­ny przez Sel­dżu­ków w XI wieku; gum­baz


SJP.pl


gumbaz

tu­rec­ki gro­bo­wiec mo­nu­men­tal­ny, wpro­wa­dzo­ny przez Sel­dżu­ków w XI wieku; gum­bad


SJP.pl


gumbo

[czy­taj: gambo] lu­iz­jań­ska zupa z mięsa i owo­ców morza, z mie­szan­ką przy­praw cajun


SJP.pl

Gumbo to danie, które pow­sta­ło w po­łud­nio­wej Lu­iz­ja­nie w XVIII wieku. Zaz­wy­czaj skła­da się z mocno do­pra­wio­ne­go bu­lio­nu, mięsa albo sko­ru­pia­ków, środ­ka za­gę­szcza­ją­ce­go, a także wa­rzyw z do­miesz­ką przy­praw. Mogą to być mię­dzy in­ny­mi seler, pa­pry­ka i ce­bu­la (te trzy okre­śla się w kuch­ni Cajun mia­nem "trój­cy", a gdy do­da­my czos­nek – „świę­tej trój­cy”).

Wikipedia


gumeczka

zdrob­nie­nie od: gumka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: gumka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡũˈmɛt͡ʃka, AS: gũmečka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gumować, gumkować

 przym. gumowy

 rzecz. guma ż.

Wiktionary


gumelastyka

daw­niej:
1. mięk­ka sub­stan­cja po­dob­na do smoły; guma na­tu­ral­na (ro­ślin­na);
2. ogół wy­ro­bów z gumy


SJP.pl


gumennik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit­słow. demon opie­kuń­czy miesz­ka­ją­cy w sto­do­le (gum­nie), strze­gą­cy zboża przed szko­dą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gumiennik

Wiktionary


gumiaczek

zdrob­nie­nie od: gu­miak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gu­miak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gumiak m.

Wiktionary


gumiak

1. po­tocz­nie: but gu­mo­wy; gu­mo­wiec;
2. ozdob­ne drze­wo li­ścia­ste z ro­dzi­ny okręt­ni­co­wa­tych, o skó­rza­stych li­ściach, won­nych kwia­tach i owo­cach z ole­i­sty­mi na­sio­na­mi, ros­ną­ce w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; ka­la­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. wy­so­ki but z gumy

Wiktionary

Zo­bacz też: gu­miak – ro­dzaj buta.

Gu­miak, ka­lo­fyl­lum ("Ca­lop­hyl­lum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny gu­mia­ko­wa­tych. Obej­mu­je 204 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wszyst­kich kon­ty­nen­tach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej – w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, w za­chod­niej i wschod­niej Afry­ce włącz­nie z Ma­da­ga­ska­rem, w po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji (od wschod­nie­go Pa­ki­sta­nu, po Wiet­nam i In­do­nez­ję), na wy­spach Oce­a­nu Spo­koj­ne­go i pół­noc­nej Au­stra­lii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. guma ż., gumka ż., gumowiec m., gumowanie n.

:: zdrobn. gumiaczek m.

 czas. gumkować, gumować ndk.

 przym. gumowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gumowiec

Wiktionary


gumiaki

obu­wie gu­mo­we; ka­lo­sze, gu­mow­ce


SJP.pl


gumiany

zro­bio­ny z gumy; gu­mo­wy


SJP.pl


gumiarski

zwią­za­ny z pro­duk­cją wy­ro­bów gu­mo­wych


SJP.pl


gumiarz

1. osoba pro­du­ku­ją­ca gumę;
2. osoba wyt­wa­rza­ją­ca ar­ty­ku­ły gu­mo­we;
3. osoba pro­wa­dzą­ca sklep z ar­ty­ku­ła­mi gu­mo­wy­mi


SJP.pl


gumiasty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem lub kon­sy­sten­cją gumę


SJP.pl


gumieniak

naz­wi­sko


SJP.pl


gumieniecki

przy­miot­nik od: Gu­mie­niec, Gu­mień­ce


SJP.pl


gumienko

zdrob­nie­nie od: gumno


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­mien­ko (je­zio­ro) – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Sos­no­wi­ca.
  • Gu­mien­ko (skała) – skała w Pie­ni­nach Czorsz­tyń­skich

Wikipedia


gumiennik

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mit­słow. isto­ta po­dob­na do kota, za­miesz­ku­ją­ca sto­do­ły i opie­ku­ją­ca się nie­wy­młó­co­nym zbo­żem

Wiktionary

Gu­mien­nik lub owin­nik – w wie­rze­niach sło­wiań­skich demon za­miesz­ku­ją­cy gumno i opie­ku­ją­cy się skła­do­wa­nym w nim zbo­żem. Miał wy­gląd ma­łe­go dziad­ka z dłu­gi­mi wło­sa­mi, brodą i wą­sa­mi. Umiał szcze­kać jak pies i za­mie­niać się w kota.

Gu­mien­nik miał bar­dzo zmien­ną na­tu­rę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡũˈmʲjɛ̇̃ɲːik, AS: gũmʹi ̯ė̃•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gumno n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gumennik

Wiktionary


gumienny

przy­miot­nik od: gumno


SJP.pl


gumieńce

dziel­ni­ca Szcze­ci­na


SJP.pl

Gu­mień­ce (do 1945 Sche­u­ne, Or­re­um) – część mia­sta i osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Szcze­ci­na, bę­dą­ce jed­nost­ką po­moc­ni­czą mia­sta, po­ło­żo­ne w dziel­ni­cy Za­chód.

Na Gu­mień­cach za­mel­do­wa­nych jest 23 031 osób.

Na te­re­nie Gu­mie­niec mają swoją sie­dzi­bę dwa wy­dzia­ły Uni­wer­sy­te­tu Szcze­ciń­skie­go: Hu­ma­ni­stycz­ny (ul.

Wikipedia


gumiguta

barw­na, pla­stycz­na sub­stan­cja, sto­so­wa­na głów­nie w ma­lar­stwie jako farba ak­wa­re­lo­wa


SJP.pl

Gu­mi­gu­ta – od­pa­ro­wa­ny sok mlecz­ny, in­dyj­skie­go drze­wa Gar­ci­nia. Daw­niej uży­wa­na jako żółta farba, obec­nie jako śro­dek prze­czy­szcza­ją­cy.

Wikipedia


gumiklyjza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. jasne klu­ski z go­to­wa­nych ziem­nia­ków i mąki kar­to­fla­nej

Wiktionary


gumikopal

po­dob­na do bursz­ty­nu za­su­szo­na smoła otrzy­my­wa­na z jed­ne­go z ga­tun­ków su­ma­ka, uży­wa­na do wy­ro­bu laku itp.


SJP.pl


gumilaka

gęsta lepka ciecz wy­dzie­la­na przez różne drze­wa tro­pi­kal­ne wsku­tek na­kłuć do­ko­ny­wa­nych przez owady


SJP.pl


gumisiowy

→ gumiś


SJP.pl

Patrz:

gumiś

gumiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gu­miń­ski (1946–2023) – pol­ski le­karz i spo­łecz­nik
  • Bar­ba­ra Gu­miń­ska (1924–2025) – pol­ska bo­ta­nik i my­ko­log
  • Jan Gu­miń­ski (1888–po 1938) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ka­zi­mierz Gu­miń­ski (1908–1983) – pol­ski fi­zy­ko­che­mik
  • Po­li­karp Gu­miń­ski (1820–1907) – pol­ski ma­larz
  • Ro­mu­ald Gu­miń­ski (1896–1952) – pol­ski kli­ma­to­log
  • Ste­fan Gu­miń­ski (1913–2005) – pol­ski bo­ta­nik i fiz­jo­log ro­ślin
  • Ta­de­usz Gu­miń­ski (1906–2003) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, or­ga­ni­za­tor tu­ry­sty­ki
  • Wac­ław Gu­miń­ski (1891–1969) – pol­ski ko­le­jarz, dzia­łacz związ­ko­wy i po­li­tycz­ny
  • Woj­ciech Gu­miń­ski (ur. 1989) – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Wła­dy­sław Gu­miń­ski (1822–1898) – pol­ski ma­larz, li­to­graf i kon­ser­wa­tor ma­lar­stwa
  • Zofia Gu­miń­ska (1917–2006) – pol­ska bo­ta­nik i fiz­jo­log ro­ślin

Wikipedia


gumiś

po­stać z po­pu­lar­nej kre­sków­ki, przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem niedź­wiad­ka


SJP.pl


gumka

1. od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ny ka­u­czuk słu­żą­cy do wy­cie­ra­nia cze­goś, zwy­kle ołów­ka; guma;
2. ela­stycz­na ta­siem­ka z gę­ste­go ma­te­ria­łu prze­ty­ka­ne­go wzdłuż cien­ki­mi nit­ka­mi z gumy, słu­żą­ca np. do ścią­ga­nia ma­te­ria­łu, spi­na­nia wło­sów; guma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. biur. ka­wa­łek ka­u­czu­ku słu­żą­cy do wy­cie­ra­nia śla­dów ołów­ka i kre­dek z pa­pie­ru;

 (1.2) hand. roz­cią­gli­wa, gu­mo­wa taśma, słu­żą­ca do zwią­zy­wa­nia przed­mio­tów; zob. gumka re­cep­tur­ka.

 (1.3) fryzj. ela­stycz­na taśma prze­ty­ka­na ka­wał­ka­mi gumy, słu­żą­ca do zwią­zy­wa­nia wło­sów; zob. gumka do wło­sów.

 (1.4) in­form. na­rzę­dzie w pro­gra­mach gra­ficz­nych słu­żą­ce do usu­wa­nia frag­men­tów na­ry­so­wa­nych obiek­tów, od­po­wia­da­ją­ce funk­cji gumki (1.1)

 (1.5) pot. seks. pre­zer­wa­ty­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gumka do ście­ra­nia
  • Gumka re­cep­tur­ka
  • Guma
  • Pre­zer­wa­ty­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzad­ko zda­rza się, by w ołów­kach były dobre gumki. Z tego po­wo­du za­wsze trze­ba ku­po­wać je od­dziel­nie.

 (1.2) Pró­bu­ję się zmie­nić. Za każ­dym razem, gdy przekl­nę, strze­lam sobie gumką, którą za­ło­ży­łem na rękę.

 (1.3) Od kiedy ścię­łam włosy nie po­trze­bu­ję gumek do ich zwią­zy­wa­nia.

 (1.5) Część par de­cy­du­je się na wa­zek­to­mię, by stać się nie­za­leż­ny­mi od gumek i ta­ble­tek an­ty­kon­cep­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡũmka, AS: gũmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guma ż., gumowiec m., gumówka ż., gumowanie n., wygumowanie n., podgumowywanie n., podgumowanie n., gumiak mrz.

 czas. gumkować, gumować ndk., wygumować dk., podgumowywać ndk., podgumować dk.

 przym. gumowy

Wiktionary


gumkować

po­tocz­nie: wy­cie­rać, usu­wać coś gumką; gu­mo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gum­ko­wać)

 (1.1) usu­wać napis, ry­su­nek przy po­mo­cy gumki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guma ż., gumka ż., gumiak m., gumowanie n., gumkowanie n., wygumowanie n., wygumkowanie n., gumowatość ż., gumiś m., gumeczka ż.

 czas. wygumkować dk., gumować ndk., wygumować dk.

 przym. gumowy, gumkowy, gumowaty

 przysł. gumowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gumować

Wiktionary


gumkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gumkowy

→ gumka


SJP.pl

Patrz:

gumka

gumno

prze­sta­rza­le o sto­do­le, kle­pi­sku lub pod­wó­rzu go­spo­dar­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sto­do­ła

 (1.2) kle­pi­sko

 (1.3) za­gro­da

 (1.4) bia­ły­stok. łąka

 (1.5) bia­ły­stok. pod­wór­ko

Wiktionary

Gumno – ter­min sto­so­wa­ny w za­leż­no­ści od re­gio­nu na okre­śle­nie od­gro­dzo­nej czę­ści go­spo­dar­stwa chłop­skie­go przez­na­czo­nej dla prze­cho­wa­nia lub młó­ce­nia zboża lub na kle­pi­sko w sto­do­le, na któ­rym młó­ci­ło się zboże, a także na pod­wó­rze z bu­dyn­ka­mi go­spo­dar­ski­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡũmnɔ, AS: gũmno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gumiennik

Wiktionary


gumodajny

wy­dzie­la­ją­cy gumę (ka­u­czuk), do­star­cza­ją­cy gumy


SJP.pl


gumofilc

ochron­ny but ro­bo­czy, z dolną czę­ścią gu­mo­wą i górną fil­co­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ocie­pla­ny but z gu­mo­wą po­desz­wą i stopą oraz wy­so­ką, fil­co­wą cho­le­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do pracy w obej­ściu, dzia­dek Mi­chał ubie­rał dre­li­cho­wą ka­ta­nę, gu­mo­fil­ce i ku­faj­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡũˈmɔfʲilt͡s, AS: gũmofʹilc

Wiktionary


gumofilcowy

o bucie: ma­ją­cy dolną część z gumy, a cho­lew­kę z filcu


SJP.pl


gumokoronka

ma­te­riał wy­koń­cze­nio­wy uży­wa­ny w bie­liź­niar­stwie, łą­czą­cy w sobie sprę­ży­stość gumy i wy­gląd ko­ron­ki


SJP.pl


gumoleum

pro­dukt otrzy­my­wa­ny przez jed­no­stron­ne na­ło­że­nie, na ogrza­nym ka­lan­drze, na pod­kład tek­styl­ny (tka­ni­nę ju­to­wą) masy uzy­ska­nej z ut­le­nio­ne­go oleju lnia­ne­go (tzw. li­nok­sy­nu) zmięk­czo­ne­go ka­la­fo­nią i wy­peł­nio­ne­go mącz­ką drzew­ną lub pyłem kor­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj wy­kła­dzi­ny po­dło­go­wej wy­ko­na­nej z ela­stycz­ne­go two­rzy­wa, daw­niej ta­niej i po­wszech­nie sto­so­wa­nej

Wiktionary


gumolit

wy­kła­dzi­na po­dło­go­wa z gumy dwu­war­stwo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­kła­dzi­na mięk­ka z ma­te­ria­łów syn­te­tycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gumolitowy

Wiktionary


gumolitowy

przy­miot­nik od: gu­mo­lit


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z gu­mo­li­tem, do­ty­czą­cy gu­mo­li­tu; po­kry­ty gu­mo­li­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gumolit mrz.

Wiktionary


gumopodobny

przy­po­mi­na­ją­cy gumę (two­rzy­wo ela­stycz­ne)


SJP.pl


gumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gu­mo­wać.

Wiktionary

Gu­mo­wa­nie jest jedną z metod usz­la­chet­nia­nia druku. Po­le­ga na na­ło­że­niu kleju na druki, który po wy­su­sze­niu traci swoje wła­ści­wo­ści. Przed uży­ciem trze­ba go na­mo­czyć. Gu­mo­wa­nie jest sto­so­wa­ne m.in. w druku znacz­ków pocz­to­wych.

Gu­mo­wa­nie to rów­nież czyn­ność za­bez­pie­cze­nia form dru­ko­wych przed i po druku, aby miej­sca dru­ku­ją­ce nie ule­ga­ły ut­le­nia­niu i nie doś­wiet­la­ły się na for­mach przed ich po­now­nym wy­ko­rzy­sta­niem.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. gumkować, gumować ndk.

 rzecz. guma ż., gumowiec mrz., gumka ż., gumiak mrz.

 przym. gumowy

Wiktionary


gumowatość

po­tocz­nie: brak jędr­no­ści; ob­wi­słość, fla­ko­wa­tość, roz­cią­gli­wość, wiot­kość


SJP.pl


gumowaty

przy­po­mi­na­ją­cy gumę, ela­stycz­ny, roz­cią­gli­wy


SJP.pl


gumować

1. we włó­kien­nict­wie: po­kry­wać tka­ni­nę gumą;
2. o ro­śli­nach gu­mo­daj­nych: wy­dzie­lać ka­u­czuk;
3. o drze­wach owo­co­wych: wy­dzie­lać kle­i­sty sok;
4. po­tocz­nie: wy­cie­rać, usu­wać coś gumką; gum­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gu­mo­wać)

 (1.1) usu­wać napis gumką

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­gu­mo­wać)

 (2.1) po­kry­wać war­stwą gumy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guma ż., gumka ż., gumeczka ż., gumowanie n., wygumowanie n., podgumowanie n., gumiak m., gumówka ż., gumowiec m.

 czas. gumkować, wygumować dk., podgumować dk.

 przym. gumowy

Wiktionary


gumowce

obu­wie gu­mo­we; ka­lo­sze, gu­mia­ki


SJP.pl


gumowiec

po­tocz­nie: but gu­mo­wy; gu­miak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. but z wy­so­ki­mi cho­le­wa­mi, wy­ko­na­ny z gumy, uży­wa­ny na słotę lub błoto

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡũˈmɔvʲjɛt͡s, AS: gũmovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guma ż., gumka ż., gumowanie n., gumiak mrz.

 czas. gumować ndk.

 przym. gumowcowy, gumowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gumiak; gwara. gumak

Wiktionary


gumowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­mo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Cie­cha­nów
  • Gu­mo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Stary Lu­bo­tyń
  • Gu­mo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Dzie­rząż­nia

Wikipedia


gumowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Gu­mow­ski – pol­ski bok­ser
  • Fran­ci­szek Gu­mow­ski – pol­ski le­karz, li­te­rat
  • Jan Kanty Gu­mow­ski – pol­ski ma­larz, gra­fik i ry­sow­nik
  • Jerzy Gu­mow­ski – pol­ski fo­to­graf i pa­ra­lot­niarz
  • Józef Gu­mow­ski – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia
  • Ka­zi­mierz Fran­ci­szek Gu­mow­ski – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik
  • Ma­rian Gu­mow­ski – pol­ski nu­miz­ma­tyk i hi­sto­ryk

Wikipedia


gumowy

1. zro­bio­ny z gumy; gu­mia­ny;
2. zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją gumy lub wy­ro­bów z gumy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z gumy

 (1.2) wy­dzie­la­ją­cy gumę, ka­u­czuk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ofe­ru­je­my pro­duk­cję gu­mo­wych węży oraz wul­ka­ni­za­cję opon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡũˈmɔvɨ, AS: gũmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guma ż., gumka ż., gumeczka ż., gumowiec mrz., gumelastyka ż., gumiak mrz., gumiarz mos., gumiś mzw., gumowatość ż., gumowiec mrz., gumownia ż., gumówka ż., gumowanie n., nagumowanie n., podgumowanie n., wygumowanie n.

 czas. gumkować, gumować ndk., nagumować dk., podgumować dk., wygumować dk.

 przym. gumiarski, gumiasty, gumowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gumodajny, kauczukodajny

Wiktionary


gumoza

ro­dzaj cho­ro­by ata­ku­ją­cej drze­wa owo­co­we, zwła­szcza pest­ko­we


SJP.pl

Gu­mo­za – wy­stę­pu­ją­ce u ro­ślin zja­wi­sko pow­sta­wa­nia gu­mo­wa­tych na­cie­ków. Gu­mo­za jest re­ak­cją obron­ną ro­śli­ny na usz­ko­dze­nie tka­nek przez czyn­ni­ki zew­nętrz­ne, np. urazy me­cha­nicz­ne, czy usz­ko­dze­nia spo­wo­do­wa­ne przez szkod­ni­ki i pa­so­ży­ty. Usz­ko­dzo­ne w ten spo­sób tkan­ki ule­ga­ją wy­sy­cha­niu co po­wo­du­je, że pod­le­ga­ją one gu­mo­zie.

Wikipedia


gumożujca

żar­to­bli­wie: osoba żu­ją­ca gumę


SJP.pl


gumożywica

sub­stan­cja po­zy­ski­wa­na z wy­su­szo­ne­go soku ro­ślin, znaj­du­ją­ca za­sto­so­wa­nie w lecz­nict­wie w po­sta­ci pla­strów i maści


SJP.pl


gumuła

naz­wi­sko


SJP.pl


gumówka

1. model sa­mo­lo­tu na­pę­dza­ny na­krę­ca­ną gumką na­pę­do­wą
2. szli­fier­ka ką­to­wa


SJP.pl


gundia

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny gun­dio­wa­tych


SJP.pl

Gun­dia ("Cte­no­dac­ty­lus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny gun­dio­wa­tych (Cte­no­dac­ty­li­dae).

Wikipedia


gundiowate

o ce­chach gun­dio­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl

Gun­dio­wa­te, daw­niej: gun­die (Cte­no­dac­ty­li­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du gun­dioksz­tałt­nych (Cte­no­dac­ty­lo­morp­hi) w obrę­bie rzę­dzu gry­zo­ni (Ro­den­tia).

Wikipedia


gundiowaty

o ce­chach gun­dio­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl


gunera

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­rze­pli­no­wa­tych; gun­ne­ra, pa­rze­plin


SJP.pl


gunia

wierzch­nie okry­cie mę­skie no­szo­ne w Pol­sce przez gó­ra­li; guńka; cucha; czuha; czu­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. okry­cie wierzch­nie, płaszcz

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sze­ro­ki płaszcz gó­ral­ski

Wiktionary

Gunia (cza­sem zdrob­nia­le: guńka) – mę­skie odzie­nie wierzch­nie gó­ra­li kar­pac­kich, w tym m.in. gó­ra­li ślą­skich, cza­dec­kich, ży­wiec­kich, ba­bio­gór­skich i oraw­skich. Na wschód od do­li­ny Du­naj­ca (m.in. u Łem­ków, Boj­ków czy Hu­cu­łów) ana­lo­gicz­ny ele­ment mę­skie­go ubio­ru nosi nazwę "czuha" lub "cuha". U Pod­ha­lan gunia na­zy­wa­na jest cza­sem „burą cuhą”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡũɲa, AS: gũńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guniok m., guńka ż., guńkorz mos.

Wiktionary


guniak

gu­niak czerw­czyk, owad bar­dzo po­dob­ny do chra­bą­szcza ma­jo­we­go


SJP.pl


guniakówka

pod­wij­ka gu­nia­ków­ka - ga­tu­nek osy


SJP.pl


guniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gó­ral­ska kurt­ka zi­mo­wa

Wiktionary

Gu­niok – ele­ment daw­ne­go stro­ju mę­skie­go (ro­dzaj ma­ry­nar­ki lub lek­kiej kurt­ki) wy­stę­pu­ją­cy w gór­skich re­jo­nach Ślą­ska Cie­szyń­skie­go (Be­skid Ślą­ski, Be­skid Mo­raw­sko-Ślą­ski).

Szyty był z gru­be­go, sa­mo­dzia­ło­we­go sukna, zwy­kle barwy brą­zo­wej. Za­pi­na­ny na jeden rząd gu­zi­ków, miał wy­kła­da­ny koł­nierz, na­szy­wa­ne kie­sze­nie i rę­ka­wy ob­szy­te czar­ną ta­siem­ką. No­szo­ny był w chłod­ne dni, naj­czę­ściej przez pa­ste­rzy i ro­bot­ni­ków le­śnych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gunia ż., guńka ż., guńkorz mos.

Wiktionary


gunnarsson

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gun­nar Gun­nars­son – is­landz­ki pi­sarz
  • Rut­ger Gun­nars­son – szwedz­ki muzyk, ba­si­sta, gi­ta­rzy­sta, aran­żer i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Stefán Gun­nars­son – is­landz­ki pił­karz ręcz­ny, olim­pij­czyk
  • Su­san­ne Gun­nars­son – szwedz­ka ka­ja­kar­ka, olim­pij­ka
  • Ve­i­gar Páll Gun­nars­son – is­landz­ki pił­karz

Wikipedia


gunnera

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­rze­pli­no­wa­tych; gu­ne­ra, pa­rze­plin


SJP.pl


gunter

obce imię mę­skie


SJP.pl


guofeng

naz­wi­sko


SJP.pl


gupi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głupi

Wiktionary


gupielok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głu­pek

Wiktionary


gupik

mała, ży­wo­rod­na ryba ak­wa­rio­wa; pawie oczko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­e­ci­lia re­ti­cu­la­ta|ref=tak., ga­tu­nek po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej ryby z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych;

 (1.2) icht. osob­nik z ga­tun­ku gu­pi­ków (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ho­no­ra­ta wi­dzia­ła w ak­wa­rium parkę gu­pi­ków i danio.

 (1.2) Ho­dow­la gu­pi­ka wy­ma­ga czasu, cier­pli­wo­ści oraz zna­jo­mo­ści zasad dzie­dzi­cze­nia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pawie oczko, gupik pawie oczko

Wiktionary


gur

ko­lo­ro­wa (naj­czę­ściej czer­wo­na) ba­weł­na uży­wa­na na Pod­la­siu do prze­ty­ka­nia bia­łe­go lnia­ne­go płót­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mor­de­chaj Gur
  • Gur-Baal
  • Ję­zy­ki wol­tyj­skie, ję­zy­ki gur

Wikipedia


gurami

słod­ko­wod­na ryba ak­wa­rio­wa z ro­dzi­ny łaź­co­wa­tych, za­li­cza­na do grup la­bi­ryn­to­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny gu­ra­mio­wa­tych;

 (1.2) icht. słod­ko­wod­na ryba z ro­dzi­ny ca­łu­sko­wa­tych

Wiktionary

Prze­gląd ga­tun­ków

Gu­ra­mi – nazwa ryb ak­wa­rio­wych obej­mu­ją­ca kilka az­ja­tyc­kich, wszyst­ko­żer­nych ga­tun­ków z róż­nych ro­dza­jów w obrę­bie ro­dzi­ny gu­ra­mio­wa­tych (Osph­ro­ne­mi­dae), oraz jeden ga­tu­nek za­li­cza­ny obec­nie do ro­dzi­ny ca­łu­sko­wa­tych (He­lo­sto­ma­ti­dae). W ho­dow­lach ak­wa­ry­stycz­nych wy­se­lek­cjo­no­wa­no wiele od­mian barw­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­ce gu­ra­mi opie­ku­ją się ikrą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guramiowate nmos.

Wiktionary


guramiowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Osph­ro­ne­mi­dae|Ble­e­ker|ref=tak., ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb za­li­cza­na do po­drzę­du błęd­ni­kow­ców;

Wiktionary

[] (Osph­ro­ne­mi­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes), za­li­cza­na do błęd­ni­kow­ców. Obej­mu­je około 170 ga­tun­ków kla­sy­fi­ko­wa­nych w 4 po­dro­dzi­nach. Wiele ga­tun­ków z tej ro­dzi­ny jest przed­mio­tem hand­lu na po­trze­by ak­wa­ry­sty­ki, m.in. gu­ra­mi, be­lon­cje, bo­jow­ni­ki i pręt­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gu­ra­mio­wa­te mają do­dat­ko­wy na­rząd od­de­cho­wy, tzw. la­bi­rynt, umoż­li­wia­ją­cy rybom od­dy­cha­nie po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym po­bie­ra­nym z po­wierzch­ni wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gurami n.

Wiktionary


guramiowaty

o ce­chach gu­ra­mio­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


gurbiel

naz­wi­sko


SJP.pl


gurbić

two­rzyć za­ła­ma­nia, zmarszcz­ki na tka­ni­nie; mar­szczyć


SJP.pl


gurchan

w ar­chi­tek­tu­rze pół­noc­nej czę­ści Azji Środ­ko­wej: ma­u­zo­le­um kryte ko­pu­łą, bu­do­wa­ne na pla­nie kwa­dra­tu


SJP.pl


gurda

na­czy­nie na wodę zro­bio­ne z wy­drą­żo­nej tykwy


SJP.pl


gurgul

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Gur­gul – pol­ski praw­nik
  • Ka­zi­mierz Gur­gul – pol­ski ma­te­ma­tyk, na­u­czy­ciel
  • Mo­ni­ka Gur­gul – pol­ska ita­lia­nist­ka, li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni, tłu­macz­ka
  • Sta­ni­sław Gur­gul – pol­ski ku­piec, radny miej­ski i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Mi­chał Gur­gul – pol­ski pił­karz
  • Wła­dy­sław Gur­gul – pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy i in­ży­nier

Wikipedia


guria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Gruz­ji

 (1.2) adm. geogr. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w za­chod­niej Gruz­ji, le­żą­cy nad wschod­nim brze­giem Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Guria ( გურია) – re­gion ("mcha­re") w za­chod­niej Gruz­ji, le­żą­cy nad wschod­nim brze­giem Morza Czar­ne­go. Sto­li­cą re­gio­nu jest mia­sto Ozur­ge­ti. Ob­szar jest za­miesz­ka­ły przez Gu­rij­czy­ków, et­nicz­nych Gru­zi­nów, któ­rzy mówią dia­lek­tem ję­zy­ka gru­ziń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. guryjski

Wiktionary


gurkha

[czy­taj: gurka] czło­nek ple­mie­nia za­miesz­ku­ją­ce­go Nepal


SJP.pl


gurkhijka

[czy­taj: gur­kij­ka] miesz­kan­ka Ne­pa­lu


SJP.pl


gurkhijski

[czy­taj: gur­kij­ski] do­ty­czą­cy Gurk­hów, wła­ści­wy Gurk­hom


SJP.pl


gurkhowie

[czy­taj: gur­ko­wie] lud hi­ma­laj­ski; Gur­ko­wie


SJP.pl

Gurk­ho­wie (ang. "Gurk­ha" lub "Gork­ha"; ne­pa­li गोर्खाली czyt.) – lud za­miesz­ku­ją­cy Nepal, naz­wa­ny na cześć hin­du­skie­go świę­te­go i guru z VIII w. n.e. – Go­rakh­nat­ha. Jego uczeń Bappa Rawal za­ło­żył dy­na­stię Mewar. Po­tom­ko­wie Ra­wa­la po­wę­dro­wa­li na wschód i ut­wo­rzy­li odręb­ną gałąź rodu o naz­wie "Gork­ha", która w dru­giej po­ło­wie XVIII w.

Wikipedia


gurkowie

lud hi­ma­laj­ski; Gurk­ho­wie


SJP.pl


gurmandzista

daw­niej, rzad­ko: ła­kom­czuch


SJP.pl


gurmandzistka

daw­niej, rzad­ko: ła­kom­czu­cha


SJP.pl


gurmar

ro­śli­na tro­pi­kal­na sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie ajur­we­dyj­skiej


SJP.pl


gurowy

przy­miot­nik od: gur


SJP.pl


gurt

1. łuk przy­po­ro­wy pod­trzy­mu­ją­cy skle­pie­nie bu­dow­li
2. pas rze­mien­ny, naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako część uprzę­ży
3. sztyw­na taśma z płót­na przy­szy­wa­na w pasie do spód­nicz­ki, wszy­wa­na w paski itp.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • łęk skle­pien­ny – ele­ment kon­struk­cyj­ny i de­ko­ra­cyj­ny skle­pie­nia
  • Zgru­po­wa­nie Gurt – od­dział wal­czą­cy w pow­sta­niu war­szaw­skim

Wikipedia


gurtowy

→ gurt


SJP.pl

Patrz:

gurt

guru

1. w hin­du­iz­mie: mistrz, au­to­ry­tet, prze­wod­nik du­cho­wy;
2. przy­wód­ca kultu re­li­gij­ne­go, sekty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba o wiel­kim au­to­ry­te­cie re­li­gij­nym, prze­wod­nik du­cho­wy w hin­du­iz­mie, sik­hiz­mie i niek­tó­rych odła­mach bud­dyz­mu;

 (1.2) przen. osoba uwa­ża­na za nie­pod­wa­żal­ny au­to­ry­tet w ja­kiejś okre­ślo­nej dzie­dzi­nie, w ja­kimś śro­do­wi­sku

Wiktionary

Guru (de­wa­na­ga­ri गुरु) – przy­wód­ca wspól­no­ty w re­li­giach dhar­micz­nych, prze­wod­nik du­cho­wy i na­u­czy­ciel, sza­no­wa­ny, a cza­sem nawet czczo­ny jako wcie­le­nie bó­stwa; rów­nież: cha­ryz­ma­tycz­ny lider sekty, wy­so­ki au­to­ry­tet w pew­nym śro­do­wi­sku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡuru, AS: guru

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrz, mentor, przewodnik

 (1.2) mistrz, tuz

Wiktionary


guryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gurią lub Gu­ryj­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Gurii lub Gu­ryj­czy­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Guria ż., Guryjczyk mos.

Wiktionary


gurzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


gurówka

sa­mo­dział tkany z guru; spód­ni­ca z tegoż ma­te­ria­łu


SJP.pl


gus

Głów­ny Urząd Sta­ty­stycz­ny


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Głów­ny Urząd Sta­ty­stycz­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głów­ny Urząd Sta­ty­stycz­ny
  • Gra­vis Ul­tra­so­und - karta dźwię­ko­wa do kom­pu­te­rów PC

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡus, AS: gus

Wiktionary


gus-owski

→ GUS (Głów­ny Urząd Sta­ty­stycz­ny); gu­sow­ski


SJP.pl


gusiew

mia­sto w ob­wo­dzie ka­li­nin­gradz­kim (w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim w Rosji;

Wiktionary

Gu­siew, Gąbin ( Гусев; dawn. Gum­bin­nen) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, sie­dzi­ba re­jo­nu gu­siew­skie­go.

Mia­sto leży w re­gio­nie Małej Litwy. Miej­sco­wość po­ło­żo­na u zbie­gu rzek Pisy i Ro­min­ty około 20 ki­lo­me­trów na wschód od Czer­nia­chow­ska, na tra­sie E28 i linii ko­le­jo­wej Kró­le­wiec – Mosk­wa, ze sta­cją Gu­siew. Oś­ro­dek życia po­lo­nij­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gusiewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Gąbin, Głąbin

Wiktionary


gusiewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gu­sie­wem, do­ty­czą­cy Gu­sie­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gusiew mrz.

Wiktionary


gusli

lu­do­wy ro­syj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

Gusli ("ros." гусли) jest ro­syj­skim lu­do­wym in­stru­men­tem mu­zycz­nym z grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych. Nie po­wi­nien być my­lo­ny z gę­śla­mi.

Wikipedia


guslica

lu­do­wy buł­gar­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na gęśli


SJP.pl


gusowski

przy­miot­nik od: GUS (Głów­ny Urząd Sta­ty­stycz­ny); GUS-owski


SJP.pl


gust

1. po­czu­cie pię­kna, har­mo­nii; smak;
2. upo­do­ba­nie, za­mi­ło­wa­nie do cze­goś;
3. styl, moda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­czu­cie pię­kna i har­mo­nii

Wiktionary

Pol­ska Grupa Użyt­kow­ni­ków Sy­ste­mu TeX (GUST) jest – jak stwier­dza jej sta­tut – "sto­wa­rzy­sze­niem zrze­sza­ją­cym osoby fi­zycz­ne, pro­wa­dzą­cym dzia­łal­ność na­u­ko­wo-tech­nicz­ną i oś­wia­to­wą na rzecz upo­wszech­nie­nia sy­ste­mu TeX/METAFONT, oraz zwią­za­ne­go z nimi śro­do­wi­ska". Sie­dzi­ba GUST znaj­du­je się w To­ru­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ania ubie­ra się zwy­czaj­nie i bez gustu.

 (1.1) Ta ko­bie­ta ma dużo uroku: wszyst­kim przy­pa­da do gustu.

 (1.1) Nie bez zna­cze­nia są tu też in­dy­wi­du­al­ne gusta, które wpły­wa­ją na osta­tecz­ny skład do­mo­wej wi­śniów­ki, mo­re­lów­ki, de­re­niów­ki, ja­rzę­bia­ka czy pio­łu­nów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡust, AS: gust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. guścik mrz.

 czas. gustować ndk., zdegustować dk., zagustować dk.

 przym. gustowny

 przysł. gustownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smak, dobry smak

Wiktionary


gusta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.

 (1.2) forma żeń­skie­go imie­nia Gu­sta­wa

Wiktionary


gustafsson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­der Gu­stafs­son – szwedz­ki bok­ser oraz za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki
  • An­dre­as Gu­stafs­son – szwedz­ki za­pa­śnik oraz za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki
  • Bo Gu­stafs­son – szwedz­ki lek­ko­at­le­ta
  • Hen­rik Gu­stafs­son – szwedz­ki żuż­lo­wiec
  • Jan Gu­stafs­son – nie­miec­ki sza­chi­sta
  • Lars Gu­stafs­son – szwedz­ki poeta, dra­ma­turg, pro­za­ik i ese­i­sta
  • Ma­de­le­i­ne Gu­stafs­son – szwedz­ka pił­kar­ka ręcz­na
  • Mats Gu­stafs­son – szwedz­ki sak­so­fo­ni­sta
  • Mi­ka­el Gu­stafs­son – szwedz­ki po­li­tyk
  • Rune Gu­stafs­son – szwedz­ki lek­ko­at­le­ta
  • Rune Gu­stafs­son – szwedz­ki gi­ta­rzy­sta i kom­po­zy­tor
  • Ve­ik­ka Gu­stafs­son – fiń­ski al­pi­ni­sta i hi­ma­la­i­sta

Wikipedia


gustav

obce imię mę­skie


SJP.pl


gustave

fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl


gustavia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i głów­ne mia­sto fran­cu­skie­go te­ry­to­rium za­leż­ne­go Saint-Barthélemy, po­ło­żo­ne­go na Ka­ra­i­bach;

Wiktionary

Gu­sta­via – sto­li­ca i głów­ne mia­sto fran­cu­skie­go te­ry­to­rium za­leż­ne­go Saint Barthélemy na Ka­ra­i­bach, około 3000 miesz­kań­ców. Nazwa zo­sta­ła na­da­na na cześć szwedz­kie­go króla Gu­sta­wa III. Szwedz­ka po­sia­dłość w la­tach 1785–1878.

Gu­sta­via zo­sta­ła za­ło­żo­na po tym gdy Szwe­cja otrzy­ma­ła wyspę od Fran­cji w 1785 roku w za­mian za fran­cu­skie prawa hand­lu w Göteborgu.

Wikipedia


gustaw

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Gu­staw – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Ety­mo­lo­gia: niem. "Gund", sta­ro­isl. "gunnr" 'walka'; niem. "Stab", sta­ro­isl. "stafr" 'pałka, bu­ła­wa, laska mar­szał­kow­ska'. Imię oz­na­cza więc dzier­żą­ce­go w boju laskę/bu­ła­wę lub wy­ra­ża ży­cze­nie, aby no­szą­cy je do­szedł do tak wy­so­kich god­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­ci­my z Gu­sta­wem do Rio na wa­ka­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡustaf, AS: gustaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gustawa ż.

:: zdrobn. Gutek, Gucio, Gustawek

:: fż. Gustawa ż.

Wiktionary


gustawa

imię żeń­skie


SJP.pl

Gu­sta­wa – żeń­ski od­po­wied­nik sta­ro­ger­mań­skie­go imie­nia Gu­staw.

Wikipedia


gustawek

zdrob­nie­nie od: Gu­staw (imię mę­skie); Gu­stek, Gutek


SJP.pl


gustawiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gu­sta­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gustawostwo

Gu­staw z mał­żon­ką; Gu­sta­wo­wie


SJP.pl


gustawowie

Gu­staw z mał­żon­ką; Gu­sta­wo­stwo


SJP.pl


gustawowo

Gu­sta­wo­wo – część wsi Rze­pi­szyn w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca.

Wikipedia


gustawowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gu­sta­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gustek

zdrob­nie­nie od: Au­gust, Gu­staw (imio­na mę­skie); Gutek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Au­gust

 (1.2) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Au­gu­styn

Wiktionary

Gu­stek, pier­wot­nie Gó­zdek, dawna osada hut­ni­czo-gi­ser­ska, potem let­ni­sko­wa, obec­nie dziel­ni­ca mia­sta To­ma­szo­wa Ma­zo­wiec­kie­go, po­ło­żo­na nad rzeką Wol­bór­ką nie­da­le­ko od jej uj­ścia do Pi­li­cy. W obrę­bie daw­nej osady znaj­du­ją się ulice: Na­drzecz­na, Szczę­śli­wa, Klo­no­wa i Li­po­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pie­sek pana Gust­ka bie­gał bez smy­czy po parku.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. August mos., Augustyna ż.

 (1.2)

 rzecz. August mos., Augusta ż., Gucio mos., Gustlik mos., Gutek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gucio, Gutek; gw. Górny Śląsk Gustlik

Wiktionary


gustla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|ż. Au­gu­sty­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gust­la wy­glón­do jak z łokna na plac.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gustlik mos.

Wiktionary


gustlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Au­gu­styn, Au­gust

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gust­lik był chłop jak tur i fe­dro­wał za dzie­się­ciu chło­pa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gucio mos., Gutek mos.

:: fż. Gustla ż.

Wiktionary


gustowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gu­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gustować ndk.

Wiktionary


gustować

lubić coś; pre­fe­ro­wać coś; sma­ko­wać w czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) lubić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomek gu­stu­je w ni­skich bru­net­kach. Je­szcze nie wi­dzia­łem go z dziew­czy­ną, która wy­glą­da­ła­by ina­czej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈstɔvat͡ɕ, AS: gustovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gustowanie n., gust m., guścik

 czas. zagustować

 przym. gustowny

 przysł. gustownie

Wiktionary


gustownie

przy­słó­wek

 (1.1) ele­ganc­ko, ze sma­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owszem, na po­cząt­ku tań­czy­łaś skrom­nie i z opa­no­wa­niem, gu­stow­nie i z ele­gan­cją, jak na przyz­wo­i­tą pannę przy­sta­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈstɔvʲɲɛ, AS: gustovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gustowność ż., gust m., zdrobn. guścik m.

 czas. gustować

 przym. gustowny

Wiktionary


gustowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gu­stow­nie


SJP.pl


gustowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gu­stow­ny


SJP.pl


gustowność

→ gu­stow­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gu­stow­ne; cecha tych, któ­rzy są gu­stow­ni

Wiktionary

Patrz:

gustowny

Powiązane:

 przym. gustowny

 przysł. gustownie

Wiktionary


gustowny

odz­na­cza­ją­cy się do­brym gu­stem; ele­ganc­ki; modny; szy­kow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w do­brym gu­ście, wyk­wint­ny, wyt­wor­ny, ele­ganc­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maria była skrom­nie ubra­na, ale miała na sobie bar­dzo gu­stow­ny na­szyj­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈstɔvnɨ, AS: gustovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gustowność ż., gust

 czas. gustować

 przysł. gustownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancki

Wiktionary


gustowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gusła

ma­gicz­ne obrzę­dy; czary, za­bo­bo­ny, za­klę­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) obrzę­dy to­wa­rzy­szą­ce prak­ty­kom ma­gicz­nym

 (1.2) prze­są­dy, za­bo­bo­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gusła (obrzęd) – prak­ty­ki ma­gicz­ne, obrzęd wy­wo­ły­wa­nia du­chów.
  • Gusła (album) – de­biu­tanc­ki album ze­spo­łu Lao Che.
  • „Gusła” – tomik po­ez­ji Je­rze­go Lie­ber­ta.
  • Gusła – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasze zwy­cza­je no­wo­rocz­ne wy­wo­dzą się więc bądź ze sło­wiań­skich kul­tów agrar­nych, bądź też ze zwy­cza­jów rzym­skich po­łą­czo­nych z gu­sła­mi upra­wia­ny­mi nieg­dyś wszę­dzie dla za­pew­nie­nia sobie szczę­ścia i bo­gact­wa..

 (1.2) Róż­ne­go ro­dza­ju prze­są­dy, gusła i za­bo­bo­ny trwa­ją w na­szej kul­tu­rze od wie­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuswa, AS: gusu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guślarz m., guślarka ż., guślarstwo n.

 przym. guślarski

Wiktionary


gut

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. krzy­we, ko­śla­we, pełne sęków drze­wo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GUT – skrót od Te­o­rii wiel­kiej uni­fi­ka­cji
  • Gut – pol­skie naz­wi­sko
  • Gut – herb szla­chec­ki
  • Gut – wieś na Ukra­i­nie
  • Gut – ame­ry­kań­ski nie­za­leż­ny film fa­bu­lar­ny z 2012 roku
  • Gut Moor

Wikipedia


guta

naz­wi­sko


SJP.pl


gutacja

wy­dzie­la­nie wody w po­sta­ci kro­pe­lek przez li­ście ro­ślin lą­do­wych; wy­pa­ca­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. zja­wi­sko wy­dzie­la­nia kro­pel wod­nych przez ro­śli­ny po­przez wy­pot­ni­ki;

Wiktionary

Gu­ta­cja (łac. "gutta" – kro­pla) – zja­wi­sko wy­dzie­la­nia kro­pel wod­nych rozt­wo­rów związ­ków or­ga­nicz­nych i soli mi­ne­ral­nych przez ro­śli­ny i grzy­by. U ro­ślin na­czy­nio­wych kro­ple wy­dzie­la­ne są przez spe­cjal­ne struk­tu­ry umie­szczo­ne na krań­cach blasz­ki li­ścio­wej, zwane hy­da­to­da­mi.

Wikipedia


gutaperka

two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne zbli­żo­ne do ka­u­czu­ku, otrzy­my­wa­ne z soku drze­wa gu­ta­per­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. techn. ter­mo­pla­stycz­ny po­li­mer na­tu­ral­ny o wła­ści­wo­ściach die­lek­trycz­nych, bę­dą­cy izo­me­rem ka­u­czu­ku, po­zy­ski­wa­ny ze stę­ża­łe­go soku mlecz­ne­go wy­bra­nych ro­ślin;

Wiktionary

Gu­ta­per­ka – sub­stan­cja po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, po­zy­ski­wa­na i wy­ko­rzy­sty­wa­na w po­dob­ny spo­sób jak ka­u­czuk na­tu­ral­ny, z tą róż­ni­cą, że gu­ta­per­ka jest mniej ela­stycz­na. Jest to po­lii­zo­pren, za­wie­ra­ją­cy do kil­ku­set pię­cio­wę­glo­wych jed­no­stek izo­pre­no­wych. Wy­stę­pu­ją w nim wią­za­nia pod­wój­ne wy­łącz­nie w kon­fi­gu­ra­cji "trans".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gu­ta­per­ki używa się jako kitu do zębów i do przy­rzą­dza­nia środ­ków opa­trun­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gutapercha ż., gutapercza ż., gutaperkowiec mrz., gutta-perka ż.

 przym. gutaperczany, gutaperkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. gumiguta

Wiktionary


gutaperkowiec

drze­wo z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych po­cho­dzą­ce z Pół­wy­spu Ma­laj­skie­go, któ­re­go twar­de i cięż­kie drew­no sto­so­wa­ne jest do wy­ro­bu kół oraz w sny­cer­stwie, a z soku mlecz­ne­go tego drze­wa otrzy­mu­je się gu­ta­per­kę; drze­wo gu­ta­per­ko­we


SJP.pl

Gu­ta­per­ko­wiec, drze­wo gu­ta­per­ko­we, per­czo­wiec ("Pa­la­qu­ium gutta" (Hook.) Burck.) – ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych. W na­tu­rze wy­stę­po­wał pier­wot­nie w la­sach Pół­wy­spu Ma­laj­skie­go i na wy­spach w In­do­nez­ji, ale na sta­no­wi­skach na­tu­ral­nych zo­stał nie­mal cał­ko­wi­cie wy­tę­pio­ny. Wy­stę­pu­je jako drze­wo upraw­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej m.in. w obrę­bie daw­ne­go za­się­gu na­tu­ral­ne­go, także na Nowej Gwi­nei, na Fi­li­pi­nach, w pół­noc­nej czę­ści Bra­zy­lii.

Wikipedia


gutaperkowy

zro­bio­ny z gu­ta­per­ki lub za­wie­ra­ją­cy gu­ta­per­kę


SJP.pl


gutek

1. zdrob­nie­nie od: Au­gust, Gu­staw (imio­na mę­skie); Gu­stek;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Au­gust

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roman Gutek
  • Wa­len­tyn Ga­wa­ra-Gutek
  • Piotr Gut­kow­ski, ps. Gutek
  • Zbi­gniew Gut­kow­ski, ps. Gutek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy Gut­ko­wi nową cza­pecz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. August mos., Gustek mos., Gustlik mos., Gucio mos., Gustaw mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gucio, Gustek; gw. Górny Śląsk Gustlik

Wiktionary


gutenberg

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­ten­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Sty­ria, w po­wie­cie Weiz
  • Gu­ten­berg-Sten­zen­gre­ith – dawna nazwa gminy Gu­ten­berg
  • Gu­ten­berg – dziel­ni­ca gminy Pe­ters­berg w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, w po­wie­cie Saale
  • Gu­ten­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Bad Kre­uz­nach
  • Beno Gu­ten­berg – sejs­mo­log
  • Jo­han­nes Gu­ten­berg – nie­miec­ki dru­karz, in­no­wa­tor
  • Pro­jekt Gu­ten­berg – udo­stęp­nio­ne w In­ter­ne­cie elek­tro­nicz­ne wer­sje ksią­żek ist­nie­ją­cych w wer­sji pa­pie­ro­wej, któ­rych prawa au­tor­skie wy­ga­sły
  • Gu­ten­berg – pałac
  • Gu­ten­berg – zamek
  • Gu­ten­burg
  • Gut­ten­berg

Wikipedia


gutenbergowski

taki jak u Jo­han­ne­sa Gu­ten­ber­ga, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Jo­han­ne­sa Gu­ten­ber­ga


SJP.pl


guthrie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Guth­rie – szkoc­kie naz­wi­sko i nazwa klanu ni­zin­ne­go.
  • Guth­rie – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Todd
  • Guth­rie – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Logan
  • Guth­rie – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie King
  • Guth­rie (ang. Guth­rie Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Izard
  • Guth­rie (ang. Guth­rie Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie White
  • Guth­rie (ang. Guth­rie Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie La­wren­ce
  • Guth­rie (ang. Guth­rie Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Hub­bard
  • Guth­rie (ang. Guth­rie Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Cal­la­way
  • hrab­stwo Guth­rie (ang. Guth­rie Co­un­ty) – w sta­nie Iowa

Wikipedia


gutkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gutkind

imię mę­skie


SJP.pl


gutkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gut­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Sie­miąt­ko­wo
  • Gut­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Jon­ko­wo
  • Gut­ko­wo – dziel­ni­ca Olsz­ty­na
  • Gut­ko­wo – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954 roku w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Gut­ko­wo – gro­ma­da
  • De­ka­nat Olsz­tyn III - Gut­ko­wo
  • Gut­ków
  • Olsz­tyn Gut­ko­wo

Wikipedia


gutkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Mar­ce­li Gut­kow­ski – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, se­na­tor w Kró­le­stwie Pol­skim
  • Józef Gut­kow­ski – żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Kamil Gut­kow­ski – pol­ski siat­karz
  • Ka­zi­mierz Mi­ko­łaj Gut­kow­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Mie­czy­sław Gut­kow­ski – pol­ski praw­nik
  • Piotr Gut­kow­ski – pol­ski wo­ka­li­sta i autor tek­stów
  • Szy­mon Gut­kow­ski – dy­rek­tor agen­cji re­kla­mo­wej, do­rad­ca pre­zy­den­ta Pol­ski
  • Ta­de­usz Gut­kow­ski – pol­ski praw­nik i woj­sko­wy
  • Wi­told Gut­kow­ski – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Woj­ciech Gut­kow­ski – pol­ski in­ży­nier woj­sko­wy, pe­da­gog, pi­sarz, wol­no­mu­larz i eko­no­mi­sta
  • Zbi­gniew Gut­kow­ski – pol­ski ka­pi­tan jach­to­wy, ka­pi­tan mo­to­ro­wod­ny, płet­wo­nu­rek, ra­dio­o­pe­ra­tor

Wikipedia


gutkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gutka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gutowiec

Gu­to­wiec ( Gut­to­witz) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Czersk.

Wieś bo­ro­wiac­ka po­ło­żo­na przy dro­dze kra­jo­wej nr 22 a także przy szla­ku linii ko­le­jo­wej nr 203.

W skład so­łect­wa Gu­to­wiec wcho­dzi rów­nież wieś Kur­ko­wo.

Wikipedia


gutowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka
  • Gu­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Zła­wieś Wiel­ka
  • Gu­to­wo – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Syp­nie­wo
  • Gu­to­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa

Wikipedia


gutowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Za­su­ge­ro­wa­no, aby ten ar­ty­kuł na różne ar­ty­ku­ły – Po­dzie­lić na od­dziel­ne hasła o róż­nych ro­dach.

Gu­tow­ski (forma żeń­ska: Gu­tow­ska; licz­ba mnoga: Gu­tow­scy) – pol­skie naz­wi­sko, ród szla­chec­ki wy­wo­dzą­cy się z Ma­zo­wsza. Nazwa oso­bo­wa po­cho­dzi od po­sia­dło­ści ro­dzi­ny (która za­po­cząt­ko­wa­ła owo naz­wi­sko) w miej­sco­wo­ści Guty zwa­nej też "Gu­to­wo" i Guty Wiel­kie w ziemi łom­żyń­skiej na pół­noc­nym Ma­zo­wszu.

Wikipedia


gutta

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) w sztu­kach pla­stycz­nych: ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie cy­lin­drycz­nej lub stoż­ko­wa­tej kro­pli, sto­so­wa­ny prze­de wszyst­kim w po­rząd­ku do­ryc­kim; łezka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gutta, gutty, łezki – w ar­chi­tek­tu­rze ozdo­by w kształ­cie cy­lin­drycz­nych lub stoż­ko­wych sty­li­zo­wa­nych kro­pli
  • Pa­la­qu­ium gutta – drze­wo gu­ta­per­ko­we, gu­ta­per­ko­wiec
  • Gutta (album) – de­biu­tanc­ki album ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Ace Hooda

Wikipedia


gutturalny

1. od­no­szą­cy się do gar­dła; gar­dło­wy;
2. spół­gło­ska gut­tu­ral­na - spół­gło­ska wy­ma­wia­na przy uży­ciu tyl­nej czę­ści ję­zy­ka, np. g, k, ch; spół­gło­ska tyl­no­ję­zy­ko­wa


SJP.pl


guturalny

o spół­gło­skach: tyl­no­ję­zycz­ny (k, ch, g)


SJP.pl


guwernancki

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z gu­wer­nant­ką, do­ty­czą­cy gu­wer­nant­ki

 (1.2) rzad. taki jak gu­wer­nant­ka t.j. opie­kuń­czy, au­to­ry­ta­tyw­ny, na­dzo­ru­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guwernantka ż.

Wiktionary


guwernanctwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie gu­wer­nant­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guwerner mos.

Wiktionary


guwernant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. gu­wer­ner.

Wiktionary


guwernantka

na­u­czy­ciel­ka do­mo­wa i wy­cho­waw­czy­ni dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. eduk. na­u­czy­ciel­ka do­mo­wa, wy­cho­waw­czy­ni dzie­ci w za­moż­nych ro­dzi­nach

Wiktionary

Gu­wer­nant­ka – na­u­czy­ciel­ka do­mo­wa, cza­sem peł­nią­ca rów­nież rolę och­mi­strzy­ni; męski od­po­wied­nik tego po­ję­cia to gu­wer­ner lub gu­wer­nant. W Pol­sce gu­wer­nant­kom po­wie­rza­no zaz­wy­czaj naukę i wy­cho­wa­nie młod­szych dzie­ci, w wieku przedsz­kol­nym. Naj­waż­niej­szym przed­mio­tem na­u­cza­nym przez gu­wer­nant­ki i gu­wer­nan­tów były pod­sta­wy ję­zy­ka fran­cu­skie­go. Sta­no­wi­sko gu­wer­nant­ki było czę­sto je­dy­nym spo­so­bem za­rob­ko­wa­nia dla nie­za­moż­nych a wyksz­tał­co­nych nie­za­męż­nych ko­biet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie za­nied­by­wa­ła także innej edu­ka­cji: szwaj­car­ska gu­wer­nant­ka uczy­ła dzie­ci fran­cu­skie­go i nie­miec­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guwerneria ż., guwernerstwo n., guwernerzyna m.

:: fm. guwerner mos.

 czas. guwernerować ndk., guwernerzyć ndk.

 przym. guwernernerski, guwernancki

Wiktionary


guwerner

wy­cho­waw­ca dzie­ci w za­moż­nych do­mach; na­u­czy­ciel do­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. eduk. na­u­czy­ciel do­mo­wy, wy­cho­waw­ca dzie­ci w za­moż­nych ro­dzi­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­im­pro­wi­zo­wał im opo­wieść, a potem uśpił wszyst­kich łącz­nie z gu­wer­ne­rem ko­ły­san­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guwernanctwo n., guwernerowanie n.

:: fż. guwernantka ż.

 czas. guwernerować ndk.

 przym. guwernerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wychowawca, preceptor

Wiktionary


guwernerować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. pra­co­wać jako gu­wer­ner lub gu­wer­nant­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guwerner mos., guwernantka ż.

Wiktionary


guwernerski

→ gu­wer­ner


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą gu­wer­ne­ra, do­ty­czą­cy gu­wer­ne­ra

Wiktionary

Patrz:

guwerner

Powiązane:

 rzecz. guwerner mos.

Wiktionary


guwernerstwo

zawód gu­wer­ne­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie gu­wer­ne­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guwernantka ż.

Wiktionary


guwert

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­per­ta

Wiktionary


guyenne

[czy­taj: głiJEN] kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji


SJP.pl


guz

1. zgru­bie­nie po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go lub wy­wo­ła­ne ude­rze­niem
2. pa­to­lo­gicz­ny twór naj­czę­ściej w po­sta­ci no­wot­wo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgru­bie­nie po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go lub wy­wo­ła­ne ude­rze­niem

 (1.2) med. pa­to­lo­gicz­ny twór naj­czę­ściej w po­sta­ci no­wot­wo­ru

 (1.3) ozdob­na gałka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • guz (fi­zycz­ne zgru­bie­nie albo wyt­wór pa­to­lo­gicz­ny)
  • guz (ele­ment de­ko­ra­cyj­ny)
  • guz (wada drew­na)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­sia na­bi­ła sobie guza na plac za­ba­wa­cu zabaw.

 (1.2) Ra­dy­kal­ne usu­nię­cie guza pro­sta­ty prze­dłu­ża życie o 20 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡus, AS: gus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. guzek m.

 przym. guzowy, guzowaty, guzikowy, guzkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gula, narośl

 (1.2) guz nowotworowy, nowotwór, rak, zmiana nowotworowa

 (1.3) gałka

Wiktionary


guza

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: guz

Wiktionary


guzak

ro­dzaj ni­cie­ni, szkod­nik ro­ślin dwu­li­ścien­nych


SJP.pl

Guzak ("Me­lo­i­do­gy­ne") – ro­dzaj ni­cie­ni z ro­dzi­ny Me­lo­i­do­gy­ni­dae. Obej­mu­je obli­ga­to­ryj­ne en­do­pa­so­ży­ty róż­no­rod­nych ro­ślin na­czy­nio­wych, ata­ku­ją­ce naj­czę­ściej ich or­ga­ny po­dziem­ne. Więk­szość ga­tun­ków wy­wo­łu­je pow­sta­wa­nie na ży­wi­cie­lach ga­la­sów. Za­kaź­ne jest dru­gie sta­dium mło­do­cia­ne. Wę­dru­ją­ce są rów­nież do­ro­słe samce. Do­ro­słe sa­mi­ce oraz trze­cie i czwar­te sta­dium mło­do­cia­ne są osia­dłe. Do­tych­czas opi­sa­no ich około 100 ga­tun­ków.

Wikipedia


guzdek

naz­wi­sko


SJP.pl

Gu­zdek – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


guzdralska

ko­bie­ta guz­drzą­ca się; guz­dra­ła; ma­ru­da


SJP.pl


guzdralski

czło­wiek guz­drzą­cy się; ma­ru­da; guz­dra­ła


SJP.pl


guzdralstwo

po­tocz­nie: wy­ko­ny­wa­nie cze­goś po­wo­li, śla­ma­zar­nie, opie­sza­le; ma­ru­dze­nie, grze­ba­nie się, guz­dra­nie się


SJP.pl


guzdrać

guz­drać się - po­tocz­nie: robić coś bar­dzo wolno


SJP.pl


guzdrała

po­gard­li­wie o ko­bie­cie po­wol­nej, roz­tar­gnio­nej, nie­roz­gar­nię­tej; także o męż­czyź­nie (z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba ro­bią­ca wszyst­ko po­wo­li, fleg­ma­tycz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z cie­bie guz­dra­ła, cze­ka­my na cie­bie już pięć minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuzˈdrawa, AS: guzdrau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guzdracz m., guzdralski m., guzdralstwo n., guzdranina ż., guzdranie n.

 czas. guzdrać się

 przym. guzdralski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guzdracz, guzdralski, maruda, maruder, grzebuła, ślamazara, lelum polelum

Wiktionary


guzek

1. zdrob­nie­nie od: guz;
2. małe zgru­bie­nie, wy­pu­kłość; gru­ze­łek, gu­ze­łek;
3. wyk­wit skór­ny uwy­pu­klo­ny ponad po­wierzch­nię skóry;
4. guzki krwaw­ni­cze - ży­la­ko­wa­te roz­sze­rze­nie splo­tu koń­co­we­go od­cin­ka od­byt­ni­cy, w for­mie łatwo krwa­wią­cych guz­ków; krwaw­ni­ca, ży­la­ki od­by­tu, he­mo­ro­i­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: guz

 (1.2) mały guz

 (1.3) med. nie­wiel­ki wyk­wit na­skór­ny;

Wiktionary

Guzek (łac. "no­du­lus", "tu­ber­cu­lum") – w der­ma­to­lo­gii, wyk­wit wy­nio­sły ponad po­wierzch­nię skóry, zwią­za­ny ze zmia­na­mi w skó­rze wła­ści­wej, mo­gą­cy ule­gać roz­pa­do­wi z po­zo­sta­wie­niem bliz­ny. Więk­szy wyk­wit guz­ko­wy (o śred­ni­cy po­wy­żej 1 cm) roz­wi­ja­ją­cy się z za­ję­ciem tkan­ki pod­skór­nej okre­śla­ny jest jako guz. Guzek różni się od grud­ki więk­szą spo­i­sto­ścią i głęb­szym usa­do­wie­niem oraz ist­nie­niem na­cie­ku za­pal­ne­go wokół miej­sca jego wy­stę­po­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na USG zna­leź­li mi guzki na tar­czy­cy.

 (1.3) Guzek różni się od grud­ki więk­szą spo­i­sto­ścią i głęb­szym usa­do­wie­niem oraz ist­nie­niem na­cie­ku za­pal­ne­go wokół miej­sca jego wy­stę­po­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuzɛk, AS: guzek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guz mrz.

 przym. guzkowy, guzikowy, guzkowaty

Wiktionary


guzewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


guzełek

rzad­ko: małe zgru­bie­nie, wy­pu­kłość; gru­ze­łek, guzek


SJP.pl


guzheng

[czy­taj: gu­dżan] chiń­ski in­stru­ment szar­pa­ny przy­po­mi­na­ją­cy cytrę


SJP.pl

Guz­heng (chiń. 古箏, pi­ny­in: gǔzhēng), chiń­ska cytra – chiń­ski in­stru­ment szar­pa­ny przy­po­mi­na­ją­cy cytrę. Od niego po­cho­dzi ja­poń­ski in­stru­ment koto.

Wikipedia


guziak

naz­wi­sko


SJP.pl


guzicki

naz­wi­sko


SJP.pl


guziczek

zdrob­nie­nie od: guzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: guzik

Wiktionary

Gu­zi­czek (ang. "But­ton Nose", jap. "Yume no Hoshi no But­ton Nose", niem. "Prin­zes­sin Erd­be­er", fr. "Bo­u­ton d’or", 1985) – ja­poń­ski se­rial ani­mo­wa­ny zre­a­li­zo­wa­ny przez wyt­wór­nię "Saban En­ter­ta­in­ment". Re­ży­se­rem tego se­ria­lu jest Ma­sa­mi Hata. W Pol­sce był emi­to­wa­ny na ka­na­łach TVN i Fox Kids z pol­skim dub­bin­giem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do czego służy ten czer­wo­ny gu­zi­czek?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈʑit͡ʃɛk, AS: guźiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guzik m.

 przym. guzikowy, guzikarski

Wiktionary


guziczkowy

przy­miot­nik od: gu­zi­czek


SJP.pl


guziczny

kość gu­zicz­na - koń­co­wy od­ci­nek krę­go­słu­pa czło­wie­ka


SJP.pl


guziec

afry­kań­ski, łowny ga­tu­nek z ro­dzi­ny świń; fa­ko­szer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­co­cho­e­rus|F. Cu­vier|ref=tak., przy­po­mi­na­ją­cy świ­nię ma­syw­ny ssak afry­kań­ski o dłu­gich kłach;

Wiktionary

Gu­ziec ("Pha­co­cho­e­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny świń (Su­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny świ­nio­wa­tych (Su­i­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną guźca są dwie pary kłów wy­sta­ją­cych z ot­wo­ru gę­bo­we­go i za­krzy­wio­nych ku górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuʑɛt͡s, AS: guźec

Wiktionary


guzik

1. przed­miot, zwy­kle nie­du­ży i okrą­gły, przy­szy­ty do ubra­nia, słu­żą­cy do za­pi­na­nia, przy­mo­co­wy­wa­nia cze­goś, bądź dla ozdo­by;
2. przy­cisk słu­żą­cy do włą­cza­nia lub wy­łą­cza­nia ja­kie­goś urzą­dze­nia, prądu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. ele­ment ubio­ru słu­żą­cy do za­pi­na­nia np. pła­szcza, swe­tra, spod­ni;

 (1.2) pot. włącz­nik, przy­cisk

 (1.3) pot. przen. nic

Wiktionary

Guzik – ele­ment ubio­ru słu­żą­cy do za­pi­na­nia np. pła­szcza, swe­tra czy spod­ni. Naj­czę­ściej w kształ­cie koła, wy­ko­na­ny z pla­sti­ku, me­ta­lu lub z in­nych two­rzyw.

Gu­zi­ki za­czę­to przy­szy­wać do ubrań w XIII wieku. Al­ter­na­ty­wą dla gu­zi­ków są napy, rzepy i spin­ki.

Sło­wem guzik okre­śla się też róż­ne­go typu przy­ci­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urwał mi się guzik u ko­szu­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuʑik, AS: guźik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guzikarka ż.

:: zdrobn. guziczek m.

 przym. guzikowy, guzikarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań depok; stpol. pągwica

 (1.2) włącznik, przycisk

 (1.3) figa, wulg. gówno

Wiktionary


guzikarka

ma­szy­na do przy­szy­wa­nia gu­zi­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­czy­ni gu­zi­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guzik mrz., guzikarz mzw./mos.

Wiktionary


guzikarski

do­ty­czą­cy gu­zi­ka­rza, gu­zi­kar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą gu­zi­ka­rza, do­ty­czą­cy gu­zi­ka­rza lub gu­zi­kar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guzik m., guziczek m., guzikarz mos., guzikarstwo n., guzikarka ż.

 przym. guzikowy

Wiktionary


guzikarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) łow. młody ko­zioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. rze­mieśl­nik pro­du­ku­ją­cy gu­zi­ki

 (2.2) daw. sprze­daw­ca gu­zi­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guzik mrz.

:: fż. guzikarka ż.

 przym. guzikarski

Wiktionary


guzikowaty

po­dob­ny do gu­zi­ka, przy­po­mi­na­ją­cy guzik


SJP.pl


guzikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gu­zi­kow­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Jerzy Gu­zi­kow­ski – pol­ski le­karz
  • Woj­ciech Gu­zi­kow­ski – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf

Wikipedia


guzikowy

przy­miot­nik od: guzik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gu­zi­ka­mi, do­ty­czą­cy gu­zi­ków

 (1.2) po­sia­da­ją­cy gu­zi­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Har­mo­nią na­zy­wa­no u nas in­stru­ment z kla­wia­tu­rą chro­ma­tycz­ną, gu­zi­ko­wą, a akor­de­o­nem - z kla­wia­tu­rą po­dob­ną do for­te­pia­no­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡuʑiˈkɔvɨ, AS: guźikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guzik m., guziczek m., guz m., guzek m.

 przym. guziczny, guzikarski

Wiktionary


guzikówka

Gu­zi­ków­ka – część mia­sta Kros­no. Znaj­du­je się w po­łud­nio­wej czę­ści Kros­na, w oko­li­cy ulicy Gu­zi­ków­ka.

Daw­niej sa­mo­dziel­na wieś i gmina jed­nost­ko­wa w po­wie­cie kro­śnień­skim. W 1867 włą­czo­na do Kros­na.

W miej­scu daw­nej wsi Gu­zi­ków­ka funk­cjo­nu­je obec­nie Pa­ra­fia św. Pio­tra Apo­sto­ła i św. Jana z Dukli w Kro­śnie-Gu­zi­ków­ce.

Wikipedia


guziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gu­ziń­ski – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • Grze­gorz Gu­ziń­ski – pol­ski wo­ka­li­sta

Wikipedia


guzkowaty

ma­ją­cy guzki, po­kry­ty guz­ka­mi; ma­ją­cy kształt guzka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy guzki, po­kry­ty guz­ka­mi

 (1.2) ma­ją­cy kształt guzka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­li­na ma jakąś guz­ko­wa­tą na­rośl na ra­mie­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guz mrz., guzek mrz.

Wiktionary


guzkowy

→ guzek


SJP.pl

Patrz:

guzek

guzman

naz­wi­sko


SJP.pl


guzmania

ro­śli­na ozdob­na po­cho­dzą­ca z ob­sza­rów tro­pi­kal­nych Ame­ry­ki


SJP.pl

Guz­ma­nia ("Guz­ma­nia" Ruiz & Pav.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych ("Bro­me­lia­ce­ae") li­czą­cy ponad 200 ga­tun­ków. Ze wzglę­du na ozdob­ne kwia­to­sta­ny są to ro­śli­ny po­pu­lar­ne w upra­wie w do­mach, w cie­plej­szych kli­ma­tach także w ogro­dach. Po­cho­dzi z lasów tro­pi­kal­nych środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Ame­ry­ki – z cen­trum wy­stę­po­wa­nia i zróż­ni­co­wa­nia w re­jo­nie Pa­na­my i Ko­lum­bii.

Wikipedia


guzoczyrka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny szcze­ci­nia­ko­wa­tych


SJP.pl


guzowacieć

sta­wać się gu­zo­wa­tym, po­kry­wać się gu­za­mi


SJP.pl


guzowatość

→ gu­zo­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

guzowaty

guzowaty

ma­ją­cy kształt guza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy guzy, po­kry­ty gu­za­mi

 (1.2) ma­ją­cy kształt guza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ce­li­na ma teraz gu­zo­wa­tą na­rośl na po­licz­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. guz mrz.

Wiktionary


guzowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Gu­zow­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Jacek Gu­zow­ski – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Krzysz­tof Gu­zow­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, te­o­log
  • Mi­ro­sław Gu­zow­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i dub­bin­go­wy
  • Piotr Gu­zow­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Jó­ze­fów Gu­zow­ski – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


guzowy

1. styl gu­zo­wy - styl de­ko­ra­cji ce­ra­mi­ki w epoce brązu (or­na­ment gu­zo­wy)
2. med. przy­miot­nik od: guz (w zna­cze­niu no­wot­wo­ru)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­glą­da­ją­cy jak guz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­zo­wy Młyn
  • Gu­zo­wy Piec

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. guz mrz.

Wiktionary


guzoń

guzoń pa­ję­czarz, guzoń gar­bu­sek - ga­tun­ki pa­ją­ka z ro­dzi­ny na­śla­dow­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


guzy

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. W. plu­ral|guz.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Guzy – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Kny­szyn
  • Guzy – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Nowa Karcz­ma
  • Guzy – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Ko­wa­le Olec­kie
  • Guzy – część Go­nią­dza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡuzɨ, AS: guzy

Wiktionary


guła

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. in­dycz­ka

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. nie­za­rad­ny czło­wiek

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. fm. gularz m.

Wiktionary


gułag

w Związ­ku Ra­dziec­kim: obóz pracy przy­mu­so­wej; ła­gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem obo­zów pracy przy­mu­so­wej w ZSRR;

Wiktionary

Gułag, GUŁag (zapis do­pu­szczal­ny: GUŁAG) – ist­nie­ją­cy od 1930 pod­miot za­rzą­dza­nia obo­za­mi pracy (ła­gra­mi) w ZSRR, w któ­rym więź­nia­mi byli za­rów­no prze­stęp­cy kry­mi­nal­ni, jak i więź­nio­wie po­li­tycz­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡuwak, AS: guu̯ak

Wiktionary


gułagowski

→ gułag; gu­ła­go­wy


SJP.pl


gułagowy

→ gułag


SJP.pl

Patrz:

gułag

gułowski

naz­wi­sko


SJP.pl


guńka

wierzch­nie okry­cie mę­skie no­szo­ne w Pol­sce przez gó­ra­li; czu­cha; czuha; cucha; gunia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gunia

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gó­ral­ska gruba kurt­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gunia ż., guniok m., guńkorz mos.

Wiktionary


guńkorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żart. góral

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gunia ż., guńka ż., guniok mrz.

Wiktionary


guścik

zdrob­nie­nie od: gust (zwy­kle w przy­sło­wiu "są gusta i gu­ści­ki" - każdy ma inny gust)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gust m.

 czas. gustować

 przysł. gustownie

Wiktionary


guściora

naz­wi­sko


SJP.pl


guślarka

ko­bie­ta zna­ją­ca się na zio­ło­lecz­nict­wie, zaj­mu­ją­ca się czy­nie­niem guseł, cza­rów


SJP.pl


guślarski

do­ty­czą­cy gu­śla­rza, gu­ślar­stwa


SJP.pl


guślarstwo

→ gusła


SJP.pl

Patrz:

gusła

guślarz

wiej­ski cza­row­nik, sza­man; czło­wiek zaj­mu­ją­cy się zna­chor­stwem, zna­chor, za­kli­nacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na pa­ra­ją­cy się gu­ślar­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do cho­re­go wzy­wa­no kilku gu­śla­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. guślarski

 rzecz. gusła lm nm., guślarstwo n., guślarycha ż., guślarzycha ż.

:: fż. guślarka ż.

Wiktionary


guźniczak

naz­wi­sko


SJP.pl


gw

1. skrót od: gi­ga­wat (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. [czy­taj: gie-WU] skrót od: Ga­ze­ta Wy­bor­cza (skrót czy­ta­ny także jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GW – skrót nazwy bry­tyj­skiej firmy Games Works­hop
  • GW – gi­ga­wat, jed­nost­ka miary mocy równa 1 000 000 000 watów
  • GW – skrót ty­tu­łu dzien­ni­ka „Ga­ze­ta Wy­bor­cza”
  • GW – skrót nazwy gry Guild Wars
  • GW – skrót nazwy ogółu se­ria­li i fil­mów oraz uni­wer­sum Gwiezd­nych Wrót
  • GW – gwint wew­nętrz­ny
  • GW – fala gra­wi­ta­cyj­na, skrót od ang. „gra­vi­ta­tio­nal wave”
  • GW – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gwi­nei Bis­sau
  • GW - W niek­tó­rych pol­skich szko­łach skrót od lek­cji „go­dzi­na wy­cho­waw­cza” znana rów­nież jako ZZW „Za­ję­cia z wy­cho­waw­cą”.

Wikipedia


gw.

skrót od: gwara, gwa­ro­wy; gwar.


SJP.pl


gwadalkiwir

rzeka w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Gwa­dal­ki­wir (wym. [], Ba­e­tis lub "Ba­e­tes", Gu­a­dal­qu­i­vir, z ‏الوادي الكبير‎, "Wadi al-Kabir" – „wiel­ka rzeka”) – rzeka, głów­ny ciek po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii. Jej źró­dło znaj­du­je się w Gó­rach Be­tyc­kich, w pro­win­cji Jaén. Pły­nie na za­chód, przez za­ba­gnio­ny Las Ma­ris­mas i ucho­dzi do Za­to­ki Ka­dyk­su w Sanlúcar de Bar­ra­me­da. Jest że­glow­na od Kor­do­by.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kor­do­wa po­ło­żo­na jest nad rzeką Gwa­dal­ki­wir.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡvadalʲˈcivʲir, AS: gvadalʹḱivʹir

Wiktionary


gwadelupa

za­mor­ski de­par­ta­ment Fran­cji w Ame­ry­ce Środ­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. de­par­ta­ment i re­gion za­mor­ski Fran­cji w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li ze sto­li­cą w Basse-Terre;

 (1.2) geogr. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li na­le­żą­ca do Gwa­de­lu­py (1.1);

Wiktionary

Gwa­de­lu­pa ( Gu­a­de­lo­u­pe) – de­par­ta­ment za­mor­ski Fran­cji w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, po­ło­żo­ny na kilku więk­szych i kil­ku­dzie­się­ciu mniej­szych wy­spach w Ma­łych An­ty­lach m.in.:

Do 22 lu­te­go 2007 w skład te­ry­to­rium wcho­dzi­ła rów­nież wyspa Saint-Barthélemy oraz pół­noc­na część wyspy Saint-Mar­tin, obec­nie bę­dą­ce osob­ny­mi te­ry­to­ria­mi za­leż­ny­mi Fran­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W par­la­men­cie fran­cu­skim Gwa­de­lu­pę re­pre­zen­tu­je 4 po­słów i 2 se­na­to­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡvadɛˈlupa, AS: gvadelupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwadelupczyk mos., Gwadelupka ż.

 przym. gwadelupski

Wiktionary


gwadelupczyk

miesz­ka­niec Gwa­de­lu­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gwa­de­lu­py

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwadelupa ż.

:: fż. Gwadelupka ż.

 przym. gwadelupski

Wiktionary


gwadelupka

miesz­kan­ka Gwa­de­lu­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gwa­de­lu­py

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwadelupa ż.

:: fm. Gwadelupczyk mos.

 przym. gwadelupski

Wiktionary


gwadelupski

zwią­za­ny z Gwa­de­lu­pą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Gwa­de­lu­pą, do­ty­czą­cy Gwa­de­lu­py

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwadelupa ż., Gwadelupczyk mos., Gwadelupka ż.

Wiktionary


gwadiana

rzeka w Por­tu­ga­lii i Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Gu­a­dia­na.

Gwa­dia­na ( Gu­a­dia­na, wym. []; Gu­a­dia­na, wym. []; Anas; ‏وادي يانة‎, "wādī-yāna") – rzeka w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii, głów­na rzeka po­łud­nio­wej Estre­ma­du­ry. Po­wierzch­nia do­rze­cza wy­no­si 67 733 km², z tego 11 620 km² (17,1%) znaj­du­je się na te­re­nie Por­tu­ga­lii. Ob­szar do­rze­cza za­miesz­ku­je około 1,7 mln osób, przy śred­niej gę­sto­ści za­lud­nie­nia 28 os./km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡvaˈdʲjãna, AS: gvadʹi ̯ãna

Wiktionary


gwajak

ni­skie drze­wo z Ame­ry­ki Środ­ko­wej za­wie­ra­ją­ce ży­wi­cę gwa­ja­kol o lecz­ni­czych wła­ści­wo­ściach; gwa­ja­ko­wiec


SJP.pl


gwajakol

jed­no­me­ty­lo­wy eter pi­ro­ka­te­chi­ny, skład­nik kre­o­zo­tu, sto­so­wa­ny jako śro­dek wykrz­tu­śny i an­ty­sep­tycz­ny, a także w sto­ma­to­lo­gii jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy


SJP.pl

Gwa­ja­kol ("2-me­tok­sy­fe­nol") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­no­li. Z chlor­kiem że­la­za(III) daje nie­bie­skie za­bar­wie­nie, zmie­nia­ją­ce się na­stęp­nie na zie­lo­ne (re­ak­cja cha­rak­te­ry­stycz­na dla fe­no­li).

Wikipedia


gwajakolosulfonian

gwa­ja­ko­lo­sul­fo­nian po­ta­su - syn­te­tycz­ny lek wykrz­tu­śny, po­chod­na gwa­ja­ko­lu; thio­col, tio­kol, sul­fog­wa­ja­kol


SJP.pl


gwajakolowy

→ gwa­ja­kol, np. test gwa­ja­ko­lo­wy


SJP.pl


gwajakowiec

ni­skie drze­wo z Ame­ry­ki Środ­ko­wej za­wie­ra­ją­ce ży­wi­cę gwa­ja­kol o lecz­ni­czych wła­ści­wo­ściach; gwa­jak


SJP.pl

Gwa­ja­ko­wiec ("Gu­a­ia­cum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­ro­li­sto­wa­tych ("Zy­gop­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Wszy­scy przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju rosną w na­tu­rze na su­chych ob­sza­rach w stre­fie sub­tro­pi­kal­nej kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich, od Flo­ry­dy i pół­noc­ne­go Mek­sy­ku po Peru i Bo­li­wię na po­łud­niu.

Wikipedia


gwajakowy

przy­miot­nik od: gwa­jak


SJP.pl


gwajawa

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne m.in. dla smacz­nych owo­ców w kształ­cie grusz­ki; guawa, gu­a­ja­wa, gu­ja­wa, grusz­la, psy­dia


SJP.pl


gwalbert

imię mę­skie


SJP.pl


gwalbertostwo

Gwal­bert z mał­żon­ką; Gwal­ber­to­wie


SJP.pl


gwalbertowie

imię mę­skie


SJP.pl


gwalbertowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gwal­ber­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gwalijar

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Gwa­li­jar (hindi ग्वालियर, trl. "Gvāliyar", trb. "Gwa­li­jar"; ang. "Gwa­lior") – mia­sto w środ­ko­wych In­diach, w sta­nie Mad­hya Pra­desh, na pół­noc­nym skra­ju wy­ży­ny Dekan, na wy­so­ko­ści 220 me­trów. Około 1,9 mln miesz­kań­ców. Znaj­du­je się tu port lot­ni­czy Gwa­lior.

Wikipedia


gwalijarski

przy­miot­nik od: Gwa­li­jar, mia­sto w środ­ko­wych In­diach


SJP.pl


gwanako

lama z ro­dzi­ny wiel­błą­do­wa­tych, ży­ją­ca w gó­rach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; gu­a­na­ko


SJP.pl


gwanina

za­sa­da pu­ry­no­wa; gu­a­ni­na


SJP.pl


gwaninowy

→ gwa­ni­na; gu­a­ni­no­wy


SJP.pl


gwar

zgiełk, hałas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hałas spo­wo­do­wa­ny gło­sem wielu roz­mów

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: gwara

Wiktionary

Gwar (zapis sty­li­zo­wa­ny: GWAR) – ame­ry­kań­ska he­a­vy­me­ta­lo­wa grupa mu­zycz­na ut­wo­rzo­na w 1985 roku. Ze­spół zy­skał po­pu­lar­ność dzię­ki swemu wy­glą­do­wi za­czerp­nię­te­mu z fil­mów grozy, a także z czę­sto nie­po­praw­nych po­li­tycz­nie tek­stów, po­ru­sza­ją­cych te­ma­ty tabu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było wczes­ne po­po­łud­nie i oj­ciec, bar­dzo głod­ny, li­czył na to, że trafi na zwy­kły gwar i ba­ła­gan prze­do­bia­do­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwara ż., gwarzenie n., pogwarzenie n., pogwarka ż., gwarek m., gwarność ż., gwarowość ż., rozgwar m.

 czas. gwarzyć ndk., pogwarzyć dk.

 przym. gwarny, gwarowy

 przysł. gwarnie, gwarowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgiełk, harmider

Wiktionary


gwar.

skrót od: gwara, gwa­ro­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


gwara

w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. od­mia­na ję­zy­ka ogól­ne­go (na­ro­do­we­go) cha­rak­te­ry­stycz­na dla ja­kie­goś te­ry­to­rium, np. gwara ślą­ska, ma­zo­wiec­ka; dia­lekt, na­rze­cze;
2. gwara lu­do­wa - mowa lud­no­ści wiej­skiej za­miesz­ku­ją­cej pe­wien nie­wiel­ki ob­szar kraju (zwy­kle kilka lub kil­ka­na­ście wsi);
3. gwara kre­so­wa - gwara pow­sta­ła na po­dło­żu ukra­iń­skim, bia­ło­ru­skim i li­tew­skim;
4. język ja­kiejś grupy spo­łecz­nej (śro­do­wi­sko­wej, za­wo­do­wej, ale nie te­ry­to­rial­nej), róż­nią­cy się od ję­zy­ka ogól­ne­go (na­ro­do­we­go) za­so­bem słów, wy­ra­żeń i wy­mo­wą; żar­gon, argot, slang, wiech, język spe­cja­li­stycz­ny (śro­do­wi­sko­wy, za­wo­do­wy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. mowa te­ry­to­rial­na, od­mien­na od przy­ję­te­go ję­zy­ka stan­dar­do­we­go;

 (1.2) jęz. kult. żar­gon okre­ślo­ne­go śro­do­wi­ska za­wo­do­we­go lub spo­łecz­ne­go;

Wiktionary

Gwara – ter­min okre­śla­ją­cy od­mia­ny ję­zy­ka odręb­ne od od­mia­ny ogól­nej. Okre­śle­nie to jest prze­de wszyst­kim od­no­szo­ne do te­ry­to­rial­nych, lo­kal­nych od­mian ję­zy­ka, odróż­nia­ją­cych się pod wzglę­dem cech ję­zy­ko­wych od od­mian są­sia­du­ją­cych (mowy są­sied­nich oko­lic) i od sze­rzej zna­nej od­mia­ny stan­dar­do­wej (ję­zy­ka ogól­ne­go). Tak poj­mo­wa­ne odręb­no­ści gwa­ro­we wi­docz­ne są za­rów­no w za­kre­sie słow­nict­wa, jak i na in­nych po­zio­mach ję­zy­ka (fo­ne­tycz­nym, fo­no­lo­gicz­nym, skład­nio­wym i mor­fo­lo­gicz­nym).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek mówi gwarą pod­ha­lań­ską.

 (1.2) Nawet że­gla­rze mają swoją spe­cy­ficz­ną gwarę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvara, AS: gvara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwar mrz., gwarność ż., gwarzenie n., gwaryzacja ż.

 czas. gwarzyć ndk.

 przym. gwarowy, gwarny

 przysł. gwarowo, gwarno

Wiktionary


gwarana

ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych o kwit­ną­cych na biało kwia­tach, któ­rej owoce i na­sio­na za­wie­ra­ją­ce ko­fe­i­nę uży­wa­ne są do spo­rzą­dza­nia pasty bę­dą­cej esen­cją na­tu­ral­nych na­po­jów po­bu­dza­ją­cych; gu­a­ra­na, cier­nio­pląt, pa­u­li­nia


SJP.pl


gwarancja

1. ważne cza­so­wo zo­bo­wią­za­nie pro­du­cen­ta lub sprze­daw­cy do bez­płat­nej na­pra­wy lub wy­mia­ny za­ku­pio­ne­go, wad­li­we­go to­wa­ru;
2. po­rę­cze­nie praw­dzi­wo­ści, au­ten­tycz­no­ści cze­goś; rę­koj­mia;
3. od­po­wie­dzial­ność osoby trze­ciej, np. banku, za zo­bo­wią­za­nia dłuż­ni­ka wobec wie­rzy­cie­la, umowa za­kła­da­ją­ca spła­tę czy­je­goś długu przy zaj­ściu usta­lo­nych wa­run­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­rę­cze­nie, rę­koj­mia, za­pew­nie­nie o czymś;

 (1.3) ekon. hand. od­po­wie­dzial­ność za­cią­ga­na przez osobę trze­cią, za­pew­nia­ją­ca wie­rzy­cie­la o do­trzy­ma­niu zo­bo­wią­za­nia dłuż­ni­ka wobec wie­rzy­cie­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gwa­ran­cja (prawo mię­dzy­na­ro­do­we) – w pra­wie mię­dzy­na­ro­do­wym upraw­nie­nie okre­ślo­ne­go pań­stwa (bądź or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wej) do ochro­ny okre­ślo­ne­go stanu rze­czy ist­nie­ją­ce­go w innym pań­stwie (np. st...
  • gwa­ran­cja (prawo cy­wil­ne) – w pra­wie cy­wil­nym:
    • gwa­ran­cja przy sprze­da­ży (przed 25 grud­nia 2014 r. gwa­ran­cja ja­ko­ści) – in­sty­tu­cja praw­na prze­wi­dzia­na w art. 577–581 KC; fa­kul­ta­tyw­ne zo­bo­wią­za­nie gwa­ran­ta (np. pro­du­cen­ta) od­no­śnie do to­wa­ru w stosu...
    • gwa­ran­cja sa­mo­ist­na
      • gwa­ran­cja ban­ko­wa
  • gwa­ran­cja ubez­pie­cze­nio­wa
  • niez­god­ność to­wa­ru kon­sump­cyj­ne­go z umową
  • niez­god­ność rze­czy z umową
  • rę­koj­mia
  • gwa­ran­cje pra­wo­rząd­no­ści

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spró­buj po­ma­rań­czę. Daję ci gwa­ran­cję, że nie bę­dziesz ża­ło­wał.

 (1.2) Przedw­czo­raj mi­nę­ła mi gwa­ran­cja na lo­dów­kę, a ona aku­rat dzi­siaj mu­sia­ła się zep­suć.

 (1.3) Jeśli wzię­łaś gwa­ran­cję za Marka, to zna­czy, że jeśli on nie spła­ci długu w ter­mi­nie, to ty bę­dziesz mu­sia­ła za­miast niego go pła­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvaˈrãnt͡sʲja, AS: gvarãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwarant, gwarantowanie

 przym. gwarancyjny, gwarantowany

 czas. gwarantować ndk., zagwarantować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) daw. garancja

Wiktionary


gwarancyjny

→ gwa­ran­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy gwa­ran­cji

Wiktionary

Patrz:

gwarancja

Powiązane:

 rzecz. gwarant mos., gwarancja ż., gwarantowanie n.

 czas. gwarantować ndk.

Wiktionary


gwaranie

ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych o kwit­ną­cych na biało kwia­tach, któ­rej owoce i na­sio­na za­wie­ra­ją­ce ko­fe­i­nę uży­wa­ne są do spo­rzą­dza­nia pasty bę­dą­cej esen­cją na­tu­ral­nych na­po­jów po­bu­dza­ją­cych; gu­a­ra­na, cier­nio­pląt, pa­u­li­nia


SJP.pl


gwaranin

czło­nek ple­mie­nia In­dian z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; Gu­a­ra­nin


SJP.pl


gwaranka

człon­ki­ni ple­mie­nia In­dian z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej; Gu­a­ran­ka


SJP.pl


gwarant

1. osoba za­pew­nia­ją­ca, że zo­bo­wią­za­nia dłuż­ni­ka wobec wie­rzy­cie­la zo­sta­ną wy­peł­nio­ne; po­rę­czy­ciel;
2. wy­staw­ca gwa­ran­cji na dany towar;
3. osoba, dzię­ki któ­rej coś ist­nie­je lub na­stę­pu­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który daje gwa­ran­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwarancja ż., gwarantka ż., gwarantowanie n.

 czas. gwarantować ndk., zagwarantować dk.

 przym. gwarancyjny, gwarantowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poręczyciel

Wiktionary


gwarantka

→ gwa­rant


SJP.pl

Patrz:

gwarant

gwarantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gwa­ran­to­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zbu­do­wa­ny apa­rat par­tii Baas słu­żył odtąd wy­łącz­nie pod­trzy­my­wa­niu jego wła­dzy, a w dru­giej ko­lej­no­ści – gwa­ran­to­wa­niu in­te­re­sów fi­nan­so­wych dyk­ta­to­ra oraz całej fa­wo­ry­zo­wa­nej spo­łecz­no­ści sun­ni­tów irac­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gwarantować ndk.

 rzecz. gwarant mos., gwarancja ż.

 przym. gwarancyjny

Wiktionary


gwarantowany

pewny, nie­za­wod­ny, nie­wąt­pli­wy


SJP.pl


gwarantować

cza­sow­nik

 (1.1) za­pew­niać, dawać gwa­ran­cję, rę­czyć, za­bez­pie­czać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­niecz­ne jest uchwa­le­nie Karty Praw Pa­cjen­ta, która gwa­ran­to­wa­ła­by Po­la­kom za­kres świad­czeń do­stęp­nych w ra­mach świad­czeń pu­blicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwarant mos., gwarancja ż., gwarantowanie n.

 przym. gwarancyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapewniać, ręczyć, zabezpieczać.

Wiktionary


gwarański

zwią­za­ny z Gwa­ra­na­mi (Gu­a­ra­na­mi, Gu­a­ra­ni), ple­mie­niem in­diań­skim


SJP.pl


gwardia

1. od­dział wojsk sta­no­wią­cy straż przy­bocz­ną wład­cy;
2. do­bo­ro­we od­dzia­ły róż­nych for­ma­cji;
3. ochot­ni­cze od­dzia­ły zor­ga­ni­zo­wa­ne na wzór woj­ska re­gu­lar­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. wy­bo­ro­we od­dzia­ły woj­ska

 (1.2) wojsk. od­dzia­ły ochot­ni­cze, zor­ga­ni­zo­wa­ne na wzór woj­ska za­wo­do­we­go

 (1.3) wojsk. hist. sta­ro­żyt­na lub śred­nio­wiecz­na straż przy­bocz­na pa­nu­ją­cych„Za­po­ży­cze­nia wło­skie we współ­czes­nej pol­szczyź­nie”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gwar­dia – do­bo­ro­we od­dzia­ły li­nio­we
    • Gwar­dia Szkoc­ka – eli­tar­na jed­nost­ka gwar­dii kró­lów Fran­cji 1418–1830
    • Gwar­dia Ce­sar­ska – eli­tar­na for­ma­cja woj­sko­wa I Ce­sar­stwa Fran­cu­skie­go
    • Gwar­dia Im­pe­rium Ro­syj­skie­go
  • Gwar­dia – pol­ska grupa kon­spi­ra­cyj­na o cha­rak­te­rze so­cja­li­stycz­nym, dzia­ła­ją­ca w la­tach 1939–1941
  • Gwar­dia Aka­de­mic­ka – for­ma­cja pa­ra­mi­li­tar­na stu­den­tów Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go w pow­sta­niu li­sto­pa­do­wym
  • Gwar­dia Hlin­ki – for­ma­cja pa­ra­mi­li­tar­na Sło­wac­kiej Par­tii Lu­do­wej (SLS), ist­nie­ją­ca w la­tach 1938–1945
  • Gwar­dia Ho­no­ro­wa – for­ma­cja I Ce­sar­stwa Fran­cu­skie­go w la­tach 1812–1813
  • Gwar­dia Lu­do­wa – or­ga­ni­za­cja zbroj­na PPR
  • Gwar­dia Na­ro­do­wa
    • Gwar­dia Na­ro­do­wa (Fran­cja) – nazwa mi­li­cji oby­wa­tel­skiej, ut­wo­rzo­nej w okre­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej w 1789
    • Gwar­dia Na­ro­do­wa (Ni­ka­ra­gua) – 1925–1979

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Syn są­sia­dów za­cią­gnął się do gwar­dii.

 (1.3) Za cza­sów Pio­tra Wiel­kie­go gwar­dia stała się nie tylko gwa­ran­cją bez­pie­czeń­stwa osoby cara i jego wła­dzy, ale także or­ga­nem kon­trol­nym całej ad­mi­ni­stra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvardʲja, AS: gvardʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwardzista mos., gwardzistka ż.

 przym. gwardyjski

Wiktionary


gwardiak

naz­wi­sko


SJP.pl


gwardian

prze­ło­żo­ny klasz­to­ru w niek­tó­rych za­ko­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. prze­ło­żo­ny niek­tó­rych mę­skich domów za­kon­nych;

Wiktionary

Gwar­dian – w zgro­ma­dze­niach za­kon­nych funk­cjo­nu­ją­cych we­dług re­gu­ły za­kon­nej Fran­cisz­ka z Asyżu ka­den­cyj­ny prze­ło­żo­ny domu za­kon­ne­go.

W cza­sie two­rze­nia za­ko­nu przez Fran­cisz­ka z Asyżu, jed­nym z jego za­ło­żeń było od­cię­cie się od ist­nie­ją­cych do­tych­czas zasad or­ga­ni­za­cyj­nych za­ko­nów, dla­te­go w swo­jej "Pier­wszej Re­gu­le", która pow­sta­ła w 1209 lub w 1210, w roz­dzia­le VI, za­bro­nił za­kon­ni­kom spra­wo­wa­nia funk­cji prze­o­ra, a także ty­tu­ło­wa­nia ko­go­kol­wiek w ten spo­sób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­no­śny głos księ­cia wo­je­wo­dy i ojca gwar­dia­na nad na­szy­mi wszyst­ki­mi się uno­si­ły.

 (1.1) Zwy­czaj mia­no­wa­nia gwar­dia­nów przez mi­ni­strów pro­win­cjal­nych wyksz­tał­cił się we fran­cisz­kań­skich pro­win­cjach za­al­pej­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwardianat mrz., gwardiaństwo n.

 przym. gwardiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przełożony

Wiktionary


gwardianat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. urząd gwar­dia­na

 (1.2) kan­ce­la­ria, biuro gwar­dia­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwardian mos., gwardiaństwo n.

Wiktionary


gwardiański

przy­miot­nik

 (1.1) kośc. zwią­za­ny z osobą lub sta­no­wi­skiem gwar­dia­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwardian mos., gwardiaństwo n.

Wiktionary


gwardiaństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. urząd, god­ność gwar­dia­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Le­o­pold z wiel­kim za­pa­łem oddał się gwar­diań­stwu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwardiański

 rzecz. gwardian mos., gwardianat mrz.

Wiktionary


gwardiejsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, po­ło­żo­ne na pra­wym brze­gu Pre­go­ły;

Wiktionary

Gwar­diejsk, Ta­pie­wo (ros. Гвардейск; niem. "Ta­piau", pol. dawn. "Ta­pia­wa", "To­pia­ły") – mia­sto w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim. Po­ło­żo­ne na pra­wym brze­gu rzeki Pre­go­ły, 38 km na wschód od Kró­lew­ca.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Gwar­diejsk.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gwardiejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Tapiewo, Tapiawa

Wiktionary


gwardiejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gwar­diej­skiem, do­ty­czą­cy Gwar­diej­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwardiejsk mrz.

Wiktionary


gwardyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z gwar­dią, do­ty­czą­cy gwar­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwardia ż., gwardzista mos., gwardzistka ż.

Wiktionary


gwardzista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. czło­nek gwar­dii

 (1.2) sport. za­wod­nik „Gwar­dii”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­kup­ka do­nio­sła gwar­dzi­stom o noc­nej wi­zy­cie prze­myt­ni­ka.

 (1.2) Po­przed­nie­mu tre­ne­ro­wi gwar­dzi­stów rów­nież udo­stęp­nia­no po­mie­szcze­nie przy szat­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwardia ż.

:: fż. gwardzistka ż.

 przym. gwardyjski

Wiktionary


gwardzistka

→ gwar­dzi­sta


SJP.pl

Patrz:

gwardzista

gwarecki

przy­miot­nik od: gwa­rek


SJP.pl


gwarectwo

cech gór­ni­czy, także samo gór­nict­wo


SJP.pl

Gwa­rect­wo (z niem. "Ge­werks­chaft", z łac. "com­mu­ni­tas fovae") – spół­ka ek­splo­a­tu­ją­ca złoża rud me­ta­li nie­że­laz­nych, a od XVIII w. także węgla ka­mien­ne­go. W gór­nict­wie środ­ko­wej Eu­ro­py było znane już w końcu XII w., w Pol­sce od wieku XIV.

W 1987 roku pol­skie gwa­rect­wa zo­sta­ły zgru­po­wa­ne wraz z in­ny­mi przed­się­bior­stwa­mi we Wspól­no­cie Węgla Ka­mien­ne­go.

Wikipedia


gwarek

gór­nik, który miał poz­wo­le­nie na wy­ko­py­wa­nie krusz­cu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gór­nik ma­ją­cy poz­wo­le­nie na ko­pa­nie krusz­cu

 (2.2) czło­nek gwa­rect­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gwa­rek (gór­nict­wo)
  • gwa­rek – ptak z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych:
    • gwa­rek czczo­ny (Gra­cu­la re­li­gio­sa), zwy­kle na­zy­wa­ny gwar­kiem
    • gwa­rek cej­loń­ski (Gra­cu­la pti­lo­ge­nys)
    • gwa­rek ma­la­bar­ski (Gra­cu­la in­di­ca)
  • Gwa­rek – ty­god­nik Wy­daw­ni­czej Spół­dziel­ni Pracy „Gwa­rek Ślą­ski”, wy­da­wa­ny od 1956.
  • Gwa­rek – ża­glo­wiec, obec­nie SV Royal Clip­per
  • s/y Gwa­rek – jacht ża­glo­wy typu Opal
  • Gwa­rek – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, po­wie­cie przy­su­skim, gmi­nie Przy­su­cha

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡvarɛk, AS: gvarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwar mrz.

Wiktionary


gwarliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gwar­li­wie


SJP.pl


gwarliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gwar­li­wy


SJP.pl


gwarliwy

rzad­ko: pełen gwaru; gło­śny, ha­ła­śli­wy, gwar­ny


SJP.pl


gwarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: gwar­nie, gwar­no


SJP.pl


gwarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gwar­ny


SJP.pl


gwarno

przy­słó­wek

 (1.1) od: gwar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze zdzi­wie­niem za­u­wa­ży­łem ka­wiar­nię, gdzie było tłocz­no i gwar­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvarnɔ, AS: gvarno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwarny

 rzecz. gwara ż.

 czas. gaworzyć ndk.

Wiktionary


gwarność

zgieł­kli­wość, ha­ła­śli­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gwar­ne; cecha tych, któ­rzy są gwar­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwarny

 przysł. gwarnie

 rzecz. gwar mrz., gwara ż.

Wiktionary


gwarny

pełen gwaru; gło­śny, ha­ła­śli­wy, gwar­li­wy


SJP.pl


gwarowość

→ gwa­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gwa­ro­we

Wiktionary

Patrz:

gwarowy

Powiązane:

 przym. gwarowy

 przysł. gwarowie

 rzecz. gwar mrz.

Wiktionary


gwarowy

przy­miot­nik od: gwara


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy gwary

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwarowość ż., gwar mrz., gwara ż.

Wiktionary


gwaroznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cej się gwa­ra­mi i dia­lek­ta­mi; dia­lek­to­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. ję­zy­koz­naw­ca spe­cja­li­zu­ją­cy się w dzie­dzi­nie gwa­roz­naw­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słow­nik na­pi­sa­li gwa­roz­naw­cy z Uni­wer­sy­te­tu Ślą­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwaroznawstwo n., gwaroznawczość ż.

 przym. gwaroznawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dialektolog

Wiktionary


gwaroznawczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gwa­roz­naw­cze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwaroznawca mos., gwaroznawstwo n.

Wiktionary


gwaroznawczy

do­ty­czą­cy dzie­dzi­ny ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cej się gwa­ra­mi i dia­lek­ta­mi; dia­lek­to­lo­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z gwa­roz­naw­stwem, nauką o gwa­rach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwaroznawca mos., gwaroznawstwo n.

Wiktionary


gwaroznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cej się gwa­ra­mi i dia­lek­ta­mi


SJP.pl


gwaroznawstwo

dzie­dzi­na ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­ca się gwa­ra­mi i dia­lek­ta­mi; dia­lek­to­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. nauka o gwa­rach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­kła­dach z gwa­roz­naw­stwa poz­na­je­my m.in. gwary ślą­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwaroznawca mos., gwaroznawczość ż.

 przym. gwaroznawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dialektologia

Wiktionary


gwaryzm

cecha ję­zy­ko­wa (fo­ne­tycz­na, flek­syj­na, sło­wot­wór­cza, lek­sy­kal­na) roz­poz­na­wa­na jako gwa­ro­wa; dia­lek­tyzm


SJP.pl


gwarzić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roz­ma­wiać przy­jaź­nie

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mówić

Wiktionary


gwarzyć

roz­ma­wiać w spo­sób po­u­fa­ły


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roz­ma­wiać po­u­fa­le

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. opo­wia­dać, ga­wę­dzić

 (1.3) rzad. ga­wo­rzyć (o dziec­ku)

 (1.4) przest. czy­nić gwar, ha­ła­so­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) War­sza­wa ra­do­wa­ła się, gwa­rzy­ła, ja­śnia­ła. Był to ty­dzień świą­tecz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwar mrz., gwara ż.

Wiktionary


gwasz

1. ar­ty­stycz­na farba wodna z do­miesz­ką kredy lub bieli, które na­da­ją jej wła­ści­wo­ści kry­ją­ce;
2. tech­ni­ka ma­lar­ska po­słu­gu­ją­ca się tymi far­ba­mi;
3. obraz wy­ko­na­ny tą tech­ni­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kry­ją­ca farba wodna z do­miesz­ką kredy, bieli cyn­ko­wej lub bieli oło­wia­nej oraz gumą arab­ską jako spo­i­wem;

 (1.2) szt. tech­ni­ka ma­lar­ska wy­ko­rzy­stu­ją­ca gwasz (1.1)

 (1.3) szt. praca ma­lar­ska w tech­ni­ce gwa­szu (1.2)

Wiktionary

Gwasz ( go­u­a­che, gu­az­zo, z aqu­a­tio – czer­pa­nie wody) – farba wodna z do­miesz­ką kredy lub bieli (od XIX wieku oło­wio­wej lub cyn­ko­wej), na­da­ją­cej jej wła­ści­wo­ści kry­ją­ce, oraz gumy arab­skiej bę­dą­cej spo­i­wem.

Mia­nem tym okre­śla się także tech­ni­kę ma­lo­wa­nia gwa­sza­mi, a także same obra­zy nimi na­ma­lo­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kom­plet dwu­na­stu gwa­szy w tu­bach kosz­tu­je tylko 15 zł.

 (1.2) Hall ma­lo­wał na szkli­wie i kości sło­nio­wej, bie­gle po­słu­gi­wał się gwa­szem, i sto­so­wał sze­ro­kie po­cią­gnię­cia pędz­la, bar­dzo nie­ty­po­we w przy­pad­ku mi­nia­tur.

 (1.3) Na­ma­lo­wa­łam gwasz, na trzech krzy­żach roz­pię­te trzy mo­ty­le, jak Chry­stus i łotry po bo­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwaszysta m., gwaszystka ż., gwaszowanie n.

 czas. gwaszować ndk.

Wiktionary


gwaszowy

przy­miot­nik od: gwasz


SJP.pl


gwatemala

1. Re­pu­bli­ka Gwa­te­ma­li; pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;
2. mia­sto, sto­li­ca pań­stwa Gwa­te­ma­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. jedno z państw w Ame­ry­ce Środ­ko­wej;

 (1.2) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Gwa­te­ma­li (1.1);

 (1.3) geogr. adm. jeden z de­par­ta­men­tów Gwa­te­ma­li (1.1), po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wej czę­ści kraju;

Wiktionary

Gwa­te­ma­la (República de Gu­a­te­ma­la) – pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, po­ło­żo­ne nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim i Oce­a­nem Spo­koj­nym. Gra­ni­czy z Sal­wa­do­rem (203 km), Hon­du­ra­sem (256 km), Mek­sy­kiem (962 km), Be­li­ze (266 km) – łącz­na dłu­gość gra­nic wy­no­si 1687 km, po­nad­to 400 km wy­brze­ża mor­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­li­ze znaj­du­je się w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, na pół­no­cy gra­ni­czy z Mek­sy­kiem, a na po­łud­niu z Gwa­te­ma­lą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡvatɛ̃ˈmala, AS: gvatẽmala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwatemalczyk mos., Gwatemalka ż., gwatemalczyk mos., gwatemalka ż.

 przym. gwatemalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Gwatemali, GTM, GT

Wiktionary


gwatemalczyk

miesz­ka­niec Gwa­te­ma­li (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gwa­te­ma­li (sto­li­cy pań­stwa Gwa­te­ma­la)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡvatɛ̃ˈmalt͡ʃɨk, AS: gvatẽmalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwatemala ż., Gwatemalczyk mos., Gwatemalka ż.

:: fż. gwatemalka ż.

 przym. gwatemalski

Wiktionary


gwatemalka

miesz­kan­ka Gwa­te­ma­li (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gwa­te­ma­li (sto­li­cy pań­stwa Gwa­te­ma­la)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡvatɛ̃ˈmalka, AS: gvatẽmalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwatemala ż., Gwatemalczyk mos., Gwatemalka ż.

:: fm. gwatemalczyk mos.

 przym. gwatemalski

Wiktionary


gwatemalski

przy­miot­nik od: Gwa­te­ma­la


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Gwa­te­ma­la

 (1.2) od­no­szą­cy się do mia­sta Gwa­te­ma­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plan­ta­cja za­trud­nia­ła ro­bot­ni­ków na­jem­nych — nie­mal wy­łącz­nie ubo­gich gwa­te­mal­skich In­dian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡvatɛ̃ˈmalsʲci, AS: gvatẽmalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwatemala ż., Gwatemalczyk mos., Gwatemalka ż., gwatemalczyk mos., gwatemalka ż.

Wiktionary


gwałcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gwał­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvawˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: gvau̯cẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gwałcić, zgwałcić

 rzecz. gwałt mrz., zgwałcenie n.

 przysł. gwałt

Wiktionary


gwałciciel

czło­wiek do­pu­szcza­ją­cy się gwał­tu, ła­mią­cy za­sa­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do­pu­szcza­ją­ca się gwał­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwał­ci­cie­la­mi zwy­kle zo­sta­ją męż­czyź­ni, któ­rzy ze wzglę­du na nie­a­trak­cyj­ność lub nie­śmia­łość nie mogą zdo­być part­ner­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvawʲˈt͡ɕit͡ɕɛl, AS: gvau̯ʹćićel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwałt mrz., zgwałcenie n.

:: fż. gwałcicielka ż.

 czas. gwałcić ndk., zgwałcić dk.

 przym. gwałcicielski

 przysł. gwałt

Wiktionary


gwałcicielka

→ gwał­ci­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krym. ko­bie­ta, która do­pu­ści­ła się gwał­tu

Wiktionary

Patrz:

gwałciciel

Powiązane:

 rzecz. gwałt mrz.

:: fm. gwałciciel mos.

 czas. zgwałcić

Wiktionary


gwałcicielstwo

za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na zmu­sza­niu kogoś do sto­sun­ku płcio­we­go


SJP.pl


gwałcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gwałt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gwałt, lecz tylko mały gwał­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwałt m.

 przysł. gwałt

Wiktionary


gwałcić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgwał­cić)

 (1.1) zmu­szać do sto­sun­ku płcio­we­go

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pog­wał­cić)

 (2.1) książk. na­ru­szać siłą za­sa­dy lub normy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskar­że­ni re­la­cjo­no­wa­li na prze­słu­cha­niu, jak przy­glą­da­li się ko­le­dze gwał­cą­ce­mu ofia­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvawʲt͡ɕit͡ɕ, AS: gvau̯ʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwałciciel m., gwałcenie n., gwałt m., zgwałcenie n., gwałtownik mos.

 przysł. gwałt

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) naruszać

Wiktionary


gwałt

1. czyn praw­nie za­bro­nio­ny, po­le­ga­ją­cy na na­ru­sze­niu nie­ty­kal­no­ści cie­les­nej innej osoby, np. na tle sek­su­al­nym, ra­so­wym;
2. poś­piech, be­zład, hałas;
3. siła, prze­moc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) każdy nie­le­gal­ny akt prze­mo­cy

 (1.2) praw. seks. zmu­sze­nie do od­by­cia sto­sun­ku sek­su­al­ne­go lub innej czyn­no­ści sek­su­al­nej;

 (1.3) poś­piech

Wiktionary

Gwałt, zgwał­ce­nie – zmu­sze­nie dru­giej osoby do ob­co­wa­nia płcio­we­go, pod­da­nia się innej czyn­no­ści sek­su­al­nej lub wy­ko­na­nia ta­kiej czyn­no­ści przez jedną lub wiele osób, po­słu­gu­ją­cych się siłą fi­zycz­ną, przy­mu­sem, na­du­ży­ciem wła­dzy, pod­stę­pem lub wy­ko­rzy­stu­ją­cych nie­moż­ność wy­ra­że­nia świa­do­mej zgody przez daną osobę. Ro­dzaj prze­mo­cy sek­su­al­nej. Spraw­ca gwał­tu na­zy­wa­ny jest gwał­ci­cie­lem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwięk­sza­nie po­dat­ków to gwałt na oby­wa­te­lach!

 (1.2) Zbo­cze­niec do­stał 15 lat za wy­jąt­ko­wo bru­tal­ny gwałt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvawt, AS: gvau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwałciciel mos., gwałtowność ż., gwałtownik mos., gwałtownica ż., gwałtowanie n., gwałcenie n., zgwałcenie n., pogwałcenie n.

:: zdrobn. gwałcik mrz.

 czas. gwałcić ndk., gwałtować ndk., zgwałcić dk., pogwałcić dk.

 przym. gwałtowny

 przysł. gwałtownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemoc, brutalność

 (1.2) zgwałcenie

Wiktionary


gwałtem

po­tocz­nie:
1. z uży­ciem siły; prze­mo­cą;
2. na­tych­miast, ko­niecz­nie; na gwałt


SJP.pl


gwałtować

daw­niej:
1. usil­nie na­le­gać, do­ma­gać się na­tych­mia­sto­we­go zro­bie­nia cze­goś, przy­na­glać kogoś do cze­goś;
2. alar­mo­wać, nie­po­ko­ić


SJP.pl


gwałtownica

→ gwał­tow­nik; rap­tu­ska, cho­le­rycz­ka, im­pe­tycz­ka


SJP.pl


gwałtownie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) in­ten­syw­nie

 (1.2) nagle, rap­tow­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie gwał­tow­nie za­czę­li za­o­pa­try­wać się w mąkę, bo bali się że wkrót­ce jej za­bra­knie.

 (1.2) Od­wró­cił się gwał­tow­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvawˈtɔvʲɲɛ, AS: gvau̯tovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwałtowność ż., gwałt m., gwałtownik m.

 przym. gwałtowny

 przysł. gwałt

Wiktionary


gwałtowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gwał­tow­nie


SJP.pl


gwałtowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gwał­tow­ny


SJP.pl


gwałtownik

1. prze­sta­rza­le: osoba po­ryw­cza, wy­bu­cho­wa, gwał­tow­na, dzia­ła­ją­ca pod wpły­wem im­pul­su; im­pe­tyk, cho­le­ryk, rap­tus;
2. daw­niej: gwał­ci­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba gwał­tow­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo pow­sta­ją prze­ciw­ko mnie pysz­ni, / a gwał­tow­ni­cy czy­ha­ją na moje życie; / nie mają Boga przed swymi oczy­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwałt mrz.

 czas. gwałcić ndk., gwałtować ndk., zgwałcić dk., pogwałcić dk.

 przym. gwałtowny

 przysł. gwałtownie, gwałt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choleryk, furiat, raptus

Wiktionary


gwałtowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto za­cho­wu­je się gwał­tow­nie, im­pul­syw­nie

 (1.2) cecha tego, co jest gwał­tow­ne i o znacz­nym na­tę­że­niu

 (1.3) cecha cze­goś, co jest nagłe i szyb­kie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvawˈtɔvnɔɕt͡ɕ, AS: gvau̯tovność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwałt m.

 przym. gwałtowny

 przysł. gwałtownie, gwałt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agresywność, bojowość, impulsywność, krewkość, nadpobudliwość, nerwowość, popędliwość, porywczość, wybuchowość, zapalczywość, żywiołowość

 (1.2) burzliwość, dzikość, intensywność, zażartość, żywiołowość

 (1.3) nagłość, natychmiastowość, raptowność, szybkość

Wiktionary


gwałtowny

przy­miot­nik

 (1.1) nagły, szyb­ki

 (1.2) o czło­wie­ku im­pul­syw­ny, po­ryw­czy, burz­li­wy, ży­wio­ło­wy, wy­bu­cho­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­wa­ło się, że gwał­tow­ny, choć nie­wi­dzial­ny wi­cher dmie w głębi rzeki.

 (1.2) O, cha­rak­ter miał gwał­tow­ny, co wresz­cie mogło po­cho­dzić z nie dość sta­ran­ne­go wy­cho­wa­nia (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvawˈtɔvnɨ, AS: gvau̯tovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwałtownik mos., gwałt m., gwałtowność ż.

 przysł. gwałtownie, gwałt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński strzelóny

Wiktionary


gwałtu

daw­niej: wy­krzy­knik wy­po­wia­da­ny przez osobę wzy­wa­ją­cą po­mo­cy


SJP.pl


gwda

rzeka w Wiel­ko­pol­sce, do­pływ Warty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce, prawy do­pływ No­te­ci;

Wiktionary

Gwda (niem. "Küddow") – rzeka na Po­je­zie­rzu Po­łud­nio­wo­po­mor­skim, w wy­dzie­lo­nej Do­li­nie Gwdy; prawy do­pływ No­te­ci. Dłu­gość rzeki wy­no­si 145,1 km, a po­wierzch­nia jej do­rze­cza 4943 km².

Od je­zio­ra Wierz­cho­wo aż do Uj­ścia przez rzekę pro­wa­dzi szlak ka­ja­ko­wy.

Frag­ment rzeki jest ob­ję­ty re­zer­wa­tem Do­li­na Gwdy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hotel o wdzięcz­nej naz­wie Hotel był ostat­nim bu­dyn­kiem w ulicz­nym sze­re­gu koń­czą­cym się tuż przed mo­stem i roz­cią­ga­ją­cym nad rzeką Gwdą.

Wiktionary


gwdziański

→ Gwda (rzeka na Po­je­zie­rzu Po­łud­nio­wo­po­mor­skim)


SJP.pl


gwelf

czło­nek par­tii stron­ni­ków wła­dzy pa­pie­skiej we Wło­szech w cza­sach walki ce­sa­rzy z pa­pie­stwem i mia­sta­mi w XII i XIII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. zwo­len­nik pa­pie­stwa w śred­nio­wiecz­nych Wło­szech;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Flo­ren­cja była w rę­kach gwel­fów.

 (1.1) Gi­be­li­no­wie wal­czy­li męż­nie z gwel­fa­mi.

Wiktionary


gwelfowie

czło­nek par­tii stron­ni­ków wła­dzy pa­pie­skiej we Wło­szech w cza­sach walki ce­sa­rzy z pa­pie­stwem i mia­sta­mi w XII i XIII wieku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gwel­fo­wie – dy­na­stia w Niem­czech i we Wło­szech
  • Gwel­fo­wie – stron­nict­wo po­li­tycz­ne we Wło­szech w XII-XIII w.

Wikipedia


gwer

daw­niej: ka­ra­bin, strzel­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. (dziś gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) wojsk. ka­ra­bin

Wiktionary


gwiazda

1. ciało nie­bie­skie skła­da­ją­ce się z plaz­my i gazów; świe­cą­ce jas­nym bla­skiem na sku­tek re­ak­cji ter­mo­ją­dro­wych za­cho­dzą­cych w jego wnę­trzu;
2. osoba znana pu­blicz­nie, wy­róż­nia­ją­ca się w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
3. order o kształ­cie gwia­zdy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. ciało nie­bie­skie bę­dą­ce sku­pi­skiem zwią­za­nej gra­wi­ta­cyj­nie ma­te­rii, w któ­rej za­cho­dzą re­ak­cje syn­te­zy ją­dro­wej;

 (1.2) kult. publ. sław­na oso­bi­stość w danym śro­do­wi­sku

 (1.3) ro­dzaj odz­na­cze­nia;

 (1.4) sport. ro­dzaj ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne­go

 (1.5) elektr. ro­dzaj po­łą­cze­nia w ukła­dach trój­fa­zo­wych;

 (1.6) ezot. karta ta­ro­ta na­le­żą­ca do Ar­ka­nów Wiel­kich;

 (1.7) biol. ro­dzaj grzy­ba z ro­dzi­ny gwia­zdo­szo­wa­tych;

 (1.8) sym­bol, znak o pro­mie­ni­ście roz­cho­dzą­cych się ra­mio­nach

Wiktionary

Gwia­zda – ku­li­ste ciało nie­bie­skie, sta­no­wią­ce sku­pi­sko po­wią­za­nej gra­wi­ta­cyj­nie ma­te­rii. Przy­najm­niej przez część swo­je­go ist­nie­nia emi­tu­je w spo­sób sta­bil­ny pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne (w szcze­gól­no­ści świa­tło wi­dzial­ne). Gwia­zdy pow­sta­ją głów­nie z wo­do­ru i helu, lecz w trak­cie życia przy­by­wa w nich ato­mów cięż­szych pier­wiast­ków (tzw. me­ta­li).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naszą gwia­zdą jest Słoń­ce.

 (1.2) On jest gwia­zdą tej dru­ży­ny.

 (1.3) Pre­zy­dent odz­na­czył gwia­zdą żoł­nie­rzy uczest­ni­czą­cych w woj­nie w Wiet­na­mie.

 (1.4) Jurek robi gwia­zdę bez najm­niej­szych pro­ble­mów.

 (1.5) Gwia­zda jest oz­na­cza­na sym­bo­lem Y.

 (1.6) Gwia­zda przed­sta­wia nagą ko­bie­tę klę­czą­cą przy sa­dzaw­ce z wodą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvʲjazda, AS: gvʹi ̯azda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazdor m., gwiazdnica ż., gwiazdosz m., gwiaździak m.

:: zdrobn. gwiazdka ż., gwiazdeczka ż.

 czas. rozgwieździć dk., wygwieżdżać ndk.

 przym. gwiezdny, wewnątrzgwiezdny, gwiaździsty, gwiazdowy, gwiazdoszowaty, rozgwieżdżony, gwieździsty, gwiazdkowaty

Wiktionary


gwiazdarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. zob. astro­nom.

 (1.2) stpol. rzad. zob. astro­log.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvʲjazdaʃ, AS: gvʹi ̯azdaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiaździarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astronom; rzad. gwiaźdarz, gwiaździarz, gwiazdziarz, gwiazdoznawca

 (1.2) astrolog; przest. rzad. gwiaździarz; rzad. gwiaźdarz, gwiazdziarz, gwiazdoznawca

Wiktionary


gwiazdeczka

1. zdrob­nie­nie od: gwia­zda;
2. prze­no­śnie o mło­dej, ład­nej ak­tor­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: gwiazd­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲjazˈdɛt͡ʃka, AS: gvʹi ̯azdečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazdorstwo n., gwiazdor mos., rozgwiazda ż., gwiazda ż., gwiazdka ż., gwiaździarz mos., gwiazderna ż.

 przym. gwiezdny, gwiazdkowy, gwiazdowy

Wiktionary


gwiazderna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. astro­no­mia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazda, gwiazdeczka, gwiazdka, gwiazdownik

 przym. gwiazdkowy, gwiaździsty, gwiezdny

 przysł. gwiazdkowo

Wiktionary


gwiazdeńka

zdrob­nie­nie od: gwia­zda; gwiazd­ka


SJP.pl


gwiazdka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: gwia­zda

 (1.2) mała gwia­zda, np. ozdo­ba, za­baw­ka

 (1.3) pot. Wi­gi­lia

 (1.4) pot. zwy­czaj ob­da­ro­wy­wa­nia się pre­zen­ta­mi w Wi­gi­lię

 (1.5) przen. sto­pień ofi­cer­ski

 (1.6) środ. sport. strze­lect­wo ro­dzaj śru­bo­krę­tu

 (1.7) pot. aste­rysk

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­szew­ka, którą do­sta­łam od mamy, jest nie­bie­ska w żółte gwiazd­ki.

 (1.4) Ku­pu­ję mojej cioci to­ster na gwiazd­kę.

 (1.5) Ofi­cer­ska gwiazd­ka musi za­cho­wać swoją cenę i bu­dzić po­wa­ża­nie wśród żoł­nie­rzy..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvʲjastka, AS: gvʹi ̯astka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwiazdka ż., gwiazda ż., gwiaździarz m., gwiazdor m., gwiazdorka ż., gwiazdorstwo n., gwiazderna ż., gwiazdorzenie n., rozgwieżdżanie n., wygwieżdżanie n., rozgwieżdżenie n., wygwieżdżenie n.

:: zdrobn. gwiazdeczka ż.

 czas. rozgwieżdżać ndk., wygwieżdżać ndk., rozgwieździć dk., wygwieździć dk., gwiazdorzyć ndk.

 przym. gwiazdkowaty, gwiazdkowy, gwiezdny, gwiazdowy, gwiazdorski, gwieździsty, przedgwiazdkowy

 przysł. gwiazdorsko, gwieździście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwiazdeczka

Wiktionary


gwiazdkowatość

→ gwiazd­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

gwiazdkowaty

gwiazdkowaty

anyż gwiazd­ko­wa­ty - wiecz­nie zie­lo­ny krzew z ro­dzi­ny ma­gno­lio­wa­tych, ros­ną­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Azji Wschod­niej; o owo­cach ma­ją­cych za­sto­so­wa­nie w lecz­nict­wie i przy wy­ro­bie wódek i li­kie­rów; ba­dian


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy gwiazd­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiaździarz mos., gwiazda, gwiazdka

 przym. gwiezdny

 przysł. gwiazdkowato

Wiktionary


gwiazdkować

za­stę­po­wać część słowa gwiazd­ka­mi, aby ukryć wul­ga­ryzm lub nie­cen­zu­ral­ne wy­ra­że­nie


SJP.pl


gwiazdkowe

po­tocz­nie: do­da­tek do pen­sji z okaz­ji Gwiazd­ki


SJP.pl

Patrz:

Gwiazdka; bożonarodzeniowy;
2. → gwiazdka

gwiazdkowy

1. → Gwiazd­ka; bo­żo­na­ro­dze­nio­wy;
2. → gwiazd­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z gwia­zdek

 (1.2) zwią­za­ny z Gwiazd­ką, od­no­szą­cy się do Gwiazd­ki

Wiktionary

Patrz:

Gwiazdka; bożonarodzeniowy;
2. → gwiazdka

Przykłady

 (1.2) Co do­sta­łeś na pre­zent gwiazd­ko­wy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazdeczka ż., gwiazdorstwo n., gwiazdor mos., gwiazdownik mos., gwiazderna ż., gwiaździarz mos., gwiazdka ż., Gwiazdka ż.

 przym. przedgwiazdkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bożonarodzeniowy, świąteczny

Wiktionary


gwiazdnica

1. by­li­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, o peł­za­ją­cych, roz­ga­łę­zio­nych ło­dy­gach i drob­nych kwia­tach w kształ­cie bia­łych gwia­zdek, wy­stę­pu­ją­ca m.in. w ogro­dach i upra­wach ro­ślin oko­po­wych jako chwast;
2. nit­ko­wa­ty glon słod­ko­wod­ny z rzędu sprzęż­nic; zrost­ni­ca


SJP.pl

Gwiazd­ni­ca ("Stel­la­ria" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych ("Ca­ry­op­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je 173 ga­tun­ki sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w róż­nych sied­li­skach – w for­ma­cjach za­ro­ślo­wych, tra­wia­stych i mo­kra­dło­wych.

Wikipedia


gwiazdoblok

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ro­dzaj be­to­no­we­go bloku słu­żą­ce­go do bu­do­wy fa­lo­chro­nów na­rzu­to­wych i w ochro­nie brze­gu mor­skie­go

Wiktionary

Gwia­zdo­blok ( te­tra­pod) – ro­dzaj be­to­no­wej kon­struk­cji zbu­do­wa­nej na pla­nie czwo­ro­ścia­nu fo­rem­ne­go sto­so­wa­nej w celu za­po­bie­ga­nia eroz­ji linii brze­go­wej spo­wo­do­wa­nej wa­run­ka­mi po­go­do­wy­mi. Ma na celu wzmoc­nie­nie struk­tur przy­brzeż­nych ta­kich jak fa­lo­chro­ny i klify.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy znamy z na­sze­go wy­brze­ża widok setek be­to­no­wych gwia­zdo­blo­ków chro­nią­cych wydmy przed ni­szczą­cym dzia­ła­niem mor­skich fal. (z [https://www.bryla.pl/bryla/1,85301,4891125.html In­ter­ne­tu])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲjazˈdɔblɔk, AS: gvʹi ̯azdoblok

Wiktionary


gwiazdonos

gwia­zdo­nos ame­ry­kań­ski - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny kre­to­wa­tych


SJP.pl


gwiazdopodobny

po­dob­ny do gwia­zdy


SJP.pl


gwiazdor

1. sław­ny ar­ty­sta, zwła­szcza aktor; ce­le­bry­ta, gwia­zda;
2. czło­wiek wy­róż­nia­ją­cy się w ja­kiejś dzie­dzi­nie; zna­ko­mi­tość;
3. re­gio­nal­nie: osoba przy­no­szą­ca po­dar­ki na Boże Na­ro­dze­nie, od­po­wied­nik Świę­te­go Mi­ko­ła­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ko­lęd­nik cho­dzą­cy z gwia­zdą

 (1.2) rze­ko­my do­star­czy­ciel pre­zen­tów bo­żo­na­ro­dze­nio­wych w niek­tó­rych re­gio­nach Pol­ski

 (1.3) aktor lub muzyk cie­szą­cy się wy­jąt­ko­wą sławą

Wiktionary

Gwia­zdor – fik­cyj­na po­stać ro­zda­ją­ca pre­zen­ty w Wi­gi­lię Bo­że­go Na­ro­dze­nia, wy­stę­pu­ją­ca w Poz­nań­skiem, na ziemi lu­bu­skiej, Ku­ja­wach, War­mii (a kon­kret­nie w tych ich czę­ściach, które były pod za­bo­rem pru­skim), Ka­szu­bach, Ko­cie­wiu i na ziemi byd­go­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gwiazda ż., gwiazdka ż., gwiazdeczka ż., gwiazdorstwo n., gwiazdowanie n., gwiaździarz m., gwiazdorzenie n., rozgwieżdżanie n., rozgwieżdżenie n., rozgwiazda ż., Gwiazdowo n.

:: fż. gwiazdorka ż.

:: zdrobn. gwiazdorek m.

 czas. gwiazdorzyć ndk., rozgwieżdżać ndk., rozgwieździć dk.

 przym. gwiezdny, gwiazdowy, gwiazdkowy, gwieździsty, gwiazdorski, bezgwiezdny, gwiaździsty

 przysł. gwiezdnie, gwieździście, gwiazdorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwiaździarz

Wiktionary


gwiazdorek

1. zdrob­nie­nie od: gwia­zdor - od­po­wied­nik Świę­te­go Mi­ko­ła­ja;
2. re­gio­nal­nie: cu­kro­wa fi­gur­ka przed­sta­wia­ją­ca świę­te­go Mi­ko­ła­ja;
3. daw­niej: ko­lęd­nik; gwia­zdor, gwiaź­dziarz


SJP.pl


gwiazdorka

1. zdrob­nie­nie od: gwia­zdor - od­po­wied­nik Świę­te­go Mi­ko­ła­ja;
2. re­gio­nal­nie: cu­kro­wa fi­gur­ka przed­sta­wia­ją­ca świę­te­go Mi­ko­ła­ja;
3. daw­niej: ko­lęd­nik; gwia­zdor, gwiaź­dziarz


SJP.pl


gwiazdorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gwia­zdor­stwem, do­ty­czą­cy gwia­zdor­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiaździarz mos., gwiazdor mos., gwiazdorstwo n., gwiazdka ż.

Wiktionary


gwiazdorskość

→ gwia­zdor­ski


SJP.pl

Patrz:

gwiazdorski

gwiazdorstwo

po­trze­ba wy­su­wa­nia się na pier­wszy plan, wy­róż­nia­nia się i po­pu­lar­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świa­do­me dą­że­nie do zo­sta­nia gwia­zdo­rem

 (1.2) pejor. cecha tego, który po­zo­ru­je się na gwia­zdę, wy­no­si się nad in­nych

 (1.3) bycie gwia­zdą, bycie po­pu­lar­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) My je­ste­śmy z tego po­wo­du bar­dziej szczę­śli­wi, gdyż nie mu­si­my oso­bi­ście spo­ty­kać się ze zle­ce­nio­daw­ca­mi. Po­pu­lar­ność i gwia­zdor­stwo nie są tu wska­za­ne. Im mniej osób nas zna, tym mniej­sze ry­zy­ko i mniej pro­ble­mów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazdor mos., gwiazda ż., gwiazdka ż., gwiazdeczka ż., gwiazdowanie n., gwiaździarz m., gwiazdorzenie n., rozgwieżdżanie n., rozgwieżdżenie n., rozgwiazda ż., Gwiazdowo n.

:: fż. gwiazdorka ż.

:: zdrobn. gwiazdorek m.

 czas. gwiazdorzyć ndk., rozgwieżdżać ndk., rozgwieździć dk.

 przym. gwiezdny, gwiazdowy, gwiazdkowy, gwieździsty, gwiazdorski, bezgwiezdny, gwiaździsty

 przysł. gwiezdnie, gwieździście, gwiazdorsko

Wiktionary


gwiazdorzyć

po­tocz­nie: za­cho­wy­wać się jak gwia­zda, wy­nio­śle, ka­pry­śnie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. żart. za­cho­wy­wać się w to­wa­rzy­stwie jak gwia­zda – wy­nio­śle, ka­pry­śnie, trak­tu­jąc z góry

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gwiaździsty, gwieździsty

 rzecz. gwiazdorstwo n., gwiazdor mos., gwiaździarz mos., gwiazdka ż.

Wiktionary


gwiazdosz

1. ro­dzaj nie­ja­dal­nych grzy­bów z klasy pod­staw­cza­ków;
2. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny owa­dów z po­drzę­du czerw­ców;
3. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych; aster chiń­ski;
4. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; na­wrot­nik, przy­wrot­nik


SJP.pl


gwiazdoszek

Gwia­zdo­szek ("Pe­dia­strum") – ro­dzaj glo­nów z grupy zie­le­nic.

Wikipedia


gwiazdoszowate

1. ro­dzi­na grzy­bów pod­staw­ko­wych z klasy pie­czar­nia­ków;
2. ro­dzi­na plusk­wia­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gwia­zdo­szo­wa­te (Ge­a­stra­ce­ae) – ro­dzi­na grzy­bów pod­staw­ko­wych
  • gwia­zdo­szo­wa­te (Aste­ro­le­ca­nii­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków

Wikipedia


gwiazdoszowaty

o ce­chach gwia­zdo­szo­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów i plusk­wia­ków)


SJP.pl


gwiazdoszowce

rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


SJP.pl

Gwia­zdo­szow­ce ("Ge­a­stra­les" K. Ho­sa­ka & Ca­stel­la­no) – rząd grzy­bów na­le­żą­cy do klasy pie­czar­nia­ków ("Aga­ri­co­my­ce­tes").

Wikipedia


gwiazdotwórczy

bio­rą­cy udział w pow­sta­wa­niu gwiazd


SJP.pl


gwiazdowaty

przy­po­mi­na­ją­cy gwia­zdę, po­dob­ny kształ­tem do gwia­zdy


SJP.pl


gwiazdowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gwiazdownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. astro­nom

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazda, gwiazderna, gwiazdka

 przym. gwiazdkowy, gwiezdny

 przysł. gwiazdkowo

Wiktionary


gwiazdowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gwia­zdo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Gwia­zdo­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gm. Ko­strzyn
  • Gwia­zdo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gm. Sław­no
  • Gwia­zdo­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gm. Bar­wi­ce

Wikipedia


gwiazdowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Gwia­zdow­ska (1927–2011) – pol­ska fi­zycz­ka me­dycz­na
  • Da­nie­la Gwia­zdow­ska – pol­ska bio­che­micz­ka, bio­tech­no­loż­ka i mi­kro­bio­loż­ka
  • Grze­gorz Gwia­zdow­ski (ur. 1974) – pol­ski ko­larz
  • Ka­zi­mierz Gwia­zdow­ski (ur. 1962) – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Nick Gwia­zdow­ski (ur. 1992) – ame­ry­kań­ski za­pa­śnik
  • Ro­bert Gwia­zdow­ski (ur. 1960) – pol­ski praw­nik i ko­men­ta­tor go­spo­dar­czy
  • Ta­de­usz Gwia­zdow­ski (1918–1983) – pol­ski aktor
  • Wła­dy­sław Gwia­zdow­ski (1907–1963) – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Gwia­zdow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia


gwiazdowy

przy­miot­nik od: gwia­zda


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gwia­zdą, do­ty­czą­cy gwia­zdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazdeczka ż., gwiazdorstwo n., gwiaździarz mos., gwiazdor mos., gwiazdka ż., gwiazda ż.

 przym. gwiaździsty, gwieździsty

Wiktionary


gwiazdozbiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. grupa gwiazd, zaj­mu­ją­cych pe­wien ob­szar nieba;

Wiktionary

Gwia­zdo­zbiór (kon­ste­la­cja z łac. "con­stel­la­tio", "con" od "cum" 'z [czym]' i "stel­la" 'gwia­zda', gr. "αστερισμός") – okre­ślo­ny ob­szar na sfe­rze nie­bie­skiej usta­lo­ny przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Unię Astro­no­micz­ną. Gwia­zdy wcho­dzą­ce w skład gwia­zdo­zbio­rów nie są ze sobą zaz­wy­czaj fi­zycz­nie zwią­za­ne, a ich bli­skie po­ło­że­nie na nie­bie jest wy­wo­ła­ne ge­o­me­trycz­nym efek­tem rzu­to­wa­nia ich po­ło­żeń na sferę nie­bie­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mgła­wi­ca M16 znaj­du­je się w gwia­zdo­zbio­rze Strzel­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲjazˈdɔzbʲjur, AS: gvʹi ̯azdozbʹi ̯ur

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konstelacja

Wiktionary


gwiazdula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­nim po­pu­lar­ne imię dla krowy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czy­no mi chy­biać mlyka, bo Gwia­zdu­la na dobre już przi­su­szy­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazda ż.

Wiktionary


gwiaździak

no­wot­wór oś­rod­ko­wy ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl


gwiaździanka

1. rząd msza­ków z rzędu po­rost­ni­cow­ców;
2. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny strzę­pia­ko­wa­tych; strzę­piak


SJP.pl


gwiaździarka

→ gwiaź­dziarz


SJP.pl

Patrz:

gwiaździarz

gwiaździarstwo

daw­niej: za­ję­cie gwiaź­dzia­rza; ba­da­nie gwiazd, astro­no­mia, astro­lo­gia


SJP.pl


gwiaździarz

daw­niej:
1. ko­lęd­nik; gwia­zdor, gwia­zdo­rek;
2. astro­nom;
3. astro­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. rzad. zob. astro­nom.

 (1.2) przest. rzad. zob. astro­log.

 (1.3) zob. gwia­zdor. (ko­lęd­nik)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiaździarstwo n., gwiaździarskość ż., gwiaździca ż., gwiaździstość ż., gwiazdarstwo n., gwiazda ż., gwiazdka ż., gwiazdeczka ż., gwiazdeńka, gwiazdarnia ż., gwiazdarskość ż., gwiazdowość ż., gwiazdowatość ż., gwiazdkowatość ż., gwiazdorzenie n., gwiazdor mos., gwiazdorstwo n., gwiazdorskość ż., gwiezdność ż., gwieździstość ż., gwiazdarz mos., gwiaźdarz mos., gwiazdziarz mos., gwieździarz mos., gwiazdnica ż., gwiazdność ż.

:: fż. gwiaździarka ż., gwiazdarka ż., gwiazdziarka ż., gwieździarka ż.

 czas. gwiazdorzyć ndk.

 przym. gwiaździarski, gwiaździsty, gwiazdarski, gwiazdorski, gwiazdowy, gwiazdowaty, gwiazdkowy, gwiazdkowaty, gwiazdny, gwiezdny, gwieździsty

 przysł. gwiaździsto, gwiaździście, gwiaździarsko, gwiazdarsko, gwiazdorsko, gwieździsto, gwieździście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) astronom; rzad. gwiazdarz, gwiaźdarz, gwiazdziarz, gwiazdoznawca

 (1.2) astrolog; przest. gwieździarz; stpol. rzad. gwiazdarz; rzad. gwiaźdarz, gwiazdziarz, gwiazdoznawca

 (1.3) gwiazdor

Wiktionary


gwiaździca

po­e­tyc­ko:
1. zbio­ro­wi­sko gwiazd, gwia­zdo­zbiór;
2. gwia­zda;
3. rozg­wia­zda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. wiel­ka gwia­zda, gwia­zdo­zbiór lub ko­me­ta

Wiktionary

Gwiaź­dzi­ca, ni­du­la­rium ("Ni­du­la­rium") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych ("Bro­me­lia­ce­ae"). Obej­mu­je 50–54 ga­tun­ki. Wszyst­kie wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, we wschod­niej i po­łud­nio­wej czę­ści Bra­zy­lii. Są to ro­śli­ny epi­fi­tycz­ne, ale też na­ziem­ne, ros­ną­ce w la­sach de­szczo­wych do 2000 m n.p.m. Ro­śli­ny te ze wzglę­du na ory­gi­nal­ny, atrak­cyj­ny wy­gląd upra­wia­ne są jako ozdob­ne, w szcze­gól­no­ści ga­tun­ki: "N. ful­gens", "N. inn­no­cen­ti", "N. pro­ce­rum" i "N. bill­ber­gio­i­des".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ani gwiaź­dzi­ce, co się w mo­rzach palą, / A mają w świet­le tę­czo­we ko­lo­ry / I są gwia­zda­mi w ciem­ni­cy pod falą / Tak bły­szczą­cy­mi, że mórz dzi­wot­wo­ry, (…)

 (1.1) Zja­wia się, świę­ta mie­sięcz­na dzie­wi­ca / Łąki mgłą śćmio­ne … przes­rebr­na gwiaź­dzi­ca / Srebr­ną swą strza­łą rani i prze­ni­ka.

 (1.1) Wróć, cze­kam cię tęs­kli­wie, drogo moja srebr­na, / Za­słu­cha­na w księ­ży­ce, gwiaź­dzi­ce i słoń­ca!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲjäʑˈd͡ʑit͡sa, AS: gvʹi ̯äźʒ́ica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiaździarz mos.

Wiktionary


gwiaździsty

gwieź­dzi­sty;
1. pełen gwiazd, usia­ny gwia­zda­mi lub wy­o­bra­że­nia­mi gwiazd;
2. zło­żo­ny z figur w kształ­cie gwiazd;
3. w kształ­cie gwia­zdy;
4. lśnią­cy, świe­cą­cy jak gwia­zda; świet­li­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­peł­nio­ny gwia­zda­mi

 (1.2) skła­da­ją­cy się z figur w kształ­cie gwiazd

 (1.3) w kształ­cie gwia­zdy

 (1.4) świe­cą­cy jak gwia­zda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ot­wo­rzył okno i za­pa­trzył się w gwiaź­dzi­ste niebo.

 (1.1) Znowu czyta po­wieść, ten roz­dział, kiedy, pod­czas gwiaź­dzi­stej nocy, p. Ram­ba­ud na­pra­wiał zep­su­tą lalkę małej Joasi, He­le­na to­nę­ła we łzach bez­przed­mio­to­we­go żalu, a Opat Jouve ra­dził, ażeby wysz­ła za mąż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazderna ż., gwiazda ż., gwiazdor m., gwiazdorstwo n., gwiaździarz mos.

 czas. gwiazdorzyć ndk.

 przym. gwieździsty, gwiazdowe, gwiazdowy, gwiezdny, gwiezdnooki, rozgwieżdżony

 przysł. gwiaździście, gwieździście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) gwieździsty

Wiktionary


gwiaździński

naz­wi­sko


SJP.pl


gwicht

cię­ża­rek za­wie­szo­ny na łań­cu­chu, po­ru­sza­ją­cy me­cha­nizm ze­ga­ra ścien­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. od­waż­nik

 (1.2) cię­ża­rek (ze­ga­ra ścien­ne­go)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲixt, AS: gvʹiχt

Wiktionary


gwido

imię mę­skie


SJP.pl


gwidon

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Gwido, Gwi­don – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "witu" oz­na­cza­ją­ce­go „drze­wo”, „las” i sta­no­wi skró­co­ną formę ger­mań­skich imion dwucz­ło­no­wych z pier­wszym czło­nem "Witu-", ta­kich jak "Wi­du­kind". Jego pol­skim od­po­wied­ni­kiem zna­cze­nio­wym by­ło­by imię La­so­ta. Do Pol­ski tra­fi­ło za poś­red­nict­wem ję­zy­ków ro­mań­skich. Na jego pod­sta­wie pow­sta­ło imię Gwi­sław. Forma Gwi­don pow­sta­ła pod wpły­wem ła­ciń­skim. W do­ku­men­tach pol­skich spo­ty­ka się formę Gwido już w 1155 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gwi­don z An­der­lech­tu jest świę­tym Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.

Wiktionary


gwidona

imię żeń­skie


SJP.pl

Gwi­do­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go; żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Gwido. Wy­wo­dzi się od słowa "witu" oz­na­cza­ją­ce­go "drze­wo, las". Wśród pa­tro­nów - bł. Maria Gwi­do­na od Mi­ło­sier­dzia Bo­że­go, sio­stra sa­kra­ment­ka, wspo­mi­na­na razem z bł. Marią Stel­lą i to­wa­rzysz­ka­mi.

Wikipedia


gwidoniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gwi­do­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gwidonostwo

Gwi­don z mał­żon­ką; Gwi­do­no­wie


SJP.pl


gwidonowie

imię mę­skie


SJP.pl


gwidonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gwi­do­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gwiezdnowojenny

zwią­za­ny z uni­wer­sum Gwiezd­nych Wojen


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy uni­wer­sum „Gwiezd­nych wojen”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pablo Hi­dal­go jest dy­rek­to­rem kre­a­tyw­nym w Lu­cas­film Story Group, cho­dzą­cą en­cy­klo­pe­dią Gwiezd­nych Wojen. Po­ma­ga za­pew­nić spój­ność w obrę­bie sze­ro­kie­go wach­la­rza gwiezd­no­wo­jen­nych pro­jek­tów.

Wiktionary


gwiezdny

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z gwiazd

 (1.2) zwią­za­ny z prze­strze­nią kos­micz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pablo Hi­dal­go jest dy­rek­to­rem kre­a­tyw­nym w Lu­cas­film Story Group, cho­dzą­cą en­cy­klo­pe­dią Gwiezd­nych Wojen. Po­ma­ga za­pew­nić spój­ność w obrę­bie sze­ro­kie­go wach­la­rza gwiezd­no­wo­jen­nych pro­jek­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvʲjɛzdnɨ, AS: gvʹi ̯ezdny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazdorstwo n., gwiazdor mos., gwiazdownik mos., gwiazdeczka ż., gwiazderna ż., gwiazda ż., gwiazdka ż., gwiaździarz mos.

 przym. gwiaździsty, gwieździsty, gwiazdkowaty

Wiktionary


gwieździsty

gwiaź­dzi­sty;
1. pełen gwiazd, usia­ny gwia­zda­mi lub wy­o­bra­że­nia­mi gwiazd;
2. zło­żo­ny z figur w kształ­cie gwiazd;
3. w kształ­cie gwia­zdy;
4. lśnią­cy, świe­cą­cy jak gwia­zda; świet­li­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­peł­nio­ny gwia­zda­mi

 (1.2) skła­da­ją­cy się z figur w kształ­cie gwiazd

 (1.3) w kształ­cie gwia­zdy

 (1.4) świe­cą­cy jak gwia­zda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwiazda ż., gwiazdor m., gwiazdorstwo n., Gwiazda ż., gwiaździarz mos., gwiazdka ż.

 czas. gwiazdorzyć ndk.

 przym. gwiaździsty, gwiazdowe, gwiazdowy, gwiezdny, gwiezdnooki

 przysł. gwiaździście, gwieździście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) gwiaździsty

Wiktionary


gwinciarka

obra­biar­ka do wy­ro­bu me­ta­lo­wych wkrę­tów i na­krę­tek


SJP.pl


gwinciarski

→ gwin­ciarz


SJP.pl

Patrz:

gwinciarz

gwinciarz

ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się gwin­to­wa­niem ele­men­tów me­ta­lo­wych, np. łącz­ni­ków rur


SJP.pl


gwincik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gwint

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gwint, lecz tylko mały gwin­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwint m.

Wiktionary


gwinea

dawna złota mo­ne­ta an­giel­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. nu­mizm. złota mo­ne­ta bita w An­glii;

 (1.2) hist. ekon. dawna jed­nost­ka obra­chun­ko­wa w Wiel­kiej Bry­ta­nii, równa 21 szy­lin­gom

Wiktionary

Nie mylić z: Nowa Gwi­nea (wyspa pań­stwa Papua-Nowa Gwi­nea, na Pa­cy­fi­ku).

Gwi­nea ( Guinée), Re­pu­bli­ka Gwi­nei (fr. République de Guinée) – pań­stwo po­ło­żo­ne w za­chod­niej Afry­ce nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Gra­ni­czy z Gwi­neą Bis­sau na pół­noc­nym za­cho­dzie, Se­ne­ga­lem na pół­no­cy, Mali na pół­noc­nym wscho­dzie, Wy­brze­żem Kości Sło­nio­wej na wscho­dzie oraz Li­be­rią i Sier­ra Leone na po­łud­niu. Jest człon­kiem Unii Afry­kań­skiej i ECOWAS.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lecz pobyt tam drogo kosz­tu­je i po ty­god­niu, wy­da­wszy dwie z pię­ciu gwi­nei, prze­ra­zi­łem się bar­dzo co daléj bę­dzie.

 (1.1) Ja widzę rze­czy wiel­kie, i pię­kne i śmia­łe, / Która ludz­kość mi­zer­na, ra­chi­tycz­na, chora, / Chwy­ta z obrzyd­li­wo­ścią w swoje ręce małe / I prze­ra­bia na rubla, gwi­neę, lu­i­do­ra!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwinea ż.

 przym. gwinejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suweren

Wiktionary


gwinejczyk

1. oby­wa­tel Gwi­nei (pań­stwa);
2. miesz­ka­niec Gwi­nei (re­gio­nu);
3. oby­wa­tel Gwi­nei Bis­sau;
4. oby­wa­tel Gwi­nei Rów­ni­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Gwi­nei

 (1.2) oby­wa­tel Gwi­nei Bis­sau

 (1.3) oby­wa­tel Gwi­nei Rów­ni­ko­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲĩˈnɛjt͡ʃɨk, AS: gvʹĩnei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwinea ż.

:: fż. Gwinejka ż.

 przym. gwinejski

Wiktionary


gwinejka

ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Gwi­nei

 (1.2) oby­wa­tel­ka Gwi­nei Bis­sau

 (1.3) oby­wa­tel­ka Gwi­nei Rów­ni­ko­wej

Wiktionary

Gwi­nej­ka ("Pte­ro­net­ta hart­la­u­bii") – ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je Afry­kę Za­chod­nią i Środ­ko­wą. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡvʲĩˈnɛjka, AS: gvʹĩnei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwinea ż.

:: fm. Gwinejczyk mos.

 przym. gwinejski

Wiktionary


gwinejski

przy­miot­nik od:
1. Gwi­nea (pań­stwo w Afry­ce; Re­pu­bli­ka Gwi­nei);
2. Gwi­nea Bis­sau (pań­stwo w Afry­ce; Re­pu­bli­ka Gwi­nei Bis­sau);
3. Gwi­nea Rów­ni­ko­wa (pań­stwo w Afry­ce; Re­pu­bli­ka Gwi­nei Rów­ni­ko­wej)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do kra­i­ny Gwi­nea

 (1.2) od­no­szą­cy się do pań­stwa Gwi­nea

 (1.3) od­no­szą­cy się do pań­stwa Gwi­nea Bis­sau

 (1.4) od­no­szą­cy się do pań­stwa Gwi­nea Rów­ni­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Do­ra­stał wśród dźwię­ków gwi­nej­skiej man­din­ki, jed­nak z bie­giem czasu chęt­nie poz­na­wał i włą­czał do swo­jej gry inne style mu­zycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲĩˈnɛjsʲci, AS: gvʹĩnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gwinea ż., Gwinejczyk mos., Gwinejka ż., gwinea ż.

Wiktionary


gwinon

imię mę­skie


SJP.pl


gwinona

imię żeń­skie


SJP.pl


gwinoniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gwi­no­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gwinonostwo

Gwi­non z mał­żon­ką; Gwi­no­no­wie


SJP.pl


gwinonowie

Gwi­non z mał­żon­ką; Gwi­no­no­stwo


SJP.pl


gwinonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gwi­no­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gwint

spi­ral­ne wyż­ło­bie­nie na śru­bie, wkrę­cie, na­kręt­ce itp. * forma do­peł­nia­cza l.poj. "gwin­ta" moż­li­wa tylko w wy­ra­że­niu "Pić z gwin­ta." - pić wprost z bu­tel­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. wyż­ło­bie­nie w kształ­cie spi­ra­li na bocz­nej ścian­ce śruby, wkrę­tu, ża­rów­ki itp. lub wew­nętrz­nej ścian­ce na­krę­tek

 (1.2) techn. śruba

Wiktionary

Gwint ( Ge­win­de) – śru­bo­we na­cię­cie na po­wierzch­ni wal­co­wej lub stoż­ko­wej, zew­nętrz­nej lub wew­nętrz­nej. Kom­ple­men­tar­ne gwin­ty wew­nętrz­ny i zew­nętrz­ny mają tak do­bra­ny kształt, że pa­su­ją do sie­bie. Ruch obro­to­wy ele­men­tu z gwin­tem zew­nętrz­nym po­wo­du­je prze­su­wa­nie się tego ele­men­tu wzglę­dem ele­men­tu z gwin­tem wew­nętrz­nym. Gwint może być in­ter­pre­to­wa­ny jako rów­nia po­chy­ła na­wi­nię­ta na po­wierzch­nię wal­co­wą. Dla­te­go też śrubę za­li­cza się wraz z rów­nią po­chy­łą do ma­szyn pro­stych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta śruba ma cał­kiem zje­cha­ny gwint.

 (1.1) Na ma­szy­nie (…) mię­dzy in­ny­mi można to­czyć gwin­ty ca­lo­we, me­trycz­ne i mo­du­ło­we.

 (1.2) Przy­nieś z warsz­ta­tu dzie­sięć gwin­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nagwintowanie n., gwinciarka ż., gwinciarz mos., gwintowanie n., gwintownica ż., gwintownik mrz., gwintówka ż., zagwintowanie n.

:: zdrobn. gwincik mrz.

 czas. nagwintować ndk., gwintować ndk., zagwintować dk.

 przym. gwintowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skręt śrubowy; gw. Górny Śląsk fasóng

 (1.2) połączenie gwintowe

Wiktionary


gwintować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. wy­ko­ny­wać gwin­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwint mrz., gwintowanie n., gwintownica ż.

 przym. gwintowany

Wiktionary


gwintownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie słu­żą­ce do na­ci­na­nia gwin­tów zew­nętrz­nych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwint m., gwintowanie n.

 czas. gwintować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narzynka

Wiktionary


gwintownik

na­rzę­dzie do na­ci­na­nia gwin­tów wew­nętrz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce wie­lo­o­strzo­we, słu­żą­ce do na­ci­na­nia gwin­tów wew­nętrz­nych;

Wiktionary

Gwin­tow­nik – na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce wie­lo­o­strzo­we (3 do 5), słu­żą­ce do na­ci­na­nia gwin­tów wew­nętrz­nych, np. na­krę­tek. Bu­do­wą i kształ­tem po­dob­ny do śruby, z tą jed­nak róż­ni­cą, że jest wy­po­sa­żo­ny w ostrza skra­wa­ją­ce, które na­ci­na­ją gwint w ot­wo­rze, w który jest wkrę­ca­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gwin­tow­ni­ki i na­rzyn­ki to jedne z po­trzeb­nych na­rzę­dzi w warsz­ta­cie ślu­sar­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲĩnˈtɔvʲɲik, AS: gvʹĩntovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwint mrz.

Wiktionary


gwintowo

→ gwin­to­wy


SJP.pl

Patrz:

gwintowy

gwintowy

→ gwint


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gwin­tem, do­ty­czą­cy gwin­tu

Wiktionary

Patrz:

gwint

Powiązane:

 rzecz. gwint m.

Wiktionary


gwintówka

strzel­ba z lufą gwin­to­wa­ną


SJP.pl


gwizd

1. pis­kli­wy, wy­so­ki dźwięk; świst
2. śpiew niek­tó­rych ga­tun­ków pta­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­so­ki dźwięk wy­wo­ła­ny szyb­kim ru­chem po­wie­trza prze­la­tu­ją­ce­go przez wąski otwór

 (1.2) ornit. głos niek­tó­rych pta­ków (słon­ki i ja­rząb­ka)

 (1.3) łow. ryj dzika

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gwizd (dźwięk)
  • Gwizd – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ustro­nie Mor­skie
  • Śpiew niek­tó­rych pta­ków
    • zo­bacz: gwi­zdo­dzierz­by, kos
  • ryj dzika
  • Gwizd (po­wieść)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gło­śny gwizd oz­naj­mił od­jazd po­cią­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwizdałka ż., gwizdanie n., gwizdawka ż., gwizdek mrz., gwizdnięcie n., gwizdowisko n.

 czas. wygwizdywać, gwizdać ndk., gwizdnąć dk., gwizdywać ndk.

 przym. gwizdkowy

Wiktionary


gwizdacz

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ska­lin­ko­wa­tych


SJP.pl


gwizdak

naz­wi­sko


SJP.pl


gwizdanie

gwizd - dźwięk lub śpiew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gwi­zdać. (czyn­ność)

 (1.2) gwizd (dźwięk)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwi­zda­nie ptaka może mieć na celu zwa­bie­nie sa­micz­ki.

 (1.2) Gwi­zda­nie ptaka dzia­ła­ło mi na nerwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲizˈdãɲɛ, AS: gvʹizdãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gwizdać ndk., gwizdnąć dk., wygwizdywać ndk., wygwizdać dk.

 rzecz. wygwizdanie n., gwizd, gwizdnięcie, gwizdek

 przym. gwizdkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gwizd

Wiktionary


gwizdać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. gwizd­nąć)

 (1.1) wy­da­wać z sie­bie gwizd, gwi­zda­nie

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) przen. igno­ro­wać coś, nie przej­mo­wać się czymś

 (2.2) po­przez gwi­zda­nie wy­ra­żać de­za­pro­ba­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze sobie gwiż­dżę, gdy mam dobry humor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvʲizdat͡ɕ, AS: gvʹizdać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwizd m., gwizdanie n., gwizdnięcie n., gwizdek m., wygwizdanie n., gwizdowisko n.

 czas. wygwizdywać ndk., wygwizdać dk., gwizdnąć dk.

 przym. gwizdkowy

Wiktionary


gwizdała

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­la­ry Gwi­zda­ła − pol­ski ma­larz
  • Jerzy Gwi­zda­ła − pol­ski eko­no­mi­sta, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Gdań­skie­go w la­tach 2016–2020
  • Ry­szard Gwi­zda­ła − pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Wil­helm Wi­chur­ski (właśc. Wil­helm Gwi­zda­ła) − pol­ski aktor te­a­tral­ny i te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia


gwizdałka

gwi­zdek


SJP.pl


gwizdek

1. przy­rząd do wyt­wa­rza­nia gwi­zdu;
2. głos wyt­wa­rza­ny przez taki przy­rząd;
3. po­tocz­nie: pen­dri­ve


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­po­sia­da­ją­cy czę­ści ru­cho­mych przy­rząd wyt­wa­rza­ją­cy dźwię­ki pod wpły­wem wdmu­chi­wa­ne­go po­wie­trza;

 (1.2) dźwięk wy­da­wa­ny przez gwi­zdek (1.1)

 (1.3) ozdob­na imi­ta­cja gwizd­ka (1.1) na sznu­rze mun­du­ro­wym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gwara. ktoś, kto lubi gwi­zdać

Wiktionary

Gwi­zdek – ge­ne­ra­tor aku­stycz­ny nie­po­sia­da­ją­cy ele­men­tów ru­cho­mych (ewen­tu­al­nie ele­men­ty drga­ją­ce) za­mie­nia­ją­cy ener­gię stru­mie­nia gazu lub cie­czy w ener­gię drgań aku­stycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem dziec­ku gwi­zdek i teraz mam kło­pot.

 (1.2) Każdy mecz pił­kar­ski za­czy­na się od gwizd­ka sę­dzie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvʲizdɛk, AS: gvʹizdek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwizd m., gwizdanie n., gwizdnięcie n., wygwizdów m.

:: zdrobn. gwizdeczek m.

 czas. gwizdać ndk., gwizdnąć dk., wygwizdać dk., wygwizdywać ndk.

 przym. gwizdkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świstawka, gw. Poznań gwizdka, gwizdawka

 (1.2) gwizd, pogwizd

Wiktionary


gwizdka

re­gio­nal­nie: gwi­zdek - przy­rząd do gwi­zda­nia


SJP.pl


gwizdkowy

→ gwi­zdek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. o ludz­kim gło­sie osią­ga­ją­cy tzw. wy­so­kie c

Wiktionary

Patrz:

gwizdek

Przykłady

 (1.1) Brzmie­nie ludz­kie­go re­je­stru gwizd­ko­we­go przy­po­mi­na brzmie­nie fla­żo­le­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwizd mrz., gwizdanie n., gwizdnięcie n., gwizdek mrz., wygwizdanie n., gwizdowisko n.

 czas. gwizdać ndk., gwizdnąć dk., wygwizdywać ndk., wygwizdać dk.

Wiktionary


gwizdnięcie

gwizd - dźwięk lub śpiew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gwizd­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲizdʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: gvʹizdʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gwizdnąć, gwizdać, wygwizdywać

 rzecz. gwizdanie n., gwizdek m., gwizd mrz.

 przym. gwizdkowy

Wiktionary


gwizdnyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ude­rzyć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ukraść

Wiktionary


gwizdnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. gwi­zdać)

 (1.1) zob. gwi­zdać. (wydać z sie­bie gwizd)

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) przen. pot. ukraść

 (2.2) przen. pot. ude­rzyć, szturch­nąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sali roz­le­gło się kilka krzy­ków, ktoś nawet prze­raź­li­wie gwizd­nął, wy­star­czy­ło jed­nak, że sę­dzia zmar­szczył brwi i sala uci­chła.

 (2.1) Wy­mie­rza­no teraz dra­koń­skie wy­ro­ki: pro­stych zło­dzie­jasz­ków wie­zio­no w za­plom­bo­wa­nych wa­go­nach gdzieś na Kam­czat­kę, pro­sty­tut­kę, która gwizd­nę­ła klien­to­wi port­fel, trak­to­wa­no jak szpie­ga w masce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvʲizdnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: gvʹizdnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwizd m., gwizdanie n., gwizdnięcie n., gwizdek m.

 czas. wygwizdywać ndk., wygwizdać dk., gwizdać ndk.

 przym. gwizdkowy

Wiktionary


gwizdodzierzba

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny wi­re­on­ków


SJP.pl


gwizdokos

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl


gwizdowisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. okres go­do­wy je­le­ni wschod­nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­le­nie sika są w Pol­sce rzad­ko­ścią, jed­nak nasi po­łud­nio­wi są­sie­dzi mają bar­dzo licz­ną po­pu­la­cję i prze­pię­kne gwi­zdo­wi­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwizd m.

 czas. gwizdać ndk.

 przym. gwizdkowy

Wiktionary


gwizdoń

naz­wi­sko


SJP.pl


gwizjusze

Gwiz­ju­sze (fr. "de Guise") – fran­cu­ski ród ksią­żę­cy po­cho­dzą­cy z Lo­ta­ryn­gii. Bocz­na linia dy­na­stii z Vaudémont.

Pro­to­pla­stą rodu był Kla­u­diusz de Guise, syn księ­cia lo­ta­ryń­skie­go – René II, i jego żona – An­to­ni­na de Bo­ur­bon-Vendôme.

W okre­sie wojen re­li­gij­nych we Fran­cji w XVI wieku Gwiz­ju­sze sta­nę­li na czele stron­nict­wa ka­to­li­ków wal­czą­cych prze­ciw hu­ge­no­tom i Bur­bo­nom.

Wikipedia


gwizocja

jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych


SJP.pl


gwińczeć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dzwo­nić

Wiktionary


gwiżdż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ro­ba­czy­wy orzech la­sko­wy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: gwi­zdać

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Połóż kiel­nie, rzuć ka­po­tę, gwiżdż na maj­stra i ro­bo­tę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvʲiʃt͡ʃ, AS: gvʹišč

Wiktionary


gwoli

przy­i­mek zna­czą­cy tyle co: ze wzglę­du na coś, z po­wo­du cze­goś, wzglę­dem cze­goś


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) podn. przest. przy­i­mek wska­zu­ją­cy na cel czyn­no­ści lub przy­czy­nę jej wy­ko­na­nia

 (1.2) daw. we­dług woli, zgod­nie z wolą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie spo­rzą­dził pro­to­ko­łu gwoli za­sa­dy, lecz z czy­stej chęci zem­sty.

 (1.2) Gwoli pani matki wyj­dziem z pa­ni­czem na prze­chadz­kę przy ru­cza­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡvɔlʲi, AS: gvolʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dla, ze względu na, z uwagi na, z powodu

Wiktionary


gwoździak

ro­dzaj świ­der­ka, któ­rym wier­ci się ot­wo­ry w drze­wie, aby ułat­wić wbi­ja­nie gwoź­dzi, haków itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) świ­der do wier­ce­nia ot­wo­rów w drze­wie, aby ułat­wić wbi­ja­nie gwoź­dźi

Wiktionary

Gwoź­dziak (nazwa obocz­na: Goź­dziak) – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ty­szow­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wikipedia


gwoździarka

1. prasa, zaz­wy­czaj au­to­ma­tycz­na, do wy­ko­ny­wa­nia gwoź­dzi z drutu;
2. przy­rząd do szyb­kie­go wbi­ja­nia gwoź­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do wbi­ja­nia gwoź­dzi

Wiktionary

Gwoź­dziar­ka – urzą­dze­nie elek­trycz­ne, ga­zo­we lub pne­u­ma­tycz­ne sto­so­wa­ne do wbi­ja­nia gwoź­dzi. Ma­ga­zy­nek na gwoź­dzie ma kon­struk­cję bęb­no­wą lub gwoź­dzie po­da­wa­ne są jako taśma. Ma­szy­na po­sia­da moż­li­wość usta­wie­nia głę­bo­ko­ści wbi­cia gwoź­dzia a czę­sto moż­li­wość sko­śne­go wbi­ja­nia w miej­scach trud­no do­stęp­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gwóźdź mrz.

Wiktionary


gwoździarnia

warsz­tat gwoź­dziar­ski


SJP.pl


gwoździarz

rze­mieśl­nik, ro­bot­nik wy­ra­bia­ją­cy gwoź­dzie; rów­nież sprze­daw­ca gwoź­dzi


SJP.pl


gwoździce

Gwoź­dzi­ce, niem. "Gwosdzütz" – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Krap­ko­wi­ce.

Wikipedia


gwoździk

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych ros­ną­ca w Eu­ro­pie, Azji i Afry­ce, ho­do­wa­na jako ozdob­na; goź­dzik;
2. przy­pra­wa uży­wa­na m.in. do ciast, uzy­ski­wa­na z wy­su­szo­nych pącz­ków kwia­to­wych goź­dzi­kow­ca; goź­dzik;
3. mały gwóźdź


SJP.pl


gwoździki

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych ros­ną­ca w Eu­ro­pie, Azji i Afry­ce, ho­do­wa­na jako ozdob­na; goź­dzik;
2. przy­pra­wa uży­wa­na m.in. do ciast, uzy­ski­wa­na z wy­su­szo­nych pącz­ków kwia­to­wych goź­dzi­kow­ca; goź­dzik;
3. mały gwóźdź


SJP.pl

Gwoź­dzi­ki ( Gva­zdi­kai; pol. hist. "Gwoź­dzi­ka") – część Wilna, w dziel­ni­cy An­to­kol, w okrę­gu wi­leń­skim, na Lit­wie.

Wikipedia


gwoździkowy

przy­miot­nik od: gwoź­dzik


SJP.pl


gwoździowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gwoź­dzio­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡvɔʑd͡ʑɔˈvãɲɛ, AS: gvoźʒ́ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gwoździować

 rzecz. gwóźdź m.

Wiktionary


gwoździować

1. w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: zbi­jać coś gwoź­dzia­mi
2. ze­spa­lać i unie­ru­cha­miać zła­ma­nia zam­knię­te za po­mo­cą spe­cjal­ne­go gwoź­dzia ze stali nier­dzew­nej


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) med. ze­spa­lać zła­ma­ną kość spe­cjal­nym gwoź­dziem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­sko­wi gwoź­dzio­wa­no nogi, ale i tak miał dużo szczę­ścia, gdyż wy­szedł z tego wy­pad­ku z ży­ciem – mówi Anna Ba­ra­now­ska, se­kre­tarz Kra­kow­skie­go To­wa­rzy­stwa Opie­ki nad Zwie­rzę­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvɔʑˈd͡ʑɔvat͡ɕ, AS: gvoźʒ́ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwóźdź m., gwoździk m., gwoździownica ż., gwoździowanie n.

 przym. gwoździowy

Wiktionary


gwoździownica

na­rzę­dzie ko­wal­skie, płyta z ot­wo­ra­mi do ręcz­ne­go kucia gwoź­dzi i nitów


SJP.pl


gwoździowy

→ gwóźdź


SJP.pl

Patrz:

gwóźdź

gwsh

[czy­taj: es-wu-gie-HA] skrót od: Gór­no­ślą­ska Wyż­sza Szko­ła Hand­lo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gór­no­ślą­ska Wyż­sza Szko­ła Hand­lo­wa im. Woj­cie­cha Kor­fan­te­go w Ka­to­wi­cach
  • Gdań­ska Wyż­sza Szko­ła Hu­ma­ni­stycz­na w Gdań­sku

Wikipedia


gwózdek

po­tocz­nie: mały gwóźdź, gwoź­dzik


SJP.pl


gwóźdź

ka­wa­łek cien­kie­go pręta, po jed­nej stro­nie za­o­strzo­ne­go, a po dru­giej za­koń­czo­ne­go głów­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dłuż­ny cien­ki me­ta­lo­wy trzpień, o jed­nym końcu ostrym, a dru­gim za­koń­czo­nym pła­ską głów­ką, słu­żą­cy do łą­cze­nia ele­men­tów;

 (1.2) przen. naj­waż­niej­sza część cze­goś

Wiktionary

Gwóźdź – wy­ko­na­ny z me­ta­lu trzpień za­o­strzo­ny z jed­nej stro­ny, z dru­giej za­koń­czo­ny pła­skim łbem. Gwóźdź służy do łą­cze­nia róż­nych ele­men­tów (zaz­wy­czaj drew­na). Po­łą­cze­nie jest utrzy­my­wa­ne dzię­ki siłom tar­cia dzia­ła­ją­cym wzdłuż osi gwoź­dzia oraz dzię­ki sztyw­no­ści trzpie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­trze­bu­ję je­szcze kilku gwoź­dzi, żeby skoń­czyć ten karm­nik.

 (1.2) Wy­stęp U2 był gwoź­dziem wie­czo­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡvuɕt͡ɕ, AS: gvuść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gwoździowanie n., gwoździownica ż., gwoździarka ż.

:: zdrobn. gwoździk mrz.

 czas. gwoździować ndk.

 przym. gwoździowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) clou

Wiktionary


gy

oz­na­cze­nie dla jed­nost­ki: grej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gy – miej­sco­wość i gmina
  • Gy – gmina w kan­to­nie Ge­ne­wa
  • Pier­re-Marie Gy – fran­cu­ski du­chow­ny
  • Gy – grej (jed­nost­ka dawki po­chło­nię­tej)
  • gy – dwuz­nak wę­gier­ski
  • .gy – do­me­na in­ter­ne­to­wa Gu­ja­ny

Wikipedia


gybis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sztucz­na szczę­ka, trze­cie zęby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɨbʲis, AS: gybʹis

Wiktionary


gyburstag

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uro­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy roz taki cu­kie­rek żech skosz­to­woł, jak moja oma ob­cho­dzio­ła gy­bur­stag 80 lot; do­sta­ła w gy­szyn­ku wiel­go bom­bo­nie­ra z kon­fek­ta­mi i po­czyn­sto­wa­ła tyż wszyst­kie wnuki.

Wiktionary


gydański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gydą, do­ty­czą­cy Gydy (rzeki w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gyda ż.

Wiktionary


gyges

Gyges (gr. Γύγης 716–678 p.n.e. lub 680–644 p.n.e.) – król Lidii i za­ło­ży­ciel dy­na­stii Merm­na­dów (So­ko­łów), do któ­rej na­le­żał m.in. Kre­zus.

Gyges był uzur­pa­to­rem, gdyż wła­dzę nad pań­stwem prze­jął po za­mor­do­wa­niu króla Kan­da­u­le­sa z dy­na­stii He­ra­kli­dów, nie mając do tego żad­nych le­gi­ty­mi­stycz­nych pod­staw. Przy­czy­nił się do do­bro­by­tu Lidii po­przez roz­wój hand­lu, prze­dłu­ża­jąc na wschód trakt hand­lo­wy z Efezu i wy­ko­rzy­stu­jąc do­god­ne po­ło­że­nie sto­li­cy – Sar­des.

Wikipedia


gymba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. usta, buzia

Wiktionary


gymel

dwu­gło­so­wy śpiew, sto­so­wa­ny w śred­nio­wie­czu w An­glii


SJP.pl

Gymel (can­tus ge­mel­lus) – śred­nio­wiecz­na tech­ni­ka wie­lo­gło­so­wa cha­rak­te­ry­stycz­na dla mu­zy­ki pow­sta­łej w An­glii. Po­le­ga­ła na im­pro­wi­za­cyj­nym do­da­wa­niu do can­tus fir­mus dru­gie­go głosu w od­le­gło­ści ter­cji – in­ter­wa­łu ty­po­we­go w tym cza­sie je­dy­nie dla mu­zy­ki an­giel­skiej. W gy­me­lu można upa­try­wać za­ląż­ka póź­niej­szej tech­ni­ki fa­ux­bo­ur­don.

Wikipedia


gymkhana

[czy­taj: dżym­ka­na] wy­ści­gi mo­to­ro­we, ko­lar­skie z przesz­ko­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. in­dyj­skie za­wo­dy spor­to­we

 (1.2) za­wo­dy hi­picz­ne dla dzie­ci

 (1.3) wy­ści­gi sa­mo­cho­do­we, ko­lar­skie lub mo­to­cy­klo­we ze sztucz­ny­mi przesz­ko­da­mi

Wiktionary

Gymk­ha­na (czyt. „dżym­ka­na”) – głów­nie kon­ku­ren­cja sa­mo­cho­do­wa, ale rów­nież wy­ścig konny, ko­lar­ski lub mo­to­cy­klo­wy ze sztucz­ny­mi przesz­ko­da­mi, ma­ją­cy na celu wy­ka­zać zręcz­ność i od­wa­gę za­wod­ni­ków oraz wa­lo­ry da­ne­go po­ja­zdu (sa­mo­cho­du, mo­to­cy­kla lub ro­we­ru).

Wikipedia


gymnasion

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: kom­pleks obiek­tów słu­żą­cy głów­nie do upra­wia­nia (czę­sto pod okiem tre­ne­ra) ćwi­czeń fi­zycz­nych; gim­naz­jon


SJP.pl


gymnopedia

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. rel. świę­to w sta­ro­żyt­nej Spar­cie poś­wię­co­ne Apol­li­no­wi, Ar­te­mi­dzie i Dio­ni­zo­so­wi, pod­czas któ­re­go od­by­wa­ły się za­wo­dy lek­ko­at­le­tycz­ne;

Wiktionary

Gym­no­pe­dia – świę­to w Spar­cie poś­wię­co­ne Apol­li­no­wi Py­tio­so­wi oraz Ar­te­mi­dzie i Dio­ni­zo­so­wi.

Ob­cho­dzo­ne praw­do­po­dob­nie od VII wieku p.n.e., trwa­ło przez kilka dni w mie­sią­cu He­ka­tom­ba­jon (lipcu).

Pod­czas jego ob­cho­dów od­by­wa­ły się za­wo­dy lek­ko­at­le­tycz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gymnopedyczny

Wiktionary


gymnospermae

[czy­taj: gym­no­sper­me] grupa ro­ślin na­czy­nio­wych; na­go­na­sien­ne, na­go­za­ląż­ko­we


SJP.pl


gynaeceum

[czy­taj: gy­ne­ce­um] w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: część domu przez­na­czo­na dla ko­biet; gi­ne­ce­um, gy­ne­ce­um


SJP.pl


gynaikeion

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: po­mie­szcze­nia w wew­nętrz­nej czę­ści domu przez­na­czo­ne dla ko­biet


SJP.pl


gynandria

w me­dy­cy­nie: upo­dob­nie­nie zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych ko­bie­ty do na­rzą­dów mę­skich, po­le­ga­ją­ce na prze­ro­ście łech­tacz­ki i zro­śnię­ciu warg sro­mo­wych; oboj­nact­wo rze­ko­me żeń­skie, gi­nan­dria


SJP.pl


gyneceum

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: część domu przez­na­czo­na dla ko­biet; gi­ne­ce­um, gy­na­e­ce­um


SJP.pl

Gy­ne­ce­um (łac. z gr. "γυναικείον" gy­na­i­ke­ion) – po­mie­szcze­nie w domu grec­kim, przez­na­czo­ne dla ko­biet i od­dzie­lo­ne od resz­ty po­mie­szczeń.

Wikipedia


gynemimeza

za­bu­rze­nie iden­ty­fi­ka­cji płcio­wej u męż­czyzn


SJP.pl


gynerium

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw (Cor­ta­de­ria sel­lo­a­na), wy­stę­pu­ją­ca w Bra­zy­lii i Ar­gen­ty­nie; kor­ta­de­ria, trawa pam­pa­so­wa, okolcz sre­brzy­sty


SJP.pl


gynocentryczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gy­no­cen­tryz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fe­mi­nizm lat sześć­dzie­sią­tych i sie­dem­dzie­sią­tych Iris Young na­zy­wa hu­ma­ni­stycz­nym, póź­niej­szy okre­śla jako gy­no­cen­trycz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gynocentryzm m., ginocentryzm m.

 przym. ginocentryczny

 przysł. gynocentrycznie, ginocentrycznie

Wiktionary


gynocentryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skon­cen­tro­wa­nie na po­trze­bach i pra­gnie­niach ko­biet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gynocentryczny

Wiktionary


gynodiecja

w bo­ta­ni­ce: wy­stę­po­wa­nie w obrę­bie jed­ne­go ga­tun­ku dwóch ro­dza­jów osob­ni­ków, jed­nych z kwia­ta­mi wy­łącz­nie żeń­ski­mi, dru­gich z kwia­ta­mi obupł­cio­wy­mi


SJP.pl


gynofor

wy­dłu­że­nie dna kwia­to­we­go po­mię­dzy słup­ko­wiem a prę­ci­ko­wiem


SJP.pl

Gy­no­for (łac. "gy­nop­ho­rum", ang. "gy­nop­ho­re") – trzon­ko­wa­te wy­dłu­że­nie osi kwia­to­wej (dna kwia­to­we­go) mię­dzy prę­ci­ko­wiem a słup­ko­wiem, na któ­rym osa­dzo­na jest za­ląż­nia, wy­no­szą­ce słu­pek ponad po­zo­sta­łe czę­ści kwia­tu. Rza­dziej spo­ty­ka­ne jest wy­nie­sie­nie słup­ka i prę­ci­ko­wia zwane an­dro­gy­no­fo­rem.

Wikipedia


gynostemium

utwór pow­sta­ły przez zro­śnię­cie się prę­ci­ków ze słup­kiem; ty­po­wy dla stor­czy­ków; prę­to­słup


SJP.pl


gynś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kulin. gęś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ganś

Wiktionary


gyokuro

rze­czow­nik

 (1.1) kulin. jeden z ja­ko­ścio­wo naj­lep­szych ga­tun­ków ja­poń­skiej her­ba­ty zie­lo­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pro­ce­sie pro­duk­cji her­ba­ty gy­o­ku­ro jed­nym z eta­pów pro­duk­cji jest kształ­to­wa­nie list­ków her­ba­ty, czego nie ma przy pro­duk­cji ten­cha.

 (1.1) Ety­kie­ta w Ja­po­nii głosi wszak­że, że tylko gy­o­ku­ro i sen­cha (ga­tun­ki zie­lo­nej her­ba­ty) mogą być po­da­wa­ne go­ściom w cza­sie ce­re­mo­nii her­ba­cia­nych.

Wiktionary


gyoza

[czy­taj: gioza] chiń­skie pie­roż­ki mięs­no-ka­pu­ścia­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ja­poń­ski pie­ro­żek z mięs­nym far­szem; po­tra­wa o chiń­skiej pro­we­nien­cji

Wiktionary


gyraza

enzym nie­zbęd­ny do re­pli­ka­cji DNA


SJP.pl


gyros

po­tra­wa grec­ka; giros


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wy­wo­dzą­ca się z Gre­cji po­tra­wa, skła­da­ją­ca się z opie­ka­ne­go mięsa, po­mi­do­rów, ce­bu­li i sosu tzat­zi­ki, czę­sto po­da­wa­na za­wi­nię­ta w pla­cek;

Wiktionary

Gyros (ngr. γύρος, wym. jíɾos) – po­tra­wa kuch­ni grec­kiej.

Mięso opie­ka­ne na wiel­kim roż­nie, z pro­mien­ni­ka­mi elek­trycz­ny­mi lub ga­zo­wy­mi, obra­ca­nym, zwy­kle elek­trycz­nie, wokół pio­no­wej osi. Po osią­gnię­ciu go­to­wo­ści kon­sump­cyj­nej stop­nio­wo od­ci­na­ne jest dłu­gim nożem lub spe­cjal­nym nożem elek­trycz­nym, jako kil­ku­cen­ty­me­tro­wej dłu­go­ści pla­ster­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɨrɔs, AS: gyros

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. giros

Wiktionary


gyrosowy

→ gyros


SJP.pl

Patrz:

gyros

gysztel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. sto­jak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztender, sztynder

Wiktionary


gyszynk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pre­zent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy roz taki cu­kie­rek żech skosz­to­woł, jak moja oma ob­cho­dzio­ła gy­bur­stag 80 lot; do­sta­ła w gy­szyn­ku wiel­go bom­bo­nie­ra z kon­fek­ta­mi i po­czyn­sto­wa­ła tyż wszyst­kie wnuki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. gyszenk mrz., geszenk mrz.

Wiktionary


gytia

ciem­ny muł je­zior­ny za­wie­ra­ją­cy roz­poz­na­wal­ne szcząt­ki or­ga­nicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. muł je­zior­ny pow­sta­ją­cy na dnie je­zior ze szcząt­ków or­ga­nicz­nych, głów­nie plank­to­nu;

Wiktionary

Gytia – osad or­ga­nicz­ny lub or­ga­nicz­no-mi­ne­ral­ny pow­sta­ją­cy na dnie je­zior, zwła­szcza eu­tro­ficz­nych, o bar­wie sza­rej. Ma­te­riał or­ga­nicz­ny re­pre­zen­to­wa­ny jest prze­de wszyst­kim przez sto­sun­ko­wo do­brze za­cho­wa­ne (roz­poz­na­wal­ne) szcząt­ki or­ga­niz­mów, zwła­szcza fi­to­plank­to­nu, choć zwy­kle moc­niej ro­zło­żo­ne niż w tor­fie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɨtʲja, AS: gytʹi ̯a

Wiktionary


gyyz

język etiop­ski kla­sycz­ny z ro­dzi­ny se­mic­kich; geez


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język z grupy etiop­skich, język li­tur­gicz­ny Or­to­dok­syj­ne­go Ko­ścio­ła Etiop­skie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma w gyyz cza­sów w in­do­e­u­ro­pej­skim ro­zu­mie­niu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etiopski klasyczny, staroetiopski

Wiktionary


gza

gże­nie się; o zwie­rzę­tach:
1. ujaw­nia­nie lub za­spo­ka­ja­nie po­pę­du płcio­we­go; pa­rze­nie się, ko­pu­lo­wa­nie, ruja;
2. bie­ga­nie z bólu po uką­sze­niach gzów


SJP.pl

Gary Earl Grice (ur. 22 sierp­nia 1966, na Bro­o­kly­nie w Nowym Jorku) – ame­ry­kań­ski raper, za­ło­ży­ciel i czło­nek ame­ry­kań­skiej for­ma­cji hip-ho­po­wej Wu-Tang Clan wy­stę­pu­ją­cy pod pse­u­do­ni­mem ar­ty­stycz­nym GZA (wym. //) oraz The Ge­nius. Jego wy­da­ny w 1995 roku album za­ty­tu­ło­wa­ny "Li­qu­id Swords" uwa­ża­ny jest obec­nie za jeden z naj­waż­niej­szych al­bu­mów hip-ho­po­wych wszech cza­sów.

Wikipedia


gzik

1. owad z rzędu mu­chó­wek;
2. re­gio­nal­nie: biały twa­ro­żek z ce­bu­lą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gw-pl|Poz­nań. kulin. twa­ro­żek ze śmie­ta­ną i ce­bu­lą lub szczy­pior­kiem;

 (1.2) kulin. ku­ja­wy. twa­róg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. smar­kacz

Wiktionary

Gzik (rza­dziej gzika) – po­tra­wa cha­rak­te­ry­stycz­na dla kuch­ni wiel­ko­pol­skiej i kuch­ni ku­jaw­skiej; twa­róg roz­ro­bio­ny ze śmie­ta­ną (za­miast śmie­ta­ny bywa sto­so­wa­ne mleko lub jo­gurt), wy­mie­sza­ny ze szczy­pior­kiem i rzod­kiew­ką (by­wa­ją też inne do­dat­ki, np. ce­bu­la lub jajko). Gzik po­da­wa­ny razem z ziem­nia­ka­mi w mun­dur­kach nosi gwa­ro­wą nazwę "pyry z gzi­kiem".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­nie­se mu dwie skib­ki z gzi­kiem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gzika

Wiktionary


gzik-laufbumba

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. rzad. włó­czy­kij

Wiktionary


gzika

na­dzie­nie do pie­ro­gów ru­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. kulin. zob. gzik.

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. ser

Wiktionary


gzików

1. owad z rzędu mu­chó­wek;
2. re­gio­nal­nie: biały twa­ro­żek z ce­bu­lą


SJP.pl

Gzi­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie sie­radz­kim.

Wikipedia


gzin

Gzin (nazwa obocz­na: Gzin Górny) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Cheł­miń­ska.

W la­tach 1939–1945 po­ło­żo­na była w okrę­gu Rze­szy Gdańsk-Prusy Za­chod­nie, w re­jen­cji byd­go­skiej ("Re­gie­rungs­be­zirk Brom­berg"), w po­wie­cie Chełm­no ("Kreis Kulm").

Wikipedia


gzić

gzić się;
1. zwy­kle o zwie­rzę­tach (ale rów­nież o lu­dziach): ujaw­niać lub za­spo­ka­jać popęd płcio­wy
2. o zwie­rzę­tach: bie­gać z bólu po uką­sze­niach gzów


SJP.pl


gzowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu dwus­krzy­dłych, któ­rych larwy są pa­so­ży­ta­mi koni, bydła, owiec


SJP.pl

Gzo­wa­te, gzy (Oe­stri­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mu­chó­wek. Zna­nych obec­nie jest około 1500 ga­tun­ków.

Larwy gzów są pa­so­ży­ta­mi zwie­rząt. Pa­so­ży­tu­ją w dro­gach od­de­cho­wych, skó­rze lub za­to­kach ssa­ków. Po­wo­du­ją cięż­kie scho­rze­nia mo­gą­ce pro­wa­dzić nawet do śmier­ci zwie­rzę­cia.

Wikipedia


gzowaty

o ce­chach gzo­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


gzowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gzowo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Po­krzyw­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 1954 ist­nia­ła gmina Gzowo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

We wsi miesz­kał i two­rzył re­ży­ser An­drzej Kon­dra­tiuk.

Wikipedia


gzowski

przy­miot­nik od miej­sco­wo­ści: Gzy


SJP.pl


gzowy

→ giez


SJP.pl

Patrz:

giez

gzub

w gwa­rze poz­nań­skiej: dzie­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. dzie­ciak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. brzuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No chodź tu do mnie, mały gzu­bie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gzubek m., gzubol m.

Wiktionary


gzubek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. malec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Boła taka gora, że gzub­ki ino ciyn­giym ba­cha­li sie i ro­bi­li kepki do wody. → Był taki żar, że malcy tylko stale się ką­pa­li i ska­ka­li do wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gzub m., gzubol m.

Wiktionary


gzuć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ucie­kać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. biec, pę­dzić

Wiktionary


gzy

gże­nie się; o zwie­rzę­tach:
1. ujaw­nia­nie lub za­spo­ka­ja­nie po­pę­du płcio­we­go; pa­rze­nie się, ko­pu­lo­wa­nie, ruja;
2. bie­ga­nie z bólu po uką­sze­niach gzów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gzy (Oe­stri­dae) – ro­dzi­na du­żych mu­chó­wek
  • Gzy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Gzy
  • Gzy – gmina
  • Gzy – gro­ma­da

Wikipedia


gzygzak

po­tocz­nie: motyw ge­o­me­trycz­ny w po­sta­ci linii ła­ma­nej; zyg­zak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. zyg­zak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zygzak mrz.

Wiktionary


gzyms

ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny wień­czą­cy mur w for­mie po­zio­me­go (zwyl­ke pro­fi­lo­wa­ne­go) pasa, wy­su­nię­te­go przed lico muru, sto­so­wa­ny m.in. do ochro­ny ele­wa­cji przed ście­ka­ją­cą wodą, w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych; ko­ro­na; kraj­nik; ucios


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. po­zio­ma, zwy­kle pro­fi­lo­wa­na li­stwa wy­sta­ją­ca przed lico muru, która chro­mi ele­wa­cję bu­dyn­ku przed ście­ka­ją­cą wodą de­szczo­wą;

 (1.2) ar­chit. w ar­chi­tek­tu­rze kla­sycz­nej naj­wyż­sza część bel­ko­wa­nia;

Wiktionary

Gzyms ( Ge­sims[e]), ina­czej ko­ro­na, kraj­nik, ucios, plata – wy­su­nię­ty przed lico ścia­ny, zwy­kle pro­fi­lo­wa­ny ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny w po­sta­ci po­zio­mej li­stwy wy­sta­ją­cej przed lico muru, która chro­ni ele­wa­cję bu­dyn­ku lub jej frag­ment przed ście­ka­ją­cą wodą de­szczo­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad oknem umie­szczo­na była pły­ci­na z rzeź­bio­nym her­bem, zwień­czo­na od­cin­kiem gzym­su.

 (1.2) W skład kla­sycz­ne­go bel­ko­wa­nia wcho­dzi ar­chi­traw, fryz i gzyms.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡzɨ̃ms, AS: gzỹms

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gzymsówka ż., gzymsowanie n.

:: zdrobn. gzymsik mrz.

 przym. gzymsowy, gzymsiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korona, krajnik, ucios, plata

Wiktionary


gzymsiasty

ma­ją­cy dużo wy­sta­ją­cych obrze­ży, gzym­sów


SJP.pl


gzymsik

zdrob­nie­nie od: gzyms


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: gzyms

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gzyms mrz., gzymsówka ż., gzymsowanie n.

 przym. gzymsowy, gzymsiasty

Wiktionary


gzymsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. gzym­sy bu­dyn­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gzyms mrz., gzymsik mrz., gzymsówka ż.

 przym. gzymsowy, gzymsiasty

Wiktionary


gzymsowy

przy­miot­nik od: gzyms


SJP.pl


gzymsówka

typ cegły


SJP.pl


gzło

luźna ko­szu­la ko­bie­ca z cien­kie­go płót­na, no­szo­na w okre­sie śred­nio­wie­cza i re­ne­san­su; gie­zło


SJP.pl


géant

[czy­taj: żeAN] hi­per­mar­ket sieci Géant


SJP.pl

GÉANT – głów­na eu­ro­pej­ska sieć kom­pu­te­ro­wa przez­na­czo­na dla badań i edu­ka­cji, użyt­ko­wa­na przez ponad 3 mln na­u­kow­ców z 3500 oś­rod­ków ba­daw­czych. Szyb­kość łączy wy­no­si od 155 Mbit/s do 10 Gbit/s (łącza świa­tło­wo­do­we).

Pro­jekt GÉANT wy­star­to­wał w li­sto­pa­dzie 2000 r.

Wikipedia


gérard

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­i­ne Gérard (ur. 1995) – fran­cu­ski kom­bi­na­tor nor­we­ski
  • Ar­na­ud Gérard (ur. 1984) – fran­cu­ski ko­larz
  • Balt­ha­sar Gérard (1557–1584) – fran­cu­ski za­ma­cho­wiec, za­bój­ca Wil­hel­ma Orań­skie­go
  • Con­rad-Ale­xan­dre Gérard (1729–1790) – fran­cu­ski dy­plo­ma­ta
  • Étienne Ma­u­ri­ce Gérard (1773–1852) – fran­cu­ski woj­sko­wy
  • François Gérard (1770–1837) – fran­cu­ski ma­larz
  • Jo­a­chim Gérard (ur. 1988) – bel­gij­ski te­ni­si­sta nie­peł­no­spraw­ny
  • Louis Gérard (1899–2000) – fran­cu­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Vin­cent Gérard (ur. 1986) – fran­cu­ski pił­karz ręcz­ny
  • Ge­rard
  • Saint-Gérard

Wikipedia


gójski

naz­wi­sko


SJP.pl


gón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łow. po­lo­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. góniarski

 rzecz. gónka mzw./mos./ż.

Wiktionary


góniarski

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. my­śliw­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gón mrz., gónka mzw./mos./ż.

Wiktionary


gónić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bie­gać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gónka ż.

Wiktionary


gónka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pę­dzi­wiatr, lek­ko­duch

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na la­ta­wi­ca

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gónić ndk.

 rzecz. gón mrz.

 przym. góniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) hadra

Wiktionary


gónsióna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. gą­sie­ni­ca

Wiktionary


gór

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: góra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡur, AS: gur

Wiktionary


góra

1. wzno­szą­ca się wy­so­ko nad ota­cza­ją­cym te­re­nem wy­nio­słość sko­ru­py ziem­skiej
2. wyż­sza część cze­goś
3. wiel­ka ilość cze­goś
4. ogół ludzi zaj­mu­ją­cych kie­row­ni­cze sta­no­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. duże wznie­sie­nie te­re­nu;

 (1.2) wyżej znaj­du­ją­ca się część cze­goś

 (1.3) strych

 (1.4) pot. wła­dze in­sty­tu­cji, firmy, pań­stwa

 (1.5) pot. duża ster­ta cze­goś

 (1.6) daw. ko­pal­nia

przy­słó­wek

 (2.1) naj­wy­żej, mak­si­mum

Wiktionary

Góra – wy­pu­kła forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu o wy­so­ko­ści względ­nej więk­szej niż 300 m. W Eu­ro­pie za te­re­ny gór­skie uważa się te­re­ny po­ło­żo­ne po­wy­żej 500 m n.p.m., lub we­dług kry­te­riów an­glo­sa­skich po­wy­żej 2000 stóp (609,6 m n.p.m.). Ze wzglę­du na wy­so­ko­ści bezwz­ględ­ne wy­róż­nia się góry ni­skie, śred­nie i wy­so­kie. Ze wzglę­du na spo­sób pow­sta­nia wy­róż­nia się góry fał­do­we, zrę­bo­we, wul­ka­nicz­ne i ostań­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na szczy­cie góry za­in­sta­lo­wa­no krzyż wi­docz­ny z ca­łe­go mia­sta.

 (1.2) Ta mapa ma u góry tłu­stą plam­ka­am­kę; po­pro­szę o inną mapę.

 (1.3) Mama za­bro­ni­ła nam cho­dzić na górę.

 (1.4) To nie moja wina – to góra tak za­de­cy­do­wa­ła.

 (1.5) Przed wej­ściem leży góra śmie­ci.

 (1.6) Z po­wo­du udaru mózgu na za­wsze prze­sta­łem pra­co­wać w górze i zo­sta­łem ma­la­rzem i fo­to­gra­fem.

 (2.1) Ona ma chyba trzy­dzie­ści lat, góra – trzy­dzie­ści pięć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡura, AS: gura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góral m., góralka ż., góralek m., góralszczyzna ż., górnik m., pagórek m., międzygórze n., pogórze n., średniogórze n., wzgórek m., wzgórze n., podwzgórze n., górowanie n., przygórze n., góralskość ż., Góra ż.

:: zdrobn. górka ż., góreczka ż.

 czas. górować

 przym. górny, górski, górzysty, góralski, górniczy, odgórny, wygórowany, niewygórowany, podgórski

 przysł. górnie, górzyście, górą, górami, na górze, pagórkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk grapa, gw. Górny Śląsk hora

 (1.2) top, szczyt; gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie wyrch

 (1.4) kierownictwo, dyrekcja, wierchuszka

 (1.5) kopiec, zwał

Wiktionary


góraj

naz­wi­sko


SJP.pl

Góraj – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Ba­biak.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się praw­do­po­dob­nie od nazwy po­spo­li­tej "goraj" oz­na­cza­ją­cej teren gó­rzy­sty albo wy­pa­lo­ny.

Wikipedia


górak

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ba­żan­tów


SJP.pl


góral

1. czło­wiek miesz­ka­ją­cy w gó­rach, po­cho­dzą­cy z gór
2. pot. rower gór­ski
3. pot. ko­larz spe­cja­li­zu­ją­cy się w jeź­dzie gór­skiej
4. pot. ban­knot 500-zło­to­wy z po­do­biz­ną gó­ra­la, obie­go­wy w cza­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej
5. od­mia­na owsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­cho­dzą­cy z gór;

 (1.2) pot. sport. ko­larz jeż­dzą­cy do­brze po gór­skich tra­sach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. rower gór­ski;

 (2.2) hist. pod­czas oku­pa­cji: ban­knot o no­mi­na­le 500 zło­tych z po­do­biz­ną pod­ha­lań­skie­go gó­ra­la (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Góral – miesz­ka­niec te­re­nów pod­gór­skich i ob­sza­rów gór­skich
  • Góral – akcja zbroj­na pol­skie­go po­dzie­mia w cza­sie oku­pa­cji
  • góral – po­tocz­na nazwa oku­pa­cyj­ne­go ban­kno­tu z 1940 r. o no­mi­na­le 500 zł
  • góral – po­tocz­nie rower gór­ski
  • Góral – część mia­sta Wło­szczo­wa
  • Czar­ni-Góral Ży­wiec – wie­lo­sek­cyj­ny klub spor­to­wy
  • Góral – obraz pol­skie­go ma­la­rza Alek­san­dra Kot­si­sa z 1870
  • góral – typ za­wod­ni­ka w ko­lar­stwie szo­so­wym
  • Adam Góral
  • Ja­ro­sław Góral
  • Jerzy Góral
  • Józef Jo­a­chim Góral

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­cią­gu przy­siadł się do nas jeden góral z Mu­rza­sich­la.

 (2.1) Jaśko przy­je­chał na przed­nim gó­ra­lu.

 (2.2) Co można było kupić za gó­ra­la?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡural, AS: gural

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., góralszczyzna ż., góralek m.

:: fż. góralka ż.

 przym. góralski, górny, górski, górniczy

 przysł. góra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. górnik

Wiktionary


góralczyk

chło­piec gó­ral­ski, młody góral


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Gó­ral­czyk” – pse­u­do­nim Fran­cisz­ka Bia­ła­sa
  • Bog­dan Gó­ral­czyk – po­li­to­log, si­no­log, dy­plo­ma­ta, pu­bli­cy­sta
  • Elż­bie­ta Gó­ral­czyk (ur. 1950, zm. 2008) – ak­tor­ka fil­mo­wa
  • Fe­liks Gó­ral­czyk (ur. 1950, zm. 1980) – ho­ke­i­sta na lo­dzie, olim­pij­czyk
  • Jo­lan­ta Gó­ral­czyk (ur. 1958) – ak­tor­ka
  • Józef An­drzej Gó­ral­czyk (ur. 1924, zm. 2006) – pro­fe­sor eko­no­mi­ki rol­nict­wa
  • Krzysz­tof Gó­ral­czyk (ur. 1953) – po­li­tyk i przed­się­bior­ca
  • Maria Gó­ral­czyk (ur. 1981) – ak­tor­ka i mo­del­ka
  • Paweł Gó­ral­czyk (ur. 1943) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, pal­lo­tyn, pro­fe­sor te­o­lo­gii mo­ral­nej
  • Ro­bert Gó­ral­czyk (ur. 1943, zm. 1984) – ho­ke­i­sta na lo­dzie
  • Ro­bert Gó­ral­czyk (ur. 1974) – tre­ner pił­kar­ski
  • Zdzi­sław Gó­ral­czyk (ur. 1936) – pol­ski dy­plo­ma­ta i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia


góralek

mały, ro­śli­no­żer­ny ssak ko­pyt­ny, przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem dzi­kie­go kró­li­ka, ży­ją­cy w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce, w Syrii i na Pół­wy­spie Arab­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę współ­cze­śnie za­li­cza­ne do ro­dzi­ny gó­ral­ko­wa­tych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: gó­ral­ka

Wiktionary

Gó­ra­lek ("Pro­ca­via") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny gó­ral­ko­wa­tych (Pro­ca­vii­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ga­li­lei przy­glą­da­li­śmy się hor­dzie wy­grze­wa­ją­cych się na słoń­cu gó­ral­ków.

 (2.1) Za Mu­rza­sich­lem do au­to­bu­su wsia­dło kilka gó­ra­lek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., góral mos., góralka ż., góralszczyzna ż., góralkowate nmos.

 przysł. góra

 przym. górny, góralski, górniczy

Wiktionary


góralewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


góralice

Gó­ra­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Trzciń­sko-Zdrój.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gó­ra­li­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Trzciń­sko Zdrój. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


góralka

ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z gór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z gór;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. oraz B. lp. od: gó­ra­lek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaśko za­bu­jał się w za­ko­piań­skiej gó­ral­ce.

 (2.1) Nie wi­dzie­li­śmy wśród skał ani jed­ne­go gó­ral­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., góralszczyzna ż., góralek mzw.

:: fm. góral m.

 przym. góralski, górny, górski, górniczy

 przysł. góra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gorolka, górolka

Wiktionary


góralkowate

o ce­chach gó­ral­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zool. ro­dzi­na ssa­ków z rzędu gó­ral­kow­ców;

Wiktionary

Gó­ral­ko­wa­te (Pro­ca­vii­dae) – je­dy­na współ­cze­śnie wy­stę­pu­ją­ca ro­dzi­na ssa­ków z rzędu gó­ral­kow­ców (Hy­ra­co­i­dea). Ko­pal­ne gó­ral­ko­wa­te znane są już od eo­ce­nu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. góralek m.

Wiktionary


góralkowaty

o ce­chach gó­ral­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


góralkowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ssa­ków ło­ży­sko­wych


SJP.pl

Gó­ral­kow­ce, gó­ral­ki (Hy­ra­co­i­dea) – rząd ssa­ków z in­fra­gro­ma­dy ssa­ków ło­ży­sko­wych (Pa­le­cen­ta­lia), do któ­re­go za­li­cza­na jest tylko jedna ży­ją­ca współ­cze­śnie ro­dzi­na – gó­ral­ko­wa­te (Pro­ca­vii­dae). Gó­ral­ki za­miesz­ku­ją Afry­kę i za­chod­nią część Azji. Wy­ka­zu­ją po­kre­wień­stwo z trą­bow­ca­mi i brze­gow­ca­mi, z któ­ry­mi wspól­nie za­li­cza­ne są do afro­te­rów. Kil­ka­na­ście ze zna­nych ga­tun­ków i pod­ga­tun­ków gó­ral­ków uwa­ża­nych jest za za­gro­żo­ne wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


góralkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ssa­ków ło­ży­sko­wych


SJP.pl


góralski

przy­miot­nik od: góral


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gó­ra­la­mi bądź gó­ral­szczyz­ną

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gó­ral­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk, me­to­do­log, te­o­re­tyk twór­czo­ści i he­u­ry­sta
  • Fran­ci­szek Gó­ral­ski – dzia­łacz ma­zur­ski, ga­wę­dziarz lu­do­wy, rol­nik
  • Igna­cy Gó­ral­ski – pol­ski rol­nik i dzia­łacz or­ga­ni­za­cji rol­ni­czych, po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Ma­ciej Gó­ral­ski – pol­ski muzyk, tłu­macz li­te­ra­tu­ry bud­dyj­skiej, orien­ta­li­sta, bud­do­log, autor tek­stów, pro­pa­ga­tor bud­dyz­mu
  • Wi­told Gó­ral­ski – pol­ski praw­nik, po­li­to­log
  • Wła­dy­sław Gó­ral­ski – pol­ski hi­sto­ryk i dy­plo­ma­ta
  • Woj­ciech Gó­ral­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz, praw­nik i ka­no­ni­sta, spe­cja­li­sta prawa ka­no­nicz­ne­go, prawa wyz­na­nio­we­go i kon­kor­da­to­we­go
  • Zbi­gniew Gó­ral­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Buk Gó­ral­ski – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) One zna­la­zły noc­leg w tam­tym gó­ral­skim domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., góral m., góralka ż., góralszczyzna ż., góralek m.

 przysł. góra

 przym. górny, górski, górniczy

Wiktionary


góralskość

→ gó­ral­ski


SJP.pl

Patrz:

góralski

góralszczyzna

1. ogół fol­klo­ru i za­byt­ki kul­tu­ry gó­ra­li;
2. ob­szar za­miesz­ka­ny przez gó­ra­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. wszel­kie prze­ja­wy kul­tu­ry gó­ral­skiej, m.in. ar­chi­tek­tu­ra, gwara, fol­klor

 (1.2) kult. geogr. teren za­miesz­ka­ły przez spo­łecz­ność gó­ral­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zja­wi­sko to do­ty­czy całej gó­ral­szczyz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., góral m., góralka ż., góralek m.

 przym. góralski, górski

 przysł. góra

Wiktionary


góraszka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gó­rasz­ka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie Wią­zow­na. Leży na wschód od War­sza­wy, wzdłuż drogi nr 17 w kie­run­ku Lu­bli­na – zlo­ka­li­zo­wa­ny jest w niej "węzeł Gó­rasz­ka" na dro­dze ek­spre­so­wej S17. Przy­sta­nek au­to­bu­so­wy pod­miej­skiej linii 720, 722 i 730.

Wikipedia


górażdże

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gó­raż­dże (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Go­ra­dze) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Go­go­lin.

Wikipedia


górczak

naz­wi­sko


SJP.pl


górczewska

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ulica Gór­czew­ska w War­sza­wie – ulica prze­bie­ga­ją­cą przez dziel­ni­ce Wola i Be­mo­wo w War­sza­wie
  • Osied­le Gór­czew­ska w War­sza­wie – osied­le w dziel­ni­cy Be­mo­wo na po­łud­nie od ulicy Gór­czew­skiej
  • Gór­czew­ska Park – osied­le w dziel­ni­cy Wola na po­łud­nie od ulicy Gór­czew­skiej
  • Park Gór­czew­ska – park w dziel­ni­cy Be­mo­wo w obrę­bie osied­la Gór­czew­ska

Wikipedia


górczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gór­czyn – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Gór­czyn – osada leśna w wo­je­wództ­wie po­mor­skim
  • Gór­czyn – część mia­sta Poz­na­nia
  • Gór­czyn – dziel­ni­ca Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go
  • Gór­czyn – osied­le w Śre­mie
  • Osied­le Gór­czyn – osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Poz­na­nia
  • Poz­nań Gór­czyn – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Gór­czy­nek

Wikipedia


górczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


górecki

→ Górka, → Górki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Gó­rec­ki (1910–1971) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • An­drzej Gó­rec­ki (1950–2013) – pol­ski le­karz or­to­pe­da
  • An­drzej Gó­rec­ki (XX–XXI w.) – pol­ski bio­log, bio­che­mik
  • Bro­ni­sław Czep­czak-Gó­rec­ki (1922–2001) – pol­ski żoł­nierz, ro­bot­nik
  • Cze­sław Gó­rec­ki (ur. 1951) – pol­ski fizyk
  • Da­riusz Gó­rec­ki (ur. 1946) – pro­fe­sor nauk praw­nych, praw­nik, pra­cow­nik na­u­ko­wy Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go, se­na­tor VI ka­den­cji wy­bra­ny z listy PiS w okrę­gu
  • Ed­ward Gó­rec­ki (1930–2021) – ślą­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Fran­ci­szek Gó­rec­ki (1892–1940) − pol­ski ofi­cer pie­cho­ty, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Hen­ryk Gó­rec­ki – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
  • Jacek Gó­rec­ki (XX–XXI w.) – pol­ski praw­nik, wy­kła­dow­ca
  • Jakub Gó­rec­ki (XVII w.) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup ba­kow­ski
  • Jan Gó­rec­ki – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Patrz:

Górka, → Górki

góreczka

zdrob­nie­nie od: górka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: góra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈrɛt͡ʃka, AS: gurečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż.

 przym. górski

 przysł. góra

Wiktionary


górka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. góra

 (1.2) mała góra

 (1.3) nie­wiel­ki stos cze­goś

 (1.4) zob. ple­ców­ka.

 (1.5) górna część ubra­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Górka – część mia­sta Gło­gów
  • Górka – część mia­sta Jasło
  • Górka – część mia­sta Jed­li­cze
  • Górka – część mia­sta Kiel­ce
  • Górka – część mia­sta Kock
  • Górka – część mia­sta Konin
  • Górka – część mia­sta Li­biąż
  • Górka – część mia­sta Prud­nik
  • Górka – część mia­sta Rud­nik nad Sanem
  • Górka – część mia­sta Rze­szów
  • Górka – część mia­sta Sie­nia­wa
  • Górka – część mia­sta Skar­ży­sko-Ka­mien­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sztucz­na górka do jazdy na san­kach to naj­wyż­sze wznie­sie­nie koło skle­pu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡurka, AS: gurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., Podgórze n.

 czas. górować

 przym. górski, górniczy

 przysł. góra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzniesienie, pagórek

Wiktionary


górki

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Górki – część mia­sta Brze­sko
  • Górki – część mia­sta Gry­bów
  • Górki – część mia­sta Jó­ze­fów
  • Górki – część mia­sta Lę­dzi­ny
  • Górki – część mia­sta Li­biąż
  • Górki – część mia­sta Ło­pusz­no
  • Górki – część mia­sta Ło­wicz
  • Górki – część mia­sta Puł­tusk
  • Górki – część mia­sta Sta­lo­wa Wola
  • Górki – część mia­sta Suł­ko­wi­ce
  • Górki – część mia­sta Tczew
  • Górki – część mia­sta Wło­szczo­wa

Wikipedia


górkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


górką

naz­wi­sko


SJP.pl


górmistrz

kie­row­nik od­dzia­łu ko­pal­ni; szty­gar


SJP.pl


górn.

skrót od: gór­nict­wo, gór­ni­czy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


górniak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa osady w gmi­nie Lu­bra­niec i osied­la w Łodzi;

Wiktionary

Gór­niak – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia


górniański

→ Górno; gó­rzeń­ski


SJP.pl


górnica

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: mięso z ko­ścią od­cin­ka szyj­ne­go i pier­sio­we­go gór­nej czę­ści ćwierć­tu­szy wo­ło­wej lub koń­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gór­ni­ca – część mia­sta An­dry­chów
  • Gór­ni­ca – przy­sió­łek wsi Za­wo­ja w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Gór­ni­ca – osada wsi Chocz­nia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce
  • Gór­ni­ca – część wsi Roków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce
  • Gór­ni­ca – część wsi Husów w woj. pod­kar­pac­kie, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Mar­ko­wa
  • Gór­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Trzcian­ka
  • Gór­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Gór­ni­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz
  • Gór­ni­ca – gro­ma­da
  • Gór­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Łyn­tu­py.
  • Gór­ni­ca – dawna ko­lo­nia w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Mie­le­gia­ny.

Wikipedia


górnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gór­nic­ki (1896–1939) – pol­ski woj­sko­wy
  • Aneta Gór­nic­ka-Bo­ra­tyń­ska (ur. 1971) – pol­ska pi­sar­ka i dzien­ni­kar­ka
  • Anna Gór­nic­ka (ur. 1983) – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Bar­ba­ra Gór­nic­ka (ur. 1956) – pol­ska le­kar­ka, pa­to­loż­ka
  • Bo­le­sław Gór­nic­ki (1909–1998) – pol­ski le­karz, pe­dia­tra
  • Ge­rard Gór­nic­ki (1920–2008) – pol­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta
  • Jad­wi­ga Gór­nic­ka (1921–2021) – pol­ska le­kar­ka, spe­cja­list­ka cho­rób wew­nętrz­nych i me­dy­cy­ny na­tu­ral­nej
  • Ja­ni­na Gór­nic­ka (1911–1987) – pol­ska har­cer­ka
  • Ja­nusz Gór­nic­ki (1937–1996) – pol­ski ko­szy­karz
  • Jo­an­na Gór­nic­ka-Ka­li­now­ska – pol­ska fi­lo­zof i etyk
  • Józef Gór­nic­ki (1833–1897) – pol­ski rzeź­biarz i me­da­lier
  • Le­o­nard Gór­nic­ki – pol­ski praw­nik

Wikipedia


górnictwo

1. prze­mysł zaj­mu­ją­cy się wy­do­by­ciem ko­pa­lin m.in. węgla, soli; ko­pal­nict­wo
2. nauka i dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z wy­do­by­ciem ko­pa­lin;
3. praca gór­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się wy­do­by­wa­niem z ziemi ko­pa­lin uży­tecz­nych i jej przy­go­to­wa­nia do za­sto­so­wa­nia w róż­nych dzie­dzi­nach prze­my­słu;

Wiktionary

Gór­nict­wo (ko­pal­nict­wo) – dzie­dzi­na prze­my­słu obej­mu­ją­ca ogół dzia­łal­no­ści zmie­rza­ją­cej do wy­do­by­cia ko­pa­li­ny i jej przy­go­to­wa­nia w pro­ce­sie wzbo­ga­ca­nia (ob­ni­ża­nia za­war­to­ści za­nie­czy­szczeń) do za­sto­so­wa­nia w róż­nych dzie­dzi­nach prze­my­słu (wy­do­by­wa­nie su­row­ców mi­ne­ral­nych lub or­ga­nicz­nych, np. torfu, w ko­pal­niach) bądź bez­poś­red­nie­go wy­ko­rzy­sta­nia w życiu co­dzien­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego spe­cja­li­za­cją jest gór­nict­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. górnik mos.

 przym. górniczy, górny, górski

 przysł. górniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kopalnictwo

Wiktionary


górnicz

naz­wi­sko


SJP.pl


górniczek

zdrob­nie­nie od: gór­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ere­mop­hi­la al­pe­stris|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny sko­wron­ków, za­miesz­ku­je tun­drę oraz stre­fy al­pej­skie gór: Eu­raz­ji, Afry­ki Pół­noc­nej i Ame­ry­ki;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡurʲˈɲit͡ʃɛk, AS: gurʹńiček

Wiktionary


górniczka

1. żona gór­ni­ka;
2. ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w ko­pal­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. pra­cow­ni­ca ko­pal­ni pra­cu­ją­ca przy wy­do­by­ciu

 (1.2) żona gór­ni­ka

Wiktionary

Gór­nicz­ka (ros. "Шахтёрка") – obraz olej­ny Ni­ko­ła­ja Ka­sat­ki­na, na­ma­lo­wa­ny w 1894.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedne dzie­ci chcą być stra­ża­ka­mi, inne po­li­cjan­ta­mi, a ja od za­wsze chcia­łam być gór­nicz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. górnik mos.

 przysł. górniczo

Wiktionary


górniczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ty­po­wy dla gór­nict­wa; tak, jak gór­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mo­że­cie wy­mie­nić me­ta­le wy­do­by­wa­ne gór­ni­czo na tym ob­sza­rze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. górnictwo n., górniczka ż., górnik mos.

 przym. górniczy

Wiktionary


górniczy

do­ty­czą­cy gór­ni­ków lub gór­nict­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gór­nict­wem, do­ty­czą­cy gór­nict­wa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do gór­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re po­stu­la­ty gór­ni­cze mogą się wy­da­wać niez­ro­zu­mia­łe.

 (2.1) Ze spo­ko­jem mi­ja­li­śmy pa­tro­le mi­li­cyj­ne, aż do­tar­li­śmy do gór­ni­cze­go miesz­ka­nia w wiel­kim dzie­się­cio­pię­tro­wym bloku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagórkowatość ż., pagóreczek mrz., pagór mrz., górnik mos., górnictwo n., góra ż., górka ż., góral mos., góralka ż., góralek mzw., pagórek mrz., górowanie n.

 czas. górować ndk.

 przym. górny, górski, góralski

 przysł. górniczo, góra, pagórkowato

Wiktionary


górniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gór­nie


SJP.pl


górniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: górny (prze­no­śnie: am­bit­ny, wznio­sły)


SJP.pl


górniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


górnik

1. wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik pra­cu­ją­cy w ko­pal­ni przy ura­bia­niu ko­pa­li­ny
2. czło­wiek pra­cu­ją­cy w gór­nict­wie, ma­ją­cy wyksz­tał­ce­nie gór­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. pra­cow­nik ko­pal­ni za­trud­nio­ny przy wy­do­by­ciu z ziemi ko­pa­lin;

 (1.2) daw. miesz­ka­niec gór

Wiktionary

Gór­nik (w gwa­rze za­wo­do­wej "gwa­rek", "gru­biorz", "mur­cek", "berg­man") – w sze­ro­kim zna­cze­niu po­tocz­nym: każdy pra­cow­nik za­kła­du gór­ni­cze­go, czyli ko­pal­ni; w węż­szym zna­cze­niu ro­bot­nik wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny, tak zwany rę­bacz (gwa­ro­wo "ko­pacz", "hajer", "ha­wierz", "że­leź­nik"), któ­re­go głów­ne za­da­nie to ura­bia­nie ko­pa­li­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dniu 4 grud­nia gór­ni­cy ob­cho­dzą swoje świę­to – Bar­bór­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡurʲɲik, AS: gurʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., górnictwo n.

:: fż. górniczka ż.

 przym. górniczy, górski, górny

 przysł. góra, górniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. hawierz; gw. Górny Śląsk bergmon, grubiorz, murcek

 (1.2) góral

Wiktionary


górnikiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


górnisiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


górno

nazwa kilku wsi w Pol­sce, w tym jed­nej gmin­nej (w po­wie­cie kie­lec­kim)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Górno – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Górno – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Ma­ło­pol­ski
  • Górno – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Górno
  • Górno – dawna gmina wiej­ska
  • Górno – gro­ma­da w po­wie­cie kie­lec­kim
  • Górno – gro­ma­da w po­wie­cie kol­bu­szow­skim

Wikipedia


górnoangarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gór­nym bie­giem An­ga­ry

Wiktionary


górnoaustriacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Górną Au­strią, do­ty­czą­cy Gór­nej Au­strii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górna Austria ż.

Wiktionary


górnobrzmiący

daw­niej, o spo­so­bie wy­ra­ża­nia się: prze­sad­nie wznio­sły, pa­te­tycz­ny; na­pu­szo­ny, szum­ny, gór­no­lot­ny


SJP.pl


górnochciwy

przy­miot­nik

 (1.1) daw. rzad. pra­gną­cy za­szczyt­nych sta­no­wisk i wy­róż­nień (cza­sa­mi z wydź­wię­kiem pejor.)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. górnochciwość ż.

 przysł. górnochciwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. ambitny, próżny

Wiktionary


górnokamski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gór­nym bie­giem Kamy

Wiktionary


górnokredowy

do­ty­czą­cy okre­su gór­nej (póź­nej) kredy; póź­no­kre­do­wy


SJP.pl


górnolotnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gór­no­lot­ny, wy­szu­ka­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­per­tu­ar Bre­a­ko­u­tu to w ogóle był strasz­ny roz­strzał: po­czą­wszy od zwy­kłych pio­se­nek po­przez - naz­wij­my to gór­no­lot­nie - ut­wo­ry roc­ko­we do blu­e­sów…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡurnɔˈlɔtʲɲɛ, AS: gurnolotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. górnolotność ż.

 przym. górnolotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pompatycznie, wzniośle, patetycznie

Wiktionary


górnolotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gór­no­lot­nie


SJP.pl


górnolotność

→ gór­no­lot­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co gór­no­lot­ne

Wiktionary

Patrz:

górnolotny

Powiązane:

 przym. górnolotny

 przysł. górnolotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bombastyczność, pompatyczność, napuszoność; przest. grandilokwencja

Wiktionary


górnolotny

o spo­so­bie wy­ra­ża­nia się: prze­sad­nie wznio­sły, pa­te­tycz­ny; na­pu­szo­ny, szum­ny, gór­nobrz­mią­cy (daw­niej)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­szu­ka­ny, prze­sad­nie wznio­sły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mu­sia­łeś uży­wać tak gór­no­lot­ne­go słow­nict­wa aby opi­sać ten wiersz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡurnɔˈlɔtnɨ, AS: gurnolotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. górnolotność ż.

 przysł. górnolotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pompatyczny, patetyczny, napuszony

Wiktionary


górnomyślny

daw­niej: wy­nio­sły, dumny


SJP.pl


górnonitrzański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gór­nym bie­giem rzeki Nitry

Wiktionary


górnoobski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gór­nym bie­giem Obu

Wiktionary


górnoprzepustowy

filtr gór­no­prze­pu­sto­wy - układ elek­tro­nicz­ny lub al­go­rytm prze­pu­szcza­ją­cy czę­stot­li­wo­ści sy­gna­łu po­wy­żej usta­lo­nej czę­stot­li­wo­ści gra­nicz­nej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. prze­pu­szcza­ją­cy skła­do­we czę­stot­li­wo­ści sy­gna­łu po­wy­żej pew­nej czę­stot­li­wo­ści gra­nicz­nej i tłu­mią­cy wyż­sze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­nu­jąc na­stęp­ny krok, mo­że­my wy­ko­rzy­stać tech­ni­kę pro­jek­to­wa­nia środ­ko­wo­prze­pu­sto­wych fil­trów SOI do pro­jek­to­wa­nia fil­trów gór­no­prze­pu­sto­wych.

Wiktionary


górnopłat

sa­mo­lot lub szy­bo­wiec o skrzy­dłach umo­co­wa­nych w gór­nej czę­ści ka­dłu­ba lub nad nim; gór­no­pła­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. ro­dzaj sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca, który ma skrzy­dła w gór­nej czę­ści lub po­wy­żej ka­dłu­ba;

Wiktionary

Gór­no­płat – sa­mo­lot lub szy­bo­wiec, któ­re­go skrzy­dła są umie­szczo­ne w gór­nej czę­ści ka­dłu­ba poś­red­nio (pa­ra­sol) lub bez­poś­red­nio (układ wol­no­no­śny).

Gór­no­płat jest sto­so­wa­ny czę­sto w naddź­wię­ko­wych my­śliw­cach ze wzglę­du na mały opór, dużą no­śność oraz wzrost sta­tecz­no­ści.

Wikipedia


górnopłatowiec

sa­mo­lot lub szy­bo­wiec o skrzy­dłach umo­co­wa­nych w gór­nej czę­ści ka­dłu­ba lub nad nim; gór­no­płat


SJP.pl


górnopłuk

spłucz­ka mon­to­wa­na wy­so­ko nad musz­lą klo­ze­to­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spłucz­ka znaj­du­ją­ca się wy­so­ko nad se­de­sem, zwy­kle uru­cha­mia­na przez po­cią­gnię­cie sznur­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sedes i za­mon­to­wa­na wy­so­ko na ścia­nie spłucz­ka, zwana po­pu­lar­nie gór­no­płu­kiem, to już rzad­ko spo­ty­ka­na kon­struk­cja.

Wiktionary


górnoreglowy

od­no­szą­cy się do gór­ne­go regla


SJP.pl


górnoreński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gór­nym bie­giem Renu

Wiktionary


górnosaksoński

przy­miot­nik od: Górna Sak­so­nia (Elek­to­rat Sak­so­nii)


SJP.pl


górnosuski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do wsi Sucha Górna

Wiktionary


górnowoltański

przy­miot­nik od: Górna Wolta (dawna nazwa Bur­ki­na Faso, pań­stwa w Afry­ce); wol­tań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Górną Woltą, do­ty­czą­cy Gór­nej Wolty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górna Wolta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woltański

Wiktionary


górnowołżański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gór­nym bie­giem Wołgi

Wiktionary


górnowęgierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Gór­ny­mi Wę­gra­mi, do­ty­czą­cy Gór­nych Wę­gier

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górne Węgry nmos.

Wiktionary


górnozaworowy

sil­nik gór­no­za­wo­ro­wy - ro­dzaj sil­ni­ka ben­zy­no­we­go, w któ­rym za­wo­ry umie­szczo­ne są w gło­wi­cy sil­ni­ka


SJP.pl


górnozejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gór­nym bie­giem Zei

Wiktionary


górnołużycki

przy­miot­nik od: Łu­ży­ce Górne


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gór­ny­mi Łu­ży­ca­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język gór­no­łu­życ­ki (1.1);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­po­ży­cza­nie słów dol­no­łu­życ­kich do gór­no­łu­życ­kie­go ję­zy­ka li­te­rac­kie­go po­zo­sta­ło zja­wi­skiem mar­gi­nal­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡurnɔwuˈʒɨt͡sʲci, AS: gurnou̯užycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górnołużyczanin mos., Górnołużyczanka ż.

Wiktionary


górnołużyckojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem gór­no­łu­życ­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem gór­no­łu­życ­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku gór­no­łu­życ­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡurnɔwuˈʒɨt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gurnou̯užyckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


górnołużyczanin

miesz­ka­niec Łużyc Gór­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gór­nych Łużyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górne Łużyce nmos.

:: fż. Górnołużyczanka ż.

 przym. górnołużycki

Wiktionary


górnołużyczanka

miesz­kan­ka Łużyc Gór­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gór­nych Łużyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górne Łużyce nmos.

:: fm. Górnołużyczanin mos.

 przym. górnołużycki

Wiktionary


górnośląski

przy­miot­nik od: Górny Śląsk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. polit. hist. do­ty­czą­cy Gór­ne­go Ślą­ska, zwią­za­ny z Gór­nym Ślą­skiem, po­cho­dzą­cy z Gór­ne­go Ślą­ska, wła­ści­wy Gór­ne­mu Ślą­sko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gór­no­ślą­skie Cen­trum Zdro­wia Dziec­ka w Ka­to­wi­cach obej­mu­je opie­ką po­pu­la­cję wieku roz­wo­jo­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górny Śląsk mrz., Górnoślązaczka ż., Górnoślązak mos.

Wiktionary


górnośląskość

→ gór­no­ślą­ski


SJP.pl

Patrz:

górnośląski

górnoślązaczka

miesz­kan­ka Gór­ne­go Ślą­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gór­ne­go Ślą­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­we Gór­no­ślą­zacz­ki zo­sta­wia­ją wolne na­kry­cie dla kogoś bli­skie­go, kto od­szedł, nie­spo­dzie­wa­ne­go go­ścia lub sa­me­go Pana Boga.

 (1.1) W pier­wszą nie­dzie­lę po Wnie­bow­zię­ciu Gór­no­ślą­zacz­kom spiesz­no do Pie­kar.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górny Śląsk mrz.

:: fm. Górnoślązak mos.

 przym. górnośląski

Wiktionary


górnoślązak

miesz­ka­niec Gór­ne­go Ślą­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gór­ne­go Ślą­ska

Wiktionary

Zo­bacz też: Gór­no­ślą­zak (mie­sięcz­nik).

Gór­no­ślą­zak – gór­no­ślą­ski dzien­nik in­for­ma­cyj­no-po­li­tycz­ny, wy­da­wa­ny w ję­zy­ku pol­skim w Ka­to­wi­cach na Gór­nym Ślą­sku w la­tach 1902–1933.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Można by długo roz­ma­wiać o eto­sie Gór­no­ślą­za­ka.

 (1.1) Hen­ryk Mi­ko­łaj Gó­rec­ki był Gór­no­ślą­za­kiem, przy­szedł na świat w Ryb­nic­kiem.

 (1.1) Po­peł­ni­ła gafę, bo Gór­no­ślą­za­cy nie ob­cho­dzą imie­nin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górny Śląsk mrz.

:: fż. Górnoślązaczka ż.

 przym. górnośląski

Wiktionary


górny

znaj­du­ją­cy się na wy­so­ko­ści, bę­dą­cy wy­so­ko, wy­so­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest na pew­nej wy­so­ko­ści, w górze

 (1.2) o od­cin­ku rzeki taki, który jest bli­żej źró­dła

 (1.3) o dziel­ni­cy, miej­sco­wo­ści, re­gio­nie, kraju po­ło­żo­ny wyżej (lub dalej od uj­ścia po­bli­skiej rzeki) niż inna jed­nost­ka te­ry­to­rial­na o tej samej naz­wie naj­czę­ściej okre­śla­na jako dolna

 (1.4) muz. taki, który do­ty­czy wyż­szej czę­ści skali

 (1.5) geol. młod­szy

 (1.6) stpol. hardy

 (1.7) stpol. za­ro­zu­mia­ły

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Górny (ur. 1969) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta.
  • Jan Górny
    • Jan Górny (1907–1945) – pol­ski bok­ser, olim­pij­czyk
    • Jan Górny (ur. 1933) – pol­ski ho­ke­i­sta na tra­wie, olim­pij­czyk
  • Ka­zi­mierz Górny (ur. 1937) – bi­skup die­cez­ji rze­szow­skiej
  • Marek Górny – pol­ski hi­sto­ryk
  • Zbi­gniew Górny (ur. 1948) – pol­ski dy­ry­gent oraz kom­po­zy­tor.
  • Górny Pa­la­ty­nat – jedna z krain ge­o­gra­ficz­no-hi­sto­rycz­nych na te­re­nie Nie­miec.
  • Górny Egipt – kra­i­na sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu.
  • Górny Śląsk
  • Rynek Górny w Wie­licz­ce
  • Rynek Górny w Wie­licz­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ku­men­ty prze­tar­go­we na­le­ży opa­trzyć go­dłem w lewym gór­nym rogu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡurnɨ, AS: gurny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., górzystość ż., góral m., góralka ż., górnik m., górnictwo n., górowanie n., pogórze n., góralek m.

 czas. górować ndk.

 przym. górniczy, góralski, górzysty, górski

 ims. górujący

 przysł. górnie, góra

Wiktionary


górodrozd

gó­ro­drozd sza­ro­bocz­ny - ga­tu­nek ptaka z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


górodrozdy

ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych


SJP.pl

Gó­ro­dro­zdy (Mo­du­la­tri­ci­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w rzę­dzie wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia


górol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. góral

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. górolka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. gorol

Wiktionary


górolka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gó­ral­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. górol m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. gorolka

Wiktionary


góromaniaczka

→ gó­ro­ma­niak


SJP.pl

Patrz:

góromaniak

góromaniak

mi­ło­śnik gór


SJP.pl


góropatwa

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Azji, Eu­ro­pie i pół­noc­nej Afry­ce


SJP.pl


górotwór

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gó­rot­wór – ob­szar sfał­do­wa­ny i wy­pię­trzo­ny w wy­ni­ku ru­chów gó­rot­wór­czych
  • gó­rot­wór – ogół ut­wo­rów skal­nych, w któ­rych pro­wa­dzo­ne są ro­bo­ty gór­ni­cze

Wikipedia


górotwórczość

→ gó­rot­wór­czy


SJP.pl

Patrz:

górotwórczy

górotwórczy

two­rzą­cy góry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z pow­sta­wa­niem gór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. górotwór m., górotwórczość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orogeniczny

Wiktionary


górotwórstwo

rzad­ko: sztucz­ne usy­py­wa­nie gór - hałd po dzia­ła­niach prze­my­sło­wych czło­wie­ka


SJP.pl


górowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gó­ro­wać.

Wiktionary

Gó­ro­wa­nie, kul­mi­na­cja górna – naj­więk­sza wy­so­kość astro­no­micz­na osią­ga­na przez dane ciało nie­bie­skie w wy­ni­ku obro­tu sfery nie­bie­skiej. Gó­ro­wa­nia od­by­wa­ją się za­wsze na po­łud­ni­ku nie­bie­skim.

Ze wzglę­du na po­ło­że­nie ciała wzglę­dem ze­ni­tu gó­ro­wa­nia dzie­li się na po­łud­nio­we i pół­noc­ne. Wy­so­kość da­ne­go ciała nie­bie­skie­go pod­czas kul­mi­na­cji za­le­ży bez­poś­red­nio od jego de­kli­na­cji for­mu­la_1 oraz sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej miej­sca ob­ser­wa­cji for­mu­la_2

Wikipedia

Powiązane:

 czas. górować ndk.

 rzecz. góra ż., pogórze n.

 przysł. góra

 przym. górny, górski, górniczy

Wiktionary


górować

1. prze­wyż­szać, prze­ra­stać kogoś lub coś; do­mi­no­wać;
2. o gło­sie, dźwię­kach: być gło­śniej­szym lub do­no­śniej­szym od in­nych;
3. o broni pal­nej: nieść górą, po­wy­żej celu; zno­sić w górę;
4. w astro­no­mii, o ciele nie­bie­skim: osią­gać naj­wyż­szą po­zy­cję wzglę­dem linii ho­ry­zon­tu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­mi­no­wać wy­so­ko­ścią, wzno­sić się ponad

 (1.2) być po­ło­żo­nym wyżej od kogoś lub cze­goś

 (1.3) prze­wyż­szać in­nych w ja­kiejś dzie­dzi­nie, być lep­szym, mieć prze­wa­gę

 (1.4) brzmieć gło­śniej, wy­o­dręb­niać się wśród in­nych gło­sów

 (1.5) strze­lać ponad celem, mie­rzyć za wy­so­ko

 (1.6) astr. prze­cho­dząc przez pła­szczyz­nę po­łud­ni­ka nie­bie­skie­go, znaj­do­wać się naj­wy­żej nad ho­ry­zon­tem

 (1.7) przest. wzbi­jać się, wzla­ty­wać, wzno­sić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wys­mu­kła wieża ze zło­tym kur­kiem na kil­ku­me­tro­wym że­laz­nym krzy­żu gó­ro­wa­ła nad ni­ski­mi dom­ka­mi w ma­łych ogród­kach i cias­ny­mi ulicz­ka­mi śród­mie­ścia.

 (1.3) – Gó­ro­wał nie­wąt­pli­wie nad miesz­kań­ca­mi re­jo­nów nad­wi­ślań­skich tym, czym gó­ru­ją nad nami Włosi, a czym my prze­wyż­sza­my An­glo­sa­sów – mówi Przeź­dziec­ki. – Mia­no­wi­cie zdol­no­ścią uwo­dze­nia słow­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈrɔvat͡ɕ, AS: gurovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., górka ż., górowanie n., pogórze n.

 przym. górny, górski, górniczy

 przysł. góra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulminować

 (1.3) wyróżniać się, przodować, dominować

Wiktionary


górowianin

miesz­ka­niec Gó­ro­wa Iła­wec­kie­go (mia­sta w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim)


SJP.pl


górowianka

miesz­kan­ka Gó­ro­wa Iła­wec­kie­go (mia­sta w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim)


SJP.pl


górowo

1. wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim;
3. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gó­ro­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Gó­ro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Gó­ro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Kolno
  • Gó­ro­wo – ko­lo­nia w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów
  • Gó­ro­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gó­ro­wie w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim
  • Gó­ro­wo Iła­wec­kie
  • Gó­ro­wo-Trzą­ski

Wikipedia


górowoiławecki

→ Gó­ro­wo Iła­wec­kie; gó­row­ski


SJP.pl


górowski

przy­miot­nik od:
1. Góra; gó­rzań­ski;
2. Gó­ro­wo Iła­wec­kie


SJP.pl


górołaz

rzad­ko: osoba upra­wia­ją­ca tu­ry­sty­kę gór­ską


SJP.pl


górołazka

→ gó­ro­łaz


SJP.pl

Patrz:

górołaz

górski

1. zwią­za­ny z gó­ra­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gór, do­sto­so­wa­ny do funk­cjo­no­wa­nia w gó­rach;
2. w me­dy­cy­nie: cho­ro­ba gór­ska - cho­ro­ba wy­stę­pu­ją­ca na dużej wy­so­ko­ści, wy­wo­ła­na ni­skim ci­śnie­niem at­mos­fe­rycz­nym, po­wo­du­ją­ca nie­dot­le­nie­nie or­ga­niz­mu; cho­ro­ba wy­so­ko­ścio­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gó­ra­mi, do­ty­czą­cy gór

Wiktionary

Gór­ski (forma żeń­ska: Gór­ska; licz­ba mnoga: Gór­scy) – pol­skie naz­wi­sko. W 2004 roku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 44 397 osób o tej naz­wie oso­bo­wej, co da­wa­ło trzy­dzie­ste piąte miej­sce wśród naj­po­pu­lar­niej­szych pol­skich naz­wisk, po Paw­la­kach. Naz­wi­sko to wy­stę­pu­je także w pi­sow­ni Gor­ski i Gor­sky z „y” na końcu – głów­nie za gra­ni­cą (także pi­sow­nia z „o” w miej­sce „ó”; głów­nie wśród ob­co­kra­jow­ców pol­skie­go po­cho­dze­nia – rza­dziej w kraju). Wy­stę­pu­je też bar­dzo rzad­ko w za­pi­sie Gur­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na muchę łowi się głów­nie w gór­skich rze­kach pstrą­gi i li­pie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡursʲci, AS: gursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pagórkowatość ż., pagóreczek mrz., Podgórze n., góra ż., górka ż., góreczka ż., góral m., góralka ż., wzgórze n., górnik m., górowanie n., pagór m., pagórek m., wzgórek m., górnictwo n., góralszczyzna ż.

 czas. górować ndk.

 przym. górzysty, górny, góralski, górniczy

 przysł. górnie, góra, pagórkowato

 temsłow. górno-

Wiktionary


górsko

1. zwią­za­ny z gó­ra­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gór, do­sto­so­wa­ny do funk­cjo­no­wa­nia w gó­rach;
2. w me­dy­cy­nie: cho­ro­ba gór­ska - cho­ro­ba wy­stę­pu­ją­ca na dużej wy­so­ko­ści, wy­wo­ła­na ni­skim ci­śnie­niem at­mos­fe­rycz­nym, po­wo­du­ją­ca nie­dot­le­nie­nie or­ga­niz­mu; cho­ro­ba wy­so­ko­ścio­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gór­sko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt
  • Gór­sko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no

Wikipedia


górskobadachszański

przy­miot­nik od: Gór­ski Ba­dach­szan (obwód au­to­no­micz­ny w Ta­dży­ki­sta­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gór­skim Ba­dach­sza­nem, do­ty­czą­cy Gór­skie­go Ba­dach­sza­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górski Badachszan mrz.

Wiktionary


górskokalwaryjski

przy­miot­nik od: Góra Kal­wa­ria


SJP.pl


górskokarabaski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gór­skim Ka­ra­ba­chem, do­ty­czą­cy Gór­skie­go Ka­ra­ba­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Górski Karabach mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arcaski, górnokarabaski, nagornokarabachski, nagorno-karabachski , nagornokarabaski

Wiktionary


górskość

→ gór­ski


SJP.pl

Patrz:

górski

góry

1. wzno­szą­ca się wy­so­ko nad ota­cza­ją­cym te­re­nem wy­nio­słość sko­ru­py ziem­skiej
2. wyż­sza część cze­goś
3. wiel­ka ilość cze­goś
4. ogół ludzi zaj­mu­ją­cych kie­row­ni­cze sta­no­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. teren o po­fał­do­wa­nej po­wierzch­ni prze­kra­cza­ją­cej 300 m róż­ni­cy wy­so­ko­ści;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|góra.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • góra – forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu
  • Góry – część mia­sta Dro­hi­czyn
  • Góry – część mia­sta Płock
  • Góry – część mia­sta Kras­ny­staw
  • Góry – część mia­sta Kra­śnik
  • Góry (obec­nie Ja­nó­wek ) – część mia­sta Łódź
  • Góry – część mia­sta Ra­dzie­jów
  • Góry – wieś w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Ciesz­ków
  • Góry – część wsi Trze­bic­ko w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Ciesz­ków
  • Góry – część wsi Mą­kol­no w pow. ząb­ko­wic­ki w gmi­nie Złoty Stok
  • Góry – część wsi Ku­jaw­ka w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Bąd­ko­wo
  • Góry – wieś w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas po­by­tu w gó­rach spot­ka­ła mnie niez­wy­kła przy­go­da.

Wiktionary


górzak

1. ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Al­ti­co­la|Blan­ford|ref=tak., ro­dzaj nie­du­że­go ssaka z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków;

 (1.2) zool. gry­zoń z ro­dza­ju gó­rzak (1.1)

Wiktionary

Gó­rzak ("Al­ti­co­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne ga­tun­ki gó­rza­ka wy­stę­pu­ją w Azji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż.

Wiktionary


górzanin

miesz­ka­niec Góry (mia­sta)


SJP.pl


górzanka

miesz­kan­ka Góry (mia­sta)


SJP.pl

Zo­bacz też: Gó­rzan­ka (stru­ga).

Gó­rzan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie So­li­na. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś prawa wo­ło­skie­go w la­tach 1551–1600, po­ło­żo­na w ziemi sa­noc­kiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. Gó­rzan­ka za­ło­żo­na zo­sta­ła na pra­wie wo­ło­skim w do­brach Balów z Hocz­wi.

Wikipedia


górzański

przy­miot­nik od: Góra; gó­row­ski


SJP.pl


górzeński

1. → Górno; gór­niań­ski;
2. → Górz­no; górz­nień­ski


SJP.pl


górznianin

miesz­ka­niec Górz­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


górznianka

miesz­kan­ka Górz­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


górznieński

→ Górz­no (mia­sto w Pol­sce); gó­rzeń­ski


SJP.pl


górzno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. wzgó­rze w Pol­sce;
4. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Górz­no w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Górz­no (niem. "Fret­ta", 1943-1945 "Görzberg") – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Górz­no w obrę­bie Górz­nień­sko-Lidz­bar­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Górz­no i Nie­sza­wa leżą w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuʒnɔ, AS: gužno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. górznianin m., górznianka ż.

 przym. górzeński

Wiktionary


górzyca

1. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. wznie­sie­nie w Su­de­tach Wschod­nich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gó­rzy­ca – przy­sió­łek wsi Ose w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Mię­dzy­bórz
  • Gó­rzy­ca – przy­sió­łek wsi Droł­to­wi­ce w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Syców
  • Gó­rzy­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Gó­rzy­ca
  • Gó­rzy­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Gó­rzy­ca – gmina wiej­ska
  • Gó­rzy­ca – dawna gmina wiej­ska w woj. szcze­ciń­skim (dzi­siej­sze woj. za­chod­nio­po­mor­skie)
  • Gó­rzy­ca – gro­ma­da w po­wie­cie gry­fic­kim
  • Gó­rzy­ca – gro­ma­da w po­wie­cie słu­bic­kim
  • Gó­rzy­ca – wznie­sie­nie w Su­de­tach Wschod­nich, w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka, w pa­śmie Kro­wiar­ki.
  • Gó­rzy­ca – ko­le­jo­wy przy­sta­nek oso­bo­wy
  • Gó­rzy­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w Gó­rzy­cy w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim
  • Go­rzy­ca

Wikipedia


górzycki

przy­miot­nik od: Gó­rzy­ca


SJP.pl


górzyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gó­rzyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Rudna
  • Gó­rzyn – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Lub­sko
  • Gó­rzyn – gro­ma­da w po­wie­cie lub­skim
  • Gó­rzyn – gro­ma­da w po­wie­cie wo­łow­skim
  • Gó­rzyn – dawna gmina
  • Gó­rzyn – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gó­rzy­nie, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim

Wikipedia


górzysto-płaski

w czę­ści gó­rzy­sty, w czę­ści pła­ski


SJP.pl


górzystość

→ gó­rzy­sty


SJP.pl

Patrz:

górzysty

górzystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gó­rzy­sty


SJP.pl


górzysty

po­kry­ty gó­ra­mi, pełen gór


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pełen gór, wznie­sień, po­kry­ty gó­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pę­dzi­li życie osia­dłe, zam­knię­ci w swo­ich mi­kroś­wia­tach, czę­sto nie więk­szych niż jedna do­li­na. Gra­ni­ca tej do­li­ny – za­wsze gó­rzy­sta – mogła być daw­niej dla Gru­zi­na gra­ni­cą ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuˈʒɨstɨ, AS: gužysty

Wiktionary

Powiązane:

 zob. góra.

Wiktionary


górzyty

re­gio­nal­nie: gó­rzy­sty, po­kry­ty gó­ra­mi


SJP.pl


górzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Gó­rzyń­ska (ur. 1953) – pol­ska skrzy­pacz­ka
  • Ga­brie­la Gó­rzyń­ska (ur. 1956) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, bie­gacz­ka
  • Jan Leon Gó­rzyń­ski – pol­ski woj­sko­wy, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Jan Gó­rzyń­ski (1909–1982) – pol­ski pe­da­gog, woj­sko­wy i dy­ry­gent
  • Ja­ni­na Gó­rzyń­ska-Bie­rut (1890–1985) – pol­ska przedsz­ko­lan­ka, żona Bo­le­sła­wa Bie­ru­ta
  • Jerzy Gó­rzyń­ski (zm. 2019) – pol­ski pu­zo­ni­sta
  • Jo­an­na Gó­rzyń­ska-Szym­czak (ur. 1982) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Józef Gó­rzyń­ski (ur. 1959) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Kle­mens Gó­rzyń­ski (1904–1942) – pol­ski le­karz i dzia­łacz kon­spi­ra­cyj­ny
  • Sła­wo­mir Gó­rzyń­ski (ur. 1962) – pol­ski he­ral­dyk i hi­sto­ryk
  • Ta­de­usz Gó­rzyń­ski (1899–1942) – pol­ski kom­po­zy­tor mu­zy­ki fil­mo­wej i dy­ry­gent
  • Ta­de­usz Gó­rzyń­ski (1917–1943) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, sprin­ter, sko­czek w dal i trój­sko­czek

Wikipedia


górzyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gó­rzy­sto


SJP.pl


górówka

ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


górą

1. na pew­nej wy­so­ko­ści, wyżej
2. wy­krzy­knie­nie oz­naj­mu­ją­ce zwy­cię­sto (np. górą nasi!)


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) na pew­nej wy­so­ko­ści cze­goś

 (1.2) przez górę (wznie­sie­nie te­re­nu)

 (1.3) stwier­dze­nie osią­gnię­cia przez kogoś prze­wa­gi lub zwy­cię­stwa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: góra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te kable pu­ści­my teraz górą, pod su­fi­tem.

 (1.2) Ty pój­dziesz górą, / A ja do­li­ną, (…)

 (1.3) Wy­gra­li­śmy! Górą nasi!

 (2.1) Za tą górą roz­cią­ga się już rów­ni­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡurɔ̃w̃, AS: gurõũ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zob. góra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyżej, wysoko

 (1.2) górami

Wiktionary


gówienko

zdrob­nie­nie od: gówno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: gówno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gówno n., gówniarz mos., gówniara ż., gównianość ż.

Wiktionary


gówienny

wul­gar­nie:
1. po­zba­wio­ny war­to­ści, wy­wo­łu­ją­cy silne ne­ga­tyw­ne uczu­cia; gów­nia­ny;
2. zwią­za­ny z gów­nem (kałem), np. gó­wien­ny odór


SJP.pl


gówniak

smar­kacz, sra­luch, sraj­dek, smród, smark; wul­gar­nie:
1. dziec­ko, zwła­szcza nie­grzecz­ne; ba­chor;
2. młoda osoba, zwła­szcza nie­doj­rza­ła; pętak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) slang. wulg. dzie­ciak, ba­chor, gów­niarz

Wiktionary

Gów­niak (rów­nież "Głów­niak, Głow­niak, Wo­ło­we Skał­ki") – szczyt w Pa­śmie Ba­bio­gór­skim w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim (w re­gio­na­li­za­cji we­dług Je­rze­go Kon­drac­kie­go w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim). Znaj­du­je się w pół­noc­no-wschod­niej grani ma­sy­wu Ba­biej Góry. Mapa Ge­o­por­ta­lu po­da­je jego wy­so­kość 1644 m. Gów­niak jest jed­nym z tzw. pię­ciu szczy­tów grzbie­to­wych Ba­biej Góry i jest czę­sto myl­nie brany przez tu­ry­stów za wła­ści­wy szczyt Ba­biej Góry (zwła­szcza pod­czas mgły, kiedy ten ostat­ni jest nie­wi­docz­ny).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gówniak mrz., gówno, gówniarz

Wiktionary


gównianie

przy­słó­wek

 (1.1) wulg. w spo­sób bar­dzo zły lub bez­war­to­ścio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo szyb­ko, bo w ciągu dwóch mie­się­cy, do­sta­łem się do „New York Ti­me­sa”, pła­ci­li gów­nia­nie, po 150 do­la­rów za ry­su­nek, ale to da­wa­ło pre­stiż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gówno n., gównianość ż.

 przym. gówniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. chujowo; pot. kijowo

Wiktionary


gównianość

→ gów­nia­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. cecha tego, co jest gów­nia­ne

Wiktionary

Patrz:

gówniany

Powiązane:

 rzecz. gówno n., gówienko n., gówniarz m., gówniara ż.

 przym. gówniany

 przysł. gównianie

Wiktionary


gówniany

wul­gar­nie: po­zba­wio­ny war­to­ści, wy­wo­łu­ją­cy silne ne­ga­tyw­ne uczu­cia; gó­wien­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wulg. przen. kiep­ski, marny, tan­det­ny, ki­czo­wa­ty, bez­war­to­ścio­wy

 (1.2) wulg. dosł. do­ty­czą­cy gówna, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gówna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A je­dy­na dobra rzecz, jaką można po­wie­dzieć o po­go­dzie, to to, że pow­strzy­mu­je ona nasze lot­nict­wo od po­sła­nia nas bom­ba­mi do wszyst­kich dia­błów, bo jest zbyt gów­nia­na, żeby latać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuvʲˈɲãnɨ, AS: guvʹńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gówniak mrz., gówno n., gówniarz m., gówniara ż., gówniarstwo n., gówniarzeria ż., gównianość ż.

 przysł. gównianie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. dupny, dupiasty, do dupy, chujowy, pizdowaty, zjebany; eufem. ciulowy; pot. dziadowski, ruski

 (1.2) neutralnie kałowy

Wiktionary


gówniara

wul­gar­ne i po­gard­li­we okre­śle­nie mło­dej dziew­czy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. okre­śle­nie na­sto­lat­ki lub młod­szej ko­bie­ty

 (1.2) wulg. osoba zdzie­cin­nia­ła, nie­doj­rza­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta gów­nia­ra znowu na­roz­ra­bia­ła!

 (1.2) Ale z niej gów­nia­ra, cały czas prze­kli­na!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuvʲˈɲara, AS: guvʹńara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gówno n., gówienko n., gówniarstwo n., gówniarzeria ż.

:: fm. gówniarz m.

 przym. gówniarski, gówniarzowaty, gówniany

 przysł. gówniarsko

Wiktionary


gówniarski

przy­miot­nik od: gów­niarz


SJP.pl


gówniarstwo

wul­gar­nie:
1. obraź­li­wie: grupa mło­dych osób;
2. nie­po­waż­ne za­cho­wy­wa­nie się;
3. grupa osób nie­po­waż­nie za­cho­wu­ją­cych się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. grupa mło­dych osób

Wiktionary


gówniarz

po­gard­li­we okre­śle­nie mło­de­go chło­pa­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. po­gard. dziec­ko, chło­piec

 (1.2) wulg. po­gard. osoba młod­sza i/lub nie­doj­rza­ła

 (1.3) daw. czło­wiek wy­wo­żą­cy nie­czy­sto­ści

Wiktionary

Gów­niarz – je­zio­ro w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Pasym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten gów­niarz znowu na­roz­ra­biał!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuvʲɲaʃ, AS: guvʹńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gówno n., gówienko n., gówniarstwo n., gówniarzeria ż.

:: fż. gówniara ż.

 przym. gówniarski, gówniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smarkacz, gnojek, siusiumajtek

 (1.2) gnojek

 (1.3) putjesschepper

 (1.5) skąpiec, sknera, dusigrosz

Wiktionary


gówniarzeria

po­gard­li­wie: ogół mło­dych ludzi; gno­jar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. grub. po­gard. osoby nie­do­ro­słe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gówno n., gówniarstwo n., gówniarz m., gówniara ż.

 przym. gówniarski, gówniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smarkateria

Wiktionary


gównix

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. po­gard. dziec­ko, chło­piec

 (1.2) wulg. po­gard. osoba zdzie­cin­nia­ła, nie­doj­rza­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ach, ten gów­nix znowu na­roz­ra­biał!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gówniarz, smarkacz, gnojek

Wiktionary


gówno

wul­gar­nie:
1. kał, sto­lec;
2. coś mało war­to­ścio­we­go, ktoś mało ważny;
3. nic (np. "Gówno mnie to ob­cho­dzi.")


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. od­cho­dy stałe, kał

 (1.2) wulg. przen. coś brzyd­kie­go, bez­war­to­ścio­we­go

 (1.3) wulg. przen. ktoś godny po­gar­dze­nia, zlek­ce­wa­że­nia

 (1.4) wulg. przen. nic

Wiktionary

Gówno – ze­spół mu­zycz­ny pow­sta­ły w sierp­niu 2009. Za­ło­ży­cie­la­mi byli Piotr Ka­liń­ski, Tomek Paw­lu­czuk i Ma­ciek Sa­la­mon do któ­rych póź­niej do­łą­czył Adam Wit­kow­ski. W li­sto­pa­dzie 2009 roku Piotr Ka­liń­ski opu­ścił Pol­skę, a w grud­niu do ze­spo­łu do­łą­cza Mar­cin Bober uzu­peł­nia­jąc w ten spo­sób skład o in­stru­ment ba­so­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na chod­ni­ku le­ża­ło psie gówno.

 (1.2) Nie kupuj tego gówna.

 (1.3) Mówi, że on me­cha­nik (…) gówno, nie me­cha­nik!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuvnɔ, AS: guvno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gówniarz mos., gówniara ż., gówniarstwo n.

:: zdrobn. gówienko n.

 przym. gówniany

 przysł. gównianie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. kał, kupa, stolec; pot. infant. kupa, kakao

 (1.2) neutr. paskudztwo, obrzydlistwo; wulg. szajs

Wiktionary


gównoburza

po­tocz­nie: gwał­tow­na, za­żar­ta dy­sku­sja wy­wo­ła­na kon­tro­wer­sją; shit­storm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. grub. za­żar­ta dy­sku­sja, w któ­rej ar­gu­men­ty me­ry­to­rycz­ne nie mają zna­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś wda­wa­łem się w gów­no­bu­rze z an­ty­szcze­pion­kow­ca­mi, ale teraz uwa­żam, że to bez sensu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inba, neutr. flejm

Wiktionary


gównojad

gów­noz­jad; wul­gar­nie:
1. osoba za­do­wa­la­ją­ca się naj­gor­szej ja­ko­ści rze­cza­mi, roz­wią­za­nia­mi itp.;
2. ko­pro­fag - zwie­rzę ży­wią­ce się od­cho­da­mi in­nych zwie­rząt


SJP.pl


gównowacenie

wul­gar­nie: pro­ces stop­nio­we­go po­gar­sza­nia się ja­ko­ści usług, pro­duk­tów lub plat­form in­ter­ne­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. neol. pro­ces stop­nio­we­go ob­ni­ża­nia ja­ko­ści plat­for­ma­at­form lub usług in­ter­ne­to­wych, czę­sto po­przez wyś­wiet­la­nie re­klam, wpro­wa­dza­nie płat­no­ści cy­klicz­nych oraz tre­ści spon­so­ro­wa­nych, w celu zwięk­sze­nia zy­sków;

Wiktionary

Gów­no­wa­ce­nie ( ens­hit­ti­fi­ca­tion) – ne­o­lo­gizm za­pro­po­no­wa­ny przez Cory’ego Doc­to­ro­wa w 2022 roku, oz­na­cza­ją­cy ob­ni­ża­nie ja­ko­ści pro­duk­tów oraz usług in­ter­ne­to­wych z po­wo­du chęci zysku; pro­ces trwa aż do ich śmier­ci.

An­giel­skie słowo ens­hit­ti­fi­ca­tion zo­sta­ło uz­na­ne za słowo roku 2023.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylko kary na­kła­da­ne na big techy za gów­no­wa­ce­nie po­win­ny być na tyle duże, żeby były dla nich dot­kli­we i od­czu­wal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡuvnɔvaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: guvnovacẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gówno n., gówniarz mos., gówniara ż., gówniarstwo n., gówniarzeria ż.

:: zdrobn. gówienko n.

 przym. gówniany, gównowaty

 przysł. gównianie

 czas. gównowacić ndk., zgównowacać ndk., zgównowacić dk.

Wiktionary


gównowacić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgów­no­wa­cić)

 (1.1) wulg. neol. stop­nio­wo ob­ni­żać ja­kość plat­for­ma­at­form lub usług in­ter­ne­to­wych, czę­sto po­przez wyś­wiet­la­nie re­klam, wpro­wa­dza­nie płat­no­ści cy­klicz­nych oraz tre­ści spon­so­ro­wa­nych, w celu zwięk­sze­nia zy­sków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jed­no­cze­śnie to wła­śnie góra tej kon­struk­cji sy­ste­ma­tycz­nie gów­no­wa­ci na­rzę­dzia, od któ­rych dół jest uza­leż­nio­ny. Fe­u­da­ło­wie za­tru­wa­ją­cy włas­ną zie­mię.

 (1.1) Można go bę­dzie spot­kać na kon­fe­ren­cji In­fos­ha­re 2026 w Gdań­sku, gdzie bę­dzie opo­wia­dać o tym, jak wiel­kie firmy tech­no­lo­gicz­ne gów­no­wa­cą in­ter­net.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡuvnɔˈvat͡ɕit͡ɕ, AS: guvnovaćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gówno n., gówniarz mos., gówniara ż., gówniarstwo n.

:: zdrobn. gówienko n.

 przym. gówniany, gównowaty

 przysł. gównianie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgównowacać

Wiktionary


gównozjad

gów­no­jad; wul­gar­nie:
1. osoba za­do­wa­la­ją­ca się naj­gor­szej ja­ko­ści rze­cza­mi, roz­wią­za­nia­mi itp.;
2. ko­pro­fag - zwie­rzę ży­wią­ce się od­cho­da­mi in­nych zwie­rząt


SJP.pl


gózd

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gózd – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin
  • Gózd – wieś w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Gózd – część wsi Borki w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Dmo­sin
  • Gózd – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Bo­ro­wie
  • Gózd – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Koł­biel
  • Gózd – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • Gózd – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Ha­ra­siu­ki
  • Gózd – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. skar­ży­skim, w gmi­nie Łącz­na
  • Gózd – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim
  • Gózd – gro­ma­da w po­wie­cie bia­ło­brze­skim
  • Gózd – gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­skim
  • Gózd – gro­ma­da w po­wie­cie ryc­kim

Wikipedia


gózdzki

→ Gózd; gozdz­ki


SJP.pl


gółka

od­mia­na stor­czy­ka i psze­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. od­mia­na psze­ni­cy ozi­mej o kło­sie be­zost­nym

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gym­na­de­nia|ref=tak., stor­czyk ros­ną­cy w gó­rach, ma­ją­cy pach­ną­ce, zaz­wy­czaj ró­żo­we kwia­ty;

Wiktionary

Gółka ("Gym­na­de­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je 28 ga­tun­ków (two­rzą­cych licz­ne mie­szań­ce). Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je Eu­ro­pę, rejon Ka­u­ka­zu i Azji Mniej­szej po Iran, pół­noc­ną Azję (Sy­be­rię, Mon­go­lię po Sa­cha­lin i Ja­po­nię) oraz ob­szar Chin po Hi­ma­la­je na po­łud­niu (się­ga­jąc po Pa­ki­stan, Nepal i Mjan­mę).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡuwka, AS: guu̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołka

Wiktionary


göring

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert Göring (1895–1966) – nie­miec­ki przed­się­bior­ca, brat Her­man­na Göringa, za­cie­kły an­ty­na­zi­sta
  • Carin Göring (1888–1931) – szwedz­ka ary­sto­krat­ka, żona Her­man­na Göringa
  • Carl Göring (1841–1879) – fi­lo­zof
  • Franz Göring (ur. 1984) – nie­miec­ki nar­ciarz
  • He­in­rich Ernst Göring (1839–1913) – nie­miec­ki praw­nik i dy­plo­ma­ta, oj­ciec Her­man­na Göringa
  • Her­mann Göring (1893–1946) – nie­miec­ki po­li­tyk, na­zi­sta i zbrod­niarz wo­jen­ny
  • Go­ring

Wikipedia


görlitz

[czy­taj: ger­lic] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Görlitz (wym. ; Zhor­jelc) – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, sie­dzi­ba po­wia­tu Görlitz. Do 31 lipca 2008 było mia­stem na pra­wach po­wia­tu. Zlo­ka­li­zo­wa­ne nad Nysą Łu­życ­ką, w za­leż­no­ści od tezy – na Gór­nych Łu­ży­cach lub na Ślą­sku i w ciągu eu­ro­pej­skie­go szla­ku Via Regia.

Wikipedia


göteborczyk

[czy­taj: jo­te­bor­czyk] miesz­ka­niec Göteborga (mia­sta w Szwe­cji)


SJP.pl


göteborg

[czy­taj: jo­te­bo­ri] mia­sto w Szwe­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Szwe­cji, po­ło­żo­ne nad cie­śni­ną Kat­te­gat;

Wiktionary

Göteborg (wym.) – mia­sto w Szwe­cji, po­ło­żo­ne na za­cho­dzie kraju, nad cie­śni­ną Kat­te­gat, u uj­ścia rzeki Göta älv, sto­li­ca re­gio­nu Västra Götaland. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Szwe­cji – 510 491 miesz­kań­ców (30 wrze­śnia 2010), ze­spół miej­ski – 926,7 tys.

W Göteborgu znaj­du­je się sie­dzi­ba kon­cer­nów Volvo AB i SKF.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Sztok­hol­mu i Göteborgu cią­gle się kłócą o to, które z miast jest naj­lep­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. göteborczyk mos., göteborka ż.

 przym. göteborski

Wiktionary


göteborski

[czy­taj: ge­te­bor­ski] przy­miot­nik od: Göteborg (mia­sto w Szwe­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Göteborgu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pły­ną­łem pro­mem do Göteborgu, aby uśmie­chać się do pię­knych göteborskich dziew­cząt i przy­stoj­nych göteborskich męż­czyzn. Ach, göteborczycy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡøːtɛˈbɔrsʲci, AS: göteborsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Göteborg mrz., göteborczyk mos., göteborka ż.

Wiktionary


günter

obce imię mę­skie


SJP.pl


gąbczak

ro­śli­na ziel­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych; luffa; truk­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gąb­czak, gwiaź­dziak wło­so­wa­to­ko­mór­ko­wy (Astro­cy­to­ma pi­lo­cy­ti­cum) – no­wot­wo­ro­wy guz mózgu
  • gąb­czak, truk­wa (Luffa) – ro­dzaj pną­czy z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych
  • gąb­czak (Spon­gi­pel­lis) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny żag­wio­wa­tych

Wikipedia


gąbczastość

→ gąb­cza­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co gąb­cza­ste

Wiktionary

Patrz:

gąbczasty

Powiązane:

 przysł. gąbczasto

 rzecz. gąbkarz mos.

Wiktionary


gąbczasty

po­dob­ny bu­do­wą do gąbki; mięk­ki i po­ro­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy bu­do­wę cha­rak­te­ry­stycz­ną dla gąbki, po­dob­ny do gąbki: po­ro­wa­ty, mięk­ki i sprę­ży­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­so­ka trawa pę­ta­ła nogi bie­gną­cych, coraz wyż­sza, już się­ga­ła po pas, a grunt pod­pły­wał wodą, gąb­cza­sty, grzą­ski.

 (1.1) Wy­ko­pa­nie do­sta­tecz­nie głę­bo­kie­go dołu w gąb­cza­stej gle­bie trwa­ło bar­dzo krót­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃mpˈt͡ʃastɨ, AS: gõmpčasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąbkarz mos., gąbka ż., gąbeczka ż.

 przym. gąbkowy

 przysł. gąbczasto

Wiktionary


gąbczeć

sta­wać się gąb­cza­stym, takim jak gąbka


SJP.pl


gąbeczka

zdrob­nie­nie od: gąbka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: gąbka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃mˈbɛt͡ʃka, AS: gõmbečka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gąbczasty

 rzecz. gąbkarz mos.

Wiktionary


gąbeczkowy

→ gą­becz­ka


SJP.pl

Patrz:

gąbeczka

gąbin

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;

 (1.2) geogr. hist. Gu­siew (nazwa hi­sto­rycz­na mia­sta w Pru­sach, a obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy);

Wiktionary

Gąbin – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­łud­nio­wej czę­ści po­wia­tu płoc­kie­go, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Gąbin. Mia­sto po­ło­żo­ne jest nad rzeką Nidą, nie­da­le­ko Wisły, w od­le­gło­ści około 100 km od War­sza­wy i Łodzi.

Krzy­żu­ją się tu drogi wo­je­wódz­kie z Płoc­ka i Żych­li­na (574) oraz z Łącka i So­cha­cze­wa (577). W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃mbʲĩn, AS: gõmbʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąbinianin m., gąbinianka ż.

 przym. gąbiński

Wiktionary


gąbinianin

miesz­ka­niec Gą­bi­na


SJP.pl


gąbinianka

miesz­kan­ka Gą­bi­na


SJP.pl


gąbiński

zwią­za­ny z Gą­bi­nem, do­ty­czą­cy Gą­bi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gą­bi­nem, do­ty­czą­cy Gą­bi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gąbin mrz.

Wiktionary


gąbka

1. po­ro­wa­ta, wo­do­chłon­na po­du­szecz­ka uży­wa­na prze­de wszyst­kim do mycia;
2. pry­mi­tyw­ne zwie­rzę wie­lo­ko­mór­ko­we ży­ją­ce głów­nie na dnie mórz;
3. prze­sta­rza­le, pie­szczot­li­wie albo żar­to­bli­wie: usta albo twarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) naj­czę­ściej mięk­ki, pian­ko­wy przed­miot wchła­nia­ją­cy wodę, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do utrzy­ma­nia czy­sto­ści ludz­kie­go ciała i przed­mio­tów;

 (1.2) zool. pry­mi­tyw­ne, bezt­kan­ko­we zwie­rzę wodne;

 (1.3) daw. zdrobn. gęba

Wiktionary

Gąbka – przed­miot ma­ją­cy wo­do­chłon­ne wła­ści­wo­ści,

wy­ko­rzy­sty­wa­ny naj­czę­ściej do utrzy­ma­nia czy­sto­ści ludz­kie­go ciała, uży­wa­ny pod­czas ką­pie­li po uprzed­nim na­nie­sie­niu mydła, np. po­przez wcie­ra­nie lub na­no­sze­nie płynu. W mi­nio­nych wie­kach sto­so­wa­no gąbki na­tu­ral­ne, obec­nie zwy­kle wyt­wo­rzo­ne są z ma­te­ria­łów tek­styl­nych, mogą mieć różne kształ­ty, ko­lo­ry i wiel­ko­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uczeń ście­rał ta­bli­cę gąbką.

 (1.2) Jeden niósł lek­kie gąbki, więc kro­czył we­so­ły; / Drugi, na bat nie zwa­żał i wlókł się po­wo­li, / Bo­wiem dźwi­gał cięż­kie paki, / Pełne soli.

 (1.2) Woda z drob­nym po­kar­mem do wnę­trza gąbki wpły­wa za poś­red­nict­wem porów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃mpka, AS: gõmpka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. gąbczastość ż., gąbki lm nm., gąbkarz mos.

:: zdrobn. gąbeczka ż.

 przym. gąbczasty

 rzecz. gęba ż., gębusia ż.

 przym. gębowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gębusia

Wiktionary


gąbkarz

rzad­ko: osoba trud­nią­ca się wy­ła­wia­niem gąbek (pry­mi­tyw­nych zwie­rząt wie­lo­ko­mór­ko­wych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. rzad. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ła­wia­niem gąbek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąbka ż., gąbczastość ż., gąbki lm nm.

:: zdrobn. gąbeczka ż.

 przym. gąbczasty

Wiktionary


gąbki

1. typ osia­dłych bez­krę­gow­ców, uwa­ża­nych za naj­pry­mi­tyw­niej­sze zwie­rzę­ta wie­lo­ko­mór­ko­we;
2. gąbki wa­pien­ne - gro­ma­da zwie­rząt na­le­żą­ca do typu gąbki;
3. gąbki szkla­ne, gąbki szkli­ste - gro­ma­da zwie­rząt na­le­żą­ca do typu gąbki;
4. gąbki po­spo­li­te - gro­ma­da zwie­rząt na­le­żą­ca do typu gąbki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ri­fe­ra|Grant|ref=tak., typ pry­mi­tyw­nych, bezt­kan­ko­wych zwie­rząt wy­łącz­nie wod­nych, obej­mu­ją­cy około 9 ty­się­cy poz­na­nych dotąd ga­tun­ków;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: gąbka

Wiktionary

Nie mylić z: Gąbka.

Gąbki (Po­ri­fe­ra) – typ pry­mi­tyw­nych, bezt­kan­ko­wych zwie­rząt wy­łącz­nie wod­nych (naj­czę­ściej mor­skich), osia­dłych, zwy­kle ko­lo­nij­nych, o nie­re­gu­lar­nym i naj­czę­ściej zmien­nym kształ­cie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się bra­kiem sy­me­trii. Gąbki na­le­żą do naj­star­szych zwie­rząt: zbli­żo­ne do nich formy wy­stę­po­wa­ły już 760 mi­lio­nów lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­wąt­pli­wie gąbki znane są od po­cząt­ku kam­bru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąbkarz mos., gąbka ż.

 przym. gąbkowy

Wiktionary


gąbkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem gąbkę, po­ro­wa­ty, miek­ki; gąb­cza­sty


SJP.pl


gąbkowiec

ro­dzaj grzy­bów z rzędu żag­wiow­ców


SJP.pl


gąbkowy

→ gąbka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy gąbek, wy­ko­na­ny z gąbek

Wiktionary

Patrz:

gąbka

Powiązane:

 rzecz. gąbka ż., gąbki lm nm.

 przym. gąbczasty

Wiktionary


gądecki

naz­wi­sko


SJP.pl


gądek

naz­wi­sko


SJP.pl

Gądek – osada kra­jeń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


gądka

naz­wi­sko


SJP.pl


gądziel

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny war­go­wych; dą­brów­ka


SJP.pl


gądów

Gądów (niem. "Pol­nisch Gan­dau", od 1889 "Alt Gan­dau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Do 31 grud­nia 2024 in­te­gral­ną część miej­sco­wo­ści sta­no­wił przy­sió­łek Jasz­kot­le.

Wikipedia


gągała

naz­wi­sko


SJP.pl


gągoł

ptak z ro­dzi­ny ka­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. gnia­zdu­ją­cy w dziu­plach ga­tu­nek kacz­ki;

Wiktionary

Gągoł, gągoł krzy­kli­wy ("Bu­cep­ha­la clan­gu­la") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści wę­drow­ne­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ŋɡɔw, AS: gõŋgou̯

Wiktionary


gągołek

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­cep­ha­la al­be­o­la|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych za­miesz­ku­ją­cy kon­ty­nent ame­ry­kań­ski;

Wiktionary

Gą­go­łek ("Bu­cep­ha­la al­be­o­la") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) gągoł mzw.

Wiktionary


gągulski

naz­wi­sko


SJP.pl


gągół

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. zob. gągoł.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Winne były zwie­rzę­ta, i duże i małe, kojot, tapir, szla­char, za­skro­niec i gągół. (P. Czer­niaw­ski: Popol Vuh)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ŋɡuw, AS: gõŋguu̯

Wiktionary


gąsawa

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Gą­sa­wa – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Gą­sa­wa. Leży nad je­zio­rem Gą­saw­skim.

Gą­sa­wa uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1388 roku. Zde­gra­do­wa­na do rangi wsi 13 czerw­ca 1934 w związ­ku z re­for­mą ad­mi­ni­stra­cyj­ną II RP, sta­jąc się przej­ścio­wo wiej­ską gminą jed­nost­ko­wą.

Wikipedia


gąsawianin

miesz­ka­niec Gą­sa­wy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gąsawianka

miesz­kan­ka Gą­sa­wy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gąsawski

→ Gą­sa­wa


SJP.pl

Patrz:

Gąsawa

gąsecki

naz­wi­sko


SJP.pl


gąseczka

zdrob­nie­nie od: gąska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: gąska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃w̃ˈsɛt͡ʃka, AS: gõũ̯sečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęsiówka ż., gęś ż.

Wiktionary


gąsewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. skó­rza­ny łącz­nik bi­ja­ka z trzy­ma­kiem w ce­pach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gązwa ż.

Wiktionary


gąsewo

Zo­bacz też: Gą­se­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Gą­se­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bo­dza­nów.

W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


gąsienica

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. larwa mo­ty­la; także każdy owad o wielu od­nó­żach i bez skrzy­deł;

 (1.2) mot. techn. me­ta­lo­wa taśma umie­szcza­na na spo­dzie niek­tó­rych po­ja­zdów za­stę­pu­ją­ca koła i umoż­li­wia­ją­ca im po­ru­sza­nie się w trud­nym te­re­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gą­sie­ni­ca (larwa)
  • Gą­sie­ni­ca – ele­ment na­pę­du gą­sie­ni­co­we­go
  • Gą­sie­ni­ca – po­pu­lar­ne na Pod­ha­lu naz­wi­sko, wy­stę­pu­ją­ce zaz­wy­czaj z przy­dom­kiem na przy­kład „Gą­sie­ni­ca Krzep­tow­ski”
  • Gą­sie­ni­ca (film)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po li­ściu cho­dzi­ła jakaś obrzyd­li­wa gą­sie­ni­ca.

 (1.2) Wy­buch miny usz­ko­dził gą­sie­ni­cę czoł­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ˈɲit͡sa, AS: gõũ̯śė̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąsienicznik mzw., gąsieniczniki lm nm., gąsienicznikowate lm nm.

:: zdrobn. gąsieniczka ż.

 przym. gąsienicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gónsióna

Wiktionary


gąsienicojad

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny lisz­ko­ja­dów


SJP.pl


gąsienicowaty

po­dob­ny z wy­glą­du do gą­sie­ni­cy


SJP.pl


gąsienicowy

przy­miot­nik od: gą­sie­ni­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gą­sie­ni­cą (larwa owada), do­ty­czą­cy gą­sie­ni­cy

 (1.2) zwią­za­ny z gą­sie­ni­cą (sta­lo­wą taśmą), do­ty­czą­cy gą­sie­ni­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔ̃w̃ɕɛ̇̃ɲiˈt͡sɔvɨ, AS: gõũ̯śė̃ńicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąsienica ż., gąsieniczka ż., gąsienicznik m.

Wiktionary


gąsieniczka

1. mała gą­sie­ni­ca;
2. zdrob­nie­nie od: gą­sie­ni­ca


SJP.pl


gąsieniczkowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych; gą­sie­nicz­ni­ko­wa­te


SJP.pl


gąsieniczkowaty

o ce­chach gą­sie­nicz­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


gąsienicznik

owad pa­so­żyt­ni­czy z ro­dzi­ny błon­kó­wek


SJP.pl


gąsienicznikowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych; gą­sie­nicz­ko­wa­te


SJP.pl

Gą­sie­nicz­ni­ko­wa­te (Ich­ne­u­mo­ni­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych li­czą­ca ok. 30 tys. ga­tun­ków, w Pol­sce wy­stę­pu­je ok. 3200.

Owady do­ro­słe żywią się nek­ta­rem i pył­kiem kwia­to­wym, larwy są pa­ra­zy­to­i­da­mi larw in­nych owa­dów. Sa­mi­ce gą­sie­nicz­ni­ków mają po­kła­deł­ko, przy po­mo­cy któ­re­go umie­szcza­ją jaja wew­nątrz ciał ofiar.

Wikipedia


gąsienicznikowaty

o ce­chach gą­sie­nicz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


gąsieniczy

prze­sta­rza­le: gą­sie­ni­co­wy


SJP.pl


gąsienicówka

po­tocz­nie: urzą­dze­nie po­ru­sza­ją­ce się na gą­sie­ni­cach


SJP.pl


gąsiewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gąsień

ro­śli­na śró­dziem­no­mor­ska z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


SJP.pl


gąsionka

daw­niej: sto­krot­ka


SJP.pl


gąsior

1. sa­miec gęsi; gę­sior
2. ro­dzaj da­chów­ki w kształ­cie ko­ryt­ka, słu­żą­ca do kry­cia ka­le­nic i grzbie­tów da­chów;
3. duże szkla­ne na­czy­nie, w któ­rym prze­cho­wu­je się wino lub sok;
4. w daw­nej Pol­sce: kłoda drew­nia­na krę­pu­ją­ca ręce i szyję ska­za­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. sa­miec gęsi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pę­ka­te na­czy­nie szkla­ne z wąską szyj­ką słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów oraz do pro­duk­cji win lub na­le­wek;

 (2.2) bud. ro­dzaj da­chów­ki;

 (2.3) hist. na­rzę­dzie, w któ­rym umie­szcza­no ręce i szyję w celu wy­mie­rze­nia kary;

 (2.4) cho­re­ogr. etn. ślą­ski ta­niec lu­do­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gą­sior – sa­miec gęsi
  • gą­sior – ele­ment po­kry­cia da­cho­we­go
  • gą­sior – duże na­czy­nie ze szkła przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów
  • gą­sior – przy­rząd do wy­ko­ny­wa­nia kary
  • Gą­sior – część mia­sta Wołów
  • Gą­sior – osada leśna w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Je­miel­no
  • Gą­sior – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzbi­ja się ku­rza­wa na pia­szczy­stej dro­dze, wrzask gęsi mie­sza się z po­krzy­ki­wa­niem pa­stusz­ków, kla­ska­nie bi­czów roz­le­ga się sze­ro­ko w po­wie­trzu, a nad całym tym gwa­rem pa­nu­je prze­raź­li­wy krzyk soł­ty­so­we­go gą­sio­ra, który idzie, ma­cha­jąc skrzy­dła­mi, przed sta­dem jakby wódz przed woj­skiem.

 (2.1) Zu­peł­nie szpet­ne były pudła i pu­deł­ka, które ści­śle przy sobie na pół­kach sto­jąc, okry­wa­ły ścia­ny pstro­ka­ciz­ną barw wy­bla­kłych lub za­śnie­dzia­łych, lecz prze­wyż­sza­ły je w szpet­no­ści butle, bu­tel­ki, gą­sio­ry i słoje, pły­na­mi ko­lo­rów ni­ja­kich na­peł­nio­ne, a okry­wa­ją­ce stoły, na któ­rych je­szcze wię­dły cy­try­ny, gniły jabł­ka, czer­stwia­ły bułki i spa­lo­ną żół­to­ścią od pstre­go tła odz­na­cza­ły się aż ku brud­nej po­dło­dze zwie­sza­ją­ce się wień­ce ob­wa­rzan­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃w̃ɕɔr, AS: gõũ̯śor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąsię n., gęsina ż.

:: zdrobn. gąsiorek m.

:: fż. gęś ż.

 przym. gąsiorowy, gęsi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. war. gęsior

 (2.1) bania, baniak

Wiktionary


gąsiorek

1. zdrob­nie­nie od: gą­sior;
2. nie­wiel­ki ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny dzierz­bo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: gą­sior

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­nius col­lu­rio|L.|ref=tak., nie­wiel­ki ptak z ro­dzi­ny dzierzb, o rdza­wo­brą­zo­wym ubar­wie­niu i cha­rak­te­ry­stycz­nym dla samca czar­nym pasku przez oko, a u sa­mi­cy brą­zo­wej pla­ma­a­mie za okiem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zdrobn. od: gą­sior

 (2.2) małe pę­ka­te na­czy­nie z wąską szyj­ką

Wiktionary

Gą­sio­rek, dzierz­ba gą­sio­rek ("La­nius col­lu­rio") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny dzierzb (La­nii­dae). Za­miesz­ku­je Eu­ro­pę i Azję, zi­mu­je w Afry­ce. W Pol­sce licz­ny ptak lę­go­wy. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. dzierzba gąsiorek

Wiktionary


gąsiorkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gąsiorowaty

po­dob­ny z wy­glą­du do gą­sio­ra


SJP.pl


gąsiorowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Gą­sio­row­ski (1910–1980), ps. scen. Gar­czyń­ski, ps. lit. Almir – aktor, re­ży­ser, dy­rek­tor i kie­row­nik te­a­tru, adap­ta­tor, autor słu­cho­wisk ra­dio­wych
  • An­drzej Gą­sio­row­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Gą­sio­row­ski (1787–1858) – ofi­cer na­po­le­oń­ski
  • Grze­gorz Gą­sio­row­ski (ur. 1954) – dzia­łacz spor­to­wy
  • Ja­nusz Gą­sio­row­ski (1889–1949) – ge­ne­rał
  • Ka­zi­mierz Gą­sio­row­ski (1928–2000) - pla­styk
  • Krzysz­tof Gą­sio­row­ski (1935–2012) – poeta
  • Lud­wik Gą­sio­row­ski (1807–1863), le­karz
  • Ma­ciej Gą­sio­row­ski (?–1725) – kasz­te­lan ino­wroc­ław­ski
  • Na­po­le­on Gą­sio­row­ski (1876–1941) – bak­te­rio­log
  • Sta­ni­sław Gą­sio­row­ski (1897–1962) – ar­che­o­log
  • Wac­ław Gą­sio­row­ski (1869–1939) – pi­sarz

Wikipedia


gąsiorowy

→ gą­sior


SJP.pl

Patrz:

gąsior

gąsiorski

naz­wi­sko


SJP.pl


gąsiątko

pis­klę gęsi; gąsię; gęsię


SJP.pl


gąsię

pis­klę gęsi; gęsię; gą­siąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. pis­klę gęsi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃w̃ɕɛ, AS: gõũ̯śe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęsiówka ż., gęsina ż., gęś ż., gąsior m.

 przym. gęsi

 przysł. gesięgo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gąsiątko, gąska

Wiktionary


gąska

1. mała gęś; zdrob­nie­nie od: gęś;
2. lek­ce­wa­żą­co o ko­bie­cie ogra­ni­czo­nej umy­sło­wo, na­iw­nej;
3. póź­no­je­sien­ny grzyb ja­dal­ny z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych; zie­lon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: gęś

 (1.2) mykol. grzyb z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­cho­lo­ma|ref=tak.;

 (1.3) techn. hutn. pół­wy­rób hut­ni­czy od­le­wa­ny z su­rów­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­rot­ka Ma­ry­sia pasła gąski na łące.

 (1.2) Wy­bra­li­śmy się do lasu na gąski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃w̃ska, AS: gõũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gęś.

Wiktionary


gąskowate

o ce­chach gą­sko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Gą­sko­wa­te ("Tri­cho­lo­ma­ta­ce­ae" R. Heim ex Po­u­zar) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").

Wikipedia


gąskowaty

o ce­chach gą­sko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


gąsocin

Gą­so­cin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Sońsk.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gą­so­cin. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


gąsowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paweł Gą­sow­ski (Gąs­sow­ski) – pol­ski żoł­nierz, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Piotr Gą­sow­ski – pol­ski aktor i pre­zen­ter
  • To­masz Gą­sow­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Gąs­sow­ski

Wikipedia


gąssowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Gąs­sow­ski – pol­ski aktor
  • Alek­san­der Józef Gąs­sow­ski – pod­ko­mo­rzy biel­ski, cho­rą­ży biel­ski, stol­nik biel­ski, pod­sta­ro­ści i sę­dzia grodz­ki brań­ski, pi­sarz grodz­ki brań­ski
  • An­zelm Ka­zi­mierz Gąs­sow­ski – pod­cza­szy biel­ski, pi­sarz grodz­ki brań­ski, bur­gra­bia biel­ski.
  • Sta­ni­sław Gąs­sow­ski – major ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go.
  • Jerzy Gąs­sow­ski – pol­ski ar­che­o­log
  • Ma­u­ry­cy Gąs­sow­ski – puł­kow­nik ka­wa­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Paweł Gąs­sow­ski (Gą­sow­ski) – pol­ski żoł­nierz, dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • To­masz Gąs­sow­ski – muzyk, kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny i fil­mo­wy
  • Wac­ław Gąs­sow­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta,
  • Woj­ciech Gąs­sow­ski – pol­ski pio­sen­karz, gi­ta­rzy­sta i kom­po­zy­tor
  • Woj­ciech Gąs­sow­ski – pol­ski lek­tor, spi­ker oraz dzien­ni­karz i ko­men­ta­tor do­ku­men­tu fil­mo­we­go.

Wikipedia


gąszcz

1. gęste sku­pi­sko ro­ślin; gę­stwi­na, gąszcz (r. żeń­ski);
2. na­gro­ma­dze­nie osób lub rze­czy w jed­nym miej­scu; gę­stwi­na;
3. nad­mier­na i nie­u­po­rząd­ko­wa­na ilość ja­kichś in­for­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski

 (1.1) gęste sku­pie­nie drzew lub krze­wów

 (1.2) kulin. gęsty sos po­cho­dze­nia in­dyj­skie­go, owo­co­wo-wa­rzyw­ny, na bazie octu lub wina, czę­sto z do­dat­kiem ro­dzy­nek, śli­wek lub fig

 (1.3) przen. nie­u­po­rząd­ko­wa­ne zbio­ro­wi­sko przed­mio­tów, osób, fak­tów, zja­wisk

Wiktionary

Gąszcz – pol­ski te­le­wi­zyj­ny film fa­bu­lar­ny z 1974 r., w re­ży­se­rii An­drze­ja Ko­ni­ca. Film ten na­le­ży do cyklu "Naj­waż­niej­szy dzień życia".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃w̃ʃt͡ʃ, AS: gõũ̯šč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęstość ż., gęstwina ż., gęstnienie n., gąszczak m., Gąszczówka ż., Gąszcze nmos., Gąszczyk m./ż., gąszczaki nmos., zagęstnik mrz.

:: zdrobn. gąszczyk m.

 czas. zagęścić, gęstnieć ndk.

 przym. gęsty, gęstawy

 przysł. gęsto, gęstawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gęstwina

 (1.2) czatnej, chutney

Wiktionary


gąszczak

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


gąsówka

ro­dzaj grzy­bów pod­staw­ko­wych z rzędu bedł­kow­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gą­sów­ka – ro­dzaj grzy­ba z ro­dzi­ny gą­sko­wa­tych
  • Gą­sów­ka – wieś woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Tar­no­wiec
  • Gą­sów­ka – część wsi Stara Gąska w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin
  • Gą­sów­ka-Olek­sin, Gą­sów­ka-Osse, Gą­sów­ka-Skwar­ki, Gą­sów­ka-So­ma­chy

Wikipedia


gązewka

zdrob­nie­nie od: gązwa


SJP.pl


gązewnik

ro­śli­na z ro­dzi­ny gą­zew­ni­ko­wa­tych, pół­pa­so­żyt na ga­łę­ziach drzew


SJP.pl

Gą­zew­nik ("Lo­rant­hus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny gą­zew­ni­ko­wa­tych ("Lo­rant­ha­ce­ae"). Daw­niej za­li­cza­no tu nawet ok. 500 ga­tun­ków roz­prze­strze­nio­nych głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej, ale współ­cze­śnie kla­sy­fi­ko­wa­ne są one w odręb­ne ro­dza­je, a tu za­li­cza się tylko dwa ga­tun­ki.

Wikipedia


gązewnikowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych pa­so­ży­tu­ją­cych na drze­wach, zwła­szcza na dę­bach


SJP.pl

Gą­zew­ni­ko­wa­te ("Lo­rant­ha­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu san­da­łow­ców li­czą­ca 77 ro­dza­jów i ok. 950 ga­tun­ków. Cen­trum wy­stę­po­wa­nia przed­sta­wi­cie­li ro­dzi­ny sta­no­wi pół­ku­la po­łud­nio­wa i stre­fa tro­pi­ków. Naj­da­lej na pół­noc się­ga­ją do Mek­sy­ku, Eu­ro­py po­łud­nio­wej i Ja­po­nii.

Wikipedia


gązewnikowaty

o ce­chach gą­zew­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


gązwa

1. wią­za­nie skó­rza­ne łą­czą­ce dzier­żak z bi­ja­kiem u cepa;
2. w uprzę­ży wołów: że­laz­na klam­ra łą­czą­ca jarz­mo z dysz­lem;
3. pętla rze­mien­na przy cho­mą­cie;
4. po­łą­cze­nie prze­gu­bo­we dwu sztang na­pę­do­wych w kie­ra­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. roln. część cepa, rze­mien­ny ele­ment łą­czą­cy bijak z dzier­ża­kiem

 (1.2) daw. roln. w uprzę­ży wołów: że­laz­na klam­ra łą­czą­ca jarz­mo z dysz­lem

 (1.3) rze­mien­na pętla przy cho­mą­cie

Wiktionary

Gązwa (niem. "Gons­wen", 1938–1945 "Gan­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Nazwa miej­sco­wo­ści po­cho­dzi od naz­wi­ska Jana Gązwy, za­ło­ży­cie­la wsi. Pier­wot­nie wieś miała kształt uli­ców­ki, póź­niej jed­nak, po se­pa­ra­cji grun­tów wiej­skich, pow­sta­ły ko­lo­nie w roz­pro­szo­nej za­bu­do­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cep zbu­do­wa­ny jest z dwóch kijów: dzier­ża­ka (dłuż­sze­go) i bi­ja­ka (krót­sze­go), po­łą­czo­nych rze­mie­niem (zwa­nym gązwą, gac­kiem lub ka­pi­cą) lub me­ta­lo­wym prze­gu­bem (zwa­nym ósem­ką).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃w̃zva, AS: gõũ̯zva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gązwia ż., Gązwa ż.

:: zdrobn. gązewka ż., białystok|gąsewka. ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gązwia

Wiktionary


gąść

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. grać (na har­fie, na du­dach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Apol­lo gądł na lutni, a bo­gi­nie mu przyś­pie­wa­wa­ły. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: gõũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gędzić ndk., gądać ndk., gędlić ndk.

 przym. gędziebny, gędcowy, gędziecki

 rzecz. gędźbiarz mos., gędźba ż., gędziec m., gędca m., gędzenie n., gędzienie n., gęśle

Wiktionary


gę

wyraz na­śla­du­ją­cy głos gęsi; zwy­kle pow­ta­rza­ny


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy gę­ga­nie gęsi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gęgać

 rzecz. gęganie

Wiktionary


gęba

po­tocz­nie:
1. twarz czło­wie­ka;
2. usta; ko­pa­ra;
3. pysk u zwie­rząt;
4. osoba bę­dą­ca na czy­imś utrzy­ma­niu;
5. wi­ze­ru­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. anat. usta

 (1.2) pot. twarz czło­wie­ka lub pysk zwie­rzę­cia

 (1.3) pot. osoba bę­dą­ca na czy­imś utrzy­ma­niu, osoba do wy­kar­mie­nia

 (1.4) pot. niez­god­ny ze sta­nem fak­tycz­nym spo­sób, w jaki ktoś lub coś jest od­bie­ra­ne i oce­nia­ne; fał­szy­wy wi­ze­ru­nek

 (1.5) łow. pysk żubra, mu­flo­na, ko­zi­cy oraz zwie­rzy­ny pło­wej

Wiktionary

Gęba – klub stu­denc­ki w Zie­lo­nej Górze dzia­ła­ją­cy od 1984.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z ot­war­tą gębą wy­glą­da­my nie­po­waż­nie.

 (1.1) Się­gnę­ła do łyż­ni­ka, wzię­ła ko­pyść i w ogniu nią grze­bać za­czę­ła, aż chło­pa­ki gęby na nią po­roz­dzia­wia­ły jako wrony (…)

 (1.2) (…) Cygan jako Cygan, czar­ny na gębie (…)

 (1.3) Ale ryb dla tylu gęb nie star­czy (…)

 (1.4) Nie ma uciecz­ki przed gębą, jak tylko w inną gębę, a przed czło­wie­kiem schro­nić się można je­dy­nie w ob­ję­cia in­ne­go czło­wie­ka.

 (1.4) (…) Wła­śnie wtedy dzien­ni­ka­rze, nie do końca za­słu­że­nie, przy­pra­wi­li mi gębę roz­ra­bia­ki, która przyl­gnę­ła do mnie na dobre i to­wa­rzy­szy­ła mi przez dłu­gie lata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃mba, AS: gẽmba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gębacz m., pragęba ż.

:: zdrobn. gębusia ż.

 czas. gębować

 przym. gębowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. jadaczka, kopara, usta

 (1.2) pysk, morda, ryj

 (1.4) wizerunek

Wiktionary


gębacz

ryba ak­wa­rio­wa z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ryba in­ku­bu­ją­ca ikrę (a czę­sto także na­ry­bek) w jamie gę­bo­wej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. ten kto ma wiel­kie usta, wy­dat­ne wargi

 (2.2) przest. ten kto dużo i gło­śno mówi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęba ż.

 przym. gębowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyszczak

 (2.2) gardłacz, krzykacz, pyskacz

Wiktionary


gębal

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­szcza­ków


SJP.pl


gębala

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­szcza­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Gę­ba­la – pol­ska nar­ciar­ka, olim­pij­ka
  • An­to­ni Gę­ba­la – pol­ski le­karz
  • Ka­ta­rzy­na Gę­ba­la – pol­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Ma­ciej Gę­ba­la – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Sta­ni­sław Gę­ba­la – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, ofi­cer służb bez­pie­czeń­stwa
  • Sta­ni­sław Gę­ba­la – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk
  • To­masz Gę­ba­la – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Wie­sław Gę­ba­la – pol­ski bie­gacz nar­ciar­ski i tre­ner, olim­pij­czyk

Wikipedia


gębarowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gębczyce

Gęb­czy­ce ( Gep­pers­dorf) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Strze­lin.

Wieś uli­ców­ka w do­li­nie Po­gród­ki, od­da­lo­na o 3 km na po­łud­nio­wy wschód od Bia­łe­go Ko­ścio­ła. Wy­mie­nio­na po raz pier­wszy w 1316 roku. Do XVII w. ale­ża­ła do opact­wa w Hen­ry­ko­wie.

Wikipedia


gębica

naz­wi­sko


SJP.pl


gębice

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gę­bi­ce – część mia­sta Ozor­ków
  • Gę­bi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Strze­lin
  • Gę­bi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Gę­bi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Gę­bi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Trze­bie­chów
  • Gę­bi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków
  • Gę­bi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Pę­po­wo
  • Gę­bi­ce – część wsi Godów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów
  • Gę­bi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie czarn­kow­skim
  • Gę­bi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mo­gi­leń­skim
  • Gę­bi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie strze­liń­skim
  • Gę­bi­ce – dawna gmina

Wikipedia


gębicki

przy­miot­nik od: Gę­bi­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Lech Gę­bic­ki (ur. 1951) – pol­ski che­mik, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Jerzy Ma­rian Gę­bic­ki (ur. 1947) – pol­ski che­mik, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Sta­ni­sław Gę­bic­ki (ur. 1945) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki

Wikipedia


gębik

naz­wi­sko


SJP.pl


gębka

1. rzad­kie okre­śle­nie ust;
2. prze­sta­rza­łe: gąbka


SJP.pl


gębobicie

po­spo­li­cie: bójka, bicie po twa­rzy; mor­do­bi­cie


SJP.pl


gębować

prze­sta­rza­łe: mówić o czymś dużo i gło­śno; gar­dło­wać


SJP.pl


gębowy

do­ty­czą­cy gęby, zwią­za­ny z gębą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z po­bie­ra­niem po­kar­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krę­go­u­ste mają otwór gę­bo­wy w kształ­cie okrą­głej przys­saw­ki.

 (1.1) Czę­ścio­wo stra­wio­ny po­karm po­wra­ca z żo­łąd­ka prze­żu­wa­cza do jamy gę­bo­wej, by być prze­żu­tym je­szcze raz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gębacz mzw./mos., gęba ż., gębusia ż.

Wiktionary


gębski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Be­ne­dykt Gęb­ski (1845–1930) – pod­po­rucz­nik, we­te­ran pow­sta­nia stycz­nio­we­go.
  • Józef Gęb­ski (ur. 1939) – pol­ski sce­na­rzy­sta i re­ży­ser fil­mo­wy.

Wikipedia


gębula

pie­szczot­li­wie: gęba, buzia, twarz; gę­bu­sia


SJP.pl


gębuleńka

zdrob­nie­nie od: gę­bu­la


SJP.pl


gębura

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Gę­bu­ra – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mi­chał Gę­bu­ra – pol­ski pił­karz
  • Rafał Gę­bu­ra – pol­ski dzien­ni­karz, yo­u­tu­ber

Wikipedia


gębusia

pie­szczot­li­wie: gęba, buzia, twarz; gę­bu­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od gęba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃mˈbuɕa, AS: gẽmbuśa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęba ż.

 przym. gębowy

Wiktionary


gędziec

daw­niej:
1. gra­jek, mu­zy­kant; gądka, gądek, gędź­biarz;
2. po­e­tyc­ko: poeta, pie­śniarz, śpie­wak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gra­jek, mu­zy­kant

 (1.2) dziś poet. zob. ła­będź.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃ɲd͡ʑɛt͡s, AS: gẽńʒ́ec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gędzić, gąść

 rzecz. gędźbiarz mos., gędźba ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gędźbiarz

Wiktionary


gędzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. grać na har­fie lub du­dach da­ta­def|od XVII w.}}

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dał wieszcz­bia­rzo­wi znak, żeby gę­dził.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: gẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gędźba ż., gędźbiarz m., gędziec m., gęśle

 czas. gąść

Wiktionary


gędźba

1. po­e­tyc­ko: mu­zy­ka to­wa­rzy­szą­ca re­cy­ta­cji lub śpie­wo­wi;
2. dawny, lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy; gęśl, gęśle, gędź­by;
3. rza­dziej: mu­zy­kan­ci, graj­ko­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. śrpol. dziś poet. mu­zy­ka, gra na in­stru­men­cie; Glo­ger.

 (1.2) stpol. śrpol. muz. zob. gęśle.

 (1.3) daw. rzad. graj­ko­wie, mu­zy­kan­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cmen­tarz jakby się na­peł­niał cie­nia­mi… tłu­mem widm… gą­szczem mrocz­nych za­ry­sów… gędź­bą roz­ję­czo­nych a ci­chych gło­sów… […]

 (1.3) A że w izbie miej­sca wkrót­ce nie stało, chłop­cy i dziew­czę­ta koło wied­li w pod­wór­ku, gdzie i gędź­ba usia­dła na przy­zbie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃ɲd͡ʑba, AS: gẽńʒ́ba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gędźbiarz m., gędzenie n., gędziec m., gęśle

 czas. gędzić ndk., gąść ndk.

 przym. gędziebny

Wiktionary


gędźbiarz

daw­niej: gra­jek, mu­zy­kant; gądka, gądek, gę­dziec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gra­jek, mu­zy­kant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gędźba ż., gędziec mos./mzw., gęśle nmos.

 czas. gąść ndk.

Wiktionary


gędźby

dawny, lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy; gęśl, gęśle, gędź­ba


SJP.pl


gęg

od­głos wy­da­wa­ny przez gęsi; gęgot; gę­ga­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) głos wy­da­wa­ny przez gęsi i kacz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęganie n.

 czas. gęgać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gęganie, gęgot

Wiktionary


gęgacz

czło­wiek, który bar­dzo dużo mówi


SJP.pl


gęganie

1. o gę­siach: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie głos, gęgot; gę­go­tać;
2. rzad­kie:
a) mówić przez nos, nie­wy­raź­nie;
b) gadać bez sensu albo nie­cie­ka­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go głosu przez gęsi

 (1.2) pot. mó­wie­nie w spo­sób bez­myśl­ny albo nudny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęg m., gęgot m., gęgawa ż., gęgacz m., gęgotanie n., gęgnięcie n., zagęganie n.

 czas. gęgać ndk., gęgotać ndk., gęgnąć dk.

 przym. gęgliwy, gęgotliwy

 wykrz. gę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gęg, gęgot, gęgotanie

Wiktionary


gęgawa

ga­tu­nek dzi­kiej gęsi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Anser anser|ref=tak., po­spo­li­ty ga­tu­nek gęsi, gnia­zdu­ją­cy rów­nież w Pol­sce, przo­dek gęsi do­mo­wej;

Wiktionary

Gę­ga­wa, gęś gę­ga­wa ("Anser anser") – ga­tu­nek du­że­go, wę­drow­ne­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Przo­dek gęsi do­mo­wej, od któ­rej jest nieco mniej­sza. Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję. Zi­mu­je głów­nie w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go oraz w środ­ko­wej, po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji. Tylko gę­ga­wy z Wiel­kiej Bry­ta­nii nie mi­gru­ją. Prze­lo­ty w lutym–marcu i wrze­śniu–li­sto­pa­dzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ŋˈɡava, AS: gẽŋgava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęganie n.

 czas. gęgać

Wiktionary


gęgać

1. o gę­siach: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie głos, gęgot; gę­go­tać;
2. rzad­kie:
a) mówić przez nos, nie­wy­raź­nie;
b) gadać bez sensu albo nie­cie­ka­wie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. gę­gnąć)

 (1.1) o gę­siach: wy­da­wać głos

 (1.2) pot. mówić bez­myśl­nie albo nudno

 (1.3) gwara ra­dio­wa: mówić do mi­kro­fo­nu, pro­wa­dzić au­dy­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pro­ce­du­ra zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na w celu uni­knię­cia pre­ten­sji ze stro­ny tych gę­ga­ją­cych se­na­to­rów, któ­rzy twier­dzą, że flota po­peł­nia zbrod­nie wo­jen­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃ŋɡat͡ɕ, AS: gẽŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęg m., gęgot m., gęgawa ż., gęgacz m., gęganie n., gęgotanie n., gęgnięcie n., zagęganie n.

 czas. gęgnąć dk., zagęgać dk., gęgotać ndk.

 przym. gęgliwy, gęgotliwy

 wykrz. gę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gęgotać

Wiktionary


gęgliwy

gę­ga­ją­cy, przy­po­mi­na­ją­cy gę­ga­nie


SJP.pl


gęgnięcie

1. o gę­siach: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie głos, gęgot;
2. rzad­kie:
a) po­wie­dzieć coś przez nos, nie­wy­raź­nie;
b) po­wie­dzieć coś bez­sen­sow­ne­go albo nie­cie­ka­we­go


SJP.pl


gęgnąć

1. o gę­siach: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie głos, gęgot;
2. rzad­kie:
a) po­wie­dzieć coś przez nos, nie­wy­raź­nie;
b) po­wie­dzieć coś bez­sen­sow­ne­go albo nie­cie­ka­we­go


SJP.pl


gęgot

głos gęsi; gęg; gę­ga­nie


SJP.pl


gęgotać

o gę­siach: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sie­bie głos, gęgot; gęgać


SJP.pl


gęgotek

naz­wi­sko


SJP.pl


gęsi

zwią­za­ny z gęsią, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gęsi, po­cho­dzą­cy od gęsi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gęsią, do­ty­czą­cy gęsi

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do gęsi, bę­dą­cy jej włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) taki jak u gęsi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gęsi

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D., C., Ms. i W. lp.; M., D., B. i W. lm. od: gęś

Wiktionary

Gęsi, gę­sio­wa­te (An­se­ri­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Obej­mu­je ga­tun­ki wodne, za­miesz­ku­ją­ce cały świat, poza An­tark­ty­dą. Te duże ptaki (najm­niej­sze mają 50 cm dłu­go­ści i 1 kg masy) cha­rak­te­ry­zu­ją się bra­kiem róż­nic w ubar­wie­niu mię­dzy sam­cem i sa­mi­cą.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Na pod­wór­ku było pełno gę­sich piór.

 (2.1) A nie­chaj na­ro­do­wie wżdy po­stron­ni znają, • Iż Po­la­cy nie gęsi, iż swój język mają!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃w̃ɕi, AS: gẽũ̯śi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęś ż., gąsię n., gąsior mrz., gęsina ż., gęsiarz mos./mzw., gęsiarka ż., gęsiareczka ż., gęśle nmos.

 przysł. gęsiego

Wiktionary


gęsiareczka

→ gę­sia­rek; pa­stusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: gę­siar­ka

Wiktionary

Gę­sia­recz­ka ("Die Gänsemagd") – nie­miec­ka baśń lu­do­wa spi­sa­na po raz pier­wszy przez braci Grimm, wcho­dzą­ca w skład dru­gie­go tomu ich zbio­ru "Baśni" wy­da­ne­go w 1815 roku (tom 2, nr 89).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gęś ż., gąska ż., gąsior m., gęsię n., gęsina ż., gęsiarstwo n., gęsiówka ż., gęsiarz m., gęsiarka ż.

:: fm. gęsiarek m.

 przym. gęsi, gęsiarski

 przysł. gęsiego

Wiktionary


gęsiarek

daw­niej: chło­piec zaj­mu­ją­cy się pa­sa­niem gęsi; pa­stu­szek


SJP.pl


gęsiarka

daw­niej: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pa­sa­niem gęsi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. dziew­czy­na, która zaj­mu­je się pa­sie­niem gęsi

 (1.2) kulin. duża, owal­na bryt­fan­na z po­kry­wą, taka aby po­mie­ścić pie­czo­ną gęś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gę­siar­ka (obraz An­to­nie­go Gra­ma­ty­ki)
  • Gę­siar­ka (obraz Ro­ma­na Ko­cha­now­skie­go)
  • Gę­siar­ka (obraz Woj­cie­cha Kos­sa­ka)
  • Gę­siar­ka (obraz Jó­ze­fa Ra­pac­kie­go)
  • Gę­siar­ka (obraz Con­stan­ta Tro­y­o­na)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gęś ż., gąska ż., gąsior m., gęsię n., gęsina ż., gęsiarstwo n., gęsiówka ż.

:: zdrobn. gęsiareczka ż.

:: fm. gęsiarz m., gęsiarek m.

 przym. gęsi, gęsiarski

 przysł. gęsiego

Wiktionary


gęsiarnia

po­mie­szcze­nie dla gęsi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li gęsi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gę­siar­nia – część wsi w gmi­nie Kłaj w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Gę­siar­nia – część wsi w gmi­nie Wie­trzy­cho­wi­ce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Gę­siar­nia – osada wsi w gmi­nie Klu­czew­sko w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim
  • Gę­siar­nia – przy­sió­łek wsi w gmi­nie Boch­nia w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Gę­siar­nia – skała w Do­li­nie Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gęś ż., gęsiarka ż., gęsiareczka ż.

:: zdrobn. gąska ż.

 przym. gęsi

Wiktionary


gęsiarski

→ gę­siarz


SJP.pl

Patrz:

gęsiarz

gęsiarz

1. prze­sta­rza­łe: chło­piec, który pasie gęsi;
2. w ło­wiect­wie: list o fu­trze rdza­wo­ru­da­wym, na­kra­pia­nym bia­ły­mi wło­sa­mi;
3. w ło­wiect­wie: wilk, który po­lu­je na gęsi pa­są­ce się na pa­stwi­sku * forma do­peł­nia­cza l.mn. "gę­sia­rzów" prze­sta­rza­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. chło­piec, który pasa gęsi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. lis o rudym fu­trze na­kra­pia­nym biało

 (2.2) łow. wilk, który po­lu­je na gęsi na pa­stwi­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęś ż., gąska ż., gąsior m., gęsię n., gęsina ż., gęsiarstwo n., gęsiówka ż.

:: zdrobn. gęsiarek m.

:: fm. gęsiarka ż., gęsiareczka ż.

 przym. gęsi, gęsiarski

 przysł. gęsiego

Wiktionary


gęsicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gę­sic­ki – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik i woj­sko­wy
  • Ja­nusz Gę­sic­ki – pol­ski pe­da­gog
  • Wie­sław Gę­sic­ki – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i re­li­gij­ny
  • Zbi­gniew Gę­sic­ki – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia

Wikipedia


gęsiec

ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; gę­siec gam­bij­ski


SJP.pl

Gę­siec, gę­siec gam­bij­ski ("Plec­trop­te­rus gam­ben­sis") – ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), spo­krew­nio­ny z gę­sia­mi i kacz­ka­mi. Odróż­nia się od nich jed­nak odręb­ny­mi ce­cha­mi ana­to­micz­ny­mi i dla­te­go włą­cza się go do osob­nej po­dro­dzi­ny Plec­trop­te­ri­nae lub umie­szcza w ple­mie­niu Plec­trop­te­ri­ni w obrę­bie po­dro­dzi­ny ka­czek. Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Plec­trop­te­rus. Wy­stę­pu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


gęsiego

wzdłuż jed­nej linii, jeden za dru­gim


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) o spo­so­bie po­ru­sza­nia się: jeden za dru­gim, ko­lej­no

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) D., B. m. lp. i D. n. lp. od gęsi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci gę­sie­go szły do parku.

 (1.1) Lu­dzie z dal­szych fol­war­ków szli gę­sie­go przez pola, ścież­ka­mi w zbożu, które, lubo je­szcze zie­lo­ne, wy­ro­sło już tej wczes­nej wios­ny dość wy­so­ko.

 (1.1) Ścież­ka była wąska więc szli gę­sie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃w̃ˈɕɛɡɔ, AS: gẽũ̯śego

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. gęś.

Wiktionary


gęsikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gęsina

1. mięso gęsi
2. po­gard­li­wie, z po­li­to­wa­niem o li­chej gęsi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. mięso z gęsi

 (1.2) pot. z po­li­to­wa­niem o chu­dej, nędz­nej gęsi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gę­si­na – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Brzeź­nio
  • Gę­si­na – osada w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Kietrz
  • Gę­si­na – ro­dzaj mięsa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃w̃ˈɕĩna, AS: gẽũ̯śĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęsiówka ż., gąska ż., gąsiątko n., gąsior m., gąsię n., gęś ż., gęsiarka ż., gęsiarek m., gęsiarstwo n., gęsiarz m., gęsiareczka ż., gęsię n.

 przym. gęsi, gęsiarski

 przysł. gęsiego

Wiktionary


gęsiniec

prze­sta­rza­łe: miej­sce ogro­dzo­ne, wy­bieg dla gęsi


SJP.pl

Gę­si­niec ( Hu­si­nec; Hus­si­netz, od 1937 do 1945: "Frie­drich­ste­in") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Strze­lin.

Wikipedia


gęsiogłowy

zyfia gę­sio­gło­wa - ga­tu­nek ssaka mor­skie­go z ro­dzi­ny zy­fio­wa­tych; wal Cu­vie­ra


SJP.pl


gęsior

sa­miec gęsi; gą­sior


SJP.pl


gęsiorek

zdrob­nie­nie od: gę­sior


SJP.pl


gęsiostópka

w rol­nict­wie: dwu­stron­ne radło w kul­ty­wa­to­rach i w urzą­dze­niach pie­lą­cych


SJP.pl


gęsiówka

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych; rze­żusz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Alo­po­chen ae­gyp­tia­ca|L.|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku gę­sió­wek (1.1)

 (1.3) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ara­bis|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

 (1.4) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju gę­sió­wek (1.3)

 (1.5) po­dłuż­na, duża bryt­fan­na z po­kry­wą, słu­żą­ca do pie­cze­nia gęsi

Wiktionary

Gę­siów­ka ("Ara­bis" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. W miarę uści­śla­nia re­la­cji fi­lo­ge­ne­tycz­nych, licz­ba ga­tun­ków tu za­li­cza­nych, się­ga­ją­ca na prze­ło­mie XX i XXI wieku około 180, sy­ste­ma­tycz­nie ma­le­je (ga­tun­ki kla­sy­fi­ko­wa­ne są do in­nych ro­dza­jów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­zar­ki na­zy­wa­ne też są gę­siów­ka­mi albo gę­sia­mi egip­ski­mi.

 (1.3) Niek­tó­re ga­tun­ki gę­siów­ki osią­ga­ją wy­so­kość do jed­ne­go metra.

 (1.4) W maju kwit­nę­ły gę­siów­ki na dział­ce u cioci Mi­cha­lin­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąsiątko n., gęsię n., gęś ż., gąsię n., gęsina ż., gęsiarnia ż., gąsiorek mzw./mrz., gęśnica ż., gąsówka ż., Gęsiówka ż., gęsiarka ż., gąsior mrz.

:: zdrobn. gąska ż., gąseczka ż.

:: fm. gąsior mzw.

 przym. gęsi, gęsiny

 przysł. gęsiego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gęsiówka egipska, kazarka, kazarka egipska, gęś egipska

 (1.5) gęsiarka

Wiktionary


gęsiątko

pis­klę gęsi; gą­siąt­ko, gęsię, gąsię


SJP.pl


gęsię

pis­klę gęsi; gąsię; gą­siąt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pis­klę gęsi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęś ż., gąska ż., gąsior m., gąsiorek m., gęsina ż., gęsiarstwo n., gęsiówka ż., gęsiarz m., gęsiarka ż., gęsiarek m., gęsiareczka ż.

 przym. gęsi, gęsiarski

 przysł. gęsiego

Wiktionary


gęstawy

dość gęsty, nieco zbity


SJP.pl


gęste

po­tocz­nie: za­wie­si­ste skład­ni­ki ja­kiejś po­tra­wy, zwy­kle zupy


SJP.pl


gęstnąć

rza­dziej: gęst­nieć


SJP.pl


gęsto

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zwar­ty, spo­i­sty, za­wie­si­sty

 (1.2) pow­ta­rza­jąc się raz po raz, w ma­łych od­stę­pach czasu lub prze­strze­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) By nie zdra­dzać wszyst­kie­go, wszak to thril­ler, po­wiem tylko, że trup ście­le się gęsto.

 (1.2) Wie­dział, gdzie naj­łat­wiej po­ła­wia­ją się kieł­by i płot­ki lub w naj­więk­szej ob­fi­to­ści miesz­ka­ją szczu­pa­ki, u ja­kich brze­gów raki naj­gę­ściej ob­sia­du­ją pod­wod­ne mchy i ka­mie­nie, w ja­kiej porze dnia i roku jakie ga­tun­ki ryb na jakie biorą się przy­nę­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagęszczacz mos./mrz., zagęszczenie n., gęstość ż., gęstwa ż., gąszcz m., gęstwina ż., gęstnienie n., zgęstnienie n., zagęstnik mrz.

 czas. zagęścić, gęstnieć ndk., zgęstnieć dk.

 przym. gęstawy, gęsty, gęstawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściśle

 (1.2) częstokroć, tłumnie

Wiktionary


gęstokwiatowy

1. to­jeść gę­stok­wia­to­wa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych;
2. sosna gę­stok­wia­to­wa - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych;
3. pie­przy­ca gę­stok­wia­to­wa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych


SJP.pl


gęstolistny

ma­ją­cy gęste li­ście, np. wierz­ba gę­sto­list­na


SJP.pl


gęstoporek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny żag­wio­wa­tych


SJP.pl


gęstopłynność

w tech­ni­ce: gę­stość w sta­nie cie­kłym


SJP.pl


gęstopłynny

w tech­ni­ce: gęsty w sta­nie cie­kłym


SJP.pl


gęstowie

rza­dziej: gę­stwa


SJP.pl


gęstowłosy

ma­ją­cy gęste włosy lub bujną sierść


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma gęste, bujne włosy lub takąż sierść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bujnowłosy

Wiktionary


gęstościomierz

przy­rząd do mie­rze­nia gę­sto­ści cie­czy lub stę­że­nia rozt­wo­ru (uży­wa­ny m.in. do po­mia­ru gę­sto­ści elek­tro­li­tu w aku­mu­la­to­rach sa­mo­cho­do­wych); den­sy­metr; are­o­metr


SJP.pl


gęstość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha gę­stych sub­stan­cji

 (1.2) fiz. sto­su­nek masy do ob­ję­to­ści;

 (1.3) mat. fiz. ilość danej wiel­ko­ści fi­zycz­nej przy­pa­da­ją­ca na jed­nost­kę ob­ję­to­ści, po­wierzch­ni lub dłu­go­ści

Wiktionary

Gę­stość, masa wła­ści­wa – sto­su­nek masy pew­nej ilo­ści sub­stan­cji do zaj­mo­wa­nej przez nią ob­ję­to­ści.

W przy­pad­ku sub­stan­cji jed­no­rod­nych por­cja ta może być wy­bra­na do­wol­nie. Jeśli masa równa jest for­mu­la_1 a jej ob­ję­tość for­mu­la_2 to gę­stość sub­stan­cji wy­no­si:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Lód ma mniej­szą gę­stość niż płyn­na woda, więc może uno­sić się na po­wierzch­ni płynu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃w̃stɔɕt͡ɕ, AS: gẽũ̯stość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagęszczacz mos./mrz., zagęszczanie n., zagęszczenie n., gęstwina ż., gąszcz mrz., zagęstnik mrz., zgęstnienie n.

 przym. gęsty

 przysł. gęsto

 czas. zagęścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) masa właściwa

Wiktionary


gęstszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gęsty; gę­ściej­szy, bar­dziej gęsty


SJP.pl


gęstwa

1. gęste sku­pie­nie ro­ślin, gąszcz
2. gęste włosy
3. tłum, ciżba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sku­pi­sko ro­ślin­no­ści, przez które trud­no przejść

 (1.2) na­gro­ma­dze­nie, za­gę­szcze­nie cze­goś lub kogoś

 (1.3) masa ży­wych droż­dży ze­bra­na po fer­men­ta­cji piwa

Wiktionary

Gę­stwa – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Ostrze­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. gęsto

 czas. zagęścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chaszcze, zarośla, war. gąszcz, gęstwina

 (1.2) masa, mrowie, war. gąszcz, gęstwina

Wiktionary


gęstwina

1. gąszcz drzew, krze­wów, gęste za­ro­śla; gę­stwa;
2. na­gro­ma­dze­nie, stło­cze­nie rze­czy lub ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gęste sku­pie­nie ro­ślin, zwła­szcza krze­wów i drzew

Wiktionary

Gę­stwi­na ( Stöckicht) – część wsi Pod­le­sie w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Głu­cho­ła­zy.

W la­tach 1975–1998 Gę­stwi­na na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ranny zając za­szył się w gę­stwi­nie.

 (1.1) Jed­ne­go dnia Ku­ne­gun­da, prze­cha­dza­jąc się wpod­le zamku po małym lasku, który na­zy­wa­no par­kiem, uj­rza­ła w gę­stwi­nie dok­to­ra (…), jak dawał lek­cję ek­spe­ry­men­tal­nej fi­zy­ki po­ko­jów­ce jej matki, fer­tycz­nej bru­net­ce, bar­dzo ład­nej i nies­ro­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃w̃ˈstfʲĩna, AS: gẽũ̯stfʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagęszczacz mos./mrz., gęstość ż., gąszcz m., gęstnienie n., zagęstnik mrz.

 czas. gęstnieć, zagęścić

 przym. gęsty

 przysł. gęsto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gąszcz

Wiktionary


gęsty

1. zwar­ty, zbity, stło­czo­ny, ści­sły;
2. czę­sty, pow­ta­rza­ją­cy się raz po raz, z bar­dzo ma­ły­mi przer­wa­mi


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który skła­da się z wielu czę­ści (czą­stek), umie­szczo­nych bli­sko sie­bie

 (1.2) przen. taki, który jest in­ten­syw­ny lub zda­rza się czę­sto

 (1.3) (o pły­nach) skon­den­so­wa­ny

 (1.4) (o wło­sach lub sier­ści) bujny

 (1.5) (o splo­tach) ma­ją­cy bar­dzo drob­ne oczka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię gęsty sos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃w̃stɨ, AS: gẽũ̯sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagęszczacz mos./mrz., zagęszczenie n., gęstość ż., gęstwina ż., gąszcz mrz., zagęstnik mrz.

 przysł. gęsto

 czas. zagęszczać, zagęścić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwarty

Wiktionary


gęzica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. anat. po­śla­dek da­ta­def|1500.

Wiktionary


gęś

ptak ży­ją­cy dziko lub ho­do­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;

 (1.2) roln. ornit. gęś do­mo­wa;

 (1.3) kulin. po­tra­wa z mięsa gęsi (1.2), rza­dziej gęsi (1.1)

 (1.4) przen. pot. po­gard. ko­bie­ta ogra­ni­czo­na, na­iw­na, głu­pia, nie­doś­wiad­czo­na

 (1.5) daw. kawał prze­to­pio­ne­go że­la­za

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem z gór orzeł nad­le­ciał, miał dziób, szpo­ny krzy­we, gę­siom szyje po­skrę­cał – i padły nie­ży­we, po­za­bi­ja­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃w̃ɕ, AS: gẽũ̯ś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gąsiątko n., gęsię n., gąsię n., gęsina ż., gęsiarnia ż., gąsiorek m., gęsiówka ż., gęśnica ż., gąsówka ż., Gęsiówka ż.

:: zdrobn. gąska ż., gąseczka ż.

:: fm. gąsior m.

 przym. gęsi, gęsiny

 przysł. gęsiego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk ganś, gynś

 (1.3) gęsina; gw. Górny Śląsk ganś, gynś

Wiktionary


gęśce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. gęsi, gę­sio­wa­te, po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych

Wiktionary


gęściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gęsto


SJP.pl


gęściejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gęsty; gęst­szy


SJP.pl


gęściuchny

zdrob­nie­nie od: gęsty; gę­ściut­ki


SJP.pl


gęściutki

zdrob­nie­nie od: gęsty; gę­ściuch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: gęsty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃w̃ɕˈt͡ɕutʲci, AS: gẽũ̯śćutʹḱi

Wiktionary


gęśl

1. dawny, lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy; gęśle, gędź­ba, gędź­by;
2. daw­niej: pieśń li­rycz­na śpie­wa­na przy udzia­le gęśli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lud. muz. pro­ste lu­do­we skrzyp­ce z trze­ma stru­na­mi;

 (1.2) lud. muz. pod­ha­lań­skie skrzyp­ce z drew­na ja­wo­ro­we­go ze śli­ma­kiem w kształ­cie głowy gęsi

 (1.3) daw. pieśń śpie­wa­na z akom­pa­nia­men­tem gęśli (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęśla ż., gęśle lm. nmos., gęśliki lm. nmos., gęś ż.

 przym. gęsi

Wiktionary


gęśla

prze­sta­rza­le: gęśle - dawny, lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy; gęśl, gędź­ba, gędź­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. gęśl.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęśliki nmos., gęśle nmos., gęśl ż.

Wiktionary


gęślarka

→ gę­ślarz


SJP.pl

Patrz:

gęślarz

gęślarski

→ gę­ślarz


SJP.pl

Patrz:

gęślarz

gęślarz

osoba gra­ją­ca na gę­ślach


SJP.pl


gęśle

dawny, lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy; gęśl, gędź­ba, gędź­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) muz. lu­do­wy in­stru­ment smycz­ko­wy;

Wiktionary

Gęśle – grupa sta­ro­pol­skich, lu­do­wych in­stru­men­tów mu­zycz­nych stru­no­wych o nie­spre­cy­zo­wa­nej kon­struk­cji, na któ­rych grano szar­piąc stru­ny pal­ca­mi, plek­tro­nem, lub prze­cią­ga­jąc po nich smycz­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opo­wia­dał też dziwy o ko­bie­tach jak śnieg bia­łych, z oczy­ma jak wę­giel czar­ny­mi, które prze­dziw­nie na gę­ślach grały i śpie­wa­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃j̃ɕlɛ, AS: gẽĩśle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęśliki nmos., gęśl ż., gęśla ż., gędźba ż., gęślarz m., gędźbiarz m., gędźba ż.

 czas. gędzić ndk., gąść ndk.

 przym. gęsi

Wiktionary


gęśliki

małe, po­dłuż­ne gęśle czyli drew­nia­ne in­stru­men­ty lu­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: gęśle

 (1.2) muz. małe gęśle

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Baca za­grał na gę­śli­kach smut­ny ka­wa­łek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gęśl ż., gęśla ż., gęśle lm. nmos., gęś ż.

 przym. gęsi

Wiktionary


gęśnica

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl


gęśnik

bu­dy­nek przez­na­czo­ny do ho­dow­li gęsi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gę­śnik – ro­dzaj grzy­bów
  • Gę­śnik – kanał, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Łączy

Wikipedia


gł.

1. skrót od: głos, gło­so­wy;
2. skrót od: głów­ny, głów­nie;
3. skrót od: głę­bo­kość, głę­bo­ki; głęb.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = głów­ny

 (1.2) = głę­bo­kość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W związ­ku z po­wyż­szym zmniej­szo­no licz­bę po­cią­gów ob­słu­gu­ją­cych od­ci­nek Gniez­no - Poz­nań Gł. o jedną parę ob­słu­gi­wa­ną przez Ko­le­je Wiel­ko­pol­skie w po­ran­nym szczy­cie ko­mu­ni­ka­cyj­nym.

 (1.2) Dziu­ry o gł. 50 cm wy­ko­py­wa­łem w okre­ślo­nej od­le­gło­ści, wsta­wia­łem słup­ki, wsy­py­wa­łem suchy beton, ubi­ja­łem go i skła­da­łem ele­men­ty pod­mu­rów­ki.

Wiktionary


gładki

1. wy­gła­dzo­ny, równy;
2. jed­no­ko­lo­ro­wy, bez wzo­rów;
3. nie­kło­pot­li­wy, łatwy;
4. daw­niej: ładny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy po­wierzch­nię bez nie­rów­no­ści, chro­po­wa­to­ści

 (1.2) jed­no­barw­ny, bez wzo­rów, bez de­se­ni

 (1.3) o ubra­niu: bez ozdób w ro­dza­ju fal­ba­nek, za­kła­dek itp.

 (1.4) o wło­sach, sier­ści: niez­wi­chrzo­ny, nie­pu­szy­sty

 (1.5) przen. prze­bie­ga­ją­cy bez trud­no­ści i po­wi­kłań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej skóra jest gład­ka jak jed­wab.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwatʲci, AS: gu̯atʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gładzizna ż., gładkość ż., gładź ż., gładzik m., gładzenie n., wygładzenie n.

 czas. gładzić ndk., wygładzić dk.

 przym. gładziutki, gładziusieńki, gładziuteńki

 przysł. gładko, gładziutko, gładziusieńko, gładziuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygładzony

 (1.2) jednobarwny, jednolity

 (1.5) łatwy

Wiktionary


gładko

przy­słó­wek

 (1.1) bez nie­rów­no­ści

 (1.2) bez trud­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie­spo­dzie­wa­nie fa­wo­ry­zo­wa­ni Ame­ry­ka­nie prze­gra­li dość gład­ko i za­ję­li do­pie­ro piątą lo­ka­tę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gładzizna ż., gładkość ż., gładzenie n.

 czas. gładzić ndk.

 przym. gładki, gładziutki

 przysł. gładziutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lekko, łatwo

Wiktionary


gładkodzioby

kle­szczo­jad gład­ko­dzio­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych


SJP.pl


gładkolicy

ma­ją­cy gład­kie lica; uro­dzi­wy


SJP.pl


gładkolufowy

o broni pal­nej: po­sia­da­ją­cy gład­ką, nieg­win­to­wa­ną lufę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy gład­ką, nieg­win­to­wa­ną lufę

Wiktionary


gładkomózgowie

wada wro­dzo­na ob­ja­wia­ją­ca się wy­gła­dze­niem za­krę­tów kory móz­go­wej; li­zen­ce­fa­lia


SJP.pl


gładkoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma gład­kie skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwatkɔˈskʃɨdwɨ, AS: gu̯atkoskšydu̯y

Wiktionary


gładkoskóry

osoba, po­sia­da­ją­ca gład­ką skórę


SJP.pl


gładkotrzonowy

pie­niąż­ków­ka gład­ko­trzo­no­wa - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny obrzę­kow­co­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy gład­ki trzon

Wiktionary


gładkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gładkowłoskowy

pędz­li­czek gład­ko­wło­sko­wy - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny pło­ni­wo­wa­tych


SJP.pl


gładkowłosy

zwy­kle o zwie­rzę­tach: ma­ją­cy gład­ki włos, gład­ką sierść


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy gład­ki włos lub, w od­nie­sie­niu do psa – sierść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwatkɔvˈwɔsɨ, AS: gu̯atkovu̯osy

Wiktionary


gładkościenny

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy gład­kie ścian­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moź­dzierz po­sia­da gład­ko­ścien­ną lufę za­koń­czo­ną bez­piecz­ni­kiem za­bez­pie­cza­ją­cym przed pod­wój­nym za­ła­do­wa­niem.

Wiktionary


gładkościomierz

przy­rząd do okre­śla­nia gład­ko­ści po­wierzch­ni


SJP.pl


gładkość

→ gład­ky


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest gład­kie

Wiktionary

Patrz:

gładky

Przykłady

 (1.1) A ona? Rozk­wi­ta­ła: jej skóra na­bie­ra­ła gład­ko­ści, twarz pię­kne­go ko­lo­ru, ciało wys­mu­kla­ło, po­ru­sza­ła się sprę­ży­ściej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwatkɔɕt͡ɕ, AS: gu̯atkość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gładzik m., gładzizna ż.

 czas. gładzić ndk.

 przym. gładki

 przysł. gładko

Wiktionary


gładnik

1. ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny wor­cza­ko­wa­tych;
2. przy­rząd do gła­dze­nia pa­pie­ru


SJP.pl

Gład­nik ("Cal­li­le­pis noc­tur­na") – ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny wor­cza­ko­wa­tych (Gnap­ho­si­dae).

Naj­bliż­szym krew­nym gład­ni­ka ("C. noc­tur­na") jest "C. schusz­te­ri". Można je odróż­nić je­dy­nie po na­rzą­dach płcio­wych. U "C. schusz­te­ri" płyt­ka płcio­wa ("epi­gy­ne") sa­mi­cy jest wi­docz­nie przer­wa­na z przo­du środ­ka. Po­nad­to u "C. schusz­te­ri" wy­stę­pu­je dy­mor­fizm płcio­wy – sa­miec ma złote, a sa­mi­ca srebr­ne wło­ski na gło­wo­tu­ło­wiu. Gład­nik jest także czę­ściej ob­ser­wo­wa­ny od swego krew­nia­ka.

Wikipedia


gładszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gład­ki; bar­dziej gład­ki


SJP.pl


gładysz

1. czło­wiek układ­ny i uro­dzi­wy;
2. gar­nek bez ucha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ktoś układ­ny, uprzej­my

 (1.2) daw. przy­stoj­ny i uro­dzi­wy męż­czyz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) lud. bot. kon­wa­lia ma­jo­wa

 (2.2) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Io­na­spis|Th. Fr.|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów za­li­cza­nych do po­ro­stów z klasy mi­secz­nia­ków;

 (2.3) mykol. grzyb z ga­tun­ku gła­dysz (2.2)

 (2.4) gw-pl|Lu­bel­skie. gar­nek na mleko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gła­dysz (Io­na­spis) – ro­dzaj po­ro­stów
  • Gła­dysz – le­śni­czów­ka w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Gła­dysz – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na mój widok uniósł nieco swą zgrab­ną syl­wet­kę i od­po­wie­dział nied­ba­łym ski­nie­niem głowy na czo­ło­bit­ny po­kłon, toteż mo­głem mu się przyj­rzeć do­kład­niej. Praw­dzi­wy był z niego gła­dysz i dwor­ski ga­lant, wy­stro­jo­ny w bo­ga­to zdo­bio­ny, kusy kaf­tan, od­sła­nia­ją­cy silne i kształt­ne uda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gładyszek

:: fż. gładyszka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. przystojniak, przystojniaczek; poet. apollo

 (2.4) war. gładycz

Wiktionary


gładyszek

zdrob­nie­nie od: gła­dysz


SJP.pl


gładyszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gła­dy­szew­ski – pol­ski strze­lec spor­to­wy
  • Lud­wik Gła­dy­szew­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz, fi­lo­log kla­sycz­ny i tłu­macz

Wikipedia


gładyszka

zdrob­nie­nie od: gła­dysz


SJP.pl


gładzak

gło­wi­ca gła­dzar­ki, obra­biar­ki do wy­gła­dza­nia ot­wo­rów w me­ta­lu


SJP.pl


gładzarka

obra­biar­ka słu­żą­ca do wy­gła­dza­nia ot­wo­rów w me­ta­lu


SJP.pl


gładzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gła­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gładzić

 przym. gładki

 rzecz. gładzizna ż., gładzik mrz., zagłada ż.

 przysł. gładko

Wiktionary


gładziarka

ro­dzaj prasy uży­wa­nej w prze­my­śle po­li­gra­ficz­nym, pa­pier­ni­czym, włó­kien­ni­czym, gu­mo­wym i two­rzyw sztucz­nych; ka­lan­der; wy­gład­ni­ca


SJP.pl


gładzica

1. w tech­ni­ce: na­rzę­dzie do po­le­ro­wa­nia drew­na lub zdzie­ra­nia z niego wierzch­niej war­stwy; cy­kli­na;
2. ga­tu­nek ryby flą­droksz­tałt­nej z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy u eu­ro­pej­skich wy­brze­ży Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ple­u­ro­nec­tes pla­tes­sa|ref=tak., flą­dra za­miesz­ku­ją­ca eu­ro­pej­skie wy­brze­ża Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, Morza Śró­dziem­ne­go, Bał­tyc­kie­go i Bia­łe­go;

 (1.2) techn. uży­wa­ne w sto­lar­stwie i bu­dow­nict­wie na­rzę­dzie słu­żą­ce do ręcz­ne­go po­le­ro­wa­nia drew­na oraz zdzie­ra­nia z niego wierzch­niej war­stwy

Wiktionary

Gła­dzi­ca ("Ple­u­ro­nec­tes pla­tes­sa") – ga­tu­nek mor­skiej ryby flą­droksz­tałt­nej z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych (Ple­u­ro­nec­ti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwaˈd͡ʑit͡sa, AS: gu̯aʒ́ica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cyklina

Wiktionary


gładziej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gład­ko


SJP.pl


gładzik

1. urzą­dze­nie wska­zu­ją­ce w po­sta­ci małej płyt­ki re­a­gu­ją­cej na na­cisk palca, uży­wa­ne głów­nie w kom­pu­te­rach prze­no­śnych; to­uch­pad, panel do­ty­ko­wy, track­pad;
2. ręcz­ne na­rzę­dzie do gła­dze­nia róż­nych po­wierzch­ni;
3. ro­dzaj stru­ga;
4. pil­nik z drob­ny­mi na­cię­cia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. to­uch­pad

 (1.2) techn. na­rzę­dzie lub ele­ment ma­szy­ny, który służy do gła­dze­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów

 (1.3) techn. ro­dzaj pil­ni­ka o drob­nych na­cię­ciach (20–45 na cm)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gła­dzik – panel do­ty­ko­wy
  • gła­dzik – na­rzę­dzie in­tro­li­ga­tor­skie
  • gła­dzik – pil­nik o drob­nych na­cię­ciach
  • gła­dzik – ro­dzaj stru­ga
  • gła­dzik – na­rzę­dzie do ho­no­wa­nia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡwad͡ʑik, AS: gu̯aʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gładzić ndk.

 rzecz. gładzenie n., gładkość ż., gładź ż.

 przym. gładki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panel dotykowy

Wiktionary


gładzikowy

→ gła­dzik


SJP.pl

Patrz:

gładzik

gładziowy

→ gładź


SJP.pl

Patrz:

gładź

gładziuchny

zdrob­nie­nie od: gład­ki; gła­dziut­ki, gła­dziu­sień­ki, gła­dziu­teń­ki


SJP.pl


gładziusieńki

zdrob­nie­nie od: gład­ki; gła­dziuch­ny, gła­dziu­teń­ki, gła­dziut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: gład­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwad͡ʑüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: gu̯aʒ́üśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gładki

Wiktionary


gładziuteńki

zdrob­nie­nie od: gład­ki; gła­dziuch­ny, gła­dziu­sień­ki, gła­dziut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: gład­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwad͡ʑuˈtɛ̃ɲci, AS: gu̯aʒ́utẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gładki

 czas. gładzić

Wiktionary


gładziutki

zdrob­nie­nie od: gład­ki; gła­dziuch­ny, gła­dziu­sień­ki, gła­dziu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: gład­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na twa­rzy mam je­szcze po­zo­sta­ło­ści po za­bie­gach me­dy­cy­ny este­tycz­nej, ale już czoło jest gła­dziut­kie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwaˈd͡ʑutʲci, AS: gu̯aʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gładki

 czas. gładzić

 przysł. gładko

Wiktionary


gładzizna

książ­ko­wo: gład­ka po­wierzch­nia; gładź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska, gład­ka po­wierzch­nia

 (1.2) anat. poś­rod­ko­wa, spła­szczo­na wy­nio­słość kości czo­ło­wej, le­żą­ca mię­dzy łu­ka­mi brwio­wy­mi;

Wiktionary

Gła­dziz­na ( gla­bel­la) – w ana­to­mii czło­wie­ka spła­szczo­na wy­nio­słość le­żą­ca w linii poś­rod­ko­wej ciała po­mię­dzy przyś­rod­ko­wy­mi koń­ca­mi łuków brwio­wych, na łusce czo­ło­wej kości czo­ło­wej. Jest sil­niej roz­wi­nię­ta u męż­czyzn niż u ko­biet. Jej poś­rod­ko­wy, naj­bar­dziej wy­su­nię­ty do przo­du punkt sta­no­wi jeden z punk­tów an­tro­po­me­trycz­nych na czasz­ce ludz­kiej, oz­na­cza­ny li­te­rą "g".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po sta­wach prze­le­cia­ła gła­dziz­na mroź­na, wiatr zmar­szczył ją i znowu ła­god­nie roz­pro­sto­wał.

 (1.1) Tamta gła­dziz­na na dnie przy­cią­ga.

 (1.1) Biała gła­dziz­na tynku, nie­li­to­ści­wie twar­dy masyw bu­dow­li, jest czemś obcem w kra­jo­bra­zie wsi.

 (1.2) Gła­dziz­na, w kon­tek­ście wy­ko­ny­wa­nia ma­ło­in­wa­zyj­nych pro­ce­dur z za­kre­su me­dy­cy­ny este­tycz­nej, jest jedną z naj­bar­dziej nie­bez­piecz­nych stref ana­to­micz­nych na twa­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gładź ż., gładkość ż., gładzenie n., gładyszka ż.

 przym. gładki

 przysł. gładko

 czas. gładzić, wygładzać, wygładzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gładź

 (1.2) gładyszka

Wiktionary


gładzić

1. prze­su­wać po czymś de­li­kat­nie ręką;
2. czy­nić po­wierzch­nię gład­ką, usu­wać nie­rów­no­ści;
3. gła­dzić się - gła­dzić sa­me­go sie­bie;
4. uni­ce­stwiać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­su­wać po czymś de­li­kat­nie ręką

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gła­dzić)

 (2.1) usu­wać drob­ne nie­rów­no­ści, czy­nić po­wierzch­nię gład­ką

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgła­dzić)

 (3.1) daw. za­bi­jać, uni­ce­stwiać

cza­sow­nik zwrot­ny gła­dzić się

 (4.1) gła­skać sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­szedł i gła­dził matkę po wą­skich ple­cy­e­cach, drga­ją­cych od pła­czu.

 (3.1) Oto Ba­ra­nek Boży, który gła­dzi grzech świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gładzizna ż., gładkość ż., gładzak mrz., gładzarka ż., gładzenie n., gładzenie się n., gładziarka ż., gładzik mrz., gładź ż., wygładzanie n., wygładzenie n., zgładzanie n., zgładzenie n., zagłada ż., gładkość ż.

 czas. wygładzać ndk., wygładzić dk., zgładzać ndk., zgładzić dk.

 przym. gładki

:: zdrobn. gładziutki, gładziuteńki

 przysł. gładko

:: zdrobn. gładziutko, gładziuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głaskać

 (2.1) wygładzać

 (3.1) zabijać, unicestwiać, niszczyć

 (4.1) głaskać się

Wiktionary


gładź

1. książ­ko­wo: gład­ka po­wierzch­nia; gła­dziz­na;
2. gład­ko obro­bio­na po­wierzch­nia przed­mio­tu;
3. w bu­dow­nict­wie: war­stwa wy­rów­naw­cza ukła­da­na na pod­kła­dzie be­to­no­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) war­stwa wy­rów­naw­cza ukła­da­na na pod­kła­dzie be­to­no­wym lub innym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gładź po­dło­go­wa
  • gładź szpach­lo­wa
  • gładź tyn­ko­wa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gładki

 rzecz. gładzizna ż., gładzik mrz., zagłada ż.

 czas. gładzić

Wiktionary


głagolica

sta­ro­sło­wiań­ski al­fa­bet z IX w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. naj­star­szy al­fa­bet sło­wiań­ski;

Wiktionary

Gła­go­li­ca (scs. "glagolъ" ⰃⰎⰀⰃⰑⰎⰟ „słowo, li­te­ra”) – naj­star­sze znane pismo sło­wiań­skie, któ­re­go stwo­rze­nie przy­pi­su­je się mi­sjo­na­rzo­wi-apo­sto­ło­wi Kon­stan­te­mu zwa­ne­mu Cy­ry­lem, który wraz z bra­tem Me­to­dym za­pi­sał w IX wieku za jego po­mo­cą język sło­wiań­ski uży­wa­ny w oko­li­cach Sa­lo­nik; gła­go­li­ca była pier­wot­nym al­fa­be­tem ję­zy­ka staro-cer­kiew­no-sło­wiań­skie­go, który miał być ję­zy­kiem li­tur­gicz­nym Sło­wian, a w swo­jej póź­niej­szej fazie roz­wo­jo­wej, jako język cer­kiew­no­sło­wiań­ski, na wiele wie­ków po­zo­stał ję­zy­kiem li­te­rac­kim warstw wyksz­tał­co­nych w kręgu wyz­na­nia pra­wo­sław­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gła­go­li­ca zo­sta­ła opra­co­wa­na przez grec­kie­go mi­sjo­na­rza Cy­ry­la jako al­fa­bet ję­zy­ka staro-cer­kiew­no-sło­wiań­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwaɡɔˈlʲit͡sa, AS: gu̯agolʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głagolicki

Wiktionary


głagolicki

zwią­za­ny z gła­go­li­cą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z gła­go­li­cą; za­pi­sa­ny gła­go­li­cą; po­słu­gu­ją­cy się gła­go­li­cą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głagolica ż.

Wiktionary


głask

1. w psy­cho­lo­gii: bo­dziec spo­łecz­ny, po­zy­tyw­ny (po­chwa­ła, uz­na­nie) lub ne­ga­tyw­ny (kry­ty­ka, atak), jaki czło­wiek otrzy­mu­je od innej osoby w ra­mach in­te­rak­cji;
2. po­tocz­nie, rzad­ko: pie­szczot­li­we po­gła­ska­nie, dot­knię­cie


SJP.pl


głaskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gła­skać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwaˈskãɲɛ, AS: gu̯askãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. głaskać ndk., pogłaskać dk., zagłaskać dk.

Wiktionary


głaskać

pie­ścić, mu­skać, do­ty­kać, gła­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. głas­nąć)

 (1.1) ła­god­nie prze­su­wać dło­nią po ja­kiejś po­wierzch­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­tron leżał na ko­zet­ce i gła­skał wiel­kie­go czar­ne­go ko­cu­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwaskat͡ɕ, AS: gu̯askać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głaskanie

 czas. pogłaskać, ugłaskać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieścić

Wiktionary


głaskliwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. taki, któ­re­go da się os­wo­ić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwasˈklʲivɨ, AS: gu̯asklʹivy

Wiktionary


głasnost

odej­ście od prak­ty­ki za­kła­ma­nia, prze­mil­cza­nia nie­wy­god­nych fak­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. jaw­ność, ot­war­tość – po­ję­cie uży­wa­ne w kon­tek­ście upu­blicz­nie­nia fak­tów hi­sto­rycz­nych oraz sy­tu­a­cji po­li­tycz­nej i go­spo­dar­czej w ZSRR w okre­sie prze­mian roz­po­czę­tych przez Mi­cha­i­ła Gor­ba­czo­wa;

Wiktionary

Głas­nost ( гласность, „jaw­ność”) – ele­ment re­form Mi­cha­i­ła Gor­ba­czo­wa prze­pro­wa­dzo­ny w ra­mach pie­rie­stroj­ki. "Głas­nost" (sfor­mu­ło­wa­na w 1987) zmie­rza­ła do uzy­ska­nia jaw­no­ści życia pu­blicz­ne­go i ot­war­cia in­for­ma­cyj­ne­go na świat. W wy­ni­ku "głas­no­sti" prze­pro­wa­dzo­no m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Mosk­wie od 1985 r. rzą­dził Mi­cha­ił Gor­ba­czow – za­czę­ła się głas­nost, za­po­wia­da­no pie­re­stroj­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwasnɔst, AS: gu̯asnost

Wiktionary


głaszczek

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) kil­kucz­ło­no­wy wy­ro­stek u owa­dów, speł­nia­ją­cy rolę na­rzą­du smaku, węchu i do­ty­ku; głaszcz­ka


SJP.pl


głaszczka

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) kil­kucz­ło­no­wy wy­ro­stek u owa­dów, speł­nia­ją­cy rolę na­rzą­du smaku, węchu i do­ty­ku; gła­szczek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • głaszcz­ka – sprzęt la­bo­ra­to­ryj­ny
  • głaszcz­ki – część na­rzą­dów gę­bo­wych owa­dów

Wikipedia


głaszczkowy

wszo­ły głaszcz­ko­we - po­drząd owa­dów z rzędu wszo­łów


SJP.pl


głaszczyn

chrząszcz z ro­dzi­ny śniad­ko­wa­tych, szkod­nik drzew


SJP.pl


głaz

duży ka­mień, skała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ogrom­ny ka­mień

 (1.2) geol. frag­ment skały o śred­ni­cy więk­szej niż 20 cm, ob­to­czo­ny wsku­tek tran­spor­tu i eroz­ji;

Wiktionary

Głaz – ob­to­czo­ny, wsku­tek tran­spor­tu i eroz­ji, frag­ment skały o śred­ni­cy więk­szej niż 20 cm (naj­więk­sza frak­cja ziar­no­wa skał okru­cho­wych). Na­gro­ma­dze­nia gła­zów two­rzą gła­zo­wi­sko, które po li­ty­fi­ka­cji prze­cho­dzi w zle­pie­niec.

Ist­nie­je dość istot­ne zróż­ni­co­wa­nie na głazy i bloki, wy­ni­ka­ją­ce z tego iż głazy są frag­men­ta­mi skal­ny­mi ob­to­czo­ny­mi, na­to­miast bloki – nie­ob­to­czo­ny­mi (a więc niez­mie­nio­ny­mi wsku­tek tran­spor­tu), co ma duży zwią­zek z ich ge­ne­zą i miej­scem wy­stę­po­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syzyf, zmu­szo­ny do wta­cza­nia głazu na górę, uwa­żał tę karę za o wiele za su­ro­wą.

 (1.2) Po lewej stro­nie po­to­ku ster­czał ogrom­ny głaz ta­try­to­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwas, AS: gu̯as

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głazowisko n., Głaz m., Głazów m., Głażewo n., głazotek m., Głazowisko n.

 przym. głazisty, głazowy

Wiktionary


głazek

gła­zek leśny, gła­zek no­rów­ka - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Gła­zek − pre­zy­dent mia­sta Czę­sto­cho­wy
  • Jerzy Gła­zek – pol­ski ge­o­log i spe­le­o­log, pro­fe­sor, ta­ter­nik
  • Ka­zi­mierz Gła­zek – pol­ski ma­te­ma­tyk, ta­ter­nik, al­pi­ni­sta i hi­ma­la­i­sta
  • Sta­ni­sław Gła­zek – pol­ski zo­o­log
  • Wac­ław Gła­zek – pol­ski in­ży­nier, ofi­cer, urzęd­nik ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej i sa­mo­rzą­do­wej

Wikipedia


głazik

gła­zik na­cier­niak - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


głazowaty

ma­ją­cy kształt głazu


SJP.pl


głazowski

naz­wi­sko


SJP.pl


głazowy

przy­miot­nik od: głaz


SJP.pl


głazunow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Gła­zu­now – ro­syj­ski kom­po­zy­tor
  • Ilja Gła­zu­now – ro­syj­ski ma­larz
  • Wa­si­lij Gła­zu­now – ra­dziec­ki woj­sko­wy

Wikipedia


głażewski

naz­wi­sko


SJP.pl


głobino

Gło­bi­no (kaszb. "Gą­bi­no", Gum­bin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy tra­sie drogi wo­je­wódz­kiej nr 210 Słupsk - Bytów, na gra­ni­cy Rów­ni­ny Sła­wień­skiej i Wy­so­czyz­ny Dam­nic­kiej.

Wikipedia


głodek

zdrob­nie­nie od: głód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: głód

 (1.2) mały głód

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Draba|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

Wiktionary

Gło­dek ("Draba" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Jest naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­nym ga­tun­ko­wo ro­dza­jem w obrę­bie ro­dzi­ny i naj­bar­dziej kło­pot­li­wym tak­so­no­micz­nie. W sumie opi­sa­no w jego obrę­bie nie­mal ty­siąc ga­tun­ków i czte­ry razy tyle tak­so­nów wew­nątrz­ga­tun­ko­wych, z czego sta­tus ga­tun­ków uz­na­nych ma ok.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔdɛk, AS: gu̯odek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głód m., głodzenie n., zagłodzenie n., głodowanie n., głodówka ż., Głodówka ż.

 czas. zgłodnieć, głodzić ndk., zagłodzić dk., głodować ndk.

 przym. głodny, głodowy

 przysł. głodno, na głodniaka

Wiktionary


głodkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


głodna

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca głód


SJP.pl


głodnawy

czu­ją­cy lekki głód


SJP.pl


głodni

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: głod­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔdʲɲi, AS: gu̯odʹńi

Wiktionary


głodniak

1. po­tocz­nie: ktoś głod­ny, wy­głod­nia­ły;
2. w pszcze­lar­stwie: rój bez do­stę­pu do po­kar­mu przez dłuż­szy czas


SJP.pl


głodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: głod­no


SJP.pl


głodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: głod­ny; bar­dziej głod­ny


SJP.pl


głodnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|głod­nieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔdʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: gu̯odʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. głodnieć

 przym. głodny

Wiktionary


głodnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgłod­nieć)

 (1.1) zob. zgłod­nieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔdʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: gu̯odʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głodnienie n., głód m., głodówka ż.

 przym. głodny, zgłodniały

 przysł. głodno

 czas. zgłodnieć

Wiktionary


głodniuteńki

zdrob­nie­nie od: głod­niut­ki


SJP.pl


głodniutki

zdrob­nie­nie od: głod­ny


SJP.pl


głodno

przy­słó­wek

 (1.1) od­czu­wa­jąc głód

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głod­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Ła­zi­ska
  • Głod­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce
  • Głod­no – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce
  • Głod­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów
  • Głod­no – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głod­no mi, więc nasyć mnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głód mrz., głodek m., głodówka ż.

 przym. głodny

 czas. głodnieć

Wiktionary


głodny

od­czu­wa­ją­cy głód


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czu­ją­cy po­trze­bę zje­dze­nia cze­goś; rów­nież w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym ten, kto jest głod­ny

 (1.2) pot. przen. ma­ją­cy ocho­tę na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem głod­ny, od rana nic nie ja­dłem.

 (1.2) W tym roku wszy­scy je­ste­śmy głod­ni suk­ce­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔdnɨ, AS: gu̯odny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głodomór mos., głód m., głodek m., głodówka ż., głodowanie n., głodzenie n., głodnienie n.

 czas. głość, zgłodnieć, głodować ndk., głodzić ndk., głodnieć ndk.

 przym. głodowy

 przysł. głodno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spragniony

Wiktionary


głodomorek

zdrob­nie­nie od: gło­do­mór


SJP.pl


głodomorka

zdrob­nie­nie od: gło­do­mór


SJP.pl


głodomór

1. osoba stale głod­na, cią­gle od­czu­wa­ją­ca chęć je­dze­nia;
2. daw­niej: osoba gło­du­ją­ca, za­gło­dzo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ten, kto cią­gle od­czu­wa głód, po­trze­bę je­dze­nia

 (1.2) przest. ten, kto gło­du­je, kto przy­mie­ra gło­dem, kto jest gło­dzo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten bez­czel­ny gło­do­mór wy­jadł całe je­dze­nie z lo­dów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈdɔ̃mur, AS: gu̯odõmur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głód m., głodzenie n., głodowanie n.

:: zdrobn. głodomorek m.

 czas. głodować ndk., głodzić ndk.

 przym. głodowy, głodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łakomczuch

Wiktionary


głodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gło­do­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gło­do­wa­nie nie jest pa­na­ce­um na wszyst­kie cho­ro­by i zbęd­ną wagę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwɔdɔˈvãɲɛ, AS: gu̯odovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głodomór mos., głód m., głodek mrz., głodzenie n., wygłodnienie n., głodówka ż.

 czas. zgłodnieć, głodować dk.

 przym. głodny

 przysł. na głodniaka

Wiktionary


głodować

nie jeść lub jeść zbyt mało


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nie jeść zu­peł­nie lub jeść zbyt mało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele dzie­ci w Afry­ce jest nie­szczę­śli­wych, po­nie­waż gło­du­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈdɔvat͡ɕ, AS: gu̯odovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głodomór mos., głód m., głodówka ż., Głodówka ż., głodowanie n., głodny m., głodek mrz.

 przym. głodny

 przysł. na głodniaka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) być głodnym, niedojadać, cierpieć głód, przymierać głodem, nie mieć co do ust włożyć, nie mieć co na ząb położyć

Wiktionary


głodowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


głodowo

1. spo­wo­do­wa­ny gło­dem lub gło­do­wa­niem, np. śmierć gło­do­wa;
2. nie­za­spo­ka­ja­ją­cy głodu;
3. nie­za­pew­nia­ją­cy do­sta­tecz­ne­go utrzy­ma­nia, np. gło­do­we za­rob­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gło­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno
  • Gło­do­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Nowe
  • Gło­do­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Dę­bo­wa Łąka
  • Gło­do­wo – część wsi Śród­bo­rze w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­ski, w gmi­nie Gli­no­jeck
  • Gło­do­wo – część wsi Stró­że­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Za­łu­ski
  • Gło­do­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk
  • Gło­do­wo – przy­sió­łek wsi Sta­wi­szyn-Ła­zi­ska w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Bie­żuń
  • Gło­do­wo – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca
  • Gło­do­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Gło­do­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo
  • Gło­do­wo – osada w woj. po­mor­skim, pow. słup­skim, w gmi­nie Dam­ni­ca
  • Gło­do­wo – część wsi Bo­ja­no w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud

Wikipedia


głodowski

naz­wi­sko


SJP.pl


głodowy

1. spo­wo­do­wa­ny gło­dem lub gło­do­wa­niem, np. śmierć gło­do­wa;
2. nie­za­spo­ka­ja­ją­cy głodu;
3. nie­za­pew­nia­ją­cy do­sta­tecz­ne­go utrzy­ma­nia, np. gło­do­we za­rob­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spo­wo­do­wa­ny gło­dem

 (1.2) taki, który nie za­spo­ka­ja głodu

 (1.3) taki, który nie za­pew­nia do­sta­tecz­ne­go wy­na­gro­dze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głód m.

:: zdrobn. głodek m.

 przym. głodny

Wiktionary


głodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gło­dzić.

Wiktionary

Gło­dze­nie ( de­trac­tio) – przyj­mo­wa­nie po­kar­mu w ilo­ści nie­wy­star­cza­ją­cej do po­kry­cia za­po­trze­bo­wa­nia or­ga­niz­mu. Dłu­gotr­wa­łe gło­dze­nie pro­wa­dzi po­cząt­ko­wo do spad­ku masy ciała, na­stęp­nie do wy­ni­szcze­nia, nie­wy­dol­no­ści na­rzą­dów wew­nętrz­nych i w koń­co­wym eta­pie do śmier­ci.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: gu̯oʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. głodzić ndk.

 rzecz. głodek mrz., głodomór m., głód mrz., wygłodzenie n., głodowanie n.

 przym. głodny

 przysł. na głodniaka

Wiktionary


głodzić

dawać lub spo­ży­wać nie­do­sta­tecz­ne ilo­ści po­ży­wie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) nie dawać komuś lub cze­muś je­dze­nia lub dawać je w zbyt małej ilo­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gło­dzić się (dk. brak)

 (2.1) nie jeść lub jeść zbyt mało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aresz­to­wa­nych gło­dzo­no, nie poz­wa­la­jąc ro­dzi­nom na do­star­cza­nie żyw­no­ści.

 (2.1) W sześć mie­się­cy przy­ty­ła z ner­wów, a potem schu­dła gło­dząc się ponad 20 kilo.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dogłodzić dk., przegładzać ndk., przegłodzić dk., zagładzać ndk., zagłodzić dk.

 przysł. na głodniaka

 rzecz. głód mrz., głodek mrz., głodomór mos., głodzenie n., głodówka ż.

 przym. głodny

Wiktionary


głodówka

1. cał­ko­wi­te lub czę­ścio­we nie­przyj­mo­wa­nie po­kar­mów;
2. okres gło­do­wa­nia spo­wo­do­wa­ne­go bra­kiem żyw­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. me­to­da sa­mo­le­cze­nia, któ­rej celem jest oczy­szcze­nie or­ga­niz­mu z tok­syn i po­zby­cie się nad­mia­ru tkan­ki tłu­szczo­wej, po­le­ga­ją­ca na nie­przyj­mo­wa­niu po­kar­mów

 (1.2) strajk gło­do­wy

 (1.3) okres gło­do­wa­nia spo­wo­do­wa­ne­go wzglę­da­mi eko­no­micz­ny­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gło­dów­ka lecz­ni­cza
  • gło­dów­ka pro­te­sta­cyj­na
  • Gło­dów­ka – wieś na Sło­wa­cji (Orawa)
  • Gło­dów­ka – część wsi Ka­mion­ka Wiel­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ka­mion­ka Wiel­ka
  • Gło­dów­ka – część wsi Ba­czyn w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Bu­dzów
  • Gło­dów­ka – część wsi Żar­nów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Maków Pod­ha­lań­ski
  • Gło­dów­ka – część wsi Kuków, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Gło­dów­ka – część wsi Ja­sion­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla
  • Gło­dów­ka – przy­sió­łek wsi Kro­wi­ca Ho­ło­dow­ska w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Lu­ba­czów
  • Gło­dów­ka – dawna gmina wiej­ska
  • Ho­ło­dów­ka
  • Gło­dów­ka – po­la­na po­ło­żo­na na Po­gó­rzu Spi­sko-Gu­ba­łow­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dwóch dniach gło­dów­ki, szu­flo­wa­łem gro­chów­kę, aż się uszy trzę­sły.

 (1.2) Su­fra­żyst­ki ogła­sza­ły straj­ki, gło­dów­ki, pod­pa­la­ły urzę­dy pu­blicz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głód m., głodek mrz., głodujący mos., głodowanie n.

 czas. głodować ndk., głodnieć ndk., zgłodnieć dk., głodzić ndk., zagłodzić dk.

 przym. głodny, głodnawy, głodowy, głodówkowy

 przysł. głodno, głodnawo, na głodniaka

Wiktionary


głodówkowicz

uczest­nik gło­dów­ki


SJP.pl


głodówkowy

1. opar­ty na gło­dów­ce (np. dieta gło­dów­ko­wa);
2. bę­dą­cy gło­dów­ką (np. strajk gło­dów­ko­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na gło­dów­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głodówka ż.

Wiktionary


głogoczowski

naz­wi­sko


SJP.pl


głogoczów

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim


SJP.pl

Gło­go­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie My­śle­ni­ce.

Wikipedia


głogolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak głóg

Wiktionary


głogowianin

1. miesz­ka­niec Gło­go­wa;
2. miesz­ka­niec Gło­go­wa Ma­ło­pol­skie­go


SJP.pl


głogowianka

1. miesz­kan­ka Gło­go­wa;
2. miesz­kan­ka Gło­go­wa Ma­ło­pol­skie­go


SJP.pl


głogowiec

nie­strzęp gło­go­wiec - duży motyl dzien­ny z ro­dzi­ny bie­lin­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gło­go­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kutno
  • Gło­go­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Świ­ni­ce Warc­kie
  • Gło­go­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie No­wo­sol­na
  • Gło­go­wiec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim
  • Gło­go­wiec – część wsi Otok w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim
  • Gło­go­wiec – część wsi Ro­szo­wic­ki Las w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Cisek
  • Gło­go­wiec – osada leśna w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­żaj­skim, w gmi­nie Nowa Sa­rzy­na
  • Gło­go­wiec – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Tryń­cza
  • Gło­go­wiec – nie­o­fic. część mia­sta Gło­gó­wek
  • Gło­go­wiec – nie­o­fic. część wsi Go­ło­gó­ra, daw­niej sa­mo­dziel­na wieś
  • Gło­go­wiec – szczyt w Pol­sce, w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Gło­gó­wiec

Wikipedia


głogownik

ozdob­ny krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


SJP.pl

Gło­gow­nik ("Pho­ti­nia" Lindl.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Liczy w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go od ok. 40 do ok. 60 ga­tun­ków (pro­ble­ma­tycz­na jest za­rów­no kla­sy­fi­ka­cja wew­nątrz­ro­dza­jo­wa, jak i re­la­cje wzglę­dem bli­sko spo­krew­nio­nych ro­dza­jów).

Wikipedia


głogowo

Zo­bacz też: Gło­go­wo (Buł­ga­ria).

Gło­go­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gło­go­wo, po prze­nie­sie­niu sie­dzi­by i zmia­nie nazwy gro­ma­dy w gro­ma­dzie Do­brze­je­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go. We­dług da­nych Urzę­du Gminy Obro­wo (31.12.2018 r.) li­czy­ła 2736 miesz­kań­ców. Jest naj­więk­szą miej­sco­wo­ścią gminy Obro­wo.

Wikipedia


głogowski

przy­miot­nik od: Gło­gów, Gło­gów Ma­ło­pol­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Gło­gów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈɡɔfsʲci, AS: gu̯ogofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Głogów

Wiktionary


głogowy

przy­miot­nik od: głóg


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z głogu, za­wie­ra­ją­cy głóg

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z gło­giem, od­no­szą­cy się do głogu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głóg mrz.

Wiktionary


głogów

1. krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; kra­te­gus, cier­nie białe;
2. re­gio­nal­nie: dzika róża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Wie­nia­wa;

Wiktionary

Gło­gów ( Glo­go­via, Glo­gau, Hlo­hov) – mia­sto w za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, po­ło­żo­ne na Dol­nym Ślą­sku, sie­dzi­ba po­wia­tu gło­gow­skie­go oraz gminy wiej­skiej Gło­gów. Leży na ob­sza­rze Le­gnic­ko-Gło­gow­skie­go Okrę­gu Mie­dzio­we­go, nad rzeką Odrą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔɡuf, AS: gu̯oguf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głóg m., Głogówek m., głogowianin m., głogowianka ż.

 przym. głogowski, podgłogowski

Wiktionary


głogówczanin

miesz­ka­niec Gło­gów­ka


SJP.pl


głogówczanka

miesz­kan­ka Gło­gów­ka


SJP.pl


głogówecki

przy­miot­nik od: Gło­gó­wek


SJP.pl


głogówek

1. na­lew­ka gło­go­wa;
2. drze­wo z ro­dza­ju gru­szy;
3. owoc gło­gów­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

(do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Ober­glo­gau, Glo­go­via minor, Horní Hlo­hov, Gogōwek) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Gło­gó­wek, na Ni­zi­nie Ślą­skiej, nad rzeką Oso­bło­ga. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈɡuvɛk, AS: gu̯oguvek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głóg mrz., Głogów

Wiktionary


głogówka

1. na­lew­ka gło­go­wa;
2. drze­wo z ro­dza­ju gru­szy;
3. owoc gło­gów­ki


SJP.pl

Zo­bacz też: "Scom­be­ro­i­des" – ro­dzaj ryb, dla któ­re­go nazwa "Rhap­hio­le­pis" jest sy­no­ni­mem.

Gło­gów­ka ("Rhap­hio­le­pis") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Obej­mu­je 9 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją we wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, na ob­sza­rze od Ja­po­nii i Korei, po­przez Chiny, Fi­li­pi­ny, Pół­wy­sep In­do­chiń­ski po Bor­neo, a jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne obec­ne są w po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­stra­lii.

Wikipedia


głomb

naz­wi­sko


SJP.pl


głombiowski

naz­wi­sko


SJP.pl


głos

1. dźwięk ar­ty­ku­ło­wa­ny, mowa, śpiew;
2. ja­ki­kol­wiek dźwięk, brzmie­nie cze­goś;
3. par­tia ja­kie­goś in­stru­men­tu lub śpie­wa­ka;
4. część chóru;
5. prawo prze­ma­wia­nia; wy­po­wiedź;
6. zda­nie, sąd, opi­nia;
7. de­cyz­ja wy­ra­żo­na w gło­so­wa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dźwięk wy­da­wa­ny przez isto­ty ży­ją­ce

 (1.2) zdol­ność wy­da­wa­nia głosu (1.1)

 (1.3) prawo / poz­wo­le­nie prze­ma­wia­nia

 (1.4) zda­nie, osąd, opi­nia

 (1.5) de­cyz­ja wy­ra­żo­na pod­czas wy­bo­rów, gło­so­wa­nia

 (1.6) muz. par­tia jed­ne­go z wo­ka­li­stów w ut­wo­rze ze­spo­ło­wym

 (1.7) muz. grupa pi­szcza­łek w or­ga­nach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dźwięk, mowa, śpiew wy­da­wa­ny przez isto­ty ży­ją­ce (zo­bacz: głos ludz­ki, ptasi śpiew, język del­fi­nów)
  • par­tia in­stru­men­tu lub śpie­wa­ka w ut­wo­rze mu­zycz­nym
  • jedna z nie­za­leż­nych warstw me­lo­dycz­nych i ryt­micz­nych ut­wo­ru po­li­fo­nicz­ne­go
  • grupa pi­szcza­łek w or­ga­nach o po­dob­nej kon­struk­cji i bar­wie brzmie­nia
  • osąd, opi­nia
  • znak umow­ny, wy­ra­ża­ją­cy opi­nię w gło­so­wa­niu, np. pod­nie­sie­nie ręki, wrzu­ce­nie do urny karty lub gałki
    • głos do­rad­czy
  • bo­dziec zew­nętrz­ny, od­dzia­łu­ją­cy na zmysł słu­chu
  • nakaz wew­nętrz­ny
  • Głos – ukra­iń­ska par­tia po­li­tycz­na
  • Głos – pismo za­ło­żo­ne przez Jana Lud­wi­ka Po­pław­skie­go, a zam­knię­te w 1905 roku, pi­sa­li tam m.in. Ste­fan Że­rom­ski i Ja­nusz Kor­czak
  • Głos - lwow­ski dzien­nik kon­ser­wa­tyw­ny, za­ło­żo­ny przez Adama Sta­ni­sła­wa Sa­pie­hę i Lud­wi­ka Skrzyń­skie­go w la­tach 60. XIX w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta pio­sen­kar­ka ma cu­dow­ny głos.

 (1.2) Mó­wi­łem przez kilka go­dzin i zu­peł­nie stra­ci­łem głos.

 (1.3) Teraz udzie­lam Pani głosu.

 (1.4) Ta pu­bli­ka­cja to ważny głos na­u­kow­ców w spor­nej kwe­stii.

 (1.5) Wy­bor­cy od­da­li swój głos na kan­dy­da­ta par­tii rzą­dzą­cej.

 (1.6) Śpie­wa­li­śmy ko­lę­dy w opra­co­wa­niach na dwa głosy.

 (1.7) Uru­cha­mia­nie ko­lej­nych gło­sów pod­czas gry na or­ga­nach daje cie­ka­wy efekt, ale może spra­wiać tech­nicz­nie kło­pot or­ga­ni­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔs, AS: gu̯os

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głoska ż., głosownia ż., głosowanie n.

:: zdrobn. głosik mrz.

:: zgrub. głosisko n.

 czas. głosować, pogłośnić, zagłosować, głosić

 przym. głośny, głosowy, ogłoszeniowy, głośnikowy, niegłośny

Wiktionary


głoseczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: gło­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głoska ż.

Wiktionary


głosiciel

ktoś, kto coś oz­naj­mia, czyni wia­do­mym, roz­gła­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) podn. osoba gło­szą­ca coś, upo­wszech­nia­ją­ca ja­kieś prze­ko­na­nia

Wiktionary

Gło­si­ciel (wśród Świad­ków Je­ho­wy, ang. "pu­blis­her") – czło­nek wspól­no­ty do­pu­szczo­ny do udzia­łu w dzia­łal­no­ści kaz­no­dziej­skiej (tzw. „gło­sze­niu”, m.in. gło­sze­niu od domu do domu). W ję­zy­ku pol­skim w orzecz­nict­wie wy­stę­pu­je okre­śle­nie pre­cy­zyj­ne „gło­si­ciel wyz­na­nia Świad­ków Je­ho­wy”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. głośność ż., głosicielka ż.

 czas. głosić

 przym. głosowy, głośnikowy

Wiktionary


głosicielka

ko­bie­ta gło­szą­ca coś


SJP.pl


głosik

zdrob­nie­nie od: głos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od głos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie głos, lecz tylko ci­chut­ki gło­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głos m.

 przym. głosowy, głośny

 czas. zagłosować

Wiktionary


głosisko

zgru­bie­nie od: głos


SJP.pl


głosić

1. ogła­szać, wy­po­wia­dać, upo­wszech­niać idee, myśli, tre­ści;
2. pod­nio­słe: wy­po­wia­dać gło­śno jakiś tekst; wy­gła­szać; prze­ma­wiać;
3. ło­wiect­wo: (o psie my­śliw­skim) szcze­kać, dając sy­gnał o zna­le­zie­niu tropu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ogła­szać, oz­naj­miać np. wia­do­mość, roz­gła­szać, upo­wszech­niać np. idee, hasła

 (1.2) podn. wy­gła­szać np. prze­mó­wie­nie, ka­za­nie

 (1.3) łow. o psie my­śliw­skim: szcze­kać, dając sy­gnał o zna­le­zie­niu tropu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dziej ofi­cjal­na wer­sja głosi, że Marka Pi­wow­skie­go za­fa­scy­no­wał „Po­piół i dia­ment” An­drze­ja Wajdy.

 (1.2) Ksiądz co nie­dzie­lę głosi nowe ka­za­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔɕit͡ɕ, AS: gu̯ośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głoszenie n., głos, głosiciel, głosicielka, głośnik, głośność

 przym. głośny, głośnikowy, ogłoszeniowy

 przym. głośno

 czas. wygłaszać, wygłosić, zgłaszać, zgłosić, rozgłaszać, rozgłosić, odgłaszać, odgłosić, nagłaszać, nagłosić, podgłaśniać, podgłośnić

 przysł. głośno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogłaszać, obwieszczać, oznajmiać, rozgłaszać, upowszechniać, propagować

 (1.2) wygłaszać

Wiktionary


głoska

najm­niej­szy, nie­po­dziel­ny ar­ty­ku­la­cyj­nie i słu­cho­wo ele­ment mowy ludz­kiej; dźwięk mowy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. najm­niej­szy ele­ment dźwię­ko­wej formy wy­po­wie­dzi, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sta­łym ze­spo­łem fo­ne­tycz­nych cech ar­ty­ku­la­cyj­nych i aku­stycz­nych;

Wiktionary

Gło­ska – najm­niej­szy ele­ment dźwię­ko­wej formy wy­po­wie­dzi cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sta­łym ze­spo­łem fo­ne­tycz­nych cech ar­ty­ku­la­cyj­nych i aku­stycz­nych. Każda gło­ska jest fi­zycz­ną re­a­li­za­cją ja­kie­goś fo­ne­mu, który może mieć wię­cej niż jedną re­a­li­za­cję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fo­ne­my są re­a­li­zo­wa­ne w mowie przez gło­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔska, AS: gu̯oska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głos mrz., głoskowiec mrz.

:: zdrobn. głoseczka ż.

 przym. głoskowy, głosowy, głośnikowy, głośny

Wiktionary


głoskować

wy­ma­wiać gło­ski


SJP.pl


głoskowiec

skró­to­wiec ut­wo­rzo­ny z pier­wszych gło­sek wy­ra­zów skła­do­wych ze­sta­wie­nia, np. PAN (Pol­ska Aka­de­mia Nauk)


SJP.pl


głoskownia

daw­niej: fo­ne­ty­ka; gło­sow­nia


SJP.pl


głoskowski

przy­miot­nik od: Gło­sków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gło­skow­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Krzysz­tof Gło­skow­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Ma­ciej Gło­skow­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk, kar­to­graf i poeta
  • Sta­ni­sław Gło­skow­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Woj­ciech Gło­skow­ski – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia


głoskowy

przy­miot­nik od: gło­ska


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. do­ty­czą­cy gło­ski, zwią­za­ny z gło­ską

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈskɔvɨ, AS: gu̯oskovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głoska

 przym. głosowy

Wiktionary


głosków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gło­sków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Bo­ro­wie
  • Gło­sków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Pia­secz­no
  • Gło­sków – gro­ma­da w po­wie­cie gar­wo­liń­skim
  • Gło­sków – gro­ma­da w po­wie­cie pia­se­czyń­skim
  • Gło­sków – dawna gmina
  • Gło­sków – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gło­sko­wie-Let­ni­sku, wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


głosowanie

po­dej­mo­wa­nie ko­le­gial­nej de­cyz­ji w ja­kiejś spra­wie po­przez opo­wie­dze­nie się za jakąś opcją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wspól­ne de­cy­do­wa­nie po­przez wy­ra­że­nie po­par­cia lub sprze­ci­wu wobec cze­goś

 (1.2) pot. wy­bo­ry

Wiktionary

Gło­so­wa­nie – me­to­da po­dej­mo­wa­nia de­cyz­ji w zgro­ma­dze­niu ludz­kim w taki spo­sób, że każdy z uczest­ni­ków tego zgro­ma­dze­nia od­da­je swój głos. Głosy są na­stęp­nie obli­cza­ne i sta­no­wią pod­sta­wę de­cyz­ji.

Współ­cze­śnie przy gło­so­wa­niu przyj­mu­je się, że jeśli cho­dzi o pod­ję­cie de­cyz­ji, to moż­li­we jest od­da­nie jed­ne­go z trzech gło­sów – za, prze­ciw lub wstrzy­mu­ją­ce­go się (ani tak, ani nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­zes par­tii przy­mu­sił po­słów ze swej grupy do gło­so­wa­nia za pro­jek­tem usta­wy.

 (1.2) Zam­bij­czy­cy w gło­so­wa­niu wy­bie­ra­ją swo­je­go no­we­go pre­zy­den­ta ma­ją­ce­go za­stą­pić Levy'ego Mwa­na­wa­sę, który zmarł w sierp­niu po prze­by­tym uda­rze mózgu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwɔsɔˈvãɲɛ, AS: gu̯osovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głos

 czas. głosować, przegłosować, zagłosować

 przym. głosowy, głośnikowy

Wiktionary


głosowanko

zdrob­nie­nie od: gło­so­wa­nie


SJP.pl


głosować

wy­po­wia­dać się, od­da­jąc głos w spra­wie, która ma być przed­mio­tem wspól­nej de­cyz­ji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­gło­so­wać)

 (1.1) od­da­wać głos, do­ko­ny­wać wy­bo­ru w cza­sie gło­so­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy peł­no­let­ni pol­ski oby­wa­tel może gło­so­wać w wy­bo­rach do par­la­men­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈsɔvat͡ɕ, AS: gu̯osovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głos mrz., głosowanie n.

 czas. przegłosować dk., zagłosować dk.

 przym. głosowy, głośnikowy

Wiktionary


głosownia

daw­niej: fo­ne­ty­ka; gło­skow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o brzmie­niu ję­zy­ka; fo­ne­ty­ka i fo­no­lo­gia

 (1.2) jęz. sy­no­nim fo­ne­ty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głos mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fonetyka

Wiktionary


głosowy

przy­miot­nik od: głos


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gło­sem, do­ty­czą­cy głosu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cechy odróż­nia­ją­ce czło­wie­ka od in­nych istot ży­wych to: wy­pro­sto­wa­na po­sta­wa, wzrok skie­ro­wa­ny do przo­du, chwyt­li­we dło­nie, zło­żo­ny apa­rat gło­so­wy, długi okres za­leż­no­ści po­tom­stwa od ro­dzi­ców, sta­łość po­pę­du sek­su­al­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głos m., głosik m., głośnia ż., głosowanie n., zagłosowanie n., przegłosowywanie n., przegłosowanie n., głośnik m., głośność ż., głoska ż., zgłoska ż., głosiciel m., głosicielka ż., wygłos m., przegłos m., pogłos m., bezgłos m., głosowość ż., głośniczek mrz.

 czas. głosować ndk., zagłosować dk., przegłosowywać ndk., przegłosować dk.

 przym. głośny, głośnikowy, głośniowy, głosowaniowy, głoskowy, zgłoskowy, pogłosowy, bezgłośny, ogłoszeniowy

 przysł. głośno, głosowo, głoskowo, bezgłośnie

Wiktionary


głosy

1. dźwięk ar­ty­ku­ło­wa­ny, mowa, śpiew;
2. ja­ki­kol­wiek dźwięk, brzmie­nie cze­goś;
3. par­tia ja­kie­goś in­stru­men­tu lub śpie­wa­ka;
4. część chóru;
5. prawo prze­ma­wia­nia; wy­po­wiedź;
6. zda­nie, sąd, opi­nia;
7. de­cyz­ja wy­ra­żo­na w gło­so­wa­niu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głosy – pol­ski film z 1980 roku
  • Głosy – bry­tyj­ski film z 2000 roku
  • Głosy – ame­ry­kań­ski film z 2005 roku
  • Głosy – ame­ry­kań­ski film z 2014 roku
  • Głosy – ame­ry­kań­ska po­wieść fan­ta­sy
  • The Li­ste­ner: Sły­szą­cy myśli – ka­na­dyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny na­da­wa­ny od 2009

Wikipedia


głoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gło­sić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: gu̯ošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. głosić ndk.

 przym. ogłoszeniowy, głośnikowy

Wiktionary


głosówka

po­tocz­nie: wia­do­mość gło­so­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­le­kom. pot. wia­do­mość z na­gra­ną wy­po­wie­dzią roz­mów­cy; wia­do­mość gło­so­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coraz wię­cej przed­sta­wi­cie­li po­ko­le­nia Z nie lubi roz­ma­wiać przez te­le­fon, a wielu z nich nawet się tego boi. Ze zna­jo­my­mi czy ro­dzi­ną wolą wy­mie­niać się gło­sów­ka­mi lub re­gu­lar­ny­mi wia­do­mo­ścia­mi, a roz­mo­wa te­le­fo­nicz­na po­wo­li staje się re­lik­tem przesz­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈsufka, AS: gu̯osufka

Wiktionary

Powiązane:

:: zdrobn. głosóweczka ż.

Wiktionary


głowa

część ciała, w któ­rej znaj­du­ją się na­rzą­dy zmy­słów oraz mózg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. część ciała zwie­rząt i czło­wie­ka, znaj­du­ją­ca się u góry lub z przo­du ciała, za­wie­ra­ją­ca mózg;

 (1.2) przen. osoba prze­wod­ni­czą­ca cze­muś

 (1.3) przen. umysł (w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych)

 (1.4) bot. pęd niek­tó­rych ro­ślin, zwła­szcza ka­pu­sty

 (1.5) przen. jedna osoba lub zwie­rzę jako jed­nost­ka

 (1.6) ta stro­na łóżka, na któ­rej są po­dusz­ki

 (1.7) zob. głowa cukru.

 (1.8) włók. odzież. każdy z dwóch ozdob­nych za­koń­czeń pasa kon­tu­szo­we­go

Wiktionary

Głowa ( caput) – część ciała sta­wo­no­gów i krę­gow­ców, zaj­mu­ją­ca przed­nie lub szczy­to­we umiej­sco­wie­nie. Z tu­ło­wiem łączy ją szyja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­nął wresz­cie przed lu­ster­kiem i pa­trząc ko­lej­no to na nogi, to na od­bi­cie swo­jej fiz­jo­no­mii w zwier­ciad­le, uśmiech­nął się, kon­tent, że taki blask bije mu od głowy i obu­wia.

 (1.2) Od kiedy zo­sta­łem głową tego przed­sięw­zię­cia, spra­wy za­czę­ły iść le­piej.

 (1.2) Ostat­nią głową Pań­stwa Ko­ściel­ne­go był pa­pież Pius IX.

 (1.4) Ile kosz­tu­ją dwie głowy ka­pu­sty?

 (1.5) Po prze­li­cze­niu wy­cho­dzi po trzy po­ma­rań­cze na głowę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔva, AS: gu̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowica ż., głownia ż., głowacz m., głowizna ż., pogłówne n., pogłowne n., pogłowie n., wezgłowie n., głowienie n., główkowanie n., ogławianie n., ogłowienie n., pogłówkowanie n.

:: zdrobn. główka ż., główeczka ż.

 czas. głowić się ndk., główkować ndk., ogławiać ndk., ogłowić dk., pogłówkować dk.

 przym. głowowy, głowiasty, główny, główkowy, głowicowy, główkowaty

 przysł. głównie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łeb, łepetyna, czerep, bańka, dynia, makówka, ceber, palnik; reg. sagan; gw. Górny Śląsk gowa

 (1.2) przywódca

 (1.4) główka

 (1.5) osoba

Wiktionary


głowacica

ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych


SJP.pl

Gło­wa­ci­ca ("Hucho hucho") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych (Sal­mo­ni­dae) na­le­żą­ca do rzędu ło­so­sioksz­tałt­nych (Sal­mo­ni­for­mes).

Wikipedia


głowacki

Alek­san­der Gło­wac­ki (Bo­le­sław Prus) (1847-1912), pi­sarz i pu­bli­cy­sta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Gło­wac­ki → Bo­le­sław Prus
  • An­drzej Gło­wac­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Gło­wac­ki – ofi­cer
  • Ar­ka­diusz Gło­wac­ki (ur. 1979) – pol­ski pił­karz
  • Bar­tosz Gło­wac­ki → Woj­ciech Bar­tos Gło­wac­ki
  • Jan Ne­po­mu­cen Gło­wac­ki (1802–1847) – pol­ski ma­larz
  • Ja­nusz Gło­wac­ki (1938–2017) – pol­ski pi­sarz
  • Ja­nusz Gło­wac­ki (ur. 1929) – pol­ski me­ne­dżer ko­le­jo­wy
  • Józef Gło­wac­ki – poseł do Dumy
  • Józef Hi­la­ry Gło­wac­ki (1789-1858) - ma­larz i de­ko­ra­tor te­a­tral­ny
  • Krzysz­tof Gło­wac­ki (ur. 1986) – pol­ski pię­ściarz
  • Leon Gło­wac­ki (1834–1907) – dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, na­u­czy­ciel-fi­lo­log

Wikipedia


głowacz

daw­niej: osoba in­te­li­gent­na, mądra, ro­zum­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gło­wacz bia­ło­płet­wy (Cot­tus gobio) – ga­tu­nek dra­pież­nej, słod­ko­wod­nej ryby skor­pe­noksz­tałt­nej.
  • gło­wacz prę­go­płet­wy (Cot­tus po­e­ci­lo­pus) – ga­tu­nek dra­pież­nej, słod­ko­wod­nej ryby skor­pe­noksz­tałt­nej.
  • kur gło­wacz (Ta­u­ru­lus bu­ba­lis) – ga­tu­nek ryby skor­pe­noksz­tałt­nej z ro­dzi­ny gło­wa­czo­wa­tych. Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Ta­u­ru­lus.
  • ostro­żeń gło­wacz (Cir­sium eriop­ho­rum (L.) Scop.) – ga­tu­nek ro­śli­ny wie­lo­let­niej na­le­żą­cy do ro­dzi­ny astro­wa­tych.
  • Gło­wacz – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu Iń­skim, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w gmi­nie Ińsko.
  • re­zer­wat przy­ro­dy Gło­wacz – kra­jo­bra­zo­wy re­zer­wat przy­ro­dy o po­wierzch­ni 78,4 ha, po­ło­żo­ny w Iń­skim Parku Kra­jo­bra­zo­wym (wo­je­wództ­wo za­chod­nio­po­mor­skie).
  • Gło­wacz – skał­ka w Kot­li­nie Je­le­nio­gór­skiej.

Wikipedia


głowaczek

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych


SJP.pl

Gło­wa­czek ("Cep­ha­la­ria") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych. Przez długi czas zna­nych w obrę­bie tego ro­dza­ju było ok. 65 ga­tun­ków opi­sa­nych do 1940 roku. Opi­sy­wa­ne były ko­lej­ne ga­tun­ki i w 2014 po­da­wa­no ich 94, a w 2024 – 102. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je ob­szar śró­dziem­no­mor­ski, po­łud­nio­wo-za­chod­nią Azję (na wscho­dzie się­ga­jąc po Azję Cen­tral­ną, za­chod­nie Chiny i Pa­ki­stan) oraz po­łud­nio­wą Afry­kę, przy czym w samej Tur­cji ro­śnie ich 39 ga­tun­ków.

Wikipedia


głowaczowate

ro­dzi­na ryb o wiel­kich gło­wach z sze­ro­kim, pła­skim py­skiem, ży­ją­cych w wo­dach słod­kich i sło­nych


SJP.pl

Gło­wa­czo­wa­te (Cot­ti­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ryb skor­pe­noksz­tałt­nych (Scor­pa­e­ni­for­mes).

Wikipedia


głowaczowaty

o ce­chach gło­wa­czo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


głowaczowianin

miesz­ka­niec Gło­wa­czo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


głowaczowianka

miesz­kan­ka Gło­wa­czo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


głowaczowski

→ Gło­wa­czów


SJP.pl

Patrz:

Głowaczów

głowaczów

daw­niej: osoba in­te­li­gent­na, mądra, ro­zum­na


SJP.pl

Gło­wa­czów – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ko­zie­nic­kim, w miej­sko-wiej­skiej gmi­nie Gło­wa­czów. Jest sie­dzi­bą gminy oraz pa­ra­fii św. Wa­wrzyń­ca.

Gło­wa­czów znaj­du­je się na Ma­zo­wszu na te­re­nie hi­sto­rycz­ne­go Za­pi­li­cza. Uzy­skał lo­ka­cję miej­ską od za­ło­że­nia w 1445.

Wikipedia


głowala

naz­wi­sko


SJP.pl


głowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boh­dan Gło­wiak – pol­ski in­ży­nier che­mik
  • Ta­de­usz Gło­wiak – pol­ski che­mik

Wikipedia


głowiakowate

ro­dzi­na msza­ków


SJP.pl


głowianin

miesz­ka­niec Głów (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


głowianka

miesz­kan­ka Głów (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


głowiasty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem głowę, ku­li­sty;
2. ma­ją­cy dużą głowę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy głowę lub kulę

 (1.2) rzad. po­sia­da­ją­cy głowę, zwła­szcza dużą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., główka ż., główkowanie n., głowiastość ż.

 przym. głowowy, główkowy, główkowaty

 czas. główkować

Wiktionary


głowica

przed­nia, stoż­ko­wa część po­ci­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. zwień­cze­nie ko­lum­ny, fi­la­ru lub pi­la­stra;

 (1.2) techn. ro­bo­cza część ja­kie­goś urzą­dze­nia

 (1.3) wojsk. ła­du­nek wy­bu­cho­wy z za­pal­ni­kiem prze­no­szo­ny przez ra­kie­tę;

 (1.4) hist. w broni bia­łej: za­koń­cze­nie trzo­nu rę­ko­je­ści;

 (1.5) techn. mot. część sil­ni­ka spa­li­no­we­go za­my­ka­ją­ca cy­lin­der;

 (1.6) wet. zło­śli­wa go­rącz­ka nie­ży­to­wa bydła;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gło­wi­ca – wzgó­rze na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim, w La­sach Oliw­skich, w Gdań­sku, na te­re­nie Trój­miej­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go
  • Gło­wi­ca – wznie­sie­nie w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Rymań, po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej
  • gło­wi­ca – ele­ment broni:
    • gło­wi­ca – w broni bia­łej
    • gło­wi­ca bo­jo­wa – część niek­tó­rych ro­dza­jów po­ci­sków
      • gło­wi­ca ją­dro­wa – ro­dzaj gło­wi­cy bo­jo­wej, bę­dą­cy amu­ni­cją ją­dro­wą
    • gło­wi­ca ćwi­czeb­na – ro­dzaj gło­wi­cy po­ci­sku, nie przez­na­czo­ny do pro­wa­dze­nia dzia­łań bo­jo­wych
  • gło­wi­ca po­ci­sku ra­kie­to­we­go – część wierz­choł­ka ka­dłu­ba po­ci­sku ra­kie­to­we­go (ra­kie­ty)
  • gło­wi­ca ra­kie­ty – przed­nia (wierz­choł­ko­wa) część po­ci­sku ra­kie­to­we­go
  • gło­wi­ca na­pro­wa­dza­nia po­ci­sku ra­kie­to­we­go
  • gło­wi­ca (ar­chi­tek­tu­ra) znana też jako ka­pi­tel – ele­ment kon­struk­cyj­no-de­ko­ra­cyj­ny wień­czą­cy ko­lum­nę, filar, lub pi­la­ster
  • gło­wi­ca (hy­dra­u­li­ka) – ele­ment skła­do­wy za­wo­ru,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gło­wi­ca ko­lum­ny jest nie­kom­plet­na. Aba­kus zo­stał zni­szczo­ny.

 (1.2) W ma­gne­to­fo­nie szpu­lo­wym taśma prze­wi­ja się z jed­nej szpu­li na drugą, mi­ja­jąc gło­wi­cę ma­gne­tycz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈvʲit͡sa, AS: gu̯ovʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., główka ż., głowizna ż., głowacz m.

 czas. głowić się ndk., główkować ndk.

 przym. główny, głowicowy

 przysł. głównie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapitel

Wiktionary


głowicki

naz­wi­sko


SJP.pl


głowicowy

→ gło­wi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gło­wi­cą, do­ty­czą­cy gło­wi­cy

Wiktionary

Patrz:

głowica

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., głowica ż.

Wiktionary


głowienka

1. zdrob­nie­nie od: głow­nia;
2. po­spo­li­ty w Pol­sce ptak z ro­dzi­ny ka­czek; kacz­ka rdza­wo­gło­wa;
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych, ros­ną­ca naj­czę­ściej w za­ro­ślach i na łą­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. głow­nia

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ayt­hya fe­ri­na|ref=tak., eu­raz­ja­tyc­ki ptak nur­ku­ją­cy;

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pru­nel­la|ref=tak., ro­śli­na kwit­ną­ca po­ra­sta­ją­ca mu­ra­wy, łąki, przy­dro­ża;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gło­wien­ka (Pru­nel­la) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych
  • gło­wien­ka (Cop­to­cep­ha­la) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych
  • gło­wien­ka – człon ro­dza­jo­wy nazw zwy­cza­jo­wych czę­ści pta­ków z ro­dza­ju Ayt­hya w ro­dzi­nie kacz­ko­wa­tych:
    • gło­wien­ka zwy­czaj­na (Ayt­hya fe­ri­na)
    • gło­wien­ka dłu­go­dzio­ba (Ayt­hya va­li­si­ne­ria)
    • gło­wien­ka pre­rio­wa (Ayt­hya ame­ri­ca­na)
  • Gło­wien­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Miej­sce Pia­sto­we
  • Gło­wien­ka – gro­ma­da
  • Głó­wien­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈvʲjɛ̃nka, AS: gu̯ovʹi ̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głownia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) lud. suchowierzch

Wiktionary


głowieński

przy­miot­nik od: Głow­no


SJP.pl


głowina

tkli­wie o gło­wie


SJP.pl


głowinka

zdrob­nie­nie od: gło­wi­na


SJP.pl


głowizna

mięso z głów zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mięso z głowy zwie­rząt rzeź­nych

 (1.2) kulin. po­tra­wa lub węd­li­na z gło­wiz­ny (1.1);

Wiktionary

Gło­wiz­na – mięso otrzy­my­wa­ne po od­dzie­le­niu od głowy zwie­rzę­cia: mózgu, uszu, ję­zy­ka, oczu. W Pol­sce gło­wiz­nę otrzy­mu­je się z głów świń­skich, wo­ło­wych lub cie­lę­cych.

Z gło­wiz­ny można przy­go­to­wać zupę lub użyć jej do wy­ro­bu sal­ce­so­nu. Jest rów­nież spo­ży­wa­na w po­sta­ci ga­la­re­ty mięs­no-wa­rzyw­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwɔˈvʲizna, AS: gu̯ovʹizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., głowica ż., nagłówek mrz.

 przym. główny

 czas. główkować

Wiktionary


głowić

gło­wić się - za­sta­na­wiać się nad czymś in­ten­syw­nie; do­cie­kać


SJP.pl


głowięta

pie­szczot­li­wie o dzie­cię­cych głów­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. pieszcz. głowy dzie­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci­ska wy­sta­wi­ły przez otwór swe gło­wię­ta i z za­cie­ka­wie­niem ob­ser­wo­wa­ły Romów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., główka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) główki

Wiktionary


głowińsk

Gło­wińsk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin.

Wikipedia


głowiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Gło­wiń­ski – pol­ski in­ży­nier che­mik
  • Mar­cin Gło­wiń­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Mi­chał Gło­wiń­ski – pol­ski fi­lo­log, hi­sto­ryk i te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry
  • Sta­ni­sław Gło­wiń­ski – pol­ski urzęd­nik
  • To­masz Gło­wiń­ski – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


głownia

1. pło­ną­ce lub tlące się po­la­no;
2. grzyb pa­so­żyt­ni­czy wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­by zbóż;
3. część siecz­nej broni bia­łej słu­żą­ca do cię­cia lub kłu­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pa­lą­ce się lub tlące się po­la­no

 (1.2) wojsk. głów­na część broni siecz­nej przez­na­czo­na do cię­cia lub kłu­cia;

 (1.3) wojsk. rę­ko­jeść broni ręcz­nej, zwła­szcza siecz­nej

 (1.4) biol. grzyb pa­so­żyt­ni­czy wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­by zbóż;

Wiktionary

Głow­nia (z niem. klin­ga, sta­ro­pol. "że­la­zo", "brze­szczot") – pod­sta­wo­wa (głów­na – stąd nazwa) część broni bia­łej przez­na­czo­na do za­da­wa­nia i pa­ro­wa­nia cio­sów. Zaz­wy­czaj sta­no­wi prze­wa­ża­ją­cą więk­szość dłu­go­ści i masy całej broni.

Głow­nia w za­leż­no­ści od typu broni przy­bie­ra bar­dzo zróż­ni­co­wa­ne formy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem sze­lest su­chych liści ustał, szept umilkł i jak raz w tej samej chwi­li głow­nia w pie­co­wi­sku strze­li­ła ob­fi­tem świa­tłem (…)

 (1.1) Słabo tlało jego ogni­sko; głow­nia spora dy­mi­ła je­szcze nieco: za­led­wo zbli­żył się homen, głow­nia sta­nę­ła na no­gach, wy­cią­gnę­ła dwa ra­mio­na, a za­rze­wie za­ja­śnia­ło dwoma bły­szczą­cy­mi oczy­ma i razem z in­ny­mi śpie­wać za­czę­ło.

 (1.3) Bio­dra ota­czał mu pas kre­po­wy, od któ­re­go bo­ga­ta sza­bla zwie­sza­ła się na jed­wab­nych rap­ciach; ale i sza­bla, i ubiór gasły przy bo­gact­wie tu­rec­kie­go gin­dża­łu, zat­knię­te­go za pas, któ­re­go głow­nia tak była na­sa­dzo­na ka­mie­nia­mi, że aż skry sy­pa­ły się od niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔvʲɲa, AS: gu̯ovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., głowienka

 przysł. głównie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żagiew, bierwiono, polano

 (1.2) głównia, klinga, brzeszczot, pot. ostrze

Wiktionary


głowniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Głow­niak (1092 m) – szczyt w Pa­śmie Po­li­cy w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim. Znaj­du­je się na za­chod­nim krań­cu tego pasma, mię­dzy szczy­ta­mi Syh­lec (1150 m) i Pie­kiel­nic­ka (1122 m). Na mapie Com­pas­su ma nazwę Głów­niak i wy­so­kość 1093 m, w prze­wod­ni­ku tu­ry­stycz­nym jest opi­sa­ny jako Niżni Syh­lec (1093 m).

Wikipedia


głownianin

miesz­ka­niec Głow­na


SJP.pl


głownianka

miesz­kan­ka Głow­na


SJP.pl


głownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. prze­stęp­ca, mor­der­ca

Wiktionary

Głow­nik, Głów­niak (663 m n.p.m.) – szczyt w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Be­ski­du An­dry­chow­skie­go (Be­skid Mały). Znaj­du­je się w głów­nym grzbie­cie Be­ski­du Ma­łe­go po­mię­dzy szczy­ta­mi Ka­pral i Żar. Grzbiet ten na tym od­cin­ku ma prze­bieg po­łud­ni­ko­wy. Za­chod­ni stok Głow­ni­ka opada do po­to­ku Brej­nów­ka, wschod­ni do po­to­ku Czer­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔvʲɲik, AS: gu̯ovʹńik

Wiktionary


głowniowate

ro­dzi­na pa­so­żyt­ni­czych grzy­bów, li­czą­ca około 400 ga­tun­ków, po­wo­du­ją­cych cho­ro­by ro­ślin


SJP.pl

Głow­nio­wa­te ("Usti­la­gi­na­ce­ae" Che­vall.) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie głow­niow­ców ("Usti­la­gi­na­les").

Wikipedia


głowniowaty

o ce­chach głow­nio­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


głowniowce

rząd grzy­bów pa­so­żyt­ni­czych


SJP.pl

Głow­niow­ce ("Usti­la­gi­na­les") A.N. Be­ke­tov – rząd grzy­bów z klasy głow­nia­ków ("Usti­la­gi­no­my­ce­tes"). Pa­so­ży­ty ro­ślin, zwła­szcza na­le­żą­cych do ro­dzin wiech­li­no­wa­te ("Po­a­ce­ae"), tu­rzy­co­wa­te ("Cy­pe­ra­ce­ae"), si­to­wa­te ("Jun­ca­ce­ae"), rde­sto­wa­te ("Po­ly­go­na­ce­ae"). Wiele ga­tun­ków to mo­no­fa­gi. Wy­wo­łu­ją u nich cho­ro­by zwane głow­nia­mi.

Wikipedia


głowniowe

pod­typ grzy­bów na­le­żą­cych do typu pod­staw­cza­ków


SJP.pl


głowniowy

przy­miot­nik od: głow­nia


SJP.pl


głowno

mia­sto i gmina miej­ska w po­wie­cie zgier­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Głow­no – mia­sto w pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa łódz­kie­go, w po­wie­cie zgier­skim.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie raw­skim ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go. Było mia­stem szla­chec­kim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔvnɔ, AS: gu̯ovno

Wiktionary


głowocis

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­so­wa­tych


SJP.pl

Gło­wo­cis ("Cep­ha­lo­ta­xus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­so­wa­tych ("Ta­xa­ce­ae"), daw­niej czę­sto umie­szcza­ny w wy­o­dręb­nia­nej ro­dzi­nie gło­wo­ci­so­wa­tych ("Cep­ha­lo­ta­xa­ce­ae"). Po­nie­waż oka­za­ło się, że gło­wo­cis jest za­gnież­dżo­ny pod wzglę­dem fi­lo­ge­ne­tycz­nym wśród ro­dza­jów na­le­żą­cych do ci­so­wa­tych – współ­cze­śnie jest ra­czej włą­cza­ny do ro­dzi­ny w sze­ro­kim uję­ciu.

Wikipedia


głowomierz

mier­nik kątów; go­nio­metr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geod. me­trol. mier­nik kątów

Wiktionary

Powiązane:

 zob. głowa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goniometr

Wiktionary


głowomłot

żar­ła­czoksz­tałt­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny mło­to­wa­tych; ryba młot, rekin młot, kusza młot


SJP.pl


głowonóg

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy naj­wy­żej zor­ga­ni­zo­wa­nych mor­skich mię­cza­ków obej­mu­ją­ce­go ok.600 ga­tun­ków współ­czes­nych i kil­ka­na­ście ty­się­cy ga­tun­ków ko­pal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy mor­skich mię­cza­ków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo strasz­na to prze­cie myśl dla ludz­kie­go ro­zu­mu i niez­no­śne czu­cie dla serca matki sie­ro­cej, iż jej syn wa­łę­sa się na dnie morza, nie mogąc zna­leźć spo­czyn­ku, mio­ta­ny i tar­ga­ny, z miej­sca na miej­sce przez ta­jem­ni­cze i strasz­li­we oce­a­nu pot­wo­ry, ja­ko­by w duszy sza­ta­na wy­śnio­ne - przez dia­bły mor­skie i re­ki­ny, przez gło­wo­no­gi ośmior­ni­ce, przez gru­bo­sko­ru­pe lan­gu­sty, ohyd­ne kraby, ośliz­głe mię­cza­ki, uk­wia­ły i je­żow­ce.

Wiktionary


głowotułów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. tułów zlany z głową;

Wiktionary

Gło­wo­tu­łów, ce­fa­lo­to­raks ( cep­ha­lot­ho­rax) – przed­nia część ciała (tagma), pow­sta­ła po­przez zro­śnię­cie się głowy z czę­ścią lub wszyst­ki­mi seg­men­ta­mi tu­ło­wia, sto­sun­ko­wo po­wszech­nie wy­stę­pu­ją­ca u sko­ru­pia­ków. Ter­mi­nem tym czę­sto okre­śla się też przed­nią tagmę szczę­ko­czuł­kow­ców, jed­nak w ich przy­pad­ku za słusz­ną uz­na­je się nazwę pro­so­ma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra­ni­ca po­mię­dzy gło­wo­tu­ło­wiem a od­wło­kiem jest nie­wy­raź­na, co na­da­je ciału owal­ny kształt.

 (1.1) Ma ośmio­ro oczu, czwo­ro więk­szych oczu umie­szczo­nych jest z przo­du, na sze­ro­kim gło­wo­tu­ło­wiu, a czwo­ro mniej­szych po bo­kach gło­wo­tu­ło­wia z tyłu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cefalotoraks

Wiktionary


głowowy

przy­miot­nik od: głowa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z głową, do­ty­czą­cy głowy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nagłówek mrz., głowa ż.

 przym. główkowaty, główny

 czas. główkować

Wiktionary


głowski

naz­wi­sko


SJP.pl


głowy

część ciała, w któ­rej znaj­du­ją się na­rzą­dy zmy­słów oraz mózg


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głowy – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Gą­sa­wa
  • Głowy – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Bru­dzew
  • Głowy (Góry Ka­mien­ne) – szczyt w Gó­rach Ka­mien­nych (Góry Suche) (743 m)

Wikipedia


głośnawy

nieco gło­śny


SJP.pl


głośnia

szcze­li­na w krta­ni mię­dzy stru­na­mi gło­so­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. apa­rat gło­so­wy po­ło­żo­ny wew­nątrz jamy poś­red­niej krta­ni

Wiktionary

Gło­śnia ( glot­tis, gr. "γλοττíς") – trój­kąt­na prze­strzeń sta­no­wią­ca jedną z ana­to­micz­nych czę­ści krta­ni więk­szo­ści ssa­ków (w tym czło­wie­ka), zlo­ka­li­zo­wa­na w jamie poś­red­niej krta­ni. Skła­da się z na­pi­na­nych przez wię­za­dła gło­so­we warg gło­so­wych oraz fał­dów gło­so­wych, sta­no­wią­cych ostry brzeg błony ślu­zo­wej warg gło­so­wych. Mię­dzy fał­da­mi gło­so­wy­mi oraz brze­ga­mi chrzą­stek na­lew­ko­wa­tych znaj­du­je się szpa­ra gło­śni. Tylny od­ci­nek szpa­ry gło­śni to część mię­dzy­chrząst­ko­wa, a przed­ni mię­dzy­bło­nia­sta.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. głos mrz.

 przym. głosowy, głośny

 przysł. głośno

Wiktionary


głośniczek

zdrob­nie­nie od: gło­śnik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: gło­śnik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek do­stał na uro­dzi­ny mały gło­śni­czek z blu­e­to­ot­hem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głośnik mrz., głośność ż.

 przym. głośnikowy, głośny, głosowy

Wiktionary


głośniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gło­śno


SJP.pl


głośniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gło­śny


SJP.pl


głośnik

1. urzą­dze­nie słu­żą­ce do przet­wa­rza­nia sy­gna­łów elek­trycz­nych na fale aku­stycz­ne;
2. urzą­dze­nie słu­żą­ce do me­cha­nicz­ne­go wzmac­nia­nia głosu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do wzmac­nia­nia dźwię­ku; do odt­wa­rza­nia dźwię­ku za­pi­sa­ne­go w po­sta­ci elek­trycz­nej;

Wiktionary

Gło­śnik – przet­wor­nik elek­tro­a­ku­stycz­ny (od­bior­nik ener­gii elek­trycz­nej przeksz­tał­ca­ją­cy prąd elek­trycz­ny w falę aku­stycz­ną). Ide­al­ny gło­śnik przeksz­tał­ca zmien­ny prąd elek­trycz­ny o od­po­wied­niej czę­stot­li­wo­ści na falę aku­stycz­ną w spo­sób pro­por­cjo­nal­ny i li­nio­wy. Rze­czy­wi­sty za­kres czę­stot­li­wo­ści, w któ­rym gło­śnik wyt­wa­rza falę ci­śnie­nia pro­por­cjo­nal­nie do na­pię­cia (z do­pu­szczal­nym od­chy­le­niem), na­zy­wa się pas­mem prze­no­sze­nia gło­śni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zep­su­ły się gło­śni­ki i nic nie było sły­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔɕɲik, AS: gu̯ośńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głośność ż.

:: zdrobn. głośniczek mrz.

 przym. głośnikowy, głośny, głosowy

 przysł. głośno

 czas. głosić

Wiktionary


głośnikowy

przy­miot­nik od: gło­śnik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z gło­śni­kiem, do­ty­czą­cy gło­śni­ka, wła­ści­wy gło­śni­ko­wi, skła­da­ją­cy się z gło­śni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ko­lum­ny gło­śni­ko­we zbu­do­wa­łem sam.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głośnik mrz., głośniczek mrz., głośność ż., głos mrz., głoska ż., głosek mrz., głosiciel mos., głosicielka ż., ogłos mrz., nagłos mrz., pogłos mrz., pogłoska ż., wygłos mrz., głoszenie n., ogłoszenie n., ogłaszanie n., nagłośnienie n., nagłaśnianie n., pogłośnienie n., pogłaśnianie n., podgłośnienie n., podgłaśnianie n., głosowanie n., zagłosowanie n., zagłoszenie n., przegłosowywanie n., przegłosowanie n., wygłosowanie n.

 przym. głośny, głosowy, ogłoszeniowy, nagłosowy, pogłosowy, wygłosowy

 przysł. głośno, głosowo

 czas. głosić ndk., ogłosić dk., ogłaszać ndk., nagłośnić dk., nagłaśniać ndk., pogłośnić dk., pogłaśniać ndk., podgłośnić dk., podgłaśniać ndk., głosować ndk., zagłosować dk., zagłosić dk., przegłosowywać ndk., przegłosować dk., wygłosować dk., wygłosić dk., wygłaszać ndk.

Wiktionary


głośniowy

przy­miot­nik od: gło­śnia (np. szmer gło­śnio­wy)


SJP.pl


głośno

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gło­śny, sły­szal­ny, nie szep­tem

 (1.2) przen. po­wo­du­jąc roz­głos, z roz­gło­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy kura znie­sie jajko, za­wsze gło­śno gda­cze.

 (1.2) Mówi się o tym gło­śno nawet w Ot­woc­ku.

 (1.2) Zro­bi­ło się o niej gło­śno, gdy pra­wie ro­ze­bra­ła się na estra­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔɕnɔ, AS: gu̯ośno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głośnik mrz., głośność ż., głośnia ż.

 przym. głośny, głosowy, głośnikowy, głośniowy

 czas. głosić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) donośnie

 (1.2) otwarcie

Wiktionary


głośność

1. bycie gło­śnym, do­no­śnym, sły­szal­nym;
2. cecha wra­że­nia słu­cho­we­go za­leż­na od am­pli­tu­dy fali aku­stycz­nej, mie­rzo­na w so­nach;
3. po­ziom gło­śno­ści - od­bie­ra­ny po­ziom na­tę­że­nia dźwię­ku, mie­rzo­ny w fo­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. techn. na­tę­że­nie dźwię­ku od­czu­wa­ne przez słu­cha­ją­cych

Wiktionary

Gło­śność – su­biek­tyw­ne od­czu­cie na­tę­że­nia dźwię­ku; cecha umoż­li­wia­ją­ca upo­rząd­ko­wa­nie dźwię­ków w skalę od ci­chych do gło­śnych; wiel­kość sto­so­wa­na w psy­cho­a­ku­sty­ce do po­mia­ru su­biek­tyw­ne­go wra­że­nia na­tę­że­nia dźwię­ku. Jed­nost­ką gło­śno­ści jest son.

Gło­śność za­leż­na jest prze­de wszyst­kim od na­tę­że­nia dźwię­ku, po­nad­to od czasu trwa­nia dźwię­ku, jego widma czę­stot­li­wo­ścio­we­go, tran­sjen­tów, zja­wi­ska ma­sko­wa­nia, kon­tek­stu, w jakim dźwięk jest przez od­bior­cę sły­sza­ny oraz przy­na­leż­nych słu­cha­czo­wi w danym mo­men­cie czyn­ni­ków psy­chicz­nych i fiz­jo­lo­gicz­nych: zmę­cze­nia, kon­cen­tra­cji, uwagi itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam gło­śni­ki o dużej gło­śno­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔɕnɔɕt͡ɕ, AS: gu̯ośność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głośny, głosowy, głośnikowy

 rzecz. głośnik m., głosiciel m., rozgłośnia ż., głośniczek mrz.

 czas. głosić, pogłośnić, nagłaśniać ndk., nagłośnić dk., rozgłaszać ndk., rozgłosić dk.

 przysł. głośno

Wiktionary


głośny

1. ha­ła­śli­wy, do­brze sły­szal­ny;
2. znany, po­pu­lar­ny; taki, o któ­rym się dużo mówi


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest do­brze sły­szal­ny

 (1.2) ha­ła­śli­wy, pełen ha­ła­su

 (1.3) po­pu­lar­ny; taki, o któ­rym się dużo mówi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gło­śny gwizd oz­naj­mił od­jazd po­cią­gu.

 (1.3) Po­li­cja roz­wią­za­ła spra­wę gło­śne­go za­bój­stwa zna­nej ak­tor­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɔɕnɨ, AS: gu̯ośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głośność ż., głośnik mrz., głośniczek mrz., głos mrz., głosik mrz., głośnia ż., głoska ż., głoskowanie n.

 czas. głosić ndk., ogłaszać ndk., ogłosić dk., głoskować ndk.

 przysł. głośno

 przym. głosowy, głośnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) huczny, donośny, hałaśliwy

Wiktionary


głość

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. jeść

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. jeść.

Wiktionary


głożyna

cier­ni­sty krzew lub drzew­ko z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych; owoc tej ro­śli­ny; szyd­li­ca, ju­ju­ba


SJP.pl

Gło­ży­na – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Czer­nie­je­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


głubczyce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Głub­czy­ce (śl. "Gubczýcé", Leobschütz, Hlubčice) – mia­sto w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Głub­czy­ce. Po­ło­żo­ne nad rzeką Psiną, na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim (wcho­dzą­cym w skład Ni­zi­ny Ślą­skiej). Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Głub­czy­ce po­cząt­ko­wo le­ża­ły na Mo­ra­wach, zaś od czasu włą­cze­nia ich w 1318 do księ­stwa opaw­skie­go po­ło­żo­ne są na Gór­nym Ślą­sku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwupˈt͡ʃɨt͡sɛ, AS: gu̯upčyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głubczyczanin m., głubczyczanka ż.

 przym. głubczycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Leobszyce

Wiktionary


głubczycki

przy­miot­nik od: Głub­czy­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Głub­czy­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwupˈt͡ʃɨt͡sʲci, AS: gu̯upčycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Głubczyce nmos.

Wiktionary


głubczyczanin

miesz­ka­niec Głub­czyc


SJP.pl


głubczyczanka

miesz­kan­ka Głub­czyc


SJP.pl


głubinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. głę­bo­ka pro­win­cja w Rosji, w więk­szo­ści od­lud­na, bied­na, za­co­fa­na so­cjal­nie i in­fa­struk­tu­ral­nie; za­pom­nia­ne i odi­zo­lo­wa­ne te­re­ny le­żą­ce da­le­ko od du­żych miast i cen­trów po­li­tycz­no-kul­tu­ral­nych

Wiktionary


głuch

naz­wi­sko


SJP.pl

Głuch (daw­niej "Gla­uch") – wieś w Pol­sce znaj­du­ją­ca się w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Wiel­bark, po­ło­żo­na na lewym brze­gu rzeki Omul­wi, przy szo­sie z Wiel­bar­ka do Jed­wab­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


głucha

ko­bie­ta nie­sły­szą­ca


SJP.pl


głucho-ciemny

głu­chy i nie­wi­do­my


SJP.pl


głucho-niewidomy

głu­chy i nie­wi­do­my


SJP.pl


głuchociemnota

upo­śle­dze­nie lub utra­ta zdol­no­ści sły­sze­nia i wi­dze­nia


SJP.pl


głuchoniema

ko­bie­ta, która nie może mówić i nie sły­szy


SJP.pl


głuchoniemiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. po­to­mek daw­nych nie­miec­kich osad­ni­ków w pol­skich Kar­pa­tach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ob­sza­rze Wi­sło­ki ude­rza nas fakt inny; całą tę oko­li­cę, którą ob­szar Wi­sło­ki, Ropy, Jasły, Ja­seł­ki i śred­nie­go Wi­sło­ka zaj­mu­je, osied­li tak zwani Głu­cho­niem­cy od dołów Sa­noc­kich po­czą­wszy, to jest od oko­li­cy Kom­bor­ni, Ha­czo­wa, Trze­śnio­wa aż po Gry­bow­ski dział.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mʲjɛt͡s, AS: gu̯uχõńẽmʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Szwab

Wiktionary


głuchoniemota

utra­ta zdol­no­ści mó­wie­nia spo­wo­do­wa­na wro­dzo­ną lub na­by­tą we wczes­nym dzie­ciń­stwie utra­tą słu­chu


SJP.pl

Głu­cho­nie­mo­ta – nie­zdol­ność pra­wi­dło­we­go mó­wie­nia lub znacz­ne opóź­nie­nie roz­wo­ju mowy spo­wo­do­wa­ne wro­dzo­ną bądź na­by­tą w okre­sie wczes­ne­go dzie­ciń­stwa utra­tą zmy­słu słu­chu

Wikipedia


głuchoniemy

taki, który nie może mówić i nie sły­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­sły­szą­cy i jed­no­cze­śnie nie­u­mie­ją­cy mówić

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba głu­cho­nie­ma (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby głu­cho­nie­me czę­sto in­ten­syw­nie wy­ko­rzy­stu­ją te­le­fon ko­mór­ko­wy – wy­sy­ła­ją SMS-y.

 (1.1) Dla Głu­chych sły­szą­cy są głu­cho­nie­mi, bo nie umie­ją migać.

 (2.1) Część osób Głu­chych uważa słowo głu­cho­nie­my za obraź­li­we, bo tzw. głu­cho­nie­mi wy­da­ją prze­cież dźwię­ki, mogą też po­ro­zu­mie­wać się ję­zy­kiem mi­go­wym.

 (2.1) W cza­sie wojny ist­niał w ra­mach AK plu­ton głu­cho­nie­mych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwuxɔ̃ˈɲɛ̃mɨ, AS: gu̯uχõńẽmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuchoniemota ż.

Wiktionary


głuchota

wro­dzo­na lub na­by­ta nie­zdol­ność do od­bie­ra­nia bodź­ców aku­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) utra­ta zdol­no­ści sły­sze­nia;

Wiktionary

Głu­cho­ta – nie­zdol­ność do od­bie­ra­nia bodź­ców aku­stycz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwuˈxɔta, AS: gu̯uχota

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głuchy, Głuchy

 przysł. głucho

 rzecz. głusza ż., głuchość ż., głuchy mos., Głuchy mos.

 czas. ogłuszać ndk., ogłuszyć dk.

Wiktionary


głuchowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głu­cho­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża
  • Głu­cho­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Słońsk
  • Głu­cho­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo
  • Głu­cho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń
  • Głu­cho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­mor­ni­ki
  • Głu­cho­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki
  • Głu­cho­wo – gro­ma­da w po­wie­cie ko­ściań­skim
  • Głu­cho­wo – gro­ma­da w po­wie­cie su­lę­ciń­skim
  • Głu­cho­wo – gro­ma­da w po­wie­cie to­ruń­skim
  • Głu­cho­wo – przy­sta­nek oso­bo­wy w Głu­cho­wie, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Głu­cho­wo – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim

Wikipedia


głuchowski

przy­miot­nik od: Głu­chów


SJP.pl

Głu­chow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Do­li­wa z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


głuchołaski

przy­miot­nik od: Głu­cho­ła­zy


SJP.pl


głuchołazianin

miesz­ka­niec Głu­cho­ła­zów (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


głuchołazianka

miesz­kan­ka Głu­cho­ła­zów (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


głuchołazy

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim;

Wiktionary

(daw. "Kozia Szyja", "Cy­gen­hals", Capri Col­lum, Zie­gen­hals, Bad Zie­gen­hals[], Hlu­cho­la­zy, Gu­cho­ła­zy, Koziŏszyja, Zie­gen­hols) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Głu­cho­ła­zy. Hi­sto­rycz­nie leży na Dol­nym Ślą­sku, na styku Gór Opaw­skich (Su­de­ty) i Przed­gó­rza Głu­cho­ła­sko-Prud­nic­kie­go (Przed­gó­rze Pacz­kow­skie). Prze­pły­wa przez nie rzeka Biała Głu­cho­ła­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡwuxɔˈwazɨ, AS: gu̯uχou̯azy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuchołazianin m., głuchołazianka ż.

 przym. głuchołaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Cygenhals

Wiktionary


głuchoślepota

po­waż­ne upo­śle­dze­nie słu­chu i wzro­ku


SJP.pl

Głu­cho­śle­po­ta – rów­no­czes­ne, po­waż­ne usz­ko­dze­nie słu­chu i wzro­ku. Osoba głu­cho­nie­wi­do­ma ma duże trud­no­ści w po­ru­sza­niu się i ko­mu­ni­ko­wa­niu z oto­cze­niem. Ko­rzy­sta z po­mo­cy prze­wod­ni­ka, używa m.in. al­fa­be­tu Lorma. Osoby głu­cho­nie­wi­do­me mogą się rów­nież po­ro­zu­mie­wać zmo­dy­fi­ko­wa­nym al­fa­be­tem mi­go­wym ( tac­ti­le si­gning;), do­ty­ka­jąc rąk roz­mów­cy pod­czas roz­mo­wy, w celu roz­poz­na­nia zna­ków. Sym­bo­lem osób głu­cho­nie­wi­do­mych jest laska w biało-czer­wo­ne pasy.

Wikipedia


głuchość

rzad­ko:
1. bycie zat­war­dzia­łym, głu­chym na coś; zat­war­dzia­łość;
2. o dźwię­kach: bycie przy­tłu­mio­nym, nie­wy­raź­nym;
3. bycie mil­czą­cym, ci­chym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co głu­che

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głuchy

 przysł. głucho

 rzecz. głuchota ż., głuchy mos., głusza ż., głuszec m., głuchnięcie n.

 czas. ogłuszyć dk., głuchnąć ndk.

Wiktionary


głuchszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: głu­chy; bar­dziej głu­chy


SJP.pl


głuchy

1. nie­do­sły­szą­cy lub po­zba­wio­ny zdol­no­ści sły­sze­nia;
2. prze­no­śnie: nie­wraż­li­wy, np. głu­chy na ludz­kie cier­pie­nia;
3. o gło­sie, dźwię­ku: przy­tłu­mio­ny, ma­to­wy, nie­wy­raź­ny, np. głu­chy pom­ruk;
4. nie­za­kłó­co­ny żad­nym dźwię­kiem, np. głu­cha cisza;
5. o mu­rach, ścia­nach: nie­ma­ją­cy okien, drzwi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­sły­szą­cy, po­zba­wio­ny zmy­słu słu­chu

 (1.2) o dźwię­ku: przy­tłu­mio­ny, nie­wy­raź­ny, niski

 (1.3) przen. igno­ru­ją­cy proś­by i skar­gi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba nie­sły­szą­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • głu­chy – osoba z głu­cho­tą
  • Głu­chy – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie Za­bro­dzie
  • Głu­chy (obwód wo­łyń­ski) – wieś na Ukra­i­nie
  • Głu­chy – potok, do­pływ Czar­nej
  • Głu­chy – potok, do­pływ Gór­nej So­lin­ki
  • Głuch
  • Głu­cho­wi­ce
  • Głu­chów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Usły­szał jakiś głu­chy od­głos i łomot pa­da­ją­ce­go ciała.

 (1.3) Radni od dawna po­zo­sta­ją głusi na pro­te­sty oby­wa­te­li.

 (2.1) Nie każdy głu­chy jest Głu­chy, nie każdy Głu­chy jest głu­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwuxɨ, AS: gu̯uχy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ogłuszać, ogłuszyć, ogłuchnąć, zagłuszać, zagłuszyć, wygłuszać, wygłuszyć, głuszyć

 rzecz. głuchość ż., głuszec mzw., głusza ż., głuchota ż., środ. Głuchy m.

 przym. głuchawy, przygłuchy, środ. Głuchy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niesłyszący, ogłuchły

 (1.2) bezdźwięczny

Wiktionary


głuchów

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w ob­wo­dzie sum­skim na Ukra­i­nie, nad rzeką Esmań;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głu­chów – przy­sió­łek wsi Kuź­ni­ca Gło­gow­ska w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Głu­chów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Trze­bie­chów
  • Głu­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Głu­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Tu­szyn
  • Głu­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Głu­chów
  • Głu­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Głu­chów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Gró­jec
  • Głu­chów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Mordy
  • Głu­chów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Łań­cut
  • Głu­chów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka
  • Głu­chów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Raków
  • Głu­chów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­go­rze­la

Wikipedia

Powiązane:

 przym. głuchowski

Wiktionary


gługopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do pi­sa­nia z tu­szem, który się nie roz­le­wa

Wiktionary


głup

1. po­spo­li­cie: osoba nie­roz­gar­nię­ta; głu­pek;
2. ptak mor­ski z rzędu wio­sło­no­gich; głup­tak;
3. po­tocz­nie: rżnąć głupa - spra­wiać wra­że­nie kogoś nie­do­in­for­mo­wa­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. obraź. głu­pek (głu­piec)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. głup­tak (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sula bas­sa­na|Lin­na­e­us., 1758)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Że ob­ser­wu­jąc na­tręt­nie po­stać, on […] ma nie­wol­ni­czo zgię­te plecy i twarz zła­ma­ne­go głupa.

 (2.1) Głupy, czyli głup­ta­ki, noz­drzy zew­nętrz­nych nie mają, co zwią­za­ne jest ze szcze­gól­nym spo­so­bem zdo­by­wa­nia po­ży­wie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwup, AS: gu̯up

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłup mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. głupek.

 (2.1) zob. głuptak.

Wiktionary


głupawka

nagły, nie­kon­tro­lo­wa­ny napad śmie­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. nie­kon­tro­lo­wa­ny napad śmie­chu; stan bez­myśl­nej we­so­ło­ści – czę­sto za­raź­li­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Marta usły­sza­ła nowy kawał, do­sta­ła głu­paw­ki.

 (1.1) Wzru­szył ra­mio­na­mi, zro­bił mar­so­wą minę, a potem za­czął się tak śmiać, że i mnie ogar­nę­ła głu­paw­ka. Opar­łam się o drzwi i do­padł mnie nie­kon­tro­lo­wa­ny atak śmie­chu. Co spoj­rza­łam na Adama, który zwi­nię­ty na krze­śle ry­czał jak za­rzy­na­ny pro­siak, to ła­pa­ła mnie czkaw­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwuˈpafka, AS: gu̯upafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupek m., głupiec m., głupa ż., głupiątko n., głupota ż., głupstwo n., wygłup m., przygłup m., głupstewko n., głuptak m., głuptas m., głuptasek m., głuptaska ż., głupissimus m.

 czas. głupieć, ogłupieć, zgłupieć, wygłupiać się / wygłupić się, głupowacieć

 przym. głupi, głupawy, ogłupiały, przygłupi, głupkowaty, głupiutki, głupiuteńki, głupiusieńki, głupowaty, głupiuchny

 przysł. głupio, głupawo, głupkowato, głupiuchno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. paragelia

Wiktionary


głupawość

→ głu­pa­wy


SJP.pl

Patrz:

głupawy

głupawy

po­tocz­nie:
1. nie­zbyt mądry; przy­głu­pi;
2. wy­ra­ża­ją­cy igno­ran­cję, bez­myśl­ność;
3. wy­ra­ża­ją­cy za­kło­po­ta­nie, za­że­no­wa­nie


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) głupi, nie­zbyt mądry

 (1.2) nie ma­ją­cy żad­nej war­to­ści in­te­lek­tu­al­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­łam głu­pa­wą minę i za­ma­cha­łam cha­o­tycz­nie rę­ko­ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwuˈpavɨ, AS: gu̯upavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupiec mos., głupawość ż., głupkowatość ż., głupota ż., głupol m., głupek m., wygłup mrz., głupawka ż., głupstwo n.

 czas. wygłupiać się, głupieć, wygłupić się

 przym. głupkowaty, głupi

 przysł. głupawo, głupio, głupkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przygłupi, głupkowaty, głupowaty, przygłupiasty, matołkowaty, mułowaty, matołowaty, cepowaty, debilowaty, durnowaty, imbecylowaty, idiotowaty, głąbowaty, kretynowaty, tumanowaty

Wiktionary


głupek

głu­piec; po­tocz­nie:
1. czło­wiek ogra­ni­czo­ny in­te­lek­tu­al­nie, słabo roz­gar­nię­ty; głąb, przy­głup, tłu­mok;
2. osoba nie­po­waż­na, lek­ko­myśl­na; bła­zen, pajac


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź. ktoś głupi

 (1.2) pot. obraź. osoba nie­po­waż­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko głu­pek nie ro­zu­mie ta­kich pro­stych rze­czy.

 (1.1) Trze­ba być głup­kiem, żeby uwie­rzyć temu oszu­sto­wi.

 (1.2) Dzie­ci śmia­ły się, gdy kla­so­wy głu­pek wy­szedł na śro­dek sali i za­czął gło­śno bekać.

 (1.2) Wszy­scy przej­mo­wa­li się cho­ro­bą Anny i nie mogli już znieść głup­ka, który wciąż opo­wia­dał żarty o schi­zo­fre­ni­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwupɛk, AS: gu̯upek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głupkowaty, głupi, głupiutki, głupawy

 rzecz. półgłupek mos., głupkowatość ż., wygłup mrz., głupawka ż., głupiec m., głupol m., wygłupianie się n., głupota ż., głupstwo n., ogłupienie n., ogłupianie n.

 przysł. głupio

 czas. wygłupiać się, głupieć, wygłupić się, zgłupieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupiec, głupol, przygłup, przygłupiasty, głąb, matoł, muł, półinteligent, ćwierćinteligent, cymbał, bałwan, idiota, debil, dureń, kretyn, osioł, tuman, jełop, palant, pacan, patafian, ciemniak, młotek, mongoł, dałn, starop|rurał., reg. śl. abfal, starop|rurała.

 (1.2) błazen, pajac

Wiktionary


głupi

pot.
1. po­gard. nie­mą­dry, mało by­stry, nie­in­te­li­gent­ny;
2. po­gard. chory umy­sło­wo;
3. świad­czą­cy o czy­jejś głu­po­cie;
4. iron. na­iw­ny;
5. błahy, nie­waż­ny;
6. przy­kry, niez­ręcz­ny;
7. nie­faj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nie­mą­dry, ogra­ni­czo­ny in­te­lek­tu­al­nie

 (1.2) na­iw­ny, łat­wo­wier­ny, da­ją­cy się wy­ko­rzy­sty­wać

 (1.3) kło­pot­li­wy, niez­ręcz­ny

 (1.4) bez głęb­sze­go zna­cze­nia, po­zba­wio­ny sensu

Wiktionary

Głupi – de­biu­tanc­ki album stu­dyj­ny pol­skie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Ørganek. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 12 maja 2014 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej My­stic Pro­duc­tion. Płytę po­prze­dzi­ły sin­gle „Nie lubię” i „Kate Moss”.

Album do­tarł do 7. miej­sca pol­skiej listy prze­bo­jów – OLiS. Wy­daw­nict­wo uzy­ska­ło sta­tus pla­ty­no­wej płyty, prze­kra­cza­jąc licz­bę 30 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zło­dzie­je byli tak głupi, że zo­sta­wi­li wszę­dzie od­ci­ski pal­ców.

 (1.2) Jaka ona głu­pia! Uwie­rzy we wszyst­ko, co jej po­wiem.

 (1.3) Jako je­dy­ny przy­sze­dłem na bal ma­sko­wy bez prze­bra­nia i zna­la­złem się w głu­piej sy­tu­a­cji.

 (1.4) Co za głupi film! Sama strze­la­ni­na i nie wia­do­mo, o co cho­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwupʲi, AS: gu̯upʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuptasek mos., głuptas mos., głupol mos., głuptaś mos., wygłup m., głupawka ż., głupota ż., głupotka ż., głupstwo n., głupiec m., głupek m., głupienie n., głupkowatość ż., głuptak m., zgłupienie n., wygłupianie n., wygłupienie n., ogłupianie n., ogłupienie n., przygłup m., zgłupienie n.

 czas. głupieć ndk., zgłupieć dk., wygłupiać się ndk., wygłupić się dk., ogłupiać ndk., ogłupić dk., zgłupieć dk.

 przym. głupawy, głupkowaty, przygłupi

:: zdrobn. głupiutki

 przysł. głupio, głupawo, głupkowato, głupiutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tępy, durny, niemądry, zidiociały; gw. Górny Śląsk gupi

Wiktionary


głupia

1. ogra­ni­czo­na i na­iw­na; świad­czą­ca o ta­kich ce­chach
2. bez­war­to­ścio­wa in­te­lek­tu­al­nie
3. świad­czą­ca o czy­imś za­kło­po­ta­niu
4. da­ją­ca się wy­ko­rzy­sty­wać
5. nie­ma­ją­ca zna­cze­nia
6. kło­pot­li­wa, niez­ręcz­na


SJP.pl

Głu­pia (ros. "Дура", "Dura") – ro­syj­ski film dra­ma­tycz­ny z 2005 roku w re­ży­se­rii Mak­si­ma Ko­ro­sty­szew­skie­go.

Wikipedia


głupiec

po­gard­li­wie: czło­wiek mało in­te­li­gent­ny, nie­roz­gar­nię­ty, bez­myśl­ny, ogra­ni­czo­ny, za­cho­wu­ją­cy się na­iw­nie; głu­pek, dureń, idio­ta, kre­tyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do­ko­nu­ją­ca nie­roz­sąd­nych wy­bo­rów, nie­mą­dra, na­iw­na i bez­myśl­na

 (1.2) daw. przest. osoba ogra­ni­czo­na in­te­lek­tu­al­nie

Wiktionary

Głu­piec – karta ta­ro­ta na­le­żą­ca do Ar­ka­nów Wiel­kich, oz­na­cza­na nu­me­rem zero.

Inne nazwy: Wę­dro­wiec, Włó­czę­ga, Be­zi­mien­ny, Duch Eteru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odez­wa­łem się nie w porę i wy­sze­dłem na głup­ca.

 (1.1) Gdy głup­cy, ob­da­rze­ni wiel­ką ak­tyw­no­ścią, znaj­du­ją – w uło­ży­sko­wa­niu okre­ślo­nych an­ta­go­niz­mów kla­so­wych i na­ro­do­wych re­sen­ty­men­tów – po­słuch głup­ców mniej ak­tyw­nych, go­to­wych pójść za tym, „kto po­pro­wa­dzi” – może się zro­dzić z ta­kie­go „wzmoc­nie­nia” zło, nie pie­kiel­ne co praw­da, bo czy­sto ludz­kie, lecz nie mniej przez to zgub­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwupʲjɛt͡s, AS: gu̯upʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupek mos., głupota ż., głupstwo n., głupawka ż.

:: zdrobn. głuptas mos., głuptasek mos.

:: zgrub. głupol mos.

 czas. wygłupić się, wygłupiać się, głupieć ndk., zgłupieć dk.

 przym. głupi, głupawy, głupowaty

:: zdrobn. głupiutki

 przysł. głupio, głupawo, głupowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abderyta, bałwan, baran, bezmózg, bezmózgowiec, bęcwał, cep, ciumrok, ciućmok, chomąt, cymbał, ćwierćinteligent, debil, dureń, faja, frajer, fiksat, fujara, gamoń, gap, głupek, głuptas, grzmot, idiota, imbecyl, kretyn, matoł, młotek, pacan, poplątaniec, półgłówek, przygłup, psychol, pustak, świrus, tępak, tuman, tłumok, barani łeb, zakuta pała, zakuty łeb, kapuściany łeb, głąb kapuściany

Wiktionary


głupiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: głu­pio


SJP.pl


głupieć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. sta­wać się głu­pim

 (1.2) pot. tra­cić orien­ta­cję, roz­są­dek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłup mrz., głupawka ż., głupota ż., głupstwo n., głupiec mos., głupek mos., głupienie n., głupkowatość ż., ogłupianie n., ogłupienie n., pogłupienie n., powygłupianie n., zgłupienie n., wygłupianie n., wygłupienie n., głuptak mos./mzw.

 czas. ogłupiać ndk., ogłupieć dk., pogłupieć dk., powygłupiać się dk., zgłupieć dk., wygłupiać się ndk., wygłupić się dk.

 przym. głupi, głupiutki, głupawy, głupkowaty

 przysł. głupio, głupawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baranieć, durnieć, kretynieć, idiocieć

Wiktionary


głupio

przy­słó­wek

 (1.1) w nie­mą­dry spo­sób

 (1.2) od­czu­wa­jąc za­kło­po­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­piej mil­czeć niż głu­pio gadać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. głupieć, zgłupieć, wygłupiać się, wygłupić się

 rzecz. głupek m., głupi m., głupia ż., głupiec m., głupol m., głupota ż., głupstewko n., głupstwo n., głuptak m., głuptas m., głuptasek m., głupawka ż., głupkowatość ż., wygłup mrz.

 przym. głupawy, głupi, głupiutki, głupkowaty, głupowaty

 przysł. głupawo, głupkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezmyślnie, idiotycznie, niemądrze, nierozważnie

 (1.2) nieprzyjemnie, niezręcznie

Wiktionary


głupiusieńki

zdrob­nie­nie od: głupi; głu­piut­ki, głu­piu­teń­ki


SJP.pl


głupiuteńki

zdrob­nie­nie od: głu­piut­ki; głu­piu­sień­ki


SJP.pl


głupiutki

zdrob­nie­nie od: głupi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: głupi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rolę jej ko­le­żan­ki kre­u­je Chri­sti­na Ap­ple­ga­te, którą za­pew­ne do­sko­na­le pa­mię­ta­my z roli głu­piut­kiej, ale sma­ko­wi­tej córki Bun­dych z te­le­wi­zyj­ne­go se­ria­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwuˈpʲjutʲci, AS: gu̯upʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuptasek mos., głuptas mos., głupol mos., głuptaś mos., głupstwo n., głupiec m., głupawka ż., głupek m., wygłup mrz., głupkowatość ż.

 przym. głupi, głupowaty

 przysł. głupio

 czas. głupieć, wygłupiać się, wygłupić się, zgłupieć

Wiktionary


głupkowatość

→ głup­ko­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lek­cew. albo po­gard. cecha tego, co głup­ko­wa­te; cecha tych, któ­rzy są głup­ko­wa­ci

Wiktionary

Patrz:

głupkowaty

Powiązane:

 rzecz. głupota ż., głupotka ż., głupstwo n., głupiec m., głupek m., głuptas m., głuptasek m., głuptactwo n., głupiątko n., głupol m., głuptak m., głupawość ż., głupienie n., wygłup mos./mrz.

 czas. głupieć ndk.

 przym. głupkowaty, głupi, głupiutki, głupiuteńki, głupawy

 przysł. głupkowato, głupio, głupiutko, głupiuteńko, głupawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupawość, przygłupiastość, przygłupowatość

Wiktionary


głupkowaty

1. bę­dą­cy ob­ja­wem głu­po­ty;
2. głu­pa­wy, nie­roz­gar­nię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) głu­pa­wy, lekko idio­tycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡwupkɔˈvatɨ, AS: gu̯upkovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupol mos., głupkowatość ż., głupek m., głupawka ż., wygłup mrz., głuptak m.

 przym. głupawy, głupi, głupowaty

 przysł. głupio

 czas. głupieć, wygłupiać się, wygłupić się, zgłupieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygłupi, głupawy, głupowaty, przygłupiasty, matołkowaty, mułowaty, matołowaty, cepowaty, debilowaty, durnowaty, imbecylowaty, idiotowaty, głąbowaty, kretynowaty, tumanowaty; reg. śl. piźnióny, piźniynty

Wiktionary


głupol

czło­wiek mało in­te­li­gent­ny, nie­roz­gar­nię­ty, bez­myśl­ny, głupi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. rub. męż­czyz­na ucho­dzą­cy za nie­zbyt roz­gar­nię­te­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łeś głu­po­la?! Prze­je­chał na czer­wo­nym!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłup mos./mrz., głupstwo n., głupkowatość ż., głupek mos., głupiec mos., głupota ż., głuptas mos., głuptaś mos.

 czas. wygłupić dk., wygłupić się dk., wygłupiać ndk., wygłupiać się ndk., głupieć ndk., zgłupieć dk.

 przym. głupi, głupiutki, głupkowaty, głupowaty, głupawy

 przysł. głupio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głuptas, głuptasek, głuptaś

Wiktionary


głupolek

zdrob­nie­nie od: głu­pol


SJP.pl


głupolka

zdrob­nie­nie od: głu­pol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. rub. ko­bie­ta ucho­dzą­ca za nie­zbyt roz­gar­nię­tą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłup mos./mrz.

Wiktionary


głupoodporny

żar­to­bli­wie: od­por­ny na nie­u­mie­jęt­ne ko­rzy­sta­nie; idio­to­od­por­ny


SJP.pl


głupota

1. brak wie­dzy, bez­myśl­ność i prze­jaw tej bez­myśl­no­ści; tę­po­ta;
2. in­for­ma­cja, tekst po­zba­wio­ny sensu, wew­nętrz­nie sprzecz­ny, nie­lo­gicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­do­sta­tek ro­zu­mu prze­ja­wia­ją­cy się bra­kiem by­stro­ści, nie­u­mie­jęt­no­ścią roz­poz­na­wa­nia isto­ty rze­czy, związ­ków przy­czy­no­wo-skut­ko­wych, prze­wi­dy­wa­nia i ko­ja­rze­nia

 (1.2) wy­po­wiedź, za­cho­wa­nie, czyn po­zba­wio­ny sensu

Wiktionary

Głu­po­ta – nie­do­sta­tek ro­zu­mu prze­ja­wia­ją­cy się bra­kiem by­stro­ści, nie­u­mie­jęt­no­ścią roz­poz­na­wa­nia isto­ty rze­czy, związ­ków przy­czy­no­wo-skut­ko­wych, prze­wi­dy­wa­nia i ko­ja­rze­nia. Cha­rak­te­ry­zu­je się pychą, śmia­ło­ścią, po­dejrz­li­wo­ścią, ni­skim lub nie­ist­nie­ją­cym sa­mo­kry­ty­cyz­mem, nie­zdol­no­ścią do zdzi­wie­nia, dąż­no­ścią do ek­span­sji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boże, Ty znasz moją głu­po­tę / i wy­stęp­ki moje nie są za­kry­te przed Tobą.

 (1.1) Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne we wszechś­wie­cie są wodór i głu­po­ta.

 (1.2) Prze­stań już opo­wia­dać te głu­po­ty! Nikt ci nie wie­rzy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwuˈpɔta, AS: gu̯upota

Wiktionary

Powiązane:

 zob. głupi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bzdura, nonsens, brednia, idiotyzm

Wiktionary


głupotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn bez­myśl­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głupi

 rzecz. wygłup mos./mrz., głupkowatość ż.

Wiktionary


głupowato

przy­słó­wek

 (1.1) nie­zbyt roz­waż­nie, świad­cząc o braku in­te­li­gen­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rze­czy­wi­ście, po­stą­pi­łeś głu­po­wa­to, po­ży­cza­jąc pie­nią­dze ta­kiej oszust­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupiec mos., głupowatość ż.

 przym. głupowaty

Wiktionary


głupowatość

→ głu­po­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co głu­po­wa­te; cecha tych, któ­rzy są głu­po­wa­ci

Wiktionary

Patrz:

głupowaty

Przykłady

 (1.1) Myślę, że jego żona przyz­wy­cza­i­ła się już do jego wro­dzo­nej głu­po­wa­to­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głupowaty

 przysł. głupowato

 rzecz. wygłup mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupawość, głupkowatość

Wiktionary


głupowaty

1. wy­ra­ża­ją­cy głu­po­tę;
2. nie­zbyt mądry, ogra­ni­czo­ny, bez­myśl­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pejor. o czło­wie­ku nie­zbyt in­te­li­gent­ny

 (1.2) pejor. o wy­glą­dzie świad­czą­cy o byciu nie­zbyt roz­gar­nię­tym

 (1.3) pejor. o fil­mie ma­ją­cy nie­cie­ka­wą fa­bu­łę, nie wcią­ga­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­sła­li ja­kie­goś głu­po­wa­te­go fa­ce­ta i on ma ten boj­ler na­pra­wić?

 (1.2) Ja­siek z tym swoim głu­po­wa­tym wy­ra­zem twa­rzy ma nas re­pre­zen­to­wać?

 (1.3) Pu­ści­li jakiś głu­po­wa­ty film o tre­ser­ce fok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuptak mzw./mos., głupawka ż., głupiec mos., głupol mos., głupota ż., głupowatość ż., głuptas mos., głuptaś mos.

 czas. wygłupić dk., wygłupić się dk., wygłupiać ndk., wygłupiać się ndk., głupieć ndk., zgłupieć dk.

 przym. głupi, głupiutki, głupkowaty

 przysł. głupio, głupowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupkowaty, matołkowaty, matołowaty

 (1.2) głupkowaty, matołkowaty, matołowaty

 (1.3) błahy, głupi, głupkowaty, nieistotny

Wiktionary


głupstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lek­ko­myśl­ny, głupi po­stę­pek

 (1.2) nie­zbyt ważna, błaha spra­wa

 (1.3) głu­pie, nie­do­rzecz­ne po­wie­dze­nie

 (1.4) przest. nie­wie­dza, brak by­stro­ści

 (1.5) daw. głupi lu­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) W tej za­wo­ła­nej zie­miań­skiej sto­li­cy // Wie­leb­ne głup­stwo od wie­ków sie­dzia­ło: // Pod sta­ro­żyt­nem schro­nie­niem świąt­ni­cy // Pra­wych czci­cie­lów swo­ich utu­cza­ło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwupstfɔ, AS: gu̯upstfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głupi, głupiutki, głupawy

 przysł. głupio

 rzecz. głupek m., głupol m., głupota ż., głupawka ż., głupiec m., wygłup mrz., głupkowatość ż., głuptak mos./mzw.

 czas. głupieć, wygłupiać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) błahostka, drobnostka, bagatela

 (1.3) niedorzeczność, bzdura, absurd, androny, austriackie gadanie

 (1.4) głupota

Wiktionary


głupszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: głupi


SJP.pl


głuptak

1. osoba nie­roz­gar­nię­ta lub na­iw­na; głup­tas;
2. osoba dot­knię­ta głup­tact­wem, nie­do­roz­wo­jem umy­sło­wym śred­nie­go stop­nia; im­be­cyl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Morus bas­sa­nus|ref=tak., głup­tak zwy­czaj­ny, duży ptak mor­ski z rzędu peł­no­płet­wych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. lek­cew. obraź. osoba nie­roz­gar­nię­ta

 (2.2) przest. osoba upo­śle­dzo­na umy­sło­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwuptak, AS: gu̯uptak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupota ż., głupstwo n., głupstewko n., głupiec m., głuptas m., głuptasek m., głup m., głupawka ż., głupkowatość ż., głupienie n., wygłup mos./mrz.

 czas. głupieć ndk.

 przym. głupi, głupkowaty, głupowaty

 przysł. głupio

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) głupek, głuptas

 (2.2) imbecyl

Wiktionary


głuptaki

1. osoba nie­roz­gar­nię­ta lub na­iw­na; głup­tas;
2. osoba dot­knię­ta głup­tact­wem, nie­do­roz­wo­jem umy­sło­wym śred­nie­go stop­nia; im­be­cyl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Su­li­dae|Re­i­chen­bach|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu głup­ta­ko­wych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: głup­tak

Wiktionary

Głup­ta­ki, głup­ta­ko­wa­te (Su­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu głup­ta­ko­wych (Su­li­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­na głup­ta­ków obej­mu­je ga­tun­ki oce­a­nicz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłup mos./mrz., głuptak mzw., głuptakowce lm nm., głuptakowe lm nm.

Wiktionary


głuptakowate

o ce­chach głup­ta­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


głuptakowaty

o ce­chach głup­ta­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


głuptakowe

o ce­chach głup­ta­ko­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Su­li­for­mes|Shar­pe|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Głup­ta­ko­we (Su­li­for­mes) – rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae), wy­o­dręb­nio­ny z rzędu pe­li­ka­no­wych (Pe­le­ca­ni­for­mes), w sto­sun­ku do któ­re­go sta­no­wi tak­son sio­strza­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu głup­ta­ko­wych na­le­żą fre­ga­tow­ce i głup­ta­kow­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuptak mzw., głuptaki lm nm., głuptakowate lm nm., głuptakowce lm nm.

Wiktionary


głuptakowy

o ce­chach głup­ta­ko­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


głuptas

po­tocz­nie: ktoś głupi, nie­roz­gar­nię­ty lub na­iw­ny; gamoń, głup­taś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­roz­gar­nię­ta lub bar­dzo na­iw­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wie­dzia­łeś, głup­ta­sie, że dla niego liczy się tylko ka­rie­ra?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupota ż., głuptasek mrz.

:: zdrobn. głuptaś mos.

 czas. wygłupić się, wygłupiać się, wygłupić dk., wygłupić się dk., wygłupiać ndk., wygłupiać się ndk., głupieć ndk., zgłupieć dk.

 przym. głupi, głupiutki, głupowaty

 przysł. głupio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głuptak, głuptasek, głuptaś

Wiktionary


głuptasek

zdrob­nie­nie od: głup­tas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­roz­gar­nię­ta lub bar­dzo na­iw­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­rol­ku, głup­ta­sku, ba­bu­nia cię kocha i za­wsze bę­dzie ko­cha­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuptak mzw./mos., głupkowatość ż., głupawka ż., głupiec mos., głupota ż., głuptas mos., głuptaś mos.

 czas. wygłupić dk., wygłupić się dk., wygłupiać ndk., wygłupiać się ndk., głupieć ndk., zgłupieć dk.

 przym. głupi, głupiutki

 przysł. głupio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głuptas, głuptaś

Wiktionary


głuptasińska

żar­to­bli­wie: ko­bie­ta głu­pia lub na­iw­na


SJP.pl


głuptasiński

żar­to­bli­wie: męż­czyz­na głupi lub na­iw­ny


SJP.pl


głuptaska

→ głup­tas; głu­pol­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta nie­roz­gar­nię­ta lub bar­dzo na­iw­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wygłup mos./mrz., głupawka ż.

Wiktionary


głuptaś

po­tocz­nie: ktoś głupi, nie­roz­gar­nię­ty lub na­iw­ny; gamoń, głup­tas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­roz­gar­nię­ta lub bar­dzo na­iw­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marku, ty głup­ta­siu, czego się tak boisz?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuptas mos., głuptasek mos., głupol mos., wygłup mos./mrz.

 czas. wygłupić dk., wygłupić się dk., wygłupiać ndk., wygłupiać się ndk., głupieć ndk., zgłupieć dk.

 przym. głupi, głupiutki, głupowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głuptas, głuptasek

Wiktionary


głusk

1. mia­sto na Bia­ło­ru­si;
2. dziel­ni­ca Lu­bli­na;
3. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głusk – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Głusk – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Głusk
  • Głusk – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Głusk – dawna gmina w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Głusk – dawna gro­ma­da w po­wie­cie no­wod­wor­skim w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Głusk – dawna gro­ma­da w po­wie­cie lu­bel­skim
  • Głusk – dziel­ni­ca Lu­bli­na
  • Głusk – mia­sto na Bia­ło­ru­si

Wikipedia


głuski

przy­miot­nik od: Głusk


SJP.pl


głusko

przy­miot­nik od: Głusk


SJP.pl

Głu­sko ( "Ste­in­busch") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew. Sie­dzi­ba so­łect­wa (w skład któ­re­go wcho­dzą także osady Sit­ni­ca, Mo­cze­le, Ostro­wi­te, Podsz­kle, Ka­mien­na Knie­ja i Że­leź­ni­ca).Osada liczy ok. 210 miesz­kań­ców, a całe so­łect­wo – ok. 340 miesz­kań­ców.

Wikipedia


głusza

1. miej­sce od­lud­ne, nie­za­miesz­ka­ne; pust­ko­wie, od­lu­dzie;
2. głu­cha cisza; mart­wo­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce po­ło­żo­ne z da­le­ka od ludzi, od­lud­ne

 (1.2) głu­cha cisza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głu­sza – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Głu­sza – le­śni­czów­ka w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Magda wysz­ła za le­śni­cze­go i teraz miesz­ka w ja­kiejś głu­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwuʃa, AS: gu̯uša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głuchy mos., głuchość ż., głuchota ż., głuszec mzw.

 przym. głuchy

 przysł. głucho

 czas. ogłuszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odludzie, pustkowie

Wiktionary


głuszak

młode głusz­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Głu­szak – pol­ski dzien­ni­karz
  • Jakub Głu­szak – pol­ski tre­ner siat­kar­ski
  • Jan Głu­szak – pol­ski ar­chi­tekt
  • Józef Głu­szak – pol­ski hy­dro­tech­nik i in­ży­nier bu­dow­nict­wa wod­ne­go
  • Mag­da­le­na Głu­szak – pol­ska siat­kar­ka

Wikipedia


głuszcowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu ku­ra­ków, obej­mu­ją­ca takie ga­tun­ki jak głu­szec, cie­trzew, ja­rzą­bek


SJP.pl

Głusz­co­wa­te (Te­tra­o­ni­dae) – wy­róż­nia­na daw­niej ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych (Gal­li­for­mes), za­miesz­ku­ją­cych Eu­raz­ję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Jed­nak ba­da­nia ge­ne­tycz­ne opar­te na ana­li­zie DNA nie pot­wier­dzi­ły sta­tu­su odręb­nej ro­dzi­ny, dla­te­go ga­tun­ki, które na­le­ża­ły do tej ro­dzi­ny, za­li­cza­ne są obec­nie do ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych (Pha­sia­ni­dae). Niek­tó­rzy sy­ste­ma­ty­cy na­da­ją głusz­co­wa­tym rangę po­dro­dzi­ny (Te­tra­o­ni­nae), inni za­li­cza­ją je do ple­mie­nia Te­tra­o­ni­ni w obrę­bie po­dro­dzi­ny ba­żan­tów (Pha­sia­ni­nae).

Wikipedia


głuszcowaty

o ce­chach głusz­co­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


głuszcowy

przy­miot­nik od: głu­szec


SJP.pl


głuszcz

naz­wi­sko


SJP.pl


głuszczarz

my­śli­wy po­lu­ją­cy na głusz­ce


SJP.pl


głuszec

ptak grze­bią­cy z ro­dzi­ny głusz­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży, eu­raz­ja­tyc­ki ptak leśny z ciem­nym upie­rze­niem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z da­le­ka, z innej stro­ny lasu, dosz­ło nas to­ko­wa­nie głusz­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwuʃɛt͡s, AS: gu̯ušec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głusza ż.

:: fż. głuszyca ż.

 przym. głuszcowy, głuchy

Wiktionary


głuszej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: głu­cho


SJP.pl


głuszek

sa­mi­ca głusz­ca; głu­szy­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­be­ri­za cia|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny trznad­lo­wa­tych;

Wiktionary

Głu­szek, trzna­del głu­szek ("Em­be­ri­za cia") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny trznad­li (Em­be­ri­zi­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡwuʃɛk, AS: gu̯ušek

Wiktionary


głuszka

sa­mi­ca głusz­ca; głu­szy­ca


SJP.pl

Zo­bacz też: Głusz­ka (Bia­ło­ruś).

Głusz­ka ( Глушка) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Ga­bro­wo, w gmi­nie Drja­no­wo. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 grud­nia 2018 roku miej­sco­wość li­czy­ła 11 miesz­kań­ców.

Wikipedia


głuszyca

sa­mi­ca głusz­ca; głusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Głu­szy­ca ( Nie­der Wüstegiersdorf) – mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim, w gmi­nie miej­sko-wiej­skiej Głu­szy­ca, któ­rej jest sie­dzi­bą, nad rzeką By­strzy­cą, w Kot­li­nie po­mię­dzy Gó­ra­mi So­wi­mi a Ka­mien­ny­mi (Gó­ra­mi Su­chy­mi) w Su­de­tach Środ­ko­wych. Hi­sto­rycz­nie leży na Dol­nym Ślą­sku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwuˈʃɨt͡sa, AS: gu̯ušyca

Wiktionary


głuszycki

→ Głu­szy­ca


SJP.pl

Patrz:

Głuszyca

głuszyczanin

miesz­ka­niec Głu­szy­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


głuszyczanka

miesz­kan­ka Głu­szy­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


głuszyć

1. tłu­mić, za­głu­szać;
2. za­bi­jać przez ogłu­sze­nie;
3. o ro­śli­nach: włas­nym wzro­stem utrud­niać we­ge­ta­cję innym ro­śli­nom


SJP.pl


głuszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


głuż.

skrót od: gór­no­łu­życ­ki; głż.


SJP.pl


głużyć

o nie­mow­lę­tach: wy­da­wać pier­wsze, przy­pad­ko­we dźwię­ki


SJP.pl


głód

1. stan or­ga­niz­mu po­zba­wio­ne­go po­ży­wie­nia; uczu­cie czczo­ści;
2. brak żyw­no­ści spo­wo­do­wa­ny przez klę­ski ży­wio­ło­we lub wojnę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. uczu­cie po­trze­by zje­dze­nia po­ży­wie­nia;

 (1.2) przen. uczu­cie po­trze­by osią­gnię­cia, zdo­by­cia, zro­bie­nia cze­goś

 (1.3) u osób uza­leż­nio­nych od na­ło­gu: po­trze­ba, pra­gnie­nie sko­rzy­sta­nia z przed­mio­tu na­ło­gu

 (1.4) czas, ob­szar, na któ­rym wielu ludzi lub zwie­rząt cier­pi głód (1.1)

Wiktionary

Głód – fiz­jo­lo­gicz­ne od­czu­cie stanu or­ga­niz­mów wyż­szych zwią­za­ne z nie­do­bo­rem po­ży­wie­nia, skład­ni­ków po­kar­mo­wych (ta­kich jak np. biał­ka, tłu­szcze, cukry, wi­ta­mi­ny czy sole mi­ne­ral­ne). Jest także po­pę­dem przy­czy­nia­ją­cym się do za­cho­wań skie­ro­wa­nych na po­bie­ra­nie po­kar­mu i jego zdo­by­wa­nie. Prze­ci­wień­stwem uczu­cia głodu jest uczu­cie sy­to­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż nie jadał śnia­dań, już w po­łud­nie od­czu­wał silny głód.

 (1.2) Ju­nior od­czu­wa wiel­ki głód suk­ce­sów.

 (1.3) Nar­ko­man sprze­dał wszyst­ko, co miał, by za­spo­ko­ić głód nar­ko­ty­ko­wy.

 (1.4) Z po­wo­du klę­ski nie­u­ro­dza­ju w całym kraju za­pa­no­wał głód.

 (1.4) Nie będą już wie­dzie­li o ob­fi­to­ści w tym kraju wsku­tek głodu, który potem na­dej­dzie, bo bę­dzie to głód bar­dzo cięż­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwut, AS: gu̯ut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głodówka ż., głodowanie n., głodzenie n.

:: zdrobn. głodek mrz.

 czas. głodować ndk., głodnieć ndk., zgłodnieć dk., głodzić ndk., zagłodzić dk.

 przym. głodny, głodowy

 przysł. głodno, na głodniaka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pragnienie, pożądanie, głodówka, głodowanie, brak jedzenia / pokarmu, poszczenie

Wiktionary


głódź

dawać lub spo­ży­wać nie­do­sta­tecz­ne ilo­ści po­ży­wie­nia


SJP.pl


głóg

1. krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; kra­te­gus, cier­nie białe;
2. re­gio­nal­nie: dzika róża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cra­ta­e­gus|L.|ref=tak., ro­dzaj krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o cier­ni­stych pę­dach, bia­łych lub czer­wo­nych kwia­tach i ku­li­stych owo­cach;

 (1.2) bot. drze­wo lub krzew z ro­dza­ju głóg (1.1)

 (1.3) kulin. owoce głogu (1.2) o dzia­ła­niu lecz­ni­czym uży­wa­ne do wy­ro­bu win, soków pit­nych i in­nych przet­wo­rów

 (1.4) kra­ków. zob. dzika róża.

Wiktionary

Głóg ("Cra­ta­e­gus" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych ("Ro­sa­ce­ae"). Do ro­dza­ju za­li­cza­nych jest ok. 217–230 ga­tun­ków, ale we­dług niek­tó­rych ujęć – co najm­niej ty­siąc. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je stre­fę umiar­ko­wa­ną na pół­ku­li pół­noc­nej, przy czym cen­trum zróż­ni­co­wa­nia sta­no­wi Ame­ry­ka Pół­noc­na, gdzie ro­śnie 169 ga­tun­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡwuk, AS: gu̯uk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Głogów mrz., Głogówek mrz., Głogi nmos.

 przym. głogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) krategus, babi mąka, zajęcze gruszki, kolidupa; gw. Śląsk Cieszyński diobli gruszki

 (1.4) szypszyna, dzika róża

Wiktionary


główczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Głów­czew­ski ("Głów­czew­ski I, Korda-Głów­czew­ski, Żnin od­mien­ny") – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, wa­riant wil­cze­go haka, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta jest to od­mia­na herbu Znin.

Wikipedia


główczyce

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głów­czy­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Do­bro­dzień
  • Głów­czy­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce
  • Głów­czy­ce – gmina wiej­ska
  • Głów­czy­ce – gro­ma­da
  • Głów­czy­ce – nie­ist­nie­ją­cy przy­sta­nek oso­bo­wy w Głów­czy­cach, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wikipedia


główczycki

przy­miot­nik od: Głów­czy­ce


SJP.pl


główczyzna

w daw­nym pra­wie pol­skim: kara pie­nięż­na pła­co­ne przez za­bój­cę krew­nym za­mor­do­wa­ne­go na mocy wy­ro­ku sądu; głów­szczyz­na, wer­geld, za­głów­ne


SJP.pl


główczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


główeczka

zdrob­nie­nie od: głów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: głów­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwuˈvɛt͡ʃka, AS: gu̯uvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., główka ż.

 czas. główkować

Wiktionary


główka

1. zdrob­nie­nie od: głowa;
2. część ka­pe­lu­sza okry­wa­ją­ca głowę;
3. w piłce noż­nej: od­bi­cie piłki głową


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: głowa

 (1.2) mała głowa

 (1.3) o jed­nej ka­pu­ście lub sa­ła­cie

 (1.4) o jed­nym czosn­ku

 (1.5) za­o­krą­glo­ne za­koń­cze­nie ja­kiejś rze­czy

 (1.6) gwara. prze­stęp­cza: kara śmier­ci

 (1.7) sport. w piłce noż­nej: od­bi­cie piłki głową

 (1.8) zwy­kle w licz­bie mno­giej miej­sce oz­na­czo­ne jako wyj­ście z portu

 (1.9) muz. część in­stru­men­tu szyj­ko­we­go wień­czą­ca gryf;

 (1.10) bot. ro­dzaj kwia­to­sta­nu gro­nia­ste­go;

 (1.11) po­ligr. pier­wszy, wpro­wa­dza­ją­cy aka­pit ar­ty­ku­łu lub in­for­ma­cji pra­so­wej, za­chę­ca­ją­cy do za­poz­na­nia się z ca­ło­ścią;

 (1.12) zool. przed­nia część ciała ta­siem­ców wła­ści­wych;

 (1.13) bud. ta ścian­ka cegły, która ma najm­niej­szą po­wierzch­nię

 (1.14) część fajki, do któ­rej na­bi­ja się i spala tytoń

 (1.15) muz. część fletu po­przecz­ne­go z ust­ni­kiem

 (1.16) biol. przed­nia część plem­ni­ka za­wie­ra­ją­ca ma­te­riał ge­ne­tycz­ny i akro­som

 (1.17) pot. anat. żo­łądź pe­ni­sa;

 (1.18) część na­kry­cia głowy obej­mu­ją­ca samą głowę

 (1.19) gw-pl|Bu­ko­wi­na. środ­ko­wa część koła, w któ­rej umie­szczo­ne są szpry­chy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • głów­ka – ele­ment bu­do­wy in­stru­men­tów mu­zycz­nych
  • głów­ka ar­ty­ku­łu – ina­czej lead, perex
  • głów­ka – część cegły
  • głów­ka (sko­leks) – przed­nia część ciała ta­siem­ców;
  • głów­ka (caput) – część owoc­ni­ka u niek­tó­rych grzy­bów;
  • głów­ka (ca­pi­tu­lum) – ro­dzaj kwia­to­sta­nu u ro­ślin;
  • głów­ka (ant­he­ra) – jedna z dwóch, obok nitki, czę­ści prę­ci­ka, skła­da­ją­ca się z pyl­ni­ków i łącz­ni­ka;
  • głów­ka – zgru­bia­łe za­koń­cze­nie wło­sków, np. we wło­skach pa­rzą­cych po­krzy­wy;
  • głów­ka – gę­ściej lub luź­niej zwi­nię­tych li­ście odziom­ko­we wa­rzyw ka­pust­nych lub li­ścio­wych (np. ka­pu­sty i sa­ła­ty);
  • głów­ka – u tor­fow­ców sku­pie­nie ga­łą­zek w gór­nej czę­ści ga­me­to­fo­ru;
  • Głów­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Śli­wi­ce
  • Głów­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­mu­siu, boli mnie głów­ka.

 (1.2) Ko­gu­cią głów­kę wień­czy oka­za­ły grze­bień.

 (1.3) W wa­rzyw­nia­ku do­sta­łem pię­kną głów­kę ka­pu­sty.

 (1.4) Do sosu zu­ży­łem całą głów­kę czosn­ku.

 (1.5) Za­pał­ka za­pa­la się przez po­tar­cie jej głów­ki o dra­skę na pu­deł­ku.

 (1.6) Gdyby nie an­dzia, by­ła­by głów­ka.

 (1.7) Bram­ka w pią­tej mi­nu­cie meczu padła z głów­ki le­we­go po­moc­ni­ka.

 (1.8) O trzy­na­stej pięć mi­nę­li­śmy jach­tem głów­ki portu pra­wym hal­sem.

 (1.9) Od­da­łem do na­pra­wy starą gi­ta­rę z pę­knię­ta głów­ką.

 (1.10) Mój kró­lik lubi głów­ki ko­ni­czy­ny i ko­szycz­ki mnisz­ka.

 (1.11) Dobra głów­ka nie po­win­na za­wie­rać wię­cej niż trzy zda­nia.

 (1.12) Głów­ka ta­siem­ca nie­uz­bro­jo­ne­go jest za­o­pa­trzo­na w czte­ry przys­saw­ki.

 (1.13) Tak zwane wią­za­nie kra­kow­skie, to cegły ukła­da­ne na prze­mian: wo­zów­ka i głów­ka.

 (1.14) Ty­po­we fajki an­giel­skie i ho­len­der­skie o dłu­gim cy­bu­chu, róż­nią się kształ­tem głów­ki.

 (1.15) Od ma­te­ria­łu, z któ­re­go wy­ko­na­na jest głów­ka, za­le­ży barwa dźwię­ku fletu.

 (1.16) Plem­ni­ki ssa­ków zbu­do­wa­ne są z głów­ki, wstaw­ki i wici.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwufka, AS: gu̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowięta nmos., głowa ż., główeczka ż., główkowanie n., nagłówek m., podgłówek m., głowica ż.

 czas. główkować ndk., głowić się ndk.

 przym. główkowy, głowiasty, główny, główkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łepek, łebek

 (1.2) łepek, łebek

 (1.5) łepek, łebek

 (1.11) lid, lead, lede, ingres

 (1.12) skoleks, czerwioch

 (1.17) żołądź

Wiktionary


główkarz

pił­karz do­kład­nie od­bi­ja­ją­cy piłkę głową


SJP.pl


główkorzut

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl


główkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy małą głowę;
2. kość głów­ko­wa­ta - naj­więk­sza z ośmiu kości nad­garst­ka;
3. ma­czuż­nik głów­ko­wa­ty - ga­tu­nek grzy­ba z rzędu ro­zet­kow­ców;
4. czos­nek głów­ko­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny czosn­ko­wa­tych;
5. sta­rzec głów­ko­wa­ty - pod­ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych;
6. łzaw­nik głów­ko­wa­ty - ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny łzaw­ni­ko­wa­tych;
7. ho­ło­szeń głów­ko­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt głów­ki, przy­po­mi­na­ją­cy głów­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., główka ż., główkowanie n.

 przym. głowiasty, głowowy, główkowy

 czas. główkować

Wiktionary


główkować

po­tocz­nie:
1. my­śleć nad czymś in­ten­syw­nie, szu­kać roz­wią­za­nia, za­sta­na­wiać się nad czymś; kom­bi­no­wać;
2. w piłce noż­nej: od­bi­jać piłkę głową


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. in­ten­syw­nie my­śleć, za­sta­na­wiać się

 (1.2) sport. od­bi­jać piłkę głową

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak sie­dzę i głów­ku­ję, skąd wziąć kasę na nową lo­dów­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., głowica ż., głowizna ż., główkowanie n.

:: zdrobn. główeczka ż., głowisia ż., główka ż.

 czas. głowić się, pogłówkować

 przym. głowowy, główny, główkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombinować

 (1.2) strzelać / uderzać głową

Wiktionary


główkowy

przy­miot­nik od: głów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z głów­ką, do­ty­czą­cy głów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., główka ż.

 przym. główkowaty

Wiktionary


głównie

przy­słó­wek

 (1.1) w szcze­gól­no­ści, prze­de wszyst­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­du­cen­ta­mi umbry są głów­nie Cypr, An­glia, Fran­cja, Niem­cy i Ame­ry­ka.

 (1.1) Przed­się­bior­stwo zaj­mu­je się dy­stry­bu­cją odzie­ży, obu­wia, sprzę­tu i ak­ce­so­riów spor­to­wych oraz wy­po­sa­że­nia trek­kin­go­we­go na te­re­nie Eu­ro­py Środ­ko­wej, Po­łud­nio­wej i Wschod­niej głów­nie przez włas­ną sieć sa­lo­nów spor­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwuvʲɲɛ, AS: gu̯uvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. główny

 rzecz. głowa ż., głownia ż., głowica ż., nagłówek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w szczególności, przede wszystkim szczególnie, zwłaszcza

Wiktionary


główniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: głów­nie


SJP.pl


główniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: głów­ny


SJP.pl


głównik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. mor­der­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwuvʲɲik, AS: gu̯uvʹńik

Wiktionary


głównodowodząca

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca daną grupą w waż­nych przed­sięw­zię­ciach


SJP.pl


głównodowodzący

głów­ny do­wód­ca sił zbroj­nych, wódz na­czel­ny


SJP.pl


głównonurtowy

do­ty­czą­cy lub na­le­żą­cy do głów­ne­go nurtu; ma­in­stre­a­mo­wy


SJP.pl


główny

ważny, in­te­re­su­ją­cy, wła­ści­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który pełni naj­waż­niej­szą rolę, jest na­ji­stot­niej­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwy­kle głów­ny­mi bo­ha­te­ra­mi kry­mi­na­łów są de­tek­ty­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwuvnɨ, AS: gu̯uvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż., główka ż., pogłowie n., głowizna ż., głowica ż., nagłówek mrz.

 czas. główkować, głowić się

 przym. głowowy

 przysł. głównie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwszorzędny, podstawowy, zasadniczy, centralny

Wiktionary


główszczyzna

w daw­nym pra­wie pol­skim: kara pie­nięż­na pła­co­ne przez za­bój­cę krew­nym za­mor­do­wa­ne­go na mocy wy­ro­ku sądu; głów­czyz­na, wer­geld, za­głów­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. praw. suma pie­nię­dzy na­leż­na ro­dzi­nie lub panu fe­u­dal­ne­mu za głowę za­bi­te­go

Wiktionary

Głów­szczyz­na (łac. "poena ca­pi­tis" „kara głowy”) – kara pry­wat­na w pra­wie śred­nio­wiecz­nym; suma pie­nię­dzy na­leż­na ro­dzi­nie ofia­ry (lub jej panu fe­u­dal­ne­mu) za głowę za­bi­te­go.

Po­dob­ną karą była "na­wiąz­ka" pła­co­na za zra­nie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyksz­tał­ce­nie się głów­szczyz­ny w pol­skim pra­wie na­stą­pi­ło w spo­sób ty­po­wy dla prawa śred­nio­wiecz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwufˈʃt͡ʃɨzna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. głowa

Wiktionary


głąb

1. ło­dy­ga ro­ślin ka­pust­nych;
2. po­tocz­nie: tępak, głu­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. spoż. twar­da cen­tral­na część głów­ki ka­pu­sty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. obraź. osoba nie­in­te­li­gent­na

 (2.2) więz. ofia­ra prze­stęp­stwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) książk. głę­bo­kie miej­sce, głę­bia

Wiktionary

Głąb – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ko­ło­brzeg. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Drzo­no­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak mo­żesz wy­rzu­cać głąby do śmie­ci? Prze­cież za­wsze można je star­ko­wać do sa­łat­ki!

 (2.1) Tego też nie ro­zu­miesz, głą­bie?

 (3.1) W miarę jak wcho­dzi­li­śmy w głąb lasu, roz­glą­da­li­śmy się na prawo i lewo oba­wia­jąc się ja­kiejś za­sadz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɔ̃mp, AS: gu̯õmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgłębiec mzw., głębokość ż.

 przym. głąbiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczan

 (2.1) głupek

 (2.2) więz. buc, hołota, klient, pacan, pacjent, pajac

 (3.1) głębia, głębina

Wiktionary


głąbek

mały głąb; głą­bik


SJP.pl


głąbiasty

1. po­dob­ny do głąba;
2. ma­ją­cy duży głąb


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. kulin. taki, który ma duży głąb

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy głąb

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głąb mrz.

Wiktionary


głąbiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­re­go­nus la­va­re­tus|L.|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sieja pospolita, brzona, sieja

Wiktionary


głąbielowate

po­dro­dzi­na ryb ło­so­sio­wa­tych; sie­jo­wa­te


SJP.pl


głąbieć

o po­tra­wach: tra­cić wła­ści­wy smak, wła­ści­wą spo­i­stość; tward­nieć; dę­bieć


SJP.pl


głąbigroszek

1. głą­bi­gro­szek szkar­łat­ny - śró­dziem­no­mor­ska ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, o nie­wiel­kich, in­ten­syw­nie szkar­łat­nych kwia­tach, upra­wia­na do celów ozdob­nych;
2. łust głą­bi­gro­szek - ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, upra­wia­na w In­diach dla ja­dal­nych strą­ków i na­sion


SJP.pl


głąbik

mały głąb, gruba ło­dy­ga np. ka­pu­sty; głą­bek


SJP.pl

Głą­bik (ang. "scape" łac." sca­pus") – po­zba­wio­na liści ło­dy­ga wy­ra­sta­ją­ca z kłą­cza lub szyj­ki ko­rze­nio­wej. Na głą­bi­ku czę­sto wy­ra­sta­ją kwia­ty lub kwia­to­sta­ny. Głą­bi­ki po­sia­da­ją np. różne ga­tun­ki pier­wiosn­ków, ro­si­czek, kon­wa­lia ma­jo­wa.

Mor­fo­lo­gia głą­bi­ków, ich barwa, wy­so­kość, po­kry­cie wło­ska­mi mają zna­cze­nie przy oz­na­cza­niu niek­tó­rych ga­tun­ków ro­ślin.

Wikipedia


głąbiński

naz­wi­sko


SJP.pl


głąbowatość

→ głą­bo­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

głąbowaty

głąbowaty

1. po­dob­ny do głąba;
2. prze­no­śnie: głupi, tępy


SJP.pl


głęb.

skrót od: głę­bo­ki, głę­bo­kość; gł.


SJP.pl


głębia

1. głę­bo­kie miej­sce w zbior­ni­ku wod­nym
2. duża od­le­głość od po­wierzch­ni cze­goś do dna, od brze­gu, po­cząt­ku do końca cze­goś; miej­sce znacz­nie od­da­lo­ne od brze­gu, po­cząt­ku cze­goś
3. nie­po­wierz­chow­ny sto­su­nek do cze­goś; bo­gact­wo tre­ści, myśli
4. duże za­a­wan­so­wa­nie ja­kie­goś pro­ce­su, zja­wi­ska
5. duża in­ten­syw­ność ko­lo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­le­głość od po­wierzch­ni do dna

 (1.2) miej­sce o dużej głę­bo­ko­ści

 (1.3) przen. wie­lość kon­tek­stów, w któ­rych można roz­pa­try­wać dane dzie­ło kul­tu­ry

 (1.4) prze­paść, ot­chłań, cze­luść, głę­bi­na

Wiktionary

Głę­bia (także głę­bo­kość) – w oce­a­no­gra­fii prze­sta­rza­ły ter­min ogra­ni­cza­ją­cy się do głę­bo­ko­ści po­ni­żej 6000 m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głę­bia ba­se­nu prze­ra­zi­ła ją i unie­moż­li­wi­ła jej wej­ście do wody.

 (1.3) Nie widzę w tym fil­mie głębi, którą za­po­wia­dał re­cen­zent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡwɛ̃mbʲja, AS: gu̯ẽmbʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgłębiec mzw., głębokość ż., głębina ż.

 przym. głęboki

 przysł. głęboko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głębokość

 (1.2) głębina

Wiktionary


głębiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: głę­bo­ko


SJP.pl


głębina

głę­bo­kie miej­sce w zbior­ni­ku wod­nym; głę­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szcze­gól­nie głę­bo­ka cześć zbior­ni­ka wod­ne­go

 (1.2) przen. książk. miej­sce znacz­nie od­da­lo­ne od po­cząt­ku lub brze­gu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pły­wa­ją­ce w głę­bi­nach świet­li­ki cza­sa­mi na­zy­wa­ne są świe­cą­cy­mi sar­de­la­mi.

 (1.2) Nie wy­ja­śnia wąt­pli­wo­ści swym spo­koj­nym, lo­gicz­nym, tra­fia­ją­cym do głę­bin duszy gło­sem.

 (1.2) Gdzieś z głę­bin lasu do­cho­dził do niej stłu­mio­ny war­kot sil­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głębia ż., głębokość ż.

 przym. głębinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głębia, głąb, głębokość, toń, topiel, topielisko

Wiktionary


głębinomierz

przy­rząd do po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia ciała w cie­czy; głę­bo­ko­ścio­mierz


SJP.pl


głębinowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze znacz­ną głę­bo­ko­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głębokość ż., głębina ż.

Wiktionary


głębiowy

przy­miot­nik od: głę­bia


SJP.pl


głębić

drą­żyć wy­ro­bi­ska pio­no­we w głąb ziemi


SJP.pl


głębocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Głę­boc­ki – pol­ski ma­larz, ry­sow­nik, li­to­graf, ilu­stra­tor książ­ko­wy i pe­da­gog
  • Hen­ryk Głę­boc­ki – pol­ski hi­sto­ryk, pu­bli­cy­sta, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Kon­rad Głę­boc­ki – pol­ski eko­no­mi­sta, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Mi­chał Głę­boc­ki – pol­ski urzęd­nik
  • Ro­bert Głę­boc­ki – pol­ski astro­fi­zyk i po­li­tyk
  • Win­cen­ty Głę­boc­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny i pe­da­gog
  • Rejon głę­boc­ki – rejon w pół­noc­nej Bia­ło­ru­si

Wikipedia


głęboczek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, w re­jo­nie bor­szczow­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • głę­bo­czek – za­głę­bie­nie w obrę­bie dna zbior­ni­ka wod­ne­go
  • Głę­bo­czek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Chrost­ko­wo,
  • Głę­bo­czek – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe,
  • Głę­bo­czek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no,
  • Głę­bo­czek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin,
  • Głę­bo­czek – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo,
  • Głę­bo­czek – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Byt­ni­ca,
  • Głę­bo­czek – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Stare Ku­ro­wo,
  • Głę­bo­czek – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Per­le­je­wo,
  • Głę­bo­czek – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo,
  • Głę­bo­czek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wil­czyn,
  • Głę­bo­czek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mu­ro­wa­na Go­śli­na,

Wikipedia

Powiązane:

 przym. głęboczecki

Wiktionary


głębocznica

forma uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni te­re­nu przy­po­mi­na­ją­ca wąwóz, wyt­wo­rzo­na wzdłuż pol­nej drogi wsku­tek dzia­łal­no­ści kół wozów i kopyt zwie­rzę­cych, ni­szczą­cej ro­ślin­ność; hol­weg


SJP.pl


głęboczyzna

głę­bo­kie miej­sce w zbior­ni­ku wod­nym; głę­bia, głę­bi­na, głąb


SJP.pl

Głę­bo­czyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Su­cho­wo­la.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła w Su­cho­wo­li.

Wikipedia


głęboki

1. cią­gną­cy się da­le­ko w dół;
2. ma­ją­cy okre­ślo­ną od­le­głość od po­wierzch­ni do dna;
3. ma­ją­cy dużą roz­cią­głość w prze­strze­ni lub cza­sie;
4. prze­no­śnie:
a) wni­kli­wy, do­cie­kli­wy;
b) o uczu­ciach: praw­dzi­wy, szcze­ry;
c) o zja­wi­skach, pro­ce­sach: za­sad­ni­czy, grun­tow­ny;
d) o ko­lo­rach: in­ten­syw­ny, na­sy­co­ny;
e) o gło­sie: do­no­śny, dźwięcz­ny;
f) o dużym stop­niu na­si­le­nia; zu­peł­ny, cał­ko­wi­ty;
g) o porze dnia, roku: późny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużym wy­mia­rem w głąb cze­goś, da­le­ko od brze­gu

 (1.2) przen. taki, który nie ma ba­nal­ne­go, po­wierz­chow­ne­go zna­cze­nia; jest do­cie­kli­wy, za­wie­ra­ją­cy isto­tę oma­wia­ne­go pro­ble­mu

 (1.3) ma­ją­cy duży sto­pień za­a­wan­so­wa­nia, na­si­le­nia, na­sy­ce­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głę­bo­ki – potok, do­pływ Be­reź­ni­cy
  • Głę­bo­ki – potok, do­pływ Czer­nej
  • Głę­bo­ki – potok, do­pływ Du­naj­ca w Szczaw­ni­cy
  • Głę­bo­ki – potok, lewy do­pływ Osła­wy (ucho­dzi k. wsi Szczaw­ne)
  • Głę­bo­ki – potok, prawy do­pływ Osła­wy (ucho­dzi k. wsi Mików)
  • Głę­bo­ki – potok, do­pływ Pa­ster­ni­ka
  • Głę­bo­ki – potok, prawy do­pływ Pew­li­cy
  • Głę­bo­ki – potok, lewy do­pływ Sanu (ucho­dzi k. wsi Zat­war­ni­ca)
  • Głę­bo­ki – potok, lewy do­pływ Sanu (ucho­dzi k. wsi Pro­cis­ne, spły­wa z góry Pry­pi­czek)
  • Głę­bo­ki Potok, Głę­bo­ki Rów, Głę­bo­ki Bród, Głę­bo­ki Nurt, Głę­bo­ki Worek, Głę­bo­ki Dół, Głę­bo­ki Żleb, Głę­bo­ki Kąt
  • Głę­bo­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tutaj rzeka jest bar­dzo głę­bo­ka i nie mo­że­my przejść jej w bród.

 (1.2) Twoja głę­bo­ka myśl po­grą­ży­ła mnie w głę­bo­kiej za­du­mie.

 (1.3) Adam po­wo­li wy­cho­dzi z głę­bo­kiej de­pre­sji.

 (1.3) Wtedy to Pan spra­wił, że męż­czyz­na po­grą­żył się w głę­bo­kim śnie, i gdy spał wyjął jedno z jego żeber, a miej­sce to za­peł­nił cia­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɛ̃mˈbɔci, AS: gu̯ẽmboḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgłębiec mzw., głębokość ż., głębia ż., pogłębianie n., pogłębienie n., zgłębianie n., zgłębienie n., dogłębność ż., pogłębiarka ż.

 czas. pogłębiać ndk., pogłębić dk., zgłębiać ndk., zgłębić dk.

 przym. dogłębny

 przysł. głęboko, dogłębnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) mocny, silny, wyraźny, intensywny

Wiktionary


głębokie

1. cią­gną­cy się da­le­ko w dół;
2. ma­ją­cy okre­ślo­ną od­le­głość od po­wierzch­ni do dna;
3. ma­ją­cy dużą roz­cią­głość w prze­strze­ni lub cza­sie;
4. prze­no­śnie:
a) wni­kli­wy, do­cie­kli­wy;
b) o uczu­ciach: praw­dzi­wy, szcze­ry;
c) o zja­wi­skach, pro­ce­sach: za­sad­ni­czy, grun­tow­ny;
d) o ko­lo­rach: in­ten­syw­ny, na­sy­co­ny;
e) o gło­sie: do­no­śny, dźwięcz­ny;
f) o dużym stop­niu na­si­le­nia; zu­peł­ny, cał­ko­wi­ty;
g) o porze dnia, roku: późny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głę­bo­kie – część mia­sta Szcze­cin
  • Głę­bo­kie – dawne osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Szcze­ci­na
  • Głę­bo­kie – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Głę­bo­kie – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Cyców
  • Głę­bo­kie – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Uści­mów
  • Głę­bo­kie – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Byt­ni­ca
  • Głę­bo­kie – ko­lo­nia wsi Świę­ty Woj­ciech w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Głę­bo­kie – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Piw­nicz­na-Zdrój
  • Głę­bo­kie – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Ry­ma­nów
  • Głę­bo­kie – część wsi Odrzy­koń w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Wo­ja­szów­ka
  • Głę­bo­kie – część wsi Kosz­to­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Du­biec­ko
  • Głę­bo­kie – część wsi Ką­ko­lów­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Bła­żo­wa

Wikipedia


głęboko

przy­słó­wek

 (1.1) da­le­ko w głębi

 (1.2) przen. sil­nie, in­ten­syw­nie lub nie­ba­nal­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­śnij kwie­cie wy­so­ko jak pan leży głę­bo­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɛ̃mˈbɔkɔ, AS: gu̯ẽmboko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. głęboki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dogłębnie

Wiktionary


głębokości

od­le­głość od po­wierzch­ni lub brze­gu cze­goś w dół albo w głąb


SJP.pl


głębokościomierz

1. przy­rząd do po­mia­ru głę­bo­ko­ści za­nu­rze­nia ciała w cie­czy; głę­bi­no­mierz;
2. przy­rząd do po­mia­ru od­le­gło­ści nie­jed­no­rod­no­ści ma­te­ria­łu od jego po­wierzch­ni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • głę­bo­ko­ścio­mierz (za­nu­rze­nie)
  • głę­bo­ko­ścio­mierz (suw­miar­ka)
  • głę­bo­ko­ścio­mierz mi­kro­me­trycz­ny
  • głę­bo­ko­ścio­mierz (opo­niar­stwo)

Wikipedia


głębokość

od­le­głość od po­wierzch­ni lub brze­gu cze­goś w dół albo w głąb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­le­głość od po­wierzch­ni lub po­zio­mu cze­goś w dół, do dna lub w głąb, do wnę­trza

 (1.2) miej­sce po­ło­żo­ne da­le­ko od po­wierzch­ni

 (1.3) książk. przen. zdol­ność wni­ka­nia w isto­tę rze­czy

 (1.4) książk. przen. (o uczu­ciach, sta­nie psy­chicz­nym) praw­dzi­wość, szcze­rość

 (1.5) książk. przen. (o pro­ce­sach, zja­wi­skach) po­wszech­ność, nie­od­wra­cal­ność

Wiktionary

Głę­bo­kość (także głę­bia) – ter­min okre­śla­ją­cy wew­nętrz­ną miarę wgłęb­ną, ob­szar lub prze­strzeń od­da­lo­ną od punk­tu po­mia­ru w kie­run­ku dna (np. dno oce­a­nicz­ne, dno na­czy­nia); pio­no­wa od­le­głość od po­wierzch­ni w dół. Naj­głęb­szym zba­da­nym miej­scem na Ziemi jest Głę­bia Chal­len­ge­ra po­ło­żo­na w Rowie Ma­riań­skim li­czą­ca 10 994 m p.p.m. W 2012 roku re­ży­ser fil­mo­wy James Ca­me­ron do­tarł na dno tego miej­sca w po­jeź­dzie De­ep­sea Chal­len­ger.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­zio­ro ma głę­bo­kość pię­ciu me­trów.

 (1.5) Nikt nie prze­wi­dział suk­ce­su In­ter­ne­tu i te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej, nikt też nie prze­wi­dział głę­bo­ko­ści spo­łecz­nych zmian, któ­rych ka­ta­li­za­to­rem stały się nowe tech­no­lo­gie ko­mu­ni­ka­cyj­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡwɛ̃mˈbɔkɔɕt͡ɕ, AS: gu̯ẽmbokość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgłębiec mzw., głąb m., głębia ż., głębina ż.

 czas. głębić ndk., pogłębić dk., pogłębiać ndk., zgłębiać ndk.

 przym. głęboki, głębinowy

 przysł. głęboko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) głębia

 (1.3) wnikliwość, dociekliwość

 (1.5) głębia

Wiktionary


głębosz

na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce do głę­bo­kie­go spulch­nia­nia i prze­wie­trza­nia gleby


SJP.pl

Głę­bosz – na­rzę­dzie lub ma­szy­na do upra­wy spe­cjal­nej o głę­bo­ko­ści więk­szej niż 40 cm zwa­nej głę­bo­szo­wa­niem.

Ze­spo­łem ro­bo­czym głę­bo­sza są zęby (jeden lub kilka) za­koń­czo­ne dłu­ta­mi. Spo­ty­ka­ne są głę­bo­sze bier­ne i ak­tyw­ne. U głę­bo­sza ak­tyw­ne­go dłuta w cza­sie pracy wy­ko­nu­ją ruch po­stę­po­wy i oscy­lu­ją­cy, a bier­ne­go tylko ruch po­stę­po­wy. W głę­bo­szach ak­tyw­nych po­szcze­gól­ne zęby są na­pę­dza­ne od wału od­bio­ru mocy cią­gni­ka.

Wikipedia


głębowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głę­bo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko
  • Głę­bo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Osiek
  • Głę­bo­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Głę­bo­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie wo­łow­skim

Wikipedia


głębszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: głę­bo­ki


SJP.pl


głż.

skrót od: gór­no­łu­życ­ki; głuż.


SJP.pl


gżegżółeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: gżeg­żół­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gżegżółka ż.

Wiktionary


gżegżółka

gwa­ro­we okre­śle­nie ku­kuł­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ob. gwara. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cu­cu­lus|ref=tak., ku­kuł­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nazwa lu­do­wa ku­kuł­ki zwy­czaj­nej
  • Aloj­zy Gżeg­żół­ka – po­stać z Te­a­trzy­ku Zie­lo­na Gęś Kon­stan­te­go Il­de­fon­sa Gał­czyń­skie­go
  • Grze­grzół­ki – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Patrz, gżeg­żół­ka teraz sie­dzi na so­śnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡʒɛˈɡʒuwka, AS: gžegžuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gżegżółeczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kukułka, zazula, zozula, kukawka, grzegółka, grzeczótka

Wiktionary


gżel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ostat­ni, naj­młod­szy wiek pen­syl­wa­nu (póź­ne­go kar­bo­nu), trwa­ją­cy 303,9 – 299 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Gżel (ang. "Gzhe­lian")

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡʒɛl, AS: gžel

Wiktionary


h

1. je­de­na­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;
2. sym­bol go­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. je­de­na­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

Wiktionary

H h

H (wy­mo­wa: "ha", mi­nu­sku­ła: h";" czę­sto na­zy­wa­na też "samo ha" dla odróż­nie­nia od dwuz­na­ku ch) – ósma li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, je­de­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. W ję­zy­ku pol­skim oz­na­cza gło­skę [] albo [], u prze­wa­ża­ją­cej czę­ści użyt­kow­ni­ków tę drugą, a w in­nych ję­zy­kach rów­nież []. Czę­sto jest też nie­wy­ma­wia­na (m.in. w ję­zy­ku fran­cu­skim czy wło­skim). W ję­zy­ku pol­skim ta li­te­ra nie jest wy­ma­wia­na m.in. w wy­ra­zach Ghana (wym. "Gana") czy Thor (wym. "Tor").

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

 skr. H

 rzecz. H n.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|H.}}

źró­dła.

== h (język afar.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|h.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) ha, mi­nu­sku­ła dwu­dzie­stej pier­wszej (prze­do­stat­niej) li­te­ry al­fa­be­tu afar­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xa, AS: χa

Wiktionary

Powiązane:

 skr. H

 rzecz. H n.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 skr. H

 rzecz. H n.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|H.}}

źródła.

== h (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|h.

znaczenia.

litera

 (1.1) ha, minuskuła dwudziestej pierwszej (przedostatniej) litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: H

Wiktionary


h-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "h"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku h (w za­pi­sie nu­to­wym z pię­cio­ma krzy­ży­ka­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji H-dur (1.1)

Wiktionary

H-dur – gama mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, któ­rej to­ni­ką jest dźwięk h. Gama H-dur za­wie­ra dźwię­ki: h, cis, dis, e, fis, gis, ais. To­na­cja H-dur za­wie­ra pięć krzy­ży­ków.

Wikipedia


h-kształtny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry H

Wiktionary


h-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "h"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja mo­lo­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku h (w za­pi­sie nu­to­wym z dwoma krzy­ży­ka­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord mo­lo­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji h-moll (1.1)

Wiktionary

h-moll – to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest dźwięk h. Gama h-moll w od­mia­nie na­tu­ral­nej za­wie­ra dźwię­ki: h, cis, d, e, fis, g, a. Rów­no­le­głą gamą du­ro­wą jest D-dur, jed­no­i­mien­ną du­ro­wą – H-dur.

Wikipedia


h.

skrót

 (1.1) = herb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­drzej Bo­bo­la przy­szedł na świat w ro­dzi­nie szla­chec­kiej h. Le­li­wa 30 li­sto­pa­da 1591 roku w Stra­cho­ci­nie k. Sa­no­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. herb mrz.

Wiktionary


h.a.

skrót od: hoc anno - w tym roku


SJP.pl


h.c.

skrót od: ho­no­ris causa


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ho­no­ris causa

Wiktionary


h.e.

skrót od: hoc est - to jest, to zna­czy, czyli


SJP.pl


h.s.e.

skrót od: hic se­pul­tus est (z ła­ci­ny: tu leży po­cho­wa­ny)


SJP.pl


h.t.

skrót od: hoc tem­po­re - w tym cza­sie, po­dów­czas


SJP.pl


h0

sym­bol

 (1.1) … okre­śla­ją­cy znor­ma­li­zo­wa­ną wiel­kość mo­de­lu ko­le­jo­we­go;

Wiktionary

Skala H0 – nazwa sto­so­wa­nej w mo­de­lar­stwie ko­le­jo­wym skali 1:87 i roz­sta­wie szyn 16,5 mi­li­me­tra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­de­le H0 mają skalę 1:87, a sze­ro­kość toru 16,5 mm.

Wiktionary


ha

1. wyraz, zwy­kle pow­ta­rza­ny, oz­na­cza­ją­cy śmiech, zwła­szcza gło­śny i spon­ta­nicz­ny; cha;
2. okrzyk wy­ra­ża­ją­cy różne na­stro­je, za­rów­no przy­jem­ne, jak i przy­kre (np. Ha, udało się! Ha, co tam, na­stęp­nym razem się uda.); he;
3. nazwa li­te­ry H


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wyraz o funk­cji ek­spre­syw­nej, pod­kre­śla­ją­cej wy­ra­ża­ne uczu­cia

 (1.2) pow­tó­rzo­ny kil­ka­krot­nie oz­na­cza śmiech

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) nazwa li­te­ry H / h

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • HA – skrót oz­na­cza­ją­cy nad­ci­śnie­nie tęt­ni­cze
  • HA – skrót oz­na­cza­ją­cy Home As­si­stant
  • HA (ang. High Ava­i­la­bi­li­ty) – wy­so­ka do­stęp­ność
  • HA – oz­na­cze­nie li­te­ro­we po­ja­zdów CBA na ta­bli­cach re­je­stra­cyj­nych w Pol­sce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ha! Wie­dzia­łem, że tak bę­dzie!

 (1.2) Ha ha ha, ale śmiesz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xa, AS: χa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cha; w komunikacji internetowej LOL, ROTFL

Wiktionary


haakon

[czy­taj: hokon] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­a­kon Dobry
  • Ha­a­kon Si­gurds­son
  • Ha­a­kon Ei­riks­son
  • Ha­a­kon Ma­gnus­son
  • Ha­a­kon II Bar­czy­sty
  • Ha­a­kon III
  • Ha­a­kon IV Stary
  • Ha­a­kon V Dłu­go­no­gi
  • Ha­a­kon VI Ma­gnus­son
  • Ha­a­kon VII
  • Ha­a­kon VIII

Wikipedia


haapajärvi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Ostro­bot­nia Pół­noc­na;

Wiktionary

Haapajärvi – mia­sto i gmina zlo­ka­li­zo­wa­na w pro­win­cji Oulu.

Po­pu­la­cja gminy wy­no­si 8 083. Gmina ta zaj­mu­je 789,71 km², z czego 8,18 km² zaj­mu­je woda. Gę­stość za­lud­nie­nia tej gminy wy­no­si 10,2 miesz­kań­ca na km².

Z mia­sta tego po­cho­dzi Mika Myllylä, fiń­ski bie­gacz nar­ciar­ski, 6-krot­ny me­da­li­sta olim­pij­ski oraz 4-krot­ny mistrz świa­ta.

Wikipedia


haapavesi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Ostro­bot­nia Pół­noc­na;

Wiktionary

Ha­a­pa­ve­si – gmina w Fin­lan­dii, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju, na­le­żą­ca do re­gio­nu Ostro­bot­nia Pół­noc­na i po­dre­gio­nu Ha­a­pa­ve­si-Sii­ka­lat­va.

Wikipedia


haarlem

[czy­taj: har­lem] mia­sto w Ho­lan­dii


SJP.pl

Ha­ar­lem (IPA: []) – mia­sto w płn.-zach. Ho­lan­dii na za­chód od Am­ster­da­mu, po­ło­żo­ne nad rzeką Spa­ar­ne. Jego hi­sto­ria sięga ponad 750 lat. Dawna sto­li­ca hrab­stwa Ho­lan­dii; sto­li­ca pro­win­cji Noord-Hol­land ("Ho­lan­dia Pół­noc­na").

Licz­ba miesz­kań­ców - ok. 154 tys. (2012).

Wikipedia


haarlemski

→ Ha­ar­lem [czy­taj: har­lem­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­ar­le­mem, do­ty­czą­cy Ha­ar­le­mu, po­cho­dzą­cy z Ha­ar­le­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haarlem mrz.

Wiktionary


hab.

skrót od: ha­bi­li­to­wa­ny; habil.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ha­bi­li­to­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­fe­rat wy­gło­si prof. dr hab. inż. Jan Ko­wal­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxabʲilʲitɔˈvãnɨ, AS: χabʹilʹitovãny

Wiktionary


haba

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Habâ – wa­loń­ska nazwa gminy Habay
  • La Haba – gmina
  • Haba – dziel­ni­ca Yo­ko­te
  • Haba Haba – sin­gel Stel­li Mwan­gi
  • Paul Haba – gwi­nej­ski lek­ko­at­le­ta
  • Zbi­gniew Haba – pol­ski fizyk
  • Habâ
  • Hába
  • Habba

Wikipedia


habakuk

jeden z pro­ro­ków Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m., jedno z imion bi­blij­nych;

 (1.2) bibl. po­stać bi­blij­na, jeden z pro­ro­ków sta­ro­te­sta­men­to­wych; me­to­ni­micz­nie rów­nież jego dzie­ło;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­ba­kuk – jeden z pro­ro­ków mniej­szych Sta­re­go Te­sta­men­tu
  • Ha­ba­kuk – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny reg­gae
  • Ha­ba­kuk – imię he­braj­skie
  • Ha­ba­kuk – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • HMS „Hab­ba­kuk” – bry­tyj­sko-ka­na­dyj­ski pro­jekt lot­ni­skow­ca zbu­do­wa­ne­go głów­nie z lodu
  • Księ­ga Ha­ba­ku­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie­wie­le wia­do­mo o Ha­ba­ku­ku ponad to, co można wyw­nio­sko­wać z księ­gi jego au­tor­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Habakukowy

Wiktionary


habakukowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ha­ba­ku­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Habakuk mos.

Wiktionary


habanera

1. lu­do­wy ta­niec ku­bań­ski zbli­żo­ny do tanga, o syn­ko­po­wa­nym ryt­mie, pow­sta­ły w po­ło­wie XIX wieku
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec ku­bań­ski spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w XIX wieku

 (1.2) muz. mu­zy­ka do ha­ba­ne­ry (1.1) lub w jej ryt­mie

Wiktionary

Ha­ba­ne­ra – ta­niec i ro­dzaj mu­zy­ki po­cho­dzą­cy z Kuby, roz­po­wszech­nio­ny w Hisz­pa­nii, w tem­pie umiar­ko­wa­nym i me­trum 2/4. Cha­rak­te­ry­zu­je się sil­nym ak­cen­tem na pier­wszej czę­ści taktu, zryt­mi­zo­wa­ny. Nazwa ha­ba­ne­ra pow­sta­ła w Ma­dry­cie ok. 1850.

Jedną z naj­sław­niej­szych ha­ba­ner świa­ta jest pio­sen­ka "La Pa­lo­ma" oraz me­lo­dia "El Ar­re­gli­to" na­pi­sa­ne przez Sebastiána Ira­die­ra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxabãˈnɛra, AS: χabãnera

Wiktionary


habas

re­gio­nal­nie: duża por­cja mięsa, mięso; cha­bas


SJP.pl

Habas – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Landy.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1310 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 70 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Habas pla­su­je się na 332. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 586.).

Wikipedia


habatsu

w Ja­po­nii: frak­cja, klika (zwła­szcza wew­nątrz par­tii po­li­tycz­nej)


SJP.pl


habdank

daw­niej: po­dzię­ko­wa­nie, zwol­nie­nie (z cze­goś)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. po­dzię­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxabdãŋk, AS: χabdãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. abdankować

Wiktionary


habdankować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. zob. ab­dan­ko­wać.

Wiktionary


habenda

nie­wiel­ki ma­ją­tek


SJP.pl


haber

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Haber-Włyń­ski (1883–1921) – pol­ski lot­nik i in­struk­tor
  • Aron Haber Beron (1908–1933) – pol­ski ma­larz po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Bar­ba­ra Haber (ur. 1962) – pol­ska siat­kar­ka
  • Clara Haber → Clara Im­mer­wahr
  • Da­niel Haber (ur. 1992) – ka­na­dyj­ski pił­karz
  • Fritz Haber (1868–1934) – nie­miec­ki che­mik
  • Her­bert Häber (1930–2020) – wschod­nio­nie­miec­ki dzia­łacz par­tyj­ny
  • Jan Haber (1900–1985) – pol­ski praw­nik, sę­dzia
  • Jerzy Haber (1930–2010) – pol­ski fi­zy­ko­che­mik
  • Ju­stin Haber (ur. 1981) – mal­tań­ski pił­karz
  • Kurt Haber (1895–1916) – nie­miec­ki as my­śliw­ski
  • Marco Haber (ur. 1971) – nie­miec­ki pił­karz

Wikipedia


habicik

zdrob­nie­nie od: habit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od habit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. habit m.

 przym. habitowy

Wiktionary


habil.

skrót od: ha­bi­li­to­wa­ny; hab.


SJP.pl


habilitacja

po­stę­po­wa­nie ma­ją­ce na celu uzy­ska­nie stop­nia na­u­ko­we­go dok­to­ra ha­bi­li­to­wa­ne­go; także praca na­u­ko­wa na­pi­sa­na dla uzy­ska­nia tego stop­nia lub jej obro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. urz. pro­ce­du­ra poz­wa­la­ją­ca na uzy­ska­nie stop­nia na­u­ko­we­go wyż­sze­go niż sto­pień dok­to­ra; po jego zdo­by­ciu można się ubie­gać o tytuł pro­fe­so­ra;

 (1.2) pot. sto­pień na­u­ko­wy uzy­ska­ny w pro­ce­du­rze ha­bi­li­ta­cji (1.1)

 (1.3) pot. roz­pra­wa na­u­ko­wa wy­ma­ga­na pod­czas pro­ce­du­ry ha­bi­li­ta­cji (1.1), roz­pra­wa ha­bi­li­ta­cyj­na

 (1.4) daw. pu­blicz­ne wy­gło­sze­nie wy­kła­du ha­bi­li­ta­cyj­ne­go i obro­na włas­nej roz­pra­wy na­u­ko­wej

Wiktionary

Ha­bi­li­ta­cja (z ha­bi­lis – zdat­ny, zręcz­ny) – po­sia­da­ją­ce różny za­kres, w za­leż­no­ści od sy­tu­a­cji praw­nej w danym kraju, upraw­nie­nie do:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. habilitant mos., habilitantka ż.

 czas. habilitować ndk., habilitować się ndk.

 przym. habilitacyjny, habilitowany

Wiktionary


habilitacyjny

do­ty­czą­cy ha­bi­li­ta­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ha­bi­li­ta­cją, do­ty­czą­cy ha­bi­li­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. habilitacja ż., habilitant mos., habilitantka ż.

 czas. habilitować ndk., habilitować się ndk.

 przym. habilitowany

Wiktionary


habilitant

męż­czyz­na przy­go­to­wu­ją­cy roz­pra­wę ha­bi­li­ta­cyj­ną


SJP.pl


habilitantka

ko­bie­ta przy­go­to­wu­ją­ca roz­pra­wę ha­bi­li­ta­cyj­ną


SJP.pl


habilitowany

taki, który uzy­skał ha­bi­li­ta­cję, po­sia­da sto­pień na­u­ko­wy dok­to­ra ha­bi­li­to­wa­ne­go


SJP.pl


habilitować

1. prze­pro­wa­dzić, prze­pro­wa­dzać czy­jąś ha­bi­li­ta­cję;
2. ha­bi­li­to­wać się - uzy­skać, uzy­ski­wać sto­pień dok­to­ra ha­bi­li­to­wa­ne­go


SJP.pl


habit

ubiór za­kon­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ubiór za­kon­ny;

 (1.2) hist. długi, bo­ga­to sza­me­ro­wa­ny kaf­tan męski, no­szo­ny we Fran­cji w XVIII wieku

 (1.3) środ. prze­stęp­cze odzież wię­zien­na

Wiktionary

Habit – w więk­szo­ści Ko­ścio­łów chrze­ści­jań­skich: cha­rak­te­ry­stycz­ny strój człon­ków za­ko­nów i zgro­ma­dzeń za­kon­nych. W za­leż­no­ści od za­ko­nu skła­da się z sukni, pła­szcza, szka­ple­rza oraz pasa lub sznu­ra (cin­gu­lum). Sio­stry za­kon­ne naj­czę­ściej za­kła­da­ją na głowę welon.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ra­nio­ne jej plecy, z obu stron roz­po­star­te ra­mio­na i owi­ja­ją­ce nogi zwoje czar­ne­go ha­bi­tu na­da­wa­ły jej po­stać ża­łob­ne­go i skrwa­wio­ne­go krzy­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxabʲit, AS: χabʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. habitowy, bezhabitowy

 rzecz. habicik mrz.

Wiktionary


habitat

część bio­to­pu, śro­do­wi­sko, w któ­rym or­ga­niz­my da­ne­go ga­tun­ku znaj­du­ją naj­do­god­niej­sze wa­run­ki życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. śro­do­wi­sko, w któ­rym za­miesz­ku­ją okre­ślo­ne ro­śli­ny lub zwie­rzę­ta

Wiktionary

Ha­bi­tat (łac. "ha­bi­tat" – miesz­ka), obra­zo­wo okre­śla­ny jako adres eko­lo­gicz­ny – kom­pleks spe­cy­ficz­nych wa­run­ków śro­do­wi­ska życia okre­ślo­nych po­pu­la­cji or­ga­niz­mów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż ga­tu­nek ten ma duże zdol­no­ści adap­ta­cyj­ne do zmia­ny ha­bi­ta­tu, jed­nak uważa się, że trend li­czeb­no­ści po­pu­la­cji jest spad­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈbʲitat, AS: χabʹitat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środowisko, siedlisko

Wiktionary


habitatowy

→ ha­bi­tat


SJP.pl

Patrz:

habitat

habitowy

o za­ko­nie lub zgro­ma­dze­niu: ma­ją­cy re­gu­łę na­ka­zu­ją­cą no­sze­nie spe­cjal­ne­go stro­ju za­kon­ne­go - ha­bi­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. no­szą­cy habit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­triar­cha za­ło­żył żeń­skie zgro­ma­dze­nie ha­bi­to­we w prze­ded­niu wy­bu­chu dru­giej wojny świa­to­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. habit mrz., habicik mrz.

 przym. bezhabitowy

Wiktionary


habituacja

stop­nio­wy zanik re­ak­cji or­ga­niz­mu na bo­dziec przy wie­lo­krot­nym jego pow­ta­rza­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. stop­nio­we za­ni­ka­nie re­ak­cji na pow­ta­rza­ją­cy się lub trwa­ją­cy bo­dziec;

Wiktionary

Ha­bi­tu­a­cja, przy­wy­ka­nie – jedna z form nie­a­so­cja­cyj­ne­go ucze­nia się; pro­ces poz­naw­czy, po­le­ga­ją­cy na stop­nio­wym za­ni­ka­niu re­ak­cji na pow­ta­rza­ją­cy się bo­dziec, je­że­li nie nie­sie on żad­nych istot­nych zmian (in­for­ma­cji). Ha­bi­tu­a­cja zwią­za­na jest z czyn­no­ścią ukła­du siat­ko­wa­te­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxabʲituˈwat͡sʲja, AS: χabʹituu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. habituacyjny

 rzecz. habitus mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywykanie

Wiktionary


habituacyjny

→ ha­bi­tu­a­cja


SJP.pl

Patrz:

habituacja

habitualny

1. trwa­le zdol­ny
2. od­no­szą­cy się do zwy­cza­ju


SJP.pl


habituować

odu­czać or­ga­nizm re­ak­cji na bo­dziec po­przez jego wie­lo­krot­ne pow­ta­rza­nie


SJP.pl


habitus

w bio­lo­gii: ogół cech i wła­ści­wo­ści osob­ni­ka skła­da­ją­cych się na jego wy­gląd, za­cho­wa­nie, świad­czą­cych o jego roz­wo­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół wła­ści­wo­ści osob­ni­ka, które skła­da­ją się na jego wy­gląd i za­cho­wa­nie;

Wiktionary

Ha­bi­tus – ter­min etycz­ny stwo­rzo­ny przez Ary­sto­te­le­sa i roz­wi­ja­ny przez my­śli­cie­li wszyst­kich wie­ków, ina­czej „spraw­ność” (w ro­zu­mie­niu fi­lo­zo­ficz­nym)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. habituacja ż., kohabitacja ż.

Wiktionary


habsburg

czło­nek dy­na­stii nie­miec­kiej pa­nu­ją­cej 1273-1780


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. czło­nek nie­miec­kiej dy­na­stii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Habs­burg – gmina w kan­to­nie Ar­go­wia, w okrę­gu Brugg
  • Edu­ard Habs­burg – nie­miec­ki fi­lo­zof
  • Guta von Habs­burg – cze­ska kró­lo­wa
  • Habs­burg – zamek
  • Habs­bur­go­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Per­sja, od­wiecz­ny wróg Tur­cji, od XV w. usi­ło­wa­ła zmon­to­wać wiel­ki so­jusz an­ty­os­mań­ski z udzia­łem ów­czes­nych potęg: Rze­czy­po­spo­li­tej i im­pe­rium Habs­bur­gów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. habsburskość ż., Habsburżanka ż.

 przym. habsburski

 przysł. habsbursko

Wiktionary


habsburgowie

dy­na­stia nie­miec­ka


SJP.pl

Habs­bur­go­wie – dy­na­stia nie­miec­ka ("von Habs­burg"). Za­ło­ży­cie­lem dy­na­stii był Gun­tram Bo­ga­ty (X wiek). Nazwa ro­dzi­ny wy­wo­dzi się od pier­wszej po­sia­dło­ści rodu, zamku Habs­burg (od staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go "hab" lub "haw" – przej­ście, bród; le­gen­dar­na ety­mo­lo­gia od niem.

Wikipedia


habsburski

1. zwią­za­ny z Habs­bur­giem, do­ty­czą­cy Habs­bur­ga (mia­sta);
2. zwią­za­ny z Habs­bur­giem, Habs­bur­ga­mi, do­ty­czą­cy Habs­bur­ga, Habs­bur­gów (człon­ka dy­na­stii, dy­na­stii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Habs­bur­ga­mi, do­ty­czą­cy dy­na­stii Habs­bur­gów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­nar­chia habs­bur­ska wy­po­wia­da wojnę Ser­bii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Habsburg mos./mrz., Habsburżanka ż.

Wiktionary


habsburskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co habs­bur­skie; habs­bur­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Habsburg mos./ż.

 przym. habsburski

 przysł. habsbursko

Wiktionary


habsburżanka

córka Habs­bur­ga (człon­ka dy­na­stii nie­miec­kiej pa­nu­ją­cej w la­tach 1273-1780)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. przed­sta­wi­ciel­ka dy­na­stii Habs­bur­gów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imię otrzy­ma­ła po sio­strze matki, Annie Habs­bur­żan­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Habsburg mos./ż., habsburskość ż.

 przym. habsburski

 przysł. habsbursko

Wiktionary


habu

ja­do­wi­ty wąż z ro­dzi­ny żmi­jo­wa­tych


SJP.pl


habub

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. burza pia­sko­wa zwią­za­na z prą­dem zstę­pu­ją­cym fron­tu bu­rzo­we­go;

Wiktionary

Habub, ha­bo­ob – burza pia­sko­wa zwią­za­na naj­czę­ściej z prą­dem zstę­pu­ją­cym w bu­rzach at­mos­fe­rycz­nych. Wy­stę­pu­je na ob­sza­rach pu­styń, m.in. na Pół­wy­spie Arab­skim i środ­ko­wych sta­nach USA, np. w Ari­zo­nie i Ko­lo­ra­do.

Wikipedia


habushu

[czy­taj: ha­bu­szu] wy­so­ko­pro­cen­to­wy ja­poń­ski napój al­ko­ho­lo­wy na bazie awa­mo­ri


SJP.pl


hacel

hak, naj­czę­ściej sta­lo­wy, wkrę­ca­ny na koń­cach pod­ko­wy w celu uni­knię­cia po­śliz­gnię­cia się przez konia; ocel


SJP.pl

Hacel (też: "ocel") – śruba o łbie zaz­wy­czaj w for­mie stoż­ka, gra­nia­sto­słu­pa lub ostro­słu­pa, zwy­kle sta­lo­wa, wkrę­ca­na w za­koń­cze­nia ra­mion pod­ków, aby za­po­biec śliz­ga­niu się konia na mięk­kiej ziemi czy lo­dzie. Daw­niej, ha­ce­le były in­te­gral­ny­mi ele­men­ta­mi pod­ków koni ro­bo­czych, od­gię­ty­mi z ra­mion; obec­nie takie pod­ko­wy sto­su­je się rza­dziej, ze wzglę­du na ich szkod­li­we dzia­ła­nie na ko­py­ta i koń­czy­ny – wy­stę­pu­je brak amor­ty­za­cji wstrzą­sów przez strzał­kę ko­py­ta na twar­dym po­dło­żu.

Wikipedia


hacelowy

→ hacel


SJP.pl

Patrz:

hacel

hacham

du­chow­ny ka­ra­im­ski; cha­cham


SJP.pl


hachette

[czy­taj: aszET] Gro­u­pe Livre Ha­chet­te, jeden z naj­więk­szych kon­cer­nów wy­daw­ni­czych na świe­cie


SJP.pl

Ha­chet­te (wy­mo­wa: []) – fran­cu­ska grupa me­dio­wa, któ­rej naj­bar­dziej znaną czę­ścią jest wy­daw­nict­wo Ha­chet­te Livre. W skład grupy wcho­dzą także: Ha­chet­te Fi­li­pac­chi Médias (wy­da­je cza­so­pis­ma) oraz Ha­chet­te Di­stri­bu­tion Ser­vi­ces (zaj­mu­je się dy­stry­bu­cją). Sta­no­wi część hol­din­gu Lagardère. Czę­ścią mię­dzy­na­ro­do­wej grupy wy­daw­ni­czej Ha­chet­te, sku­pia­ją­cej wy­daw­nict­wa z Fran­cji, Hisz­pa­nii, Włoch, Wiel­kiej Bry­ta­nii, Ja­po­nii, Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej, jest wy­daw­nict­wo Ha­chet­te Pol­ska sp. z o.o.

Wikipedia


hachiman

[czy­taj: ha­ci­man] w mi­to­lo­gii ja­poń­skiej: bóg wojny i boski opie­kun Ja­po­nii


SJP.pl

Ha­chi­man (jap. 八幡神 Ha­chi­man-shin, Ya­wa­ta no kami; bóg ośmiu cho­rąg­wi) – w mi­to­lo­gii ja­poń­skiej bóg wojny (opie­kuń­czy bóg wo­jow­ni­ków) i łucz­nict­wa i boski opie­kun Ja­po­nii oraz na­ro­du ja­poń­skie­go. Łą­czo­ny jest rów­nież z rol­nict­wem, płod­no­ścią oraz ry­bo­łów­stwem. Uwa­ża­ny za pa­tro­na rodu Mi­na­mo­to.

Wikipedia


hacjenda

1. go­spo­dar­stwo rolne w Hisz­pa­nii i w kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej
2. głów­ny bu­dy­nek w takim go­spo­dar­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. duże go­spo­dar­stwo rolne w Hisz­pa­nii lub sko­lo­ni­zo­wa­nych nieg­dyś przez nią kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej;

Wiktionary

Ha­cjen­da – duże go­spo­dar­stwo rolno-ho­dow­la­ne (plan­ta­cja) lub po­sia­dłość wiej­ska w Hisz­pa­nii i Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej; także same za­bu­do­wa­nia (za­rów­no miesz­kal­ne, jak i go­spo­dar­cze) w tym go­spo­dar­stwie lub po­sia­dło­ści.

Mo­no­gra­fię mek­sy­kań­skich ha­cjend wydał ame­ry­kań­ski pro­za­ik, poeta, ma­larz i fo­to­gra­fik Paul Ale­xan­der Bart­lett.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hacjender mos.

Wiktionary


hacjender

wła­ści­ciel lub dzier­żaw­ca go­spo­dar­stwa rol­ne­go w Hisz­pa­nii


SJP.pl


hackathon

[czy­taj: ha­ka­ton] śro­do­wi­sko­wo: spot­ka­nie, na któ­rym grupa ludzi pro­gra­mu­je przez dłuż­szy czas; ha­ka­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. wy­da­rze­nie (zwy­kle ro­dzaj kon­kur­su), pod­czas któ­re­go pro­gra­mi­ści stają przed za­da­niem roz­wią­za­nia okre­ślo­ne­go pro­ble­mu, zwy­kle zwią­za­ne­go z za­pro­jek­to­wa­niem i za­pro­gra­mo­wa­niem apli­ka­cji na dany temat;

Wiktionary

Hac­kat­hon (cza­sem ma­ra­ton pro­jek­to­wa­nia lub hac­ka­ton) – wy­da­rze­nie skie­ro­wa­ne do pro­gra­mi­stów, pod­czas któ­re­go in­for­ma­ty­cy i inne osoby zwią­za­ne z roz­wo­jem opro­gra­mo­wa­nia, takie jak pro­jek­tan­ci gra­fi­ki, twór­cy in­ter­fej­sów i me­ne­dże­ro­wie pro­jek­tów, stają przed za­da­niem roz­wią­za­nia okre­ślo­ne­go pro­ble­mu zwią­za­ne­go z pro­jek­to­wa­niem.

Wikipedia


hacker

[czy­taj: haker] osoba wła­mu­ją­ca się do sieci kom­pu­te­ro­wych; haker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. wła­my­wacz kom­pu­te­ro­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cracker

Wiktionary


hackerka

→ hac­ker [czy­taj: ha­ker­ka]; ha­ker­ka


SJP.pl


hackerspace

[czy­taj: ha­ker­spejs] śro­do­wi­sko­wo: miej­sce spot­kań ludzi o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach, naj­czę­ściej in­for­ma­tycz­nych


SJP.pl

Hac­ker­spa­ce ("hack­spa­ce", "hac­klab", "ma­ker­spa­ce", "cre­a­ti­ve space" – "kre­a­tyw­na prze­strzeń") – za­rzą­dza­na przez spo­łecz­ność prze­strzeń fi­zycz­na, w któ­rej spo­ty­ka­ją się i współ­pra­cu­ją osoby ma­ją­ce wspól­ne pasje, zwy­kle zwią­za­ne z in­for­ma­ty­ką i no­wy­mi tech­no­lo­gia­mi.

Wikipedia


hackerstwo

[czy­taj: ha­ker­stwo] bez­praw­ne uzy­ski­wa­nie do­stę­pu do sieci i sy­ste­mów kom­pu­te­ro­wych róż­nych in­sty­tu­cji, w celu za­kłó­ce­nia ich dzia­ła­nia lub po­peł­nie­nia oszu­stwa; ha­ker­stwo


SJP.pl


hackett

[czy­taj: haket] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hac­kett – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Se­ba­stian
  • Hac­kett – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Price
  • Hac­kett (ang. Hac­kett Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Price
  • A.J. Hac­kett (ur. 1958) – no­wo­ze­landz­ki sko­czek
  • Bar­ba­ra Hac­kett – nie­miec­ka bry­dżyst­ka
  • Buddy Hac­kett (1924–2003) – ame­ry­kań­ski komik i aktor
  • Da­niel Hac­kett (ur. 1987) – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Grant Hac­kett (ur. 1980) – au­stra­lij­ski pły­wak
  • Ha­rold Hac­kett (1878–1937) – ame­ry­kań­ski te­ni­si­sta
  • Joan Hac­kett (1934–1983) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • John Hac­kett – bry­tyj­ski fle­ci­sta
  • Jeff Hac­kett (ur. 1968) – ka­na­dyj­ski ho­ke­i­sta

Wikipedia


hacking

[czy­taj: ha­king] szu­ka­nie i wy­ko­rzy­sty­wa­nie sła­bo­ści w za­bez­pie­cze­niach sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych, pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych, sieci kom­pu­te­ro­wych; wła­my­wa­nie się do za­bez­pie­czo­nych za­so­bów; ha­king


SJP.pl


hackman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gene Hack­man – ame­ry­kań­ski aktor
  • James Hack­man – an­giel­ski mor­der­ca
  • Kelly Hack­man – bry­tyj­ska gim­na­stycz­ka
  • Lut­her Hack­man – ame­ry­kań­ski gracz w ba­se­ball
  • Paul Hack­man – ka­na­dyj­ski gi­ta­rzy­sta
  • Ro­bert Hack­man – ghań­ski lek­ko­at­le­ta, dłu­go­dy­stan­so­wiec
  • Hack­man – firma za­ło­żo­na w Fin­lan­dii w 1790 roku pro­du­ku­ją­ca sztuć­ce
  • Hack­mans Gate – wólka w An­glii (Wor­ce­sters­hi­re)

Wikipedia


hackney

[czy­taj: hakni lub ha­knej] rasa koni an­giel­skich, wy­ko­rzy­sty­wa­na jako wyt­wor­ne konie po­wo­zo­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hac­kney – mia­sto w hrab­stwie Wiel­ki Lon­dyn (An­glia)
    • Lon­don Bo­ro­ugh of Hac­kney – dziel­ni­ca Lon­dy­nu
  • Hac­kney – miej­sco­wość w hrab­stwie Der­bys­hi­re (An­glia)
  • Hac­kney – osada (ang. unin­cor­po­ra­ted com­mu­ni­ty) w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Kan­sas
  • hac­kney (hac­kney car­ria­ge) – nazwa bry­tyj­skich tak­só­wek,
  • hac­kney i kuc hac­kney – rasy konia,

Wikipedia


hackować

[czy­taj: ha­ko­wać] szu­kać i wy­ko­rzy­sty­wać sła­bo­ści w za­bez­pie­cze­niach sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych, pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych, sieci kom­pu­te­ro­wych; ha­ko­wać


SJP.pl


hacks

Hacks – ame­ry­kań­ski se­rial ko­me­dio­dra­ma­tycz­ny, któ­re­go twór­ca­mi są, i.

Wikipedia


haczek

daw­niej: ha­czyk


SJP.pl

Ha­czek (karon, od­wró­co­ny cyr­kum­fleks, od­wró­co­ny da­szek) – sym­bol dia­kry­tycz­ny uży­wa­ny do spół­gło­sek i sa­mo­gło­sek. Jest skie­ro­wa­ny w tę samą stro­nę, co bre­wis, ale ma kształt ak­cen­tu prze­cią­głe­go (cyr­kum­fleks).

Wikipedia


haczka

daw­niej: ha­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. mo­ty­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj no mi hacz­kę, bo tu pełno chwa­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hakowy mos., hak m., haczek m., haczyk m., hakownica ż., hakanie n., hakowanie n.

 czas. hakać ndk., hakować ndk.

 przym. haczykowaty, hakowaty, hakowy

 przysł. haczykowato, hakowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) motyka, motyczka

Wiktionary


haczowianin

miesz­ka­niec Ha­czo­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­czo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haczów m.

:: fż. haczowianka ż.

 przym. haczowski

Wiktionary


haczowianka

miesz­kan­ka Ha­czo­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­czo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haczów m.

:: fm. haczowianin m.

 przym. haczowski

Wiktionary


haczowski

przy­miot­nik od: Ha­czów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ha­czo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haczów m., haczowianin m., haczowianka ż.

Wiktionary


haczyk

1. mały hak;
2. re­gio­nal­nie: po­grze­bacz;
3. po­tocz­nie: szcze­gół, py­ta­nie trud­ne do wy­ja­śnie­nia; pod­stęp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: hak

 (1.2) mały hak do ło­wie­nia ryb na wędkę

 (1.3) trud­ny do za­u­wa­że­nia pod­stęp lub pro­blem

 (1.4) znak ✓

 (1.5) gw-pl|Poz­nań, War­sza­wa. po­grze­bacz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­czyk – ma­newr mi­li­tar­ny.
  • Ha­czyk – część ze­sta­wu węd­kar­skie­go.
  • Marek Ha­czyk – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Hak – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca.
  • fajka (✓)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­pi­na swój far­tuch ku­char­ski i wie­sza go na ha­czyk.

 (1.2) Na­kła­dać ro­ba­ka na ha­czyk na­u­czył mnie mój dzia­dek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxat͡ʃɨk, AS: χačyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hak m., haczka ż., haczek m.

 czas. hakować

 przym. hakowaty, haczykowaty

 przysł. hakowato, haczykowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) haczyk wędkarski

 (1.3) kruczek

Wiktionary


haczykodziobek

ha­czy­ko­dzio­bek czar­nia­wy - ga­tu­nek z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


SJP.pl


haczykowato

przy­słó­wek

 (1.1) przy­po­mi­na­jąc kształ­tem ha­czyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­puż­ki mają ha­czy­ko­wa­to za­koń­czo­ne dzio­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haczyk mrz., haczka ż.

 przym. haczykowaty

 przysł. hakowato

Wiktionary


haczykowaty

po­dob­ny do ha­czy­ka, za­krzy­wio­ny jak ha­czyk


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt ha­czy­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gryfy mają ha­czy­ko­wa­te dzio­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hak mrz., haczyk m., haczka ż.

 czas. hakować ndk.

 przym. hakowaty

 przysł. hakowato, haczykowato

Wiktionary


haczykowiec

ha­czy­ko­wiec bły­szczą­cy - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny krzy­wo­szy­jo­wa­tych


SJP.pl


haczykowy

→ ha­czyk


SJP.pl

Patrz:

haczyk

haczyć

za­cze­piać czymś ostrym, za­gię­tym; za­ha­czać


SJP.pl


haczów

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim


SJP.pl

Zo­bacz też: Ha­czów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ha­czów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, w gmi­nie Ha­czów. Sie­dzi­ba gminy Ha­czów. Ma sta­tus so­łect­wa.

We­dług po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w la­tach 1975–1998 Ha­czów był po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie kro­śnień­skim.

Wikipedia


hadad

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – bóg ka­na­nej­ski
  • Hadad – wę­gier­ska nazwa miej­sco­wo­ści w Ru­mu­nii (gmina Hodod), miej­sce bitwy Ste­fa­na Ba­to­re­go z woj­ska­mi ce­sar­ski­mi w 1562 roku
  • Hadad Edo­mi­ta – po­stać bi­blij­na
  • Ben-Hadad – imię sy­ryj­skich kró­lów

Wikipedia


hadal

naj­głęb­sza stre­fa wy­stę­pu­ją­ca w oce­a­nach, za­czy­na­ją­ca się na głę­bo­ko­ści po­ni­żej 6000 m pod abi­sa­lem, w ro­wach oce­a­nicz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hadal – album ze­spo­łu Vel­cra
  • Hadal – naj­głęb­sza stre­fa oce­a­nicz­na, ty­po­wa dla rowów oce­a­nicz­nych

Wikipedia


hadalny

→ hadal


SJP.pl

Patrz:

hadal

hadar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) astr. druga co do jas­no­ści gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Cen­ta­u­ra;

 (1.2) geogr. wieś w Etio­pii, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Afar;

 (1.3) geogr. wieś w USA, w sta­nie Ne­bra­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hadar – wieś w Etio­pii
  • Hadar – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Cen­ta­u­ra
  • Hadar – wieś w USA
  • Hadar – mia­sto w Syrii, w mu­ha­fa­zie Al-Ku­naj­ti­ra

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) beta Centauri, β Cen, Agena

Wiktionary


hadała

naz­wi­sko


SJP.pl


hadaś

naz­wi­sko


SJP.pl


hadeik

jed­nost­ka stra­ty­gra­ficz­na w ran­dze eonu, po­prze­dza­ją­ca ar­cha­ik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. nie­for­mal­ny eon bę­dą­cy okre­sem od pow­sta­nia Ziemi do czasu ufor­mo­wa­nia się sko­ru­py ziem­skiej;

Wiktionary

Ha­de­ik (od Hades) – jed­nost­ka stra­ty­gra­ficz­na w ran­dze eonu, od­po­wia­da­ją­ca okre­so­wi w dzie­jach Ziemi, przed i w trak­cie for­mo­wa­nia się sko­ru­py ziem­skiej. Po­prze­dza ar­cha­ik. Ha­de­ik trwał około 0,6 mld lat – od 4,567 do 4,0 mld lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ha­de­i­ku na na­szej pla­ne­ta­a­ne­cie było pełno lawy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hadeiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eon hadeiczny

Wiktionary


hadena

ga­tu­nek mo­ty­la noc­ne­go z ro­dzi­ny noc­ni­có­wek


SJP.pl


haderlok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szma­ciarz, ober­wa­niec

Wiktionary


hades

po­tocz­nie: pie­kło, świat po­za­gro­bo­wy; styks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg zmar­łych i świa­ta po­za­gro­bo­we­go, utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Plu­to­nem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mitgr. książk. po­dziem­ny świat zmar­łych, świat po­za­gro­bo­wy

Wiktionary

Hades (także Plu­ton; gr. Ἅιδης/ᾍδης "Háidēs", Ἀίδης "Áidēs", Ἀΐδης "Aḯdēs" ‘nie­wi­dzial­ny’; łac. "Pluto") – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg po­dziem­ne­go świa­ta zmar­łych, który na­stęp­nie rów­nież okre­śla­no tym mia­nem.

Na­zy­wa­ny rów­nież Plu­to­nem (gr. Πλούτων "Ploútōn", od πλοῦτος "ploûtos" – „bo­gact­wo” – w na­wią­za­niu do niez­mie­rzo­nych bo­gactw świa­ta po­dziem­ne­go), pod tym imie­niem wy­stę­po­wał w mi­to­lo­gii rzym­skiej. Na­zy­wa­no go także Age­san­dros (Ἀγήσανδρος "Agḗsandros" – „pro­wa­dzą­cy ludzi”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hades, ta­jem­ni­czy bóg, rzad­ko po­ja­wiał się na ziemi.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Ha­de­sa były: widły lub berło, klu­cze, pies Cer­ber, buksz­pan, cy­prys, roz­ma­ryn i mięta.

 (2.1) Hades ota­cza­ły licz­ne rzeki, z któ­rych naj­sław­niej­szą był Styks.

 (2.1) Do Ha­de­su pro­wa­dzi­ło z ziemi kilka wejść, na ogół były to pie­cza­ry lub roz­pad­li­ny skal­ne.

 (2.1) W Ha­de­sie duchy zmar­łych wio­dły smęt­ny i mdły żywot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxadɛs, AS: χades

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Hadesowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pluton, Dis, Dis Pater

 (2.1) Podziemie, Kraina Umarłych, zaświaty

Wiktionary


hadfield

Had­field – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Der­bys­hi­re, w dy­stryk­cie High Peak. Leży 69 km na pół­noc­ny za­chód od mia­sta Derby i 251 km na pół­noc­ny za­chód od Lon­dy­nu.

Wikipedia


hadis

krót­kie opo­wia­da­nie re­la­cjo­nu­ją­ce słowa i czyny Ma­ho­me­ta; ha­dith


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. w is­la­mie: krót­ki prze­kaz o sło­wach i czy­nach Ma­ho­me­ta lub jego to­wa­rzy­szy;

Wiktionary

Hadis ( ‏الحديث‎, "al-ha­dith"; w licz­bie mno­giej ‏أحاديث‎, "aha­dith") – zapis tra­dy­cji do­ty­czą­cej czy­nów lub wy­po­wie­dzi Ma­ho­me­ta. Ha­di­sy łącz­nie two­rzą sunnę, naj­waż­niej­sze po Ko­ra­nie źró­dło mu­zuł­mań­skiej mo­ral­no­ści i prawa.

Po­cząt­ko­wo były one prze­ka­zy­wa­ne ust­nie po­przez łań­cuch prze­ka­zi­cie­li.

Wikipedia


hadith

krót­kie opo­wia­da­nie re­la­cjo­nu­ją­ce słowa i czyny Ma­ho­me­ta; hadis


SJP.pl


hadiuga

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. ekspr. zło­śli­wiec

 (1.2) gw-pl|Dro­ho­bycz. po­gard. …o chło­pie pań­szczyź­nia­nym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Dro­ho­bycz. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. ga­dzi­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1-2) war. hadiuha, hadiuk, hadiuka, hadziuka

Wiktionary


hadki

1. re­gio­nal­nie: obrzyd­li­wy, ohyd­ny;
2. w po­łą­cze­niu: słu­chać hadko - wstyd słu­chać


SJP.pl


hadlanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hadli Szklar­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. hadlanka ż.

 przym. hadlański

Wiktionary


hadlanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hadli Szklar­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. hadlanin m.

 przym. hadlański

Wiktionary


hadlański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Hadli Szklar­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hadlanin m., hadlanka ż.

Wiktionary


hadra

cha­de­ra; daw­niej:
1. stara, po­dar­ta odzież; łach­man, szma­ta, ścier­ka;
2. ko­bie­ta złych oby­cza­jów, stara panna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. ścier­ka, szma­ta

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. stare ubra­nie

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­gard. la­ta­wi­ca

Wiktionary

Hadra (niem. "Hadra") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Herby, nad Lis­war­tą.

W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Hadra, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Lisów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cióng tu stela, bo ci kop­nym do hader!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gónka

Wiktionary


hadrian

ce­sarz rzym­ski, 76-138


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ha­drian, Pu­bliusz Eliusz Ha­drian ("Pu­blius Ae­lius Ha­dria­nus"; ur. 24 stycz­nia 76 w Itálice, zm. 10 lipca 138 w Ba­jach) – ce­sarz rzym­ski od 11 sierp­nia 117 do swo­jej śmier­ci. Po­śmiert­nie za­li­czo­ny w po­czet bogów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ha­drian i je­stem ka­pu­cy­nem z Grod­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxadrʲjãn, AS: χadrʹi ̯ãn

Wiktionary


hadriana

imię żeń­skie


SJP.pl

Ha­dria­na, Ha­drian­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ha­drian.

Ha­dria­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 8 lipca i 26 sierp­nia.

Wikipedia


hadrianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ha­dria­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hadrianostwo

Ha­drian z mał­żon­ką; Ha­dria­no­wie


SJP.pl


hadrianowie

imię mę­skie


SJP.pl


hadrianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ha­dria­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hadrianów

imię mę­skie


SJP.pl

Ha­dria­nów – przy­sió­łek wsi Basz­ków w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Zduny.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek na­le­żał ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


hadron

cząst­ka ele­men­tar­na zło­żo­na z kwar­ków, bio­rą­ca udział we wszyst­kich ro­dza­jach od­dzia­ły­wań, zwła­szcza w od­dzia­ły­wa­niach sil­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. sil­nie od­dzia­łu­ją­ca cząst­ka zło­żo­na z kwar­ków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem ha­dro­nu jest pro­ton i ne­u­tron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxadrɔ̃n, AS: χadrõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hadronowy

Wiktionary


hadronowy

→ ha­dron


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ha­dro­nów

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ha­dro­nów

Wiktionary

Patrz:

hadron

Przykłady

 (1.2) Za­ob­ser­wo­wa­no niez­wy­kłe zgru­po­wa­nie ma­te­rii ha­dro­no­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hadron m.

Wiktionary


hadrozaur

duży dwu­noż­ny di­no­za­ur ka­czo­dzio­by ży­ją­cy w erze me­zo­zo­icz­nej


SJP.pl

Ha­dro­za­ur ("Ha­dro­sa­u­rus") – ro­dzaj or­ni­to­po­da z ro­dzi­ny Ha­dro­sa­u­ri­dae, który wy­stę­po­wał w Ame­ry­ce Pół­noc­nej w póź­nej kre­dzie ok. 80 mln lat temu. Nazwa tego di­no­za­u­ra po­cho­dzi z grec­kich słów "ha­dros" – „cięż­ki” i "sa­u­ros" – „ja­szczur”. Ha­dro­za­ur był pier­wszym di­no­za­u­rem, któ­re­go szcząt­ki od­kry­to w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, a od 1991 r. stał się ofi­cjal­nym di­no­za­u­rem stanu New Jer­sey.

Wikipedia


hadrozauroid

przed­sta­wi­ciel na­dro­dzi­ny di­no­za­u­rów z in­fra­rzę­du or­ni­to­po­dów


SJP.pl


hadrozauroidy

na­dro­dzi­na di­no­za­u­rów z in­fra­rzę­du or­ni­to­po­dów


SJP.pl

Ha­dro­za­u­ro­i­dy (Ha­dro­sa­u­ro­i­dea) – na­dro­dzi­na di­no­za­u­rów z grupy or­ni­to­po­dów (Or­nit­ho­po­da).

Do na­dro­dzi­ny tej za­li­cza się za­rów­no ro­dzi­nę ha­dro­za­u­rów (Ha­dro­sa­u­ri­dae), jak rów­nież formy bar­dziej ba­zal­ne, bę­dą­ce praw­do­po­dob­nie ogni­wem poś­red­nim w ewo­lu­cji di­no­za­u­rów z grupy igu­a­no­don­tów (Igu­a­no­don­tia) w kie­run­ku wła­ści­wych ha­dro­za­u­rów.

Wikipedia


hadrozaury

ro­dzi­na di­no­za­u­rów ka­czo­dzio­bych z grupy ha­dro­za­u­ro­i­dów


SJP.pl

Ha­dro­za­u­ry (Ha­dro­sa­u­ri­dae) – ro­dzi­na or­ni­to­po­dów z grupy ha­dro­za­u­ro­i­dów (Ha­dro­sa­u­ro­i­dea), znana też jako „di­no­za­u­ry ka­czo­dzio­be”.

Ha­dro­za­u­ry są naj­le­piej poz­na­ną grupą di­no­za­u­rów. Ich ska­mie­nia­ło­ści są czę­sto znaj­do­wa­ne i obej­mu­ją po­zo­sta­ło­ści osob­ni­ków we wszyst­kich sta­diach roz­wo­ju – od nie­wy­klu­tych z jaj pis­kląt po do­ro­słe zwie­rzę­ta.

Wikipedia


hadrych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. gor­czy­ca polna

Wiktionary


hadryś

naz­wi­sko


SJP.pl


hadyna

naz­wi­sko


SJP.pl


hadynowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­dy­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hadynów m.

:: fż. hadynowianka ż.

 przym. hadynowski

Wiktionary


hadynowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­dy­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hadynów m.

:: fm. hadynowianin m.

 przym. hadynowski

Wiktionary


hadynowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ha­dy­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hadynów m., hadynowianin m., hadynowianka ż.

Wiktionary


hadynów

naz­wi­sko


SJP.pl

Ha­dy­nów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Ol­szan­ka. Leży nad rzeką Tocz­ną.

Po­cząt­ki miej­sco­wo­ści się­ga­ją śred­nio­wie­cza, a do­kład­nie okre­su ko­lo­ni­za­cji tych ziem przez szlach­tę ma­zo­wiec­ką na prze­ło­mie XIV i XV wieku. W 1410 roku wła­ści­cie­la­mi wsi byli Piotr i Bo­gu­sław z Sza­włów, któ­rzy ufun­do­wa­li w niej ko­ściół.

Wikipedia


hadziacki

przy­miot­nik od: Ha­dziacz


SJP.pl


hadziacz

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie poł­taw­skim, nad rzeką Psioł;

Wiktionary

Ha­dziacz ( Гадяч, Ha­diacz) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie poł­taw­skim, w re­jo­nie mir­ho­rodz­kim, sie­dzi­ba nad rzeką Psioł.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, spo­żyw­czy oraz pa­szo­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hadziacki

Wiktionary


hadż

piel­grzym­ka do Mekki obo­wią­zu­ją­ca wyz­naw­ców is­la­mu (przy­najm­niej raz w życiu); hadżdż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. mu­zuł­mań­ska piel­grzym­ka do świą­ty­ni Al-Kaba w Mekce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hadżdż m., hadżi m., hadża ż., hadżar m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hadżdż

Wiktionary


hadżar

świę­ty ka­mień mu­zuł­ma­nów


SJP.pl

Ha­dżar, Al-Ha­dżar al-Aswad ( ‏الحجر الأسود‎, "Al-Ḥajar al-Aswad", tłum. czar­ny ka­mień) – ka­mień wbu­do­wa­ny w po­łud­nio­wo-wschod­ni na­roż­nik świą­ty­ni Al-Kaba w Mekce, naj­więk­sza świę­tość mu­zuł­ma­nów i cel piel­grzy­mek (tzw. "hadż­dżu") wyz­naw­ców is­la­mu.

Wikipedia


hadżdż

piel­grzym­ka do Mekki obo­wią­zu­ją­ca wyz­naw­ców is­la­mu (przy­najm­niej raz w życiu); hadż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. mu­zuł­mań­ska piel­grzym­ka do świą­ty­ni Al-Kaba w Mekce;

Wiktionary

Hadżdż, hadż ( ‏حَجّ‎, "Ḥaǧǧ") – piel­grzym­ka do świą­ty­ni Al-Kaba w Mekce. Od­by­cie piel­grzym­ki przy­najm­niej raz w życiu jest obo­wiąz­kiem re­li­gij­nym każ­de­go do­ro­słe­go mu­zuł­ma­ni­na płci mę­skiej, który jest do niej zdol­ny fi­zycz­nie i fi­nan­so­wo (włącz­nie z obo­wiąz­kiem za­pew­nie­nia do­stat­ku ro­dzi­nie na czas jego nie­o­bec­no­ści).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hadżdż jest cen­tral­nym aktem kul­to­wym is­la­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hadż m., hadżi m., hadża ż., hadżar m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hadż

Wiktionary


hadżi

tytuł ho­no­ro­wy przy­słu­gu­ją­cy mu­zuł­ma­ni­no­wi, który odbył piel­grzym­kę do Mekki


SJP.pl


hadżi-murat

1. awar­ski przy­wód­ca oporu gó­ra­li w Da­ge­sta­nie i Cze­cze­nii w la­tach 1811-1864;
2. no­we­la Lwa Toł­sto­ja


SJP.pl

Hadżi-Murat (ros. Хаджи-Мурат, awar. XӀажи Мурад; ur. ok. 1790, zm. 23 kwiet­nia 1852) – jeden z waż­niej­szych awar­skich przy­wód­ców oporu gó­ra­li w Da­ge­sta­nie i Cze­cze­nii w la­tach 1811-1864 prze­ciw­ko włą­cze­niu ich ziemi do Im­pe­rium Ro­syj­skie­go.

W 1834 Hadżi-Murat był za­mie­sza­ny w mor­der­stwo imama Gam­zat-Beka pod­czas piąt­ko­wej mod­lit­wy.

Wikipedia


haerowiec

po­tocz­nie: pra­cow­nik dzia­łu HR, zaj­mu­ją­cy się za­rzą­dza­niem za­so­ba­mi ludz­ki­mi; HR-owiec


SJP.pl


haf

daw­niej o za­to­ce mor­skiej za­war­tej mię­dzy wy­brze­żem a mie­rze­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. za­to­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż dziw­ne­go, skoro wody, ba­gni­ska i hafy sta­no­wią 20% po­wierzch­ni Prus Wschod­nich (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaf, AS: χaf

Wiktionary


hafciarka

1. ko­bie­ta trud­nią­ca się wy­ko­ny­wa­niem haf­tów;
2. ma­szy­na słu­żą­ca do haf­to­wa­nia ozdob­nych wzo­rów na go­to­wych tka­ni­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się haf­ciar­stwem

 (1.2) techn. ma­szy­na do haf­to­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • haf­ciar­ka – ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo wy­ko­ny­wa­niem haf­tów
  • haf­ciar­ka – ma­szy­na haf­tu­ją­ca

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hafciarstwo n., hafciarz mos., hafcik mrz., haft mrz., haftka ż., hafciarnia ż., haftowanie n.

 czas. haftnąć dk., haftować ndk., wyhaftować dk., zhaftować dk.

 przym. hafciarski

Wiktionary


hafciarnia

pra­cow­nia haf­ciar­ska, w któ­rej wyt­wa­rza się hafty na róż­no­rod­nych ma­te­ria­łach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­nia haf­ciar­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xafʲˈt͡ɕarʲɲa, AS: χafʹćarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haft, hafciarstwo, hafciarka, hafciarz, haftowanie, haftka

:: zdrobn. hafcik

 czas. haftować ndk., wyhaftować dk.

 przym. hafciarski

Wiktionary


hafciarski

do­ty­czą­cy haftu, haf­cia­rek lub haf­cia­rzy (np. ścieg haf­ciar­ski, za­kład haf­ciar­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z haf­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hafciarnia ż., hafciarka ż., hafciarstwo n., haft mrz., haftowanie n.

 czas. haftować ndk.

Wiktionary


hafciarstwo

1. rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne lub ma­szy­no­we do­ty­czą­ce wy­ko­ny­wa­nia haf­tów na róż­no­rod­nych ma­te­ria­łach;
2. zawód haf­cia­rza lub haf­ciar­ki


SJP.pl

Haf­ciar­stwo – dzie­dzi­na włó­kien­nict­wa, obej­mu­ją­ca ręcz­ne i ma­szy­no­we wyt­wa­rza­nie haf­tów.

Ist­nie­nie haf­tów w cza­sach sta­ro­żyt­nych zo­sta­ło pot­wier­dzo­ne dla niek­tó­rych państw bli­skows­chod­nich i afry­kań­skich, w tym Asy­rii, Ba­bi­lo­nii i Per­sji oraz Egip­tu. Na ob­sza­rze Eu­ro­py tech­ni­ki haf­ciar­skie sto­so­wa­ne były przez Gre­ków co najm­niej od V stu­le­cia p.n.e., w kra­jach az­ja­tyc­kich zo­sta­ły zaś udo­ku­men­to­wa­ne dla V i IV wieku p.n.e.

Wikipedia


hafciarz

męż­czyz­na trud­nią­cy się wy­ko­ny­wa­niem haf­tów


SJP.pl


hafcik

zdrob­nie­nie od: haft


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od haft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haft m., hafciarka ż., hafciarnia ż., haftowanie n.

 czas. haftować

Wiktionary


haferfloki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. płat­ki ow­sia­ne

Wiktionary


hafez

poeta per­ski; Hafiz


SJP.pl

Hafez, Hafiz, Szam­sud­din Mo­ham­mad Hafez Szi­ra­zi (hafiz – dosł. "zna­ją­cy Koran na pa­mięć") – kla­syk po­ez­ji per­skiej i ta­dżyc­kiej. Uro­dził się w 1319 w Szi­ra­zie. Wyz­naw­ca su­fiz­mu, przez wiele lat był nad­wor­nym poetą wład­ców tego mia­sta. Zmarł w 1389 w ro­dzin­nym mie­ście, gdzie w XX wieku wy­sta­wio­no mu skrom­ne ma­u­zo­le­um.

Wikipedia


haffir

arab. w pół­noc­nej Afry­ce: staw ut­wo­rzo­ny na pe­wien okres dla ma­ga­zy­no­wa­nia wody de­szczo­wej i utrzy­ma­nia po­zio­mu wody grun­to­wej


SJP.pl


haffnerowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Haff­ne­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hafis

ho­no­ro­wy tytuł przyz­na­wa­ny mu­zuł­ma­nom zna­ją­cym Koran na pa­mięć; także osoba o takim ty­tu­le; hafiz


SJP.pl


hafiz

ho­no­ro­wy tytuł przyz­na­wa­ny mu­zuł­ma­nom zna­ją­cym Koran na pa­mięć; także osoba o takim ty­tu­le; hafis


SJP.pl

Hafiz (arab. strze­gą­cy, za­cho­wu­ją­cy) – w is­la­mie, jedno z 99 imion na­da­wa­nych Bogu – opie­kun.

W re­li­gioz­naw­stwie oz­na­cza także ho­no­ro­wy tytuł na­da­wa­ny oso­bom, które na­u­czy­ły się "Ko­ra­nu" na pa­mięć i strze­gą go w pa­mię­ci.

Wikipedia


haflinger

rasa koni pier­wot­nych (wy­so­kich kuców) po­cho­dzą­cych z Ty­ro­lu


SJP.pl

Ha­flin­ger – rasa konia, skon­so­li­do­wa­na w Ty­ro­lu pod ko­niec XIX wieku.

Wikipedia


hafn

pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 72, sre­brzy­sty, rzad­ki w przy­ro­dzie metal, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. w fi­zy­ce ją­dro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Hf i licz­bie ato­mo­wej 72

Wiktionary

Hafn (Hf, łac. "haf­nium") – pier­wia­stek che­micz­ny, metal przej­ścio­wy. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy Ko­pen­ha­gi „Haf­nia”, gdzie zo­stał od­kry­ty.

Od­kryw­ca­mi hafnu są György von He­ve­sy z Wę­gier i z Ho­lan­dii. Zo­stał od­kry­ty w 1922 roku. O od­kry­ciu po­in­for­mo­wał Niels Bohr w prze­mó­wie­niu wy­gło­szo­nym 11 grud­nia 1922 roku, w związ­ku z otrzy­ma­niem Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie fi­zy­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma hafn?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xafn̥, AS: χafn̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hafnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Hf

Wiktionary


hafnowy

→ hafn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hafnu

Wiktionary

Patrz:

hafn

Powiązane:

 rzecz. hafn m.

Wiktionary


haft

1. wzór, or­na­ment, wy­szy­ty szcze­gół;
2. wy­szy­wa­nie or­na­men­tów ręcz­nie lub ma­szy­no­wo; haf­to­wa­nie;
3. daw­niej: szew chi­rur­gicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) de­ko­ra­cyj­ny wzór wy­szy­ty na tka­ni­nie;

 (1.2) wy­szy­wa­nie haf­tów (1.1)

 (1.3) daw. med. szew rany

 (1.4) pot. wy­mio­ci­ny

Wiktionary

Haft (z niem. „spię­cie, spo­je­nie”) – me­to­da ozda­bia­nia tka­nin, skóry czy filcu, po­le­ga­ją­ca na wy­szy­wa­niu na ma­te­ria­le (tle) wzo­rów za po­mo­cą igły oraz nici i róż­nych do­dat­ków. Haf­tu­je się ręcz­nie, cza­sem przy po­mo­cy kro­sie­nek, od po­ło­wy XVIII wieku przy uży­ciu tam­bor­ka, a od 1828 rów­nież ma­szy­no­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) na ka­na­pie ro­zło­żo­no su­knię z bia­łe­go atła­su, ozdo­bio­ną srebr­nym haf­tem (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaft, AS: χaft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hafciarstwo n., hafciarka ż., hafciarz m., hafciarnia ż., haftowanie n., wyhaftowanie n., haftka ż.

:: zdrobn. hafcik m.

 czas. haftować ndk., wyhaftować dk.

 przym. hafciarski, haftowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) haftowanie

Wiktionary


haftaczka

ma­szy­na do haf­to­wa­nia


SJP.pl


haftanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|haf­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. haftać ndk.

Wiktionary


haftara

wy­bra­ne frag­men­ty ksiąg pro­ro­ków Sta­re­go Te­sta­men­tu re­cy­to­wa­ne w sy­na­go­dze pod­czas na­bo­żeństw w sza­bat i świę­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) w ju­da­iz­mie: frag­ment Sta­re­go Te­sta­men­tu od­czy­ty­wa­ny pod­czas sza­ba­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xafˈtara, AS: χaftara

Wiktionary


haftać

cza­sow­nik

 (1.1) slang. wy­mio­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek pił całą noc i potem haf­tał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaftat͡ɕ, AS: χaftać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haftanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzygać

Wiktionary


haftka

ro­dzaj za­pię­cia skła­da­ją­ce­go się z me­ta­lo­we­go ha­czy­ka i me­ta­lo­wej pę­tel­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj dru­cia­nej za­pin­ki skła­da­ją­cej się z ha­czy­ka (ko­ni­ka) i uszka; Glo­ger.

 (1.2) pot. uszko haft­ki (1.1)

Wiktionary

Haft­ka – ro­dzaj dru­cia­ne­go za­pię­cia odzie­ży. Skła­da się zwy­kle z wy­ko­na­ne­go ze spła­szczo­ne­go, wy­gię­te­go drutu ha­czy­ka (ko­ni­ka) i uszka z tego sa­me­go ma­te­ria­łu. Za­pię­cie na haft­ki ma długą hi­sto­rię i jest nadal uży­wa­ne, głów­nie w sta­ni­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gor­set za­pi­na­ny jest na haft­ki z przo­du i sznu­ro­wa­ny z tyłu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaftka, AS: χaftka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haft m., haftowanie n., hafciarnia ż., hafciarka ż.

 czas. haftować ndk.

Wiktionary


haftnąć

po­tocz­nie: zwy­mio­to­wać; zhaf­to­wać, wy­haf­to­wać, rzy­gnąć


SJP.pl


haftowanie

ręcz­ne lub ma­szy­no­we zdo­bie­nie tka­ni­ny przez na­szy­cie lub wszy­cie nitek ozdob­nym ście­giem; haft


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|haf­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaftɔˈvãɲɛ, AS: χaftovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haft, hafciarstwo, hafciarka, hafciarz, hafciarnia, haftka, zdrobn. hafcik

 czas. haftować ndk., wyhaftować dk.

 przym. hafciarski

Wiktionary


haftować

1. wy­szy­wać tka­ni­nę we­dług okre­ślo­ne­go wzoru;
2. po­tocz­nie: wy­mio­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ręk. włók. wy­szy­wać igłą wzór na ma­te­ria­le

 (1.2) środ. ak­tor­skie im­pro­wi­zo­wać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) pot. przen. grub. wy­mio­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale i re­ne­sans Flo­ren­cji czy Rzymu, albo złote, a rę­ka­mi nie­wier­nych haf­to­wa­ne ara­be­ski Pa­ler­ma i Mon­re­a­le, to także miej­sca, w któ­rych sto­sun­ko­wo naj­łat­wiej budzi się coś w ro­dza­ju este­tycz­no-re­li­gij­nej ek­sta­zy.

 (1.1) Sio­stra haf­tu­je mi pa­cyf­kę na ko­szu­li.

 (2.1) Pod­czas sztor­mu każdy haf­tu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xafˈtɔvat͡ɕ, AS: χaftovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haft m., hafciarstwo n., hafciarka ż., hafciarz m., hafciarnia ż., haftowanie n., wyhaftowanie n., zhaftowanie n., haftka ż., hafcik m.

 czas. wyhaftować dk., zhaftować dk.

 przym. hafciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyszywać

 (2.1) wymiotować, rzygać, puszczać pawia

Wiktionary


haftowy

→ haft


SJP.pl

Patrz:

haft

hafun

przy­lą­dek w So­ma­lii


SJP.pl


haga

sto­li­ca kon­sty­tu­cyj­na Ho­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ho­lan­dii;

Wiktionary

Haga (nid. Den Haag [], dawna nazwa ofi­cjal­na: ‘s-Gra­ven­ha­ge []) – mia­sto w za­chod­niej Ho­lan­dii nad Mo­rzem Pół­noc­nym.

Haga jest sie­dzi­bą ho­len­der­skie­go rządu, par­la­men­tu i ro­dzi­ny kró­lew­skiej. Więk­szość mi­ni­sterstw i am­ba­sad ma tu swoje sie­dzi­by. Haga jest na­zy­wa­na sto­li­cą ad­mi­ni­stra­cyj­ną Ho­lan­dii, choć sto­li­cą kon­sty­tu­cyj­ną kraju jest Am­ster­dam. Haga jest także sto­li­cą pro­win­cji Ho­lan­dia Po­łud­nio­wa ("Zuid Hol­land").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo że to Am­ster­dam jest kon­sty­tu­cyj­ną sto­li­cą Ho­lan­dii, wła­dza urzę­du­je w Hadze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaɡa, AS: χaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hażanin mos., hażanka ż.

 przym. haski

Wiktionary


hagada

część li­te­ra­tu­ry tal­mu­dycz­nej; agada


SJP.pl

Ha­ga­da, hag­ga­da (hebr. הגדה "haggadà") – opo­wia­da­nie wcho­dzą­ce w skład ra­bi­nicz­nej eg­ze­ge­zy Bi­blii i Tal­mu­du, ro­dzaj mi­dra­szu.

Ha­ga­dy są opo­wia­da­nia­mi zbu­do­wa­ny­mi na pod­sta­wie hi­sto­rii bi­blij­nych za­wie­ra­ją­cy­mi ko­men­ta­rze i szcze­gó­ły uzu­peł­nia­ją­ce fa­bu­łę.

Wikipedia


hagar

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, matka Iz­ma­e­la;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hagar – po­stać bi­blij­na
  • Hagar – po­e­mat Jana Ka­spro­wi­cza
  • (682) Hagar – pla­ne­to­i­da
  • Sammy Hagar – wo­ka­li­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wo­rod­ny Hagar miał na imię Iz­ma­el.

Wiktionary


hagaw

Hagaw (Aso­cja­cja Hagaw) – pol­ski ze­spół jazzu tra­dy­cyj­ne­go.

Wikipedia


hagen

Hagen – mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Arns­berg, w Za­głę­biu Ruhry ( Ruhr­ge­biet). Znaj­du­je się ok. 15 km na po­łud­nie od Dort­mun­du. Jest dużym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym.

Wikipedia


haggis

szkoc­ka po­tra­wa na­ro­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. szkoc­ka po­tra­wa z po­dro­bów ba­ra­nich, za­szy­tych w ow­czym żo­łąd­ku

Wiktionary

Hag­gis ( ta­i­ge­is) – spe­cjał szkoc­kiej kuch­ni na­ro­do­wej, aro­ma­tycz­ny pud­ding przy­rzą­dza­ny z ow­czych po­dro­bów (wą­tro­by, serca i płuc), wy­mie­sza­nych z ce­bu­lą, mąką ow­sia­ną, tłu­szczem i przy­pra­wa­mi, za­szy­tych i du­szo­nych w ow­czym żo­łąd­ku, cho­ciaż współ­cze­śnie czę­sto za­miast tego ostat­nie­go uży­wa­na jest sztucz­na osłon­ka. We­dług an­giel­skiej edy­cji „La­ro­us­se Ga­stro­no­mi­que” z 2001 roku „cho­ciaż opis nie jest od razu atrak­cyj­ny, hag­gis ma do­sko­na­łą orze­cho­wą kon­sy­sten­cję i pysz­ny pi­kant­ny smak”.

Wikipedia


hagiograf

pi­sarz pi­su­ją­cy ha­gio­gra­fie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się ha­gio­gra­fią, ży­wo­ta­mi świę­tych i le­gen­da­mi o nich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hagiografia ż.

 przym. hagiograficzny

 przysł. hagiograficznie

Wiktionary


hagiografia

1. dział pi­śmien­nict­wa ko­ściel­ne­go za­wie­ra­ją­cy ży­wo­ty świę­tych i le­gen­dy o nich;
2. w prze­no­śni: poch­leb­ne i bez­kry­tycz­ne opi­sa­nie czy­je­goś życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. liter. dział pi­śmien­nict­wa re­li­gij­ne­go obej­mu­ją­cy prze­ka­zy, po­da­nia i le­gen­dy do­ty­czą­cych życia świę­te­go;

 (1.2) przen. bez­kry­tycz­ny i bar­dzo poch­leb­ny opis wy­da­rze­nia lub osoby

Wiktionary

Ha­gio­gra­fia (gr. ἅγιος „świę­ty”, γράφειν „pisać”) – dział pi­śmien­nict­wa re­li­gij­ne­go za­po­cząt­ko­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści (za cza­sów pier­wszych chrze­ści­jan, praw­do­po­dob­nie w Rzy­mie), który obej­mu­je ży­wo­ty świę­tych, le­gen­dy z nimi zwią­za­ne oraz opisy cudów. Jest to także nauka po­moc­ni­cza w ba­da­niach hi­sto­rycz­nych – wie­dza o pis­mach ha­gio­gra­ficz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hagiograf mos.

 przym. hagiograficzny

 przysł. hagiograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hagiologia, żywotopisarstwo świętych

Wiktionary


hagiograficznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ha­gio­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hagiografia ż., hagiograf m.

 przym. hagiograficzny

Wiktionary


hagiograficzny

→ ha­gio­gra­fia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. ty­po­wy dla pi­śmien­nict­wa ko­ściel­ne­go o ży­wo­tach świę­tych

 (1.2) przen. opi­su­ją­cy bar­dzo po­zy­tyw­nie i bez­kry­tycz­nie jakąś po­stać

Wiktionary

Patrz:

hagiografia

Powiązane:

 rzecz. hagiograf m., hagiografia ż.

 przysł. hagiograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pochwalny, pochlebczy, pochlebny, służalczy

Wiktionary


hagiografio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ha­gio­gra­fia

Wiktionary


hagiografka

→ ha­gio­graf


SJP.pl

Patrz:

hagiograf

hagiolog

te­o­log ba­da­ją­cy życie świę­tych chrze­ści­jań­skich


SJP.pl


hagiologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. liter. ha­gio­gra­fia, zbiór prze­ka­zów opi­su­ją­ce­go żywot świę­te­go

 (1.2) rel. na­u­ko­we ba­da­nia nad ży­wo­ta­mi świę­tych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hagiografia

Wiktionary


hagionim

pse­u­do­nim po­cho­dzą­cy od imie­nia lub naz­wi­ska świę­te­go


SJP.pl

Ha­gio­nim ( ἅγιος "hágios" „świę­ty” + ὄνυμα "ónyma" „nazwa”) – pse­u­do­nim ut­wo­rzo­ny od imie­nia lub naz­wi­ska świę­te­go.

Wikipedia


hagioskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. kośc. ele­ment bu­dow­li sa­kral­nej w for­mie wą­skie­go ot­wo­ru poz­wa­la­ją­ce­go na oglą­da­nie oł­ta­rza tak, by wi­dzieć naj­waż­niej­szą część li­tur­gii – pod­nie­sie­nie

Wiktionary


hagiotoponim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na miej­sca lub ob­sza­ru ut­wo­rzo­na od imie­nia lub naz­wi­ska świę­te­go;

Wiktionary

Ha­gio­to­po­nim (z gr. "ha­gios" - świę­ty, "topos" - miej­sce, oko­li­ca i "ony­mos" - imię) – nazwa ge­o­gra­ficz­na po­cho­dzą­ca od imie­nia, naz­wi­ska lub nazwy świę­te­go, naj­czę­ściej spo­ty­ka­na w obec­nych i by­łych kra­jach ka­to­lic­kich. We Fran­cji wiele miej­sco­wo­ści nosi nazwę zwią­za­ną ze św. Mar­ci­nem z Tours - Saint-Mar­tin lub zło­żo­ną, np. Saint-Mar­tin-aux-Bois.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poza pa­tro­ci­nium ko­ścio­ła i nazwą miej­sco­wo­ści w tej czę­ści aglo­me­ra­cji zlo­ka­li­zo­wać można je­szcze ko­lej­ne ele­men­ty prze­strze­ni miej­skiej, któ­rym na­da­no ha­gio­to­po­ni­my mę­czen­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hagiotoponimiczny

Wiktionary


hagåtña

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Guamu, ame­ry­kań­skie­go te­ry­to­rium za­leż­ne­go po­ło­żo­ne­go na Pa­cy­fi­ku;

Wiktionary

Hagåtña (do 1998: Agaña, Agana) – sto­li­ca i jeden z okrę­gów ad­mi­ni­stra­cyj­nych Guamu (związ­ko­we­go te­ry­to­rium USA). Okręg ma po­wierzch­nię 3 km², a za­miesz­ka­ny jest przez 1051 osób (dane spi­so­we z 2010).

Znaj­du­je się tu sie­dzi­ba gu­ber­na­to­ra, par­la­ment i mi­ni­ster­stwa oraz uni­wer­sy­tet i sie­dzi­ba Mi­kro­ne­zyj­skiej Rady Tu­ry­sty­ki.

Wikipedia


hahn

[czy­taj: han] daw­niej: dubn (pier­wia­stek che­micz­ny); han


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hahn – dziel­ni­ca Ak­wiz­gra­nu
  • Hahn – dziel­ni­ca Ta­u­nus­ste­in
  • Hahn – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Hunsrück
  • Hahn am See – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie We­ster­wald
  • Hahn bei Ma­rien­berg – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie We­ster­wald
  • Adam Hahn – pol­ski ar­chi­tekt, mąż Da­nu­ty
  • Carl Hahn (1801–1876) – pru­ski praw­nik i sę­dzia
  • Da­nu­ta Hahn – pol­ska ar­chi­tekt, żona Adama
  • Otto Hahn – nie­miec­ki che­mik
  • Wik­tor Hahn – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, bi­blio­graf
  • hahn – pier­wot­nie uży­wa­na nazwa pier­wiast­ka dubn
  • Hahn – pol­ski herb szla­chec­ki

Wikipedia


hai-kai

ga­tu­nek sy­la­bicz­nej po­ez­ji ja­poń­skiej w for­mie trzy­wer­so­wych strof o tre­ści ko­micz­nej; ha­i­kai, haiku, hokku


SJP.pl


haida

język In­dian Haida z ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej na-dene


SJP.pl


haidarabad

daw­niej: Haj­da­ra­bad;
1. mia­sto w In­diach;
2. mia­sto w Pa­ki­sta­nie


SJP.pl


haidarabadzki

→ Ha­i­da­ra­bad; haj­da­ra­badz­ki (obec­nie)


SJP.pl


haier

Haier Group Cor­po­ra­tion (chiń. upr. 海尔; chiń. trad. 海爾; pi­ny­in "Hǎi’ěr") – chiń­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce elek­tro­ni­kę użyt­ko­wą i AGD, z sie­dzi­bą w Qing­dao, w pro­win­cji Szan­tung w Chi­nach. Haier wpro­wa­dził na rynek m.in. kli­ma­ty­za­to­ry, te­le­fo­ny ko­mór­ko­we, kom­pu­te­ry, ku­chen­ki mi­kro­fa­lo­we, pral­ki, lo­dów­ki i te­le­wi­zo­ry.

Wikipedia


haifa

mia­sto w pół­noc­nym Iz­ra­e­lu; Hajfa


SJP.pl


haik

sto­sun­ko­wo luźna szata, no­szo­na w pół­noc­nej Afry­ce, którą owija się spi­ral­nie wokół ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. arab­ska szata owi­ja­ją­ca całe ciało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwia­zdy wpraw­dzie świe­ci­ły, ale świa­tło ich do­cie­ra­ło na dno wadi tak słabe, że trud­no było haik odróż­nić od ru­mo­wi­ska skal­ne­go.

Wiktionary


haikai

ga­tu­nek sy­la­bicz­nej po­ez­ji ja­poń­skiej w for­mie trzy­wer­so­wych strof o tre­ści ko­micz­nej; haiku; hokku


SJP.pl


haiku

ga­tu­nek sy­la­bicz­nej po­ez­ji ja­poń­skiej w for­mie trzy­wer­so­wych strof o tre­ści ko­micz­nej; ha­i­kai; hokku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. wy­wo­dzą­cy się z Ja­po­nii ga­tu­nek po­ez­ji li­rycz­nej o zwię­złej for­mie;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., Ms. i W. lp. od: haik

Wiktionary

Haiku (jap. 俳句 haiku; na­zy­wa­ne też "hokku", "ha­i­kai") – ja­poń­ska forma po­e­tyc­ka re­pre­zen­ta­tyw­na dla okre­su Edo (1603–1868).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wier­szu haiku wy­stę­pu­ją, na przy­kład, grupy słów okre­śla­ne jako słowa pi­wo­tal­ne, nagle zmie­nia­ją­ce zna­cze­nie wier­sza i tok myśli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈjiku, AS: χai ̯iku

Wiktionary


hainan

[czy­taj: haj­nan] Haj­nan;
1. chiń­ska wyspa na Morzu Po­łud­nio­wo­chiń­skim;
2. chiń­ska pro­win­cja


SJP.pl


haitanka

1. oby­wa­tel­ka Haiti
2. miesz­kan­ka Haiti (wyspy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Haiti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxajiˈtãŋka, AS: χai ̯itãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haiti n.

:: fm. Haitańczyk mos.

 przym. haitański

Wiktionary


haitańczyk

1. oby­wa­tel Haiti
2. miesz­ka­niec Haiti (wyspy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Haiti

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxajiˈtãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: χai ̯itãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haiti n.

:: fż. Haitanka ż.

 przym. haitański

Wiktionary


haitański

przy­miot­nik od: Haiti


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Haiti

 (1.2) od­no­szą­cy się do wyspy Haiti

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kład ina­u­gu­ra­cyj­ny poś­wię­cam vo­o­doo ha­i­tań­skie­mu, żeby mocno rąb­nąć na samym po­cząt­ku – za­po­wie­dział przy apla­u­zie wi­dow­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxajiˈtãj̃sʲci, AS: χai ̯itãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haiti n., Haitańczyk mos., Haitanka ż.

Wiktionary


haitańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ha­i­tań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ha­i­tań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ha­i­tań­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxajiˈtãj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χai ̯itãĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


haiti

1. wyspa w Ame­ry­ce Środ­ko­wej; Santo Do­min­go;
2. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w Port-au-Prin­ce; Re­pu­bli­ka Haiti


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej w ar­chi­pe­la­gu An­ty­li;

 (1.2) geogr. wyspa w ar­chi­pe­la­gu An­ty­li;

Wiktionary

Nie mylić z: Ta­hi­ti.

Haiti, Re­pu­bli­ka Haiti ( Haïti, République d’Haïti; Ayiti, Re­pi­blik Ayiti) – pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, na Ka­ra­i­bach, zaj­mu­ją­ce za­chod­nią część wyspy Haiti, w ar­chi­pe­la­gu Wiel­kich An­ty­li, którą dzie­li z Do­mi­ni­ka­ną. Na za­cho­dzie i po­łud­niu oto­czo­ne jest przez Morze Ka­ra­ib­skie, a na pół­no­cy przez Ocean At­lan­tyc­ki. Po­wierzch­nia kraju wy­no­si 27 750 km², a licz­ba lud­no­ści – 11 198 240 (2021). Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem jest Port-au-Prin­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Haiti leży na wy­spie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈjitʲi, AS: χai ̯itʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haitańczyk mos., Haitanka ż.

 przym. haitański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Haiti

 (1.2) hist. Hispaniola

Wiktionary


haj

śro­do­wi­sko­wo: stan odu­rze­nia nar­ko­ty­ko­we­go; odlot; zwy­kle w wy­ra­że­niu: być na haju - być w sta­nie upo­je­nia nar­ko­ty­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang nar­ko­ty­ko­wy, pot. stan odu­rze­nia nar­ko­ty­ko­we­go

przy­słó­wek miej­sca

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. tam

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Haj – część wsi Dy­ni­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ul­hó­wek
  • Haj – dawna ko­lo­nia w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Swat­ki
  • Haj – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ilia
  • Haj – dawna ko­lo­nia w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Ko­ma­je.
  • Haj – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Szczo­my­śli­ca i Mińsk, w re­jo­nie miń­skim, w ob­wo­dzie miń­skim
  • Haj – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Lu­le­wa, w re­jo­nie osi­po­wic­kim, w ob­wo­dzie mo­hy­lew­skim
  • Háj ve Slez­sku – miej­sco­wość i gmina w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w po­wie­cie Opawa
  • Háj – wieś w kraju ży­liń­skim, w po­wie­cie Turčianske Te­pli­ce
  • Háj – wznie­sie­nie w Smre­cza­nach, na Wy­ży­nie Ru­daw­skiej, w Kra­i­nie Rudaw
  • Háj – wieś w kraju ko­szyc­kim, w po­wie­cie Ko­szy­ce-oko­li­ce
  • Haj – wznie­sie­nie w Gó­rach Cho­czań­skich
  • Haj – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obra­żał ludzi, gdy był na haju, a na­stęp­ne­go dnia ni­cze­go nie pa­mię­tał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaj, AS: χai ̯

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia. etym|ang|high. (odurzony narkotykiem)

uwagi. zobacz też: slang narkotykowy

tłumaczenia.

 (2.1) zobtłum|tam.

* arabski: (1.1) كيف (odurzenie konopiami)

źródła.

== haj (język duński.) ==

thumb|en haj (1.1)

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik, rodzaj wspólny

 (1.1) icht. rekin

 (1.2) przen. rekin (bezwzględna osoba)

odmiana.

 (1.1-2) en haj, hajen, hajer, hajerne

przykłady.

 (1.1) Hajer inddeles i 8 forskellige ordner. → Rekiny dzieli się na osiem różnych rzędów.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Górny Śląsk hań, hanej

Wiktionary


haja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. awan­tu­ra, kłót­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U nos we chał­pie je wiel­ko haja. → U nas w domu jest wiel­ka awan­tu­ra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk larmo

Wiktionary


hajasi

jap. or­kie­stra ja­poń­ska


SJP.pl


hajbisz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. ślaz

Wiktionary


hajc

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; hajs, ma­mo­na, kasa, zie­lo­ne, sa­ła­ta


SJP.pl


hajcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|haj­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hajcować ndk.

 rzecz. zhajcowanie n.

Wiktionary


hajcować

1. palić ogień w piecu;
2. haj­co­wać się - in­ten­syw­nie palić się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. palić w piecu, grzać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xajˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: χai ̯covać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nahajcować

 rzecz. hajcowanie n., zhajcowanie n.

Wiktionary


hajcyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Pod­ha­le. palić, spa­lać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny haj­cyć sie

 (2.1) gw-pl|Pod­ha­le. palić się

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Podhale hajcować sie

Wiktionary


hajda

okrzyk po­na­gla­ją­cy: dalej, na­przód, jazda


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) przest. na­przód, dalej

 (1.2) reg-pl|Lwów. wy­no­cha! won!

 (1.3) gw-pl|Ka­mie­niec Po­dol­ski. …wy­ra­ża­ją­cy zgodę: okej, do­brze

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) gw-pl|Spisz. słod­ka ka­pu­sta wy­mie­sza­na z ziem­nia­ka­mi, mię­sem lub przy­pra­wa­mi

 (2.2) gw-pl|Ko­szę­cin,Góra świę­tej Anny,Chrzą­sto­wi­ce. stara chata

 (2.3) gw-pl|Go­sto­mia. pejor. ko­bie­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hajda – część mia­sta Ja­stro­wie
  • Hajda – przy­sió­łek wsi Wrzo­sy
  • Ge­rard Hajda – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, in­ży­nier i me­ne­dżer
  • Ka­zi­mierz Hajda – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Wa­wrzy­niec Hajda – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy i poeta, gór­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hajda na koń!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxajda, AS: χai ̯da

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hajże

Wiktionary


hajdamacczyzna

1. ruch wyz­wo­leń­czy chło­pów ukra­iń­skich na pra­wo­brzeż­nej Ukra­i­nie w XVIII wieku
2. haj­da­ma­cy


SJP.pl


hajdamacki

do­ty­czą­cy haj­da­ma­ków


SJP.pl


hajdamak

chłop ukra­iń­ski wal­czą­cy w pow­sta­niu an­ty­pol­skim, XVIII w.; haj­da­ma­ka


SJP.pl


hajdamaka

chłop ukra­iń­ski wal­czą­cy w pow­sta­niu an­ty­pol­skim, XVIII w.; haj­da­mak


SJP.pl


hajdamaszyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hulać na za­ba­wie, bawić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hałdamaszować

Wiktionary


hajdarabad

1. dawne pań­stwo mu­zuł­mań­skie ze sto­li­cą o tej samej naz­wie;
2. mia­sto w In­diach (dawna sto­li­ca pań­stwa mu­zuł­mań­skie­go o tej samej naz­wie);
3. mia­sto w Pa­ki­sta­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Haj­da­ra­bad – mia­sto w In­diach, sto­li­ca stanu Andh­ra Pra­desh
  • Haj­da­ra­bad – dy­strykt in­dyj­skie­go stanu Te­lan­ga­na
  • Haj­da­ra­bad – mia­sto w pro­win­cji Sindh, w po­łud­nio­wej czę­ści Pa­ki­sta­nu
  • Haj­da­ra­bad – księ­stwo ist­nie­ją­ce w In­diach w la­tach 1724–1948

Wikipedia


hajdarabadzki

przy­miot­nik od: Haj­da­ra­bad (1. dawne pań­stwo mu­zuł­mań­skie ze sto­li­cą o tej samej naz­wie;
2. mia­sto w In­diach;
3. mia­sto w Pa­ki­sta­nie); ha­i­da­ra­badz­ki (daw­niej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Haj­da­ra­ba­dem, do­ty­czą­cy Haj­da­ra­ba­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hajdarabad mrz., hajdarabadczyk mos., hajdarabadka ż.

Wiktionary


hajdasz

gwa­ro­wo: huś­tać, ko­ły­sać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Haj­dasz – pol­ski per­ku­si­sta roc­ko­wy
  • Józef Haj­dasz – pol­ski per­ku­si­sta
  • Ma­riusz Haj­dasz – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Ołek­sandr Haj­dasz – ukra­iń­ski pił­karz
  • Haj­da­szek

Wikipedia


hajdawery

1. bu­fia­ste, sze­ro­kie spod­nie; sza­ra­wa­ry;
2. po­tocz­nie: spod­nie ob­szer­ne, niez­grab­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. hist. sze­ro­kie, bu­fia­ste spod­nie, w Pol­sce po­pu­lar­ne zwła­szcza w XVI-XVII wieku;

 (1.2) pot. żart. spod­nie, zwła­szcza za sze­ro­kie i niez­grab­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Te sze­ro­kie haj­da­we­ry, to jakby stwo­rzo­ne na ma­ga­zy­ny zło­dziej­skie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szarawary

Wiktionary


hajdać

gwa­ro­wo: huś­tać, ko­ły­sać


SJP.pl


hajdenit

od­mia­na ze­o­li­tu po­cho­dzą­ca z Bal­ti­mo­re


SJP.pl


hajducki

→ haj­duk; haj­du­czy, haj­du­ko­wy


SJP.pl


hajduczek

zdrob­nie­nie od: haj­duk


SJP.pl

Haj­du­czek – skała we wsi Su­li­szo­wi­ce w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie mysz­kow­skim, w gmi­nie Żarki. Znaj­du­je się na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej w obrę­bie Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej.

Haj­du­czek znaj­du­je się w lesie, w od­le­gło­ści około 80 m na po­łud­nie od drogi z Za­stud­nia do cen­trum Su­li­szo­wic.

Wikipedia


hajduczy

→ haj­duk; haj­duc­ki, haj­du­ko­wy


SJP.pl


hajduk

1. w daw­nym woj­sku pol­skim: lek­koz­broj­ny żoł­nierz pie­cho­ty;
2. par­ty­zant wę­gier­ski lub bał­kań­ski wal­czą­cy prze­ciw oku­pa­cji tu­rec­kiej w XVI-XIX w.;
3. w daw­nej Pol­sce: słu­żą­cy na dwo­rze ma­gnac­kim ubra­ny w strój wzo­ro­wa­ny na wę­gier­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. żoł­nierz pie­cho­ty wę­gier­skiej zor­ga­ni­zo­wa­nej w Pol­sce przez króla Ste­fa­na Ba­to­re­go; od­dzia­ły haj­du­ków sta­no­wi­ły gwar­dię przy­bocz­ną wład­ców Pol­ski i het­ma­nów.

 (1.2) hist. pow­sta­niec sło­wiań­ski albo wę­gier­ski wy­stę­pu­ją­cy prze­ciw­ko pa­no­wa­niu tu­rec­kie­mu

 (1.3) hist. na dwo­rach ma­gnac­kich: słu­żą­cy, lokaj w stro­ju wę­gier­skim

 (1.4) daw. ro­zbój­nik, rabuś, opry­szek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. nazwa kilku ga­tun­ków ryb m.in. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sar­go­cen­tron ha­sta­tum|ref=nie.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) cho­re­ogr. ta­niec wę­gier­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • haj­duk – ro­zbój­nik na Bał­ka­nach
  • haj­duk – sze­re­go­wy żoł­nierz wojsk pol­skich XVI–XVII w.
  • haj­duk – lokaj w stro­ju wę­gier­skim na dwo­rze ma­gnac­kim lub – na Hu­cul­szczyź­nie – młody męż­czyz­na za­trud­nia­ny do ochro­ny dworu
  • haj­duk – uży­wa­na w przesz­ło­ści na te­re­nie Bośni i Her­ce­go­wi­ny nazwa uchodź­ców z Czar­no­gó­ry
  • haj­duk – ta­niec wę­gier­ski
  • Adam Haj­duk – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Bo­le­sław Haj­duk – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ja­ni­na Haj­duk-Ni­ja­kow­ska – pol­ska kul­tu­roz­naw­czy­ni
  • Mar­le­na Haj­duk – pol­ska pił­kar­ka
  • Piotr Haj­duk – pol­ski wo­ka­li­sta
  • Zyg­munt Haj­duk – pol­ski du­chow­ny
  • Haj­duk Split – chor­wac­ki klub pił­kar­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) W Kar­pa­tach Wschod­nich zbój­ni­cy na­zy­wa­ni byli oprysz­ka­mi, zaś na te­re­nach po­łud­nio­wo­kar­pac­kich i bał­kań­skich Im­pe­rium Os­mań­skie­go haj­du­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hajductwo n.

:: zdrobn. hajduczek m.

 przym. hajduczy, hajducki

Wiktionary


hajdukiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hajdukowy

→ haj­duk; haj­duc­ki, haj­du­czy


SJP.pl


hajdy

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. precz

Wiktionary


hajer

1. daw­niej: gór­nik, ko­pacz; ha­wiarz, ha­wierz, ha­werz;
2. w gwa­rze ślą­skiej: gór­nik strza­ło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gór­nik strza­ło­wy

Wiktionary


hajfa

mia­sto w pół­noc­nym Iz­ra­e­lu; Haifa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we na pół­no­cy Iz­ra­e­la;

Wiktionary

Hajfa ( ‏חֵיפָה‎; ‏حيفا‎, "Hayfā") – naj­więk­sze mia­sto pół­noc­ne­go Iz­ra­e­la i sto­li­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Dy­stryk­tu Hajfa. Jest to trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto w kraju pod wzglę­dem po­wierzch­ni (63,7 km²) i lud­no­ści (267 800 miesz­kań­ców).

Mia­sto jest po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Hajfy, na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze szczy­tu po­dzi­wia­li­śmy widok Hajfy.

 (1.1) Sta­tek przy­pły­nął do portu w Haj­fie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hajfańczyk mos., hajfanka ż.

 przym. hajfański

Wiktionary


hajfanka

miesz­kan­ka Hajfy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hajfy; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hajfa ż.

:: fm. hajfańczyk mos.

 przym. hajfański

Wiktionary


hajfańczyk

miesz­ka­niec Hajfy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hajfy; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hajfa ż.

:: fż. hajfanka ż.

 przym. hajfański

Wiktionary


hajfański

→ Hajfa; hajf­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hajfą, do­ty­czą­cy Hajfy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hajfańczyk mos., Hajfa ż., hajfanka ż.

Wiktionary


hajfong

mia­sto w Wiet­na­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nej czę­ści Wiet­na­mu, w del­cie Rzeki Czer­wo­nej, nad Za­to­ką Ton­kiń­ską;

Wiktionary

Haj­fong ( Hải Phòng) – mia­sto w pół­noc­nej czę­ści Wiet­na­mu, w del­cie Rzeki Czer­wo­nej, nad Za­to­ką Ton­kiń­ską. Ma sta­tus mia­sta wy­dzie­lo­ne­go. W 2019 roku li­czy­ło 924,7 tys. miesz­kań­ców.

Głów­ny port mor­ski Wiet­na­mu i oś­ro­dek prze­my­sło­wy (za­kła­dy prze­my­słu ma­szy­no­we­go, stocz­nio­we­go, che­micz­ne­go, włó­kien­ni­cze­go, tek­styl­ne­go i odzie­żo­we­go).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hajfoński

Wiktionary


hajfoński

przy­miot­nik od: Haj­fong


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Haj­fon­giem, do­ty­czą­cy Haj­fon­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hajfong mrz.

Wiktionary


hajfski

→ Hajfa; haj­fań­ski


SJP.pl


hajlować

po­tocz­nie: uno­sić rękę w ge­ście fa­szy­stow­skie­go poz­dro­wie­nia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. wy­ko­ny­wać na­zi­stow­skie poz­dro­wie­nie wy­cią­gnię­tą ręką, tzw. rzym­ski salut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Haj­lo­wał w ONR, teraz zo­stał p.o. dy­rek­to­ra w IPN.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hajlowanie n.

Wiktionary


hajmdal

w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej: bóg strze­gą­cy Tę­czo­we­go Mostu bę­dą­ce­go wej­ściem do As­gar­du


SJP.pl

Hajm­dal (od sta­ro­is­landz­kie­go "He­im­dall" = „Po­czą­tek Wszyst­kie­go” lub "Heim Dall" = „Drze­wo Świa­ta”), Rig – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej bóg strze­gą­cy Tę­czo­we­go Mostu zwa­ne­go Bi­frost, bę­dą­ce­go wej­ściem do As­gar­du. Był synem dzie­wię­ciu Dzie­wic – Fal, córek boga morza Agira.

Wikipedia


hajmos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mitgr. łań­cuch gór­ski na pół­no­cy Tra­cji, we­dług mitu o ty­fo­no­ma­chii, za­bar­wio­ny czer­wo­no krwią bro­czą­ce­go Ty­fo­na, współ­cze­śnie iden­ty­fi­ko­wa­ny ze Starą Pła­ni­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hematyt m.

 temsłow. hemo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Stara Płanina

Wiktionary


hajnan

Ha­i­nan;
1. chiń­ska wyspa na Morzu Po­łud­nio­wo­chiń­skim;
2. chiń­ska pro­win­cja


SJP.pl

Haj­nan (; chiń. 海南; pi­ny­in "Hǎinán") – wyspa chiń­ska na Morzu Po­łud­nio­wo­chiń­skim. Od 1988 pro­win­cja chiń­ska ("Ha­i­nan Sheng") ze sto­li­cą w mie­ście Ha­i­kou, w skład któ­rej wcho­dzi ok. 200 wysp i wy­se­pek. Po­wierzch­nia pro­win­cji wy­no­si 34,3 tys. km², a po­pu­la­cja ok. 10 mln miesz­kań­ców (2020). Po­sia­da sta­tus spe­cjal­nej stre­fy eko­no­micz­nej.

Wikipedia


hajnański

→ Haj­nan (wyspa chiń­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Haj­na­nem, do­ty­czą­cy Haj­na­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hajnan mrz.

Wiktionary


hajnel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Hen­ryk, He­niek

Wiktionary


hajnowianin

miesz­ka­niec Haj­nów­ki


SJP.pl


hajnowianka

miesz­kan­ka Haj­nów­ki


SJP.pl


hajnowski

przy­miot­nik od: Haj­nów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Haj­nów­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xajˈnɔfsʲci, AS: χai ̯nofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hajnówka ż., hajnówczanin m., hajnówczanka ż.

Wiktionary


hajnówczanin

miesz­ka­niec Haj­nów­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Haj­nów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hajnówka ż.

:: fż. hajnówczanka ż.

 przym. hajnowski

Wiktionary


hajnówczanka

miesz­kan­ka Haj­nów­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Haj­nów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hajnówka ż.

:: fm. hajnówczanin mos.

 przym. hajnowski

Wiktionary


hajnówka

mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­la­skim;

Wiktionary

Haj­nów­ka (biał. Гайнаўка) – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu haj­now­skie­go oraz gminy wiej­skiej Haj­nów­ka. W 2007 roku w mie­ście wpro­wa­dzo­no język bia­ło­ru­ski jako język po­moc­ni­czy.

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2024 r. Haj­nów­ka li­czy­ła 18 836 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ucz­nio­wie zwie­dzą Bia­ło­wie­żę i Haj­nów­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xajˈnufka, AS: χai ̯nufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hajnówczanin mos., hajnówczanka ż.

 przym. hajnowski

Wiktionary


hajp

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. szum, gwar me­dial­ny wokół cze­goś, aura spra­wia­ją­ca, że staje się czymś po­żą­da­nym

 (1.2) slang. ek­scy­ta­cja czymś, na przy­kład nowym pro­duk­tem lub nad­cho­dzą­cym wy­da­rze­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hajp na­pę­dza fejm, który cią­gnie trend.

 (1.2) Mam już tro­chę hajpa na no­we­go Win­dow­sa, chciał­bym go wy­pró­bo­wać, może nawet od jutra.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hajpować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hype

Wiktionary


hajpować

po­tocz­nie:
1. wy­chwa­lać, pro­mo­wać z ek­scy­ta­cją;
2. haj­po­wać się - ek­scy­to­wać się


SJP.pl


hajs

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; hajc, ma­mo­na, kasa, zie­lo­ne, sa­ła­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. pie­nią­dze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam chciał szyb­ko hajs na nowe buty, więc mu go od­da­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xajs, AS: χai ̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forsa, slang. kabona, kasa, kasiora, kasiorka, sałata, szmal

Wiktionary


hajsiwo

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; hajs, ma­mo­na, kasa, zie­lo­ne, sa­ła­ta


SJP.pl


hajstra

ga­tu­nek bo­cia­na, ży­ją­cy z dala od ludz­kich osied­li; bo­cian czar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. ornit. zob. bo­cian czar­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie fo­to­gra­fu­ję haj­ster ani dropi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxajstra, AS: χai ̯stra

Wiktionary


hajtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|haj­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xajˈtãɲɛ, AS: χai ̯tãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hajtać

Wiktionary


hajtać

haj­tać się - po­tocz­nie: brać ślub; chaj­tać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. przest. uci­nać, ka­le­czyć, gryźć

cza­sow­nik zwrot­ny haj­tać się

 (2.1) reg-pl|Poz­nań. żenić się, wy­cho­dzić za mąż

 (2.2) reg-pl|Poz­nań. przest. ka­le­czyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hajt­nij mi ze dwie sznyt­ki.

 (1.1) Pies mnie hajt­nął.

 (2.1) Kiedy Gu­staw haj­tał się w zesz­łą so­bo­tę, to lało jak z cebra.

 (2.2) Uwa­żaj, bo się hajt­niesz w rękę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hajtolić

:: (1-2) dk. hajtnąć

:: (2.1) dk. ohajtać

 rzecz. hajtok

Wiktionary


hajtałer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) prze­sta­rza­ły lub dzi­wacz­ny but

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) do­kucz­li­wie o oso­bie wy­so­kiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cią­gle je­szcze cho­dzisz w tych sta­rych haj­ta­łe­rach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xajˈtawɛr, AS: χai ̯tau̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trep, but

Wiktionary


hajtnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hajt­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xajtʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: χai ̯tʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hajtnąć

Wiktionary


hajtnięty

po­tocz­nie: taki, który wziął ślub; chajt­nię­ty, ochajt­nię­ty


SJP.pl


hajtnąć

hajt­nąć się - po­tocz­nie: wziąć ślub; chajt­nąć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. haj­tać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|haj­tać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny hajt­nąć się (ndk. haj­tać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|haj­tać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sia­da­my w jed­nej z bocz­nych salek. – Ja już z tym skoń­czy­łem – zaz­na­cza na samym po­cząt­ku roz­mo­wy. – Je­stem le­gal­ny, pra­cu­ję. Ale to do­pie­ro odkąd się hajt­ną­łem – przyz­na­je. – Teraz mam żonę, dziec­ko, to nie mogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxajtnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: χai ̯tnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hajtnięcie n.

Wiktionary


hajto

naz­wi­sko


SJP.pl


hajtok

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kozik, nóż

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hajtolić, hajtać

Wiktionary


hajwisz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. ślaz

Wiktionary


hajże

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy za­chę­tę, po­bu­dza­ją­cy do czynu


SJP.pl


hak

1. pręt za­gię­ty na końcu, słu­żą­cy do za­cze­pia­nia o coś, wie­sza­nia cze­goś itp.;
2. cios bok­ser­ski za­da­wa­ny od dołu ręką zgię­tą w łok­ciu;
3. po­tocz­nie: kom­pro­mi­tu­ją­ca, niez­na­na sze­rzej in­for­ma­cja, którą można wy­ko­rzy­stać prze­ciw danej oso­bie;
4. górny kieł je­le­nia byka;
5. po­ro­że ko­zi­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd ułat­wia­ją­cy cią­gnię­cie lin lub obrę­czy, za­wie­sze­nie cze­goś itp.

 (1.2) kształt ta­kie­go przy­rzą­du, pó­ło­krąg

 (1.3) sport. za­gra­nie wy­ko­na­ne przez ru­sze­nie ręką po łuku

 (1.4) in­for­ma­cja zbie­ra­na w celu skom­pro­mi­to­wa­nia kogoś

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. bosak

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. mo­ty­ka

 (1.7) gw-pl|Bu­ko­wi­na. oku­cie dysz­la

Wiktionary

Hak – urzą­dze­nie w po­sta­ci za­krzy­wio­ne­go pręta me­ta­lo­we­go lub in­ne­go sztyw­ne­go ma­te­ria­łu, słu­żą­ce do za­cze­pia­nia, trzy­ma­nia lub za­wie­sza­nia na nim róż­nych przed­mio­tów czy ła­dun­ków. Sta­no­wi m.in. wy­po­sa­że­nie urzą­dzeń dźwi­gni­co­wych jako ele­ment zblo­cza lub za­wie­sia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy wsze­dłem do domu, po­wie­si­łem płaszcz na haku.

 (1.3) Bok­ser ude­rzył ha­kiem.

 (1.3) Ko­szy­karz rzu­cił ha­kiem, ale nie tra­fił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xak, AS: χak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hakowy m., haczenie n., zahaczenie n., wyhaczanie n., wyhaczenie n., hakownica ż.

:: zdrobn. haczyk m., haczek m.

 czas. haczyć ndk., zahaczyć dk., wyhaczać ndk., wyhaczyć dk.

 przym. hakowaty, haczykowaty, hakowy

 przysł. hakowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaczep

 (1.2) półokrąg

 (1.4) kompromat

Wiktionary


haka

1. pręt za­gię­ty na końcu, słu­żą­cy do za­cze­pia­nia o coś, wie­sza­nia cze­goś itp.;
2. cios bok­ser­ski za­da­wa­ny od dołu ręką zgię­tą w łok­ciu;
3. po­tocz­nie: kom­pro­mi­tu­ją­ca, niez­na­na sze­rzej in­for­ma­cja, którą można wy­ko­rzy­stać prze­ciw danej oso­bie;
4. górny kieł je­le­nia byka;
5. po­ro­że ko­zi­cy


SJP.pl

Haka – zbior­cza nazwa ry­tu­al­nych, tra­dy­cyj­nych pre­zen­ta­cji ta­necz­no-wo­kal­nych, wy­ko­ny­wa­nych w re­jo­nie Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, szcze­gól­nie na Nowej Ze­lan­dii przez Ma­o­ry­sów.

Za­sad­ni­czo u Po­li­ne­zyj­czy­ków haka ro­zu­mia­na jest jako każdy ta­niec, jed­nak w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej jako hakę iden­ty­fi­ku­je się jeden z jej ro­dza­jów – pe­ru­pe­ru, czyli hakę „wo­jen­ną”.

Wikipedia


hakama

spod­nie bę­dą­ce ele­men­tem tra­dy­cyj­ne­go stro­ju ja­poń­skie­go, uży­wa­ne w niek­tó­rych ja­poń­skich sztu­kach walki, np. ai­ki­do i kendo


SJP.pl

Ha­ka­ma (jap. 袴) – spod­nie, ele­ment tra­dy­cyj­ne­go stro­ju ja­poń­skie­go. Pier­wot­nie no­szo­na była je­dy­nie przez męż­czyzn, lecz w cza­sach dzi­siej­szych za­kła­da­ją ją rów­nież ko­bie­ty. Sto­so­wa­na jest w niek­tó­rych ja­poń­skich sztu­kach walki, na przy­kład w ai­ki­do i w kendo.

Wikipedia


hakanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hakać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hakać ndk.

 rzecz. haczka ż.

 przysł. hakowato

Wiktionary


hakata

nie­miec­ka or­ga­ni­za­cja na­cjo­na­li­stycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1894-1934; HKT


SJP.pl

Ha­ka­ta (właśc. Nie­miec­ki Zwią­zek Mar­chii Wschod­niej – De­uts­cher Ost­mar­ken­ve­re­in) – nie­miec­ka na­cjo­na­li­stycz­na or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ją­ca w la­tach 1894–1934 na te­re­nie ów­czes­nych wschod­nich pro­win­cji Nie­miec.

Wikipedia


hakaton

śro­do­wi­sko­wo: spot­ka­nie, na któ­rym grupa ludzi pro­gra­mu­je przez dłuż­szy czas; hac­kat­hon


SJP.pl


hakatysta

czło­nek ha­ka­ty


SJP.pl


hakatystka

→ ha­ka­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

hakatysta

hakatystyczny

po­sia­da­ją­cy po­glą­dy wła­ści­we ha­ka­cie, gło­szą­cy idee zwal­cza­nia pol­sko­ści i Po­la­ków na grun­cie nie­miec­kie­go na­cjo­na­liz­mu


SJP.pl


hakatyzm

idee i me­to­dy dzia­ła­nia człon­ków i zwo­len­ni­ków ha­ka­ty; an­ty­po­lo­nizm na grun­cie nie­miec­kie­go na­cjo­na­liz­mu


SJP.pl


hakać

gwa­ro­wo: kopać mo­ty­ką


SJP.pl


hakenkreuz

[czy­taj: ha­ken­krojc] godło hit­le­row­skiej or­ga­ni­za­cji po­li­tycz­nej NSDAP; swa­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. swa­sty­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] wy­bi­li szyby w pa­ła­cu jego ro­dzi­ców tylko dla­te­go, że w cza­sie świę­ta na­ro­do­we­go wy­wie­si­li flagę landu, a nie cho­rą­giew z ha­ken­kre­u­zem.

Wiktionary


haker

hac­ker;
1. osoba szu­ka­ją­ca dziur bez­pie­czeń­stwa w opro­gra­mo­wa­niu kom­pu­te­ro­wym;
2. osoba o bar­dzo du­żych umie­jęt­no­ściach in­for­ma­tycz­nych, iden­ty­fi­ku­ją­ca się ze spo­łecz­no­ścią ha­ker­ską;
3. wła­my­wacz sie­cio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba zaj­mu­ją­ca się ła­ma­niem za­bez­pie­czeń kom­pu­te­ro­wych lub wła­ma­nia­mi na inne kom­pu­te­ry;

 (1.2) środ. in­form. osoba o bar­dzo du­żych, prak­tycz­nych umie­jęt­no­ściach in­for­ma­tycz­nych (lub elek­tro­nicz­nych), która iden­ty­fi­ku­je się ze spo­łecz­no­ścią ha­ker­ską;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • haker – osoba o wy­so­kich umie­jęt­no­ściach in­for­ma­tycz­nych
  • haker – osoba szu­ka­ją­ca i ewen­tu­al­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ca sła­bo­ści w za­bez­pie­cze­niach sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych
  • Haker – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Haker – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 2002
  • Haker – ame­ry­kań­ski film akcji z 2015
  • Haker. Praw­dzi­wa hi­sto­ria szefa cy­ber­ma­fii – książ­ka Ke­vi­na Po­ul­se­na z 2011
  • Erik Håker - nor­we­ski nar­ciarz al­pej­ski
  • bio­ha­ker
  • Li­fe­hack
  • Ha­ke­rzy – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny
  • The Hac­ker (wł. Mi­chel Amato) – fran­cu­ski pro­du­cent mu­zy­ki tech­no i elec­troc­lash

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio pe­wien haker wła­mał mi się do kom­pu­te­ra.

 (1.2) Nasz in­for­ma­tyk to praw­dzi­wy haker. Po­tra­fi wszyst­ko na­pra­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxakɛr, AS: χaker

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hakerstwo n., haking m.

:: fż. hakerka ż.

 czas. hakować ndk.

 przym. hakerski, zhakowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włamywacz komputerowy, kraker

Wiktionary


hakerka

→ haker


SJP.pl

Patrz:

haker

hakerski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ha­ke­rów i/lub ha­ker­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hakerstwo n., haker m., hakowanie n.

 czas. hakować ndk.

Wiktionary


hakerstwo

bez­praw­ne uzy­ski­wa­nie do­stę­pu do sieci i sy­ste­mów kom­pu­te­ro­wych róż­nych in­sty­tu­cji, w celu za­kłó­ce­nia ich dzia­ła­nia lub po­peł­nie­nia oszu­stwa; hac­ker­stwo


SJP.pl


haki

łow.
1. górne kły je­le­nia byka, rza­dziej łani, bę­dą­ce tro­fe­um prze­cho­wy­wa­nym przez my­śli­wych; pnia­ki;
2. po­ro­że ko­zi­cy


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) B. lp., M. lm. i W. lm. od: hak

Wiktionary

Haki – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Võru, w gmi­nie Rõuge.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxaci, AS: χaḱi

Wiktionary


haking

szu­ka­nie i wy­ko­rzy­sty­wa­nie sła­bo­ści w za­bez­pie­cze­niach sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych, pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych, sieci kom­pu­te­ro­wych; wła­my­wa­nie się do za­bez­pie­czo­nych za­so­bów; hac­king


SJP.pl


hakodzioby

pu­stel­nik ha­ko­dzio­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


SJP.pl


hakodziób

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl


hakonechloa

ha­ko­nech­loa smu­kła - ga­tu­nek ja­poń­skiej trawy; ha­ko­ne dłu­go­list­na, trawa bam­bu­so­wa


SJP.pl


hakorośl

ha­ko­rośl ro­ze­sła­na - afry­kań­ska ro­śli­na o lecz­ni­czym ko­rze­niu; czar­ci pazur


SJP.pl


hakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ha­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niehakowanie n., haczka ż.

 czas. hakować ndk.

 przysł. hakowato

 przym. hakerski

Wiktionary


hakowato

przy­słó­wek

 (1.1) przy­po­mi­na­jąc kształ­tem hak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­puż­ki mają ha­ko­wa­to za­koń­czo­ne dzio­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hakowy mos., hak m., haczka ż., haczyk m., hakownica ż., hakanie n., hakowanie n.

 czas. hakać ndk., hakować ndk.

 przym. haczykowaty, hakowaty, hakowy

 przysł. haczykowato

Wiktionary


hakowaty

ma­ją­cy kształt haka, za­krzy­wio­ny jak hak


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) za­krzy­wio­ny, zgię­ty na kształt haka, przy­po­mi­na­ją­cy hak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hak mrz., haczyk mrz., haczka ż.

 czas. haczyć ndk., zahaczyć dk.

 przym. haczykowaty

 przysł. hakowato

Wiktionary


hakować

1. szu­kać i wy­ko­rzy­sty­wać sła­bo­ści w za­bez­pie­cze­niach sy­ste­mów in­for­ma­tycz­nych, pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych, sieci kom­pu­te­ro­wych; hac­ko­wać;
2. w ho­ke­ju: fa­u­lo­wać przez pod­sta­wia­nie kija;
3. usu­wać ko­rze­nią­ce się ro­śli­ny;
4. daw­niej: rad­lić zo­ra­ną już zie­mię w celu więk­sze­go jej spulch­nie­nia


SJP.pl


hakownica

długa strzel­ba z ha­kiem słu­żą­cym do pod­pie­ra­nia jej przy strza­le


SJP.pl

Ha­kow­ni­ca (niem. "Hakenbüchse") – jeden z naj­star­szych typów ręcz­nej broni pal­nej. Ro­dzaj cięż­kiej rusz­ni­cy uży­wa­nej do obro­ny miast i zam­ków, przez co za­li­cza­na jest nie­kie­dy do najl­żej­szej ka­te­go­rii śred­nio­wiecz­nej i re­ne­san­so­wej ar­ty­le­rii. Uży­wa­na od XIV do XVI w.

Wikipedia


hakowy

→ hak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ha­kiem (za­krzy­wio­nym prę­tem uży­wa­nym do za­wie­sza­nia lub za­cze­pia­nia)

 (1.2) pot. zwią­za­ny z ha­kiem (in­for­ma­cją zbie­ra­ną w celu skom­pro­mi­to­wa­nia kogoś)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba ob­słu­gu­ją­ca za­cze­py urzą­dzeń dźwi­go­wych, od­po­wie­dzial­na za za­cze­pia­nie i od­cze­pia­nie ła­dun­ku oraz ste­ro­wa­nie nim

Wiktionary

Patrz:

hak

Przykłady

 (1.1) Po pro­stej po­cząt­ko­wo wspi­nacz­ce ha­ko­wej, czyli wbi­ja­niu ko­lej­nych haków w szcze­li­ny, prze­kła­da­niu ła­we­czek, sta­wa­niu na nich i wbi­ja­niu wyżej na­stęp­ne­go haka, zro­bi­ło się trud­niej.

 (1.2) Je­stem prze­ko­na­ny, że dzia­ła jakaś grupa ha­ko­wa, która szy­ku­je nowe po­li­tycz­ne ro­zda­nie.

 (2.1) W 70 przy­pad­kach stwier­dzo­no, że sy­gna­li­sta i ha­ko­wy nie po­sia­da­li orze­cze­nia le­kar­skie­go stwier­dza­ją­ce­go brak prze­ciww­ska­zań do pracy na danym sta­no­wi­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hak m., haczka ż.

 przysł. hakowato

Wiktionary


haktywista

po­tocz­nie: haker dzia­ła­ją­cy z po­bu­dek spo­łecz­nych, dla po­żyt­ku pu­blicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­naj­du­ją­ca słabe punk­ty w sy­ste­mach kom­pu­te­ro­wych, aby po­in­for­mo­wać o nich wła­ści­cie­lafakt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haktywizm mrz.

Wiktionary


haktywistka

po­tocz­nie: ha­ker­ka dzia­ła­ją­ca z po­bu­dek spo­łecz­nych, dla po­żyt­ku pu­blicz­ne­go


SJP.pl


haktywizm

po­tocz­nie: dzia­łal­ność ha­ker­ska dla po­żyt­ku pu­blicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. polit. ata­ko­wa­nie sy­ste­mów kom­pu­te­ro­wych lub sieci z po­bu­dek po­li­tycz­nych;

Wiktionary

Hak­ty­wizm (ang. "hack­ti­vism" to po­łą­cze­nie słów hac­king i ac­ti­vism) – uży­cie kom­pu­te­rów i sieci do pro­mo­wa­nia celów spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych, zwła­szcza wol­no­ści słowa, praw czło­wie­ka i do­stę­pu do in­for­ma­cji.

Dzia­ła­nia są po­dej­mo­wa­ne z za­ło­że­niem, że wła­ści­we uży­cie no­wych tech­no­lo­gii może przy­nieść takie same, jeśli nie lep­sze skut­ki jak kon­wen­cjo­nal­ne pro­te­sty, ak­ty­wizm po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny czy oby­wa­tel­skie nie­po­słu­szeń­stwo.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. haktywista mos.

Wiktionary


hakówka

po­tocz­nie:
1. wspi­nacz­ka ha­ko­wa;
2. chłod­nia ha­ko­wa


SJP.pl

Wspi­nacz­ka tech­ni­ką sztucz­nych ułat­wień, zwana też ha­ków­ką lub wspi­nacz­ką ha­ko­wą – ro­dzaj wspi­nacz­ki, w któ­rym jako stop­nie czy chwy­ty wy­ko­rzy­sty­wa­ne są punk­ty ase­ku­ra­cyj­ne osa­dza­ne przez wspi­na­cza.

W kla­sycz­nej tech­ni­ce ha­ko­wej, na osa­dzo­nym punk­cie ase­ku­ra­cyj­nym przej­ścio­wo wie­sza się krót­kie, kil­ku­szcze­bel­ko­we dra­bin­ki, zwane ła­wecz­ka­mi. Pod­cho­dzi się po nich jak naj­wy­żej i osa­dza ko­lej­ny punkt ase­ku­ra­cyj­ny.

Wikipedia


hal

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: hala

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hal – fran­cu­ska nazwa mia­sta Halle
  • Hal-Vil­vor­de – fran­cu­ska nazwa okrę­gu Halle-Vil­vo­or­de
  • Hal – pse­u­do­nim To­ma­sza Ha­lic­kie­go
  • Peter van Hal – ho­len­der­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Hal – ir­landz­ki ze­spół mu­zycz­ny
  • Hal – imię
  • HAL
  • Hall

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xal, AS: χal

Wiktionary


hala

1. duże, prze­stron­ne po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek
2. gór­skie pa­stwi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bar­dzo duże po­mie­szcze­nie o roz­le­głej po­wierzch­ni;

 (1.2) bu­dy­nek, w któ­rym jest hala (1.1)

 (1.3) pot. ogół osób zgro­ma­dzo­nych w hali (1.1) w celu obej­rze­nia ja­kie­goś wi­do­wi­ska, zwy­kle spor­to­we­go

 (1.4) ar­chit. ko­ściół ha­lo­wy, bu­dow­la z na­wa­mi o tej samej lub po­dob­nej wy­so­ko­ści

 (1.5) geogr. roln. gór­ska łąka, zwy­kle uży­wa­na jako pa­stwi­sko dla owiec;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hala – bu­dow­la
  • hala – pa­stwi­sko wy­so­ko w gó­rach
  • Hala – mia­sto w pro­win­cji Sindh w Pa­ki­sta­nie
  • Hala – miej­sco­wość w Syrii
  • Hala – stok na Wy­spie Króla Je­rze­go
  • Hala – szczyt w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Hala – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej
  • ko­ściół ha­lo­wy – zwany także halą
  • sala gim­na­stycz­na – zwana także halą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­ni­com cza­sem nie było nawet wolno opu­szczać fa­bry­ki; mu­sia­ły spać na ma­te­ra­cach pod ścia­na­mi hali pro­duk­cyj­nej.

 (1.2) W zesz­łym ty­god­niu obok mego domu za­czę­to bu­do­wę hali spor­to­wej.

 (1.5) Zmę­czo­ny był okrut­nie, bo ca­luś­ki dzień owce z hal w do­li­ny na zimę prze­pę­dzał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxala, AS: χala

Wiktionary

Powiązane:

 przym. halowy, halny

 rzecz. halniak mrz., halny mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sala

 (1.3) publiczność

Wiktionary


halab

mia­sto w Syrii; Alep­po


SJP.pl


halabarda

broń drzew­co­wa zło­żo­na z sie­kie­ry, grota i haka, o dłu­go­ści 2,5 m; uży­wa­na przez pie­cho­tę w XIV i XV wieku, straż miej­ską i pa­ła­co­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. śred­nio­wiecz­na broń pie­cho­ty przy­po­mi­na­ją­ca topór o dłu­gim drzew­cu;

Wiktionary

Ha­la­bar­da – dwu­ręcz­na broń drzew­co­wa, która zdo­by­ła po­pu­lar­ność mię­dzy wie­kiem XIV a wie­kiem XV. Ty­po­wa ha­la­bar­da mie­rzy od 1,5 m do 1,8 m i skła­da się z drzew­ca z głow­nią łą­czą­cą w sobie ele­men­ty trzech broni: to­po­ra z jed­nej stro­ny, haka z dru­giej i włócz­ni poś­rod­ku (w po­sta­ci dłu­gie­go grotu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki ha­la­bar­dzie pie­chur mógł zrzu­cić jeźdź­ca z konia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxalaˈbarda, AS: χalabarda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halabardnik m., halabardzista m.

 przym. halabardniczy, halabardowy, halabardny

Wiktionary


halabardniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ha­la­bard­ni­kiem, ha­la­bard­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy ha­la­bard­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halabarda ż., halabardnik mos., halabardzista mos.

 przym. halabardowy, halabardny

Wiktionary


halabardnik

ry­cerz no­szą­cy ha­la­bar­dę; straż­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. pie­szy żoł­nierz, względ­nie straż­nik albo gwar­dzi­sta, uz­bro­jo­ny w ha­la­bar­dę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halabarda ż., halabardzista mos.

 przym. halabardniczy, halabardowy, halabardny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halabardzista

Wiktionary


halabardny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. wojsk. zwią­za­ny z ha­la­bar­dą, do­ty­czą­cy ha­la­bar­dy albo uz­bro­jo­ny w ha­la­bar­dę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halabarda ż., halabardnik mos., halabardzista mos.

 przym. halabardniczy, halabardowy

Wiktionary


halabardowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ha­la­bar­dą, do­ty­czą­cy ha­la­bar­dy

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy ha­la­bar­dy albo ma­ją­cy cechy ha­la­bar­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halabarda ż., halabardnik mos., halabardzista mos.

 przym. halabardniczy, halabardny

Wiktionary


halabardzista

żoł­nierz lub straż­nik, któ­re­go bro­nią jest ha­la­bar­da; ha­la­bard­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. pie­szy żoł­nierz, względ­nie straż­nik albo gwar­dzi­sta, uz­bro­jo­ny w ha­la­bar­dę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halabarda ż., halabardnik mos.

 przym. halabardniczy, halabardowy, halabardny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halabardnik

Wiktionary


halabardzistka

→ ha­la­bar­dzi­sta


SJP.pl

Patrz:

halabardzista

halabski

przy­miot­nik od: Halab (mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Syrii)


SJP.pl


halacha

ca­łość prze­pi­sów praw­nych i ry­tu­al­nych Tal­mu­du; Ha­la­cha


SJP.pl

Ha­la­cha ( ‏הלכה‎ „droga, za­cho­wa­nie”) – w ju­da­iz­mie au­ten­tycz­na i au­to­ry­ta­tyw­na wy­kład­nia Prawa Moj­że­szo­we­go (Tory), uka­zu­ją­ca jak sto­so­wać Prawo do kon­kret­nych sy­tu­a­cji ży­cio­wych. Tą nazwą okre­śla się cały zbiór przy­ka­zań re­li­gij­nych sta­no­wią­cy jedną z trzech głów­nych ga­łę­zi ży­dow­skiej ust­nej tra­dy­cji – daw­niej uży­wa­no do niego licz­by mno­giej "ha­la­chot" – bądź po­szcze­gól­ną wy­bra­ną in­ter­pre­ta­cję lub opi­nię któ­re­goś z ra­bi­nów, uz­na­ną za obo­wią­zu­ją­cą dla danej prak­ty­ki.

Wikipedia


halachiczny

→ ha­la­cha


SJP.pl

Patrz:

halacha

halal

w is­la­mie: sfera rze­czy i czy­nów doz­wo­lo­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zgod­ny z na­ka­za­mi sza­ria­tu (prawa is­lam­skie­go)

Wiktionary

Halal, ha­la­al (#PATRZ

, "to, co na­ka­za­ne") – w is­la­mie okre­śle­nie tego, co jest doz­wo­lo­ne w świet­le sza­ria­tu; ter­min upo­wszech­nio­ny też jako okre­śle­nie mu­zuł­mań­skiej diety.

Jego prze­ci­wień­stwo sta­no­wi haram ("ha­ra­am") – czyny niez­god­ne z pra­wem i nie­doz­wo­lo­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxalal, AS: χalal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. halalny, halalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halaal

Wiktionary


halala

setna część riala sa­u­dyj­skie­go


SJP.pl

Ha­la­la − jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ara­bii Sa­u­dyj­skiej. 100 ha­la­li = 1 rial sa­u­dyj­ski (Po­dział iden­tycz­ny jak pol­skie złote)

Wikipedia


halama

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Ha­la­ma – pol­ski ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy i pa­ro­dy­sta
  • Loda Ha­la­ma – pol­ska ak­tor­ka, tan­cer­ka i cho­re­o­graf
  • Punia Ha­la­ma – pol­ska tan­cer­ka i ak­tor­ka
  • Zizi Ha­la­ma – pol­ska tan­cer­ka

Wikipedia


halarewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


halasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; po­zy­cja, w któ­rej ra­mio­na leżą na po­dło­dze, tułów zo­sta­je unie­sio­ny do po­zy­cji pio­no­wej, a nogi prze­rzu­co­ne za głowę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja pługu, pług

Wiktionary


halawa

bez­drzew­ne miej­sce w lesie; rów­nież: mo­kra­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. bez­drzew­ne miej­sce w lesie

 (1.2) hy­drol. mo­kra­dło lub za­to­ka je­zio­ra bądź stawu

Wiktionary

Ha­la­wa – cen­sus-de­si­gna­ted place (CDP) na wy­spie Oʻahu, w hrab­stwie Ho­no­lu­lu, na Ha­wa­jach, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. We­dług sza­cun­ków Uni­ted Sta­tes Cen­sus Bu­re­au w roku 2010 CDP miało 13 891 miesz­kań­ców, któ­rzy two­rzy­li 4 142 go­spo­darstw do­mo­wych i 3 276 ro­dzin.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) polana

Wiktionary


halawka

zdrob­nie­nie od: ha­la­wa


SJP.pl


halać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ha­lać)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gła­skać

Wiktionary


halba

1. kufel do piwa o po­jem­no­ści kwar­ty lub litra;
2. po­tocz­nie: bu­tel­ka wódki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kufel o po­jem­no­ści pół kwar­ty lub pół litra

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pół­li­trów­ka

 (1.3) gw-pl|Kresy. szklan­ka, kufel

 (1.4) gw-pl|Kresy. przest. kufel o po­jem­no­ści pół litra

Wiktionary

Halba (arab. حلبا) – mia­sto w Li­ba­nie, w mu­ha­fa­zie Dy­strykt Pół­noc­ny, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne dy­stryk­tu Kada Akkar, 112 km na pół­noc­ny wschód od Bej­ru­tu, w po­bli­żu gra­ni­cy z Syrią. Mia­sto za­miesz­ki­wa­ne jest głów­nie przez sun­ni­tów oraz w mniej­szo­ści przez pra­wo­sław­nych i ma­ro­ni­tów. W mie­ście znaj­du­je się cy­ta­de­la, któ­rej po­cząt­ki się­ga­ją okre­su rzym­skie­go.

Wikipedia


halbka

1. zdrob­nie­nie od: halba;
2. prze­sta­rza­le: pół pa­pie­ro­sa;
3. mała bu­tel­ka wódki


SJP.pl


halczak

naz­wi­sko


SJP.pl


haleb

mia­sto w Syrii


SJP.pl


haleczka

zdrob­nie­nie od: halka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: halka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈlɛt͡ʃka, AS: χalečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halka ż.

Wiktionary


halemba

dziel­ni­ca Rudy Ślą­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa dziel­ni­cy Rudy Ślą­skiej;

Wiktionary

Ha­lem­ba (śl. "Ha­lym­ba") – dziel­ni­ca Rudy Ślą­skiej, do 1951 roku sie­dzi­ba gminy Ha­lem­ba. We­dług da­nych z 2006 roku Ha­lem­bę za­miesz­ki­wa­ło 26 080 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciot­ka Zdziś­ka miesz­ka na Ha­lem­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halembianin mos., halembianka ż.

 przym. halembski, podhalembski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Halymba

Wiktionary


halembianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­lem­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto za­fun­do­wa­ło ha­lem­bia­nom nowe trze­pa­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halemba ż.

:: fż. halembianka ż.

 przym. halembski

Wiktionary


halembianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­lem­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto za­fun­do­wa­ło ha­lem­bian­kom nową po­rad­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halemba ż.

:: fm. halembianin m.

 przym. halembski

Wiktionary


halembski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ha­lem­by, zwią­za­ny z Ha­lem­bą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już z da­le­ka sły­chać ha­lemb­skie dzwo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halemba ż., halembianin m., halembianka ż.

 przym. podhalembski

Wiktionary


halerczyk

żoł­nierz z od­dzia­łów armii pol­skiej ut­wo­rzo­nej w cza­sie I wojny świa­to­wej przez ge­ne­ra­ła J. Hal­le­ra we Fran­cji; hal­ler­czyk


SJP.pl


halerz

mo­ne­ta zdaw­ko­wa w Cze­chach i Sło­wa­cji, setna część ko­ro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. setna część ko­ro­ny cze­skiej

 (1.2) hist. monet. setna część ko­ro­ny au­stro-wę­gier­skiej, ko­ro­ny cze­cho­sło­wac­kiej, ko­ro­ny cze­sko-mo­raw­skiej/pro­tek­to­ra­to­wej, ko­ro­ny sło­wac­kiej;

 (1.3) hist. nu­mizm. po­tocz­na nazwa nie­wiel­kiej śred­nio­wiecz­nej mo­ne­ty srebr­nej (fe­ni­ga), bę­dą­cej w obie­gu w kra­jach nie­miec­kich od XII wieku; póź­niej, do XIX stu­le­cia drob­na mo­ne­ta zdaw­ko­wa ;

Wiktionary

Ha­lerz (niem. "Hal­ler" lub "Hel­ler", czes. "haléř", daw­niej "halíř", słow. "ha­lier"; od ła­ciń­skie­go "de­na­rius hal­len­sis" – do­słow­nie: denar hall­ski, lm "de­na­rii hal­len­ses") – pier­wot­nie nazwa srebr­ne­go de­na­ra, bi­te­go od końca XII wieku w nie­miec­kim Hall am Ko­cher, w na­stęp­nym stu­le­ciu roz­po­wszech­nio­ne­go w po­łud­nio­wych Niem­czech, a na­stęp­nie licz­nie na­śla­do­wa­ne­go w kra­jach środ­ko­wej Eu­ro­py.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxalɛʃ, AS: χaleš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halerzyk mrz., halerzówka ż.

 przym. halerzowy

Wiktionary


halerzowy

→ ha­lerz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ha­le­rza

Wiktionary

Patrz:

halerz

Powiązane:

 rzecz. halerz mzw.

Wiktionary


halerzyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ha­lerz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈlɛʒɨk, AS: χaležyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halerz mzw.

Wiktionary


halerzówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. mo­ne­ta war­to­ści jed­ne­go, kilku lub kil­ku­dzie­sie­ciu ha­le­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halerz mzw.

Wiktionary


halezja

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny sty­ra­ko­wa­tych; ośnie­ża


SJP.pl


half-pipe

[czy­taj: half pajp] z an­giel­skie­go: pół­ru­ra; śro­do­wi­sko­wo: rampa, tor w takim kształ­cie, słu­żą­cy do upra­wia­nia spor­tów zręcz­no­ścio­wych, np. ska­tin­gu, nar­ciar­stwa akro­ba­tycz­ne­go; half pipe, half­pi­pe


SJP.pl

Half-pipe (ina­czej "rampa") – obiekt spor­to­wy przy­po­mi­na­ją­cy lekko spła­szczo­ną rurę o znacz­nej śred­ni­cy prze­cię­tą w po­zio­mie; tech­nicz­nie skła­da się z dwóch qu­ar­ter-pipe’ów po­sta­wio­nych na­prze­ciw sie­bie. Half-pipe'y mają mię­dzy ram­pa­mi sze­ro­kie pła­skie po­łą­cze­nie ("flat bot­tom"), poz­wa­la­ją­ce spor­tow­co­wi odzy­skać rów­no­wa­gę po wy­lą­do­wa­niu oraz przy­go­to­wać się do wy­ko­na­nia na­stęp­ne­go triku.

Wikipedia


halfa

trawa śró­dziem­no­mor­ska; espar­to; alfa


SJP.pl


halfdan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Half­dan Czar­ny – le­gen­dar­ny król Nor­we­gii pa­nu­ją­cy w la­tach 840–860.
  • Half­dan Ra­gnars­son – wódz wojsk po­gań­skich, które w la­tach 865-875 pod­po­rząd­ko­wa­ły sobie te­re­ny Wschod­niej An­glii, Mer­cji i Nort­hum­brii.
  • Half­dan Kje­rulf (ur. 1815, zm. 1868) – nor­we­ski kom­po­zy­tor.
  • Half­dan Han­sen (ur. 1883, zm. 1953) – nor­we­ski że­glarz, olim­pij­czyk.
  • Half­dan Schjøtt (ur. 1893, zm. 1974) – nor­we­ski że­glarz, olim­pij­czyk.
  • Half­dan Mah­ler (ur. 1923, zm. 2016) – duń­ski le­karz.

Wikipedia


halfling

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fant. liter. mała, zwin­na isto­ta po­dob­na do czło­wie­ka, ale z du­ży­mi wło­cha­ty­mi sto­pa­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxalflʲĩŋk, AS: χalflʹĩŋk

Wiktionary


halfpipe

[czy­taj: half­pajp] z an­giel­skie­go: pół­ru­ra; śro­do­wi­sko­wo: rampa, tor w takim kształ­cie, słu­żą­cy do upra­wia­nia spor­tów zręcz­no­ścio­wych, np. ska­tin­gu, nar­ciar­stwa akro­ba­tycz­ne­go; half-pipe, half pipe


SJP.pl


halfwind

wiatr pro­sto­pa­dły do burty


SJP.pl


hali

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. od hala

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxalʲi, AS: χalʹi

Wiktionary


halibakteria

bak­te­ria ży­ją­ca w śro­do­wi­sku za­so­lo­nym (np. w morzu)


SJP.pl


halibut

dra­pież­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny flą­der, ży­ją­ca w pół­noc­nej czę­ści At­lan­ty­ku i Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, ce­nio­na ze wzglę­du na smacz­ne mięso; kul­bak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hip­po­glos­sus hip­po­glos­sus|ref=tak., dra­pież­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych o sze­ro­kim ot­wo­rze gę­bo­wym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ha­li­but – pol­ska nazwa kilku ga­tun­ków ryb z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych:
    • ha­li­but at­lan­tyc­ki, zwany rów­nież ha­li­bu­tem bia­łym (Hip­po­glos­sus hip­po­glos­sus)
    • ha­li­but czar­ny, zwany rów­nież ha­li­bu­tem nie­bie­skim (Re­in­hard­tius hip­po­glos­so­i­des)
    • ha­li­but pa­cy­ficz­ny (Hip­po­glos­sus ste­no­le­pis)
    • ha­li­but pła­sko­gło­wy (Hip­po­glos­so­i­des elas­so­don)
  • USS Ha­li­but – nazwa okrę­tów pod­wod­nych US Navy
    • USS Ha­li­but (SS-232)
    • USS Ha­li­but (SSGN-587)
  • Harry Ha­li­but – fik­cyj­na po­stać z se­ria­lu Ró­żo­wa Pan­te­ra
  • Ka­pi­tan Ha­li­but – fik­cyj­na po­stać z serii Sco­o­by Doo
  • Ha­li­but Jones – utwór ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu me­ta­lo­we­go Phan­toms­mas­her

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ha­li­but pro­wa­dzi przy­den­ny tryb życia.

 (1.1) Ha­li­but jest rybą, która bar­dzo długo się smaży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈlʲibut, AS: χalʹibut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulbak

Wiktionary


halibutowy

→ ha­li­but


SJP.pl

Patrz:

halibut

halicki

przy­miot­nik od: Ha­licz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­li­czem, do­ty­czą­cy Ha­li­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abra­ha­miusz Ha­lic­ki (zm. 1375) – świę­ty mnich Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go
  • An­drzej Ha­lic­ki (ur. 1961) – poseł na Sejm V i VI ka­den­cji
  • Anna Ha­lic­ka (ur. 1960) – pol­ska pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Bro­ni­sław Ha­lic­ki (1902–1962) – Pro­fe­sor UW, ge­o­log
  • Da­niel Ha­lic­ki (1201–1264) – król Rusi
  • Henry Blight Ha­lic­ki (ur. 1940) – ame­ry­kań­ski aktor, ka­ska­der, pro­du­cent, sce­na­rzy­sta i re­ży­ser.
  • Ka­zi­mierz Ha­lic­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ko­lo­man Ha­lic­ki (1208–1241) – król ha­lic­ki, syn An­drze­ja II wę­gier­skie­go i jego pier­wszej żony - Ger­tru­dy z Meran
  • Lew Ha­lic­ki (1228–1301) – ksią­żę ha­lic­ko-wło­dzi­mier­ski
  • Roman Ha­lic­ki (1155/1162–1205) – ksią­żę No­wo­gro­du Wiel­kie­go
  • To­masz Ha­lic­ki (ur. 1976) – pol­ski muzyk, ba­si­sta i wo­ka­li­sta
  • Wła­dy­sław Ha­lic­ki (1850, zm. po 1939) – lwow­ski ar­chi­tekt

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Halicz m., haliczanin m., haliczanka ż.

Wiktionary


halicz

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. góra w Bie­szcza­dach;
4. potok w Bie­szcza­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we na Ukra­i­nie, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim nad Dnie­strem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­licz – mia­sto
    • Ha­licz – hro­ma­da te­ry­to­rial­na
    • Ha­licz – dawna gmina
    • Ha­licz – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Ha­licz – wieś w re­jo­nie pod­ha­jec­kim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go
  • Ha­licz – góra w Bie­szcza­dach
  • Ha­licz – potok w Bie­szcza­dach
  • Ha­licz – część wsi Ro­kiet­ni­ca, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ro­kiet­ni­ca
  • Ha­licz – część wsi Wy­so­ka Strzy­żow­ska, w Pol­sce, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. strzy­żow­skim, w gmi­nie Strzy­żów
  • Ema­nu­el Ha­licz (1921–2015) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mi­chał Ha­licz (1888–1969) – pol­ski aktor
  • Księ­stwo Ha­lic­ko-Wo­łyń­skie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxa.lit͡ʂ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. halicki

Wiktionary


haliczanin

miesz­ka­niec Ha­li­cza


SJP.pl

Ha­li­cza­nin – al­ma­nach li­te­rac­ki wy­da­ny we Lwo­wie w 1830 (tomy I i II) przez Wa­len­te­go Chłę­dow­skie­go.

Z al­ma­na­chem współ­pra­co­wa­li pi­sa­rze z kręgu taj­ne­go To­wa­rzy­stwa Zwo­len­ni­ków Sło­wiań­szczyz­ny, jak Au­gust Bie­low­ski i Lud­wik Na­bie­lak, a także Jan Ne­po­mu­cen Ka­miń­ski, Alek­san­der Fre­dro, Lud­wik Ja­bło­now­ski, Eu­ge­niusz Broc­ki, Bro­ni­sław Szo­łaj­ski, Be­ne­dykt Ko­zie­rac­ki, Że­go­ta Ki­kie­wicz, Józef Dunin Bor­kow­ski i Le­szek Dunin Bor­kow­ski, który za­de­biu­to­wał w nim ut­wo­rem "Kozak".

Wikipedia


haliczanka

miesz­kan­ka Ha­li­cza


SJP.pl


halifaks

łyżwa do jazdy fi­gu­ro­wej


SJP.pl


halifax

typ sa­mo­lo­tu; Ha­li­faks


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­li­fax – mia­sto w Au­stra­lii
  • Ha­li­fax – miej­sco­wość w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Szko­cja
  • Ha­li­fax – hrab­stwo w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Szko­cja
  • Ha­li­fax – jed­nost­ka sa­mo­rzą­do­wa (mu­ni­ci­pal co­un­ty) w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Szko­cja
  • Ha­li­fax – jed­nost­ka sa­mo­rzą­do­wa (re­gio­nal mu­ni­ci­pa­li­ty) w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Szko­cja
  • Ha­li­fax (Ha­li­fax Is­land) – wyspa w Na­mi­bii
  • Ha­li­fax – mia­sto w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ha­li­fax
  • Ha­li­fax – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Da­up­hin
  • Ha­li­fax – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Ha­li­fax – mia­sto w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Ha­li­fax
  • Ha­li­fax – mia­sto w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Wind­ham
  • hrab­stwo Ha­li­fax (Ha­li­fax Co­un­ty) – w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na

Wikipedia


halik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Halik − wło­ścia­nin, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • Te­re­sa Halik − pol­ska si­no­log i wiet­na­mist­ka
  • Tony Halik (wła­ści­wie Mie­czy­sław Sę­dzi­mir An­to­ni Halik) − pol­ski po­dróż­nik, dzien­ni­karz, pi­sarz, ope­ra­tor fil­mo­wy, fo­to­graf, autor pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nyc
  • Wło­dzi­mierz Halik − pol­ski muzyk jaz­zo­wy, kon­tra­ba­si­sta i sak­so­fo­ni­sta
  • Halik – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie iwa­ce­wic­kim, w siel­so­wie­cie Mi­lej­ki, nad Miz­gie­rów­ką
  • Halik Shan − pasmo gór­skie w Tien­sza­nie
  • Halík

Wikipedia


halikarnas

sta­ro­żyt­ne i śred­nio­wiecz­ne mia­sto grec­kie w Azji Mniej­szej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Karii nad Mo­rzem Egej­skim;

Wiktionary

Ha­li­kar­nas (gr. Ἁλικαρνᾱσσός "Ha­li­kar­nas­sós") – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Bo­drum w Tur­cji. W cza­sach sta­ro­żyt­nych – mia­sto nad Mo­rzem Egej­skim w Karii. Naj­więk­szą sławę przy­nio­sło mu Ma­u­zo­le­um – jeden z sied­miu cudów świa­ta.

Ha­li­kar­nas za­ło­ży­li ko­lo­ni­ści grec­cy z Troj­ze­ny i Argos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Ha­li­kar­na­su po­cho­dzi­li hi­sto­ry­cy sta­ro­żyt­ni He­ro­dot i Dio­niz­jusz.

Wiktionary


halikryptus

ro­dzaj den­ne­go ro­ba­ka mor­skie­go o be­czuł­ko­wa­tym tu­ło­wiu


SJP.pl


halimeda

glon o sil­nie zwap­nia­łych ple­chach


SJP.pl


halimetr

ro­dzaj are­o­me­tru; so­lo­mierz


SJP.pl


halina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ha­li­na – imię żeń­skie po­cho­dzą­ce od γαλήνη "ga­le­ne" – „spo­kój”, „bło­go­stan”. Od Ha­li­ny pow­sta­ło imię Halka, spo­pu­la­ry­zo­wa­ne dzię­ki ope­rze Sta­ni­sła­wa Mo­niusz­ki – Halka, którą nie­kie­dy na­da­wa­no jako sa­mo­dziel­ne imię.

W Ko­ście­le ka­to­lic­kim pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Ha­li­na z Ko­ryn­tu, dzie­wi­ca i mę­czen­ni­ca (†258).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzy­mam w ręku ol­brzy­mie­go ana­na­sa dla panny Ha­li­ny i pa­trzę na brzeg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈlʲĩna, AS: χalʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Halinka ż., Hala ż., Halka ż., Halcia ż., Halineczka ż., Halisia ż., Halusia ż.

 przym. Halinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Halinka, Hala, Halka, Halcia, Halineczka, Halisia, Halusia

Wiktionary


halininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ha­li­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


halinka

zdrob­nie­nie od: Ha­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Ha­li­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Elż­bie­ta miała dwóch braci, Ste­fa­na i Wac­ła­wa, oraz sio­strę Ha­lin­kę, która zmar­ła wkrót­ce po uro­dze­niu.

 (1.1) W pią­tek prze­pro­wa­dza­my się z Ha­lin­ką do Miń­ska Ma­zo­wiec­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Halina

Wiktionary


halinowianin

miesz­ka­niec Ha­li­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­li­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halinów m.

:: fż. halinowianka ż.

 przym. halinowski

Wiktionary


halinowianka

miesz­kan­ka Ha­li­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­li­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halinów m.

:: fm. halinowianin m.

 przym. halinowski

Wiktionary


halinowski

przy­miot­nik od: Ha­li­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ha­li­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halinów m., halinowianin m., halinowianka ż.

Wiktionary


halinów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. dziel­ni­ca Ra­do­mia;
4. osied­le Skier­nie­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Ha­li­nów – mia­sto we wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ha­li­nów, po­ło­żo­ne nad rzeką Długą. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. war­szaw­skie­go.

Współ­czes­ny Ha­li­nów jest kon­glo­me­ra­tem pię­ciu ob­sza­rów pow­sta­łych w wy­ni­ku par­ce­la­cji ma­jąt­ków Długa Ko­ściel­na i Skru­da:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xaˈlʲĩnuf, AS: χalʹĩnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halinowianin mos., halinowianka ż.

 przym. halinowski

Wiktionary


haliotis

ja­dal­ny śli­mak z pod­gro­ma­dy śli­ma­ków przo­dos­krzel­nych, wy­stę­pu­ją­cy w kil­ku­dzie­się­ciu ga­tun­kach; ucho­wiec, ucho mor­skie


SJP.pl


halit

1. mi­ne­rał, chlo­rek sodu
2. po­tocz­nie: sól ka­mien­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, chlo­rek sodu;

Wiktionary

Halit – mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków. Nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów ἅλς "hals" – sól, oraz λίθος "lit­hos" – ka­mień. Mi­ne­rał znany i uży­wa­ny od cza­sów sta­ro­żyt­nych. Głów­nym skład­ni­kiem jest chlo­rek sodu.

Ha­li­tyt (po­tocz­nie sól ka­mien­na) to mo­no­mi­ne­ral­na skała zbu­do­wa­na z ha­li­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 temsłow. halo-

Wiktionary


halitolus

ro­dzaj drob­nej me­du­zy mor­skiej ży­ją­cej w Bał­ty­ku


SJP.pl


halitowy

→ halit


SJP.pl

Patrz:

halit

halitoza

nieś­wie­ży za­pach z ust


SJP.pl


halityt

sól ka­mien­na


SJP.pl


halizna

po­wierzch­nia leśna po­zba­wio­na drze­wo­sta­nu lub miej­sce nie­u­ro­dzaj­ne mię­dzy po­la­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. po­wierzch­nia leśna, która nie była za­le­sia­na przez przy­najm­niej 5 latpo wy­cię­ciu drze­wo­sta­nu;

 (1.2) roln. nie­u­ro­dzaj­ny ob­szar mię­dzy po­la­mi or­ny­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈlʲizna, AS: χalʹizna

Wiktionary


haliński

naz­wi­sko


SJP.pl


haliżak

naz­wi­sko


SJP.pl


halka

część dam­skiej bie­liz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. część bie­liz­ny dam­skiej za­kła­da­na pod su­knię lub spód­ni­cę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Halka – ro­dzaj bie­liz­ny dam­skiej
  • Halka – zdrob­nie­nie imie­nia Ha­li­na
  • Halka – tytuł opery au­tor­stwa Sta­ni­sła­wa Mo­niusz­ki
    • Halka – film pol­ski z 1913 r.
    • Halka – film pol­ski z 1930 r. w re­ży­se­rii Kon­stan­te­go Me­glic­kie­go
    • Halka – film pol­ski z 1937 r. w re­ży­se­rii Ju­liu­sza Gar­da­na
  • Halka – sta­tek pa­sa­żer­ski że­glu­gi przy­brzeż­nej zbu­do­wa­ny w Gdań­skiej Stocz­ni Rzecz­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewa nas­ro­ży­ła się wnet ko­kie­te­ryj­nie, wy­su­nę­ła pan­to­fle, halkę i nie­mal całe poń­czo­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxalka, AS: χalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. haleczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk unterok

Wiktionary


halkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hall

[czy­taj: hol] po­mie­szcze­nie (ob­szer­ny przed­po­kój, ko­ry­tarz, po­cze­kal­nia itp.), cza­sem peł­nią­ce funk­cje re­pre­zen­ta­cyj­ne, np. w te­a­trze; hol


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hall – miej­sco­wość
  • Bad Hall – mia­sto w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Steyr-Land
  • Hall in Tirol – mia­sto w kraju związ­ko­wym Tyrol, w po­wie­cie Inns­bruck-Land
    • Hall in Tirol – sta­cja ko­le­jo­wa w Hall in Tirol
  • Hall – miej­sco­wość
  • Hall – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie On­ta­rio
  • Hall (ang. Hall Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Bu­re­au
  • Hall (ang. Hall Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Du­bo­is
  • Hall (ang. Hall Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Gates
  • Hall (ang. Hall Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Sar­gent
  • Hall (ang. Hall Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Per­kins
  • hrab­stwo Hall (ang. Hall Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia

Wikipedia


halland

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. daw­niej jedna z tra­dy­cyj­nych pro­win­cji szwedz­kich po­ło­żo­na nad Kat­te­ga­tem, współ­cze­śnie szwedz­ki re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny;

Wiktionary

Hal­land (szw. "Hal­lands län") – jeden ze szwedz­kich re­gio­nów ad­mi­ni­stra­cyj­nych ("län"). Sie­dzi­bą władz re­gio­nu ("re­si­dens­stad") jest Halm­stad.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kró­lo­wa Kry­sty­na (pan. 1632–1654), która do­ra­sta­ła w okre­sie re­gen­cji kanc­le­rza Oxen­stier­ny, była świad­kiem rozk­wi­tu po­tę­gi Szwe­cji, jaki na­stą­pił po pod­bo­ju Hal­lan­du (1645) i za­war­ciu po­ko­ju west­fal­skie­go.

 (1.1) Przy­ro­da w Ska­nii i Hal­lan­dzie sprzy­ja nawet tym oso­bom, które cier­pią na kla­u­stro­fo­bię.

 (1.1) W la­tach 1647 i 1648 dwa mia­sta w Hal­lan­dzie: Fiah­re i Viske otrzy­ma­ły ogra­ni­czo­ne prawa że­glu­gi za­gra­nicz­nej. Mogły wy­wo­zić ka­mie­nie i drew­no i przy­wo­zić zboże na włas­ne po­trze­by.

 (1.1) Naj­za­cięt­sze i najkr­wa­wsze boje to­czy­li potem Szwe­dzi w ko­ry­ta­rzu mię­dzy Nor­we­gią a Ska­nią i Hal­lan­dem na­le­żą­cy­mi wów­czas do Danii. Tu do­bi­ja­li się do­stę­pu do Morza Pół­noc­ne­go, tu po­sta­no­wi­li wznieść swój nowy port.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hallandzki

Wiktionary


halle

[czy­taj: hol] po­mie­szcze­nie (ob­szer­ny przed­po­kój, ko­ry­tarz, po­cze­kal­nia itp.), cza­sem peł­nią­ce funk­cje re­pre­zen­ta­cyj­ne, np. w te­a­trze; hol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej czę­ści Nie­miec, w Sak­so­nii-An­hal­cie, po­ło­żo­ne nad So­ła­wą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Halle – mia­sto w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w okrę­gu Halle-Vil­vo­or­de
  • Halle – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Zo­er­sel w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Ant­wer­pia, w okrę­gu Ant­wer­pia
  • Halle-Bo­o­ien­ho­ven – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) mia­sta Zo­ut­le­e­uw w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka, w okrę­gu Le­u­ven
  • Halle-Vil­vo­or­de – okręg w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Fla­mandz­ka
  • Halle – gmina w po­wie­cie Holz­min­den w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Halle – gmina w po­wie­cie Grafs­chaft Bent­he­im w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Halle (Saale) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt po­ło­żo­ne nad So­ła­wą
  • Halle (Westf.) – mia­sto w po­wie­cie Gütersloh w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia
  • Halle – brama miej­ska w Bruk­se­li
  • Okręg Halle (niem. Be­zirk Halle) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w daw­nym NRD
  • „Halle” – nie­miec­ki tra­ło­wiec pro­jek­tu 15
  • „Halle” – nie­miec­ka fre­ga­ta ra­kie­to­wa pro­jek­tu 1159

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxalɛ, AS: χale

Wiktionary

Powiązane:

 przym. halleński, hallski

Wiktionary


haller

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hal­ler – wieś w gmi­nie Wald­bil­lig, w kan­to­nie Ech­ter­nach
  • Hal­le­ro­wie:
    • Ce­za­ry Emil Hal­ler – zie­mia­nin, dzia­łacz po­li­tycz­ny, pow­sta­niec kra­kow­ski i stycz­nio­wy
    • Ce­za­ry Woj­ciech Hal­ler – ka­pi­tan, dzia­łacz po­li­tycz­ny, poseł na Sejm
    • Hen­ryk Hal­ler – uczest­nik pow­sta­nia stycz­nio­we­go, zie­mia­nin, fi­nan­si­sta
    • Jan Hal­ler – księ­garz, wy­daw­ca, wła­ści­ciel dru­kar­ni w Kra­ko­wie, ku­piec kra­kow­ski
    • Józef Hal­ler – ge­ne­rał broni Woj­ska Pol­skie­go
    • Józef Hal­ler – pre­zes Se­na­tu Rzą­dzą­ce­go Wol­ne­go Mia­sta Kra­ko­wa
    • Sta­ni­sław Hal­ler – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go za­mor­do­wa­ny w Char­ko­wie
  • Sébastien Hal­ler – iwo­ryj­ski pił­karz
  • Anna Hal­ler – sio­stra ge­ne­ra­ła Jó­ze­fa Hal­le­ra
  • Frank Bee Hal­ler – ame­ry­kań­ski bok­ser

Wikipedia


hallerczyk

żoł­nierz z od­dzia­łów armii pol­skiej ut­wo­rzo­nej w cza­sie I wojny świa­to­wej przez ge­ne­ra­ła J. Hal­le­ra we Fran­cji; ha­ler­czyk


SJP.pl

Po­ciąg Pan­cer­ny Nr 4 „Hal­ler­czyk” – po­ciąg pan­cer­ny Woj­ska Pol­skie­go sfor­mo­wa­ny 30 li­sto­pa­da 1918 w Kra­ko­wie jako Kra­kow­ska Ba­te­ria Ko­le­jo­wa w opar­ciu o au­stro-wę­gier­ski tabor ko­le­jo­wy. Jego nazwa po­cho­dzi od ge­ne­ra­ła Jó­ze­fa Hal­le­ra.

Wikipedia


hallerowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. dziel­ni­ca Wła­dy­sła­wo­wa;

 (1.2) geogr. część wsi Ko­na­ry, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Miej­ska Górka

Wiktionary

Hal­le­ro­wo – dziel­ni­ca mia­sta Wła­dy­sła­wo­wo.

Mia­sto Wła­dy­sła­wo­wo ut­wo­rzy­ło jed­nost­kę po­moc­ni­czą – dziel­ni­cę Hal­le­ro­wo (ku czci ge­ne­ra­ła Jó­ze­fa Hal­le­ra). Or­ga­nem uchwa­ło­daw­czym dziel­ni­cy jest ze­bra­nie miesz­kań­ców. Or­ga­nem wy­ko­naw­czym jest prze­wod­ni­czą­cy za­rzą­du dziel­ni­cy. Do­dat­ko­wo or­ga­nem po­moc­ni­czym dla prze­wod­ni­czą­ce­go jest za­rząd dziel­ni­cy, który łącz­nie z nim liczy od 4 do 7 człon­ków. Prze­wod­ni­czą­cy i jego za­rząd są wy­bie­ra­ni przez wy­bor­cze ze­bra­nie miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­ściół pro­jek­tu mo­je­go ojca sta­nął w Hal­le­ro­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hallerowianin mos., hallerowianka ż.

Wiktionary


halley

[czy­taj: HElej] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­mond Hal­ley – astro­nom
  • 1P/Hal­ley – ko­me­ta Hal­le­ya
  • (2688) Hal­ley – pla­ne­to­i­da
  • Hal­ley – bry­tyj­ska sta­cja an­tark­tycz­na
  • Ar­ma­da Hal­le­ya

Wikipedia


halleński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Halle, do­ty­czą­cy Halle (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halle n.

Wiktionary


hallik

[czy­taj: holik] zdrob­nie­nie od: hall


SJP.pl


halling

lu­do­wy ta­niec nor­we­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hal­ling – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Kent
  • Hal­ling – lu­do­wy ta­niec nor­we­ski
  • Einar Hal­ling-Jo­hans­son – szwedz­ki pił­karz
  • Roy E. Hal­ling – ame­ry­kań­ski my­ko­log

Wikipedia


hallo

wy­krzy­knik sto­so­wa­ny do przy­wo­ła­nia lub zwró­ce­nia uwagi, czę­sto uży­wa­ny w roz­mo­wach te­le­fo­nicz­nych; halo


SJP.pl


hallotron

elek­tro­nicz­ny przy­rząd mier­ni­czy, dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie zja­wi­ska fi­zycz­ne­go, zwa­ne­go zja­wi­skiem Halla; ha­lo­tron


SJP.pl

Hal­lo­tron, ha­lo­tron, sen­sor / czuj­nik Halla – sen­sor pola ma­gne­tycz­ne­go i prądu, wy­ko­rzy­stu­je zja­wi­sko Halla wy­ni­ka­ją­ce z od­dzia­ły­wa­nia pola ma­gne­tycz­ne­go na wła­ści­wo­ści pół­prze­wod­ni­ków. Ma naj­czę­ściej kształt płyt­ki pro­sto­pa­dło­ścien­nej, na któ­rej kra­wę­dziach umie­szczo­ne są czte­ry elek­tro­dy.

Wikipedia


hallotronowy

przy­miot­nik od: hal­lo­tron; ha­lo­tro­no­wy


SJP.pl


halloumi

[czy­taj: ha­lu­mi] biały, półt­war­dy ser z mleka ow­cze­go lub mie­szan­ki mleka ow­cze­go, kro­wie­go i ko­zie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mlecz. spoż. cy­pryj­ski ser wyt­wa­rza­ny z mleka ow­cze­go lub mie­szan­ki mleka ow­cze­go, ko­zie­go i kro­wie­go;

Wiktionary

Hal­lo­u­mi, cha­lu­mi (ngr. χαλούμι, χαλλούμι, hal­lo­u­mi) – cy­pryj­ski ser wyt­wa­rza­ny z mleka ow­cze­go lub mie­szan­ki mleka ow­cze­go, ko­zie­go i kro­wie­go, czę­sto z do­dat­kiem mięty.

Jest serem półt­war­dym bia­łej barwy, ce­chu­ją­cym się dużą ela­stycz­no­ścią. Jego skład sta­no­wi do 46% wody, co najm­niej 43% tłu­szczu, około 22% biał­ka i 3% soli. Może być spo­ży­wa­ny świe­ży lub (dzię­ki wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia) jako sma­żo­ny bądź gril­lo­wa­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­tel­nię pos­ma­ro­wać oliwą i po­ło­żyć pla­ste­re­ka­ster­ki sera hal­lo­u­mi.

Wiktionary


halloween

zwy­czaj za­po­ży­czo­ny ze Sta­nów Zjed­no­czo­nych i prak­ty­ko­wa­ny w niek­tó­rych kra­jach, po­le­ga­ją­cy na prze­bie­ra­niu się za zjawy, duchy itp., stra­sze­niu, de­ko­ro­wa­niu domów, ulic, pa­le­niu lam­pio­nów w wy­drą­żo­nych dy­niach oraz cho­dze­niu po do­mach z proś­bą o cu­kier­ki lub inny po­da­ru­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zwy­czaj prze­bie­ra­nia się za duchy, cza­row­ni­ce, upio­ry, wam­pi­ry itp. w Hal­lo­we­en (31 paź­dzier­ni­ka)

Wiktionary

Hal­lo­we­en – zwy­czaj zwią­za­ny z ma­ska­ra­dą, ob­cho­dzo­ny w licz­nych kra­jach 31 paź­dzier­ni­ka wie­czo­rem. Od­nie­sie­nia do Hal­lo­we­en są wi­docz­ne w kul­tu­rze po­pu­lar­nej, głów­nie ame­ry­kań­skiej.

Hal­lo­we­en jest ob­cho­dzo­ny naj­hucz­niej w kra­jach an­glo­sa­skich, ta­kich jak Stany Zjed­no­czo­ne, Ka­na­da, Ir­lan­dia, Au­stra­lia i Wiel­ka Bry­ta­nia. Mimo że dzień nie jest świę­tem urzę­do­wym, cie­szy się naj­więk­szą po­pu­lar­no­ścią po świę­tach Bo­że­go Na­ro­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci w przedsz­ko­lu na Mo­ko­to­wie urzą­dzi­ły sobie hal­lo­we­en – prze­bra­ły się za duchy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halloween n.

 przym. halloweenowy

 przysł. halloweenowo

Wiktionary


halloweenowy

→ Hal­lo­we­en [czy­taj: ha­lo­łi­no­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Hal­lo­we­en, do­ty­czą­cy Hal­lo­we­en, od­by­wa­ją­cy się w Hal­lo­we­en

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Książ­ka dla tych, któ­rzy lubią się bać. Dobra do czy­ta­nia w li­sto­pa­do­we wie­czo­ry, a zwła­szcza w ten pier­wszy – hal­lo­we­e­no­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxɛlɔwʲĩˈnɔvɨ, AS: χelou̯ʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halloween n., halloween n.

 przysł. halloweenowo

Wiktionary


hallstatt

Hall­statt – gmina tar­go­wa w Au­strii, w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Gmun­den. Leży na po­łud­nio­wo-za­chod­nim brze­gu je­zio­ra Hallstätter See, po­mię­dzy jego taflą a stro­my­mi zbo­cza­mi ma­sy­wu Dach­ste­i­nu. W kwiet­niu 2025 roku gminę za­miesz­ki­wa­ło 760 osób.

Wikipedia


halluks

kost­na na­rośl na sto­pie; ha­luks, hal­lux


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. de­for­ma­cja stopy po­le­ga­ją­ca na bocz­nym od­chy­le­niu du­że­go palca (pa­lu­cha) w stro­nę po­zo­sta­łych pal­ców, czę­sto z uwy­pu­kle­niem stawu śród­stop­no-pa­licz­ko­we­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paluch koślawy, war. haluks

Wiktionary


hallux

1. naj­więk­szy palec stopy; pa­luch
2. kost­na na­rośl na sto­pie; ha­luks, hal­luks


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hal­lux – ła­ciń­ska nazwa naj­więk­sze­go palca stopy (pa­lu­cha)
  • hal­lux (wła­ści­wie hal­lux val­gus) lub ha­luks, ha­luk­sy – po­tocz­na nazwa pa­lu­cha ko­śla­we­go

Wikipedia


hallówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. go­dzi­na kar­cia­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I tak na­u­czy­ciel­ski etat w Pol­sce to 40 go­dzin w ty­god­niu, ale tylko 18 to tzw. pen­sum, czyli praca na lek­cjach, i to do niego do­rzu­co­no „hal­lów­ki”.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karcianka, godzina karciana

Wiktionary


halma

gra dla 2 lub 4 osób roz­gry­wa­na na 256 po­lach na spe­cjal­nej ta­bli­cy o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gra plan­szo­wy­an­szo­wa dla dwu lub czte­rech osób roz­gry­wa­na na 256 po­lach

 (1.2) plan­sza i inne rek­wi­zy­ty do halmy (1.1)

Wiktionary

Halma (z grec­kie­go "άλμα" – "skok") – gra plan­szo­wa wy­my­ślo­na w 1883 lub 1884 roku przez Ame­ry­ka­ni­na Ge­or­ge'a Ho­war­da Monk­sa. Roz­gry­wa­na jest na kwa­dra­to­wej sza­chow­ni­cy zło­żo­nej z 256 pól (16x16). W grze mogą uczest­ni­czyć 2 lub 4 osoby. Za­da­niem jest prze­pro­wa­dze­nie wszyst­kich pion­ków (znaj­du­ją­cych się na po­cząt­ku par­tii w przy­dzie­lo­nym da­ne­mu za­wod­ni­ko­wi rogu) do prze­ciw­le­głe­go na­roż­ni­ka. Zwy­cięz­cą zo­sta­je gracz, który osią­gnie ten cel jako pier­wszy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxalma, AS: χalma

Wiktionary


halmować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Wołyń, Bu­ko­wi­na. ha­mo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] gdy już wsied­li, na­ka­zał woź­ni­cy Se­me­no­wi, by z góry hal­mo­wał, a miał oko na siwą, gdyż jest na oź­re­bie­niu — prze­że­gnał brykę krzy­żem św. i krzy­knął »ru­szaj!«

 (1.1) gw. Bu­ko­wi­na Z góry jadź, z góry jadź, na do­lin­ce hal­muj,
nie idź do dzi­wecz­ki, pyr­wij se jom namów.
Jo z góry po­ja­dem, hal­mo­wać nie ben­dem,
do dzi­wecz­ki pój­dem, na­mo­wiać nie ben­dem
.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. hamować.; war. gw. Bukowina chalmować

Wiktionary


halmyroliza

roz­kład che­micz­ny skał znaj­du­ją­cych się na dnie morza, spo­wo­do­wa­ny dzia­ła­niem sło­nej wody


SJP.pl

Hal­my­ro­li­za to pod­mor­skie wie­trze­nie spo­wo­do­wa­ne dzia­ła­niem sło­nej wody i związ­ków che­micz­nych po­cho­dzą­cych z roz­kła­da­ją­cych się szcząt­ków or­ga­nicz­nych (gł. dwut­le­nek węgla, siar­ko­wo­dór, amo­niak).

Wsku­tek hal­my­ro­li­zy do­cho­dzi do che­micz­ne­go roz­kła­du mi­ne­ra­łów wolno za­kry­wa­nych przez nowe osady.

Wikipedia


halniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hal­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halniak m.

Wiktionary


halniak

silny i po­ry­wi­sty wiatr wie­ją­cy w Kar­pa­tach i Su­de­tach; wiatr halny, halny (jako rze­czow­nik)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. geogr. wiatr typu fe­no­we­go, wie­ją­cy w Kar­pa­tach i Su­de­tach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­rem za­czął dąć hal­niak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hala ż., halny m.

:: zdrobn. halniaczek m.

 przym. halny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatr halny, halny

Wiktionary


halny

ro­dzaj wia­tru gór­skie­go wie­ją­ce­go w Ta­trach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ha­la­mi, do­ty­czą­cy hal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) me­te­o­rol. geogr. wiatr typu fe­no­we­go, wie­ją­cy w Kar­pa­tach i Su­de­tach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Halny – typ wia­tru
  • Halny – pol­ski szy­bo­wiec SZD-40
  • „Halny” – pse­u­do­nim Jó­ze­fa Kurka, żoł­nie­rza AK
  • „Halny” – pse­u­do­nim Fran­cisz­ka Nie­po­kól­czyc­kie­go, żoł­nie­rza AK
  • „Halny” – pse­u­do­nim Zdzi­sła­wa Rach­ta­na, żoł­nie­rza AK
  • Halny – pol­ski film do­ku­men­tal­ny
  • Halny – Aka­de­mic­ki Klub Gór­ski
  • Halny – nazwa pro­jek­tu elek­trycz­ne­go ze­spo­łu trak­cyj­ne­go typu 14WE pro­du­ko­wa­ne­go przez Newag
  • „Halny” – pol­ski kuter ra­tow­ni­czy typu R-17 (1973-1997)
  • Pło­chacz halny – ga­tu­nek ptaka
  • Ja­skier halny – ro­śli­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych
  • Halny Potok – potok w sło­wac­kich Ta­trach

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Wie­czo­rem zer­wał się halny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hala ż., halniak m., Podhale n.

 przym. podhalański, podhalski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wiatr halny, halniak

Wiktionary


halo

1. wy­krzy­knik sto­so­wa­ny do przy­wo­ła­nia lub zwró­ce­nia uwagi, czę­sto uży­wa­ny w roz­mo­wach te­le­fo­nicz­nych;
2. zja­wi­sko op­tycz­ne w po­sta­ci pier­ście­ni wokół Słoń­ca lub Księ­ży­ca;
3. na fo­to­gra­fii: ob­wód­ka wokół jas­nych przed­mio­tów;
4. wiel­kie halo - coś bła­he­go, czemu na­da­je się duży roz­głos


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wy­ra­że­nie uży­wa­ne przy od­bie­ra­niu te­le­fo­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) zja­wi­sko op­tycz­ne, świet­li­sta otocz­ka wi­docz­na wokół tar­czy sło­necz­nej lub księ­ży­co­wej;

 (2.2) przen. za­mie­sza­nie wokół cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • halo – zja­wi­ska op­tycz­ne zwią­za­ne z krysz­ta­ła­mi lodu w at­mos­fe­rze
  • halo ga­lak­tycz­ne – zja­wi­sko astro­no­micz­ne
  • apa­rat halo – urzą­dze­nie uży­wa­ne w or­to­pe­dii
  • efekt halo w psy­cho­lo­gii
  • Halo – seria gier kom­pu­te­ro­wych
  • „Halo” – sin­gel De­pe­che Mode
  • „Halo” – sin­gel Beyoncé Know­les
  • „Halo” – sin­gel Ma­chi­ne Head
  • Halo – szó­sty sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Da­wi­da Pod­sia­dły
  • Halo – sin­gel au­striac­kie­go DJ-a Lu­mi­xa oraz Pii Marii
  • The Black Halo – album stu­dyj­ny ze­spo­łu Ka­me­lot
  • HALO/HAHO – skrót uży­wa­ny w woj­sko­wo­ści

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Halo. / — Ha­lin­ka? / — Nie! / — A to prze­pra­szam, po­mył­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxalɔ, AS: χalo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tak, słucham? halo, słucham? Słucham?

Wiktionary


halo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) biol. geogr. pier­wszy ele­ment słów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy zwią­zek dru­gie­go czło­nu z solą, chlor­kiem sodu

 (1.2) chem. pier­wszy ele­ment słów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy zwią­zek dru­gie­go czło­nu z ha­lo­ge­nem (flu­o­row­cem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) halo- + -fit → ha­lo­fit

 (1.2) halo- + -pe­ry­dol → ha­lo­pe­ry­dol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halit m., halon m., halogen m.

Wiktionary


halochemia

dział che­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem sub­stan­cji za­wie­ra­ją­cych sól (chlo­rek sodu)


SJP.pl


halofil

or­ga­nizm, znaj­du­ją­cy naj­lep­sze wa­run­ki roz­wo­ju w wo­dach lub na gle­bach sło­na­wych


SJP.pl

Ha­lo­fi­le (z gr. "sło­no­lu­by") – ter­min sto­so­wa­ny na okre­śle­nie or­ga­niz­mów, któ­rych na­tu­ral­nym śro­do­wi­skiem są wody i gleby sło­na­we, to­le­ru­ją­cych wy­so­kie stę­że­nia soli, zwła­szcza NaCl (po­wy­żej 10%).

Przed­sta­wi­cie­la­mi ha­lo­fi­li wy­stę­pu­ją­cych w Pol­sce są np.:

W Pol­sce ha­lo­fi­le spot­kać można m.in. w re­zer­wa­cie przy­ro­dy Ow­cza­ry koło Buska-Zdro­ju i w re­zer­wa­cie przy­ro­dy Cie­cho­ci­nek.

Wikipedia


halofit

ro­śli­na przy­sto­so­wa­na do życia na sil­nie za­so­lo­nym po­dło­żu; sło­no­ro­śle, sło­no­rośl, ro­śli­na sol­ni­sko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. ro­śli­na sło­no­lub­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słonorośl, słonorośle

Wiktionary


halofitowy

przy­sto­so­wa­ny do życia w za­so­lo­nym śro­do­wi­sku


SJP.pl


halogen

każdy pier­wia­stek z XVII grupy ukła­du okre­so­we­go; flu­o­ro­wiec


SJP.pl


halogenek

sól kwasu flu­o­ro-, chlo­ro-, bromo- lub jo­do­wo­dro­we­go


SJP.pl


halogenki

sól kwasu flu­o­ro-, chlo­ro-, bromo- lub jo­do­wo­dro­we­go


SJP.pl

Ha­lo­gen­ki – związ­ki che­micz­ne pier­wiast­ków 17 grupy ukła­du okre­so­we­go (daw­niej grupy VIIA).

W che­mii nie­or­ga­nicz­nej jest to ogól­ne okre­śle­nie soli kwa­sów ha­lo­ge­no­wo­do­ro­wych: flu­or­ków, chlor­ków, brom­ków i jod­ków. W fo­to­gra­fii świa­tło­czu­łe krysz­tał­ki ha­lo­gen­ków two­rzą skład więk­szo­ści emul­sji fo­to­gra­ficz­nych.

Wikipedia


halogenkowy

przy­miot­nik od: ha­lo­ge­nek


SJP.pl


halogenokompleks

kom­pleks, w któ­rym li­gan­da­mi są jony flu­o­row­ców


SJP.pl


halogenowodór

zwią­zek wo­do­ru z flu­o­rem, chlo­rem, bro­mem lub jodem o wła­ści­wo­ściach kwasu


SJP.pl


halogenowy

przy­miot­nik od: ha­lo­gen


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ha­lo­ge­nem, do­ty­czą­cy ha­lo­ge­nu; za­wie­ra­ją­cy ha­lo­ge­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halogen mrz.

Wiktionary


halogeny

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca VII grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: fluor, chlor, brom, jod, astat; flu­o­row­ce


SJP.pl


haloid

1. zwią­zek che­micz­ny, sól kwasu bezt­le­no­we­go ha­lo­ge­nu;
2. daw­niej: ha­lo­gen, chlo­ro­wiec


SJP.pl


haloidek

zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ły z po­łą­cze­nia ha­lo­ge­nów z in­ny­mi pier­wiast­ka­mi; ha­lo­ge­nek


SJP.pl


haloizyt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian glinu; gla­ge­ryt


SJP.pl

Ha­lo­i­zyt (hal­lo­i­zyt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy mi­ne­ra­łów ila­stych (grupa ka­o­li­ni­tu). Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska bel­gij­skie­go ge­o­lo­ga Oma­liu­sa d'Hal­lo­ya (1783-1875).

Wikipedia


haloklina

war­stwa wody w morzu lub oce­a­nie, w któ­rej na­stę­pu­je gwał­tow­ny wzrost za­so­le­nia


SJP.pl

Ha­lo­kli­na – war­stwa przej­ścio­wa wód w morzu lub oce­a­nie po­mię­dzy wo­da­mi mniej sło­ny­mi nad nią i bar­dziej sło­ny­mi pod nią. Cha­rak­te­ry­zu­je się dużym pio­no­wym gra­dien­tem za­so­le­nia.

W Morzu Bał­tyc­kim ha­lo­kli­na z pio­no­wym gra­dien­tem za­so­le­nia sięga war­to­ści około 0,5 PSU/m po­ło­żo­na jest na głę­bo­ko­ściach od 50 do 70 m.

Wikipedia


halometria

pro­ces oceny ja­ko­ści rozt­wo­rów soli sto­so­wa­nych w hand­lu


SJP.pl


halon

zwią­zek ha­lo­ge­nu, me­ta­nu i etanu, o czą­stecz­kach, w któ­rych wszyst­kie atomy wo­do­ru są za­stą­pio­ne ato­ma­mi flu­o­ru, bromu i chlo­ru


SJP.pl


halonowy

1. przy­miot­nik od: halon
2. ga­śni­ca ha­lo­no­wa - ga­śni­ca wy­peł­nio­na ha­lo­nem


SJP.pl


halony

zwią­zek ha­lo­ge­nu, me­ta­nu i etanu, o czą­stecz­kach, w któ­rych wszyst­kie atomy wo­do­ru są za­stą­pio­ne ato­ma­mi flu­o­ru, bromu i chlo­ru


SJP.pl

Halon – nazwa hand­lo­wa związ­ków bromo-, flu­o­ro- i chlo­ro­po­chod­nych wę­glo­wo­do­rów (np. Halon 1211 – bro­moch­lo­ro­di­flu­o­ro­me­tan – CF2ClBr, Halon 1301 – bro­mo­tri­flu­o­ro­me­tan – CBrF3), sto­so­wa­nych daw­niej jako środ­ki ga­śni­cze.

Dzia­ła­nie ga­śni­cze ha­lo­nów, po­le­ga­ją­ce na przer­wa­niu re­ak­cji spa­la­nia w wy­ni­ku de­zak­ty­wa­cji wol­nych rod­ni­ków w pło­mie­niu, odz­na­cza się bar­dzo wy­so­ką sku­tecz­no­ścią.

Wikipedia


haloperidol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek prze­ciwp­sy­cho­tycz­ny; ha­lo­pe­ry­dol


SJP.pl


haloperydol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek prze­ciwp­sy­cho­tycz­ny

Wiktionary

Ha­lo­pe­ry­dol, ha­lo­pe­ri­dol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy w swej czą­stecz­ce resz­ty "p"-flu­o­ro- i "p"-chlo­ro­fe­ny­lo­we oraz szkie­let pi­pe­ry­dy­ny. Jest to pier­wsza użyta kli­nicz­nie po­chod­na. Sto­so­wa­ny jako lek prze­ciwp­sy­cho­tycz­ny. Zo­stał otrzy­ma­ny w 1958 roku przez z bel­gij­skiej firmy i wkrót­ce, po ba­da­niach na zwie­rzę­tach, wpro­wa­dzo­ny do badań kli­nicz­nych.

Wikipedia


halotan

śro­dek na­le­żą­cy do grupy fre­o­nów, słu­żą­cy do wziew­ne­go znie­czu­le­nia ogól­ne­go


SJP.pl

Ha­lo­tan ( ha­lot­ha­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, flu­o­row­co­wa po­chod­na etanu. Ma silne dzia­ła­nie ane­ste­tycz­ne. Jest sto­so­wa­ny we wziew­nym znie­czu­le­niu ogól­nym, sa­mo­dziel­nie lub w po­łą­cze­niu z in­ny­mi ane­ste­ty­ka­mi. W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej jest to nie­pal­na, be­zbarw­na ciecz o tem­pe­ra­tu­rze wrze­nia ok. 50 °C.

Wikipedia


halotron

ele­ment pół­prze­wod­ni­ko­wy, któ­re­go za­sa­da dzia­ła­nia opie­ra się na zja­wi­sku Halla; czuj­nik Halla; hal­lo­tron


SJP.pl


halotronowy

przy­miot­nik od: ha­lo­tron; hal­lo­tro­no­wy


SJP.pl


halotrychit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny siar­czan że­la­za i glinu


SJP.pl


halowaks

ma­te­riał izo­la­cyj­ny żół­ta­wej barwy, przy­po­mi­na­ją­cy wosk; uży­wa­ny do prze­sy­ca­nia pa­pie­ru do kon­den­sa­to­rów


SJP.pl


halowy

1. ma­ją­cy miej­sce w roz­le­głym bu­dyn­ku spor­to­wym;
2. uczest­ni­czą­cy w za­wo­dach od­by­wa­ją­cych się w takim bu­dyn­ku;
3. przez­na­czo­ny do gry w takim bu­dyn­ku;
4. ma­ją­cy nawy jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści, np. ko­ściół ha­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z halą, do­ty­czą­cy hali

 (1.2) sport. taki, który jest roz­gry­wa­ny w hali spor­to­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hala ż.

Wiktionary


haloze

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion Sło­we­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ha­lo­ze świ­nie są fak­tycz­ny­mi to­wa­rzy­sza­mi stołu swych wła­ści­cie­li. Wro­dzo­na in­te­li­gen­cja, jaką przy­pi­su­je się świni, jest ko­lej­nym czyn­ni­kiem sta­wia­ją­cym ją bli­sko ludzi.

Wiktionary


hals

1. lina utrzy­mu­ją­ca na wła­ści­wym miej­scu dolny róg żagla; hals­li­na
2. po­ło­że­nie pły­ną­ce­go stat­ku ża­glo­we­go w sto­sun­ku do wia­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. po­ło­że­nie ża­glow­ca wzglę­dem wia­tru – prawy hals gdy wiatr wieje z pra­wej burty, lewy gdy z lewej;

 (1.2) żegl. od­ci­nek drogi od zwro­tu do zwro­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hals – ter­min że­glar­ski
  • Frans Hals – ma­larz ho­len­der­ski
  • Hals – gmina w Ho­lan­dii
  • Hals – mia­sto w Danii i była gmina w Danii
  • Hals – wieś w Nor­we­gii, w okrę­gu Sogn og Fjor­da­ne, w gmi­nie Vågsøy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xals, AS: χals

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halsowanie n.

 czas. halsować

Wiktionary


halski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alina Hal­ska (1902–1942) – pol­ska ak­tor­ka
  • Bar­ba­ra Hal­ska (1935–2020) – pol­ska pia­nist­ka
  • Bła­żej Hal­ski (ok. 1978–2021) – pol­ski gi­ta­rzy­sta
  • Cze­sław Hal­ski (1908–2001) –pol­ski poeta, pi­sarz, spi­ker ra­dio­wy, kry­tyk mu­zycz­ny, kom­po­zy­tor i bio­graf
  • Eu­ge­niusz Hal­ski (1893–1940) – pol­ski praw­nik i woj­sko­wy, sę­dzia
  • Karol Hal­ski (1902–1983) – pol­ski pe­da­gog, po­lo­ni­sta i hi­sto­ryk
  • Ste­fan Hal­ski (1893–1940) – pol­ski woj­sko­wy
  • To­masz Hal­ski (ur. 1964) – pol­ski fiz­jo­te­ra­pe­u­ta
  • Win­cen­ty Hal­ska (1885–1965) – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy i emi­gra­cyj­ny
  • Ol­gierd Hal­ski – fik­cyj­na po­stać z se­ria­lu sen­sa­cyj­ne­go Ek­stra­dy­cja
  • Hal­ski na tro­pie – pol­ski se­rial kry­mi­nal­no-sen­sa­cyj­ny
  • W. Hal­ski Ma­ga­zyn Wy­ro­bów Że­laz­nych w Kra­ko­wie – nie­ist­nie­ją­cy już sklep w Kra­ko­wie spe­cja­li­zu­ją­cy się w sprze­da­ży wy­ro­bów że­laz­nych

Wikipedia


halslina

lina utrzy­mu­ją­ca na wła­ści­wym miej­scu dolny róg żagla; hals


SJP.pl


halsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. że­glo­wa­nie zmien­nym kur­sem pod wiatr;

Wiktionary

Hal­so­wa­nie, od niem. "hal­sen" – robić zwrot przez rufę (sic!) – me­to­da po­ru­sza­nia się jed­nost­ką pły­wa­ją­cą o na­pę­dzie ża­glo­wym w ogól­nie po­ję­tym kie­run­ku, z któ­re­go wieje wiatr. Po­nie­waż nie ma moż­li­wo­ści, aby że­glo­wać wprost na wiatr, sto­su­je się ma­newr zwany hal­so­wa­niem. Po­le­ga on na pły­nię­ciu za­ko­sa­mi – raz lewym, a raz pra­wym hal­sem, wy­ko­nu­jąc wie­lo­krot­ne zwro­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hals m.

 czas. halsować ndk.

 przym. halsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lawirowanie

Wiktionary


halsować

1. pro­wa­dzić sta­tek ża­glo­wy zmien­nym kur­sem pod wiatr; la­wi­ro­wać
2. wy­po­czy­wać, pły­wa­jąc na ża­glów­ce


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żegl. wy­ko­ny­wać zwro­ty stat­kiem ża­glo­wym, pły­nąc pod wiatr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hal­su­jąc mię­dzy wy­spa­mi Cy­klad łatwo roz­szy­fro­wać ta­jem­ni­cę Ody­se­u­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xalˈsɔvat͡ɕ, AS: χalsovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hals m., halsowanie n.

 przym. halsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lawirować

Wiktionary


halsowy

przy­miot­nik od: hals


SJP.pl


halszka

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrob­nie­nie od Elż­bie­ta;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Halsz­ka – imię żeń­skie, pow­sta­łe jako zdrob­nie­nie po­cho­dzą­ce­go z ję­zy­ka he­braj­skie­go imie­nia Elż­bie­ta, po­cho­dzą­ce bar­dziej bez­poś­red­nio od daw­nej formy "Halż­bie­ta" (przez: "Halż­ka").

Halsz­ka imie­ni­ny ob­cho­dzi razem z Elż­bie­tą. Niek­tó­re źró­dła po­da­ją datę 2 marca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxalʃka, AS: χalška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Elżbieta ż., Halżbieta ż.

 przym. elżbietański, Elżbietowy, Halszkowy

Wiktionary


halsztacki

przy­miot­nik od: Hall­statt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Hall­statt

 (1.2) ar­che­ol. zwią­za­ny z okre­sem halsz­tac­kim (lub kul­tu­rą halsz­tac­ką);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hallstatt mrz.

Wiktionary


halsztuch

pier­wow­zór kra­wa­ta, chust­ka na szyję, no­szo­na przez męż­czyzn w dru­giej po­ło­wie XVIII i w XIX wieku; halsz­tuk


SJP.pl


halsztuk

pier­wow­zór kra­wa­ta, chust­ka na szyję, no­szo­na przez męż­czyzn w dru­giej po­ło­wie XVIII i w XIX wieku; halsz­tuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trój­kąt­na chu­sta wią­za­na na szyi przez męż­czyzn w XVIII i XIX wieku, no­szo­na jako ozdo­ba, część mun­du­ru lub jako sza­lik;

Wiktionary

Halsz­tuk (daw. halsz­tuch od niem. "Hal­stuch") – wy­par­ta przez kra­wat trój­kąt­na (we­dług in­ne­go źró­dła pro­sto­kąt­na lub kwa­dra­to­wa) chu­sta no­szo­na na szyi przez męż­czyzn w XVIII i XIX wieku; biała lub ko­lo­ro­wa, czę­sto haf­to­wa­na.

Halsz­tuk po­ja­wił się we Fran­cji w 1660 roku jako ele­ment woj­sko­we­go ubio­ru, w 1670 roku prze­szedł do mody cy­wil­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxalʃtuk, AS: χalštuk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halsztuch m.

 przym. halsztukowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halsztuch

Wiktionary


halsówka

pro­wa­dze­nie stat­ku ża­glo­we­go zmien­nym kur­sem pod wiatr; hal­so­wa­nie


SJP.pl


halter

1. cię­ża­rek trzy­ma­ny w dło­niach, uży­wa­ny w sko­kach w dal z miej­sca do zwięk­sze­nia siły wy­bi­cia;
2. ro­dzaj uprzę­ży za­kła­da­nej na głowę zwie­rzę­cia, zwła­szcza konia


SJP.pl


haltować

po­tocz­nie: za­trzy­my­wać


SJP.pl


halucygen

ro­ślin­ny lub syn­te­tycz­ny śro­dek, który wy­wo­łu­je ha­lu­cy­na­cje; ha­lu­cy­no­gen, ha­lu­cy­no­gent (rzad­ko)


SJP.pl


halucynacja

złud­ne wra­że­nie po­le­ga­ją­ce na od­czu­wa­niu re­al­nych doz­nań zmy­sło­wych do­ty­czą­cych cze­goś nie­ist­nie­ją­ce­go w rze­czy­wi­sto­ści; przy­wi­dze­nie, omam


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. od­bie­ra­ne zmy­sła­mi wra­że­nie cze­goś, co nie ist­nie­je, z prze­ko­na­niem, że jest rze­czy­wi­ste;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po zje­dze­niu pew­nych ga­tun­ków grzy­bów mogą po­ja­wić się ha­lu­cy­na­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxalut͡sɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: χalucỹnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halunek m.

 przym. halucynacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majaczenie, majak, mara, omam, przywidzenie, widzenie, wizja, zwid

Wiktionary


halucynacyjny

przy­miot­nik od: ha­lu­cy­na­cja (np. przy­wi­dze­nia ha­lu­cy­na­cyj­ne, seans ha­lu­cy­na­cyj­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ha­lu­cy­na­cja­mi, do­ty­czą­cy ha­lu­cy­na­cji; bę­dą­cy ha­lu­cy­na­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halunek mzw., halucynacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omamowy

Wiktionary


halucynatyk

osoba cier­pią­ca na ha­lu­cy­na­cje


SJP.pl


halucynek

po­tocz­nie: grzyb ha­lu­cy­no­gen­ny; ma­gicz­ny grzy­bek


SJP.pl


halucynogen

ro­ślin­ny lub syn­te­tycz­ny śro­dek, który wy­wo­łu­je ha­lu­cy­na­cje; ha­lu­cy­gen, ha­lu­cy­no­gent (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. sub­stan­cja wy­wo­łu­ją­ca ha­lu­cy­na­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trans za­pa­da­ły osoby po za­ży­ciu sil­ne­go nar­ko­ty­ku, prze­waż­nie ha­lu­cy­no­ge­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. halucynogeniczny, halucynogenny

 przysł. halucynogennie

Wiktionary


halucynogeniczny

przy­miot­nik

 (1.1) farm. wy­wo­łu­ją­cy ha­lu­cy­na­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halucynogen mrz.

 przym. halucynogenny

 przysł. halucynogennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halucynogenny

Wiktionary


halucynogennie

przy­słó­wek

 (1.1) po­wo­du­jąc ha­lu­cy­na­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sub­stan­cja ta dzia­ła sil­nie ha­lu­cy­no­gen­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halucynogen mrz.

 przym. halucynogeniczny, halucynogenny

Wiktionary


halucynogenny

taki, który wy­wo­łu­je ha­lu­cy­na­cje (np. śro­dek ha­lu­cy­no­gen­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) farm. wy­wo­łu­ją­cy ha­lu­cy­na­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­ja­wa­mi tok­sy­dro­mu ha­lu­cy­no­gen­ne­go są m.in. oczo­pląs i dys­fo­ria.

 (1.1) Kto spo­rzą­dził pier­wszy ra­port do­ty­czą­cy ha­lu­cy­no­gen­nych wła­ści­wo­ści LSD?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halucynogen mrz.

 przym. halucynogeniczny

 przysł. halucynogennie

Wiktionary


halucynogent

ro­ślin­ny lub syn­te­tycz­ny śro­dek, który wy­wo­łu­je ha­lu­cy­na­cje; ha­lu­cy­no­gen, ha­lu­cy­gen


SJP.pl


halucynować

1. doś­wiad­czać ha­lu­cy­na­cji;
2. wy­o­bra­żać sobie coś


SJP.pl


halucynoza

upor­czy­we wy­stę­po­wa­nie ha­lu­cy­na­cji, zwła­szcza słu­cho­wych, trwa­ją­ce dłuż­szy czas, zwy­kle do kilku ty­god­ni, wy­wo­ła­ne naj­czę­ściej za­tru­ciem


SJP.pl

Ha­lu­cy­no­za – po­ję­cie sto­so­wa­ne w psy­chia­trii na okre­śle­nie stanu psy­chicz­ne­go lub za­bu­rze­nia, w któ­rym wy­stę­pu­ją omamy (ha­lu­cy­na­cje). We­dług róż­nych au­to­rów, ha­lu­cy­no­za może być sta­nem cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się cią­gły­mi ha­lu­cy­na­cja­mi, ze­spo­łem uro­je­nio­wym wy­wo­ła­nym przez ha­lu­cy­na­cje, ze­spo­łem ob­ja­wów cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się upor­czy­wy­mi ha­lu­cy­na­cja­mi.

Wikipedia


halukać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we,Prze­myśl. krzy­czeć na kogoś, gro­mić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ha­lu­kać się

 (2.1) gw-pl|Pod­ha­le. o świ­niach: spół­ko­wać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. holukać

Wiktionary


haluks

kost­na na­rośl na sto­pie; hal­luks, hal­lux


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. scho­rze­nie po­le­ga­ją­ce na two­rze­niu się bo­les­nej na­ro­śli w miej­scu, gdzie za­czy­na się duży palec stopy, zwy­kle także z od­chy­le­niem tego palca ku po­zo­sta­łym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hanka całe życie no­si­ła szpil­ki, a teraz pła­cze, bo ma ha­luk­sy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halluks, paluch koślawy

Wiktionary


halunek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. grzy­bek ha­lu­cy­no­gen­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­lem sobie kwiat­ka w bie­drze i wy­rósł mi ha­lu­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halucynacja ż., halucynant m., halucynoza ż.

 przym. halucynacyjny

Wiktionary


halurgia

dzie­dzi­na obej­mu­ją­ca za­gad­nie­nia zwią­za­ne z wy­stę­po­wa­niem, prze­rób­ką i ek­splo­a­ta­cją soli; sol­nict­wo


SJP.pl


halurgiczny

→ ha­lur­gia


SJP.pl

Patrz:

halurgia

halusia

zdrob­nie­nie od: Ha­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


halusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ha­lu­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


haluszki

klu­ski z su­ro­wych ziem­nia­ków i mąki, danie re­gio­nal­ne wielu kuch­ni wschod­nio­e­u­ro­pej­skich


SJP.pl


halwisz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. ślaz

Wiktionary


halymba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Ha­lem­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (gwara.) Aga zrych­to­wa­ła srogi bigel na Ha­lym­bie. → Agniesz­ka zor­ga­ni­zo­wa­ła sporą po­tań­ców­kę w Ha­lem­bie.

Wiktionary


halówka

(słowo uży­wa­ne zwy­kle w licz­bie mno­giej) but przez­na­czo­ny do ćwi­czeń, gry na sali gim­na­stycz­nej, po­dob­ny do pił­kar­skich kor­ków, ale ma­ją­cy pła­ską po­desz­wę


SJP.pl

Ha­lów­ka ( Галёўка, "Ha­lo­u­ka"; Галёвка, "Ga­low­ka") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ma­ło­ryc­kim, w siel­so­wie­cie Oł­tusz.

Wikipedia


ham

wy­krzy­knie­nie na­śla­du­ją­ce gwał­tow­ne i ła­ko­me po­chwy­ce­nie cze­goś usta­mi; chap


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca szczek psa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ham – dziel­ni­ca Lon­dy­nu
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie Devon, w dy­stryk­cie East Devon
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie Devon, w Ply­mo­uth
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re, w dy­stryk­cie Chel­ten­ham
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re, w dy­stryk­cie Stro­ud
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie Kent, w dy­stryk­cie Dover
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set, w dy­stryk­cie So­mer­set West and Ta­un­ton, w civil pa­rish Cre­ech St Mi­cha­el
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set, w dy­stryk­cie Men­dip
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set, w dy­stryk­cie South So­mer­set
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set, w dy­stryk­cie So­mer­set West and Ta­un­ton, w civil pa­rish West Buc­kland
  • Ham – miej­sco­wość w hrab­stwie Wilts­hi­re
  • Ham – gmina w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Lim­bur­gia, w okrę­gu Has­selt

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xãm, AS: χãm

Wiktionary


hama

mia­sto w Syrii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­niej Syrii;

Wiktionary

Hama ( ‏حماة‎, ‏חֲמָת‎) – mia­sto w za­chod­niej Syrii, w oazie nad Oron­te­sem, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny mu­ha­fa­zy Hama, czwar­te pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Mia­sto sły­nie z norii, 17 sta­ro­żyt­nych kół na­wad­nia­ją­cych, wy­bu­do­wa­nych przy uży­ciu drew­na, bez za­sto­so­wa­nia gwoź­dzi. Naj­star­sze norie w Hamie pow­sta­ły nawet w 1100 r. p.n.e. Są jedną z głów­nych atrak­cji tu­ry­stycz­nych mia­sta, słyną z wy­da­wa­nia cha­rak­te­ry­stycz­nych dźwię­ków pod­czas krę­ce­nia się i czer­pa­nia wody z ko­ry­ta Oron­te­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W od­po­wie­dzi na te dzia­ła­nia ter­ro­ry­ści zrzu­ca­ją po­ci­ski na Alep­po, Hamę oraz inne mia­sta.

Wiktionary


hamaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od hamak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamak m., hamakowanie n.

Wiktionary


hamada

pu­sty­nia ka­mie­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. pu­sty­nia ka­mie­ni­sta i / lub skal­na;

Wiktionary

Ha­ma­da ( ‏حمادة‎), pu­sty­nia ka­mie­ni­sta – jeden z trzech pod­sta­wo­wych typów pu­styń wy­róż­nia­nych ze wzglę­du na cha­rak­ter po­dło­ża. Jest to pu­sty­nia ska­li­sta, któ­rej po­wierzch­nię sta­no­wią nie­mal pła­skie i nagie skały, czę­sto po­kry­te pa­ty­ną że­la­zi­stą. Po­dło­że ge­o­lo­gicz­ne ma zwy­kle bu­do­wę pły­to­wą lub mo­no­kli­nal­ną.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xãˈmada, AS: χãmada

Wiktionary


hamadan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ira­nie;

Wiktionary

Ha­ma­dan (Ha­me­dan) – mia­sto w Ira­nie, po­ło­żo­ne 400 km na po­łud­nio­wy za­chód od Te­he­ra­nu, sto­li­ca pro­win­cji (osta­nu) o tej samej naz­wie. Licz­ba lud­no­ści 550 284 (2005).

Nieg­dyś w tym miej­scu znaj­do­wa­ło się mia­sto Ek­ba­ta­na – sto­li­ca pań­stwa Medów, a póź­niej let­nia re­zy­den­cja wład­ców Per­sji z dy­na­stii Ache­me­ni­dów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. hamadański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Ekbatana

Wiktionary


hamadański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­ma­da­nem, do­ty­czą­cy Ha­ma­da­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamadan mrz.

Wiktionary


hamadriada

w mi­to­lo­gii grec­kiej: nimfa, opie­kun­ka drze­wa


SJP.pl


hamak

pro­sto­kąt­na siat­ka ze sznur­ka albo mocna tka­ni­na, roz­pi­na­na po­mię­dzy dwoma słu­pa­mi lub drze­wa­mi, przez­na­czo­na do le­że­nia lub spa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dłuż­ny ma­te­riał za­wie­sza­ny mię­dzy dwoma drze­wa­mi lub słu­pa­mi, słu­żą­cy za łóżko;

Wiktionary

Hamak – ro­dzaj wi­szą­ce­go łóżka zro­bio­ne­go z ma­te­ria­łu lub sznur­ków, za­wie­szo­ne­go mię­dzy dwie­ma pod­po­ra­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem senny, po­ło­żę się na ha­ma­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãmak, AS: χãmak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. hamaczek m.

Wiktionary


hamakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­czas. od ha­ma­ko­wać

 (1.2) pot. le­że­nie, wy­le­gi­wa­nie się, urzą­dza­nie spa­nia w ha­ma­ku

 (1.3) przen. telew. umie­szcza­nie kiep­skie­go pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go po­mię­dzy dwoma pro­gra­ma­mi o dużej oglą­dal­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy­mu­so­we ha­ma­ko­wa­nie w ga­łę­ziach umi­li­ły chłop­com gim­na­stycz­ne po­pi­sy wie­wió­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamak m., hamaczek m.

 czas. hamakować ndk.

 przym. hamakowy

Wiktionary


hamakowy

→ hamak


SJP.pl

Patrz:

hamak

hamamatsu

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Ha­ma­mat­su (jap. 浜松市 Ha­ma­mat­su-shi) – mia­sto w Ja­po­nii, w pre­fek­tu­rze Shi­zu­o­ka, w środ­ko­wej czę­ści wyspy Hon­siu ("Honshū"), nad Oce­a­nem Spo­koj­nym.

Naj­więk­sze pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców w tej pre­fek­tu­rze. W lipcu 2005 mia­sto wchło­nę­ło 11 ota­cza­ją­cych je miast i mia­ste­czek i wy­prze­dzi­ło pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści Shi­zu­o­kę.

Wikipedia


hamamelis

ro­śli­na z ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych; ham­ma­me­lis, oczar


SJP.pl


haman

daw­niej:
1. wiel­kie, cięż­kie i niez­grab­ne stwo­rze­nie;
2. ol­brzym, pot­wór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. pejor. groź­ny ol­brzym, pot­wór

 (1.2) daw. wiel­kie, cięż­kie stwo­rze­nie (zwy­kle o kro­wie lub koniu)

Wiktionary

Haman, Aman – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, naj­wyż­szy urzęd­nik króla Per­sji, Achasz­we­ro­sza (Asa­we­ru­sa).

Król po­le­cił pod­da­nym od­da­wać po­kłon Ha­ma­no­wi. Jed­nak wbrew po­le­ce­niu króla Żyd Mar­do­che­usz nie od­da­wał po­kło­nu Ha­ma­no­wi, za co ten po­sta­no­wił zabić Mor­de­cha­ja (Mar­do­che­u­sza), a także in­nych Żydów w Per­sji. Kiedy kró­lo­wa Este­ra od­kry­ła jego plany przed kró­lem, Haman zo­stał po­wie­szo­ny na szu­bie­ni­cy, którą po­sta­wił dla Mar­do­che­u­sza. Po­ja­wia się w Księ­dze Este­ry 3-7.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z takim ha­ma­nem le­piej nie mieć do czy­nie­nia.

 (1.1) Ten stary haman prze­klę­ty! Ten… ten… już nie wiem, jak go naz­wać!

 (1.2) Taka krowa, taki haman, że i dru­giej nie w każ­dym dwo­rze by zna­lazł.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bestia; przest. ordynus; współcz. chamidło, prostak, prymityw

 (1.2) bydlę

Wiktionary


hamar

mia­sto w Nor­we­gii


SJP.pl

Hamar – nor­we­skie mia­sto i gmina le­żą­ca w re­gio­nie Inn­lan­det. Hamar jest 258. nor­we­ską gminą pod wzglę­dem po­wierzch­ni. Mia­sto leży nad naj­więk­szym je­zio­rem Nor­we­gii - Mjøsa.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Hamar.

Wikipedia


hamarski

→ Hamar (mia­sto w Nor­we­gii)


SJP.pl


hamartia

w sta­ro­żyt­nym te­a­trze: błąd, błęd­ne roz­poz­na­nie włas­nej sy­tu­a­cji przez bo­ha­te­ra tra­ge­dii, który fał­szy­wie oce­nia­jąc stan rze­czy, po­grą­ża się coraz bar­dziej i do­pro­wa­dza do ka­ta­stro­fy; wina tra­gicz­na


SJP.pl

Ha­mar­tia (gr. ἁμαρτία – wina, grzech, prze­wi­nie­nie), wina tra­gicz­na – w tra­ge­dii sta­ro­żyt­nej błęd­ne roz­poz­na­nie i fał­szy­wa ocena włas­nej sy­tu­a­cji przez bo­ha­te­ra. Bo­ha­ter, nieś­wia­do­my rze­czy­wi­ste­go zna­cze­nia oko­licz­no­ści, w ja­kich się zna­lazł, po­peł­nia czyny pro­wa­dzą­ce do dal­sze­go przy­pie­czę­to­wa­nia jego losu i osta­tecz­nie do ka­ta­stro­fy. Ka­te­go­rię ha­mar­tii okre­ślił Ary­sto­te­les w "Po­e­ty­ce" "na pod­sta­wie Króla Edypa" So­fo­kle­sa.

Wikipedia


hamas

is­lam­ska or­ga­ni­za­cja ter­ro­ry­stycz­na dzia­ła­ją­ca w Stre­fie Gazy


SJP.pl

Hamas (#PATRZ

, [], do­słow­nie z arab. „zapał, en­tuz­jazm”, ale też akro­nim ‏حركة المقاومة الاسلامية‎, trb. "Ha­ra­kat al-Mu­ka­wam­ma al-Is­la­mij­ja"), Mu­zuł­mań­ski Ruch Oporu – is­lam­ska sun­nic­ka i fun­da­men­ta­li­stycz­na or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­no-mi­li­tar­na wal­czą­ca o nie­pod­le­głość Pa­le­sty­ny, uz­na­wa­na przez pań­stwa za­chod­nie za ter­ro­ry­stycz­ną.

Wikipedia


hamasowiec

czło­nek Ha­ma­su, is­lam­skiej or­ga­ni­za­cji ter­ro­ry­stycz­nej dzia­ła­ją­ca w Stre­fie Gazy


SJP.pl


hamasowski

→ Hamas


SJP.pl

Patrz:

Hamas

hamburczyk

miesz­ka­niec Ham­bur­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ham­bur­ga; męż­czyz­na wy­wo­dzą­cy się z Ham­bur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamburger m.

:: fż. hamburka ż.

 przym. hamburski

Wiktionary


hamburg

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech;

 (1.2) geogr. adm. kraj związ­ko­wy Nie­miec

Wiktionary

Ham­burg (pełna nazwa: Freie und Han­se­stadt Ham­burg – Wolne i Han­ze­a­tyc­kie Mia­sto Ham­burg; Ham­mo­nia; dol­no­niem. Ham­borg, wym. []) – mia­sto w pół­noc­nych Niem­czech na pra­wach kraju związ­ko­we­go nie­da­le­ko uj­ścia Łaby do Morza Pół­noc­ne­go. Wolne mia­sto i za­ra­zem nie­miec­ki kraj związ­ko­wy o po­wierzch­ni 755 km², lud­ność ponad 1,9 mln – co czyni je dru­gim po Ber­li­nie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ham­burg jest dużym mia­stem por­to­wym po­ło­żo­nym na pół­no­cy Nie­miec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãmburk, AS: χãmburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamburczyk m., hamburka ż., hamburger m.

 przym. hamburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Wolne i Hanzeatyckie Miasto Hamburg

Wiktionary


hamburger

1. kot­let z nie­pe­klo­wa­ne­go, mie­lo­ne­go mięsa wo­ło­we­go z do­dat­kiem przy­praw;
2. bułka z takim kot­le­tem po­da­wa­na z róż­ny­mi do­dat­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. ka­nap­ka z kot­le­tem z mie­lo­nej wo­ło­wi­ny po­da­wa­na na cie­pło;

 (1.2) kulin. spoż. kot­let do ham­bur­ge­ra (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) po­gard. Ame­ry­ka­nin

Wiktionary

Ham­bur­ger – ty­po­we danie typu "fast food", ka­nap­ka (sand­wich) z kot­le­tem z mięsa wo­ło­we­go ("patty").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zja­dłem ham­bur­ge­ra i po­pi­łem colą.

 (1.2) Upie­kłem na gril­lu czte­ry ham­bur­ge­ry i pięć kieł­ba­sek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãmˈburɡɛr, AS: χãmburger

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamburg mrz., hamburczyk mos., hamburka ż.

 przym. hamburski, hamburgerowy

Wiktionary


hamburgerek

zdrob­nie­nie od: ham­bur­ger


SJP.pl


hamburgerownia

po­tocz­nie: bar, w któ­rym sprze­da­je się fast food


SJP.pl


hamburgerowy

→ ham­bur­ger


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ham­bur­ge­rem, do­ty­czą­cy ham­bur­ge­rów

Wiktionary

Patrz:

hamburger

Powiązane:

 rzecz. hamburger mrz.

Wiktionary


hamburgeryzacja

wy­pie­ra­nie tra­dy­cyj­nych po­traw kra­jo­wych przez fast foody


SJP.pl


hamburka

1. wio­sło­wa łódź spor­to­wa; ki­lów­ka;
2. gołąb ozdob­ny z ubar­wio­ną głową i ogo­nem;
3. krze­sło lub fotel z ele­men­ta­mi wzor­nict­wa grec­kie­go;
4. wy­god­ny, ocie­pla­ny but męski;
5. męska czap­ka że­glar­ska, wy­ko­na­na z mięk­kie­go ma­te­ria­łu z usz­tyw­nio­nym den­kiem i dasz­kiem;
6. bułka ham­bur­ge­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ham­bur­ga; ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ham­bur­ga

Wiktionary

Ham­bur­ka – nie­wiel­ki pła­sko­den­ny sta­tek, daw­niej drew­nia­ny, obec­nie z róż­nych ma­te­ria­łów, w tym z la­mi­na­tu, o cha­rak­te­ry­stycz­nym wy­dłu­żo­nym kształ­cie. Cechą szcze­gól­na tego typu łodzi są także szyny i pro­wad­ni­ce, na któ­rych za­mon­to­wa­ne jest ru­cho­me sio­dło wio­śla­rza. Ło­dzie te wy­ko­rzy­sty­wa­ne nieg­dyś w tran­spor­cie rzecz­nym i przy­brzeż­nym, w ry­bo­łów­stwie i w spor­tach wod­nych. Były po­wszech­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne m.in. w War­sza­wie w la­tach 20. i 30. XX wieku. Dłu­gość łodzi wy­no­si ok. 6m.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hamburger m.

:: fm. hamburczyk m.

 przym. hamburski

Wiktionary


hamburski

→ Ham­burg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ham­bur­giem

Wiktionary

Patrz:

Hamburg

Przykłady

 (1.1) To nor­mal­ne­mu czło­wie­ko­wi może się po pro­stu ko­ja­rzyć z przy­sło­wio­wym jaj­kiem lub szyn­ką ham­bur­ską, zna­czy się także czę­ścio­wo nieś­wie­żą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãmˈbursʲci, AS: χãmbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamburg m., hamburczyk mos., hamburka ż., hamburger mrz.

Wiktionary


hamelin

mia­sto w Niem­czech; Ha­meln


SJP.pl

Ha­me­lin – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Man­che.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 122 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 50 osób/km² (wśród 1815 gmin Dol­nej Nor­man­dii Ha­me­lin pla­su­je się na 764. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1074.).

Wikipedia


hameln

mia­sto w Niem­czech; Ha­me­lin


SJP.pl

Ha­meln – mia­sto w pół­noc­nych Niem­czech, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści kraju związ­ko­we­go Dolna Sak­so­nia nad rzeką We­ze­rą na Po­gó­rzu We­zer­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu Ha­meln-Pyr­mont.

Mia­sto znane jest na świe­cie za spra­wą braci Grimm i ich baśni Fle­ci­sta z Ha­meln opi­su­ją­cej wy­da­rze­nie, które ponoć na­praw­dę miało miej­sce w 1284 r., choć w rze­czy­wi­sto­ści prze­bie­gło ina­czej, niż opi­su­je to le­gen­da.

Wikipedia


hamer

daw­niej:
a) piec hut­ni­czy
b) huta że­la­za


SJP.pl

Hamer – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


hamera

daw­niej:
a) piec hut­ni­czy
b) huta że­la­za


SJP.pl


hamerla

naz­wi­sko


SJP.pl

Ha­mer­la – osada leśna w Ka­to­wi­cach, w dziel­ni­cy Murc­ki, w po­łud­nio­wej czę­ści Lasów Murc­kow­skich. Po­ło­żo­na jest ki­lo­metr od gra­ni­cy Ka­to­wic z Lę­dzi­na­mi.

Osadę za­ło­ży­ła ro­dzi­na Ha­mer­la (stąd jej nazwa). W la­tach 40. XX w. miesz­kań­cy wy­pro­wa­dzi­li się, po­zo­sta­wia­jąc teren w po­da­run­ku dla Nad­le­śnict­wa Ka­to­wi­ce.

Wikipedia


hamernia

dawny za­kład hut­ni­czy; kuź­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rzem. za­kład hut­ni­czy, huta że­laz­na, fa­bry­ka obrób­ki me­ta­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­mer­nia – warsz­tat ko­wal­ski z mło­ta­mi na­pę­dza­ny­mi me­cha­nicz­nie
  • Ha­mer­nia – dawny za­kład i ulica w Kra­ko­wie
  • Ha­mer­nia – sztucz­ny zbior­nik wodny na te­re­nie gminy Ra­dzie­jo­wi­ce
  • Ha­mer­nia – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów
  • Ha­mer­nia – część wsi Prąd­nik Korz­kiew­ski, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś
  • Ha­mer­nia – część wsi Na­wo­jo­wa, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Na­wo­jo­wa
  • Ha­mer­nia – część mia­sta Maków Pod­ha­lań­ski, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Maków Pod­ha­lań­ski
  • Ha­mer­nia – część mia­sta Przy­su­cha, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha
  • Ha­mer­nia – część wsi Cho­to­wa, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Czar­na
  • Ha­mer­nia – przy­sió­łek wsi Nowa Gro­bla, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Ole­szy­ce
  • Ha­mer­nia – część wsi Lgota-Nad­war­cie, w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Ha­mer­nia – ko­lo­nia w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Nie­men­czyn

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hamernictwo n., hamernik mos.

Wiktionary


hamernicki

→ ha­mer­nik


SJP.pl

Patrz:

hamernik

hamernictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. zawód ha­mer­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamernia ż.

Wiktionary


hamernik

gwa­ro­wo: ro­bot­nik ha­mer­ni; hut­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­bot­nik przy mło­tach w fa­bry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ustroń­skiej kuźni ha­mer­ni­cy lepi za­ro­bia­li niż insi chło­pi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamernia ż.

Wiktionary


hamerski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Ha­mer­ski – pol­ski le­karz we­te­ry­na­rii, praw­nik, pro­ku­ra­tor, wy­kła­dow­ca
  • Jan Ha­mer­ski
    • Jan Ha­mer­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz, mę­czen­nik
    • Jan Ha­mer­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Jerzy Ha­mer­ski – pol­ski pe­da­gog, twór­ca te­a­tru dzie­cię­ce­go Łe­je­ry
  • Karol Ha­mer­ski – pol­ski praw­nik
  • Oskar Ha­mer­ski – pol­ski aktor
  • Wik­tor Ha­mer­ski – pol­ski praw­nik
  • Zyg­munt Ha­mer­ski – pol­ski fo­to­graf
  • Irena Ha­mer­ska – pol­ska Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta

Wikipedia


hamf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. techn. ko­no­pie do uszczel­nia­nia

Wiktionary


hami

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Chi­nach, w Re­gio­nie Au­to­no­micz­nym Sin­ciang-Ujgur, w Kot­li­nie Hami;

Wiktionary

Hami, Kumul (chiń. upr. 哈密; pi­ny­in "Hāmì"; ujg. قۇمۇل; "Qumul") – mia­sto na pra­wach pre­fek­tu­ry w pół­noc­no-za­chod­nich Chi­nach, w re­gio­nie au­to­no­micz­nym Sin­ciang, w kot­li­nie Hami, przy linii ko­le­jo­wej z Lanz­hou do Urum­czi. Liczy ok. 570 tys. miesz­kań­ców. Ważny oś­ro­dek prze­my­słu wy­do­byw­cze­go; w przesz­ło­ści ważny punkt na jed­wab­nym szla­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxãmʲi, AS: χãmʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kumul

Wiktionary


hamid

arab­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hamid – wieś w Ira­nie, w osta­nie Azer­bej­dżan Za­chod­ni, w szah­re­sta­nie Mi­jan­do­ab. W 2006 roku li­czy­ła 803 miesz­kań­ców.

Wikipedia


hamilkar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­mil­kar – imię pu­nic­kie, no­si­li je m.in.:
  • Ha­mil­kar I (ur. ok. 510 p.n.e., zm. ok. 480 p.n.e.) – król Kar­ta­gi­ny
  • Ha­mil­kar – wódz kar­ta­giń­ski, zgi­nął w bit­wie pod Hi­me­rą
  • Ha­mil­kar – wódz kar­ta­giń­ski w bit­wie nad rzeką Kri­mis­sos
  • Ha­mil­kar II (ur. 330 p.n.e., zm. 309 p.n.e.) – król Kar­ta­gi­ny
  • Ha­mil­kar – wódz kar­ta­giń­ski w woj­nie prze­ciw­ko Aga­to­kle­so­wi w 310 r. p.n.e.
  • Ha­mil­kar (III w. p.n.e.) – do­wód­ca floty kar­ta­giń­skiej w bit­wie koło przy­ląd­ka Ekno­mos w 256 r. p.n.e.
  • Ha­mil­kar Bar­kas (ur. ok. 280 p.n.e., zm. 229 p.n.e.) – wódz kar­ta­giń­ski
  • Ha­mil­kar – wódz kar­ta­giń­ski z armii Haz­dru­ba­la, brata Han­ni­ba­la

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej imię Ha­mil­kar roz­sła­wił wiel­ki wódz pier­wszej wojny pu­nic­kiej z Rzy­mem, oj­ciec Han­ni­ba­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmʲilkar, AS: χãmʹilkar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Amilkar

Wiktionary


hamilton

1. sto­li­ca Ber­mu­dów;
2. mia­sto w Ka­na­dzie;
3. mia­sto w Szko­cji;
4. mia­sto w Nowej Ze­lan­dii;
5. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
6. rzeka w Ka­na­dzie; Chur­chill


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ber­mu­dów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­mil­ton – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w Szko­cji
  • Ha­mil­ton – miej­sco­wość w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii
  • Ha­mil­ton – mia­sto w Au­stra­lii w sta­nie Wik­to­ria
  • Ha­mil­ton – mia­sto w Ka­na­dzie w pro­win­cji On­ta­rio
  • Ha­mil­ton – mia­sto w Nowej Ze­lan­dii
  • Ha­mil­ton – mia­sto na Ber­mu­dach
  • Ha­mil­ton – mia­sto w Saint Vin­cent i Gre­na­dy­nach
  • Ha­mil­ton – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Ma­rion
  • Ha­mil­ton – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Har­ris
  • Ha­mil­ton – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Han­cock
  • Ha­mil­ton – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ste­u­ben
  • Ha­mil­ton – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ma­rion

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xãˈmʲiltɔ̃n, AS: χãmʹiltõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamiltończyk mos., hamiltonka ż.

 przym. hamiltoński

Wiktionary


hamiltonian

1. funk­cja współ­rzęd­nych uo­gól­nio­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­ca układ me­cha­nicz­ny; funk­cja Ha­mil­to­na
2. w fi­zy­ce kwan­to­wej: ope­ra­tor cał­ko­wi­tej ener­gii cząst­ki lub ukła­du czą­stek; ope­ra­tor Ha­mil­to­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. funk­cja opi­su­ją­ca układ fi­zycz­ny za po­mo­cą pędów i po­ło­żeń uo­gól­nio­nych

 (1.2) fiz. ope­ra­tor ener­gii w me­cha­ni­ce kwan­to­wej;

Wiktionary

Ha­mil­to­nian (funk­cja Ha­mil­to­na) – funk­cja współ­rzęd­nych uo­gól­nio­nych i pędów uo­gól­nio­nych, opi­su­ją­ca układ fi­zycz­ny w sfor­mu­ło­wa­niu Ha­mil­to­na te­o­rii fi­zycz­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­sycz­ny ruch atomu można łatwo opi­sać ha­mil­to­nia­nem.

 (1.2) Stany włas­ne tego ha­mil­to­nia­nu są sta­na­mi włas­ny­mi ope­ra­to­ra cał­ko­wi­te­go mo­men­tu pędu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxãmʲilˈtɔ̃ɲãn, AS: χãmʹiltõńãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) funkcja Hamiltona

 (1.2) operator Hamiltona

Wiktionary


hamiltonka

miesz­kan­ka Ha­mil­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­mil­to­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxãmʲilˈtɔ̃nka, AS: χãmʹiltõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamilton mrz.

:: fm. hamiltończyk mos.

 przym. hamiltoński

Wiktionary


hamiltonowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ir­landz­kim ma­te­ma­ty­kiem Wil­lia­mem Ro­wa­nen Ha­mil­to­nem

Wiktionary


hamiltończyk

miesz­ka­niec Ha­mil­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­mil­to­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxãmʲilˈtɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: χãmʹiltõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamilton mrz.

:: fż. hamiltonka ż.

 przym. hamiltoński

Wiktionary


hamiltoński

przy­miot­nik od: Ha­mil­ton


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­mil­to­nem, do­ty­czą­cy Ha­mil­to­nu (sto­li­cy Ber­mu­dów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamilton mrz., hamiltończyk mos., hamiltonka ż.

Wiktionary


hamina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Ky­men­la­ak­so;

Wiktionary

Ha­mi­na (szw. "Fre­driks­hamn") – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Fin­lan­dii, w re­gio­nie Ky­men­la­ak­so (daw­niej pro­win­cja Fin­lan­dia Po­łud­nio­wa), nad Za­to­ką Fiń­ską, ok. 150 km na wschód od Hel­si­nek. Mia­sto w 2023 r. li­czy­ło 19 529 miesz­kań­ców.

Na te­re­nie mia­sta znaj­du­je się port Ha­mi­na-Kotka.

Wikipedia


hamkało

naz­wi­sko


SJP.pl


hamlet

prze­no­śnie: czło­wiek pełen wąt­pli­wo­ści, któ­re­mu cią­głe roz­pa­mię­ty­wa­nie swo­ich prze­żyć i sta­nów unie­moż­li­wia ra­cjo­nal­ne dzia­ła­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. książk. ktoś pełen wąt­pli­wo­ści i roz­te­rek, komu skłon­ność do nie­u­stan­nej au­to­a­na­li­zy unie­moż­li­wia dzia­ła­nie

Wiktionary

Ham­let (ang. "The Tra­ge­dy of Ham­let, Prin­ce of Den­mark"; "Tra­ge­dia Ham­le­ta, księ­cia Danii") – tra­ge­dia Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re’a na­pi­sa­na na prze­ło­mie XVI i XVII wieku, jeden z naj­bar­dziej zna­nych dra­ma­tów, ar­cy­dzie­ło te­a­tru elż­bie­tań­skie­go.

"Ham­let" jest jed­nym z naj­czę­ściej gra­nych ut­wo­rów te­a­tral­nych, a rola Ham­le­ta – ze wzglę­du na ob­ję­tość tek­stu, dużą ek­spre­sję i bo­ga­tą oso­bo­wość po­sta­ci – uwa­ża­na jest za spraw­dzian doj­rza­ło­ści i umie­jęt­no­ści ak­tor­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxãmlɛt, AS: χãmlet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamlet m., hamletyzowanie n., hamletyzm m.

 czas. hamletyzować ndk.

 przym. hamletowski, hamletyczny

Wiktionary


hamletowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ham­le­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


hamletyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ham­le­ta (bo­ha­ter tra­ge­dii Szek­spi­ra), np. dy­le­mat ham­le­tycz­ny; ham­le­tow­ski


SJP.pl


hamletyzm

po­sta­wa ży­cio­wa odz­na­cza­ją­ca się nie­zde­cy­do­wa­niem, wa­ha­niem, roz­ter­ka­mi, co pro­wa­dzi do trud­no­ści z po­dej­mo­wa­niem ra­cjo­nal­nych de­cyz­ji


SJP.pl

Ham­le­tyzm – po­sta­wa ży­cio­wa i ka­te­go­ria li­te­rac­ka, któ­rej nazwa po­cho­dzi od imie­nia ty­tu­ło­we­go bo­ha­te­ra tra­ge­dii "Ham­let" au­tor­stwa Wil­lia­ma Szek­spi­ra.

Po­ję­cie to opi­su­je stan nie­u­stan­ne­go rozdź­wię­ku po­mię­dzy myślą a dzia­ła­niem. Osoba prze­ja­wia­ją­ca cechy ham­le­tyz­mu wikła się w wew­nętrz­ne kon­flik­ty, waha się mię­dzy po­trze­bą czynu a skłon­no­ścią do roz­wa­żań i re­flek­sji. Cha­rak­te­ry­stycz­na jest tu do­mi­na­cja ana­liz i pytań eg­zy­sten­cjal­nych (np. „być albo nie być”) nad prak­tycz­nym dzia­ła­niem.

Wikipedia


hamletyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ham­le­ty­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxãmlɛtɨzɔˈvãɲɛ, AS: χãmletyzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamlet n./m., hamlet m., hamletyzm m.

 czas. hamletyzować ndk.

Wiktionary


hamletyzować

prze­ży­wać roz­ter­ki wew­nętrz­ne, nie mogąc pow­ziąć de­cyz­ji


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. prze­sad­nie długo wahać się, być w roz­ter­ce du­cho­wej, roz­my­ślać, nie mogąc pod­jąć de­cyz­ji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxãmlɛtɨˈzɔvat͡ɕ, AS: χãmletyzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hamlet m., hamlet m., hamletyzowanie n., hamletyzm m.

 przym. hamletowski, hamletyczny

Wiktionary


hammam

tra­dy­cyj­na łaź­nia pa­ro­wa z tra­dy­cji is­lam­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łaź­nia w kra­jach arab­skich i mu­zuł­mań­skich;

Wiktionary

Ham­mam (arab. حمّام "hammām", حمام "hamām", tur. "hamam") – łaź­nia lub sauna tu­rec­ka.

Arab­ski gra­ma­tyk Ibn Sida wy­wo­dzi nazwę od słowa "al-ḥamīm" ("siła let­nie­go go­rą­ca").

W arab­skim słowo "ḥammām" oz­na­cza ła­zien­kę lub to­a­le­tę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Me­czet i ham­mam łączy aspekt kul­tu­ro­wo-re­li­gij­ny, pier­wszy gro­ma­dzi wier­nych na wspól­nej mod­lit­wie, a drugi na oczy­szcza­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hammamowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łaźnia turecka

Wiktionary


hammamelis

ro­śli­na z ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych; ha­ma­me­lis, oczar


SJP.pl


hammer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ham­mer a. d. Uec­ker – gmina w Vor­pom­mern-Gre­ifs­wald, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie
  • Ham­mer (ang. Ham­mer Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Yel­low Me­di­ci­ne
  • Ham­mer (ang. Ham­mer Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ram­sey
  • Ham­mer – miej­sco­wość w hrab­stwie West Sus­sex (An­glia)
  • MC Ham­mer (ur. 1962) – ame­ry­kań­ski raper
  • Al­fred Ham­mer – nie­miec­ki bobs­le­i­sta
  • Ar­mand Ham­mer (1898–1990) – ame­ry­kań­ski prze­my­sło­wiec
  • Armie Ham­mer (ur. 1986) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Bar­ba­ra Ham­mer (1939–2019) – ame­ry­kań­ska re­ży­ser­ka
  • Bern­hard Ham­mer (1822–1907) – szwaj­car­ski po­li­tyk
  • Bjar­ni Ham­mer (ur. 1975) – fa­rer­ski po­li­cjant, wio­ślarz i po­li­tyk
  • Chri­stian Ham­mer (ur. 1987) – ru­muń­ski bok­ser

Wikipedia


hammerstein

[czy­taj: HAmersztajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ham­mer­ste­in – dziel­ni­ca Idar-Ober­ste­in
  • Ham­mer­ste­in – dziel­ni­ca Kan­dern
  • Ham­mer­ste­in – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Ne­u­wied
  • Czar­ne
  • David Ham­mer­ste­in Mintz – hisz­pań­ski na­u­czy­ciel
  • Kurt von Ham­mer­ste­in-Equ­ord – nie­miec­ki ge­ne­rał
  • Oscar Ham­mer­ste­in I – ame­ry­kań­ski im­pre­sa­rio ope­ro­wy
  • Oscar Ham­mer­ste­in II – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Plays the Music of Rod­gers & Ham­mer­ste­in

Wikipedia


hammett

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Das­hiell Ham­mett (1894-1961) – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Kirk Ham­mett (ur. 1962) – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta, czło­nek ze­spo­łu Me­tal­li­ca
  • Mark Ham­mett (ur. 1972) – no­wo­ze­landz­ki rug­by­sta i tre­ner
  • Ham­mett (film 1982) – film Wima Wen­der­sa
  • Opo­wie­ści Ham­met­ta

Wikipedia


hammond

1. John Ham­mond (1889-1964), zo­o­tech­nik bry­tyj­ski;
2. or­ga­ny Ham­mon­da - in­stru­ment mu­zycz­ny wy­ko­na­ny przez La­u­re­na Ham­mon­da, ze­gar­mi­strza ame­ry­kań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. muz. zob. or­ga­ny Ham­mon­da.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert Ham­mond – bry­tyj­ski pio­sen­karz, kom­po­zy­tor i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • La­u­rens Ham­mond – ame­ry­kań­ski in­ży­nier, wy­na­laz­ca or­ga­nów Ham­mon­da
  • N.G.L. Ham­mond – bry­tyj­ski hi­sto­ryk
  • Ri­chard Ham­mond – bry­tyj­ski dzien­ni­karz i pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny
  • Ham­mond – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Piatt
  • Ham­mond – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Lake
  • Ham­mond – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Tan­gi­pa­hoa
  • Ham­mond – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wa­bas­ha
  • Ham­mond – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok
  • Ham­mond – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie St. La­wren­ce
  • Ham­mond – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie St. La­wren­ce
  • Ham­mond – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie St. Croix

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hammondzista mos., hammondzistka ż.

Wiktionary


hammondzista

muzyk gra­ją­cy na or­ga­nach Ham­mon­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. muz. in­stru­men­ta­li­sta gra­ją­cy na or­ga­nach Ham­mon­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hammond mzw., organy Hammonda nmos.

:: fż. hammondzistka ż.

Wiktionary


hammondzistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. muz. in­stru­men­ta­list­ka gra­ją­ca na or­ga­nach Ham­mon­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hammond mzw., organy Hammonda nmos.

:: fm. hammondzista mos.

Wiktionary


hammurabi

1. Ham­mu­ra­bi (?-1750 p.n.e.), wład­ca Ba­bi­lo­nii od roku 1792;
2. Ko­deks Ham­mu­ra­bie­go - jeden z naj­star­szych ko­dek­sów, pow­sta­ły w la­tach 1792-1750 p.n.e.;
3. Stela Ham­mu­ra­bie­go - słup dio­ry­to­wy zna­le­zio­ny w roku 1901 w Suzie


SJP.pl

Ham­mu­ra­bi, Ham­mu­ra­pi ("Ḫammu-rāpi") – szó­sty, naj­słyn­niej­szy król z I dy­na­stii z Ba­bi­lo­nu, syn i na­stęp­ca Sin-mu­bal­li­ta, pa­no­wał przez 43 lata (1792–1750 p.n.e. – chro­no­lo­gia śred­nia), twór­ca po­tę­gi pań­stwa sta­ro­ba­bi­loń­skie­go, autor "Ko­dek­su Praw".

Wikipedia


hamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ha­mo­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­mo­wa­nie re­ku­pe­ra­cyj­ne (także ha­mo­wa­nie odzy­sko­we)
  • Ha­mo­wa­nie ae­ro­dy­na­micz­ne
  • Ha­mo­wa­nie pro­ak­tyw­ne
  • Ha­mo­wa­nie re­tro­ak­tyw­ne
  • Ha­mo­wa­nie (fiz­jo­lo­gia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxãmɔˈvãɲɛ, AS: χãmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamulec m., zahamowanie n., pohamowanie n.

 czas. hamować ndk., zahamować dk., wyhamowywać ndk., wyhamować dk., przyhamowywać ndk., przyhamować dk.

 przym. hamulczy

Wiktionary


hamować

1. zmniej­szać szyb­kość;
2. pow­strzy­my­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ha­mo­wać)

 (1.1) zwal­niać lub za­trzy­my­wać po­jazd za po­mo­cą ha­mul­ca

 (1.2) zwal­niać lub za­trzy­my­wać się

 (1.3) wstrzy­my­wać dzia­ła­nie, roz­wój

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ha­mo­wać)

 (2.1) pow­strzy­my­wać od cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ha­mo­wać się (dk. po­ha­mo­wać się)

 (3.1) pow­strzy­my­wać się od cze­goś; nie poz­wa­lać sobie na coś

 (3.2) być pow­strzy­my­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnet też mimo krzy­ku ja­dą­cych z tyłu mu­rzów, mimo prze­raź­li­we­go świ­stu pi­szcza­łek i głosu bębna hu­czą­ce­go na kęsim – to jest na ści­na­nie głów nie­wier­nych – po­czę­li konie zdzie­rać, ha­mo­wać…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmɔvat͡ɕ, AS: χãmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamowanie n., zahamowanie n., hamulec m., pohamowanie n., hamulcowy mos.

 czas. zahamować dk., wyhamować dk.

 przym. hamulcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatrzymywać

 (2.1) ograniczać, powściągać, powstrzymywać

 (3.1) powściągać się

Wiktionary


hamownia

po­mie­szcze­nie z urzą­dze­nia­mi do po­mia­rów mocy i prób roz­ru­chu róż­nych typów sil­ni­ków


SJP.pl

Ha­mow­nia – sta­cjo­nar­ne lub mo­bil­ne sta­no­wi­sko po­mia­ro­we umoż­li­wia­ją­ce po­zy­ska­nie nie­zbęd­nych da­nych do wyz­na­cze­nia cha­rak­te­ry­sty­ki osią­gów sil­ni­ka, ta­kich jak:

Ha­mow­nie dzie­lą się na dwa ro­dza­je: ha­mow­nie iner­cyj­ne i ha­mow­nie z ob­cią­że­niem. W przy­pad­ku ha­mow­ni z ob­cią­że­niem re­a­li­zo­wa­ne może być ono w opar­ciu o ha­mu­lec wodny, ha­mu­lec elek­tro­wi­ro­wy lub cier­ny. Ha­mow­nie iner­cyj­ne wy­ko­rzy­stu­ją koło za­ma­cho­we lub iner­cję włas­ną do ob­cią­ża­nia mie­rzo­ne­go sil­ni­ka/po­ja­zdu.

Wikipedia


hamowniczy

ha­mu­ją­cy


SJP.pl


hampel

po­tocz­nie: ha­mu­lec po­ja­zdu; hebel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ha­mu­lec; me­cha­nizm słu­żą­cy do zmniej­sza­nia pręd­ko­ści lub cał­ko­wi­te­go za­trzy­my­wa­nia po­ja­zdu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Pocz­ta! – oś­wiad­czył Leon i dał po ham­plach. Fur­go­net­ka zo­sta­wi­ła na as­fal­cie dwa dłu­gie pasy gumy i za­trzy­ma­ła się z szarp­nię­ciem.

 (1.1) — Pod­jeż­dżasz wolno do przesz­ko­dy, ro­bisz bun­ny­ho­pa i sta­rasz się tra­fić tyl­nym kołem na kant (…) i od­bi­jasz się z po­wro­tem. // — Ale jak to z po­wro­tem? // — Nor­mal­nie — tłu­ma­czył in­struk­tor. — Za­ci­skasz tylny ham­pel, od­chy­lasz się i od­ska­ku­jesz.

 (1.1) Po ga­rach dała, a tam­ten za nią kilka me­trów, sie­dzi na dupie, pra­wie w kuf­rze. Wresz­cie ko­bie­ta gwał­tow­nie za­cią­ga ham­ple, zmu­sza­jąc tira, żeby ją wy­mi­nął.

 (1.1) Jak dam ostro po ham­plach, to się wy­pie­przę! Ha­mo­wać sil­ni­kiem też się bałam. Chwi­lę trwa­ło, zanim się za­trzy­ma­li­śmy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hamulec, hebel

Wiktionary


hampelman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pajac

Wiktionary


hampelmann

[czy­taj: HAMpelman] ko­micz­na po­stać te­a­tral­na frank­furc­kiej sceny lu­do­wej z XIX wieku


SJP.pl


hamplować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­u­stan­nie czymś po­ru­szać, wy­wo­łu­jąc przy tym hałas

 (1.2) przest. gw-pl|Śląsk. za­cho­wy­wać się nies­for­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) (…) przys­my­czy do cha­łu­py ja­kie­si char­bo­ły prze­grze­szo­ne, ja­kie­si fli­ni­ci­sko zbój­nic­kie i nie po­słu­cho, jeny by­dzie tem ham­plo­wać i ko­med­je robić!… Ale rób, se, rób, Gust­licz­ku!…

 (1.2) Naj­bar­dziej to sie już ham­plu­je ta „mel­de­re­i­ter­ka“ i ponoś zaraz po­je­cha­ła tego konia obo­czyć, na któ­rym by miała raj­to­wać (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński burdować

 (1.2) dokazywać

Wiktionary


hampshire

[czy­taj: hamp­szer]
1. bry­tyj­ska rasa owiec krót­ko­weł­ni­stych;
2. bry­tyj­ska rasa świń


SJP.pl

Hamps­hi­re – hrab­stwo ad­mi­ni­stra­cyj­ne (nie­me­tro­po­li­tal­ne), ce­re­mo­nial­ne i hi­sto­rycz­ne w po­łud­nio­wej An­glii, w re­gio­nie South East En­gland, po­ło­żo­ne nad ka­na­łem La Man­che i cie­śni­ną So­lent.

Po­wierzch­nia hrab­stwa ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go wy­no­si 3679 km², a licz­ba lud­no­ści 1 317 800 (2011). Hrab­stwo ce­re­mo­nial­ne, obej­mu­ją­ce do­dat­ko­wo dwie jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­ne "uni­ta­ry aut­ho­ri­ty" – So­ut­hamp­ton i Ports­mo­uth, liczy 3769 km² po­wierzch­ni i 1 759 800 miesz­kań­ców (2011).

Wikipedia


hampton

styl wnę­trzar­ski in­spi­ro­wa­ny nad­mor­ski­mi re­zy­den­cja­mi, jasny, ele­ganc­ki i na­tu­ral­ny; hamp­tons


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hamp­ton – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Wind­ham
  • Hamp­ton – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Cal­ho­un
  • Hamp­ton – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Brad­ford
  • Hamp­ton – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Henry
  • Hamp­ton – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Rock Is­land
  • Hamp­ton – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Fran­klin
  • Hamp­ton – miej­sco­wość spi­so­wa w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Bal­ti­mo­re
  • Hamp­ton – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Da­ko­ta
  • Hamp­ton – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Hamp­ton – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Hamp­ton – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Roc­king­ham
  • Hamp­ton – miej­sco­wość spi­so­wa w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Roc­king­ham

Wikipedia


hamptons

styl wnę­trzar­ski in­spi­ro­wa­ny nad­mor­ski­mi re­zy­den­cja­mi, jasny, ele­ganc­ki i na­tu­ral­ny; hamp­ton


SJP.pl


hamptoński

przy­miot­nik od: Hamp­ton (mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych)


SJP.pl


hamrzyski

→ Ham­rzy­sko


SJP.pl

Patrz:

Hamrzysko

hamrzysko

→ Ham­rzy­sko


SJP.pl

Ham­rzy­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Wie­leń, 20 km na po­łud­nio­wy wschód od Wie­le­nia.

Wikipedia

Patrz:

Hamrzysko

hamsa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. cham­sa. (sym­bol)

Wiktionary


hamsin

lo­kal­na nazwa su­che­go, po­ry­wi­ste­go wia­tru wie­ją­ce­go na Sa­ha­rze i czę­sto wy­wo­łu­ją­ce­go burze pia­sko­we; cham­sin, samum, sa­miel


SJP.pl


hamtramck

mia­sto w USA


SJP.pl

Ham­tramck – mia­sto (city) w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wayne, po­ło­żo­ne w aglo­me­ra­cji De­tro­it, na pół­noc od jego cen­trum. Wraz z są­sied­nim High­land Park two­rzy en­kla­wę oto­czo­ną cał­ko­wi­cie przez mia­sto De­tro­it. Licz­ba miesz­kań­ców w 2010 roku wy­no­si­ła 22 423. Czter­na­ście lat póź­niej (2024) ich licz­ba wzro­sła do 27 424 osób (zmia­na wy­nio­sła aż +22,3%).

Wikipedia


hamujący

1. zmniej­szać szyb­kość;
2. pow­strzy­my­wać


SJP.pl


hamulce

urzą­dze­nie słu­żą­ce do zmniej­sza­nia pręd­ko­ści lub za­trzy­my­wa­nia


SJP.pl


hamulcowy

przy­miot­nik od: ha­mu­lec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. od­no­szą­cy się do ha­mul­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kolej. ko­le­jarz ob­słu­gu­ją­cy ha­mu­lec w po­cią­gu

 (2.2) sport. za­wod­nik, który ma za za­da­nie ha­mo­wać

 (2.3) osoba spo­wal­nia­ją­ca lub za­trzy­mu­ją­ca okre­ślo­ne dzia­ła­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamulec mrz., pohamowanie n.

 czas. hamować, przyhamować, wyhamować, zahamować

 przym. hamulczy

Wiktionary


hamulczy

śro­do­wi­sko­wo: ha­mul­co­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. odrzecz. ha­mu­lec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamulec m., hamowanie n., pohamowanie n., hamulcowy mos.

 przym. hamulcowy, hamujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hamulcowy, hamujący

Wiktionary


hamulec

urzą­dze­nie słu­żą­ce do zmniej­sza­nia pręd­ko­ści lub za­trzy­my­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do zmniej­sza­nia pręd­ko­ści po­ja­zdu lub ma­szy­ny;

 (1.2) przen. czyn­nik, który pow­strzy­mu­je daną osobę przed dzia­ła­niem

Wiktionary

Ha­mu­lec – urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne słu­żą­ce do:

Dzia­ła­nie ha­mul­ców po­le­ga na prze­ję­ciu czę­ści, lub ca­ło­ści ener­gii ki­ne­tycz­nej urzą­dze­nia i roz­pro­sze­niu jej. W ukła­dach na­pę­do­wych z re­ku­pe­ra­cją ener­gii ener­gia ha­mo­wa­nia jest przet­wa­rza­na w inną formę ener­gii (ener­gia elek­trycz­na, ener­gia hy­dra­u­licz­na, lub ener­gia me­cha­nicz­na) i skła­do­wa­na w od­po­wied­nim aku­mu­la­to­rze do póź­niej­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia. W ta­kich ukła­dach rolę ha­mul­ca przej­mu­je ge­ne­ra­tor prądu, pompa lub prze­kład­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wy­ja­zdem muszę spraw­dzić spraw­ność ha­mul­ców.

 (1.2) Paweł, jak się zde­ner­wu­je, to nie ma żad­nych ha­mul­ców, krzy­czy, obra­ża się i jest bar­dzo nie­przy­jem­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈmulɛt͡s, AS: χãmulec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamownia ż., hamulcowy m., hamownik m., hamowacz m., hamowanie n., pohamowywanie n., pohamowanie n.

 czas. hamować ndk., pohamowywać ndk., pohamować dk.

 przym. hamulcowy, hamulczy, hamowniczy

Wiktionary


hamza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) arab­ska po­moc­ni­cza li­te­ra nie za­li­cza­na do al­fa­be­tu, re­pre­zen­tu­ją­ca zwar­cie gło­śnio­we;

Wiktionary

ء

Hamza (ء) – znak pisma arab­skie­go, re­pre­zen­tu­ją­cy zwar­cie krta­nio­we (IPA []). Hamza nie jest uz­na­wa­na za li­te­rę i ist­nie­je ze wzglę­du na nie­jas­no­ści w za­pi­sie pew­nych wy­ra­zów, pow­sta­łe w cza­sach wczes­ne­go is­la­mu. W al­fa­be­cie ara­mej­skim i he­braj­skim zwar­cie krta­nio­we jest oz­na­cza­ne li­te­rą "alef", od­po­wied­ni­kiem arab­skie­go "ʼalifa", który jed­nak oz­na­cza głów­nie sa­mo­gło­skę [].

Wikipedia


han

daw­niej: dubn (pier­wia­stek che­micz­ny); hahn


SJP.pl

przy­słó­wek miej­sca

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tam da­le­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Han-Nålene – wa­loń­ska nazwa gminy Ham-sur-Heure-Na­lin­nes
  • Han-so-Eure – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Ham-sur-Heure
  • Han-so-Lesse – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Han-sur-Lesse
  • Han-so-Sambe – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Ham-sur-Sam­bre
  • Han-sur-Lesse – dziel­ni­ca Ro­che­fort
  • Han-sur-Lesse – ja­ski­nia
  • Han Shui – rzeka
  • Han – wieś w gmi­nie Kotor
  • Han – lenno w okre­sie Edo
  • Han-gang – rzeka w Korei po­łud­nio­wej
  • Han Ah­me­dow – pre­mier Turk­me­ni­sta­nu
  • Han – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Chi­nach w la­tach 206 p.n.e. – 220 n.e.

Wikipedia


hana

obce imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion et­nicz­ny w środ­ko­wych Mo­ra­wach w Cze­chach

 (1.2) geogr. rzeka w środ­ko­wych Mo­ra­wach w Cze­chach

Wiktionary

Hana (jap. はな, ハナ) – żeń­skie imię ja­poń­skie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxãna, AS: χãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanak m.

 przym. hanacki

Wiktionary


hanacki

dia­lekt ha­nac­ki - jeden z czte­rech tra­dy­cyj­nie wy­róż­nia­nych dia­lek­tów ję­zy­ka cze­skie­go; dia­lekt środ­ko­wo­mo­raw­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mo­raw­skie­go re­gio­nu et­nicz­ne­go Hany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hana ż., Hanak m.

Wiktionary


hanafici

zwo­len­nik szko­ły prawa mu­zuł­mań­skie­go, stwo­rzo­nej w VIII wieku przez Abu Ha­ni­fę


SJP.pl

Ha­na­fi­ci (#PATRZ

) – zwo­len­ni­cy jed­nej z czte­rech głów­nych sun­nic­kich szkół prawa mu­zuł­mań­skie­go, wy­wo­dzą­cej się od te­o­lo­ga Abu Ha­ni­fy (zm. 767).

Abu Ha­ni­fa zaj­mo­wał się dog­ma­ty­ką w mło­do­ści. Póź­niej po­zo­sta­wił ją dla ha­di­sów i wy­kład­ni prawa is­lam­skie­go (fikh) i na tych po­lach osią­gnął wiel­ki au­to­ry­tet wśród mu współ­czes­nych i po­tom­nych. Wy­kład­nia prawa is­la­mu Abu Ha­ni­fy miała za pod­sta­wę m.in.:

Wikipedia


hanaficki

→ ha­na­fi­ta


SJP.pl

Patrz:

hanafita

hanafita

zwo­len­nik szko­ły prawa mu­zuł­mań­skie­go, stwo­rzo­nej w VIII wieku przez Abu Ha­ni­fę


SJP.pl


hanafitka

→ ha­na­fi­ta


SJP.pl

Patrz:

hanafita

hanak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hana ż.

 przym. hanacki

Wiktionary


hanalei

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osada w hrab­stwie Kauai na Ha­wa­jach

Wiktionary

Ha­na­lei – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w hrab­stwie Kauaʻi.

Wikipedia


hanami

ja­poń­ski zwy­czaj od­wie­dza­nia do­rocz­nie miejsc, gdzie kwit­ną drze­wa wiśni


SJP.pl

Ha­na­mi (jap. 花見; dosł. „oglą­da­nie kwia­tów”) – tra­dy­cyj­ny ja­poń­ski zwy­czaj po­dzi­wia­nia urody kwia­tów, w szcze­gól­no­ści kwia­tów ozdob­nych wiśni pił­ko­wa­nych ("Ce­ra­sus ser­ru­la­ta") (jap. 桜 lub 櫻, "sa­ku­ra"). "Ha­na­mi" prak­ty­ko­wa­ne jest od kil­ku­set lat i cie­szy się w Ja­po­nii ogrom­ną po­pu­lar­no­ścią. Kwit­nie­nie wiśni trwa od jed­ne­go do dwóch ty­god­ni, zaz­wy­czaj w marcu lub kwiet­niu, jest re­la­cjo­no­wa­ne przez media i wy­cze­ki­wa­ne przez więk­szość Ja­poń­czy­ków.

Wikipedia


hanbalici

zwo­len­nik jed­nej z naj­bar­dziej or­to­dok­syj­nych szkół prawa mu­zuł­mań­skie­go


SJP.pl

Han­ba­li­ci (#PATRZ

) – zwo­len­ni­cy jed­nej z czte­rech głów­nych sun­nic­kich szkół prawa mu­zuł­mań­skie­go, wy­wo­dzą­cej się od te­o­lo­ga Ah­ma­da ibn Han­ba­la (zm. 855).

Jest to naj­bar­dziej ry­go­ry­stycz­na ze szkół. Zwo­len­ni­ków szko­ły han­ba­lic­kiej ce­chu­je kon­ser­wa­tyw­ność i bez­kom­pro­mi­so­wa in­ter­pre­ta­cja Ko­ra­nu oraz Sunny. Kijas (ana­lo­gia) i idżma (zgoda uczo­nych) zo­sta­ły odrzu­co­ne przez Ibn Han­ba­la, który sta­rał się przy­wró­cić pier­wot­ną czy­stość re­li­gii i prawa.

Wikipedia


hanbalicki

→ han­ba­li­ta, → han­ba­li­ci


SJP.pl

Patrz:

hanbalita, → hanbalici

hanbalita

zwo­len­nik jed­nej z naj­bar­dziej or­to­dok­syj­nych szkół prawa mu­zuł­mań­skie­go


SJP.pl


hanbalitka

→ han­ba­li­ta


SJP.pl

Patrz:

hanbalita

hancock

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Greg Han­cock – żuż­lo­wiec
  • Her­bie Han­cock – muzyk jaz­zo­wy
  • John Han­cock (1735–1793) – Pre­zy­dent Kon­gre­su Kon­ty­nen­tal­ne­go
  • Win­field Scott Han­cock (1824–1886) – ge­ne­rał Unii z okre­su wojny se­ce­syj­nej
  • Vin­cent Han­cock – strze­lec
  • Dar­rin Han­cock
  • John Han­cock Cen­ter – wie­żo­wiec w cen­trum Chi­ca­go
  • Han­cock (film) – film akcji z Wil­lem Smit­hem i Char­li­ze The­ron w ro­lach głów­nych
  • USS Han­cock (CV-19)
  • Han­cock – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Pot­ta­wat­ta­mie
  • Han­cock – miej­sco­wość w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Han­cock – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Han­cock

Wikipedia


hanczakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


hanczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hanki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hand.

skrót od: han­del (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


handball

[czy­taj: hend­bol] piłka ręcz­na


SJP.pl


handbar

ochra­nia­cze rąk i ma­ne­tek mon­to­wa­ne na kie­row­ni­cy mo­to­cy­kli te­re­no­wych


SJP.pl


handel

dział go­spo­dar­ki, na który skła­da się wy­mia­na dóbr za pie­nią­dze bądź inne dobra po­mię­dzy za­in­te­re­so­wa­ny­mi stro­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj dzia­łal­no­ści po­le­ga­ją­cej na sprze­da­ży i kup­nie; wy­mia­na dóbr ma­te­rial­nych;

 (1.2) dział go­spo­dar­ki na­ro­do­wej obej­mu­ją­cy taką dzia­łal­ność (1.1)

Wiktionary

Han­del – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na poś­red­ni­cze­niu w prze­pły­wie i dy­stry­bu­cji dóbr (ina­czej mó­wiąc to­wa­rów) mię­dzy pro­du­cen­ta­mi a kon­su­men­ta­mi pod wzglę­dem miej­sca, czasu, ilo­ści i ja­ko­ści. W za­leż­no­ści od szcze­bla obro­tu wy­róż­nia się han­del hur­to­wy i poś­red­ni, obej­mu­ją­cy tran­sak­cje mię­dzy kup­ca­mi, oraz han­del de­ta­licz­ny, po­le­ga­ją­cy na sprze­da­ży to­wa­rów przez kup­ców lub pro­du­cen­tów bez­poś­red­nio kon­su­men­tom.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­le­gal­ny han­del kwit­nie w naj­lep­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãndɛl, AS: χãndel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handlarstwo n., handlarz m., handlarka ż., handlara ż., handlowiec m., handlówka n., handlowanie n.

:: zdrobn. handelek m.

 czas. handlować ndk.

 przym. handlowy, handlarski, handlowny

 przysł. handlowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzedaż, kupno

Wiktionary


handelek

zdrob­nie­nie od: han­del


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: han­del

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handel m., handlowanie n., handlarz m., handlowiec mrz./mos.

 czas. handlować ndk.

Wiktionary


handerlok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szma­ciarz, ober­wa­niec

Wiktionary


handełes

daw­niej: ulicz­ny ży­dow­ski hand­larz sta­rzyz­ną; ła­ciarz


SJP.pl


handicap

[czy­taj: han­di­kap lub hen­di­kap] fory lub ko­rzyst­na sy­tu­a­cja ułat­wia­ją­ca wy­ko­na­nie za­mie­rzeń (cza­sem też nie­ko­rzyst­na sy­tu­a­cja utrud­nia­ją­ca wy­ko­na­nie za­mie­rzeń); han­di­kap


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • han­di­cap – ter­min w grze „go”
  • han­di­cap – ter­min w grze w golfa
  • hi­po­te­za han­di­ca­pu – hi­po­te­za, że u sam­ców niek­tó­rych ga­tun­ków cechy ob­ni­ża­ją­ce prze­ży­wal­ność peł­nią funk­cję sy­gna­łu ja­ko­ści ge­no­mu
  • han­di­cap az­ja­tyc­ki – jeden z ro­dza­jów za­kła­dów buk­ma­cher­skich
  • Han­di­ca­pizm
  • Hi­po­te­za han­di­ca­pu

Wikipedia


handicapizm

[czy­taj: hen­di­ka­pizm] dy­skry­mi­na­cja osób nie­peł­no­spraw­nych; di­sa­blizm, able­izm, ablizm, han­di­ka­pizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. dy­skry­mi­na­cja, nie­chęć, nie­chęć, po­gar­da lub wro­gość skie­ro­wa­ne wobec osób uwa­ża­nych za nie­peł­no­spraw­ne;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handikapizm, ableizm, kapacytyzm

Wiktionary


handicapować

[czy­taj: han­di­ka­po­wać] han­di­ka­po­wać;
1. w spor­cie: sto­so­wać ha­di­cap (fory);
2. rzad­ko: sta­wiać kogoś w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji


SJP.pl


handicapowy

→ han­di­cap [czy­taj: han­di­ka­po­wy]; han­di­ka­po­wy


SJP.pl


handikap

prze­wa­ga przyz­na­wa­na na po­cząt­ku wy­ści­gu; fory; han­di­cap


SJP.pl


handikapizm

dy­skry­mi­na­cja osób nie­peł­no­spraw­nych; di­sa­blizm, able­izm, ablizm, han­di­ca­pizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. dy­skry­mi­na­cja, nie­chęć, nie­chęć, po­gar­da lub wro­gość skie­ro­wa­ne wobec osób uwa­ża­nych za nie­peł­no­spraw­ne;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handicapizm, ableizm, kapacytyzm

Wiktionary


handikapować

han­di­ca­po­wać;
1. w spor­cie: sto­so­wać ha­di­cap (fory);
2. rzad­ko: sta­wiać kogoś w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji


SJP.pl


handikapowy

→ han­di­kap; han­di­ca­po­wy


SJP.pl


handkomunia

ko­mu­nia przyj­mo­wa­na na rękę


SJP.pl


handl.

skrót od: hand­lo­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


handlara

po­gard­li­wie o ko­bie­cie zaj­mu­ją­cej się drob­nym hand­lem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: hand­lar­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­gi­strat nie po­pu­ści tym hand­la­rom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handlarstwo n., handel mrz., handelek mrz., handlarka ż., handlarz mos., handlowiec mos., handlówka ż., handlowanie n.

 czas. handlować ndk., przehandlować dk., zhandlować dk.

 przym. handlarski, handlowy, handlowny

 przysł. handlowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) straganiara

Wiktionary


handlarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się hand­lem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się drob­nym hand­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­si­łem hand­lar­kę, by zo­sta­wi­ła mi jutro dwa tu­zi­ny jaj.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handlarstwo n., handel mrz., handelek mrz., handlowiec mos., handlówka n., handlowanie n.

:: fm. handlarz mos.

:: zgrub. handlara ż.

 czas. handlować ndk., przehandlować dk., zhandlować dk.

 przym. handlarski, handlowy, handlowny

 przysł. handlowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baba, przekupka, straganiarka; pejor. handlara, przekupa, straganiara

Wiktionary


handlarski

przy­miot­nik od: hand­larz


SJP.pl


handlarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na ku­po­wa­niu, sprze­da­wa­niu lub wy­mia­nie to­wa­rów i usług, wy­mia­na hand­lo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handlówka ż., handlowanie n., handlarz mos., handlarka ż., handel mrz., handlara ż.

 czas. handlować

 przym. handlowy

Wiktionary


handlarz

osoba zaj­mu­ją­ca się kup­nem, sprze­da­żą lub wy­mia­ną to­wa­rów i uslug


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się drob­nym hand­lem

Wiktionary

Hand­larz, hand­lar­ka – osoba zaj­mu­ją­ca się drob­nym hand­lem.

Poś­red­ni­cy hand­lo­wi w hand­lu za­gra­nicz­nym.

Poś­red­ni­kiem w hand­lu za­gra­nicz­nym jest każda osoba bądź or­ga­ni­za­cja do­pro­wa­dza­ją­ca swoim dzia­ła­niem do za­war­cia tran­sak­cji mię­dzy jej dwie­ma głów­ny­mi stro­na­mi: ku­pu­ją­cym i sprze­da­ją­cym. Róż­nią się mię­dzy sobą ze wzglę­du na wiel­kość po­no­szo­ne­go ry­zy­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szcze­ci­nec­ka po­li­cja pro­wa­dzi cały czas po­stę­po­wa­nie do­ty­czą­ce hand­la­rzy nar­ko­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãndlaʃ, AS: χãndlaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handlarstwo n., handel m., handelek m., handlowiec m., handlówka n., handlowanie n.

:: fż. handlarka ż., handlara ż.

 czas. handlować ndk.

 przym. handlarski, handlowy, handlowny

 przysł. handlowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupiec

Wiktionary


handlarzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy hand­larz


SJP.pl


handling

1. w lot­nict­wie: ob­słu­ga na­ziem­na sa­mo­lo­tów;
2. w lo­gi­sty­ce: fi­zycz­na ob­słu­ga to­wa­ru;
3. pro­wa­dze­nie i pre­zen­to­wa­nie zwie­rząt na po­ka­zach


SJP.pl


handlingowy

→ hand­ling


SJP.pl

Patrz:

handling

handlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ku­po­wa­nie i sprze­da­wa­nie w celu osią­gnię­cia zysku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxãndlɔˈvãɲɛ, AS: χãndlovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handel m., handelek m., handlarstwo n., handlarz m., handlarka ż., handlara ż., handlowiec m., handlówka n.

 czas. handlować ndk.

 przym. handlowy, handlarski, handlowny

 przysł. handlowo

Wiktionary


handlować

zaj­mo­wać się kup­nem, sprze­da­żą lub wy­mia­ną to­wa­rów i usług


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) zaj­mo­wać się kup­nem, sprze­da­żą lub wy­mia­ną to­wa­rów i usług

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no jest hand­lo­wać z ludź­mi, któ­rzy nie mają pie­nię­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãnˈdlɔvat͡ɕ, AS: χãndlovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handel m., handelek m., handlarstwo n., handlarz m., handlarka ż., handlara ż., handlowiec m., handlówka n., handlowanie n.

 czas. przehandlować dk., zahandlować dk., wyhandlować dk.

 przym. handlowy, handlarski, handlowny

 przysł. handlowo

Wiktionary


handlowczyni

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w hand­lu


SJP.pl


handlowiec

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie hand­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się hand­lem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) żegl. sta­tek do pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Syl­we­ster za pasem, już teraz jak grzy­by po de­szczu wy­ra­sta­ją skle­py i stra­ga­ny z pe­tar­da­mi, w po­go­ni za zy­skiem hand­low­cy za­po­mi­na­ją o obo­wią­zu­ją­cym za­ka­zie sprze­da­ży ar­ty­ku­łów pi­ro­tech­nicz­nych nie­let­nim […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handel mrz., handelek mrz., handlara ż., handlarka ż., handlarz mos., handlówka ż., handlowanie n.

 czas. handlować

 przym. handlarski, handlowy

 przysł. handlowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupiec

 (2.1) statek handlowy

Wiktionary


handlowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób hand­lo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handlowiec mos./mrz., handlowanie n., handlarz mos., handlarka ż., handel mrz., handlara ż.

 czas. handlować

Wiktionary


handlowy

przy­miot­nik od: han­del


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hand­lem, od­no­szą­cy się do hand­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bo­ty cen­trum hand­lo­we prze­ży­wa istne oblę­że­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãnˈdlɔvɨ, AS: χãndlovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handel m., handelek m., handlarstwo n., handlarz m., handlarka ż., handlara ż., handlowiec m., handlówka n., handlowanie n.

 czas. handlować ndk.

 przym. handlarski, handlowny

 przysł. handlowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) targowy; daw. handlowny

Wiktionary


handlówka

po­tocz­nie: szko­ła hand­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. za­sad­ni­cza szko­ła za­wo­do­wa o pro­fi­lu hand­lo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­daw­no ot­war­to nową hand­lów­kę w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. handlarstwo n., handel mrz., handelek mrz., handlara ż., handlarka ż., handlarz mos., handlowiec mos., handlowanie n.

 czas. handlować ndk., przehandlować dk., zhandlować dk.

 przym. handlarski, handlowy, handlowny

 przysł. handlowo

Wiktionary


handout

[czy­taj: hen­dałt] po­moc­ni­czy ma­te­riał ro­zda­wa­ny uczest­ni­kom wy­kła­du, za­wie­ra­ją­cy pewne ele­men­ty wy­gła­sza­ne­go re­fe­ra­tu


SJP.pl

Han­do­ut ("wręcz­nik", "ro­zdaw­ka") – ma­te­ria­ły po­moc­ni­cze w for­mie ulot­ki, ro­zda­wa­ne słu­cha­czom w cza­sie wy­stą­pień pu­blicz­nych, ta­kich jak wy­kła­dy, pre­zen­ta­cje, od­czy­ty czy re­fe­ra­ty w celu ułat­wie­nia zro­zu­mie­nia i za­pa­mię­ta­nia tre­ści wy­stą­pie­nia.

Han­do­ut może za­wie­rać: kopie do­ku­men­tów, ta­be­le da­nych, sche­ma­ty, ilu­stra­cje, a także może za­wie­rać stre­szcze­nie wy­stą­pie­nia - naj­czę­ściej w punk­tach. Wła­ści­wie zre­da­go­wa­ny ułat­wia przys­wo­je­nie tre­ści, a także może za­stą­pić no­tat­ki z wy­stą­pie­nia.

Wikipedia


handpan

ro­dzaj in­stru­men­tu per­ku­syj­ne­go w kształ­cie dwóch zło­żo­nych me­ta­lo­wych mis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ro­dzaj in­stru­men­tu per­ku­syj­ne­go w kształ­cie dwóch zło­żo­nych me­ta­lo­wych mis

Wiktionary


handpanowy

→ hand­pan


SJP.pl

Patrz:

handpan

handryczyć

han­dry­czyć się - kłó­cić się w spo­sób szcze­gól­nie iry­tu­ją­cy dla oto­cze­nia; chan­dry­czyć się


SJP.pl


handshake

Hands­ha­ke – wy­mia­na in­for­ma­cji mię­dzy dwoma urzą­dze­nia­mi (na przy­kład mo­de­ma­mi), która ma na celu usta­le­nie wspól­nych pa­ra­me­trów trans­mi­sji da­nych, ta­kich jak np. szyb­kość trans­mi­sji. Ana­lo­gicz­ny pro­ces wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest też w niek­tó­rych pro­gra­mo­wych pro­to­ko­łach ko­mu­ni­ka­cyj­nych (np. TCP) do roz­po­czę­cia sesji i usta­le­nia jej pa­ra­me­trów.

Wikipedia


handszpak

drą­żek, za po­mo­cą któ­re­go można ręcz­nie obra­cać ka­be­stan


SJP.pl

Handsz­pak – drew­nia­ny lub me­ta­lo­wy drą­żek dłu­go­ści 1–2 me­trów słu­żą­cy do wpra­wia­nia w ruch urzą­dzeń znaj­du­ją­cych się na stat­ku ża­glo­wym. Handsz­pa­ki ob­słu­gi­wa­ne są za po­mo­cą rąk i dzia­ła­ją na za­sa­dzie dźwi­gni.

Daw­niej handsz­pa­ki słu­ży­ły głów­nie do ob­słu­gi wiel­kich ka­be­sta­nów, przy któ­rych pra­co­wa­ło kilku do kil­ku­dzie­się­ciu ma­ry­na­rzy.

Wikipedia


handszuły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rę­ka­wi­ce ro­bo­cze

Wiktionary


handzlik

naz­wi­sko


SJP.pl


handzlowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Handz­lów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Handzlówka ż.

:: fż. handzlowianka ż.

 przym. handzlowski

Wiktionary


handzlowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Handz­lów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Handzlówka ż.

:: fm. handzlowianin m.

 przym. handzlowski

Wiktionary


handzlowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Handz­lów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Handzlówka ż., handzlowianin m., handzlowianka ż.

Wiktionary


handzlówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Handz­lów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie łań­cuc­kim, w gmi­nie Łań­cut. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Handz­lów­ka. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go

Wikipedia


handżar

krót­ka broń siecz­na po­cho­dze­nia wschod­nie­go; pu­gi­nał, kin­dżał, chan­dżar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. krzy­wy nóż tu­rec­ki

Wiktionary

Han­dżar (osm. "han­dżer", z arab. "chan­dżar") – szty­let po­cho­dze­nia per­skie­go o za­krzy­wio­nej obo­siecz­nej głow­ni.

Wikipedia


hanecki

naz­wi­sko


SJP.pl


haneczka

zdrob­nie­nie od: Hanna (imię żeń­skie)


SJP.pl


hanej

przy­słó­wek miej­sca

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tam

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk haj, hań

Wiktionary


hanf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. techn. ko­no­pie do uszczel­nia­nia

Wiktionary


hang

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment z klasy idio­fo­nów w kształ­cie dwóch zło­żo­nych me­ta­lo­wych mis;

Wiktionary

Hang (wy­mo­wa [haŋ]) – in­stru­ment mu­zycz­ny z klasy idio­fo­nów, stwo­rzo­ny w Szwaj­ca­rii w roku 2000 przez Fe­li­xa Roh­ne­ra i Sa­bi­nę Schärer (PANArt Hang­bau AG).

Hang (lub ina­czej hang drum) skła­da się z dwóch od­po­wied­nio wy­pro­fi­lo­wa­nych i po­łą­czo­nych ze sobą sta­lo­wych pół­kul o śred­ni­cy ok.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xãŋk, AS: χãŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handpan, hand pan

Wiktionary


hanga

barw­ny drze­wo­ryt ja­poń­ski


SJP.pl


hangar

1. po­mie­szcze­nie dla ma­łych jed­no­stek la­ta­ją­cych i pły­wa­ją­cych;
2. bu­dy­nek por­to­wy słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia ła­dun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­mie­szcze­nie, garaż słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia sa­mo­lo­tów, szy­bow­ców (rza­dziej także do trzy­ma­nia stat­ków wod­nych lub ła­dun­ków por­to­wych);

Wiktionary

Han­gar (z fr.) – duży bu­dy­nek o wnę­trzu jed­no­prze­strzen­nym (hala), słu­żą­cy do za­bez­pie­cza­nia sa­mo­lo­tów, szy­bow­ców, ba­lo­nów, śmi­głow­ców, łodzi przed dzia­ła­niem czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych. Czę­sto przy­sto­so­wa­ny do bie­żą­cych prze­glą­dów i na­praw. Han­gar lot­ni­czy zwy­kle wy­bu­do­wa­ny jest na rzu­cie pro­sto­ką­ta, a jedna z jego ścian skła­da się z ot­wie­ral­nych ele­men­tów, co umoż­li­wia wpro­wa­dza­nie sa­mo­lo­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­kład lot­ni­skow­ca jest ści­śle roz­pla­no­wa­ny i po­dzie­lo­ny, znaj­du­je się na nim od dwóch do czte­rech pod­no­śni­ków, uży­wa­nych do wy­no­sze­nia sa­mo­lo­tów z han­ga­rów znaj­du­ją­cych się pod po­kła­dem.

 (1.1) Naj­czę­ściej obrot­ni­ce można zo­ba­czyć przed wja­zdem do han­ga­rów lo­ko­mo­ty­wow­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãŋɡar, AS: χãŋgar

Wiktionary


hangarować

po­tocz­nie: prze­cho­wy­wać w han­ga­rze


SJP.pl


hangarowy

→ han­gar


SJP.pl

Patrz:

hangar

hangczou

mia­sto w Chi­nach; Hangz­hou


SJP.pl


hanger

w ry­bo­łów­stwie: ro­dzaj me­cha­nicz­ne­go sy­gna­li­za­to­ra brań


SJP.pl


hangeul

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jęz. zob. han­gul.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãŋɡɨl, AS: χãŋgyl

Wiktionary


hangul

al­fa­bet ko­re­ań­ski, skła­da­ją­cy się z 24 zna­ków; han­gyl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jęz. al­fa­bet ko­re­ań­ski;

Wiktionary

Han­gul (rów­nież "hangŭl", "han­ge­ul", "han­gyl", 한글), w KRLD znany jako Dzo­son­gyl (조선글 "Chosŏn’gŭl",) – al­fa­bet ko­re­ań­ski stwo­rzo­ny w XV wieku przez Se­jon­ga Wiel­kie­go; skła­da się z 24 zna­ków: 14 spół­gło­sek i 10 sa­mo­gło­sek. Jest jed­nym z nie­wie­lu al­fa­be­tów, które zo­sta­ły stwo­rzo­ne sztucz­nie, a nie wy­e­wo­lu­o­wa­ły z hie­ro­gli­fów czy ide­o­gra­mów, jak to się dzia­ło w przy­pad­ku więk­szo­ści współ­czes­nych pism.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Han­gul zo­stał stwo­rzo­ny przez króla Korei ponad 500 lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãŋɡul, AS: χãŋgul

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hangyl, hangeul

Wiktionary


hanguł

pod­ga­tu­nek je­le­nia szla­chet­ne­go; jeleń kasz­mir­ski


SJP.pl


hangyl

al­fa­bet ko­re­ań­ski; han­gul


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jęz. zob. han­gul.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãŋɡɨl, AS: χãŋgyl

Wiktionary


hangzhou

[czy­taj: hank­dżoł] mia­sto w Chi­nach, wiel­ki oś­ro­dek prze­my­sło­wy


SJP.pl

Hangz­hou (chiń. 杭州; pi­ny­in "Hángzhōu") – mia­sto we wschod­nich Chi­nach, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Zhe­jiang.

Wikipedia


hania

zdrob­nie­nie od: Hanna (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Hanna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hania lub Hanía - moż­li­we trans­li­te­ra­cje nazwy kre­teń­skie­go mia­sta Cha­nia
  • Hania - spie­szcze­nie imie­nia Hanna i Anna
  • Hania – no­we­la Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza
  • Hania – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1984 r. w re­ży­se­rii Sta­ni­sła­wa Wohla
  • Hania – pol­ski film oby­cza­jo­wy z 2007 r. w re­ży­se­rii Ja­nu­sza Ka­miń­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U cioci Hani ja­da­li­śmy w nie­dzie­le obia­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. Hanna., Hanka ż.

Wiktionary


hanianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Hanna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanna ż.

:: fż. hanianka ż.

 przym. hanieński, hański

Wiktionary


hanianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Hanna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanna ż.

:: fm. hanianin m.

 przym. hanieński, hański

Wiktionary


haniebnie

przy­słó­wek

 (1.1) za­słu­gu­jąc na hańbę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na przy­ję­ciu po­trak­to­wa­łeś ją ha­nieb­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hańbienie n., pohańbienie n., zhańbienie n., haniebność ż., hańba ż.

 czas. zhańbić dk., pohańbić dk., hańbić ndk.

 przym. haniebny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niechlubnie, niehonorowo, niesławnie, nikczemnie, obelżywie, obraźliwie, ohydnie, okropnie, podle, szkaradnie; daw. zelżywie

Wiktionary


haniebniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ha­nieb­nie


SJP.pl


haniebniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ha­nieb­ny


SJP.pl


haniebność

→ ha­nieb­ny


SJP.pl

Patrz:

haniebny

haniebny

okry­wa­ją­cy hańbą; sro­mot­ny; nik­czem­ny; kom­pro­mi­tu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który okry­wa hańbą

 (1.2) bar­dzo zły lub kom­pro­mi­tu­ją­cy

 (1.3) taki, który po­peł­nił czyn przy­no­szą­cy hańbę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pu­ści­łeś się w swym życiu ha­nieb­nych rze­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈɲɛbnɨ, AS: χãńebny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hańba ż., haniebność ż., zhańbienie n., hańbienie n., pohańbienie n.

 czas. hańbić ndk., pohańbiać ndk., pohańbić dk., zhańbić dk.

 przysł. haniebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sromotny, nikczemny, kompromitujący, niecny, podły

 (1.2) kiepski, lichy, marny, okropny, tandetny

Wiktionary


hanieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy miej­sco­wo­ści Hanna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanna ż., hanianin m., hanianka ż.

 przym. hański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hański

Wiktionary


hanif

prze­dis­lam­ski pu­stel­nik arab­ski, wyz­na­ją­cy jakąś formę mo­no­te­iz­mu


SJP.pl

Hanif – mo­no­te­i­ści z cza­sów przed­mu­zuł­mań­skich, któ­rzy nie iden­ty­fi­ko­wa­li się z wyz­naw­ca­mi ju­da­iz­mu ani chrze­ści­jań­stwa, ale czci­li Boga Abra­ha­ma. Naj­praw­do­po­dob­niej nie sta­no­wi­li zor­ga­ni­zo­wa­nej grupy re­li­gij­nej, a skła­da­li się z jed­no­stek, które odrzu­ca­jąc po­li­te­izm, nie wią­za­li się z żadną z ist­nie­ją­cych wów­czas re­li­gii mo­no­te­i­stycz­nych.

Wikipedia


haniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Hani lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hanisz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ha­nisz ( ‏جزر حنيش‎) – ar­chi­pe­lag na Morzu Czer­wo­nym. Przy­na­leż­ność pań­stwo­wa jego wysp była przez wiele lat XX wieku przed­mio­tem sporu mię­dzy Je­me­nem i Ery­treą. Po zba­da­niu spra­wy przez mię­dzy­na­ro­do­wy try­bu­nał pod prze­wod­nict­wem Abd al-Ka­ri­ma al-Iria­nie­go Jemen otrzy­mał więk­sze wyspy, a Ery­trea nie­wiel­kie wyspy na po­łud­nio­wym za­cho­dzie ar­chi­pe­la­gu.

Wikipedia


haniszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


hanja

rze­czow­nik

 (1.1) jęz. ko­re­ań­skie pismo ide­o­gra­ficz­ne, wy­wo­dzą­ce się z pisma chiń­skie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znaki hanja są rzad­ko uży­wa­ne w ję­zy­ku ko­re­ań­skim.

Wiktionary


hanka

zdrob­nie­nie od: Hanna (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Hanna

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. zob. Hanko.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hanka – zdrob­nie­nie imie­nia
  • Hanka – do­pływ Bugu
  • Hanka – pol­ski film fa­bu­lar­ny
  • „Hanka” – dom stu­denc­ki w Poz­na­niu
  • Václav Hanka – cze­ski pi­sarz i ję­zy­koz­naw­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­tor szcze­gól­nie ser­decz­nie po­wi­tał Hankę, po­sa­dził ją obok sie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãŋka, AS: χãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanna, Hania, Haneczka

 przym. Hanczyn

Wiktionary


hankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­la­ry Han­kie­wicz
  • Mi­ko­łaj Han­kie­wicz
  • Ste­fan Ka­zi­mierz Han­kie­wicz

Wikipedia


hanko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Uu­si­maa;

Wiktionary

Hanko (szw. "Hangö") − mia­sto w po­łud­nio­wej Fin­lan­dii, na pół­wy­spie Hanko, u wej­ścia do Za­to­ki Fiń­skiej. W kwiet­niu 2021 za­miesz­ka­ne przez 8079 osób. Około 52,5% po­pu­la­cji jest fiń­sko­ję­zycz­na, zaś 42,8% szwedz­ko­ję­zycz­na (2020). Jest naj­bar­dziej na po­łud­nie po­ło­żo­nym fiń­skim mia­stem.

Wikipedia


hanks

[czy­taj: henks] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tom Hanks (ur. 9 lipca 1956) – ame­ry­kań­ski aktor, re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Jim Hanks (ur. 15 czerw­ca 1961) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Colin Hanks (ur. 24 li­sto­pa­da 1977) − ame­ry­kań­ski aktor
  • Hank Brown właśc. Ge­or­ge Hanks Brown (12 lu­te­go 1940), ame­ry­kań­ski po­li­tyk Par­tii Re­pu­bli­kań­skiej z Ko­lo­ra­do.

Wikipedia


hankus

naz­wi­sko


SJP.pl


hanna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hanna (Anna) – imię żeń­skie
  • Hanna – ro­syj­ska pio­sen­kar­ka, tan­cer­ka i fo­to­mo­del­ka
  • Hanna – ame­ry­kań­sko-bry­tyj­sko-nie­miec­ki thril­ler z 2011
  • Hanna – ame­ry­kań­ski se­rial plat­for­my Ama­zon
  • Hanna – miej­sco­wość w pro­win­cji Al­ber­ta
  • Hanna – część wsi Su­cho­cin, w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Łuków
  • Hanna – wieś w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Hanna
  • Hanna – gmina w Pol­sce
  • Hanna – dawna gro­ma­da
  • Hanna (ang. Hanna Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Henry
  • Hanna (ang. Hanna Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie LaPorte
  • Hanna – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie LaPorte

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Hanna i je­stem pie­lę­gniar­ką z za­mi­ło­wa­nia

 (1.1) Hanna Ba­na­szak jest pol­ską wo­ka­list­ką jaz­zo­wą i pio­sen­kar­ką o zmy­sło­wym, peł­nym sek­sa­pi­lu gło­sie.

 (1.1) Anny i Hanny dzień swej pa­tron­ki, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 26 lipca, a także 9 czerw­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãnːa, AS: χã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Hania ż., Hanka ż., Hańka ż., Haneczka ż., Hanusia ż., Hanunia ż., Hanuszka ż., Hanusza ż., Hannusza ż., Hanulka ż., Hanula ż., Hannula ż., Hanuchna ż., Hansza ż., Hanszka ż., Hanczka ż., Hańcik ż.

 przym. Hanin, Hanczyn, Hanusin, hański

 zob. Anna.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Anna; zdrobn. Hania, Hanka, Hańka, Haneczka, Hanusia, Hanunia, Hanuszka, Hanusza, Hannusza, Hanulka, Hanula, Hannula, Hanuchna, Hansza, Hanszka, Hanczka

Wiktionary


hannah

[czy­taj: hana] obce imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Han­nah – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ca­va­lier
  • An­drew Han­nah (1864–1940) – szkoc­ki pił­karz
  • Bar­ba­ra Han­nah (1891–1986) – bry­tyj­ska psy­cho­te­ra­pe­ut­ka i pi­sar­ka
  • Daryl Han­nah (ur. 1960) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Joan Han­nah (ur. 1939) – ame­ry­kań­ska nar­ciar­ka al­pej­ska
  • John Han­nah (ur. 1962) – bry­tyj­ski aktor
  • Kri­stin Han­nah (ur. 1960) – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka
  • Mi­cha­el Han­nah (ur. 1983) – au­stra­lij­ski ko­larz gór­ski
  • Sop­hie Han­nah (ur. 1971) – bry­tyj­ska po­et­ka i pi­sar­ka
  • Stef­hon Han­nah (ur. 1985) – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Tra­cey Han­nah (ur. 1988) – au­stra­lij­ska ko­lar­ka gór­ska
  • USS Han­nah – ame­ry­kań­ski szku­ner z okre­su wojny o nie­pod­le­głość Sta­nów Zjed­no­czo­nych

Wikipedia


hannawald

naz­wi­sko


SJP.pl


hannibal

(247-183 p.n.e.) kar­ta­giń­ski wódz i po­li­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) hist. wódz kar­ta­giń­ski

Wiktionary

Han­ni­bal (pun. ‏𐤇𐤍𐤁𐤏𐤋 𐤁𐤓𐤒‎, Ἀννίβας; ur. 247 p.n.e., zm. 183 p.n.e.) – kar­ta­giń­ski do­wód­ca woj­sko­wy i po­li­tyk, syn Ha­mil­ka­ra Bar­ka­sa, uwa­ża­ny za jed­ne­go z naj­wy­bit­niej­szych wo­dzów sta­ro­żyt­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Han­ni­bal pro­wa­dzi sło­nie przez Alpy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãɲˈːibal, AS: χã•ńibal

Wiktionary


hanniński

→ Hanna; hań­ski


SJP.pl


hannonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na i śred­nio­wiecz­ne hrab­stwo, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wych Ni­der­lan­dach, jej sto­łecz­nym mia­stem jest Mons;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hannoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hainaut, hist. Hennegawia

Wiktionary


hannover

[czy­taj: ha­no­wer] Ha­no­wer;
1. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech;
2. mia­sto w Niem­czech


SJP.pl


hanoi

sto­li­ca Wiet­na­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Wiet­na­mu;

Wiktionary

Hanoi, – sto­li­ca i dru­gie co do wiel­ko­ści (po Ho Chi Minh) mia­sto Wiet­na­mu, usy­tu­o­wa­ne w Del­cie Rzeki Czer­wo­nej, w Ton­ki­nie. Ma sta­tus mia­sta wy­dzie­lo­ne­go. We­dług spisu z 2019 roku liczy bli­sko 4 mi­lio­ny miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z wy­ciecz­ki do Hanoi przy­wio­złem sobie żmi­jów­kę na pa­miąt­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxãnɔj, AS: χãnoi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hanojczyk mos., hanojka ż.

 przym. hanojski

Wiktionary


hanojczyk

miesz­ka­niec Hanoi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Hanoi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈnɔjt͡ʃɨk, AS: χãnoi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanoi

:: fż. hanojka ż.

 przym. hanojski

Wiktionary


hanojka

miesz­kan­ka Hanoi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Hanoi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈnɔjka, AS: χãnoi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanoi n.

:: fm. hanojczyk mos.

 przym. hanojski

Wiktionary


hanojski

przy­miot­nik od: Hanoi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Hanoi, po­cho­dzą­cy z Hanoi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xãˈnɔjsʲci, AS: χãnoi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hanojka ż., hanojczyk mos., Hanoi n.

Wiktionary


hanower

rasa konia; koń ha­no­wer­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Niem­czech, sto­li­ca Dol­nej Sak­so­nii;

 (1.2) geogr. re­gion w Niem­czech;

 (1.3) geogr. hist. Księ­stwo Brunsz­wi­ku i Lüneburga; Kró­le­stwo Ha­no­we­ru (Ha­no­wer­skie); pro­win­cja Ha­no­wer

Wiktionary

Ha­no­wer ( Han­no­ver) – mia­sto w Niem­czech, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Dolna Sak­so­nia ( Nie­der­sach­sen) oraz związ­ku ko­mu­nal­ne­go Re­gion Ha­no­wer. Leży nad rzeką Leine.

Sie­dzi­ba Sto­wa­rzy­sze­nia Kra­jo­we­go ("Lan­des­ver­band") Tech­nis­ches Hilfs­werk obej­mu­ją­ce­go swym za­się­giem landy Dolna Sak­so­nia oraz Brema.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. hanowerczyk mos., hanowerka ż., Hanowerczyk mos., Hanowerka ż., hanower m.

 przym. hanowerski

Wiktionary


hanowerczyk

miesz­ka­niec Ha­no­we­ru (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­no­we­ru (mia­sta)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanower mrz., Hanowerczyk mos., Hanowerka ż.

:: fż. hanowerka ż.

 przym. hanowerski

Wiktionary


hanowerka

miesz­kan­ka Ha­no­we­ru (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­no­we­ru (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanower mrz.

:: fm. hanowerczyk mos.

 przym. hanowerski

Wiktionary


hanowerski

przy­miot­nik od: Ha­no­wer (mia­sto lub kra­i­na hi­sto­rycz­na w Niem­czech)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­no­we­rem, do­ty­czą­cy Ha­no­we­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanower m., hanower m., Hanowerczyk m., hanowerczyk m., Hanowerka ż., hanowerka ż.

Wiktionary


hans

1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hans (wyspa) – wyspa le­żą­ca mię­dzy Gren­lan­dią a Ka­na­dą
  • Hans (Marna) – mia­sto i gmina we Fran­cji
  • nie­miec­kie zdrob­nie­nie imie­nia Jo­han­nes oraz osob­ne imię nie­miec­kie
  • HANS – sy­stem bez­pie­czeń­stwa sto­so­wa­ny w For­mu­le 1
  • Prze­my­sław Fren­cel, pse­u­do­nim Hans – autor tek­stów, wo­ka­li­sta, czło­nek Pięć Dwa i Lux­tor­pe­dy
  • Ta­ma­ra Hans-Ja­wor­ska – pol­ska ar­tyst­ka i tkacz­ka
  • Yans (oryg. Hans) – seria ko­mik­so­wa
  • Hanys

Wikipedia


hansard

spra­wo­zda­nie z po­sie­dzeń par­la­men­tu bry­tyj­skie­go


SJP.pl

Han­sard to nazwa ofi­cjal­ne­go ra­por­tu za­wie­ra­ją­ce­go kom­plet­ny zapis obrad Par­la­men­tu Bry­tyj­skie­go, tj. Izby Gmin oraz Izby Lor­dów. Po­dob­ny biu­le­tyn o tej samej naz­wie wy­da­wa­ny jest, oprócz Wiel­kiej Bry­ta­nii, także w kilku in­nych kra­jach (patrz niżej).

Wikipedia


hansen

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aage Han­sen (ur. 1935) – nor­we­ski żuż­lo­wiec
  • Abra­ham Løkin Han­sen (ur. 1959) – pił­karz z Wysp Ow­czych
  • Adam Han­sen (ur. 1981) – au­stra­lij­ski ko­larz szo­so­wy
  • Alan Han­sen (ur. 1955) – szkoc­ki pił­karz
  • Alf Han­sen (ur. 1948) – nor­we­ski wio­ślarz
  • Allan Han­sen (ur. 1956) – duń­ski pił­karz
  • Alvar Han­sen (1960-2011) – pro­jek­tant mo­de­li i pro­pa­ga­tor mo­de­lar­stwa
  • Alvin Han­sen (1887-1975) – ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta
  • An­ders Han­sen (ur. 1980) – duń­ski wio­ślarz
  • André Han­sen (ur. 1989) – pił­karz nor­we­ski
  • An­dre­as Han­sen (ur. 1966) – fa­rer­ski pił­karz
  • Anton Han­sen Tamm­sa­a­re (1878-1940) – estoń­ski pi­sarz

Wikipedia


hanson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Han­son – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Hop­kins
  • Han­son – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Han­son – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Han­son (ang. Han­son Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Han­son (ang. Han­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ran­som
  • Han­son (ang. Han­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Han­son
  • hrab­stwo Han­son (ang. Han­son Co­un­ty) – w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • Han­son – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na: (Isaac Han­son, Ta­y­lor Han­son, Zac Han­son)

Wikipedia


hantawirus

wirus prze­no­szo­ny przez gry­zo­nie


SJP.pl


hantawirusowy

→ han­ta­wi­rus


SJP.pl

Patrz:

hantawirus

hantel

cię­ża­rek do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych; cią­żek, hant­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. cię­ża­rek gim­na­stycz­ny do trzy­ma­nia w jed­nej ręce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wsze za­czy­nam tre­ning od hant­li.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztanga gimnastyczna, ciążek

Wiktionary


hantelek

zdrob­nie­nie od: han­tel (cię­ża­rek spor­to­wy); han­tel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: han­tel

Wiktionary


hantelka

zdrob­nie­nie od: han­tel (cię­ża­rek spor­to­wy); han­tel­ka


SJP.pl


hantla

cię­ża­rek do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych; cią­żek, hant­la


SJP.pl


hantlowy

→ han­tel


SJP.pl

Patrz:

hantel

hantwerkmistrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. mistrz rze­mieśl­ni­czy, mistrz rze­mio­sła;

Wiktionary


hanula

zdrob­nie­nie od: Hanna (imię żeń­skie)


SJP.pl


hanulinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­nu­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanulin m.

:: fż. hanulinianka ż.

 przym. hanuliński

Wiktionary


hanulinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­nu­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanulin m.

:: fm. hanulinianin m.

 przym. hanuliński

Wiktionary


hanuliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ha­nu­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanulin m., hanulinianin m., hanulinianka ż.

Wiktionary


hanumanasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; szpa­gat po­dłuż­ny z rę­ka­mi unie­sio­ny­mi do góry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja małpy, małpa

Wiktionary


hanusia

zdrob­nie­nie od: Hanna (imię żeń­skie)


SJP.pl


hanusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


hanusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ha­nu­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


hanusz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Ha­nusz – ar­chi­tekt, pro­jek­tant te­re­nów zie­lo­nych
  • Jan Ha­nusz – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca
  • Karol Ha­nusz – pol­ski aktor te­a­tral­ny, estra­do­wy ka­ba­re­to­wy i fil­mo­wy, śpie­wak

Wikipedia


hanuszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hanys

rdzen­ny miesz­ka­niec Ślą­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. czło­wiek po­cho­dze­nia gór­no­ślą­skie­go;

Wiktionary

Hanys – okre­śle­nie rdzen­ne­go miesz­kań­ca daw­nej nie­miec­kiej czę­ści Gór­ne­go Ślą­ska. Hanys to au­toch­ton, na­to­miast nie okre­śla się tak osób spoza Czar­ne­go Ślą­ska, które na Gór­nym Ślą­sku miesz­ka­ją i przy­ję­ły ślą­ską kul­tu­rę. Ter­mi­nem tym okre­śla­ją Gór­no­ślą­za­ków rów­nież Ślą­za­cy ze Ślą­ska Cie­szyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je żech ha­ny­sym s Ło­po­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hanyska ż.

 przym. hanyski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Górnoślązak; pejor. szwab, adolf

Wiktionary


hanysek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Hanys

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzy­knij mi ino Ha­ny­sku, a co tyż to twój fa­te­rek ro­bióm?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hanys m.

Wiktionary


hanyska

rdzen­na miesz­kan­ka Ślą­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ko­bie­ta po­cho­dze­nia gór­no­ślą­skie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol naz­wał Zośkę „ha­ny­ską“.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hanys m.

 przym. hanyski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Górnoślązaczka; pejor. niemra

Wiktionary


hanyski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwią­za­ny z ha­ny­sa­mi, do­ty­czą­cy ha­ny­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cje pol­skie, ha­ny­skie i cha­dziaj­skie trwa­ją w nie­u­sta­ją­cym zwar­ciu i kon­ku­ru­ją ze sobą na dusze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hanys m., hanyska ż.

Wiktionary


hanysz

naz­wi­sko


SJP.pl


hanza

1. śred­nio­wiecz­na or­ga­ni­za­cja miast lub kup­ców ma­ją­ca na celu opa­no­wa­nie źró­deł za­o­pa­trze­nia i ryn­ków zbytu na okre­ślo­nym te­ry­to­rium
2. fak­to­ria lub dom związ­ku ku­piec­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ekon. śred­nio­wiecz­ny zwią­zek miast lub kup­ców sta­ra­ją­cy się o przy­wi­le­je praw­ne, hand­lo­we i obron­ne dla swych człon­ków;

Wiktionary

Hanza, Liga Han­ze­a­tyc­ka, Zwią­zek Han­ze­a­tyc­ki (z niem. "Hanse" – gro­ma­da) – zwią­zek kup­ców lub miast hand­lo­wych Eu­ro­py z cza­sów śred­nio­wie­cza. Mia­sta na­le­żą­ce do związ­ku po­pie­ra­ły się na polu go­spo­dar­czym, utrud­nia­jąc pracę kup­com z miast nie­na­le­żą­cych do związ­ku, jed­no­cze­śnie zaś stwa­rza­ły re­al­ną siłę po­li­tycz­ną i nie­kie­dy woj­sko­wą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxãw̃za, AS: χãũ̯za

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hanzeata ż.

 przym. hanzeatycki

Wiktionary


hanzeata

czło­nek hanzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek hanzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxãw̃zɛˈata, AS: χãũ̯zeata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hanza ż.

 przym. hanzeatycki

Wiktionary


hanzeatycki

na­le­żą­cy do Hanzy, od­no­szą­cy się do han­ze­a­ty lub Hanzy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. do­ty­czą­cy hanzy, na­le­żą­cy do hanzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxãw̃zɛaˈtɨt͡sʲci, AS: χãũ̯zeatycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hanza, hanzeata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. anzeatycki, anzeatyczny

Wiktionary


hanzi

rze­czow­nik

 (1.1) jęz. chiń­skie pismo ide­o­gra­ficz­ne, wy­wo­dzą­ce się z cza­sów Dy­na­stii Han;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla prze­cięt­ne­go ob­co­kra­jow­ca nauka hanzi sta­no­wi praw­dzi­we wyz­wa­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znak sinojapoński, kanji, hanja

Wiktionary


hao

drob­na mo­ne­ta wiet­nam­ska (10 hao = 1 dong = 100 xu)


SJP.pl

Hao – duży atol znaj­du­ją­cy się w cen­tral­nej czę­ści ar­chi­pe­la­gu Tu­a­mo­tu, w Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej. Po­wierzch­nia atolu wy­no­si 46 km², wew­nątrz znaj­du­je się jedna z naj­więk­szych lagun w Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej o po­wierzch­ni 720 km². Głów­ną miej­sco­wo­ścią atolu jest Otepa, znaj­du­je się w niej sie­dzi­ba gminy.

Wikipedia


haoma

napój ofiar­ny w epoce we­dyj­skiej, wy­ci­ska­ny z nie­zi­den­ty­fi­ko­wa­nej ro­śli­ny gór­skiej o tej samej naz­wie, wy­wo­łu­ją­cy ha­lu­cy­na­cje; soma


SJP.pl

Haoma – w mi­to­lo­gii irań­skiej ro­śli­na, z któ­rej wy­ra­bia­no sok o tej samej naz­wie, pity pod­czas obrzę­dów re­li­gij­nych.

Utoż­sa­mia­ny z we­dyj­ską somą. Wsku­tek ofia­ry z haomy miał na­ro­dzić się Jima (Dżem­szyd), pier­wszy wład­ca Ariów w kra­i­nie Aria­nem Wa­e­dżo. Ofia­rę z haomy miał zło­żyć też Pu­ru­szap­sa, oj­ciec Za­ra­tusz­try.

Wikipedia


haori

luźny ubiór wierzch­ni po­dob­ny do pła­szcza, się­ga­ją­cy do kolan, no­szo­ny w Ja­po­nii


SJP.pl

Haori (jap. 羽織) – część ja­poń­skie­go ubio­ru for­mal­ne­go (łącz­nie z ha­ka­mą) o cha­rak­te­rze luź­ne­go, krót­kie­go pół-pła­szcza lub ża­kie­tu, no­szo­na na ki­mo­no.

Haori jest no­szo­ne mię­dzy in­ny­mi przez pana mło­de­go w cza­sie ce­re­mo­nii ślub­nej jako nie­o­dłącz­na, zew­nętrz­na część stro­ju, który skła­da się także z ki­mo­na scho­wa­ne­go w spod­nie ha­ka­ma. Na haori z przo­du i z tyłu, znaj­du­je się herb ro­dzi­ny. Tra­dy­cyj­nie strój jest czar­ny lub szary z bia­ły­mi her­ba­mi.

Wikipedia


hapacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. wię­zien­na ad­wo­kat

Wiktionary


hapaks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) zob. ha­paks le­go­me­non.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hapaks legomenon

Wiktionary


hapaksant

ro­śli­na zak­wi­ta­ją­ca raz w ciągu swego cyklu roz­wo­jo­we­go i za­mie­ra­ją­ca po roz­sia­niu; ro­śli­na mo­no­kar­picz­na


SJP.pl


hapaksepia

upro­szcze­nie wy­ra­zu przez usu­nię­cie jed­nej z sylab (np. "człek" od "czło­wiek"); ha­plo­lo­gia, ha­plo­la­lia


SJP.pl


hapax

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) zob. hapax le­go­me­non.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hapax legomenon

Wiktionary


hapka

naz­wi­sko


SJP.pl


hapkido

ko­re­ań­ski sy­stem walki


SJP.pl

Hap­ki­do – wschod­nia sztu­ka walki. Za jej twór­cę uważa się Choi Yong-soola.

Wikipedia


haplo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy: po­je­dyn­czy, pro­sty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaplɔ, AS: χaplo

Wiktionary


haplofaza

faza w cyklu roz­wo­jo­wym, w któ­rej licz­ba chro­mo­so­mów w ją­drach ko­mór­ko­wych jest zre­du­ko­wa­na


SJP.pl

Ha­plo­fa­za – faza ge­ne­ra­tyw­na w cyklu ży­cio­wym or­ga­niz­mu. W sta­dium tym ko­mór­ki są ha­plo­i­dal­ne. Ha­plo­fa­za może być ogra­ni­czo­na do gamet, jak ma to miej­sce u zwie­rząt. U ro­ślin z prze­mia­ną po­ko­leń ro­śli­ny ha­plo­fa­za od­po­wia­da okre­so­wi ist­nie­nia ga­me­to­fi­tu.

Wikipedia


haplografia

błąd pi­sar­ski po­le­ga­ją­cy na opu­szcze­niu li­te­ry lub grupy liter, zwła­szcza o po­dob­nym brzmie­niu, np. an­ge­lo­lo­gia -> an­ge­lo­gia


SJP.pl

Ha­plo­gra­fia (od gr. ἁπλόος "ha­pló­os" lub ἁπλοῦς "haploûs" „po­je­dyn­czy, pro­sty” i γραφία "grafía" „pi­sa­nie”) – omył­ko­we po­mi­nię­cie, pod­czas prze­pi­sy­wa­nia tek­stu, jed­nej z dwóch sto­ją­cych obok sie­bie iden­tycz­nych liter lub sylab.

Je­że­li dwie iden­tycz­ne li­te­ry stały obok sie­bie, zda­rza­ło się, że ko­pi­sta nieś­wia­do­mie opu­szczał jedną z nich.

Wikipedia


haplogrupa

w ge­ne­ty­ce: grupa ha­plo­ty­pów po­dob­nych ze wzglę­du na wspól­ne po­cho­dze­nie


SJP.pl

Ha­plo­gru­pa w ge­ne­ty­ce − grupa po­dob­nych ze wzglę­du na wspól­ne po­cho­dze­nie ha­plo­ty­pów, czyli serii al­le­li genów po­ło­żo­nych w spe­cy­ficz­nym miej­scu na chro­mo­so­mie.

Ba­da­nie wy­stę­po­wa­nia ha­plo­grup poz­wa­la na śle­dze­nie mi­gra­cji po­pu­la­cji. W ge­ne­ty­ce czło­wie­ka naj­czę­ściej bada się ha­plo­gru­py chro­mo­so­mu Y i mi­to­chon­drial­ne­go DNA (mtDNA), po­nie­waż chro­mo­som Y dzie­dzi­czo­ny jest tylko w linii oj­cow­skiej, na­to­miast mtDNA tylko w linii mat­czy­nej.

Wikipedia


haploid

or­ga­nizm o po­je­dyn­czym ze­spo­le chro­mo­so­mów w ją­drach ko­mó­rek, np. jed­no­ko­mór­ko­wy glon; ha­plont, mo­no­plo­id


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. ko­mór­ka za­wie­ra­ją­ca tylko jeden gar­ni­tur chro­mo­so­mo­wy;

 (1.2) biol. or­ga­nizm, któ­re­go każda lub pra­wie każda ko­mór­ka za­wie­ra ga­me­tycz­ną licz­bę chro­mo­so­mów;

Wiktionary

Nie mylić z: Ha­plont.

Ha­plo­id (gr. "απλος" ‘nie­zło­żo­ny, po­je­dyn­czy’) – ko­mór­ka za­wie­ra­ją­ca tylko jeden ze­staw chro­mo­so­mów ho­mo­lo­gicz­nych. Oz­na­cza­ny jest jako n.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xaˈplɔjit, AS: χaploi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. apla ż., haploidalność ż.

 przym. haploidalny

Wiktionary


haploidalność

wy­stę­po­wa­nie jed­ne­go ze­spo­łu chro­mo­so­mów ha­plo­i­dal­nych w ją­drze ko­mór­ko­wym


SJP.pl


haploidalny

ma­ją­cy w ją­drze ko­mór­ko­wym po­je­dyn­czy ze­spół chro­mo­so­mów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. ma­ją­cy tylko jeden gar­ni­tur chro­mo­so­mo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ho­dow­la za­rod­ków na po­żyw­ce poz­wa­la zy­skać ha­plo­i­dal­ny jęcz­mień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haploid mrz., haploidalność ż.

Wiktionary


haplokauliczny

ro­śli­na ha­plo­ka­u­licz­na - ro­śli­na wyt­wa­rza­ją­ca kwiat na szczy­cie nie­roz­ga­łę­zia­ją­ce­go się pędu głów­ne­go


SJP.pl


haplolalia

upro­szcze­nie wy­ra­zu przez usu­nię­cie jed­nej z sylab (np. "człek" od "czło­wiek"); ha­plo­lo­gia, ha­pak­se­pia


SJP.pl


haplologia

upro­szcze­nie wy­ra­zu przez usu­nię­cie jed­nej z sylab (np. "człek" od "czło­wiek"); ha­plo­la­lia, ha­pak­se­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zja­wi­sko fo­ne­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na skró­ce­niu wy­ra­zu przez usu­nię­cie jed­nej z sylab bez­poś­red­nio po sobie na­stę­pu­ją­cych, jed­na­ko­wych lub o jed­na­ko­wym spół­gło­sko­wym na­gło­sie;

Wiktionary

Ha­plo­lo­gia, ha­plo­la­lia (gr. ἁπλόος "ha­pló­os" lub ἁπλοῦς "haploûs" „po­je­dyn­czy, pro­sty, jed­no­ra­zo­wy” + λόγος "lógos" „mowa, słowo” lub λαλιά "laliá" „ga­da­ni­na”) – pro­ces fo­ne­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na za­stą­pie­niu dwóch ta­kich sa­mych lub po­dob­nych sylab jedną. Przy­kła­do­wo:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxaplɔˈlɔɟja, AS: χaploloǵi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uproszczenie

Wiktionary


haplont

or­ga­nizm o po­je­dyn­czym ze­spo­le chro­mo­so­mów w ją­drach ko­mó­rek, np. jed­no­ko­mór­ko­wy glon; ha­plo­id, mo­no­plo­id


SJP.pl

Nie mylić z: Ha­plo­id.

Ha­plont, ha­plo­biont – or­ga­nizm, któ­re­go każda ko­mór­ka za­wie­ra tylko jeden ze­staw chro­mo­so­mów ho­mo­lo­gicz­nych (oz­na­cza­ny jako n). W przy­pad­ku or­ga­niz­mów, u któ­rych ist­nie­je rów­nież di­plo­fa­za, ha­plo­i­dal­ność pow­sta­je w wy­ni­ku me­jo­zy.

Ha­plon­ta­mi są: niek­tó­re zie­le­ni­ce ("Chlo­rop­hy­ta"), kras­no­ro­sty ("Rho­dop­hy­ta") oraz niek­tó­re dżoż­dżow­ce ("Sac­cha­ro­my­ce­tes").

Wikipedia


haplostela

po­je­dyn­cza cen­tral­na ko­lum­na oto­czo­na ły­kiem, bę­dą­ca naj­prost­szym typem steli ro­ślin


SJP.pl


haplotyp

w ge­ne­ty­ce: grupa genów, którą or­ga­nizm odzie­dzi­czył po jed­nym z ro­dzi­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. w ge­ne­ty­ce: ze­staw po­li­mor­fiz­mów po­je­dyn­czych nu­kle­o­ty­dów, po­ło­żo­nych na jed­nej chro­ma­ty­dzie, który dzie­dzi­czy się jako ze­staw sprzę­żo­nych ze sobą al­le­li;

Wiktionary

Ha­plo­typ (z gr. ἁπλοῦς, "haploûs" − "pro­sty", "po­je­dyn­czy") − po­ję­cie z dzie­dzi­ny ge­ne­ty­ki, oz­na­cza­ją­ce grupę genów, którą or­ga­nizm odzie­dzi­czył po jed­nym z ro­dzi­ców. In­ny­mi słowy, jest to ze­staw po­li­mor­fiz­mów po­je­dyn­czych nu­kle­o­ty­dów (SNP), po­ło­żo­nych na jed­nej chro­ma­ty­dzie, który dzie­dzi­czy się jako ze­staw sprzę­żo­nych ze sobą al­le­li.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wę­grzy mają naj­wyż­szy wśród lud­no­ści nie­se­mic­kiej udział ha­plo­ty­pów, czyli cha­rak­te­ry­stycz­nych dla danej po­pu­la­cji wa­rian­tów genów, ty­po­wych dla Żydów.

Wiktionary


haponiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


happener

[czy­taj: he­pe­ner] or­ga­ni­za­tor hap­pe­nin­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta, który zaj­mu­je się hap­pe­nin­giem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hap­pe­ning w czy­stej for­mie – nie jest to cyrk ani gro­te­ska, hap­pe­ne­rzy upor­czy­wie iden­ty­fi­ku­ją go z ży­ciem, mimo że nikt w życiu nie prze­pi­ło­wu­je na przy­kład for­te­pia­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. happening m.

:: fż. happenerka ż.

 przym. happeningowy

 przysł. happeningowo

Wiktionary


happenerski

→ hap­pe­ner [czy­taj: he­pe­ner­ski]


SJP.pl


happening

[czy­taj: he­pe­ning] ro­dzaj im­pro­wi­zo­wa­ne­go wi­do­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. społ. polit. wy­da­rze­nie ar­ty­stycz­ne, w któ­rym zda­rze­nia łą­czą­ce lub wy­ko­rzy­stu­ją­ce ele­men­ty rze­czy­wi­sto­ści an­ga­żu­ją pu­blicz­ność;

Wiktionary

Hap­pe­ning (z ang. „dzia­nie się”, „zda­rze­nie”, „wy­da­rze­nie”) – zor­ga­ni­zo­wa­ne wy­da­rze­nie ogra­ni­czo­ne cza­so­wo, ma­ją­ce swoją dra­ma­tur­gię two­rzą­cą lo­gicz­ną nar­ra­cję, lub ze­staw zna­ków: haseł, obra­zów, ge­stów, przed­mio­tów, po­sta­ci w prze­strze­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 20 ty­się­cy ki­bi­ców przy­je­cha­ło do olim­pij­skie­go parku już go­dzi­nę przed za­wo­da­mi. Alej­ka­mi wokół trasy ma­sze­ro­wa­ły lu­do­we or­kie­stry, mię­dzy sto­i­ska­mi z hot-do­ga­mi or­ga­ni­zo­wa­no hap­pe­nin­gi, śpie­wy i tańce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxɛpɛ̃ɲĩŋk, AS: χepẽńĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. happener m., happenerka ż.

 przym. happeningowy

 przysł. happeningowo

Wiktionary


happeningowy

[czy­taj: he­pe­nin­go­wy] przy­miot­nik od: hap­pe­ning (np. hap­pe­nin­go­wy wy­stęp, ruch hap­pe­nin­go­wy)


SJP.pl


happyendowy

→ happy end [czy­taj: hepi-en­do­wy]


SJP.pl


hapten

an­ty­gen nie­peł­no­war­to­ścio­wy, od­kry­ty przez Land­ste­i­ne­ra


SJP.pl

Hap­te­ny (z gr. "hap­te­in" – za­mo­co­wać, zam­knąć; sy­no­ni­my: an­ty­ge­ny cząst­ko­we lub reszt­ko­we) - sub­stan­cje o małej masie czą­stecz­ko­wej (zwy­kle po­ni­żej 5000 Da), które mogą wy­wo­ły­wać od­po­wiedź od­por­no­ścio­wą je­dy­nie w po­łą­cze­niu z biał­ka­mi, cho­ciaż na­stęp­nie są roz­poz­na­wa­ne przez lim­fo­cy­ty już bez obec­no­ści tych bia­łek.

Wikipedia


haptonastia

Hap­to­na­stia – ruch na­stycz­ny or­ga­nów ro­ślin­nych (także zwie­rzę­cych) wy­wo­ła­ny dzia­ła­niem spe­cy­ficz­ne­go bodź­ca me­cha­nicz­ne­go. Od sejs­mo­na­stii (tig­mo­na­stii) odróż­nia się tym, że wy­wo­ły­wa­na jest przez kon­kret­ny bo­dziec me­cha­nicz­ny, a nie do­wol­ny dotyk (np. nie przez do­ty­ka­nie pa­łecz­ką lub upad­kiem kro­pli de­szczu) oraz jest wy­ni­kiem wzro­stu (pod wpły­wem auk­syn), a nie zmian tur­go­ru.

Wikipedia


haptonastyczny

przy­miot­nik od: hap­to­na­stia


SJP.pl


haptotaksja

w bio­lo­gii: kie­run­ko­wy ruch ko­mó­rek wy­wo­ła­ny przez sub­stan­cje wy­dzie­la­ne przez inne po­krew­ne ko­mór­ki


SJP.pl


haptotropiczny

→ hap­to­tro­pizm


SJP.pl

Patrz:

haptotropizm

haptotropizm

jeden z tro­piz­mów; wy­gię­cie wzro­sto­we niek­tó­rych or­ga­nów ro­ślin­nych (np. wąsów czep­nych) oraz osia­dłych or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych (np. uk­wia­łu), pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku bodź­ca do­ty­ko­we­go; tig­mo­tro­pizm


SJP.pl


haptyczność

→ hap­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

haptyczny

haptyczny

zwią­za­ny z ko­mu­ni­ko­wa­niem się za po­mo­cą zmy­słu do­ty­ku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. do­ty­ko­wy – cecha urzą­dzeń ko­mu­ni­ku­ją­cych się, wcho­dzą­cych w in­te­rak­cję po­przez dotyk, wi­bra­cję, szorst­kość itp.

 (1.2) szt. do­ty­kal­ny – cecha dzie­ła sztu­ki, które dzia­ła bar­dziej wła­ści­wo­ścia­mi ma­te­rial­ny­mi, np. po­ro­wa­to­ścią, niż wi­zu­al­ny­mi, np. ko­lo­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak dotąd pod strze­chy tra­fi­ła - chyba można to tak naz­wać - pier­wsza ge­ne­ra­cja urzą­dzeń hap­tycz­nych (czyli po­bu­dza­ją­cych zmysł do­ty­ku).

 (1.2) Wszyst­kie są wy­ko­na­ne ory­gi­nal­ną hap­tycz­ną tech­ni­ką. - W pra­cach Jar­czew­skie­go fak­tu­ra do­mi­nu­je nad kre­ską, a zwła­szcza nad ko­lo­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xapˈtɨt͡ʃnɨ, AS: χaptyčny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) haptyka ż., haptyczność ż.

Wiktionary


haptyka

tech­no­lo­gia da­ją­ca do­ty­ko­wą in­for­ma­cję zwrot­ną


SJP.pl


hara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów., także. środ. prze­stęp. wódka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hara – wieś w pro­win­cji Läänemaa, w gmi­nie No­a­ro­ot­si
  • Hara – wieś w pro­win­cji Har­ju­maa, w gmi­nie Ku­u­sa­lu
  • Hara – wyspa w Za­to­ce Fiń­skiej
  • Hara – wieś w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Na­ga­no
  • Hara – miej­sco­wość w re­gio­nie Jämtland, w gmi­nie Östersund
  • Al-Hara al-Ka­bi­ra – wieś w pół­noc­nej czę­ści wyspy Dżer­ba
  • Mie­czy­sław Hara – pol­ski kon­sul i dzia­łacz spor­to­wy
  • Ta­kas­hi Hara – ja­poń­ski po­li­tyk
  • Ta­me­i­chi Hara – ko­man­dor Ja­poń­skiej Ce­sar­skiej Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • (4640) Hara – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Hara – ro­dzaj ryb su­moksz­tałt­nych z ro­dzi­ny Eret­hi­sti­dae
  • Dan­tian

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mnie tu już gor­szy śpik bie­rze, jak gdy­bym kwar­tę hary wypił!

Wiktionary


haraba

ro­dzaj po­wo­zu


SJP.pl

Ha­ra­ba (rum. "Ha­ra­ba", "Гараба", "Ga­ra­ba") – wieś o spor­nej przy­na­leż­no­ści pań­stwo­wej ("de iure" Moł­da­wia, "de facto" Nadd­nie­strze), w re­jo­nie Ryb­ni­ca, na hi­sto­rycz­nym Po­do­lu.

W cza­sach I Rze­czy­po­spo­li­tej wieś le­ża­ła w wo­je­wództ­wie brac­ław­skim w pro­win­cji ma­ło­pol­skiej Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go. W 1789 była pry­wat­ną wsią, na­le­żą­cą do Lu­bo­mir­skich. Od­pa­dła od Pol­ski w wy­ni­ku II ro­zbio­ru.

Wikipedia


haraburda

daw­niej: gło­śna kłót­nia; ha­ła­bur­da


SJP.pl


haracz

1. wy­mu­szo­na, wy­gó­ro­wa­na, bez­praw­nie ścią­ga­na przez kogoś opła­ta za coś; okup;
2. w kra­jach is­lam­skich: dawny po­da­tek na­kła­da­ny na lud­ność nie­mu­zuł­mań­ską, póź­niej także przez nowo na­wró­co­nych na islam;
3. daw­niej: rocz­na da­ni­na pła­co­na na rzecz suł­tań­skiej Tur­cji przez lenne pań­stwa chrze­ści­jań­skie;
4. daw­niej: opła­ta na­kła­da­na przez wład­cę na kraj przez niego pod­bi­ty; kon­try­bu­cja, try­but, po­da­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. po­da­tek po­głów­ny w kra­jach mu­zuł­mań­skich na­kła­da­ny na in­no­wier­ców;

 (1.2) hist. da­ni­na rocz­na pła­co­na suł­tań­skiej Tur­cji przez za­leż­ne pań­stwa chrze­ści­jań­skie

 (1.4) współcz. pot. nie­słusz­na lub wy­gó­ro­wa­na opła­ta wy­mu­szo­na przy uży­ciu siły lub gróźb

Wiktionary

Ha­racz – po­da­tek po­głów­ny, po­bie­ra­ny przez pań­stwo tu­rec­kie od każ­de­go peł­no­let­nie­go chrze­ści­ja­ni­na, za­miesz­ka­łe­go w Tur­cji.

W ciągu nie­u­stan­nych i dłu­gich wojen mię­dzy Pol­ską a Tur­cją i Ta­ta­ra­mi, ter­min ten prze­szedł do ję­zy­ka pol­skie­go i oz­na­czał okup i kon­try­bu­cję, wy­mu­szo­ną przez nie­przy­ja­cie­la na czę­ści kraju, zamku lub mie­ście.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.4) okup

Wiktionary


harakiri

ja­poń­skie ry­tu­al­ne sa­mo­bój­stwo po­przez roz­cię­cie brzu­cha mie­czem lub szty­le­tem; se­pu­ku, sep­pu­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ja­poń­ski ry­tu­ał sa­mo­bój­stwa po­przez roz­pła­ta­nie mie­czem brzu­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­czy­ni­ło się to zresz­tą do próby sa­mo­bój­czej Ku­ro­sa­wy, który w ła­zien­ce swego domu pró­bo­wał po­peł­nić ha­ra­ki­ri.

 (1.1) (…) ha­ra­ki­ri, ce­re­mo­nial­ne sa­mo­bój­stwo, było czę­ścią tra­dy­cyj­nej kul­tu­ry Ja­po­nii. Ja­poń­czy­cy, któ­rzy się zhań­bi­li, po­peł­nia­li ha­ra­ki­ri, żeby od­po­ku­to­wać za grze­chy przy­no­szą­ce hańbę jemu i jego ro­dzi­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seppuku

Wiktionary


haralampiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ha­ra­lam­piusz, Char­łamp – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go ("Χαραλαμπος"). Pow­sta­ło ze słów χαρα ("chara") oz­na­cza­ją­ce­go "szczę­ście" i λαμπω ("lampo") - "bły­szczeć, lśnić" i oz­na­cza "ja­śnie­ją­ce­go szczę­ściem".

Ha­ra­lam­piusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 10 lu­te­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Charłamp

Wiktionary


harald

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ha­rald – imię mę­skie po­cho­dze­nia sta­ro­an­giel­skie­go/nor­dyc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxaralt, AS: χaralt

Wiktionary


haram

sala mod­litw w me­cze­cie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Haram – gmina w Nor­we­gii w re­gio­nie Møre og Roms­dal.
  • Haram – po­ję­cie w is­la­mie.
  • Boko Haram – zmi­li­ta­ry­zo­wa­na mu­zuł­mań­ska or­ga­ni­za­cja ek­stre­mi­stycz­na.
  • Al-Mas­dżid al-Haram – me­czet w Mekce

Wikipedia


harambasza

daw­niej do­wód­ca od­dzia­łu haj­du­ków


SJP.pl


haranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|harać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. harać ndk.

Wiktionary


harap

ro­dzaj bicza o krót­kiej rę­ko­je­ści i dłu­gim rze­mie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. bicz z krót­kim trzon­kiem i dłu­gim ple­śće­cio­nym rze­mie­niem, uży­wa­ny głów­nie na psy my­śliw­skie pod­czas po­lo­wań par force;

Wiktionary

Harap (niem. "herab!" – „tutaj!”) – okrzyk my­śli­wych od­pę­dza­ją­cych psy od ubi­tej zwie­rzy­ny, a także dawny bat my­śliw­ski, słu­żą­cy do kar­ce­nia nie­po­słusz­nych psów.

Ten dawny bicz o krót­kiej rę­ko­je­ści, naj­czę­ściej wy­ko­na­nej z sar­niej nogi, wy­ko­na­ny był z dłu­gie­go splo­tu rze­mie­ni, zwę­ża­ją­cych się stop­nio­wo i za­koń­czo­nych tak zwaną „trza­skaw­ką” z wło­sia koń­skie­go i włó­kna ko­no­pi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od ubi­tej zwie­rzy­ny przez dłuż­szą chwi­lę od­ga­niać mu­siał ogary gięt­kim ha­ra­pem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarap, AS: χarap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knut, korbacz

Wiktionary


harapowy

1. przy­miot­nik od: harap;
2. w ło­wiect­wie: taki, który zo­stał uszczu­ty przez char­ty


SJP.pl


harappa

1. sta­ro­żyt­na osada na te­re­nie na­le­żą­cym do cy­wi­li­za­cji do­li­ny In­du­su;
2. miej­sco­wość we wschod­nim Pa­ki­sta­nie


SJP.pl

Ha­rap­pa – sta­ro­żyt­na osada pro­to­miej­ska na te­re­nie na­le­żą­cym do cy­wi­li­za­cji do­li­ny In­du­su, po­cho­dzą­ca z dru­giej po­ło­wy III ty­siąc­le­cia p.n.e. Po­ło­żo­na na lewym brze­gu rzeki Rawi w Pen­dża­bie, na te­re­nie dzi­siej­sze­go Pa­ki­sta­nu. Od­kry­ta w la­tach 20. XX wieku w cza­sie badań pro­wa­dzo­nych przez In­dyj­ską Służ­bę Ar­che­o­lo­gicz­ną.

Wikipedia


harappański

→ Ha­rap­pa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­rap­pą, do­ty­czą­cy Ha­rap­py

Wiktionary

Patrz:

Harappa

Powiązane:

 rzecz. Harappa ż.

Wiktionary


hararczyk

miesz­ka­niec Ha­ra­re (sto­li­cy Zim­bab­we); Ha­ra­rej­czyk


SJP.pl


harare

sto­li­ca Zim­bab­we (do 1981 - Sa­lis­bu­ry)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Zim­bab­we;

Wiktionary

Zo­bacz też: Sa­lis­bu­ry.

Ha­ra­re (do 1981 Sa­lis­bu­ry) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Zim­bab­we. Licz­ba miesz­kań­ców sięga około 1,6 mln, a cała aglo­me­ra­cja Ha­ra­re liczy 3 120 917 miesz­kań­ców (dane z 2019). Cen­trum życia po­li­tycz­ne­go, kul­tu­ral­ne­go i edu­ka­cyj­ne­go kraju, a za­ra­zem cen­trum prze­my­słu i ko­mu­ni­ka­cyj­ne. W Ha­ra­re mie­ści się sie­dzi­ba rządu, sądu naj­wyż­sze­go, sie­dzi­by lo­kal­nych i za­gra­nicz­nych firm, kor­po­ra­cji i or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ha­ra­re jest sie­dzi­ba rządu Zim­bab­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈrarɛ, AS: χarare

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hararejczyk mos., hararejka ż.

 przym. hararejski

Wiktionary


hararejczyk

miesz­ka­niec Ha­ra­re (sto­li­cy Zim­bab­we); Ha­rar­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­ra­re

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraˈrɛjt͡ʃɨk, AS: χararei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harare n.

:: fż. hararejka ż.

 przym. hararejski

Wiktionary


hararejka

miesz­kan­ka Ha­ra­re (sto­li­cy Zim­bab­we); Ha­rar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­ra­re

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraˈrɛjka, AS: χararei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harare n.

:: fm. hararejczyk mos.

 przym. hararejski

Wiktionary


hararejski

→ Ha­ra­re (sto­li­ca Zim­bab­we); ha­rar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ha­ra­re

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraˈrɛjsʲci, AS: χararei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harare n., hararejczyk mos., hararejka ż.

Wiktionary


hararka

miesz­kan­ka Ha­ra­re (sto­li­cy Zim­bab­we); Ha­ra­rej­ka


SJP.pl


hararski

→ Ha­ra­re (sto­li­ca Zim­bab­we); ha­ra­rej­ski


SJP.pl


haras

dawna lekka tka­ni­na weł­nia­na


SJP.pl


harasim

naz­wi­sko


SJP.pl


harasimiuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ha­ra­si­miuk – pol­ski ge­o­graf, gle­boz­naw­ca, wy­kła­dow­ca Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go
  • Ma­rian Ha­ra­si­miuk – pol­ski ge­o­graf
  • Sta­ni­sław Ha­ra­si­miuk – pol­ski pi­sarz, dzien­ni­karz i re­por­ta­ży­sta

Wikipedia


harasimowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­że­na Ha­ra­si­mo­wicz − pol­ska śpie­wacz­ka kla­sycz­na
  • Ce­za­ry Ha­ra­si­mo­wicz − pol­ski sce­na­rzy­sta, aktor, dra­ma­turg i pi­sarz
  • Ewa Ha­ra­si­mo­wicz − pol­ska ak­tor­ka
  • Ewa Ha­ra­si­mo­wicz − pol­ska bry­dżyst­ka
  • Jan Ha­ra­si­mo­wicz − pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki i kul­tu­ry, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Jerzy Ha­ra­si­mo­wicz − pol­ski praw­nik
  • Mar­ce­li Ha­ra­si­mo­wicz − pol­ski ma­larz
  • Piotr Ha­ra­si­mo­wicz − pol­ski rzeź­biarz

Wikipedia


harasiucki

przy­miot­nik od: Ha­ra­siu­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ha­ra­siu­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harasiuki nmos., harasiuczanin m., harasiuczanka ż.

Wiktionary


harasiuczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­ra­siu­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harasiuki nmos.

:: fż. harasiuczanka ż.

 przym. harasiucki

Wiktionary


harasiuczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­ra­siu­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harasiuki nmos.

:: fm. harasiuczanin m.

 przym. harasiucki

Wiktionary


harasiuki

Ha­ra­siu­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ni­żań­skim, w gmi­nie Ha­ra­siu­ki. Leży na po­gra­ni­czu Rów­ni­ny Bił­go­raj­skiej i Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kie­go, nad Tan­wią.

Wieś jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy Ha­ra­siu­ki oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Mi­ło­sier­dzia Bo­że­go.

Wikipedia


harasowy

→ haras


SJP.pl

Patrz:

haras

harasym

imię mę­skie


SJP.pl


harasymowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


haratanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ha­ra­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxaraˈtãɲɛ, AS: χaratãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. haratać

Wiktionary


haratanina

po­tocz­nie: szar­pa­ni­na, bójka


SJP.pl


haratać

po­tocz­nie:
1. bić, usz­ka­dzać, tłuc, ranić;
2. ha­ra­tać się:
a) ranić się sa­me­mu;
b) ranić się naw­za­jem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ha­rat­nąć)

 (1.1) ude­rzać, ni­szcząc coś lub za­da­jąc komuś ranę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ha­ra­tać się (dk. ha­rat­nąć się)

 (2.1) ranić sa­me­go sie­bie

 (2.2) ranić się, ka­le­czyć się wza­jem­nie; szar­pać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez całą lek­cję ha­ra­tał ławkę dłu­go­pi­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈratat͡ɕ, AS: χaratać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haratanie n., haratnięcie n.

Wiktionary


haratnąć

po­tocz­nie:
1. pobić, usz­ko­dzić, po­tłuc, zra­nić;
2. ha­rat­nąć się:
a) zra­nić się sa­me­mu;
b) po­ra­nić się naw­za­jem


SJP.pl


harać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ha­ro­wać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. harować

 rzecz. haranie n., harowniczka ż.

Wiktionary


harbajtel

ro­dzaj siat­ki lub wo­recz­ka za­kła­da­ne­go daw­niej na włosy z tyłu pe­ru­ki


SJP.pl

Har­baj­tel (niem. "Ha­ar­be­u­tel": "Haar" - włosy, "Be­u­tel" - wo­re­czek) – siat­ka lub wo­re­czek za­kła­da­ny na włosy z tyłu pe­ru­ki; war­kocz, pęk wło­sów z tyłu pe­ru­ki. W mo­dzie za­czął być sto­so­wa­ny za cza­sów Lud­wi­ka XIV.

Wikipedia


harbata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. her­ba­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk tyj

Wiktionary


harbin

mia­sto w Chi­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Chi­nach, po­ło­żo­ne w Man­dżu­rii;

Wiktionary

Har­bin (, daw­niej "Char­bin"; chiń. upr. 哈尔滨; pi­ny­in "Hā’ěrbīn"; mandż. ᡥᠠᡵᠪᡳᠨ) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach, w Man­dżu­rii, sto­li­ca pro­win­cji He­i­long­jiang, za­ło­żo­ne w 1898 w cza­sie bu­do­wy Kolei Wschod­nio­chiń­skiej przez Adama Szy­dłow­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Har­bin, który był po ro­syj­skiej re­wo­lu­cji en­kla­wą ro­syj­skich „bia­łych” emi­gran­tów, sły­nie z do­rocz­ne­go fe­sti­wa­lu rzeźb lo­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. harbiński

Wiktionary


harbiński

przy­miot­nik od: Har­bin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Har­bi­nem, do­ty­czą­cy Har­bi­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­buch wojny prze­kre­ślił re­a­li­za­cję na­kre­ślo­nych pla­nów i księ­ża chry­stu­sow­cy nigdy nie ob­ję­li har­biń­skiej pla­ców­ka­a­ców­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harbin mrz.

Wiktionary


harboły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cięż­kie buty

Wiktionary


harbutowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­bu­to­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Suł­ko­wi­ce
  • Har­bu­to­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Sko­czów
  • Har­bu­to­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie wa­do­wic­kim, a póź­niej w po­wie­cie my­śle­nic­kim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: γʲarbutɔvʲit͡sɛ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harbutowiczanin m., harbutowiczanka ż.

 przym. harbutowicki

Wiktionary


harbutowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Har­bu­to­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harbutowice nmos., harbutowiczanin m., harbutowiczanka ż.

Wiktionary


harbutowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Har­bu­to­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harbutowice nmos.

:: fż. harbutowiczanka ż.

 przym. harbutowicki

Wiktionary


harbutowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Har­bu­to­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harbutowice nmos.

:: fm. harbutowiczanin m.

 przym. harbutowicki

Wiktionary


harbuz

daw­niej, dziś tylko gwa­ro­wo: dynia; arbuz


SJP.pl


harbuźnik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


SJP.pl

Har­buź­nik ("Si­cy­os" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych, obej­mu­ją­cy co najm­niej 56–64 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, na wy­spach Pa­cy­fi­ku i w Au­stra­lii. In­tro­du­ko­wa­ne zo­sta­ły do wschod­niej Azji i do Eu­ro­py. W Pol­sce wy­stę­pu­je jako ga­tu­nek in­tro­du­ko­wa­ny i in­wa­zyj­ny jeden ga­tu­nek – har­buź­nik kol­cza­sty "S. an­gu­la­tus".

Wikipedia


harc

od śred­nio­wie­cza do XVII wieku: walka po­je­dyn­czych żoł­nie­rzy obu nie­przy­ja­ciel­skich wojsk sta­cza­na przed roz­po­czę­ciem bitwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psota, igrasz­ka

Wiktionary


harc.

skrót w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = harc­mistrz

 (1.2) = harc­mi­strzy­ni

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (2.1) = har­cer­ski

Wiktionary


harcap

war­kocz lub węzeł pe­ru­ki no­szo­ny przez męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. etn. war­kocz no­szo­ny w XVII i XVIII w. przez męż­czyzn;

Wiktionary

Har­cap bądź har­cab (niem. "Ha­a­rzopf" od "das Haar" – włosy i "der Zopf" – war­kocz) – war­kocz pe­ru­ki lub fry­zu­ry no­szo­ny przez męż­czyzn w XVIII wieku.

W 2 poł. XVIII w. har­cap był obo­wiąz­ko­wym ucze­sa­niem żoł­nie­rzy w niek­tó­rych ar­miach eu­ro­pej­skich, ma­ją­cym chro­nić kark przed ude­rze­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż był pię­knie ubra­ny (…), wszy­scy go poz­na­li zaraz, bo wy­glą­da­ły rogi spod ka­pe­lu­sza, pa­zu­ry z trze­wi­ka i har­cap z tyłu.

Wiktionary


harce

od śred­nio­wie­cza do XVII wieku: walka po­je­dyn­czych żoł­nie­rzy obu nie­przy­ja­ciel­skich wojsk sta­cza­na przed roz­po­czę­ciem bitwy


SJP.pl

Harce (węg. "harc" – „walka, zma­ga­nie”) – oby­czaj znany od cza­sów sta­ro­żyt­nych po­le­ga­ją­cy na od­by­wa­niu po­je­dyn­ków przed roz­po­czę­ciem bitwy. Har­cow­ni­ka­mi (har­ce­rza­mi) by­wa­li zaz­wy­czaj ry­ce­rze, chcą­cy w ten spo­sób uzy­skać wo­jen­ną sławę.

Wikipedia


harcereczka

zdrob­nie­nie od: har­cer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: har­cer­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxart͡sɛˈrɛt͡ʃka, AS: χarcerečka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. harcerski

 rzecz. harcerstwo n., harcerz mos., harcerzyk mos.

Wiktionary


harcerka

człon­ki­ni Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na lub ko­bie­ta na­le­żą­ca do har­cer­stwa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈt͡sɛrka, AS: χarcerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harcerstwo n., harcownik mos., harcówka ż., harcowanie n.

:: fm. harcerz m.

 czas. harcować ndk.

 przym. harcerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) druhna

Wiktionary


harcerski

zwią­za­ny z har­cer­stwem (np. obóz har­cer­ski, zbiór­ka har­cer­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do har­ce­rza lub har­cer­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dru­ży­na wy­je­cha­ła na obóz har­cer­ski w Bie­szcza­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈt͡sɛrsʲci, AS: χarcersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harcerstwo n., harcówka ż., harcerz m., harcerzyk m., harcerka ż., harcereczka ż., harcownik n., harce nmos., harcerskość ż.

 czas. harcować

Wiktionary


harcerskość

→ har­cer­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest har­cer­skie; cecha tych, któ­rzy są har­cer­scy

Wiktionary

Patrz:

harcerski

Powiązane:

 przym. harcerski

 przysł. harcersko

Wiktionary


harcerstwo

pol­ski mło­dzie­żo­wy ruch spo­łecz­no-wy­cho­waw­czy zor­ga­ni­zo­wa­ny w Zwią­zek Har­cer­stwa Pol­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pol­ski mło­dzie­żo­wy ruch spo­łecz­ny i wy­cho­waw­czy;

 (1.2) daw. peł­nie­nie służ­by żoł­nier­skiej w stra­ży przy­bocz­nej lub jako har­cow­nik

Wiktionary

Har­cer­stwo – pol­ski ruch spo­łecz­ny i wy­cho­waw­czy/pe­da­go­gicz­ny, bę­dą­cy czę­ścią ruchu ska­u­to­we­go. Opar­ty na służ­bie, sa­mo­do­sko­na­le­niu (pracy nad sobą) i bra­ter­stwie. Za­sa­dy po­stę­po­wa­nia har­ce­rza wyz­na­cza przy­rze­cze­nie har­cer­skie i Prawo har­cer­skie. Za­sa­dy po­stę­po­wa­nia zucha wyz­na­cza Obiet­ni­ca zucha i "Prawo zucha".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś har­cer­stwo ko­ja­rzo­no z lasem i mi­li­ta­ryz­mem, teraz har­cer­stwo przy­bra­ło cha­rak­ter czy­sto wy­cho­waw­czy, uni­ka­ją­cy sko­ja­rzeń z woj­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈt͡sɛrstfɔ, AS: χarcerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harcerzyk mos., harcerz, harcerka, harcereczka, harcówka, harcownik

 przym. harcerski

Wiktionary


harcerz

1. czło­nek Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go
2. daw­niej: żoł­nierz bio­rą­cy udział w har­cach, sta­cza­ją­cy przed bitwą po­je­dyn­czą walkę z prze­ciw­ni­kiem; har­cow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) harc. czło­nek har­cer­stwa, pol­skiej or­ga­ni­za­cji ska­u­to­wej

 (1.2) hist. żoł­nierz lek­koz­broj­ny w XV–XVII w., który wcho­dził w po­je­dyn­cze utarcz­ki przed roz­po­czę­ciem wła­ści­wej bitwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na skra­ju lasu stał młody har­cerz w mun­du­rze.

 (1.1) Na sło­wie har­ce­rza po­le­gaj jak na Za­wi­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxart͡sɛʃ, AS: χarceš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harcerstwo n., harcereczka ż., harcownik m., harce nmos., harcerzowanie n., harcowanie n., poharcowanie n.

:: zdrobn. harcerzyk m.

:: fż. harcerka ż.

 czas. harcować ndk., poharcować dk., harcerzować ndk.

 przym. harcerski

 przysł. harcersko, po harcersku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) harcownik

Wiktionary


harcerzować

być har­ce­rzem, być człon­kiem or­ga­ni­za­cji har­cer­skiej


SJP.pl


harcerzyk

zdrob­nie­nie od: har­cerz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: har­cerz

 (1.2) lek­ce­wa­żą­co o har­ce­rzu

 (1.3) przen. ktoś uwa­ża­ny za na­iw­ne­go ide­a­li­stę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈt͡sɛʒɨk, AS: χarcežyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harcerz m., harcerstwo n., harcereka ż., harcownik m., harce nmos., harcerzowanie n., harcowanie n., poharcowanie n.

:: zdrobn. harcereczka m.

:: fż. harcerka ż.

 czas. harcować ndk., poharcować dk., harcerzować ndk.

 przym. harcerski

 przysł. harcersko, po harcersku

Wiktionary


harceński

przy­miot­nik od Harcu (Góry Harcu)


SJP.pl


harcianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Harty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harta ż.

:: fż. harcianka ż.

 przym. harciański

Wiktionary


harcianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Harty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harta ż.

:: fm. harcianin m.

 przym. harciański

Wiktionary


harciański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Harty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harta ż., harcianin m., harcianka ż.

Wiktionary


harcmistrz

naj­wyż­szy sto­pień w har­cer­stwie; osoba ma­ją­ca ten sto­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) harc. naj­wyż­szy har­cer­ski sto­pień in­struk­tor­ski;

Wiktionary

Harc­mistrz – naj­wyż­szy har­cer­ski sto­pień in­struk­tor­ski, zdo­by­wa­ny przez in­struk­to­rów har­cer­skich. Oz­na­cza­ny czer­wo­ną pod­kład­ką pod krzy­żem har­cer­skim oraz czer­wo­ną li­lij­ką na­szy­tą na lewym ra­mie­niu mun­du­ru har­cer­skie­go. Czę­sto za­pi­sy­wa­ny w skró­cie jako hm. przed imie­niem i naz­wi­skiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxart͡smʲisṭʃ, AS: χarcmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podharcmistrz mos., podharcmistrzyni ż.

:: fż. harcmistrzyni ż.

Wiktionary


harcmistrzowski

→ harc­mistrz


SJP.pl

Patrz:

harcmistrz

harcmistrzyni

naj­wyż­szy sto­pień in­struk­tor­ski w har­cer­stwie; ko­bie­ta no­szą­ca taki sto­pień


SJP.pl


harcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|har­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. harcować ndk.

 rzecz. harcerz mos., harcerzyk mos., harcerka ż.

Wiktionary


harcować

wy­pra­wiać harce; swa­wo­lić, ska­kać, hasać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) fi­glo­wać, do­ka­zy­wać

 (1.2) daw. wojsk. to­czyć harce przed bitwą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy kota nie ma, myszy har­cu­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: χarcovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. harcerski

 rzecz. harcerz mos., harcerzyk mos., harcowanie n., harcerka ż.

Wiktionary


harcowniczka

→ har­cow­nik


SJP.pl

Patrz:

harcownik

harcowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy har­ców

Wiktionary


harcownik

żoł­nierz bio­rą­cy udział w har­cach, sta­cza­ją­cy przed bitwą po­je­dyn­czą walkę z prze­ciw­ni­kiem; har­cerz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. jed­nost­ka tym­cza­so­wo odłą­czo­na od armii w celu sta­cza­nia po­ty­czek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. harcerski

 rzecz. harcerstwo n., harcerz mos., harcerzyk mos., harcerka ż.

Wiktionary


harcyński

1. bo­recz­nik har­cyń­ski - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny bo­recz­ni­ko­wa­tych;
2. smo­lik har­cyń­ski - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


harcówka

po­mie­szcze­nie dru­ży­ny har­cer­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) harc. po­mie­szcze­nie przy­sto­so­wa­ne do prze­pro­wa­dza­nia zbió­rek har­cer­skich;

Wiktionary

Har­ców­ka − na ogół po­mie­szcze­nie, zaz­wy­czaj w bu­dyn­ku szko­ły, pa­ra­fii lub np. piw­ni­cy bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, przy­sto­so­wa­ne do po­trzeb zbió­rek har­cer­skich za­stę­pów, dru­ży­ny lub szcze­pu.

Służy m.in. do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu dru­żyn i szcze­pów oraz pro­wa­dze­nia przy­go­to­wań do więk­szych wy­praw lub im­prez har­cer­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urzą­dzi­li­śmy har­ców­kę w po­dzie­miach na­szej szko­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈt͡sufka, AS: χarcufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harcerz m., harcerka ż., harcerstwo n.

 przym. harcerski

Wiktionary


hardbass

pod­ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej zwany po­tocz­nie "ru­skim tech­no"


SJP.pl

Hard­bass ( хардбасс), pot. „ru­skie tech­no” – pod­ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej, czer­pią­cy in­spi­ra­cję z bry­tyj­skie­go hard house,, i hard­sty­le. []. Hard­bass jest ste­re­o­ty­po­wo zwią­za­ny z kul­tu­rą gop­ni­ków. Na świe­cie ko­ja­rzy się go ze Sło­wia­na­mi, zwła­szcza z Ro­sja­na­mi. Naj­bar­dziej znaną grupą mu­zycz­ną, która od po­cząt­ku jest zwią­za­na z tym ga­tun­kiem mu­zy­ki, jest XS Pro­ject.

Wikipedia


hardcopy

[czy­taj hard­ko­pi] wy­druk z kom­pu­te­ro­we­go no­śni­ka in­for­ma­cji


SJP.pl


hardcore

[czy­taj: hard­kor] hard core;
1. wul­gar­na por­no­gra­fia przed­sta­wia­ją­ca czyn­no­ści sek­su­al­ne bez za­ha­mo­wań i ogra­ni­czeń; hard porno, twar­da por­no­gra­fia;
2. styl w mu­zy­ce roc­ko­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ostrym, szyb­kim tem­pem i agre­syw­nym brzmie­niem gitar;
3. śro­do­wi­sko­wo: coś wy­kra­cza­ją­ce­go ponad ogól­nie przy­ję­te normy; hard­kor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. two­rze­nie nie­le­gal­ne­go graf­fi­ti, nie­bez­piecz­na sy­tu­a­cja z tym zwią­za­na

 (1.2) pot. bójka, awan­tu­ra

 (1.3) pot. skom­pli­ko­wa­na sy­tu­a­cja, za­mie­sza­nie, kom­pro­mi­ta­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mu­zy­ka hard­co­re – kilka pod­sty­lów mu­zycz­nych w trzech głów­nych ga­tun­kach:
    • w mu­zy­ce gi­ta­ro­wej/roc­ko­wej
      • hard­co­re punk – styl mu­zy­ki pun­kroc­ko­wej w moc­niej­szym wy­da­niu.
      • be­at­down hard­co­re – styl mu­zy­ki ze zwol­nie­nia­mi tempa, prze­waż­nie grany w ob­ni­żo­nych stro­jach gitar, z moc­nym wo­ka­lem.
      • New York hard­co­re – NYHC styl mu­zy­ki pow­sta­ły w Nowym Jorku.
      • hard­co­re metal – inna nazwa me­tal­co­re – po­łą­cze­nie hard­co­re’u z me­ta­lem.
      • mosh­co­re – styl mu­zy­ki po­dob­ny do be­at­down hard­co­re, jed­nak bar­dziej me­lo­dycz­ny i bez tak ek­stre­mal­nych zwol­nień.
      • Grind­co­re
      • No­i­se­co­re
    • w mu­zy­ce elek­tro­nicz­nej jako Hard­co­re i pod­ga­tun­ki:
      • Nu Style Gab­ber
      • Gab­ber

Wikipedia


hardcore'owy

→ hard­co­re, → hard core [czy­taj: hard­ko­ro­wy]; hard­co­ro­wy


SJP.pl


hardcorowy

→ hard­co­re, → hard core [czy­taj: hard­ko­ro­wy]; hard­co­re'owy


SJP.pl


harden

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­den – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie South Yorks­hi­re, w Barns­ley
  • Har­den – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie West Mid­lands, w Wal­sall
  • Har­den – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie West Yorks­hi­re

Wikipedia


harding

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Che­ster Har­ding (ma­larz), ame­ry­kań­ski ar­ty­sta
  • Che­ster Har­ding (gu­ber­na­tor), gu­ber­na­tor Ka­na­łu Pa­nam­skie­go
  • Da­niel Har­ding, bry­tyj­ski dy­ry­gent
  • Harry Har­ding, ame­ry­kań­ski na­u­ko­wiec
  • James Har­ding, au­stra­lij­ski od­kryw­ca
  • Matt­hew Har­ding, an­giel­ski prze­my­sło­wiec
  • Sarah Har­ding, an­giel­ska pio­sen­kar­ka, czło­nek ze­spo­łu Girls Aloud
  • Tonya Har­ding, łyż­wiar­ka fi­gu­ro­wa
  • War­ren G. Har­ding, ame­ry­kań­ski pre­zy­dent
  • Karl Lud­wig Har­ding – nie­miec­ki astro­nom
    • (2003) Har­ding – pla­ne­to­i­da naz­wa­na na cześć Karla Har­din­ga
    • Har­ding (kra­ter księ­ży­co­wy) – kra­ter księ­ży­co­wy naz­wa­ny na cześć Karla har­din­ga

Wikipedia


hardkodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hard­ko­do­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hard­ko­do­wa­nie ma­gicz­nych war­to­ści za­pew­nia Tobie pracę w przysz­ło­ści!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxartkɔdɔˈvãɲɛ, AS: χartkodovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hardkodować

Wiktionary


hardkodować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) in­form. slang. wpi­sać dane wej­ścio­we lub kon­fi­gu­ra­cyj­ne bez­poś­red­nio do kodu źró­dło­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wie­ku, nie hard­ko­duj tego słow­ni­ka, bo każdą zmia­nę pa­ra­me­trów bę­dzie­my mu­sie­li prze­pro­wa­dzać przez pełne wdro­że­nie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxartkɔˈdɔvat͡ɕ, AS: χartkodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hardkodowanie

 czas. dk. zahardkodować

Wiktionary


hardkor

śro­do­wi­sko­wo: osoba ro­bią­ca coś nie­bez­piecz­ne­go lub za­cho­wu­ją­ca się niez­god­nie z ogól­nie przy­ję­ty­mi nor­ma­mi; hard­co­re


SJP.pl


hardkorowiec

po­tocz­nie: ry­zy­kant lub ek­scen­tryk; hard­co­ro­wiec, hard­kor, hard­co­re


SJP.pl


hardkorowy

śro­do­wi­sko­wo:
1. ostry, bar­dzo in­ten­syw­ny;
2. wy­kra­cza­ją­cy ponad ogól­nie przy­ję­te normy


SJP.pl


hardość

zaw­zię­tość; buta; wy­nio­słość; zu­chwa­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) buta, zu­chwa­łość, prze­ko­na­nie o swo­jej racji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxardɔɕt͡ɕ, AS: χardość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hardy

 przysł. hardo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buta, butność, buńczuczność, charakterność

Wiktionary


hardrock

[czy­taj: har­drok] styl w mu­zy­ce roc­ko­wej wy­wo­dzą­cy się z blues rocka; hard rock


SJP.pl


hardrockowiec

[czy­taj: har­dro­ko­wiec]
1. wiel­bi­ciel hard rocka;
2. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej pow­sta­łej wśród wiel­bi­cie­li hard rocka


SJP.pl


hardrockowy

[czy­taj: har­dro­ko­wy] przy­miot­nik od: hard rock (np. ze­spół har­droc­ko­wy, kon­cert har­droc­ko­wy)


SJP.pl


hardszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: hardy; bar­dziej hardy


SJP.pl


hardtop

spe­cjal­ny sztyw­ny dach do sa­mo­cho­dów typu ka­brio­let lub ro­ad­ster


SJP.pl

Hard­top (z ang. „twar­dy dach”) – spe­cjal­ny sztyw­ny dach do sa­mo­cho­dów typu ka­brio­let lub ro­ad­ster lub ro­dzaj nad­wo­zia nad­wo­zia zam­knię­te­go, które cha­rak­te­ry­zu­je się cho­wa­ną wraz z szy­ba­mi górną czę­ścią słup­ka środ­ko­we­go ze sta­łym da­chem imi­tu­ją­cym ka­brio­let, tzw. faux ca­brio­let czyli fał­szy­wy ka­brio­let.

Wikipedia


hardun

ja­szczur­ka z ro­dzi­ny aga­mo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­u­da­kia stel­lio|ref=tak., ga­tu­nek ja­szczur­ki z ro­dzi­ny aga­mo­wa­tych;

 (1.2) herp. ja­szczur­ka z ga­tun­ku har­du­nów (1.1)

Wiktionary

Har­dun ("La­u­da­kia stel­lio") – ga­tu­nek ja­szczur­ki z po­dro­dzi­ny Aga­mi­nae w ro­dzi­nie aga­mo­wa­tych (Aga­mi­dae). Wy­stę­pu­je w Gre­cji i na Bli­skim Wscho­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sa­mi­ca har­du­na skła­da zwy­kle do 10 jaj mię­dzy majem a lip­cem.

Wiktionary


hardware

[czy­taj: har­dłer] sprzęt kom­pu­te­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. środ. sprzęt kom­pu­te­ro­wy, ma­te­rial­na część kom­pu­te­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­stem ope­ra­cyj­ny to ze­spół pro­gra­mów i na­rzę­dzi pro­gra­mo­wych poz­wa­la­ją­cych użyt­kow­ni­ko­wi na współ­dzia­ła­nie z hard­wa­re'em kom­pu­te­ra w wy­god­ny i sku­tecz­ny spo­sób.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hardware'owy, hardwarowy

Wiktionary


hardware'owy

→ hard­wa­re [czy­taj: har­dłe­ro­wy]; hard­wa­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z hard­wa­rem, do­ty­czą­cy hard­wa­re'u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hardware m.

Wiktionary


hardwarowy

→ hard­wa­re [czy­taj: har­dłe­ro­wy]; hard­wa­re'owy


SJP.pl


hardy

1. wy­nio­sły, prze­sad­nie dumny;
2. nie­zdy­scy­pli­no­wa­ny, zu­chwa­ły;
3. w ło­wiect­wie, o pta­kach: nie­da­ją­cy się upo­lo­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dumny, butny, nie­po­słusz­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Françoise Hardy (1944-2024) – fran­cu­ska pio­sen­kar­ka
  • God­frey Ha­rold Hardy (1877-1947) – ma­te­ma­tyk an­giel­ski
  • Hardy Hard (ur. 1974) – pse­u­do­nim sce­nicz­ny nie­miec­kie­go DJ-a Kaya Lip­per­ta
  • Jeff Hardy (ur. 1977) – ame­ry­kań­ski wrest­ler
  • Matt Hardy (ur. 1974) – ame­ry­kań­ski wrest­ler
  • Oli­ver Hardy (1892-1957) – aktor gra­ją­cy Flapa z duetu ko­mi­ków Flip i Flap
  • Ro­ma­in Hardy (ur. 1988) – fran­cu­ski ko­larz
  • Tho­mas Hardy (1840-1928) – an­giel­ski pi­sarz i poeta
  • Tom Hardy (ur. 1977) – an­giel­ski aktor
  • Hardy – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Sharp
  • Hardy – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Hum­boldt
  • Hardy – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Nuc­kolls

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To wszyst­ko po­wo­do­wa­ło, że sta­wa­ła się coraz bar­dziej harda, na po­le­ce­nia ko­men­dan­ta, wy­po­wia­da­ne oprys­kli­wym tonem, od­po­wia­da­ła nie­rzad­ko wzru­sze­niem ra­mion.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxardɨ, AS: χardy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hardość ż.

 przysł. hardo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepokorny

Wiktionary


hardyga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. dom, cha­łu­pa

Wiktionary


hardziej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: hardo


SJP.pl


hardziejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: hardy


SJP.pl


hardzieć

sta­wać się har­dym


SJP.pl


haredi

or­to­dok­syj­ny żyd w Iz­ra­e­lu


SJP.pl


harem

1. część tra­dy­cyj­ne­go mu­zuł­mań­skie­go domu za­miesz­ka­ła przez ko­bie­ty; seraj,
2. żony i na­łoż­ni­ce mu­zuł­ma­ni­na miesz­ka­ją­ce w tym domu;
3. po­tocz­nie: wiele ko­biet bę­dą­cych ko­chan­ka­mi ja­kie­goś męż­czyz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. część domu mu­zuł­mań­skie­go, do któ­re­go nie mają wstę­pu obcy męż­czyź­ni;

 (1.2) kult. wszyst­kie żony i na­łoż­ni­ce mu­zuł­ma­ni­na, za­miesz­ka­łe w ha­re­mie (1.1)

Wiktionary

Harem (z arab. "ulga", "zakaz"); od arab. ‏حريم‎ "harim" („miej­sce za­ka­za­ne lub świę­te”) ina­czej per­ski: "sarāy", "ze­na­na" – pry­wat­na stre­fa w tra­dy­cyj­nym mu­zuł­mań­skim domu. Część tra­dy­cyj­ne­go domu mu­zuł­mań­skie­go za­miesz­ka­na przez ko­bie­ty, żony i na­łoż­ni­ce mu­zuł­ma­ni­na oraz ich dzie­ci tam miesz­ka­ją­ce. Do czę­ści domu okre­ślo­nej jako "harem" nie mają wstę­pu obcy męż­czyź­ni. Ter­min od­no­si się rów­nież do ko­biet prze­by­wa­ją­cych w ha­re­mie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxarɛ̃m, AS: χarẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. haremik m.

 przym. haremowy

Wiktionary


haremik

zdrob­nie­nie od: harem


SJP.pl


haremki

bar­dzo luź­nie dam­skie spod­nie; al­la­dyn­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zob. al­la­dyn­ki.

Wiktionary


haremowy

przy­miot­nik od: harem (np. nie­wol­ni­ce ha­re­mo­we, sy­stem ha­re­mo­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ha­re­mem, do­ty­czą­cy ha­re­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­re­mo­we grupy ro­dzin­ne wi­ku­nii skła­da­ją się z 6–19 osob­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harem mrz.

Wiktionary


harenda

aren­da


SJP.pl

Nie mylić z: Piw­ni­ca pod Ha­ren­dą - klub w War­sza­wie. Zo­bacz też: Willa „Ha­ren­da”, Oś­ro­dek Nar­ciar­sko-Re­kre­a­cyj­ny Ha­ren­da.

Ha­ren­da – dziel­ni­ca Za­ko­pa­ne­go, jego część naj­bar­dziej wy­su­nię­ta na pół­noc­ny za­chód.

Wikipedia


harest

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. areszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haresztant mos.

Wiktionary


hareszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. areszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haresztant mos.

Wiktionary


haresztant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. wię­zień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hareszt mrz., harest m.

Wiktionary


harf

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: harfa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarf, AS: χarf

Wiktionary


harfa

in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; arfa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­stru­ment stru­no­wy w kształ­cie trój­ką­ta;

 (1.2) bud. zob. arfa.

Wiktionary

Harfa (wł. "arpa", skrót: "ar".) – in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny (chor­do­fon) w kształ­cie sty­li­zo­wa­ne­go trój­ką­ta, któ­re­go jeden bok sta­no­wi roz­sze­rza­ją­ce się ku do­ło­wi "pudło re­zo­nan­so­we". Z niego wy­cho­dzi 46 lub 47 strun na­cią­gnię­tych na sta­lo­we kołki, tkwią­ce w gór­nej ramie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Graj­my Panu na har­fie, graj­my Panu na cy­trze, chwal­my śpie­wem i tań­cem cuda te fan­ta­stycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarfa, AS: χarfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harfista m., harfistka ż., harfiarz m., harfiarka ż., arfa ż.

 przym. harfowy, harfiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. arfa

Wiktionary


harfiarka

ko­bie­ta gra­ją­ca na har­fie; har­fist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. har­fist­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harfista m., harfistka ż., harfa ż., harfiarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harfistka

Wiktionary


harfiarski

przy­miot­nik od: har­fiarz


SJP.pl


harfiarz

osoba gra­ją­ca na har­fie; har­fi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. męż­czyz­na gra­ją­cy na har­fie

 (1.2) przen. osoba wie­szczą­ca przysz­łość

Wiktionary

Har­fiarz ("Psal­mo­po­e­us") – ro­dzaj pa­ją­ków z in­fra­rzę­du ptasz­ni­ków i ro­dzi­ny ptasz­ni­ko­wa­tych. Obej­mu­je 13 opi­sa­nych ga­tun­ków. Za­miesz­ku­ją Ame­ry­kę Środ­ko­wą i pół­noc­ną Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śpie­wa­cy idą przo­dem, na końcu har­fia­rze, / w środ­ku dziew­czę­ta ude­rza­ją w bę­ben­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harfa ż., harfiarka ż., harfista mos., harfistka ż.

 przym. harfowy, harfiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harfista

 (1.2) wieszcz

Wiktionary


harfista

osoba gra­ją­ca na har­fie; har­fiarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na har­fie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈfʲista, AS: χarfʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harfa ż., harfiarz m., harfiarstwo n.

:: fż. harfistka ż., harfiarka ż.

 przym. harfowy, harfiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harfiarz

Wiktionary


harfistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na har­fie; har­fiar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na har­fie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy ze wzru­sze­niem przy­słu­chi­wa­li się har­fist­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈfʲistka, AS: χarfʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harfa ż., arfa ż., harfiarka ż., harfiarz m.

:: fm. harfista m.

 przym. harfowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harfiarka

Wiktionary


harfowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem harfę


SJP.pl


harfować

od­sie­wać plewy przy uży­ciu harfy (arfy)


SJP.pl


harfowy

przy­miot­nik od: harfa (np. stru­ny har­fo­we, kon­cert har­fo­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z harfą, do­ty­czą­cy harfy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈfɔvɨ, AS: χarfovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harfiarz mos., harfistka ż., harfista mos., harfa ż.

 przym. harfiany, harfowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harfiany

Wiktionary


harhara

coś du­że­go, cięż­kie­go, niez­ręcz­ne­go (rów­nież o czło­wie­ku lub zwie­rzę­ciu)


SJP.pl


hariana

[czy­taj: ha­ri­ja­na] stan w In­diach; Ha­ri­ja­na


SJP.pl

Ha­ria­na (rów­nież pi­sa­na jako Ha­ri­ja­na, hindi हरियाणा, trb.: "Ha­ri­ja­na", trl.: "Hariyāṇā"; ang. "Ha­ry­a­na") – stan w pół­noc­nych In­diach. Są­sia­du­je ze sta­na­mi: Pen­dżab na pół­noc­nym za­cho­dzie, Hi­ma­chal Pra­desh na pół­no­cy i Ra­dża­sta­nem na po­łud­nio­wym za­cho­dzie. Rzeka Ja­mu­na sta­no­wi wschod­nią gra­ni­cę ze sta­na­mi Ut­ta­rak­hand i Uttar Pra­desh.

Wikipedia


haribo

firma pro­du­ku­ją­ca sło­dy­cze


SJP.pl

Ha­ri­bo GmbH & Co. KG – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo spo­żyw­cze pro­du­ku­ją­ce sło­dy­cze. Przed­się­bior­stwo wyt­wa­rza głów­nie żelki, z któ­rych naj­bar­dziej znane to "Goldbären" („Złote Misie”), które są pro­du­ko­wa­ne od 1922 roku. Do marek Ha­ri­bo na­le­żą rów­nież: pian­ki Ha­ri­bo "Cha­mal­lows" oraz gumy roz­pu­szczal­ne "MAOAM".

Wikipedia


haridźan

w In­diach: czło­nek naj­niż­szej kasty lub wy­klu­czo­ny z kasty; ha­ri­dżan


SJP.pl


haridżan

w In­diach: czło­nek naj­niż­szej kasty lub wy­klu­czo­ny z kasty; ha­ri­dźan


SJP.pl


haridżana

w In­diach: czło­nek naj­niż­szej kasty lub wy­klu­czo­ny z kasty; ha­ri­dźan; ha­ri­dżan


SJP.pl


harijana

stan w In­diach; Ha­ria­na


SJP.pl


harijański

→ Ha­ri­ja­na


SJP.pl

Patrz:

Harijana

harikriszna

zwo­len­nik lub wyz­naw­ca kultu in­dyj­skie­go boga Krisz­ny


SJP.pl


harira

ma­ro­kań­ska zupa mięs­na z do­dat­kiem ro­ślin strącz­ko­wych i ja­rzyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­na ma­ro­kań­ska roz­grze­wa­ją­ca zupa mięs­no-wa­rzyw­na na bazie cie­cie­rzy­cy;

Wiktionary

Ha­ri­ra – zupa mięs­no-wa­rzyw­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla kuch­ni ber­be­ryj­skiej ob­sza­ru Ma­ro­ka i Al­gie­rii.

Obec­nie po­pu­lar­na w całej kuch­ni Magh­re­bu; w Tu­nez­ji znana jako "la­bla­bi".

Dzię­ki skła­do­wi i do­bo­ro­wi przy­praw zupa ma cha­rak­ter roz­grze­wa­ją­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­da­niem ha­ri­ry jest przy­wra­ca­nie mu­zuł­ma­nom sił po po­ście w okre­sie ra­ma­da­nu.

Wiktionary


harissa

ciem­na pasta z su­szo­nych po­mi­do­rów i roz­gnie­cio­ne­go pie­przu, wy­mie­sza­nych z ole­jem, solą i czosn­kiem; tra­dy­cyj­ny do­da­tek po­traw kuch­ni tu­ne­zyj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ostra pasta uży­wa­na jako przy­pra­wa w kuch­ni Magh­re­bu, wyt­wa­rza­na z pa­pry­ki chili i czosn­ku, czę­sto z in­ny­mi przy­pra­wa­mi i z do­dat­kiem oliwy, cza­sem także po­mi­do­rów;

Wiktionary

Nie mylić z: Ha­ri­sa (po­tra­wa).

Ha­ris­sa (arab. هريسة, "harīsa") – ostra, uży­wa­na w Tu­nez­ji i Libii pasta wyt­wa­rza­na z pa­pry­ki chili i czosn­ku, czę­sto też z ko­len­drą, kmin­kiem zwy­czaj­nym i kmi­nem rzym­skim (ku­mi­nem) lub do­dat­kiem oliwy. Może także za­wie­rać po­mi­do­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ko­niec można dodać utar­ty żółty ser, ta­ba­sco lub ha­ris­sę.

Wiktionary


harjavalta

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Sa­ta­kun­ta;

Wiktionary

Har­ja­val­ta – gmina w Fin­lan­dii, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści kraju, na­le­żą­ca do re­gio­nu Sa­ta­kun­ta.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Har­ja­val­ta.

Wikipedia


harkabuz

daw­niej: ręcz­na, gład­ko­lu­fo­wa broń palna uży­wa­na w daw­nej Eu­ro­pie, wy­par­ta przez musz­kie­ty z po­wo­du małej szyb­ko­strzel­no­ści; ar­ka­buz, ar­ke­buz, har­ke­buz, ar­ke­bu­za


SJP.pl

Har­ka­buz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Raba Wyżna. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Har­ka­buz znaj­du­je się w Be­ski­dzie Oraw­sko-Pod­ha­lań­skim bę­dą­cym jed­nym z pasm Be­ski­du Ży­wiec­kie­go.

Wikipedia


harkebuz

daw­niej: ręcz­na, gład­ko­lu­fo­wa broń palna uży­wa­na w daw­nej Eu­ro­pie, wy­par­ta przez musz­kie­ty z po­wo­du małej szyb­ko­strzel­no­ści; ar­ka­buz, ar­ke­buz, har­ka­buz, ar­ke­bu­za


SJP.pl


harklowa

1. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­klo­wa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ
  • Har­klo­wa – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Sko­ły­szyn
  • Cmen­tarz wo­jen­ny nr 15 - Har­klo­wa
  • Har­klo­wa (gro­ma­da w po­wie­cie ja­siel­skim)
  • Har­klo­wa (gro­ma­da w po­wie­cie no­wo­tar­skim)

Wikipedia


harklowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Har­klo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harklowa ż.

:: fż. harklowianka ż.

 przym. harklowski

Wiktionary


harklowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Har­klo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harklowa ż.

:: fm. harklowianin m.

 przym. harklowski

Wiktionary


harklowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Har­klo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harklowa ż., harklowianin m., harklowianka ż.

Wiktionary


harkot

daw­niej: ha­ła­śli­wa, nie­wy­raź­na mowa


SJP.pl


harkotać

daw­niej: mówić gło­śno i nie­wy­raź­nie


SJP.pl


harlejowiec

po­sia­dacz i en­tuz­ja­sta mo­to­cy­kla marki Har­ley; har­le­y­o­wiec


SJP.pl


harlekin

po­wieść mi­łos­na o prze­wi­dy­wal­nej fa­bu­le, po­zba­wio­na war­to­ści ar­ty­stycz­nych; har­le­qu­in, ro­man­si­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. po­wieść mi­łos­na o wąt­pli­wych war­to­ściach ar­ty­stycz­nych

Wiktionary


harlem

dziel­ni­ca No­we­go Jorku, za­miesz­ka­na głów­nie przez lud­ność mu­rzyń­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) adm. geogr. dziel­ni­ca Man­hat­ta­nu w Nowym Jorku, sta­no­wią­ca duże sku­pi­sko Afro­a­me­ry­ka­nów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­lem – dziel­ni­ca No­we­go Jorku
  • Har­lem – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Har­lem – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Hen­dry
  • Har­lem – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Co­lum­bia
  • Har­lem – mia­sto w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Bla­i­ne
  • Har­lem (ang. Har­lem Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Step­hen­son
  • Har­lem (ang. Har­lem Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Win­ne­ba­go
  • Har­lem (ang. Har­lem Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Sar­gent
  • Har­lem (ang. Har­lem Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Ha­ar­lem – mia­sto w Ho­lan­dii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Har­lem, uwa­ża­ny do nie­daw­na za za­ka­za­ną dziel­ni­cę, prze­ży­wa obec­nie swoją drugą mło­dość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarlɛ̃m, AS: χarlẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harlemczyk m., harlemka ż.

 przym. harlemski

Wiktionary


harlemczyk

miesz­ka­niec Har­le­mu


SJP.pl


harlemka

miesz­kan­ka Har­le­mu


SJP.pl


harlemski

→ Har­lem (dziel­ni­ca No­we­go Jorku lub jedna z kilku miej­sco­wo­ści w USA)


SJP.pl


harlequin

[czy­taj: har­le­kin]
1. książ­ka z serii Har­le­qu­in;
2. po­wieść mi­łos­na o prze­wi­dy­wal­nej fa­bu­le, po­zba­wio­na war­to­ści ar­ty­stycz­nych; har­le­kin, ro­man­si­dło


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­le­qu­in – wieś w An­glii
  • Har­le­qu­in – ka­na­dyj­skie wy­daw­nict­wo książ­ko­we spe­cja­li­zu­ją­ce się w pu­bli­ko­wa­niu ro­man­sów dla ko­biet
  • Har­le­qu­in – utwór mu­zycz­ny grupy roc­ko­wej Ge­ne­sis
  • Har­le­qu­in F.C. – an­giel­ski klub rugby
  • Har­le­qu­in – album Lady Gagi

Wikipedia


harley

[czy­taj: har­lej] mo­to­cykl marki Har­ley-Da­vid­son; Har­ley-Da­vid­son


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. mo­to­cykl marki Har­ley-Da­vid­son

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­ley-Da­vid­son – pro­du­cent mo­to­cy­kli
  • Har­ley – gmina w Ka­na­dzie, w pro­win­cji On­ta­rio
  • Ro­bert Har­ley
  • imię an­giel­skie
  • Har­ley – miej­sco­wość w hrab­stwie Shrops­hi­re (An­glia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek ma no­we­go har­le­ya od ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarlɛj, AS: χarlei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harleyowiec m.

Wiktionary


harley-davidson

marka mo­to­cy­kli i firma


SJP.pl

Har­ley-Da­vid­son, Inc. (wym. []) – ame­ry­kań­ski pro­du­cent mo­to­cy­kli po­cho­dzą­cy z Mil­wa­u­kee, w sta­nie Wi­scon­sin, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, znany głów­nie z pro­duk­cji tzw. mo­to­cy­kli cięż­kich. Po­nad­to przed­się­bior­stwo Har­ley-Da­vid­son wyt­wa­rza ak­ce­so­ria mo­to­cy­klo­we, odzież i drob­ne sprzę­ty, takie jak noże. Pro­wa­dzi też klub Har­ley Ow­ners Group zrze­sza­ją­cy wła­ści­cie­li mo­to­cy­kli Har­ley-Da­vid­son.

Wikipedia


harleyowiec

[czy­taj: har­le­jo­wiec] po­sia­dacz i en­tuz­ja­sta mo­to­cy­kla marki Har­ley; har­le­jo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto jeź­dzi har­le­y­em

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxarlɛˈjɔvʲjɛt͡s, AS: χarlei ̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harley mrz.

Wiktionary


harlow

Har­low – mia­sto i dy­strykt w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w An­glii, w hrab­stwie Essex, na pół­noc­ny wschód od Lon­dy­nu. W 2021 roku miej­sco­wość li­czy­ła 93 580 miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł po­li­gra­ficz­ny, pre­cy­zyj­ny oraz me­blar­ski.

Wikipedia


harmalina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, psy­cho­de­licz­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na


SJP.pl

Har­ma­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, psy­cho­de­licz­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na, głów­ny al­ka­lo­id beta-kar­bo­li­no­wy ruty ste­po­wej ("Pe­ga­num har­ma­la"). W ma­łych daw­kach ma dzia­ła­nie prze­ciw­de­pre­syj­ne, w więk­szych psy­cho­de­licz­ne. Jest sil­nym i krót­kotr­wa­łym in­hi­bi­to­rem MAO.

Wikipedia


harman

naz­wi­sko


SJP.pl

Har­man – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Ran­dolph.

Wikipedia


harmata

daw­niej: ar­ma­ta


SJP.pl


harmatan

suchy, go­rą­cy wiatr wie­ją­cy w zimie na at­lan­tyc­kim wy­brze­żu Afry­ki Pół­noc­nej i nad Za­to­ką Gwi­nej­ską; har­mat­tan


SJP.pl


harmattan

suchy, go­rą­cy wiatr wie­ją­cy w zimie na at­lan­tyc­kim wy­brze­żu Afry­ki Pół­noc­nej i nad Za­to­ką Gwi­nej­ską; har­ma­tan


SJP.pl

Har­mat­tan (z ję­zy­ka twi: "har­ma­tan") – silny, pół­noc­no-wschod­ni wiatr wie­ją­cy w porze su­chej znad Sa­ha­ry na wy­brze­że Za­to­ki Gwi­nej­skiej, a także na za­chod­nie wy­brze­że Afry­ki Pół­noc­nej. Jest to suchy i pylny wiatr pa­sa­to­wy.

Wikipedia


harmider

zgiełk, rwe­tes, hałas po­łą­czo­ny z za­mie­sza­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hałas w po­łą­cze­niu z za­mie­sza­niem

 (1.2) daw. jar­mark

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwar, hałas, larum, mętlik, rwetes, tumult, wrzawa, zamieszanie, zgiełk

 (1.2) daw. kiermider

Wiktionary


harmina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, psy­cho­de­licz­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na


SJP.pl

Har­mi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, psy­cho­de­licz­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na, β-kar­bo­li­no­wy al­ka­lo­id m.in. ruty ste­po­wej ("Pe­ga­num har­ma­la"), mę­czen­ni­cy cie­li­stej oraz "Ba­ni­ste­riop­sis caapi". Har­mi­na jest sil­nym, od­wra­cal­nym in­hi­bi­to­rem mo­no­a­mi­no­ok­sy­da­zy MAO-A oraz sła­bym sty­mu­lan­tem.

Wikipedia


harmonia

1. wła­ści­wy po­rzą­dek, układ, do­peł­nia­nie się ele­men­tów, przed­mio­tów, zja­wisk itp., skła­da­ją­cych się na jakąś ca­łość
2. przy­jaz­ne sto­sun­ki; zgoda
3. jeden z głów­nych ele­men­tów mu­zy­ki
4. dział te­o­rii mu­zy­ki
5. in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ład

 (1.2) muz. ele­ment dzie­ła mu­zycz­ne­go;

 (1.3) muz. in­stru­ment;

 (1.4) pot. muz. akor­de­on

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: har­mo­nium

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­mo­nia (Con­cor­dia) – w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej uo­so­bie­nie ładu i sy­me­trii
  • Har­mo­nia (Har­mo­nie) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z najad, matka Ama­zo­nek
  • har­mo­nia – in­stru­ment mu­zycz­ny, także po­tocz­na nazwa akor­de­o­nu
  • har­mo­nia – dy­scy­pli­na z za­kre­su te­o­rii mu­zy­ki
  • Har­mo­nia – album Meli Ko­te­luk
  • Har­mo­nia – album Woj­cie­cha Wa­glew­skie­go
  • „Har­mo­nia” (Chór mie­sza­ny „Har­mo­nia” w Byd­go­szczy) – pol­ski chór z Byd­go­szczy
  • „Har­mo­nia” (Sto­wa­rzy­sze­nie Śpie­wa­cze „Har­mo­nia”) – pol­ski chór z Łodzi
  • „Har­mo­nia” (To­wa­rzy­stwo Śpie­wu Har­mo­nia w Krobi) – pol­ski chór z Krobi
  • Har­mo­nia – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 40
  • Har­mo­nia – po­stać z se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go Hi Hi Puffy AmiYumi
  • Har­mo­nia – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Rio Gran­de do Sul

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta książ­ka opi­su­je jak osią­gnąć har­mo­nię umy­słu i ciała.

 (1.3) Szko­da, że teraz nikt z mło­dych nie in­te­re­su­je się grą na har­mo­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈmɔ̃ɲja, AS: χarmõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmoszka ż., zharmonizowanie n., harmonizacja ż., harmonista mos., harmonijka ż., harmonika ż., harmonium n.

 przym. harmonijny, harmoniczny

 przysł. harmonijnie

 czas. harmonizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) równowaga, zgoda, zgodność

 (1.2) harmonika

 (1.3) harmoszka

Wiktionary


harmoniczność

→ har­mo­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest har­mo­nicz­ne

Wiktionary

Patrz:

harmoniczny

Powiązane:

 rzecz. harmonizacja ż., zharmonizowanie n.

 przym. harmoniczny

 przysł. harmonicznie

Wiktionary


harmoniczny

1. opar­ty na wła­ści­wych pro­por­cjach; har­mo­nij­ny
2. w mu­zy­ce: zbu­do­wa­ny we­dług zasad har­mo­nii
3. mat. po­dział har­mo­nicz­ny - po­dział na dwie nie­rów­ne czę­ści, gdzie więk­sza do mniej­szej ma się tak, jak ca­łość do więk­szej czę­ści; złoty śro­dek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zbu­do­wa­ny we­dług zasad har­mo­nii mu­zycz­nej

 (1.2) opar­ty na wła­ści­wych pro­por­cjach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmoszka ż., harmonium n., zharmonizowanie n., harmonizacja ż., harmonista mos., harmonika ż., harmonia ż., harmoniczność ż.

 przysł. harmonicznie

 czas. harmonizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współdźwięczny

 (1.2) harmonijny

Wiktionary


harmonijka

1. zdrob­nie­nie od: har­mo­nia;
2. po­tocz­nie: osło­na ma­ją­ca kształt mie­cha har­mo­nii;
3. har­mo­nij­ka ustna - mały, ustny in­stru­ment mu­zycz­ny; har­mo­ni­ka, or­gan­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pot. zob. har­mo­nij­ka ustna.

 (1.2) spo­sób zło­że­nia cze­goś przy­po­mi­na­ją­cy za­gię­cia mie­cha pod­czas ruchu

 (1.3) ela­stycz­na osło­na łącz­ni­ków czło­nów po­ja­zdów, wa­go­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan­kes cicho przy­gry­wał na har­mo­nij­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxarmɔ̃ˈɲijka, AS: χarmõńii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmoszka ż., harmonia ż., harmonika ż., harmonium n., harmonista mos., harmonizacja ż., zharmonizowanie n.

 przym. harmonijny

 czas. harmonizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński jarganki

Wiktionary


harmonijkarka

ko­bie­ta gra­ją­ca na har­mo­nij­ce


SJP.pl


harmonijkarz

osoba gra­ją­ca na har­mo­nij­ce


SJP.pl


harmonijkowy

→ har­mo­nij­ka


SJP.pl

Patrz:

harmonijka

harmonijnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób har­mo­nij­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmoszka ż., harmonium n., harmonia ż., zharmonizowanie n., harmonizacja ż., harmonijność ż.

 przym. harmonijny

 czas. harmonizować

Wiktionary


harmonijniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: har­mo­nij­nie


SJP.pl


harmonijność

pro­por­cjo­nal­ność, sy­me­tria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest har­mo­nij­ne; cecha tych, któ­rzy są har­mo­nij­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmonista mos., harmonizacja ż., zharmonizowanie n.

 czas. harmonizować

 przym. harmonijny

 przysł. harmonijnie

Wiktionary


harmonijny

1. opar­ty na wła­ści­wych pro­por­cjach; har­mo­nicz­ny
2. o dźwię­ku: ład­nie brzmią­cy, dźwięcz­ny
3. o sto­sun­kach mię­dzy­ludz­kich: zgod­ny, bez­kon­flik­to­wy
4. o ruchu: płyn­ny i zgrab­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) two­rzą­cy zgod­ną, este­tycz­ną ca­łość, pełen har­mo­nii

 (1.2) opie­ra­ją­cy się na zgo­dzie, har­mo­nii, przy­jaź­ni

 (1.3) o przy­jem­nym dźwię­ku

 (1.4) płyn­ny, ryt­micz­ny, me­lo­dyj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam uni­wer­sy­tet, jak go szum­nie na­zy­wa­no, przy­po­mi­nał grec­ką świą­ty­nię o har­mo­nij­nych pro­por­cjach i tym­pa­no­nie wspar­tym na ko­lum­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmoszka ż., harmonium n., harmonia ż., harmonika ż., harmonijka ż., harmonizacja ż., harmonista mos., zharmonizowanie n., harmonijność ż.

 przysł. harmonijnie

 czas. harmonizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składny

Wiktionary


harmonika

1. rzad­ko: har­mo­nij­ka ustna, or­gan­ki
2. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny skła­da­ją­cy się ze szkla­nych klo­szów
3. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy mu­zy­kę danej epoki, szko­ły, da­ne­go twór­cy lub ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, ze­spół cech har­mo­nicz­nych
4. okre­so­wa funk­cja ma­te­ma­tycz­na po­sta­ci u(t) = Asin(rt + b), gdzie: A - am­pli­tu­da, r - pręd­kość ką­to­wa (pul­sa­cja), b - faza po­cząt­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. współbrz­mie­nie dźwię­ków

 (1.2) muz. nauka o współbrz­mie­niach dźwię­ków;

 (1.3) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów po­cie­ra­nych;

 (1.4) mat. fiz. funk­cja po­sta­ci u(t) = A \sin ( \omega t + \varp­hi )\, .

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • har­mo­ni­ka – funk­cja ma­te­ma­tycz­na
  • har­mo­ni­ka – ele­ment dzie­ła mu­zycz­ne­go
  • har­mo­ni­ka sło­mia­na – ksy­lo­fon
  • har­mo­ni­ka szkla­na – in­stru­ment mu­zycz­ny
  • har­mo­nij­ka ustna – in­stru­ment mu­zycz­ny
  • har­mo­nia (mu­zy­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­pry­śna ryt­mi­ka, no­wa­tor­ska har­mo­ni­ka, bo­gact­wo in­wen­cji me­lo­dycz­nej.

 (1.2) Har­mo­ni­ka mo­dal­na jest cha­rak­te­ry­stycz­na dla śred­nio­wie­cza i re­ne­san­su i opie­ra się na sy­ste­mie 8-12 try­bów.

 (1.3) W Ron­dzie D-dur i Fan­taz­ji C-dur za­chwy­ca­ją brzmie­nia mo­de­ra­to­ra i re­je­stru una corda, wresz­cie wy­ko­na­nie Ada­gia na har­mo­ni­kę szkla­ną z uży­tym cały czas mo­de­ra­to­rem i unie­sio­ny­mi tłu­mi­ka­mi.

 (1.4) Har­mo­ni­ki są uży­wa­ne do opisu drgań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈmɔ̃ɲika, AS: χarmõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmoszka ż., harmonium n., harmonia ż., harmonijka ż., harmonizacja ż., harmonizowanie n.

 czas. harmonizować ndk.

 przym. harmoniczny, harmonijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) harmonia muzyczna

Wiktionary


harmonio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: har­mo­nia

Wiktionary


harmonista

osoba gra­ją­ca na har­mo­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muzyk, który gra na har­mo­nii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxarmɔ̃ˈɲista, AS: χarmõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmonia ż., harmonijka ż., harmonijność ż.

:: fż. harmonistka ż.

 przym. harmoniczny, harmonijny

 czas. harmonizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akordeonista

Wiktionary


harmonistka

mu­zycz­ka gra­ją­ca na har­mo­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na har­mo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmonista mos., harmonizacja ż.

 czas. harmonizować

Wiktionary


harmonium

in­stru­ment z kla­wia­tu­rą, w któ­rym źró­dłem dźwię­ku są me­ta­lo­we blasz­ki wzbu­dza­ne przez tło­czo­ne za po­mo­cą mie­chów po­wie­trze, uży­wa­ny czę­sto za­miast or­ga­nów w mniej­szych po­mie­szcze­niach, np. w ka­pli­cach; fis­har­mo­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. muz. fis­har­mo­nia

Wiktionary

Har­mo­nium to drugi stu­dyj­ny album Va­nes­sy Carl­ton, ame­ry­kań­skiej pio­sen­kar­ki i pia­nist­ki. Zo­stał wy­da­ny w 2004 roku, dwa lata po jej de­biu­tanc­kim "Be Not No­bo­dy". Va­nes­sa wy­pro­du­ko­wa­ła ten album ze swoim chło­pa­kiem, Step­ha­nem Jen­kin­sem, wo­ka­li­stą ze­spo­łu Third Eye Blind.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech pan siada do har­mo­nium i nam po­de­gra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xarˈmɔ̃ɲũm, AS: χarmõńũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmonia ż., harmonijka ż., harmonika ż., harmonista mos., harmonizacja ż., harmonizowanie n., harmoszka ż., zharmonizowanie n.

 czas. harmonizować ndk., zharmonizować dk.

 przym. harmonijny, harmoniczny

 przysł. harmonijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fisharmonia

Wiktionary


harmonizacja

1. w mu­zy­ce: tech­ni­ka two­rze­nia współbrz­mień akor­do­wych;
2. zgra­nie, wza­jem­ne do­sto­so­wa­nie róż­nych ele­men­tów w spój­ną ca­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wie­lo­gło­so­we opra­co­wa­nie ut­wo­ru mu­zycz­ne­go

 (1.2) muz. tech­ni­ka two­rze­nia współbrz­mień akor­do­wych

 (1.3) rzad. ze­stro­je­nie ele­men­tów w har­mo­nij­ną ca­łość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxarmɔ̃ɲiˈzat͡sʲja, AS: χarmõńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmoszka ż., harmonium n., harmonia ż., harmonijka ż., harmonika ż., harmonista mos., harmonistka ż., harmonijność ż., harmoniczność ż., harmonizowanie n., zharmonizowanie n.

 czas. harmonizować ndk., zharmonizować dk.

 przym. harmonijny, harmoniczny, harmonizacyjny

 przysł. harmonijnie, harmonicznie, harmonizacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zharmonizowanie

Wiktionary


harmonizacyjny

→ har­mo­ni­za­cja


SJP.pl

Patrz:

harmonizacja

harmonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|har­mo­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. harmonizować ndk.

 rzecz. harmoszka ż., harmonium n., harmonizacja ż., zharmonizowanie n., harmonika ż.

Wiktionary


harmonizować

1. w mu­zy­ce: do­bie­rać w me­lo­dii od­po­wied­nie akor­dy
2. łą­czyć ele­men­ty w este­tycz­ną ca­łość; ze­stra­jać
3. har­mo­ni­zo­wać się - do­brze się kom­po­no­wać, pa­so­wać do cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zhar­mo­ni­zo­wać)

 (1.1) łą­czyć w zgod­ną ca­łość

 (1.2) muz. do­peł­niać me­lo­dię akor­da­mi we­dług zasad har­mo­nii

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) po­zo­sta­wać w har­mo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tiu­lo­we fi­ra­ny, gład­kie i haf­to­wa­ne, świet­nie har­mo­ni­zu­ją ze sty­lo­wy­mi me­bla­mi, z an­ty­ka­mi lub ru­sty­kal­ny­mi sprzę­ta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmoszka ż., harmonium n., harmonia ż., harmonijka ż., harmonika ż., harmonista mos., harmonistka ż., harmonijność ż., harmonizacja ż., harmonizowanie n., zharmonizowanie n.

 czas. zharmonizować dk.

 przym. harmoniczny, harmonijkowy, harmonijny

 przysł. harmonijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostosowywać, koordynować, korelować, układać, uzgadniać, zestrajać

 (2.1) pasować

Wiktionary


harmonogram

opis ko­lej­no­ści i dłu­gotr­wa­ło­ści eta­pów cze­goś; plan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opis ko­lej­no­ści i czasu trwa­nia ko­lej­nych eta­pów ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia;

Wiktionary

Har­mo­no­gram (po­tocz­nie gra­fik) – roz­kład, roz­pla­no­wa­nie prze­bie­gu czyn­no­ści w cza­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy ogło­szeń wy­wie­szo­no har­mo­no­gram kon­fe­ren­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxarmɔ̃ˈnɔɡrãm, AS: χarmõnogrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmonogramowanie n.

 czas. harmonogramować ndk.

 przym. harmonogramowy

Wiktionary


harmonogramowanie

pla­no­wa­nie prac po­przez przy­dzie­la­nie za­so­bów pracy i na­rzę­dzi do zadań oraz usta­le­nie roz­kła­du tych zadań w cza­sie


SJP.pl


harmonogramować

ukła­dać har­mo­no­gram cze­goś


SJP.pl


harmonogramowy

przy­miot­nik od: har­mo­no­gram


SJP.pl


harmoszka

1. po­tocz­nie: har­mo­nia, gu­zi­ków­ka;
2. har­mo­nij­ka ustna;
3. przed­miot z pa­pie­ru przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem roz­cią­ga­ją­cą się część har­mo­nii (akor­de­o­nu); har­mo­nij­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. muz. akor­de­on

 (1.2) pot. żart. mała har­mo­nia

 (1.3) muz. har­mo­nij­ka ustna

 (1.4) coś po­mar­szczo­ne­go na kształt har­mo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Da­wi­dek na har­mosz­ce przy­gry­wał do tańca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harmonia ż., harmonijka ż., harmonika ż., harmonista mos., harmonium n., harmonizacja ż., harmonizowanie n., zharmonizowanie n.

 czas. harmonizować ndk., zharmonizować dk.

 przym. harmonijny, harmoniczny

 przysł. harmonijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guzikówka, harmonia

 (1.3) harmonijka

Wiktionary


harmotom

mi­ne­rał z grupy ze­o­li­tów, gli­no­krze­mian baru za­wie­ra­ją­cy potas


SJP.pl

Har­mo­tom – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ze­o­li­tów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "har­mos" = szew i "tem­ne­in (tome)" = kroić, ciąć i na­wią­zu­je do czę­stych zbliź­nia­czeń tego mi­ne­ra­łu. Znany jest od 1801 r.

Wikipedia


harnasiowy

przy­miot­nik od: har­naś


SJP.pl


harnasz

daw­niej zbro­ja, pan­cerz


SJP.pl


harnaś

dawny przy­wód­ca zbój­ni­ków ta­trzań­skich


SJP.pl

Har­naś – gó­ral­skie okre­śle­nie hersz­ta bandy, na­da­wa­ne przy­wód­com kar­pac­kich zbój­ni­ków, po­cho­dzą­ce z wę­gier­skie­go okre­śle­nia "had­na­gy" (po­rucz­nik, do­wód­ca) za poś­red­nict­wem ję­zy­ka sło­wac­kie­go. Słyn­ny­mi har­na­sia­mi byli m.in. Juraj Jánošík, On­dra­szek, Tomáš Uhorčík (zob. toł­haj).

Wikipedia


harnik

daw­niej: czło­nek gór­skiej po­li­cji


SJP.pl


harold

imię mę­skie


SJP.pl

Ha­rold – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Santa Rosa.

Wikipedia


haroldostwo

Ha­rold z mał­żon­ką; Ha­rol­do­wie


SJP.pl


haroldowie

imię mę­skie


SJP.pl


haroldowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ha­rol­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


harowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cięż­kie pra­co­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxarɔˈvãɲɛ, AS: χarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. harować ndk.

 rzecz. harowniczka ż.

Wiktionary


harować

po­tocz­nie: cięż­ko pra­co­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) cięż­ko pra­co­wać

 (1.2) gw-pl|Kresy. bie­do­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­ro­wał na ja­kichś tor­fo­wi­skach, za­nu­rzo­ny po ko­la­na w mo­krej za­wie­si­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈrɔvat͡ɕ, AS: χarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harowniczka ż., harowanie n., harówka ż.

 czas. harać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań harać; pot. chodzić jak koń w kieracie, chodzić jak w kieracie, tyrać, zaiwaniać, zachrzaniać; eufem. zapierniczać; posp. zapieprzać; wulg. zapierdalać

Wiktionary


harowniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która cięż­ko pra­cu­je – ha­ru­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona się nie dziwi. / Pod­pie­ra ją jak krwa­wy kij / umar­ła ha­row­nicz­ka (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harówka ż., harówa ż., harowanie n., zaharowanie n.

:: fm. harownik m.

 czas. harować ndk., zaharować dk., harać ndk.

 przym. harówkowy

Wiktionary


harownik

po­tocz­nie: osoba wy­ko­nu­ją­ca cięż­ką pracę


SJP.pl


harpagan

1. gwa­ro­wo:
a) osoba gwał­tow­na, im­pul­syw­na, zaw­zię­ta;
b) osoba nie­o­krze­sa­na, or­dy­nar­na, gru­biań­ska;
2. po­tocz­nie: osoba niez­wy­kle wy­trzy­ma­ła, silna, wytr­wa­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. osoba gwał­tow­na, po­pęd­li­wa, im­pul­syw­na, także zaw­zię­ta

 (1.2) pejor. osob­nik nie­o­krze­sa­ny, w za­cho­wa­niu gru­biań­ski i or­dy­nar­ny

 (1.3) pot. czło­wiek niez­wy­kle wy­trzy­ma­ły, o dużej ener­gii, silny, nie­u­stę­pli­wy i wytr­wa­ły w dzia­ła­niu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narwaniec, postrzeleniec

 (1.2) grubianin, ordynus, chamidło, daw. dragan

 (1.3) twardziel

Wiktionary


harpaganka

po­tocz­nie: ko­bie­ta niez­wy­kle wy­trzy­ma­ła, silna, wytr­wa­ła


SJP.pl


harpagon

pe­jo­ra­tyw­nie: osoba nad­mier­nie oszczęd­na, chci­wa; ską­piec, chci­wiec, skne­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. wiel­ki ską­piec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­pa­gon – głów­ny bo­ha­ter ko­me­dii Mo­lie­ra Ską­piec
  • Har­pa­gon – fik­cyj­na po­stać z uni­wer­sum Ka­czo­ra Do­nal­da

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. harpagonka ż.

 przym. harpagoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) centuś, chciwiec, chytrus, dusigrosz, kutwa, liczykrupa, skąpiradło, sknera, żyd, żyła; ściskajbrzuszek

Wiktionary


harpagoński

→ har­pa­gon


SJP.pl

Patrz:

harpagon

harpia

1. duży, dra­pież­ny ptak za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę
2. w mi­to­lo­gii grec­kiej: zło­śli­wy demon przed­sta­wia­ny jako skrzyd­la­ty pot­wór o ko­bie­cej twa­rzy i pier­siach, uo­so­bie­nie dra­pież­no­ści i chci­wo­ści
3. prze­no­śnie o okrut­nej, wy­ra­cho­wa­nej ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Har­pia har­py­ja|ref=tak., duży ptak dra­pież­ny z la­ty­no­a­me­ry­kań­skiej stre­fy tro­pi­kal­nej;

 (1.2) mit. zło­śli­wy sta­ro­grec­ki ko­bie­cy demon wi­chru i burzy, w pta­siej po­sta­ci po­ry­wa­ją­cy dusze zmar­łych i bę­dą­cy na­rzę­dziem kary bogów wobec ludzi;

 (1.3) przen. pejor. ko­bie­ta okrut­na, wy­ra­cho­wa­na, isto­ta dra­pież­na, nie­na­sy­co­na; także osoba na­tar­czy­wa, na­tręt­na, na­mol­na, nę­ka­ją­ca, udrę­cza­ją­ca sobą kogoś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • har­pia – w mi­to­lo­gii grec­kiej żeń­ski demon o półp­ta­siej po­sta­ci, uo­sa­bia­ją­cy gwał­tow­ny wiatr
  • har­pia – nazwa ptaka dra­pież­ne­go, w ję­zy­ku pol­skim uży­wa­na w od­nie­sie­niu głów­nie do har­pii wiel­kiej, ale też do dwóch in­nych ga­tun­ków z ple­mie­nia Ac­ci­pi­tri­ni i po­dro­dzi­ny ja­strzę­bi w obrę­bie ro­dzi­ny j...
    • har­pia wiel­ka, har­pia (Har­pia har­py­ja) – ptak z mo­no­ty­po­we­go ro­dza­ju Har­pia
    • har­pia pa­pu­a­ska (Har­py­op­sis no­va­e­gu­i­ne­ae)
    • har­pia gu­jań­ska (Morph­nus gu­ia­nen­sis)
  • Har­pia-A1 – ro­syj­ski dron-ka­mi­ka­dze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od sze­ściu lat hand­lu­je zwie­rzę­ta­mi znad Ama­zon­ki i trzy razy do roku przy­wo­zi mrów­ko­ja­dy, tu­ka­ny i har­pie do Hawru i Ham­bur­ga.

 (1.3) Spra­gnio­na to­wa­rzy­stwa rzu­ci­łam się na pana jak har­pia. Mam na­dzie­ję, że mi pan wy­ba­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarpʲja, AS: χarpʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) jędza, dręczycielka, ksantypa, sekutnica, okrutnica

Wiktionary


harpolit

in­truz­ja mag­mo­wa uło­żo­na zgod­nie z po­wierzch­nia­mi pę­knięć tek­to­nicz­nych


SJP.pl


harpun

sta­lo­wy grot z za­dzio­ra­mi wy­strze­li­wa­ny me­cha­nicz­nie (daw­niej także oszczep wy­rzu­ca­ny ręcz­nie), słu­żą­cy jako broń my­śliw­ska pod­czas po­lo­wań na duże zwie­rzę­ta mor­skie, np. wie­lo­ry­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mio­ta­na broń my­śliw­ska w po­sta­ci grotu z za­dzio­ra­mi, osa­dzo­ne­go na drzew­cu (drew­nia­nym lub me­ta­lo­wym); umo­co­wa­na na linie;

Wiktionary

Har­pun – mio­ta­na broń my­śliw­ska w po­sta­ci grotu z za­dzio­ra­mi, osa­dzo­ne­go na drzew­cu (drew­nia­nym lub me­ta­lo­wym).

Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest do po­lo­wa­nia na duże zwie­rzę­ta mor­skie, prze­de wszyst­kim wie­lo­ry­by. Do czasu wy­na­le­zie­nia dzia­ła har­pun­ni­cze­go była to broń mio­ta­na ręcz­nie. Ma­ry­narz mio­ta­ją­cy har­pun na­zy­wa­ny był har­pun­ni­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Har­pu­ny są za­ła­do­wa­ne, dzia­ła – ska­li­bro­wa­ne. Bra­ku­je tylko pi­lo­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxarpũn, AS: χarpũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harpunnik m., harpuniarz m., harpunowanie n.

 czas. harpunować ndk.

 przym. harpunniczy, harpunowy

Wiktionary


harpuna

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od zob. har­pun.

Wiktionary


harpuniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mors. wie­lo­ryb­nik uży­wa­ją­cy har­pu­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harpun mrz., harpunnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harpunnik

Wiktionary


harpunniczka

→ har­pun­nik


SJP.pl

Patrz:

harpunnik

harpunniczy

do­ty­czą­cy har­pu­na, har­pun­ni­ka (np. dział­ko har­pun­ni­cze)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ło­wie­niem za po­mo­cą har­pu­nów, do­ty­czą­cy ło­wiect­wa za po­mo­cą har­pu­nów

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do har­pun­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harpun mrz., harpunnik mos.

 przym. harpunowy

Wiktionary


harpunnik

osoba uży­wa­ją­ca har­pu­na do po­lo­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mors. wie­lo­ryb­nik uży­wa­ją­cy har­pu­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na moim stat­ku pię­ciu har­pun­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harpun mrz., harpuniarz mos.

 przym. harpunniczy, harpunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harpuniarz

Wiktionary


harpunowy

przy­miot­nik od: har­pun (np. ka­ra­bi­nek har­pu­no­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z har­pu­nem, do­ty­czą­cy har­pu­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. harpun mrz., harpunnik mos.

 przym. harpunniczy

Wiktionary


harrachov

Har­ra­chov (niem. "Har­rachs­dorf") – mia­sto w pół­noc­nych Cze­chach po­ło­żo­ne na te­re­nie kraju li­be­rec­kie­go w Kar­ko­no­szach, 4 km od gra­ni­cy Pol­ski. Przed przy­stą­pie­niem Pol­ski i Czech do ukła­du z Schen­gen ist­nia­ło tu dro­go­we przej­ście gra­nicz­ne Ja­ku­szy­ce-Har­ra­chov oraz na szla­ku tu­ry­stycz­nym przej­ście gra­nicz­ne Po­la­na Ja­ku­szyc­ka-Har­ra­chov.

Wikipedia


harrier

[czy­taj: ha­rier] rasa psów goń­czych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­rier (rasa psów) – pies goń­czy
  • Haw­ker Sid­de­ley Har­rier – bry­tyj­ski sa­mo­lot wie­lo­za­da­nio­wy pio­no­we­go star­tu i lą­do­wa­nia V/STOL
  • AV-8B Har­rier II – wer­sja roz­wo­jo­wa bry­tyj­skie­go sa­mo­lo­tu Haw­ker Sid­de­ley Har­rier opra­co­wa­na przez ame­ry­kań­ską firmę McDonnell Do­u­glas i pro­du­ko­wa­na przez Bo­e­ing Com­pa­ny.

Wikipedia


harriet

[czy­taj: har­jet] an­giel­skie imię żeń­skie


SJP.pl

Har­riet (ur. ok. 1830, zm. 23 czerw­ca 2006) – żółw sło­nio­wy ("Che­lo­no­i­dis nigra por­te­ri") przy­wie­zio­ny przez Ka­ro­la Dar­wi­na z Wysp Ga­la­pa­gos.

Har­riet mogła być jed­nym z trzech ży­wych żółwi, jakie Dar­win w cza­sie swo­je­go rejsu do­o­ko­ła świa­ta na okrę­cie HMS "Be­a­gle" po­zy­skał (ra­czej nie zła­pał jej oso­bi­ście, gdyż nigdy nie był na wy­spie Santa Cruz, na któ­rej ten pod­ga­tu­nek żyje) w 1835 na wy­spach Ga­la­pa­gos i przy­wiózł do Lon­dy­nu.

Wikipedia


harriman

Har­ri­man – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Oran­ge.

Wikipedia


harringtonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ka, nie­prze­ma­kal­na kurt­ka męska ze ścią­ga­cza­mi, stój­ką i pod­pin­ką w szkoc­ką kratę, za­pi­na­na na zamek bły­ska­wicz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wy skin to taki w gla­nach, har­ring­ton­ce i pod­wi­nię­tych dżin­sach.

 (1.1) Har­ring­ton­ka to ide­al­na kurt­ka na sezon przej­ścio­wy – wios­nę i je­sień.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiatrówka, szwedka

Wiktionary


harris

[czy­taj: haris] obce imię mę­skie


SJP.pl

Har­ris (gael. "Na He­a­radh") – po­łud­nio­wa część wyspy Lewis and Har­ris – naj­więk­szej w ar­chi­pe­la­gu He­bry­dów Zew­nętrz­nych, w Szko­cji. Po­dob­nie jak Lewis (pół­noc­na część wyspy), re­gion tra­dy­cyj­nie na­zy­wa­ny jest „wyspą” Har­ris ("Isle of Har­ris"), choć są one ze sobą fi­zycz­nie po­łą­czo­ne.

Wikipedia


harrison

naz­wi­sko an­giel­skie, np. Ge­or­ge Har­ri­son (1943-2001) - muzyk, czło­nek ze­spo­łu The Be­at­les


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • A.S.A. Har­ri­son – pi­sar­ka i ar­tyst­ka ka­na­dyj­ska.
  • Ben­ja­min Har­ri­son – pre­zy­dent USA
  • Ben­ja­min Har­ri­son – ame­ry­kań­ski wio­ślarz
  • Ca­ro­li­ne Har­ri­son – żona pre­zy­den­ta USA
  • Gavin Har­ri­son – bry­tyj­ski per­ku­si­sta roc­ko­wy
  • Ge­or­ge Har­ri­son – czło­nek ze­spo­łu The Be­at­les
  • Harry Har­ri­son – ame­ry­kań­ski autor scien­ce-fic­tion
  • John Har­ri­son – an­giel­ski cie­śla i ze­gar­mistrz, twór­ca chro­no­me­tru mor­skie­go
  • Kayla Har­ri­son – ame­ry­kań­ska ju­docz­ka
  • Lou Har­ri­son – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Ryan Har­ri­son – ame­ry­kań­ski te­ni­si­sta
  • Wil­liam Henry Har­ri­son – 9. pre­zy­dent USA

Wikipedia


harry

[czy­taj: hary] obce imię mę­skie


SJP.pl


hart

wy­trzy­ma­łość, od­por­ność na prze­ciw­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wy­trzy­ma­łość fi­zycz­na i psy­chicz­na

 (1.2) daw. twar­dość ja­kie­goś przed­mio­tu na­da­na mu przez har­to­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hart bei Graz – gmina w kraju związ­ko­wym Sty­ria, w po­wie­cie Graz-Um­ge­bung
  • Hart im Zil­ler­tal – gmina w kraju związ­ko­wym Tyrol, w po­wie­cie Schwaz
  • Hart – dziel­ni­ca Geiselhöringa
  • Hart – dziel­ni­ca Ha­i­ger­lo­chu
  • Mühldorfer Hart – ob­szar wolny ad­mi­ni­stra­cyj­nie w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Mühldorf am Inn
  • Hart – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oce­a­na
  • Hart – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Ca­stro
  • Hart (ang. Hart Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie War­rick
  • Hart (ang. Hart Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oce­a­na
  • Hart (ang. Hart Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wi­no­na
  • Hart (ang. Hart Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Wright
  • Hart (ang. Hart Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ro­berts

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłby z niego dobry me­na­dżer, gdyby miał odro­bi­nę wię­cej hartu ducha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xart, AS: χart

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hartować

 rzecz. hartowanie n., hartowność ż.

Wiktionary


hartal

strajk po­wszech­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) społ. hand. na Pół­wy­spie In­dyj­skim: ro­dzaj tra­dy­cyj­ne­go, zbio­ro­we­go straj­ku prze­ciw­ko uci­sko­wi, pod­czas któ­re­go za­my­ka się skle­py, tar­go­wi­ska itd.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wład­czy­nie Ban­gla­de­szu wal­czą ze sobą także na har­ta­le, czyli straj­ki ge­ne­ral­ne. Jeśli jakaś par­tia (…) za­rzą­dzi har­tal - muszą wziąć w nim [udział] obo­wiąz­ko­wo wszy­scy, choć­by nie chcie­li.

Wiktionary


hartigiolówka

har­ti­gio­lów­ka bu­ko­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


SJP.pl


hartlej

jed­nost­ka ilo­ści in­for­ma­cji; hart­ley


SJP.pl


hartley

jed­nost­ka ilo­ści in­for­ma­cji; hart­lej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hart­ley – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie O’Brien
  • Hart­ley – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie So­la­no
  • Hart­ley – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hart­ley
  • Hart­ley (ang. Hart­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie O’Brien
  • Hart­ley (ang. Hart­ley Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Union
  • hrab­stwo Hart­ley (ang. Hart­ley Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Hart­ley – dziel­ni­ca mia­sta Ply­mo­uth, w hrab­stwie Devon (An­glia)
  • Hart­ley – wieś w dy­stryk­cie Se­ve­no­aks, w hrab­stwie Kent (An­glia)
  • Hart­ley – wieś w dy­stryk­cie Tun­brid­ge Wells, w hrab­stwie Kent (An­glia)
  • Hart­ley – wieś w Kum­brii (An­glia)
  • Hart­ley – wieś w hrab­stwie Nort­hum­ber­land (An­glia)
  • 103P/Hart­ley – ko­me­ta

Wikipedia


hartman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hart­man – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie John­son
  • Hart­man – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Pro­wers
  • Jan Hart­man – pro­fe­sor, wy­daw­ca i pu­bli­cy­sta, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, po­li­tyk

Wikipedia


hartmann

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Hart­mann (1814–1897) – szwaj­car­ski pi­sarz
  • Ar­nold Hart­mann (1861–1919) – nie­miec­ki ar­chi­tekt
  • Be­li­sta Hart­mann – na­u­ru­ań­ska lek­ko­at­let­ka
  • Chri­sta Hart­mann (ur. ok. 1969) – au­striac­ka nar­ciar­ka al­pej­ska
  • Da­mian Hart­mann (ur. 1987) – nie­miec­ki za­pa­śnik
  • Emil Hart­mann (1836–1898) – duń­ski kom­po­zy­tor
  • Erich Hart­mann (1922–1993) – nie­miec­ki pilot woj­sko­wy, as my­śliw­ski
  • Felix von Hart­mann (1851–1919) – nie­miec­ki du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Frank Hart­mann (ur. 1949) – wschod­nio­nie­miec­ki za­pa­śnik
  • Georg Hart­mann (1887–1954) – nie­miec­ki dy­ry­gent, poeta, twór­ca pie­śni i mu­zy­ki te­a­tral­nej
  • Hans-Hugo Hart­mann (1916–1991) – nie­miec­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Hugo Hart­mann (1862–1907) – nie­miec­ki or­ga­ni­sta, na­u­czy­ciel mu­zy­ki i kom­po­zy­tor

Wikipedia


hartny

daw­niej: mocny


SJP.pl


hartowacz

ro­bot­nik na­da­ją­cy ma­te­ria­łom twar­dość przez na­grze­wa­nie ich do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i nagłe ostu­dza­nie; har­tow­nik


SJP.pl


hartowany

1. na­da­wać ma­te­ria­łom twar­dość przez ogrze­wa­nie do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i nagłe stu­dze­nie;
2. czy­nić bar­dziej od­por­nym na wpły­wy zew­nętrz­ne; zwięk­szać od­por­ność fi­zycz­ną; uod­por­niać


SJP.pl


hartować

1. na­da­wać ma­te­ria­łom twar­dość przez ogrze­wa­nie do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i nagłe stu­dze­nie;
2. czy­nić bar­dziej od­por­nym na wpły­wy zew­nętrz­ne; zwięk­szać od­por­ność fi­zycz­ną; uod­por­niać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­har­to­wać)

 (1.1) czy­nić od­por­nym na szkod­li­we wa­run­ki zew­nętrz­ne

 (1.2) czy­nić od­por­nym psy­chicz­nie, mniej wraż­li­wym na stres

 (1.3) techn. na­da­wać ma­te­ria­łom twar­dość przez ogrza­nie ich do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i nagłe ostu­dze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny har­to­wać się (dk. za­har­to­wać się)

 (2.1) sta­wać się wy­trzy­ma­łym po­przez przyz­wy­cza­ja­nie się do nie­do­god­nych wa­run­ków fi­zycz­nych

 (2.2) sta­wać się od­por­nym psy­chicz­nie po­przez przyz­wy­cza­ja­nie się do cięż­kich prze­żyć

 (2.3) techn. być har­to­wa­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hart mrz., hartowanie n., hartownik mos., hartowność ż.

Wiktionary


hartowczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Har­tow­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hartowiec m.

:: fż. hartowczanka ż.

 przym. hartowiecki

Wiktionary


hartowczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Har­tow­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hartowiec m.

:: fm. hartowczanin m.

 przym. hartowiecki

Wiktionary


hartowiecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Har­tow­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hartowiec m., hartowczanin m., hartowczanka ż.

Wiktionary


hartownia

od­dział w za­kła­dzie me­ta­lur­gicz­nym


SJP.pl


hartowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: har­tow­ny


SJP.pl


hartownik

ro­bot­nik na­da­ją­cy ma­te­ria­łom twar­dość przez na­grze­wa­nie ich do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i nagłe ostu­dza­nie; har­to­wacz


SJP.pl


hartowność

po­dat­ność ma­te­ria­łu na har­to­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest har­tow­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hart m., hartowanie n., zahartowanie n.

 czas. hartować ndk., zahartować dk.

 przym. hartowny

 przysł. hartownie

Wiktionary


hartowny

po­sia­da­ją­cy zwięk­szo­ną od­por­ność


SJP.pl


hartujący

1. na­da­wać ma­te­ria­łom twar­dość przez ogrze­wa­nie do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i nagłe stu­dze­nie;
2. czy­nić bar­dziej od­por­nym na wpły­wy zew­nętrz­ne; zwięk­szać od­por­ność fi­zycz­ną; uod­por­niać


SJP.pl

Patrz:

hartować

haru

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|San­do­mier­skie, Mię­dzy­rzec Pod­la­ski,Ka­lisz. …uży­wa­ny, gdy ktoś dużo pra­cu­je lub sprzą­ta dom

 (1.2) gw-pl|Kie­lec­kie. …na­śla­du­ją­cy szcze­ka­nie psa

Wiktionary

Haru (jap. はる, ハル) – imię ja­poń­skie no­szo­ne za­rów­no przez ko­bie­ty jak i przez męż­czyzn.

Wikipedia


haruspik

wróż­bi­ta etru­ski w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, prak­ty­ku­ją­cy głów­nie hie­ro­man­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. sta­ro­żyt­ny etru­ski wróż­bi­ta;

Wiktionary

Ha­ru­spik (łac. "aru­spex", "ha­ru­spex" l.mn. "ha­ru­spi­ces"), "cza­so­guśl­nik", "cza­so­ku­siedl­ni­ca", "cza­sow­nik" – ka­płan po­gań­ski zaj­mu­ją­cy się ha­ru­spi­cją, czyli ro­dza­jem wróż­by z wnętrz­no­ści zwie­rząt ofiar­nych (naj­czę­ściej wą­tro­by). Jed­nym z głów­nych ob­sza­rów ich dzia­łań była wie­dza w za­kre­sie in­ter­pre­ta­cji pro­di­giów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­sarz Kla­u­diusz po­wo­łał ko­le­gium ha­ru­spi­ków, a Alek­san­der Sewer ut­wo­rzył ka­te­drę ha­ru­spi­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haruspicja ż.

Wiktionary


harvard

uczel­nia w Cam­brid­ge; Uni­wer­sy­tet Har­var­da


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uni­wer­sy­tet Har­var­da, (ang. Har­vard Uni­ver­si­ty) – uni­wer­sy­tet w Cam­brid­ge koło Bo­sto­nu, pier­wsza uczel­nia na te­re­nie Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Har­vard – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie McHenry
  • Har­vard – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Wor­ce­ster
  • Har­vard – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Clay
  • Har­vard (ang. Har­vard Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Wor­ce­ster
  • Har­vard (ang. Har­vard Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Clay
  • John Har­vard – du­chow­ny, pa­stor, mi­ni­ster w za­rzą­dzie ko­lo­nii Mas­sa­chu­setts jego imie­niem zo­stał naz­wa­ny Uni­wer­sy­tet Har­var­da (ang. Har­vard Uni­ver­si­ty)
  • (736) Har­vard – pla­ne­to­i­da
  • ar­chi­tek­tu­ra har­wardz­ka – ro­dzaj ar­chi­tek­tu­ry kom­pu­te­ra
  • zmo­dy­fi­ko­wa­na ar­chi­tek­tu­ra har­wardz­ka – ro­dzaj ar­chi­tek­tu­ry kom­pu­te­ra
  • Har­vard Mark I – naj­więk­szy w hi­sto­rii kal­ku­la­tor elek­tro­me­cha­nicz­ny
  • North Ame­ri­can T-6 Texan – sa­mo­lot tre­nin­go­wy, znany mię­dzy in­ny­mi pod nazwą Har­vard

Wikipedia


harvardzki

→ Har­vard; har­wardz­ki


SJP.pl


harvey

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­we­usz – imię po­cho­dze­nia an­glo­sa­skie­go
  • Wil­liam Har­vey (1578-1657) – an­giel­ski ana­tom
  • Har­vey Cant­well (ur. 1999) – an­giel­ski pio­sen­karz oraz pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny
  • PJ Har­vey (Polly Jean Har­vey, ur. 1969) – bry­tyj­ska wo­ka­list­ka roc­ko­wa, au­tor­ka tek­stów, mul­tiin­stru­men­ta­list­ka
  • Ro­bert Har­vey (ur. 1953) – po­li­tyk, pu­bli­cy­sta, pi­sarz
  • David Har­vey (ur. 1935) – te­o­re­tyk spo­łecz­ny, ge­o­graf
  • Har­vey – sztu­ka ame­ry­kań­skiej pi­sar­ki Mary Chase
  • Har­vey – film z 1950 roku z Ja­me­sem Ste­war­tem
  • Har­vey – mia­sto
  • Har­vey – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cook
  • Har­vey – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ma­rion
  • Har­vey – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Jef­fer­son

Wikipedia


harwardczyk

ab­sol­went Uni­wer­sy­te­tu Har­var­da


SJP.pl


harwardzki

→ Har­vard; har­vardz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Uni­wer­sy­te­tem Har­var­da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Harvard mrz.

Wiktionary


harwester

leśna ma­szy­na do ści­na­nia, okrze­sy­wa­nia i prze­ży­na­nia; kom­bajn zrę­bo­wy


SJP.pl


harwood

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Har­wo­od – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ver­non
  • Har­wo­od – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass
  • Har­wo­od (ang. Har­wo­od Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign
  • Har­wo­od (ang. Har­wo­od Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass
  • Har­wo­od – miej­sco­wość w hrab­stwie Dur­ham (An­glia)
  • Har­wo­od – miej­sco­wość w Bol­ton, w hrab­stwie Wiel­ki Man­che­ster (An­glia)
  • Har­wo­od Dale – miej­sco­wość w hrab­stwie North Yorks­hi­re (An­glia)

Wikipedia


harynda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. go­spo­da dzier­żaw­na

 (1.2) reg. pozn. wypad do cu­dze­go ogro­du lub sadu na owoce i wa­rzy­wa

Wiktionary


harynek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. icht. śledź

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. śledź

Wiktionary


harz

góry w Niem­czech; Harc


SJP.pl

Harz – pasmo gór­skie w środ­ko­wych Niem­czech (Dolna Sak­so­nia, Sak­so­nia-An­halt oraz Tu­ryn­gia), bę­dą­ce czę­ścią Śred­nio­gó­rza Nie­miec­kie­go, naj­wyż­szy szczyt Broc­ken (1142 m n.p.m.).

Góry zrę­bo­we zbu­do­wa­ne z gra­ni­tów i skał me­ta­mor­ficz­nych, wieku pa­le­o­zo­icz­ne­go, wy­pię­trzo­ne po­now­nie w trze­cio­rzę­dzie w po­sta­ci zrębu. Do pier­wsze­go wy­pię­trze­nia dosz­ło w oro­ge­ne­zie her­cyń­skiej. Od pra­dzie­jów był to ważny oś­ro­dek wy­do­byw­czy, teraz ob­szar prze­de wszyst­kim tu­ry­stycz­ny.

Wikipedia


harówa

zgru­bie­nie od: ha­rów­ka


SJP.pl


harówka

po­tocz­nie: cięż­ka, wy­czer­pu­ją­ca praca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo cięż­ka praca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈrufka, AS: χarufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. harować

 rzecz. harowniczka ż.

Wiktionary


has

sztucz­nie otrzy­my­wa­ny pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 108 i sym­bo­lu Hs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Hs i licz­bie ato­mo­wej 108;

Wiktionary

Has (Hs, has­sium), cza­sem błęd­nie na­zy­wa­ny hass, wcze­śniej un­ni­loc­tium (Uno) – pier­wia­stek che­micz­ny, metal przej­ścio­wy. Nazwa po­cho­dzi od jed­ne­go z nie­miec­kich kra­jów związ­ko­wych – Hesji.

Ma wła­ści­wo­ści che­micz­ne po­dob­ne do osmu, po­dob­nie jak on two­rzy czte­rot­le­nek o wzo­rze che­micz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma has?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xas, AS: χas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Hs; stara nazwa unniloctium (Uno)

Wiktionary


hasa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cze­ladź, służ­ba rolna

Wiktionary


hasan

arab­skie imię mę­skie


SJP.pl


hasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|hasać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. hasać ndk.

Wiktionary


hasać

1. bawić się we­so­ło, ska­cząc i bie­ga­jąc; bry­kać;
2. tań­czyć ocho­czo, z werwą;
3. po­stę­po­wać sa­mo­wol­nie, nie zwra­ca­jąc uwagi na opi­nie in­nych


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) bie­gać, ska­kać we­so­ło i bez­tro­sko

 (1.2) tań­czyć, bawić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konik hasał po zie­lo­nej łące.

 (1.2) Go­ście całą noc ha­sa­li na za­ba­wie ślub­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxasat͡ɕ, AS: χasać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hasanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brykać, swawolić, dokazywać, baraszkować

Wiktionary


hasełko

zdrob­nie­nie od: hasło


SJP.pl


hash

[czy­taj: hasz] nazwa sym­bo­lu #; hasz, krat­ka, krzy­żyk, pło­tek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wynik dzia­ła­nia funk­cji skró­tu, po­ję­cie uży­wa­ne w kryp­to­gra­fii, iden­ty­fi­ka­tor pli­ków w sie­ciach P2P
  • znak # o sze­ro­kim za­sto­so­wa­niu
  • po­tocz­na nazwa ha­szy­szu

Wikipedia


hashimoto

[czy­taj: ha­szi­mo­to] po­tocz­nie: cho­ro­ba Has­hi­mo­to - przew­le­kłe au­to­im­mu­no­lo­gicz­ne za­pa­le­nie tar­czy­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kingorō Has­hi­mo­to – woj­sko­wy ja­poń­ski
  • Ryūtarō Has­hi­mo­to – po­li­tyk ja­poń­ski
  • Hideo Has­hi­mo­to – ja­poń­ski pił­karz
  • Ha­ka­ru Has­hi­mo­to – ja­poń­ski le­karz
  • Te­ru­mi Has­hi­mo­to – ja­poń­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Za­pa­le­nie tar­czy­cy Has­hi­mo­to
  • En­ce­fa­lo­pa­tia Has­hi­mo­to
  • Has­hi­mo­to – mia­sto w Ja­po­nii
  • (11545) Has­hi­mo­to – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


hashowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|has­ho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haszowanie n.

 czas. hashować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) haszowanie

Wiktionary


hashtag

[czy­taj: hasz­tag] słowo lub fraza po­prze­dzo­na zna­kiem # (hash), ułat­wia­ją­ce zna­le­zie­nie i gru­po­wa­nie ele­men­tów (zdjęć, twe­e­tów itp.); hasz­tag


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. ele­ment stro­ny in­ter­ne­to­wej funk­cjo­nu­ją­cy jako znacz­nik, słowo lub wy­ra­że­nie po­prze­dzo­ne zna­kiem #;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­szu­ki­wa­nie obej­mu­je tylko jeden ser­wis in­ter­ne­to­wy, dla­te­go hash­tag nie może być po­wią­za­ny z wia­do­mo­ścia­mi z in­ne­go ser­wi­su.

 (1.1) Na­du­ży­wa­nie hash­ta­gów jest fa­tal­ne z punk­tu wi­dze­nia este­ty­ki i wcale nie zwięk­sza za­się­gu na TT.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hasztag, kratka

Wiktionary


hashtagować

[czy­taj: hasz­ta­go­wać] wsta­wiać znak # (hash) przed sło­wem lub frazą w celu ułat­wie­nia zna­le­zie­nia ele­men­tów (zdjęć, twe­e­tów itp.); hasz­ta­go­wać


SJP.pl


hashtagowy

→ hash­tag [czy­taj: hasz­ta­go­wy]; hasz­ta­go­wy


SJP.pl


hasi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­piół z pieca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hasie lm nm.

Wiktionary


hasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


hasiok

w gwa­rze ślą­skiej: śmiet­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. śmiet­nik

Wiktionary

Ha­siok – ślą­ski ze­spół gra­ją­cy hip-hop / rap­co­re po­cho­dzą­cy z Ka­to­wic.

Ze­spół w swo­ich ut­wo­rach używa et­no­lek­tu ślą­skie­go, cza­sa­mi wy­ko­rzy­stu­jąc wul­ga­ryz­my i język nie­miec­ki. Duża część tek­stów do­ty­czy życia na Ślą­sku („Brudy”, „W moim fa­mi­lo­ku”, „Co ty wiesz”), niek­tó­re ut­wo­ry to kry­ty­ka mass me­diów („Talk Show”, „Fry­de­ry­ki”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­cie­płech stare fu­ze­kle na ha­siok.

 (1.1) Sprzą­tej do ha­sio­ka kupy swego psio­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haś mrz.

Wiktionary


haskala

ruch oś­wie­ce­nio­wy wśród Żydów, za­po­cząt­ko­wa­ny w Niem­czech w końcu XVIII wieku


SJP.pl

Ha­ska­la (hebr. השכלה, „oś­wie­ce­nie”), oś­wie­ce­nie ży­dow­skie – ruch in­te­lek­tu­al­ny Żydów eu­ro­pej­skich w póź­nych la­tach XVIII wieku, opo­wia­da­ją­cy się za przy­ję­ciem przez nich oś­wie­ce­nio­wych ide­a­łów, in­te­gra­cją ze spo­łecz­no­ścia­mi nie­ży­dow­ski­mi, po­lep­sze­niem edu­ka­cji do­ty­czą­cej spraw świec­kich, na­u­cza­niem ję­zy­ka he­braj­skie­go i hi­sto­rii ży­dow­skiej.

Wikipedia


haski

przy­miot­nik od: Haga


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Haga

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxasʲci, AS: χasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Haga ż., hażanin mos., hażanka ż.

Wiktionary


hasmonejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­na­stią Has­mo­ne­u­szy, do­ty­czą­cy dy­na­stii Has­mo­ne­u­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dy­ne takie wi­ze­run­ki za­cho­wa­ły się na mo­ne­tach has­mo­nej­skich, które po­wie­la­ły wzor­ce se­le­u­kidz­kie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hasmoneusz mos.

Wiktionary


hasmoneusz

przed­sta­wi­ciel rodu ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­be­usz, Ma­cha­bej­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. tylko w lm. Has­mo­ne­u­sze → dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Judei 147–37 p.n.e., ży­dow­ski ród ka­płań­ski;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Has­mo­ne­u­szy (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ta­tiasz z rodu Has­mo­ne­u­szy sta­nął na czele pow­sta­nia na­ro­do­wo­wyz­wo­leń­cze­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hasmonejski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) Machabejczyk, Machabeusz

Wiktionary


hasmoneusze

ród ka­pła­nów w Ju­dzie; Ma­cha­be­u­sze, Ma­cha­bej­czy­cy


SJP.pl


hasowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy hasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. has m.

Wiktionary


haspel

w gór­nict­wie: wy­cią­gar­ka ręcz­na


SJP.pl


hasplarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. górn. cią­gacz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxasplaʃ, AS: χasplaš

Wiktionary


hassa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­gard. zgra­ja, zbio­ro­wi­sko

 (1.2) daw. depr. nie­re­gu­lar­ne woj­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Het­ma­na sa­me­go zdraj­cą hassa szla­chec­ka okrzy­ku­je.

 (1.2) Za woj­skiem i zbroj­ną ochot­ni­czą hassą cią­gnę­ły tłumy ba­zar­ni­ków prze­da­ją­cych towar wsze­la­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hałastra, hołota, motłoch, tałatajstwo

 (1.2) banda, hurma, wataha

Wiktionary


hasta

ro­dzaj włócz­ni uży­wa­nej przez le­gio­ni­stów rzym­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. ro­dzaj dłu­giej włócz­ni o sze­ro­kim gro­cie w kształ­cie li­ścia, uży­wa­nej przez rzym­skich le­gio­ni­stów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hasta – ro­dzaj włócz­ni
  • hasta – ter­min wy­stę­pu­ją­cy w tra­dy­cyj­nym te­a­trze i tańcu in­dyj­skim
  • hasta – nak­sza­tra, ter­min wy­stę­pu­ją­cy w astro­lo­gii we­dyj­skiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxasta, AS: χasta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hastata mos.

Wiktionary


hastata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. młody żoł­nierz w re­pu­bli­kań­skiej armii rzym­skiej wal­czą­cy w pier­wszej linii ma­ni­pu­łów, po­cząt­ko­wo peł­nił rolę włócz­ni­ka, póź­niej jego głów­ną bro­nią stał się miecz;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hasta ż.

Wiktionary


hastelloy

[czy­taj: hejst­loj] ogól­na nazwa ża­ro­od­por­nych sto­pów na bazie niklu


SJP.pl

Ha­stel­loy – stop me­ta­li opra­co­wa­ny przez firmę Ha­y­nes In­ter­na­tio­nal. Jest sto­pem niklu (50–55%) z chro­mem i mo­lib­de­nem (9%) (17–21%), za­wie­ra­ją­cy jako do­dat­ki sto­po­we wol­fram, krzem, ko­balt (do 1%) oraz że­la­zo – resz­ta. Stop ten cha­rak­te­ry­zu­je się wy­so­ką ża­ro­od­por­no­ścią, znacz­ną od­por­no­ścią na ko­roz­ję oraz w niek­tó­rych od­mia­nach dużą ża­ro­wy­trzy­ma­ło­ścią.

Wikipedia


hastings

1. mia­sto w An­glii
2. mia­sto w Nowej Ze­lan­dii
3. War­ren Ha­stings (1732-1818), po­li­tyk bry­tyj­ski


SJP.pl

Ha­stings – mia­sto por­to­we i dy­strykt o sta­tu­sie bo­ro­ugh w hrab­stwie East Sus­sex, w po­łud­nio­wo-wschod­niej An­glii. Ma po­wierzch­nię 29,72 km², leży nad ka­na­łem La Man­che i gra­ni­czy z dy­stryk­tem Rot­her w hrab­stwie East Sus­sex. W 2021 mia­sto li­czy­ło 91 410 miesz­kań­ców.

Wikipedia


hastler

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) środ. osoba nie trud­nią­ca się co­dzien­ną pracą lub edu­ka­cją, spę­dza­ją­ca więk­szość czasu bez­czyn­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxastlɛr, AS: χastler

Wiktionary


hasz

po­tocz­nie: ha­szysz; boba


SJP.pl


haszek

naz­wi­sko


SJP.pl


haszlerki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. spoż. mię­tu­sy

Wiktionary


haszowanie

w in­for­ma­ty­ce: jedna z tech­nik szyb­kie­go uzy­ska­nia in­for­ma­cji za­pi­sa­nych w bazie da­nych; ko­do­wa­nie mie­sza­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ha­szo­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ha­szo­wa­nie w kryp­to­gra­fii, do­ty­czą­ce szy­fro­wa­nia da­nych za po­mo­cą funk­cji skró­tu.
  • ha­szo­wa­nie w al­go­ryt­mi­ce, do­ty­czą­ce efek­tyw­nej struk­tu­ry da­nych, jaką jest ta­bli­ca mie­sza­ją­ca.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niehaszowanie n., hashowanie n.

 czas. haszować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hashowanie

Wiktionary


haszować

ge­ne­ro­wać dane wyj­ścio­we o sta­łym roz­mia­rze z da­nych wej­ścio­wych o zmien­nym roz­mia­rze; has­ho­wać


SJP.pl


haszpa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. techn. sko­bel u drzwi

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. za­wias

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zo­o­techn. me­ta­lo­wa część uprzę­ży

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. agraf­ka

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. fryzj. spin­ka do wło­sów

Wiktionary

Powiązane:

 (1.4)

:: rzecz. haszpka ż.

Wiktionary


haszpel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Za­ol­zie. górn. ko­ło­wrót gór­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haszplista

Wiktionary


haszpka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mała agraf­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haszpa ż.

Wiktionary


hasztabiga

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. osoba bar­dzo wy­so­ka, wiel­ko­lud

Wiktionary


hasztag

słowo lub fraza po­prze­dzo­na zna­kiem # (hash), ułat­wia­ją­ce zna­le­zie­nie i gru­po­wa­nie ele­men­tów (zdjęć, twe­e­tów itp.); hash­tag


SJP.pl

Hasz­tag (z hash­tag) – słowo lub wy­ra­że­nie po­prze­dzo­ne sym­bo­lem # (ang. hash), bez uży­cia spa­cji, bę­dą­ce formą znacz­ni­ka (ang. tag). Krót­kie wia­do­mo­ści na mi­kro­blo­gach i ser­wi­sach spo­łecz­no­ścio­wych ta­kich jak Fa­ce­bo­ok, Twit­ter, In­sta­gram czy Wykop.pl mogą być oz­na­czo­ne przez do­da­nie krat­ki przed waż­ny­mi sło­wa­mi (bez spa­cji) albo wy­stą­pić w zda­niu.

Wikipedia


hasztagować

wsta­wiać znak # (hash) przed sło­wem lub frazą w celu ułat­wie­nia zna­le­zie­nia ele­men­tów (zdjęć, twe­e­tów itp.); hash­ta­go­wać


SJP.pl


hasztagowy

→ hasz­tag; hash­ta­go­wy


SJP.pl


haszymida

czło­nek ary­sto­kra­tycz­ne­go rodu arab­skie­go z ple­mie­nia Ku­raj­szy­tów


SJP.pl


haszymidzi

ary­sto­kra­tycz­ny ród arab­ski z ple­mie­nia Ku­raj­szy­tów


SJP.pl


haszymidzki

→ Ha­szy­mi­dzi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dy­na­stią Ha­szy­mi­dów, do­ty­czą­cy dy­na­stii Ha­szy­mi­dów

Wiktionary

Patrz:

Haszymidzi

Powiązane:

 rzecz. Haszymida mos.

Wiktionary


haszysz

nar­ko­tyk otrzy­my­wa­ny z kwia­tów ko­no­pi in­dyj­skich; hasz (śro­do­wi­sko­wo)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nar­ko­tyk uzy­ski­wa­ny z ży­wi­cy ko­no­pi in­dyj­skich;

Wiktionary

Ha­szysz (pot. hasz) – sub­stan­cja otrzy­my­wa­na ze zle­pio­nej i spra­so­wa­nej ży­wi­cy ko­no­pi in­dyj­skich ("Can­na­bis in­di­ca") lub ko­no­pi siew­nych ("Can­na­bis sa­ti­va"), bo­ga­tych w sub­stan­cję psy­cho­ak­tyw­ną te­tra­hy­dro­kan­na­bi­nol (do 50%). Ha­szysz, po­dob­nie jak ma­ri­hu­a­na, pa­lo­ny jest zaz­wy­czaj z ty­to­niem w po­sta­ci ręcz­nie ro­bio­nych pa­pie­ro­sów (tzw. jo­in­tów) lub z fajki wod­nej (tzw. bonga).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wi­deł­ka ha­szy­szu noszą na Wscho­dzie nazwę ma­dy­jum lub bir­min­gi. Na­du­ży­wa­nie ha­szy­szu daje mdło­ści, za­wro­ty głowy, głę­bo­ki sen.

 (1.1) Uży­wa­nie ha­szy­szu (…), który ro­skosz­ne­mu Sy­ryj­czy­ko­wi służy, jak opium Chiń­czy­ko­wi, już przed wie­ka­mi było na Wscho­dzie roz­po­wszech­nio­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaʃɨʃ, AS: χašyš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. haszyszowy

Wiktionary


haszyszowy

przy­miot­nik od: ha­szysz (np. olej ha­szy­szo­wy, ha­szy­szo­we plan­ta­cje)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ha­szy­szem, do­ty­czą­cy ha­szy­szu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haszysz mrz.

Wiktionary


haszyszysta

osoba uza­leż­nio­na od ha­szy­szu


SJP.pl


haszyszyzm

uza­leż­nie­nie od ha­szy­szu


SJP.pl


hasło

1. myśl prze­wod­nia, idea, slo­gan;
2. sy­gnał do roz­po­czę­cia cze­goś;
3. znak roz­poz­naw­czy w woj­sku lub har­cer­stwie, kod do­stę­pu;
4. po­zy­cja w słow­ni­ku lub en­cy­klo­pe­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) myśl prze­wod­nia, idea

 (1.2) znak, sy­gnał do dzia­ła­nia

 (1.3) tajny wyraz lub ciąg zna­ków

 (1.4) wyraz lub wy­ra­że­nie sta­no­wią­ce odręb­ną część w słow­ni­ku lub ka­ta­lo­gu

 (1.5) jeden z moż­li­wych ele­men­tów kam­pa­nii mar­ke­tin­go­wej lub po­li­tycz­nej

 (1.6) wyraz wpi­sy­wa­ny w pola krzy­żów­ki

 (1.7) po­zy­cja w ka­ta­lo­gu lub re­je­strze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hasło – tajny pa­ra­metr, sto­so­wa­ny w kryp­to­gra­fii oraz uwie­rzy­tel­nia­niu.
  • hasło (lek­sy­ko­gra­fia) – część ar­ty­ku­łu ha­sło­we­go (ar­ty­ku­łu) w en­cy­klo­pe­dii lub w słow­ni­ku, bę­dą­ca jego ty­tu­łem; wyraz lub wy­ra­że­nie opi­sy­wa­ne (ob­ja­śnia­ne) w ar­ty­ku­le ha­sło­wym; po­tocz­nie – cały ar­ty­kuł...
  • De­wi­za przyś­wie­ca­ją­ca ja­kimś dzia­ła­niom (re­kla­mo­wym, pro­pa­gan­do­wym, pro­mo­cyj­nym, wy­cho­waw­czym, itp.) np. Sza­nuj zie­leń! lub Stop. Dziec­ko na dro­dze!
  • Ele­ment bez­pie­czeń­stwa sy­ste­mu roz­poz­na­nia – obcy / swój – mię­dzy in­ny­mi w ope­ra­cjach szpie­gow­skich, woj­sko­wych (parol, wy­trę­bo­wa­nie hasła) lub in­nych nie­jaw­nych np. hasło – odzew.
  • Jeden z moż­li­wych ele­men­tów kam­pa­nii mar­ke­tin­go­wej, re­kla­mo­wej.
  • Sy­gnał ak­ty­wi­zu­ją­cy ja­kieś dzia­ła­nia – zwła­szcza spo­łecz­ne lub woj­sko­we.
  • Hasło – pol­ski film oby­cza­jo­wy z 1976 roku.
  • Hasła – film fa­bu­lar­ny pro­duk­cji al­bań­skiej z 2001 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego „prawa ręka”, Wo­ło­dy­myr Hor­bu­lin, ukuł wtedy hasło, że w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej Kucz­ma jest na­cjo­na­li­stą, w wew­nętrz­nej — li­be­ra­łem, a w spo­łecz­nej — so­cjal­de­mo­kra­tą.

 (1.1) Hasło tej akcji jest bar­dzo znane.

 (1.2) Na umó­wio­ne hasło idzie­my do dzia­ła­nia.

 (1.3) Aby wy­pła­cić pie­nią­dze z konta musi pan podać hasło.

 (1.4) W słow­ni­ku hasła są uło­żo­ne al­fa­be­tycz­nie.

 (1.5) Bez do­bre­go hasła, kam­pa­nia bę­dzie nie­sku­tecz­na.

 (1.6) Do zro­bie­nia krzy­żów­ki zo­sta­ły mi dwa hasła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxaswɔ, AS: χasu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hasłowanie m., zahasłowanie n.

:: zdrobn. hasełko n.

 czas. hasłować ndk., zahasłować dk.

 przym. hasłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dewiza, motto, myśl, idea

 (1.2) komenda, sygnał

 (1.3) kod dostępu, klucz

 (1.4) wpis, tytuł

 (1.5) slogan, zawołanie

Wiktionary


hasłomania

nag­min­ne po­słu­gi­wa­nie się ha­sła­mi


SJP.pl


hasłować

1. za­bez­pie­czać ha­słem;
2. śro­do­wi­sko­wo: wy­pi­sy­wać wy­ra­zy ha­sło­we z kon­tek­stu, np. w celu umie­szcze­nia cy­ta­tu w kar­to­te­ce


SJP.pl


hasłownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spec. jęz. lista wy­ra­żeń ha­sło­wych słow­ni­ka

Wiktionary


hasłowość

→ ha­sło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ha­sło­we

Wiktionary

Patrz:

hasłowy

Powiązane:

 przym. hasłowy

 przysł. hasłowo

Wiktionary


hasłowy

1. zwią­za­ny ze zwięź­le sfor­mu­ło­wa­ną ideą, np. ha­sło­wa obiet­ni­ca;
2. do­ty­czą­cy wy­ra­zów, zna­ków lub wy­ra­żeń zna­nych tylko wta­jem­ni­czo­nym oso­bom, np. ha­sło­wy sy­stem;
3. bę­dą­cy opi­sem wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia opi­sa­ne­go w słow­ni­ku, en­cy­klo­pe­dii lub ka­ta­lo­gu, np. ar­ty­kuł ha­sło­wy;
4. bę­dą­cy wy­ra­zem lub wy­ra­że­niem opi­sa­nym w słow­ni­ku, en­cy­klo­pe­dii lub ka­ta­lo­gu, np. wyraz ha­sło­wy;
5. skró­to­wy, zwię­zły, np. ha­sło­wa wy­po­wiedź


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: hasło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xasˈwɔvɨ, AS: χasu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. hasło.

Wiktionary


hat

do­dat­ko­wa, mała dźwi­gnia, umo­co­wa­na na głów­nej rę­ko­je­ści dżoj­sti­ka; grzy­bek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hát – dawna nazwa rzeki Đáy w Wiet­na­mie.
  • Hat – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu
  • hat – kap­tu­rek, część rę­ko­je­ści dżoj­sti­ka.
  • Hať – wieś w Cze­chach.
  • HAT – enzym, ace­ty­lo­trans­fe­ra­za hi­sto­nów

Wikipedia


hat-trick

[czy­taj: hat trik] trzy bram­ki strze­lo­ne w jed­nym meczu piłki noż­nej przez jed­ne­go za­wod­ni­ka (trzy bram­ki strze­lo­ne w jed­nej po­ło­wie okre­śla się hat tric­kiem kla­sycz­nym); hat trick


SJP.pl


hatak

naz­wi­sko


SJP.pl


hatchback

[czy­taj: hecz­bek] lift­back;
1. typ nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go;
2. sa­mo­chód o takim nad­wo­ziu


SJP.pl

Hatch­back – ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go z do­dat­ko­wy­mi drzwia­mi z tyłu po­ja­zdu umoż­li­wia­ją­cy­mi do­stęp do prze­strze­ni ba­ga­żo­wej i pa­sa­żer­skiej. W hatch­bac­kach drugi rząd sie­dzeń może być skła­da­ny, co poz­wa­la na łatwe zwięk­sze­nie prze­strze­ni ba­ga­żo­wej. Spo­ty­ka­ne są za­rów­no 2- jak i 3-bry­ło­we nad­wo­zia typu hatch­back. Tylna szyba bywa ele­men­tem po­kry­wy ba­gaż­ni­ka, może być razem z nią pod­no­szo­na.

Wikipedia


hate

[czy­taj: hejt] hejt;
1. obraź­li­wy i zwy­kle agre­syw­ny ko­men­tarz in­ter­ne­to­wy;
2. mó­wie­nie w spo­sób wrogi i agre­syw­ny na jakiś temat lub o ja­kiejś oso­bie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hate – grupa mu­zycz­na
  • Hate – album The Del­ga­dos
  • Hate – album Si­ni­ster
  • Hate – album Sar­có­fa­go
  • hej­ter

Wikipedia


hate'ować

[czy­taj: hej­to­wać] hej­to­wać, hej­cić; po­tocz­nie:
1. za­mie­szczać w in­ter­ne­cie obraź­li­we i zwy­kle agre­syw­ne ko­men­ta­rze;
2. mówić w spo­sób wrogi i agre­syw­ny na jakiś temat lub o ja­kiejś oso­bie


SJP.pl


hater

[czy­taj: hej­ter] rzad­ko, po­tocz­nie: osoba wy­ra­ża­ją­ca opi­nie pełne nie­na­wi­ści, ne­ga­tyw­no­ści; hej­ter, hejt


SJP.pl

Hater – ame­ry­kań­ski ze­spół grun­ge'owy, za­ło­żo­ny w 1993 roku, jako po­bocz­ny pro­jekt, przez dwóch mu­zy­ków So­und­gar­den - Bena Shep­her­da i Matta Ca­me­ro­na. Przez skład ze­spo­łu, prze­wi­nę­ło się wielu mu­zy­ków, m.in. gi­ta­rzy­sta John McBain, ba­si­sta John Wa­ter­man i wo­ka­li­sta Brian Wood, brat zmar­łe­go w 1990 roku wo­ka­li­sty Mot­her Love Bone, An­drew Wooda. Ze­spół wydał 2 płyty, ""Hater" (1993) i "2nd"" (2005). Hater roz­padł się w 1997 roku, od tego czasu re­ak­ty­wo­wa­li się dwu­krot­nie - w 2005 roku, i 2008.

Wikipedia


haterski

[czy­taj: hej­ter­ski] wy­ra­ża­ją­cy opi­nie pełne nie­na­wi­ści, ne­ga­tyw­no­ści; hej­ter­ski


SJP.pl


haterstwo

[czy­taj: hej­ter­stwo] hej­ter­stwo; po­tocz­nie:
1. wy­ra­ża­nie opi­nii peł­nych nie­na­wi­ści, ne­ga­tyw­no­ści; hej­to­wa­nie, hej­ting;
2. grupa lub ogół hej­te­rów


SJP.pl


hatha-joga

[czy­taj: hata-joga] sy­stem ćwi­czeń sta­no­wią­cy część in­dyj­skie­go sy­ste­mu jogi; hat­ha­jo­ga, hatha joga


SJP.pl


hathajoga

[czy­taj: hata joga] ogół ćwi­czeń kształ­tu­ją­cych spraw­ność fi­zycz­ną i psy­chicz­ną, bę­dą­cych czę­ścią sy­ste­mu jogi; hatha-joga, hatha joga


SJP.pl

Hat­ha­jo­ga (de­wa­na­ga­ri हठयोग) – tra­dy­cja in­dyj­skiej jogi, ba­zu­ją­ca głów­nie na po­zy­cjach ciała "asana", sze­ściu pro­ce­sach oczy­szcza­ją­cych "krija" oraz na kon­tro­li od­de­chu ("pra­na­ja­ma"). Jed­nym z au­to­ry­ta­tyw­nych tek­stów tej szko­ły to "Hat­ha­jo­ga­pra­di­pi­ka".

Wikipedia


hathor

w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: jedno z naj­waż­niej­szych bóstw żeń­skich


SJP.pl

Hat­hor (Het-heret, Het-Heru – egip. "Pałac/Dom Ho­ru­sa") – egip­ska bo­gi­ni nieba, uo­so­bie­nie Wiel­kiej Ma­cie­rzy, a także pa­tron­ka ne­kro­po­lii te­bań­skiej, Oko Ra. Pier­wot­nie sta­no­wi­ła per­so­ni­fi­ka­cję pa­ła­cu fa­ra­o­na (stąd jej imię; po­dob­nie Izyda była per­so­ni­fi­ka­cją tronu).

Wikipedia


hatifnat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. isto­ta o nie­wiel­kiej, po­dłuż­nej po­stu­rze i dło­nia­stych wy­rost­kach; po­cho­dzą z książ­ko­we­go świa­ta Mu­min­ków, wy­kre­o­wa­ne­go przez Tove Jans­son;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­mię­dzy pni drzew wy­ła­nia­ły się coraz to nowe rze­sze Ha­tif­na­tów, mil­czą­ce, o nie­ru­cho­mych twa­rzach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈtʲifnat, AS: χatʹifnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Hatifnatek m.

 przym. hatifnatowy

Wiktionary


hatikwa

hymn pań­stwo­wy Iz­ra­e­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hymn Iz­ra­e­la: Ha­tik­wa (Na­dzie­ja)
  • Ha­tik­wa – iz­ra­el­ska par­tia po­li­tycz­na

Wikipedia


hatiora

kak­tus epi­fi­tycz­ny ros­ną­cy na drze­wach, nie­po­sia­da­ją­cy kol­ców a je­dy­nie wło­ski; kak­tus wiel­ka­noc­ny


SJP.pl

Ha­tio­ra Brit­ton & Rose – ro­dzaj su­ku­len­tów z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych ("Cac­ta­ce­ae"). Ga­tun­ki z tego ro­dza­ju wy­stę­pu­ją w Bra­zy­lii.

Wikipedia


hatszepsut

(?-ok. 1480 p.n.e.) z XVIII dy­na­stii, kró­lo­wa egip­ska od 1505


SJP.pl

Hat­szep­sut – fa­ra­on, wład­czy­ni sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu z XVIII dy­na­stii, z okre­su No­we­go Pań­stwa. Pa­no­wa­ła praw­do­po­dob­nie w la­tach 1503 p.n.e. do 1482 p.n.e., lub 1479 p.n.e. do 1458 p.n.e., lub 1472 p.n.e. do 1450 p.n.e.

Córka Tot­me­sa I i kró­lo­wej Ahmes, przy­rod­nia sio­stra i żona Tot­me­sa II, z któ­rym ry­wa­li­zo­wa­ła o suk­ce­sję.

Wikipedia


hatteria

gad z rzędu ry­jo­gło­wych, po­dob­ny do ja­szczur­ki, za­miesz­ku­je ska­li­ste wy­brze­ża Nowej Ze­lan­dii i kilku wysp w Cie­śni­nie Cooka; tu­a­ta­ra; łup­ko­ząb


SJP.pl

Hat­te­ria, tu­a­ta­ra, łup­ko­ząb ("Sphe­no­don") – ro­dzaj gadów z ro­dzi­ny hat­te­rio­wa­tych (Sphe­no­don­ti­dae) wy­stę­pu­ją­cych en­de­micz­nie na Nowej Ze­lan­dii.

Mimo że wy­glą­dem naj­bar­dziej przy­po­mi­na­ją ja­szczur­kę, w rze­czy­wi­sto­ści re­pre­zen­tu­ją odręb­ną linię ewo­lu­cyj­ną le­pi­do­za­u­rów – sfe­no­don­ty.

Wikipedia


hatterie

grupa gadów re­lik­to­wych po­dob­nych do ja­szczu­rek, dziś re­pre­zen­to­wa­na je­dy­nie przez jeden ga­tu­nek za­miesz­ku­ją­cy Nową Ze­lan­dię


SJP.pl


hatti

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na z epoki brązu w Azji Mniej­szej;

 (1.2) etn. hist. he­tyc­ki lud za­miesz­ku­ją­cy kra­i­nę Hatti (1.1)

Wiktionary

Hatti (URU"Ha-at-ti") – nazwa kra­i­ny hi­sto­rycz­nej z epoki brązu za­miesz­ka­nej przez lud Hatti (cza­sem zwany Pro­to­he­ty­ta­mi lub Ha­ty­ta­mi) w okre­sie od trze­cie­go ty­siąc­le­cia p.n.e. do dru­gie­go ty­siąc­le­cia p.n.e., póź­niej wy­par­ci przez He­ty­tów. Sto­li­cą w obu okre­sach było mia­sto Hat­tu­sa (Hat­tu­sas), któ­re­go ruiny znaj­du­ją się obec­nie w pół­noc­no-cen­tral­nej Tur­cji.

Wikipedia


hatton

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hat­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie La­wren­ce
  • Hat­ton – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Tra­ill
  • Hat­ton – miej­sco­wość w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Adams
  • Hat­ton (ang. Hat­ton Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Clare
  • Hat­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re, w dy­stryk­cie Ches­hi­re West and Che­ster (An­glia)
  • Hat­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re, w dy­stryk­cie War­ring­ton (An­glia)
  • Hat­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Der­bys­hi­re (An­glia)
  • Hat­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Wiel­ki Lon­dyn (An­glia)
  • Hat­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Lin­colns­hi­re (An­glia)
  • Hat­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Shrops­hi­re (An­glia)
  • Hat­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie War­wicks­hi­re (An­glia)

Wikipedia


hattrick

trzy bram­ki w jed­nym meczu w wy­ko­na­niu tego sa­me­go pił­ka­rza; także trze­cie zwy­cię­stwo z rzędu w tych sa­mych za­wo­dach; hat trick; hat-trick


SJP.pl

Hat­trick – kom­pu­te­ro­wa gra in­ter­ne­to­wa typu MMOG roz­gry­wa­na za po­mo­cą prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej, wy­pro­du­ko­wa­na i wy­da­na przez Hat­trick Li­mi­ted. Jest to me­ne­dżer pił­kar­ski, który poz­wa­la gra­czo­wi wcie­lić się w pre­ze­sa fik­cyj­ne­go klubu pił­kar­skie­go. W grze za­lo­go­wa­nych jest śred­nio ok. 7 tys. gra­czy.

Wikipedia


hattusas

sto­li­ca Bo­gaz­ka­le (obec­nie wieś w Tur­cji), daw­ne­go pań­stwa He­ty­tów


SJP.pl


hau

wyraz na­śla­du­ją­cy szcze­ka­nie psa


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca szcze­ka­nie psa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hau – dziel­ni­ca Wiehl
  • Lene Hau – duń­ska fizyk
  • Wol­de­mar Hau – nie­miec­ki ma­larz
  • HAU – kod IATA Portu lot­ni­cze­go Ha­u­ge­sund
  • Bed­burg-Hau

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

 rzecz. hauk m.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia. ono­ma­to­pe­i­czy

uwagi.

 por|miau.

tłu­ma­cze­nia.

* afry­ka­ner­ski: (1.1) blaf, woef, keff (małe psy)

* al­bań­ski: (1.1) ham

* an­giel­ski: (1.1) duże psy woof, ruff, arf, małe psy yap, yip

* arab­ski: (1.1) هو

* ba­lij­ski: (1.1) kong

* ba­skij­ski: (1.1) au, małe psy txau, duże psy zaunk, stare psy jau

* ben­gal­ski: (1.1) gheu, bhao

* bir­mań­ski: (1.1) woke

* buł­gar­ski: (1.1) бау, джаф

* chiń­ski stan­dar­do­wy: (1.1) pupr­trad|汪. (wāng)

* chor­wac­ki: (1.1) vau

* cze­ski: (1.1) haf

* duń­ski: (1.1) vov, vuf

* espe­ran­to: (1.1) boj

* estoń­ski: (1.1) auh

* fiń­ski: (1.1) hau, vuh, rauf

* fran­cu­ski: (1.1) ouah ouah, waouh, ouaf, vaf, wouf, wouaf, jappe

* hindi: (1.1) भों

* hisz­pań­ski: (1.1) guau, gua, jau

* in­do­ne­zyj­ski: (1.1) guk

* ir­landz­ki: (1.1) amh

* is­landz­ki: (1.1) voff

* ja­poń­ski: (1.1) ワン (wan), キャン (kyan)

* kan­toń­ski: (1.1) 汪 (wong1)

* ka­szub­ski: (1.1) hau

* ka­ta­loń­ski: (1.1) bau, bub

* ko­re­ań­ski: (1.1) 멍 (mŏng)

* kur­dyj­ski: (1.1) حەو (hau)

* li­tew­ski: (1.1) au

* ło­tew­ski: (1.1) vau

* ma­ce­doń­ski: (1.1) ав

* ma­rat­hi: (1.1) भू (bhu)

* ni­der­landz­ki: (1.1) waf, woef, blaf, kef

* nie­miec­ki: (1.1) wau, wuff

* nor­we­ski (bokmål): (1.1) voff, boff

* no­wo­grec­ki: (1.1) γαβ, γαυ, βαβ

* or­miań­ski: (1.1) haf

* per­ski: (1.1) هاپ (hâp)

* por­tu­gal­ski: (1.1) au-au, ão-ão

* ro­syj­ski: (1.1) гав, mniej­sze psy тяв

* ru­muń­ski: (1.1) ham, hau

* sło­wac­ki: (1.1) haf, hau

* sło­weń­ski: (1.1) hov

* syn­ga­le­ski: (1.1) බුඃ (buh)

* szwedz­ki: (1.1) voff, vov, bjäbb

* ta­gal­ski: (1.1) aw, baw

* taj­ski: (1.1) โฮ่ง (hôŋ), บ๊อก (bɔ́k)

* ta­ma­zight: (1.1) hav, haw

* ta­mil­ski: (1.1) வள் (wal), லொள் (lol), வௌ (wow)

* tu­rec­ki: (1.1) hev, hav

* ukra­iń­ski: (1.1) гав, дзяв

* urdu: (1.1) bow

* wa­lij­ski: (1.1) wff

* wę­gier­ski: (1.1) vau

* wiet­nam­ski: (1.1) gâu, ẳng

* wło­ski: (1.1) bau

źró­dła.

== hau (język ba­skij­ski.) ==

wy­mo­wa.

 audio|LL-Q8752 (eus)-Aio­ra­mu-hau.wav. audio|LL-Q8752 (eus)-Xa­bier Cañas-hau.wav. audio|LL-Q8752 (eus)-Ain­hoa Iri­bar-hau.wav.

zna­cze­nia.

za­i­mek wska­zu­ją­cy

 (1.1) ten; ta; to

od­mia­na.

przy­kła­dy.

 (1.1) Li­bu­ru hau ira­kurt­zen ari naiz. → Czy­tam tę książ­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaw, AS: χau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hauk m.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 rzecz. hauk m.

frazeologia.

etymologia. onomatopeiczy

uwagi.

 por|miau.

tłumaczenia.

* afrykanerski: (1.1) blaf, woef, keff (małe psy)

* albański: (1.1) ham

* angielski: (1.1) duże psy woof, ruff, arf, małe psy yap, yip

* arabski: (1.1) هو

* balijski: (1.1) kong

* baskijski: (1.1) au, małe psy txau, duże psy zaunk, stare psy jau

* bengalski: (1.1) gheu, bhao

* birmański: (1.1) woke

* bułgarski: (1.1) бау, джаф

* chiński standardowy: (1.1) puprtrad|汪. (wāng)

* chorwacki: (1.1) vau

* czeski: (1.1) haf

* duński: (1.1) vov, vuf

* esperanto: (1.1) boj

* estoński: (1.1) auh

* fiński: (1.1) hau, vuh, rauf

* francuski: (1.1) ouah ouah, waouh, ouaf, vaf, wouf, wouaf, jappe

* hindi: (1.1) भों

* hiszpański: (1.1) guau, gua, jau

* indonezyjski: (1.1) guk

* irlandzki: (1.1) amh

* islandzki: (1.1) voff

* japoński: (1.1) ワン (wan), キャン (kyan)

* kantoński: (1.1) 汪 (wong1)

* kaszubski: (1.1) hau

* kataloński: (1.1) bau, bub

* koreański: (1.1) 멍 (mŏng)

* kurdyjski: (1.1) حەو (hau)

* litewski: (1.1) au

* łotewski: (1.1) vau

* macedoński: (1.1) ав

* marathi: (1.1) भू (bhu)

* niderlandzki: (1.1) waf, woef, blaf, kef

* niemiecki: (1.1) wau, wuff

* norweski (bokmål): (1.1) voff, boff

* nowogrecki: (1.1) γαβ, γαυ, βαβ

* ormiański: (1.1) haf

* perski: (1.1) هاپ (hâp)

* portugalski: (1.1) au-au, ão-ão

* rosyjski: (1.1) гав, mniejsze psy тяв

* rumuński: (1.1) ham, hau

* słowacki: (1.1) haf, hau

* słoweński: (1.1) hov

* syngaleski: (1.1) බුඃ (buh)

* szwedzki: (1.1) voff, vov, bjäbb

* tagalski: (1.1) aw, baw

* tajski: (1.1) โฮ่ง (hôŋ), บ๊อก (bɔ́k)

* tamazight: (1.1) hav, haw

* tamilski: (1.1) வள் (wal), லொள் (lol), வௌ (wow)

* turecki: (1.1) hev, hav

* ukraiński: (1.1) гав, дзяв

* urdu: (1.1) bow

* walijski: (1.1) wff

* węgierski: (1.1) vau

* wietnamski: (1.1) gâu, ẳng

* włoski: (1.1) bau

źródła.

== hau (język baskijski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q8752 (eus)-Aioramu-hau.wav. audio|LL-Q8752 (eus)-Xabier Cañas-hau.wav. audio|LL-Q8752 (eus)-Ainhoa Iribar-hau.wav.

znaczenia.

zaimek wskazujący

 (1.1) ten; ta; to

odmiana.

przykłady.

 (1.1) Liburu hau irakurtzen ari naiz. → Czytam tę książkę.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


haubica

dzia­ło ar­ty­le­ryj­skie przez­na­czo­ne do strze­la­nia stro­mo­to­ro­we­go do celów za­sło­nię­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. dzia­ło o krót­kiej lufie i małej pręd­ko­ści po­cząt­ko­wej po­ci­sku, przez­na­czo­ne głów­nie do strze­la­nia stro­mo­to­ro­we­go;

Wiktionary

Ha­u­bi­ca – dzia­ło du­że­go ka­li­bru (od około 75 mm wzwyż), przez­na­czo­ne głów­nie do strze­la­nia stro­mo­to­ro­we­go. Obec­nie pod­sta­wo­wy ro­dzaj dział ar­ty­le­rii po­lo­wej. Sto­so­wa­na prze­de wszyst­kim do pro­wa­dze­nia ognia do celów ukry­tych za przesz­ko­da­mi te­re­no­wy­mi. Dzię­ki za­sto­so­wa­niu zmien­nych ła­dun­ków mio­ta­ją­cych jest moż­li­we do­ko­na­nie zmia­ny stro­mo­ści toru po­ci­sku i do­no­śno­ści strze­la­nia przy tym samym (sta­łym) kącie pod­nie­sie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogień pro­wa­dzi­ły ha­u­bi­ce oko­pa­ne za lasem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xawˈbʲit͡sa, AS: χau̯bʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. haubiczny

Wiktionary


haubicoarmata

dzia­ło łą­czą­ce cechy ha­u­bi­cy i ar­ma­ty; ar­ma­to­ha­u­bi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. dzia­ło łą­czą­ce cechy ha­u­bi­cy i ar­ma­ty;

Wiktionary

Ha­u­bi­co­ar­ma­ta (ar­ma­to­ha­u­bi­ca) – dzia­ło łą­czą­ce cechy ha­u­bi­cy i ar­ma­ty, a więc zdol­ne za­rów­no do pro­wa­dze­nia ognia stro­mo­to­ro­we­go jak i pła­sko­to­ro­we­go. Obec­nie na ogół utoż­sa­mia­ne z ha­u­bi­ca­mi.

Dzia­ła tego typu są coraz czę­ściej spo­ty­ka­ne w uz­bro­je­niu współ­czes­nych armii. Jej nowe kon­struk­cje zwane ha­u­bi­ca­mi (np. 155 mm FH-70, 155 mm M198) są zwy­kle dzia­ła­mi pó­ła­u­to­ma­tycz­ny­mi ka­li­bru 105–203 mm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka bry­tyj­skich ha­u­bi­co­ar­mat zo­sta­ło w ma­ga­zy­nach przy po­li­go­nie.

Wiktionary


haubicowy

→ ha­u­bi­ca


SJP.pl

Patrz:

haubica

haubiczny

przy­miot­nik od: ha­u­bi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z ha­u­bi­cą, do­ty­czą­cy ha­u­bi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haubica ż.

Wiktionary


hauer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­a­chim Hauer – nor­we­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Jo­han­nes Hauer – nie­miec­ki aktor
  • Josef Matt­hias Hauer – au­striac­ki kom­po­zy­tor i te­o­re­tyk mu­zy­ki
  • Rut­ger Hauer – ho­len­der­ski aktor, sce­na­rzy­sta, pro­du­cent, re­ży­ser

Wikipedia


haueryt

[czy­taj: ha­łe­ryt] mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków, siar­czek man­ga­nu;

Wiktionary

Ha­u­e­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska au­striac­kie­go ge­o­lo­ga – J.R. Ha­u­e­ra (1822–1899) – W. Ha­i­din­ger 1845 r.

Wikipedia


hauhet

egip­skie pra­bó­stwo wy­o­bra­ża­ne w po­sta­ci węża, uo­sa­bia­ją­ce nie­skoń­czo­ność


SJP.pl

Ha­u­het – pra­bó­stwo egip­skie uo­sa­bia­ją­ce nie­skoń­czo­ność, przed­sta­wia­ne w po­sta­ci węża. Razem ze swoją męską formą Huh two­rzy­ła jedną z par her­mo­po­li­tań­skiej Og­do­a­dy.

Wikipedia


hauk

głos psa; szcze­ka­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. głos wy­da­wa­ny przez psy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z da­le­ka można było usły­szeć psi hauk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xawk, AS: χau̯k

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. hau

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczekot, szczęk, szczekanie

Wiktionary


hauke-bosak

[czy­taj: hałke-bosak] Józef Hauke-Bosak (1834-1871), ge­ne­rał


SJP.pl


haul

[czy­taj: hol]
1. szcze­gó­ło­we omó­wie­nie nie­daw­no za­ku­pio­ne­go przed­mio­tu w in­ter­ne­cie, np. na blogu, w ser­wi­sie wideo;
2. to, co jest w ten spo­sób oma­wia­ne


SJP.pl


haupt

naz­wi­sko


SJP.pl


hauptmann

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Ha­upt­mann – nie­miec­ki le­karz
  • Carl Ha­upt­mann – nie­miec­ki pi­sarz, brat Ger­har­ta
  • Ger­hart Ha­upt­mann – nie­miec­ki dra­ma­turg i po­wie­ścio­pi­sarz, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla, brat Carla
  • Hans Ha­upt­mann – ofi­cer au­stro-wę­gier­ski
  • Mo­ritz Ha­upt­mann – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • (8381) Ha­upt­mann – pla­ne­to­i­da
  • Ha­upt­mann – sto­pień woj­sko­wy (ka­pi­tan)
  • Ka­pi­tan z Köpenick (Der Ha­upt­mann von Köpenick) – wła­ści­wie Frie­drich Wil­helm Voigt, nie­miec­ki szewc
  • Ka­pi­tan z Köpenick – sztu­ka Carla Zuck­ma­y­e­ra
  • Ka­pi­tan z Köpenick – film z 1956
  • Ha­upt­man
  • Het­man

Wikipedia


haura

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Haura ( হাওড়া, "Hāoṛā"; Ho­wrah) – mia­sto w In­diach, w ze­spo­le miej­skim Kal­ku­ty, nad rzeką Hugli.

Mia­sto jest dużym oś­rod­kiem prze­my­słu ju­to­we­go i ba­weł­nia­ne­go. Po­sia­da port mor­ski ze stocz­nią, hutę alu­mi­nium, mie­ści się tam rów­nież naj­star­szy w In­diach ogród bo­ta­nicz­ny, "Acha­rya Ja­ga­dish Chan­dra Bose In­dian Bo­ta­nic Gar­den". Licz­ba lud­no­ści w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 1 mln.

Wikipedia


hausa

język uży­wa­ny przez lud Hausa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) etn. zwią­za­ny z ludem Hausa

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) jęz. jeden z głów­nych ję­zy­ków Afry­ki, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny afro­az­ja­tyc­kiej, do po­dro­dzi­ny cza­dyj­skiej;

Wiktionary

Hausa (ina­czej: Ha­u­sań­czy­cy, daw. też Ha­u­so­wie, nazwa włas­na "Ha­u­sa­wa") – lud afry­kań­ski, któ­re­go te­re­ny ma­cie­rzy­ste obej­mu­ją pół­noc­no-za­chod­nią Ni­ge­rię i po­łud­nio­wy Niger. Sku­pi­ska Ha­u­sań­czy­ków znaj­du­ją się w wielu kra­jach Afry­ki Za­chod­niej wsku­tek ich dzia­łal­no­ści hand­lo­wej i mi­sjo­nar­skiej. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem hausa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy znasz ja­kieś pie­śni hausa?

 (2.1) Hausa za­czął za­po­ży­czać słowa an­giel­skie od po­cząt­ku XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxawsa, AS: χau̯sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hausa mos./ż., hausanista mos., hausanistka ż., hausanistyka ż., Hausanka, Hausańczyk mos., hausańszczyzna ż.

 przym. hausański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hausański

 (2.1) (język) hausański, hausańszczyzna

Wiktionary


hausanistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o ję­zy­ku i kul­tu­rze hausa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spory wkład w roz­wój pol­skiej ha­u­sa­ni­sty­ki wnio­sła pro­fe­sor Nina Paw­lak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hausa mos./ż., hausa n., hausanista mos., hausanistka ż., Hausanka ż., Hausańczyk mos., hausańszczyzna ż.

 przym. hausa, hausański

Wiktionary


hausańczycy

lud afry­kań­ski; Ha­u­so­wie, Hausa


SJP.pl


hausański

→ Hausa


SJP.pl

Patrz:

Hausa

hauser

Ha­u­ser – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Ko­o­te­nai.

Wikipedia


hausmanit

mi­ne­rał, tle­nek man­ga­nu


SJP.pl

Ha­us­ma­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga Jo­han­na Frie­dri­cha Lud­wi­ga Ha­us­man­na (1782–1859), który roz­poz­nał ten mi­ne­rał.

Wikipedia


hausner

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Ha­us­ner (1822, Brody – 1887 Brody) – ban­kier, ku­piec i po­li­tyk
  • Al­fred Woj­ciech Ha­us­ner (1887, Dorn­bach – 1953, Kra­ków) – major au­dy­tor Woj­ska Pol­skie­go.
  • An­drzej Ha­us­ner (ur. 1981, Ka­to­wi­ce), pol­ski aktor
  • Artur Ha­us­ner (1870, Koń­czy­ce – 1941, Wo­ro­neż), pol­ski po­li­tyk
  • Ber­nard Ha­us­ner (1874, Czort­ków – 1938, na te­ry­to­rium Pa­le­sty­ny), ży­dow­ski sy­jo­ni­sta
  • Jerzy Krzysz­tof Ha­us­ner (ur. 1949, Świ­no­uj­ście), pol­ski po­li­tyk i eko­no­mi­sta
  • Krzysz­tof Ha­us­ner (1944, Kra­ków – 2004, Kra­ków), pol­ski pił­karz, na­past­nik, pra­wos­krzy­dło­wy
  • Otto Ha­us­ner (1827, Brody – 1890, Lwów), pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, po­li­tyk, pi­sarz
  • Roman Ha­us­ner (1883, Lwów – 1947, Lon­dyn), pol­ski praw­nik
  • Sieg­fried Ha­us­ner (1952 – 1975), nie­miec­ki le­wi­co­wy ter­ro­ry­sta
  • Wło­dzi­mierz Ha­us­ner (ur. 1936, Byd­goszcz), dzia­łacz par­tyj­ny i go­spo­dar­czy, wi­ce­mi­ni­ster
  • Woj­ciech Ha­us­ner (ur. 1957, Kra­ków), pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel, hi­sto­ryk, sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


hausowie

przed­sta­wi­ciel ludu afry­kań­skie­go Hausa


SJP.pl


hausse

hossa


SJP.pl


haust

łyk płynu lub po­wie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. duży łyk płynu lub po­wie­trza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek po­spiesz­nie opróż­nił kubek mleka trze­ma ha­u­sta­mi.

 (1.1) Pro­szę na­brać haust po­wie­trza i nie od­dy­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xawst, AS: χau̯st

Wiktionary


haustorium

organ or­ga­niz­mów pa­so­żyt­ni­czych słu­żą­cy do po­bie­ra­nia po­kar­mu od ży­wi­cie­la; ssaw­ka


SJP.pl


hausyjka

przed­sta­wi­ciel­ka ludu afry­kań­skie­go Hausa


SJP.pl


hauts-de-france

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. rejon ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­nej Fran­cji;

Wiktionary

Hauts-de-Fran­ce (,) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji, w pół­noc­nej czę­ści kraju. Sto­li­cą re­gio­nu jest Lille.

Re­gion zo­stał ut­wo­rzo­ny 1 stycz­nia 2016 roku, na mocy usta­wy z dnia 27 stycz­nia 2014 roku. Pow­stał z po­łą­cze­nia dwóch wcze­śniej ist­nie­ją­cych re­gio­nów – Nord-Pas-de-Ca­la­is i Pi­kar­dii. Do 29 wrze­śnia 2016 roku nosił nazwę Nord-Pas-de-Ca­la­is-Pi­kar­dia (Nord-Pas-de-Ca­la­is-Pi­car­die).

Wikipedia


hauu

ono­ma­to­pe­ja "hau" o prze­dłu­żo­nej ar­ty­ku­la­cji; hauuu


SJP.pl


hauuu

ono­ma­to­pe­ja "hau" o prze­dłu­żo­nej ar­ty­ku­la­cji; hauu


SJP.pl


hauścik

zdrob­nie­nie od: haust


SJP.pl


havas

Havas (wym. []) – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo mię­dzy­na­ro­do­we zaj­mu­ją­ce się re­kla­mą i pu­blic re­la­tions, z sie­dzi­bą w Pa­ry­żu.

Po­cząt­ko­wo Havas była agen­cją in­for­ma­cyj­ną, która zo­sta­ła ut­wo­rzo­na w 1835 roku w Pa­ry­żu przez Char­les-Lo­u­i­sa Ha­va­sa. Była ona pier­wszą no­wo­czes­ną agen­cją in­for­ma­cyj­ną na świe­cie.

Wikipedia


havel

naz­wi­sko, np. Vac­lav (albo Wac­ław) Havel (1936-2011), cze­ski po­li­tyk, dra­ma­turg i ese­i­sta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Havel (pol. Ha­we­la) – rzeka
  • Gu­stav Havel
  • Hip­po­ly­te Havel
  • Jiří Havel
  • Jo­seph Havel
  • Václav Havel
  • Elbe-Havel-Land

Wikipedia


haw

przy­słó­wek miej­sca

 (1.1) gw-pl|Pod­ha­le, Bu­ko­wi­na. tam, tu

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tu, tutaj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sko­cy­li wte hłop­cy do izby, oni ta wie­dzie­li, co jo haw jest, i do biał­ca­nów. sic.

 (1.2) Pódź haw, cosi ci po­wiym!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: hɔː

Wiktionary


hawai

[czy­taj: ha­ła­ji] wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym; Ha­wa­ii


SJP.pl


hawaii

[czy­taj: ha­ła­ji] wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym; Hawai


SJP.pl


hawaiki

Ha­wa­i­ki – ma­o­ry­ska nazwa mi­tycz­nej kra­i­ny, skąd mają się wy­wo­dzić niek­tó­re ludy po­li­ne­zyj­skie. We­dług tra­dy­cji Po­li­ne­zyj­czy­cy mieli za­sied­lić od­le­głe wyspy Oce­a­nu Spo­koj­ne­go po­dró­żu­jąc w nie­wiel­kich ot­war­tych ło­dziach zwa­nych waka. Słowo "Ava­i­ki" w ję­zy­ku maori z Wysp Cooka oz­na­cza le­gen­dar­ną kra­i­nę przod­ków: "I tere tū mai rātou mei ʻAvaiki."

Wikipedia


hawaiʻi

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) naj­więk­sza i naj­młod­sza wyspa ar­chi­pe­la­gu Ha­wa­jów

Wiktionary

Hawaiʻi (na­zy­wa­na rów­nież Big Is­land) – naj­więk­sza wyspa w ar­chi­pe­la­gu Ha­wa­jów i za­ra­zem naj­młod­sza z nich wszyst­kich. Jej nazwa wy­wo­dzi się od imie­nia le­gen­dar­ne­go bo­ha­te­ra "Hawaiʻiloa", który we­dług lo­kal­nych prze­ka­zów był pier­wszym czło­wie­kiem, który do­tarł do jej brze­gów. Zgod­nie z inną wer­sją, nazwa wy­wo­dzi się od mi­to­lo­gicz­nej wyspy "Ha­wa­i­ki" – kra­i­ny zmar­łych z mi­to­lo­gii Po­li­ne­zyj­czy­ków.

Wikipedia


hawaj

w gwa­rze wię­zien­nej: pa­pie­ros zro­bio­ny z su­chych liści, tro­cin


SJP.pl


hawaj.

skrót od: ha­waj­ski


SJP.pl


hawajczyk

miesz­ka­niec Hawai, Ha­wa­jów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­wa­jów

 (1.2) miesz­ka­niec Hawai

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvajt͡ʃɨk, AS: χavai ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawaje, Hawai, hawaje

:: fż. Hawajka ż.

 przym. hawajski

Wiktionary


hawaje

ro­dzaj spod­ni; ha­waj­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag wysp na Oce­a­nie Spo­koj­nym;

 (1.2) geogr. adm. stan USA po­ło­żo­ny na ar­chi­pe­la­gu Ha­wa­jów (1.1);

Wiktionary

Ha­wa­je ( Ha­wa­ii, wym., Mokuʻāina o Hawaiʻi) – naj­młod­szy z 50 sta­nów Sta­nów Zjed­no­czo­nych (do­łą­czo­ny 21 sierp­nia 1959 roku). Je­dy­ny stan le­żą­cy wy­łącz­nie na wy­spach. Po­ło­żo­ny na ar­chi­pe­la­gu Ha­wa­je, w pół­noc­no-środ­ko­wej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go. Sto­li­cą stanu jest Ho­no­lu­lu le­żą­ce na wy­spie Oʻahu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okre­sie pre­zy­den­tu­ry Ben­ja­mi­na Har­ri­so­na, tuż przed jego ustą­pie­niem z Bia­łe­go Domu, Stany Zjed­no­czo­ne i ma­rio­net­ko­wy rząd ha­waj­ski pod­pi­sa­ły po­ro­zu­mie­nie o anek­sji Ha­wa­jów.

 (1.1) Na Ha­wa­jach znaj­du­je się czyn­ny wul­kan Mauna Loa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvajɛ, AS: χavai ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hawajski

 rzecz. hawajski mrz., Hawajczyk mos., Hawajka ż.

Wiktionary


hawajka

1. mały ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, wy­stę­pu­ją­cy en­de­micz­nie na Ha­wa­jach;
2. po­tocz­nie: ko­szu­la ha­waj­ska - męska ko­szu­la z krót­kim rę­ka­wem, w barw­ne, kwie­ci­ste wzory


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­wa­jów

 (1.2) miesz­kan­ka Hawai

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvajka, AS: χavai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hawajski mrz., Hawaje, Hawai, Hawajczyk, hawaje

 przym. hawajski

Wiktionary


hawajki

ro­dzaj spod­ni; ha­wa­je


SJP.pl


hawajski

przy­miot­nik od: Ha­wa­je, Hawai


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­wa­ja­mi, do­ty­czą­cy Ha­wa­jów

 (1.2) w cha­rak­te­ry­stycz­nym dla Ha­wa­jów stylu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy na Ha­wa­jach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mój opie­kun prze­pię­knie mu­zy­ku­je na ha­waj­skiej gi­ta­rze, nad któ­rej stru­na­mi pa­nu­je po mi­strzow­sku.

 (1.2) Pod pom­ni­kiem Adama Mic­kie­wi­cza zor­ga­ni­zo­wa­li hap­pe­ning: prze­bra­ni w ha­waj­skie ko­szu­le na­ma­wia­li do de­gu­sto­wa­nia po­wie­trza zam­knię­te­go w spe­cjal­nie za­plom­bo­wa­nych sło­i­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvajsʲci, AS: χavai ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawaje nmos., Hawajczyk m., Hawajka ż.

Wiktionary


hawajskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ha­waj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ha­waj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ha­waj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvajskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: χavai ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


hawala

sta­ro­żyt­ny, nie­for­mal­ny sy­stem trans­fe­ru pie­nię­dzy dzia­ła­ją­cy poza kon­tro­lą ban­ków, opar­ty na za­u­fa­niu i sieci poś­red­ni­ków


SJP.pl


hawaladar

poś­red­nik w sy­ste­mie ha­wa­la


SJP.pl


hawana

ku­bań­ski tytoń uży­wa­ny do wy­ro­bu cygar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we, sto­li­ca Kuby;

 (1.2) geogr. adm. hist. dawna pro­win­cja na Kubie z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Ha­wa­nie (1.1);

Wiktionary

Ha­wa­na ( La Ha­ba­na lub San Cri­stó­bal de La Ha­ba­na) – sto­li­ca Kuby, naj­więk­sze mia­sto oraz port na wy­spie i w ca­łych Ka­ra­i­bach, po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Ha­wań­ską. Głów­ny oś­ro­dek prze­my­sło­wy kraju, gdzie obec­ny jest prze­mysł ty­to­nio­wy, pe­tro­che­micz­ny, włó­kien­ni­czy, elek­tro­ma­szy­no­wy. Węzeł ko­mu­ni­ka­cji lą­do­wej, mor­skiej i lot­ni­czej (mię­dzy­na­ro­do­we lot­ni­sko im. José Martí). Po­sia­da uni­wer­sy­tet od 1728.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mosk­wa wi­dzia­ła w Ha­wa­nie so­jusz­ni­ka an­ty­im­pe­ria­li­stycz­ne­go i kla­so­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvãna, AS: χavãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hawańczyk mos., hawanka ż., hawana ż.

 przym. hawański

Wiktionary


hawanka

1. zdrob­nie­nie od: ha­wa­na;
2. sucz­ka psa ha­wań­czy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ha­wa­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvãnka, AS: χavãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawana ż.

:: fm. hawańczyk mos.

 przym. hawański

Wiktionary


hawanna

cy­ga­ro z ty­to­niu upra­wia­ne­go w za­chod­niej czę­ści Kuby; ha­wa­na


SJP.pl


hawańczyk

1. ga­tu­nek najm­niej­sze­go ptaka na kuli ziem­skiej; ko­li­be­rek ha­wań­ski;
2. rasa psa to­wa­rzy­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ha­wa­ny

Wiktionary

Zo­bacz też: ko­li­be­rek ha­wań­ski (ha­wań­czyk).

Ha­wań­czyk – rasa psa na­le­żą­ca do grupy psów do to­wa­rzy­stwa, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji bi­szo­nów i ras po­krew­nych w pod­sek­cji bi­szo­nów. Nie pod­le­ga pró­bom pracy. Zak­wa­li­fi­ko­wa­na do grupy 9 FCI.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: xaˈvãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: χavãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawana ż.

:: fż. hawanka ż.

 przym. hawański

Wiktionary


hawański

przy­miot­nik od: Ha­wa­na (sto­li­ca Kuby)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ha­wa­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze swych pry­wat­nych fun­du­szy Gabo fi­nan­su­je ha­wań­ską szko­łę fil­mo­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvãj̃sʲci, AS: χavãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawana ż., hawańczyk mos., hawanka ż.

Wiktionary


hawdala

obrzęd koń­czą­cy sza­bat przy­pa­da­ją­cy na so­bot­ni wie­czór


SJP.pl

Haw­da­la ( ‏הבדלה‎ "haw­da­la", dosł. „róż­ni­ca, roz­róż­nie­nie”; ‏הבֿדלה‎ "haw­do­le") – w ju­da­iz­mie ce­re­mo­nia od­dzie­le­nia czasu sza­ba­tu lub in­nych świąt od dnia po­wszed­nie­go. Na­bo­żeń­stwo to od­pra­wia­ne jest na po­że­gna­nie świę­ta, by zaz­na­czyć jego wy­jąt­ko­wość w sto­sun­ku do zwy­kłe­go dnia ty­god­nia.

Wikipedia


hawdalowy

→ haw­da­la


SJP.pl

Patrz:

hawdala

hawela

rzeka w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Niem­czech, prawy do­pływ Łaby;

Wiktionary

Ha­we­la (niem. "Havel", cz. "Ha­vo­la", łuż. "Ha­bo­la", daw­niej zwana "Ha­bo­la", "Ho­bo­la" lub "Obła") – rzeka w Niem­czech, prawy do­pływ Łaby.

Wy­pły­wa z je­zio­ra Dam­beck (Po­je­zie­rze Me­klem­bur­skie), pły­nie na po­łud­nie. Prze­pły­wa­ją­ca przez licz­ne je­zio­ra w gór­nym biegu, jest w związ­ku z tym dość bo­ga­ta w wodę i na nie­mal całej swo­jej dłu­go­ści jest że­glow­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Hawelanin m., Hawelanka ż., Hawelski m., Hawelska ż.

 przym. hawelski, hawelański

Wiktionary


hawelanie

ple­mię za­chod­nio­sło­wiań­skie


SJP.pl

Ha­we­la­nie, Ha­wo­la­nie, Ho­bo­la­nie, Ho­bla­nie, Obla­nie – ple­mię za­chod­nio­sło­wiań­skie utoż­sa­mia­ne ze Sto­do­ra­na­mi (Ha­we­la­nie jest nazwą star­szą jeśli cho­dzi o źró­dła), które ok. 720 roku za­sied­li­ło te­re­ny nad środ­ko­wą Łabą, Ha­we­lą (zwaną po łu­życ­ku Ho­bo­lą czy po pol­sku Obłą) i Spre­wą. Głów­ny­mi ich gro­da­mi były Hobla (Ho­bo­lin) i Bren­na (nie­miec­kie Ha­vel­berg i Bren­na­burg lub Bran­den­burg).

Wikipedia


hawelanin

czło­nek ple­mie­nia za­chod­nio­sło­wiań­skie­go


SJP.pl


hawelanka

człon­ki­ni ple­mie­nia za­chod­nio­sło­wiań­skie­go


SJP.pl


hawelok

płaszcz bez rę­ka­wów


SJP.pl

Ha­we­lok – płaszcz męski bez rę­ka­wów z pe­le­ryn­ką, no­szo­ny głów­nie na prze­ło­mie XIX i XX w. Jego pol­ska nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska Henry'ego Ha­ve­loc­ka, w ję­zy­ku an­giel­skim na­zy­wa się go "in­ver­ness coat".

Wikipedia


hawelski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­we­lą, do­ty­czą­cy Ha­we­li, le­żą­cy na Ha­we­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawela ż.

Wiktionary


hawerfloki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. płat­ki ow­sia­ne

Wiktionary


hawerz

daw­niej: gór­nik, ko­pacz; ha­wierz, ha­wiarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. saper

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxavɛʃ, AS: χaveš

Wiktionary


hawiarski

→ ha­wiarz


SJP.pl

Patrz:

hawiarz

hawiarz

daw­niej: gór­nik, ko­pacz; ha­wierz, ha­werz


SJP.pl


hawiernia

gwa­ro­wo: ko­pal­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ko­pal­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gruba

Wiktionary


hawierz

daw­niej: gór­nik, ko­pacz; ha­wiarz, ha­werz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. górn. gór­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxavʲjɛʃ, AS: χavʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawierzów m.

 przym. hawierzowski, hawierzski

Wiktionary


hawierzowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ha­wie­rzo­wa, zwią­za­ny z Ha­wie­rzo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umó­wię się z nimi na ha­wie­rzow­skim rynku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawierzów m., hawierz mos.

Wiktionary


hawierzów

mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­wie­cie Kar­wi­na, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim w Cze­chach;

Wiktionary

Ha­wie­rzów (cz.) – mia­sto sta­tu­tar­ne w po­wie­cie Kar­wi­na, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim w Cze­chach. Jako gmina z roz­sze­rzo­ny­mi upraw­nie­nia­mi (cz. "obec s rozšířenou působností") obej­mu­je rów­nież Suchą Górną, Ol­brach­ci­ce, Cier­lic­ko i Błę­do­wi­ce Górne. Przez mia­sto prze­pły­wa rzeka Łu­cy­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ten po­ciąg za­trzy­mu­je się w Ha­wie­rzo­wie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hawierz m., hawierzowianin mos., hawierzowianka ż.

 przym. hawierzowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Hawirzów

Wiktionary


hawira

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dom, miesz­ka­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈvʲira, AS: χavʹira

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alternatywna pisownia chawira

Wiktionary


hawking

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jane Haw­king (ur. 1944) – ję­zy­koz­naw­ca i pi­sar­ka, pier­wsza żona Step­he­na
  • Lucy Haw­king (ur. 1970) – dzien­ni­kar­ka i pi­sar­ka, córka Step­he­na
  • Step­hen Haw­king (1942–2018) – na­u­ko­wiec bry­tyj­ski
  • Haw­king – bry­tyj­ski film z 2004 z Be­ne­dic­tem Cum­ber­bat­chem w roli ty­tu­ło­wej
  • Haw­king – bry­tyj­ski film do­ku­men­tal­ny z 2013
  • (7672) Haw­king – pla­ne­to­i­da naz­wa­na na cześć Step­he­na Haw­kin­ga

Wikipedia


hawkins

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Haw­kins – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Wood
  • Haw­kins – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk
  • Haw­kins – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk
  • Haw­kins (ang. Haw­kins Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Rusk
  • hrab­stwo Haw­kins (ang. Haw­kins Co­un­ty) – w sta­nie Ten­nes­see
  • Barry Haw­kins – sno­o­ke­rzy­sta an­giel­ski
  • Ben­ja­min Haw­kins – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Cliff Haw­kins – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Co­le­man Haw­kins – ame­ry­kań­ski muzyk jaz­zo­wy
  • Curt Haw­kins – ame­ry­kań­ski wrest­ler
  • Jen­ni­fer Haw­kins – au­stra­lij­ska mo­del­ka
  • John Haw­kins – an­giel­ski te­o­re­tyk i hi­sto­ryk mu­zy­ki

Wikipedia


haworcja

ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych; ha­wor­sja


SJP.pl


haworsja

ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych; ha­wor­cja


SJP.pl

Ha­wor­sja, ha­wor­cja ("Ha­wort­hia" Duval) – ro­dzaj ro­ślin okry­to­na­sien­nych z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych po­cho­dzą­cy z Po­łud­nio­wej Afry­ki. Do ro­dza­ju za­li­cza się ponad 160 ga­tun­ków. Ro­śli­ny wy­róż­nia­ją się ro­ze­ta­mi liści po­kry­ty­mi z wierz­chu i od spodu pas­ma­mi bia­łych bro­da­wek oraz orzę­sio­ny­mi i ząb­ko­wa­ny­mi brze­ga­mi. Nazwa po­cho­dzi od bo­ta­ni­ka Adria­na Hardy Ha­wort­ha.

Wikipedia


hawr

miej­sco­wość i gmina we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duże mia­sto por­to­we w pół­noc­nej Fran­cji, w Nor­man­dii;

Wiktionary

Hawr ( Le Havre,) – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Sek­wa­na Nad­mor­ska.

We­dług da­nych na rok 2009 gminę za­miesz­ki­wa­ły 179 783 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 3830 osób/km² (wśród 1421 gmin Gór­nej Nor­man­dii Hawr pla­su­je się na 1. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 2.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ha­wrze, dokąd za­wiózł ich ek­spres w ciągu kilku go­dzin, dwaj po­dróż­ni zo­sta­li skwa­pli­wie przy­ję­ci na po­kład pię­kne­go pa­row­ca, który pod­niósł na­tych­miast kot­wi­cę i wy­ru­szył na pełne morze nie cze­ka­jąc na in­nych pa­sa­że­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hawrski

Wiktionary


hawrań

naj­wyż­szy szczyt Tatr Biel­skich na Sło­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski w Ta­trach;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. al­ter­na­tyw­ny ro­dzaj dla (1.1)

Wiktionary

Ha­wrań ( Rab­ste­in, Ra­ben­ste­in, Hav­ran, Havrán, Holl, 2152m) – naj­wyż­szy szczyt (daw­niej niez­god­nie z praw­dą uwa­ża­ny za drugi pod tym wzglę­dem) Tatr Biel­skich na Sło­wa­cji, znaj­du­ją­cy się w środ­ko­wej czę­ści ich za­chod­niej po­ło­wy, w głów­nej grani Tatr na od­cin­ku, na któ­rym po­kry­wa się ona z głów­ną gra­nią Tatr Biel­skich; jed­no­cze­śnie naj­wyż­szy wa­pien­ny szczyt ca­łych Tatr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masyw Ha­wra­nia gó­ru­je nad pię­cio­ma do­li­na­mi.

 (2.1) W ma­sy­wie Ha­wra­ni zna­nych jest kilka ja­skiń.

Wiktionary


hawrski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­wrem, do­ty­czą­cy Hawru (mia­sta we Fran­cji)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Także Cla­u­de Monet, ma­lu­jąc panią Ga­u­di­bert, żonę za­moż­ne­go hawr­skie­go przed­się­bior­cy, od­szedł od kon­wen­cji psy­cho­lo­gicz­ne­go por­tre­tu.

 (1.1) Pow­sta­ła sza­lo­na go­nit­wa wzdłuż hawr­skich doków, ku Da­ro­wi Po­mo­rza. Żwa­wsza, bo trzeź­wa, po­li­cja do­ga­nia­ła, ła­pa­ła i tłu­kła pał­ka­mi po mło­dych łbach.

 (1.1) A na ob­sza­rze Hawru za­cho­wa­ła się do dzi­siaj nazwa jed­ne­go z dwóch wy­mie­nio­nych na po­cząt­ku śred­nio­wiecz­nych por­tów ry­bac­kich; «Leure» jest do dziś nazwą jed­ne­go z re­jo­nów portu hawr­skie­go. Na­to­miast dziel­ni­ca Hawru, gdzie się daw­niej znaj­do­wał por­cik o naz­wie «Chef-de-Caux», obec­nie na­zy­wa się ina­czej: «Sa­in­te-Adres­se».

 (1.1) Utrzy­mu­je, że brał 250 fran­ków mie­sięcz­nie i wszyst­kie wy­go­dy. Za jego po­mo­cą zwie­dzi­łem szpi­tal hawr­ski i Za­kład dr. Gi­ber­ta dla zoł­zo­wa­tych dzie­ci, za­kład ar­cy­dzie­ło sui ge­ne­ris.

 (1.1) Z całej ple­ja­da­e­ja­dy cza­so­pism zbli­żo­nych do Zjed­no­cze­nia Emi­gra­cji Pol­skiej za­słu­gu­je na uwagę organ Gminy Hawr­skiej za­ty­tu­ło­wa­ny „Zjed­no­cze­nie”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hawr mrz.

Wiktionary


hawryjczyk

miesz­ka­niec Hawru


SJP.pl


hawryjka

miesz­kan­ka Hawru


SJP.pl


hawryjski

→ Hawr


SJP.pl

Patrz:

Hawr

hawrylak

naz­wi­sko


SJP.pl

Ha­wry­lak ( Гавриляк) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim (do 2020 w re­jo­nie tłu­mac­kim) ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go.

Wikipedia


hawryluk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ha­wry­luk – ukra­iń­ski pi­sarz
  • Jerzy Ha­wry­luk – ukra­iń­ski poeta, hi­sto­ryk i pu­bli­cy­sta, dzia­łacz ukra­iń­skiej mniej­szo­ści na­ro­do­wej w Pol­sce
  • My­chaj­ło Ha­wry­luk – ukra­iń­ski Kozak, ak­ty­wi­sta Eu­ro­maj­da­nu, poseł
  • My­ko­ła Ha­wry­luk – ukra­iń­ski pił­karz, tre­ner pił­kar­ski

Wikipedia


hawthorne

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hawt­hor­ne – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Los An­ge­les
  • Hawt­hor­ne – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Ala­chua
  • Hawt­hor­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ne­va­da, w hrab­stwie Mi­ne­ral
  • Hawt­hor­ne – mia­sto w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Pas­sa­ic
  • Hawt­hor­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie West­che­ster
  • Hawt­hor­ne – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Hawt­hor­ne (ang. Hawt­hor­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie White
  • Hawt­hor­ne (ang. Hawt­hor­ne Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Nat­ha­niel Hawt­hor­ne – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Ek­spe­ry­ment Hawt­hor­ne
  • Hawt­hor­ne (se­rial te­le­wi­zyj­ny)

Wikipedia


haydn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­seph Haydn
  • Mi­cha­el Haydn
  • (3941) Haydn

Wikipedia


hayek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Salma Hayek (ak­tor­ka)
  • Frie­drich Au­gust von Hayek (eko­no­mi­sta)
  • Ni­co­las Hayek (przed­się­bior­ca)
  • Nácere Hayek (ma­te­ma­tyk)

Wikipedia


hayes

[czy­taj: hejs] naz­wi­sko, np. Rut­her­ford Bir­chard Hayes (1822 - 1893) dzie­więt­na­sty pre­zy­dent USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rut­her­ford Hayes – 19. pre­zy­dent USA
  • Ira Hayes
  • Isaac Hayes
  • Jo­an­na Hayes
  • Helen Hayes
  • Lucy Hayes
  • Sean Hayes
  • Hayes – fran­cu­ska gmina w Re­gio­nie Cen­tral­nym
  • Hayes – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia
  • Hayes (Ja­maj­ka) – mia­sto
  • Hayes (Lu­iz­ja­na) – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA
  • Hayes (ang. Hayes Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Buena Vista

Wikipedia


hayman

naz­wi­sko


SJP.pl


hays

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hays – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Jura
  • Hays – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ellis
  • Hays – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Bla­i­ne
  • Hays – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Wil­kes
  • Hays – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hays
  • Hays (ang. Hays Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Gre­e­ne
  • hrab­stwo Hays (ang. Hays Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


haywood

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­y­wo­od (ang. Ha­y­wo­od Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Clay
  • hrab­stwo Ha­y­wo­od (ang. Ha­y­wo­od Co­un­ty) – w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na
  • hrab­stwo Ha­y­wo­od (ang. Ha­y­wo­od Co­un­ty) – w sta­nie Ten­nes­see
  • Ha­y­wo­od – miej­sco­wość w hrab­stwie He­re­fords­hi­re (An­glia)

Wikipedia


hayworth

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Nan Ha­y­worth – ame­ry­kań­ska po­li­tyk
  • Rita Ha­y­worth – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i tan­cer­ka

Wikipedia


hazacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ha­za­ków, zwią­za­ny z Ha­za­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie od­by­wa­ją się Ha­zac­kie Spot­ka­nia Kapel Lu­do­wych?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hazak mos.

Wiktionary


hazak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. czło­nek hi­sto­rycz­nej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej ob­szar po­wia­tu ra­wic­kie­go mię­dzy rze­ka­mi Orlą i Dą­brocz­ną;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak po­da­ją źró­dła hi­sto­rycz­ny strój lu­do­wy Ha­za­ków był bar­dzo po­dob­ny do ślą­skich stro­jów lu­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hazacki

Wiktionary


hazar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek ludu czę­ścio­wo po­cho­dze­nia mon­gol­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Ha­za­ra­dżat w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Hazar – osied­le w za­chod­nim Turk­me­ni­sta­nie, w wi­la­je­cie bal­kań­skim, w gra­ni­cach mia­sta na pra­wach etra­pu Bal­ka­na­bat, w za­chod­niej czę­ści pół­wy­spu Çeleken, nad brze­giem Morza Ka­spij­skie­go. W 2022 roku li­czy­ło ok. 14,7 tys. miesz­kań­ców. Oś­ro­dek wy­do­by­cia nafty i gazu oraz prze­my­słu che­micz­ne­go (za­kła­dy pro­duk­cji soli jo­do­bro­mo­wej) i wę­glo­we­go (fa­bry­ka sadzy tech­nicz­nej). W mie­ście dzia­ła mu­ze­um hi­sto­rycz­no-re­wo­lu­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość Ha­za­rów wyz­na­je szy­ic­ki islam.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hazaradżat mrz.

:: fż. Hazarka ż.

 przym. hazarski

Wiktionary


hazaradżat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. hist. hi­sto­rycz­ny re­gion w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Ha­za­ra­dżat – hi­sto­rycz­ny re­gion w Azji, za­miesz­ki­wa­ny głów­nie przez Ha­za­rów. Obec­nie znaj­du­je się on w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie. Obej­mu­je tam swym za­się­giem pro­win­cje Ba­mian, Daj­kon­di i Ghor. W jego obrę­bie nie ma wielu miast – jest to m.in. Ba­mian. W re­gio­nie pa­nu­je zimny, gór­ski kli­mat, po­nie­waż leży on w gó­rach Hin­du­kusz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ha­za­ra­dża­cie pa­nu­je zimny, gór­ski kli­mat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hazarski mrz., Hazar mos., Hazarka ż.

 przym. hazarski

Wiktionary


hazard

1. gry lub za­kła­dy pie­nięż­ne z nie­o­dłącz­nym ele­men­tem lo­so­wo­ści;
2. ry­zy­kow­ne przed­sięw­zię­cie; ry­zy­ko;
3. ar­cha­icz­nie: przy­pa­dek, traf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gry pie­nięż­ne, w któ­rych o wy­gra­nej de­cy­du­je los;

 (1.2) przen. ry­zy­ko

 (1.3) przen. traf

Wiktionary

Ha­zard – wszyst­kie gry o pie­nią­dze lub inne dobra, w któ­rych o wy­gra­nej w wy­mia­rze lo­so­wym de­cy­du­je przy­pa­dek lub al­go­rytm na­śla­du­ją­cy wy­ni­ki lo­so­we. Wyraz „ha­zard” po­cho­dzi z ję­zy­ka arab­skie­go: „az-zahr” zna­czy „kost­ka” lub „gra w kości”. An­giel­skie słowo „ha­zard" oz­na­cza „ry­zy­ko".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxazart, AS: χazart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hazardzista mos., hazardzistka ż.

 przym. hazardowy

 przysł. hazardowo

 czas. hazardować

Wiktionary


hazardoholik

osoba, która nie może pow­strzy­mać się od upra­wia­nia ha­zar­du


SJP.pl


hazardować

ha­zar­do­wać się:
1. upra­wiać gry ha­zar­do­we
2. ry­zy­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) upra­wiać ha­zard

 (1.2) pot. pod­jąć ry­zy­ko

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ha­zar­do­wać się

 (2.1) upra­wiać ha­zard

 (2.2) pot. pod­nie­cać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hazard m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ryzykować

Wiktionary


hazardownie

→ ha­zar­dow­ny


SJP.pl

Patrz:

hazardowny

hazardowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ha­zar­dow­nie


SJP.pl


hazardowny

daw­niej: ha­zar­do­wy


SJP.pl


hazardowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ry­zy­kow­ny, ha­zar­do­wy; wiele ry­zy­ku­jąc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxazarˈdɔvɔ, AS: χazardovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hazard m., hazardzista m.

 przym. hazardowy

Wiktionary


hazardowy

przy­miot­nik od: ha­zard (np. gra ha­zar­do­wa, gra­cze ha­zar­do­wi)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ha­zar­dem

 (1.2) przen. na­ra­żo­ny na ry­zy­ko, nie­bez­piecz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ru­let­ka in­ter­ne­to­wa to wy­jąt­ko­wa gra, która łączy w sobie cechy gier ha­zar­do­wych i lo­so­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxazarˈdɔvɨ, AS: χazardovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hazard m., hazardzista m., hazardzistka ż.

 przysł. hazardowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pokerowy, ryzykowny

Wiktionary


hazardzik

zdrob­nie­nie od: ha­zard


SJP.pl


hazardzista

1. osoba na­ło­go­wo upra­wia­ją­ca ha­zard
2. osoba na­pa­wa­ją­ca się ry­zy­kiem; ry­zy­kant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek upra­wia­ją­cy ha­zard; gracz ha­zar­do­wy

Wiktionary

Zo­bacz też: Ha­zar­dzi­sta (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ha­zar­dzi­sta – osoba, która de­cy­du­je uczest­ni­czyć się w grze z ele­men­ta­mi lo­so­wo­ści (wy­stę­pu­ją­cy­mi w mniej­szym lub więk­szym stop­niu), ry­zy­ku­jąc pie­nią­dze lub inne dobra w celu uzy­ska­nia wy­pła­ty w for­mie pie­nię­dzy, pre­sti­żu, czy po pro­stu za­do­wo­le­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌxazarʲˈd͡ʑista, AS: χazarʹʒ́ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hazard m.

:: fż. hazardzistka ż.

 przym. hazardowy

 przysł. hazardowo

Wiktionary


hazardzistka

1. ko­bie­ta na­ło­go­wo upra­wia­ją­ca ha­zard
2. ko­bie­ta na­pa­wa­ją­ca się ry­zy­kiem; ry­zy­kant­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ha­zar­dzi­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­że­na jest ha­zar­dzist­ką, prze­gra­ła już mnó­stwo pie­nię­dzy w ka­sy­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌxazarʲˈd͡ʑistka, AS: χazarʹʒ́istka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. hazardzista.

Wiktionary


hazarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Ha­za­ra­dżat w środ­ko­wym Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hazaradżat mrz.

:: fm. Hazar mos.

 przym. hazarski

Wiktionary


hazarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ha­za­ra­mi, do­ty­czą­cy Ha­za­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język, dia­lekt ję­zy­ka per­skie­go uży­wa­ny przez Ha­za­rów w Af­ga­ni­sta­nie, Ira­nie i Pa­ki­sta­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Hazar mos., Hazaradżat mrz., Hazarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) hazaragi

Wiktionary


hazdrubal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Haz­dru­bal Ma­go­ni­da
  • Haz­dru­bal Bar­kas (zm. 207 p.n.e.) − brat Han­ni­ba­la,
  • Haz­dru­bal Star­szy (zm. 221 p.n.e.),
  • Haz­dru­bal Gi­skon (zm. 202 p.n.e.),
  • Haz­dru­bal Bo­e­tar­cha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Haz­dru­bal było imie­niem dość po­pu­lar­nym w sta­ro­żyt­nej Kar­ta­gi­nie, no­si­li je niek­tó­rzy wo­dzo­wie wojen pu­nic­kich, mię­dzy in­ny­mi zięć i syn Ha­mil­ka­ra Bar­ka­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xazˈdrubal, AS: χazdrubal

Wiktionary


hazena

od­mia­na żeń­skiej piłki ręcz­nej po­le­ga­ją­ca na po­da­wa­niu piłki bez ko­zło­wa­nia; jor­dan­ka


SJP.pl

Ha­ze­na, także "cze­ska piłka ręcz­na", ang. "Czech hand­ball (czes. házet – rzu­cać)" – gra spor­to­wa zbli­żo­na do piłki ręcz­nej, bę­dą­ca jedną z jej po­przed­ni­czek. Obec­nie nawet w Cze­chach coraz czę­ściej jest za­stę­po­wa­na jej mię­dzy­na­ro­do­wą od­mia­ną.

Wikipedia


haziel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubi­ka­cja, ustęp

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ida do haźla.

 (1.1) Za­wrzij ha­ziel.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. haźlik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. ubikacja.

Wiktionary


hazok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. zając

Wiktionary


hazuka

zwy­cza­jo­we prawo Żydów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. szata do­mo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: xaˈzuka, AS: χazuka

Wiktionary


hazzan

du­chow­ny ka­ra­im­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny ka­ra­im­ski, peł­nią­cy funk­cję na­czel­ni­ka gminy ka­ra­im­skiej;

Wiktionary

Haz­zan (ka­ra­im. z hebr. חַזָּן "wy­po­wia­da­ją­cy mod­lit­wy") – w re­li­gii ka­ra­im­skiej osoba spra­wu­ją­ca du­cho­we zwierzch­nict­wo nad gminą ka­ra­im­ską. Rola haz­za­na w re­li­gii ka­ra­im­skiej różni się od cha­za­na w ju­da­iz­mie. Zwy­cza­jo­wo haz­zan prze­wo­dzi mod­lit­wom w kie­ne­sie. Do jego obo­wiąz­ków na­le­ży wy­ko­ny­wa­nie czyn­no­ści du­chow­nych oraz za­spo­ka­ja­nie re­li­gij­nych po­trzeb wier­nych swej gminy przez od­pra­wia­nie na­bo­żeństw, wy­peł­nia­nie po­sług re­li­gij­nych, na­da­wa­nie imion, udzie­la­nie ślu­bów, grze­ba­nie zmar­łych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈxazːãn, AS: χa•zãn

Wiktionary


haćki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski;

Wiktionary

Haćki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski.

Wikipedia


hałabała

kras­nal z książ­ki dla dzie­ci au­tor­stwa Lu­cy­ny Krze­mie­niec­kiej


SJP.pl


hałaburda

daw­niej: osoba awan­tu­ru­ją­ca się, awan­tur­nik, krzy­kacz; ha­ra­bur­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. daw. awan­tu­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. awan­tur­nik

Wiktionary


hałaczkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


hałaj

dawna pol­ska tka­ni­na jed­wab­na, uży­wa­na w XVIII wieku


SJP.pl


hałajowy

→ hałaj (tka­ni­na)


SJP.pl


hałas

dźwięk nie­po­żą­da­ny lub szkod­li­wy dla zdro­wia ludz­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gło­śne, uciąż­li­we dźwię­ki;

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. bura, awan­tu­ra

Wiktionary

Hałas – dźwię­ki zaz­wy­czaj o nad­mier­nym na­tę­że­niu (zbyt gło­śne) w danym miej­scu i cza­sie, od­bie­ra­ne jako „bez­ce­lo­we, na­stęp­nie uciąż­li­we, przy­kre, do­kucz­li­we, wresz­cie szkod­li­we”. Mię­dzy­na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Pracy okre­śla hałas jako "każdy dźwięk, który może do­pro­wa­dzić do utra­ty słu­chu albo być szkod­li­wy dla zdro­wia lub nie­bez­piecz­ny z in­nych wzglę­dów".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hałas zza okna nie poz­wa­lał jej zas­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈxawas, AS: χau̯as

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hałasowanie n., hałasik mrz.

 przym. hałaśliwy

 czas. wyhałasić, hałasić, hałasować ndk.

 przysł. hałaśliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rumor, harmider; środ. przestęp. szplin

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk larmo

Wiktionary