freediverka

[czy­taj: fri­daj­wer­ka] ko­bie­ta nur­ku­ją­ca na wstrzy­ma­nym od­de­chu, zwy­kle przy uży­ciu spe­cjal­nej płet­wy


SJP.pl


freediving

[czy­taj: fri­daj­wing] swo­bod­ne nur­ko­wa­nie na wstrzy­ma­nym od­de­chu, zwy­kle przy uży­ciu spe­cjal­nej płet­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu i ak­tyw­no­ści po­le­ga­ją­ca na nur­ko­wa­niu na wstrzy­ma­nym od­de­chu;

Wiktionary

Fre­e­di­ving (z free „wolny, swo­bod­ny”; di­ving „nur­ko­wa­nie”) – nur­ko­wa­nie na wstrzy­ma­nym od­de­chu. Pod­czas za­nu­rze­nia nurek nie używa ak­wa­lun­gu, przez co fre­e­di­ving czę­sto jest nie­ści­śle na­zy­wa­ny nur­ko­wa­niem bezs­przę­to­wym. Nie jest to do końca praw­da, po­nie­waż fre­e­di­ve­rzy ko­rzy­sta­ją ze sprzę­tu ta­kie­go jak maski/oku­la­ry, spe­cjal­ne płet­wy, pian­ki/skóry pły­wac­kie, ba­last itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. freediver m., freediverka ż.

 przym. freedivingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nurkowanie swobodne

Wiktionary


freedivingowy

→ fre­e­di­ving [czy­taj: fri­daj­win­go­wy]


SJP.pl


freeganin

[czy­taj: fri­ga­nin] osoba ży­wią­ca się je­dze­niem ze śmiet­ni­ka i wy­pro­szo­nym od sprze­daw­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba hoł­du­ją­ca fre­e­ga­niz­mo­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lidka cho­dzi­ła z jed­nym fre­e­ga­ni­nem, ale jadał dziw­ne rze­czy i go zo­sta­wi­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeganizm n.

:: fż. freeganka ż.

 przym. freegański

Wiktionary


freeganizm

[czy­taj: fri­ga­nizm] ży­wie­nie się je­dze­niem ze śmiet­ni­ka i wy­pro­szo­nym od sprze­daw­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) an­ty­kon­sump­cyj­ny styl życia;

Wiktionary

Fre­e­ga­nizm – an­ty­kon­sump­cyj­ny styl życia, po­le­ga­ją­cy na ogra­ni­cza­niu udzia­łu w kon­wen­cjo­nal­nej eko­no­mii. Nazwa tego ruchu pow­sta­ła w USA jako zbit­ka słów "free" – wolny, dar­mo­wy, i "ve­ga­nism" – we­ga­nizm (jed­nak nie wszy­scy jego człon­ko­wie są we­ga­na­mi czy we­ge­ta­ria­na­mi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pew­ne ktoś uzna fre­e­ga­nizm za ro­dzaj współ­czes­ne­go fran­cisz­ka­niz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeganin mos., freeganka ż.

 przym. freegański

Wiktionary


freeganka

[czy­taj: fri­gan­ka] ko­bie­ta ży­wią­ca się je­dze­niem ze śmiet­ni­ka i wy­pro­szo­nym od sprze­daw­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka fre­e­ga­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­brze, że zer­wa­łeś z tą fre­e­gan­ką, bę­dzie­my mogli na­resz­cie zjeść razem coś nor­mal­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeganizm n.

:: fm. freeganin mos.

 przym. freegański

Wiktionary


freegański

→ fre­e­ga­nin [czy­taj: fri­gań­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fre­e­ga­niz­mem, do­ty­czą­cy fre­e­ga­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czął nie­na­wi­dzić jej i tego ca­łe­go fre­e­gań­skie­go stylu życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeganin mos., freeganka ż., freeganizm mrz.

Wiktionary


freejazzowy

→ free jazz [czy­taj: fri­dże­zo­wy]


SJP.pl


freelancer

[czy­taj: fri­lan­ser]
1. osoba wy­ko­nu­ją­ca wolny zawód; wolny strze­lec;
2. osoba zdo­by­wa­ją­ca zle­ce­nia na in­ter­ne­to­wej auk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) osoba pra­cu­ją­ca bez etatu, wy­ko­nu­ją­ca pro­jek­ty na zle­ce­nie, przed­sta­wi­ciel wol­nych za­wo­dów

Wiktionary

Fre­e­lan­cer (pol. "wolny strze­lec") – osoba pra­cu­ją­ca bez etatu, re­a­li­zu­ją­ca za­da­nia na zle­ce­nie.

Do pro­fe­sji szcze­gól­nie po­pu­lar­nych wśród wol­nych strzel­ców na­le­żą m.in. fo­to­gra­fia, dzien­ni­kar­stwo, co­py­wri­ting, tłu­ma­cze­nie, pro­gra­mo­wa­nie, ma­lar­stwo, gra­fi­ka, do­radzt­wo i inne za­wo­dy, głów­nie zwią­za­ne z pracą twór­czą. Okre­śle­nia „wolny strze­lec” zaz­wy­czaj nie używa się w sto­sun­ku do osób wy­ko­nu­ją­cych prace fi­zycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Swój czas dzie­li mię­dzy two­rze­nie ko­mik­sów jako fre­e­lan­cer i pro­wa­dze­nie kur­sów ry­sun­ku i pi­sa­nia jako na­u­czy­ciel w ra­mach na­gra­dza­ne­go pro­gra­mu ani­ma­cji w Se­ne­ca Col­le­ge.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freelance

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolny strzelec

Wiktionary


freelancerka

[czy­taj: fri­lan­ser­ka]
1. ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca wolny zawód; wolny strze­lec;
2. praca bez etatu, re­a­li­zo­wa­nie pro­jek­tów na zle­ce­nie; fre­e­lan­cing, fre­e­lan­cer­stwo


SJP.pl


freelancerski

→ fre­e­lan­cer [czy­taj: fri­lan­ser­ski]


SJP.pl


freelancerstwo

[czy­taj: fri­lan­ser­stwo] praca bez etatu, re­a­li­zo­wa­nie pro­jek­tów na zle­ce­nie; fre­e­lan­cer­ka, fre­e­lan­cer­stwo


SJP.pl


freelancing

[czy­taj: fri­lans-ing] praca bez etatu, re­a­li­zo­wa­nie pro­jek­tów na zle­ce­nie; fre­e­lan­cer­ka, fre­e­lan­cer­stwo


SJP.pl


freelancingowy

→ fre­e­lan­cing [czy­taj: fri­lan­sin­go­wy]


SJP.pl


freelander

[czy­taj: fri­lan­der] model sa­mo­cho­du marki Land Rover


SJP.pl

Fre­e­lan­der (chiń. upr. 神行者) – chiń­sko-bry­tyj­ska marka sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, z sie­dzi­bą w Changs­hu, dzia­ła­ją­ca od 2026 roku. Na­le­ży do chiń­sko-bry­tyj­skie­go joint ven­tu­re Chery Ja­gu­ar Land Rover.

Wikipedia


freelansować

[czy­taj: fri­lan­so­wać] pra­co­wać bez etatu, re­a­li­zo­wać pro­jek­ty na zle­ce­nie; fri­lan­so­wać


SJP.pl


freemail

[czy­taj: fri­mejl] usłu­ga in­ter­ne­to­wa udo­stęp­nia­ją­ca za darmo konta pocz­to­we


SJP.pl


freeman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fre­e­man – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Cass
  • Fre­e­man – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Hut­chin­son
  • Fre­e­man – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Craw­ford
  • Fre­e­man (ang. Fre­e­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pope
  • Fre­e­man (ang. Fre­e­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Wo­o­druff
  • Fre­e­man (ang. Fre­e­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Clay
  • Fre­e­man (ang. Fre­e­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Clare
  • Fre­e­man (ang. Fre­e­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Fre­e­born
  • Fre­e­man (ang. Fre­e­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Rich­land
  • Fre­e­man (ang. Fre­e­man Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Craw­ford
  • Adam Fre­e­man-Pask – bry­tyj­ski wio­ślarz
  • Alice Fre­e­man – bry­tyj­ska wio­ślar­ka

Wikipedia


freemium

[czy­taj: FRImjum] usłu­ga dar­mo­wa w pod­sta­wo­wej wer­sji, a płat­na w peł­nej wer­sji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. model biz­ne­so­wy sprze­da­ży usłu­gi lub pro­duk­tu, w któ­rym ro­zda­je się dar­mo­wą wer­sję pod­sta­wo­wą i na­kła­nia do kupna op­cjo­nal­nej, peł­nej wer­sji pre­mium;

 (1.2) hand. pro­dukt ofe­ro­wa­ny w mo­de­lu biz­ne­so­wym fre­e­mium (1.1)

Wiktionary

Fre­e­mium – model biz­ne­so­wy, w któ­rym pro­dukt lub usłu­ga (naj­czę­ściej opro­gra­mo­wa­nie, gra kom­pu­te­ro­wa, usłu­ga in­ter­ne­to­wa) jest do­stęp­na za darmo, ale ko­rzy­sta­nie z za­a­wan­so­wa­nych funk­cji lub uzy­ska­nie niek­tó­rych wir­tu­al­nych dóbr wy­ma­ga wy­ku­pie­nia wer­sji pre­mium. Słowo „fre­e­mium” to kon­ta­mi­na­cja łą­czą­ca dwa aspek­ty mo­de­lu biz­ne­so­we­go: „free” (za darmo) i „pre­mium”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wraz z roz­wo­jem ryn­ków SaaS oraz mo­bi­le po­pu­lar­ność za­czął zdo­by­wać model fre­e­mium, który umoż­li­wiał osią­ga­nie lep­szych wy­ni­ków kon­wer­sji sprze­da­żo­wej oraz szyb­sze bu­do­wa­nie spo­łecz­no­ści od­bior­ców apli­ka­cji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) freekonomia

Wiktionary


freeride

[czy­taj: fri­rajd] ek­stre­mal­na jazda w trud­nym te­re­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. nie­for­mal­na dy­scy­pli­na spor­tów ek­stre­mal­nych;

Wiktionary

Fre­e­ri­de – nie­for­mal­na dy­scy­pli­na spor­tów ek­stre­mal­nych, bar­dzo po­dob­na do dy­scy­pli­ny down­hill, po­le­ga­ją­ca na zja­zdach przy po­mo­cy spe­cjal­ne­go, przy­sto­so­wa­ne­go do tego ro­we­ru. W ostat­nich la­tach roz­wi­ja się bły­ska­wicz­nie i stała się naj­bar­dziej po­pu­lar­ną dy­scy­pli­ną ko­lar­stwa ek­stre­mal­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy fre­e­ri­dzie chęt­nie ko­rzy­stam ze sprzę­tu wspi­nacz­ko­we­go, zjeż­dżam na linie w ryn­nach, aby do­trzeć do naj­lep­sze­go puchu.

 (1.1) Wy­ra­że­nie „fre­e­ri­de” sto­so­wa­ne jest rów­nież w wind­sur­fin­gu, snow­bo­ar­dzie, nar­ciar­stwie do okre­śle­nia ek­stre­mal­nej „jazdy” w trud­nym te­re­nie – duże za­fa­lo­wa­nie, poza przy­go­to­wa­ny­mi tra­sa­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freerider m., freeriderka ż.

 przym. freeridowy

Wiktionary


freerider

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca fre­e­ri­de

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­śni­cy będą pil­no­wać, by fre­e­ri­de­rzy nie ni­szczy­li za­gaj­ni­ków.

 (1.1) Jurek nie jest zwy­kłym ko­la­rzem, on jest fre­e­ri­de­rem.

 (1.1) Uwa­żaj­cie, pod­cho­dząc z boku stoku, mnó­stwo tam fre­e­ri­de­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeride m., freeriderka ż.

 przym. freeridowy

Wiktionary


freeriderka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca fre­e­ri­de

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zi­mo­wej olim­pia­dzie wzię­ły udział fre­e­ri­der­ki ze Szwaj­ca­rii i Włoch.

 (1.1) Gó­ra­le za­pro­po­no­wa­li fre­e­ri­der­kom grza­niec.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeride m., freerider m.

 przym. freeridowy

Wiktionary


freeridowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fre­e­ri­dem, od­no­szą­cy się do fre­e­ri­de’u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pa­new­ni­kach ot­war­to nowy sklep ze sprzę­tem fre­e­ri­do­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freeride m., freerider m., freeriderka ż.

Wiktionary


freeskier

[czy­taj: fri ski-er] nar­ciarz wy­ko­nu­ją­cy w po­wie­trzu ewo­lu­cje (triki)


SJP.pl


freeskierka

[czy­taj: fri ski-erka] nar­ciar­ka wy­ko­nu­ją­ca w po­wie­trzu ewo­lu­cje (triki)


SJP.pl


freeskiing

[czy­taj: fri ski-ing] nar­ciar­stwo z wy­ko­ny­wa­niem w po­wie­trzu ewo­lu­cji (tri­ków)


SJP.pl

Fre­e­skiing ("News­cho­ol Skiing") – nar­ciar­stwo po­le­ga­ją­ce na ska­ka­niu na skocz­niach i wy­ko­ny­wa­niu w po­wie­trzu ewo­lu­cji (tri­ków) ta­kich jak: obro­ty, salta, graby (chwy­ty za nartę w locie) oraz na śliz­ga­niu się po po­rę­czach (ra­i­lach) i bok­sach (jib­bing).

Sport ten dzie­li się na kilka kon­ku­ren­cji:

Wikipedia


freeskiingowy

→ fre­e­skiing [czy­taj: fri­ski­jin­go­wy]


SJP.pl


freestyle

[czy­taj: fri­stajl] wolny styl; styl ry­mo­wa­nia z pa­mię­ci w ut­wo­rach hip­ho­po­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fre­e­sty­le (snow­bo­ar­ding)
  • Fre­e­sty­le (spa­do­chro­niar­stwo)
  • Fre­e­sty­le (de­sko­rol­ka)
  • Fre­e­sty­le (rap)
  • Fre­e­sty­le (styl ta­necz­ny)
  • Fre­e­sty­le (wspi­nacz­ka)
  • Fre­e­sty­le (wind­sur­fing)
  • Fre­e­sty­le (nar­ciar­stwo)
  • Kraul – styl pły­wa­nia na­zy­wa­ny cza­sem fre­e­sty­lem.
  • Fre­e­sty­le ba­sket­ball
  • Fre­e­sty­le fo­ot­ball
  • Fre­e­sty­le (Pen spin­ning)

Wikipedia


freestyle'owy

→ fre­e­sty­le [czy­taj: fri­staj­lo­wy]; fre­e­sty­lo­wy


SJP.pl


freestyler

[czy­taj: fri­staj­ler]
1. raper śpie­wa­ją­cy sty­lem wol­nym;
2. śro­do­wi­sko­wo: osoba wy­ko­nu­ją­ca sztucz­ki pił­kar­skie


SJP.pl

Fre­e­sty­ler – sin­gel fiń­skiej grupy Bom­funk MC’s wy­da­ny w 1999 roku. Sin­gel umie­szczo­no w al­bu­mie "In Ste­reo". Te­le­dysk do „Fre­e­sty­le­ra” zo­stał na­krę­co­ny na fiń­skiej sta­cji metra hel­siń­skie­go Ha­ka­nie­mi. Mimo ogrom­ne­go suk­ce­su, jaki utwór zdo­był w Eu­ro­pie, nigdy nie zna­lazł się na 1. miej­scu w ro­dzi­mej Fin­lan­dii.

Wikipedia


freestylerka

[czy­taj: fri­staj­ler­ka]
1. ra­per­ka śpie­wa­ją­ca sty­lem wol­nym;
2. śro­do­wi­sko­wo: wy­ko­naw­czy­ni sztu­czek pił­kar­skich


SJP.pl


freestylerski

→ fre­e­sty­ler [czy­taj: fri­staj­ler­ski]


SJP.pl


freestylowiec

[czy­taj: fri­staj­lo­wiec] osoba ry­mu­ją­ca z pa­mię­ci w ut­wo­rach hip­ho­po­wych


SJP.pl


freestylowy

→ fre­e­sty­le [czy­taj: fri­staj­lo­wy]; fre­e­sty­le'owy


SJP.pl


freeter

[czy­taj: fri­ter] osoba, zwy­kle młoda, nie­za­trud­nio­na nig­dzie na stałe, po­dej­mu­ją­ca się róż­nych prac do­ryw­czych


SJP.pl

Fre­e­ter (jap. フリーター furītā) – ja­poń­skie okre­śle­nie mło­dych ludzi po­zo­sta­ją­cych bez sta­łe­go za­trud­nie­nia – Ja­poń­skie Mi­ni­ster­stwo Zdro­wia, Pracy i Opie­ki Spo­łecz­nej do grupy „fre­e­ter” za­li­cza ludzi po­mię­dzy 15. a 34. ro­kiem życia za­trud­nio­nych cza­so­wo lub na pół etatu, po­szu­ku­ją­cych pracy cza­so­wej lub na pół etatu oraz bez­ro­bot­nych (z wy­łą­cze­niem go­spo­dyń do­mo­wych i stu­den­tów), któ­rzy chcie­li­by pod­jąć pracę cza­so­wą lub na pół etatu.

Wikipedia


freetown

[czy­taj: fri­tałn] sto­li­ca Sier­ra Leone


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Sier­ra Leone;

Wiktionary

Fre­e­town – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Sier­ra Leone, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści kraju, na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go. Lud­ność: 836 574 (2010).

Mia­sto jest głów­nym oś­rod­kiem po­li­tycz­nym, ad­mi­ni­stra­cyj­nym, go­spo­dar­czym, na­u­ko­wym i kul­tu­ral­nym kraju.

Wikipedia


freetrader

[czy­taj: fri­trej­der] zwo­len­nik wol­ne­go hand­lu, opo­wia­da­ją­cy się za Ligą prze­ciw usta­wom zbo­żo­wym - or­ga­ni­za­cją wal­czą­cą w An­glii w la­tach 1838-46 o znie­sie­nie ceł na zboże im­por­to­wa­ne


SJP.pl


freeware

[czy­taj: fri­łer] opro­gra­mo­wa­nie nie­ko­mer­cyj­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. opro­gra­mo­wa­nie udo­stęp­nia­ne za darmo, któ­re­go kod źró­dło­wy nie jest udo­stęp­nia­ny użyt­kow­ni­ko­wi

Wiktionary

Fre­e­wa­re – li­cen­cja opro­gra­mo­wa­nia umoż­li­wia­ją­ca bez­płat­ne roz­pro­wa­dza­nie apli­ka­cji bez ujaw­nie­nia kodu źró­dło­we­go. Cza­sa­mi li­cen­cja fre­e­wa­re za­wie­ra do­dat­ko­we ogra­ni­cze­nia (np. część fre­e­wa­re jest cał­ko­wi­cie dar­mo­wa je­dy­nie do użyt­ku do­mo­we­go).

Wikipedia


fregare

przy­słó­wek

 (1.1) muz. trąc, po­cie­ra­jąc

Wiktionary


fregat

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: fre­ga­ta

Wiktionary

Fre­gat (ros. Фрегат) – sfi­nan­so­wa­ny przez Star­sem blok przy­spie­sza­ją­cy dla ra­kie­ty wie­lo­stop­nio­wej bu­do­wa­ny przez "NPO Ła­wocz­kin", przez­na­czo­ny po­cząt­ko­wo dla ra­kiet "Sojuz-U", "Sojuz-FG" i "Sojuz 2", a od 2011 uży­wa­ny także blok przy­spie­sza­ją­cy ra­kiet "Zenit 3F" i "Zenit-2M". Za­pro­jek­to­wa­no go w 6 wer­sjach, z czego wy­strze­lo­no 4 z nich, do po­ło­wy 2017 roku ponad 60 razy.

Wikipedia


fregata

1. sta­tek ża­glo­wy;
2. dawny, do­brze uz­bro­jo­ny okręt wo­jen­ny;
3. okręt eskor­to­wy z II wojny świa­to­wej;
4. obec­nie: duży okręt bo­jo­wy uz­bro­jo­ny w ra­kie­ty;
5. duży ptak z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, za­miesz­ku­ją­cy oce­a­ny stre­fy tro­pi­kal­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. ża­glo­wiec ma­ją­cy co najm­niej trzy masz­ty; wszyst­kie masz­ty niosą oża­glo­wa­nie re­jo­we;

 (1.2) mar. wojsk. śred­niej wiel­ko­ści, po­moc­ni­czy okręt wo­jen­ny, współ­cze­śnie o wy­por­no­ści w gra­ni­cach 1500-2500 ton;

 (1.3) ornit. sze­ro­kos­krzy­dły, szy­bu­ją­cy ptak oce­a­nicz­ny z ro­dzi­ny fre­ga­to­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fre­ga­ta (klasa okrę­tów):
    • fre­ga­ta – okręt ża­glo­wy
    • fre­ga­ta pan­cer­na
    • fre­ga­ta – okręt eskor­to­wy
    • fre­ga­ta ra­kie­to­wa
  • fre­ga­ta, peł­no­re­jo­wiec – typ oża­glo­wa­nia
  • fre­ga­ta – ptak z ro­dzi­ny fre­gat:
    • fre­ga­ta mała
    • fre­ga­ta śred­nia
    • fre­ga­ta bia­ło­brzu­cha
    • fre­ga­ta wiel­ka
    • fre­ga­ta orla

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na na­wietrz­nej po­wo­li pły­nę­ła fre­ga­ta.

 (1.3) Na nie­bie do­stoj­nie szy­bo­wa­ła fre­ga­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛˈɡata, AS: fregata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fregatowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnorejowiec

Wiktionary


fregaton

mała fre­ga­ta


SJP.pl


fregatowate

o ce­chach fre­ga­to­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fre­ga­ti­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu peł­no­płet­wych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɛɡatɔˈvatɛ, AS: fregatovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fregata ż.

Wiktionary


fregatowaty

o ce­chach fre­ga­to­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


fregaty

1. sta­tek ża­glo­wy;
2. dawny, do­brze uz­bro­jo­ny okręt wo­jen­ny;
3. okręt eskor­to­wy z II wojny świa­to­wej;
4. obec­nie: duży okręt bo­jo­wy uz­bro­jo­ny w ra­kie­ty;
5. duży ptak z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, za­miesz­ku­ją­cy oce­a­ny stre­fy tro­pi­kal­nej


SJP.pl

Fre­ga­ty, fre­ga­to­wa­te (Fre­ga­ti­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z rzędu głup­ta­ko­wych (Su­li­for­mes).

Wikipedia


freiberg

naz­wi­sko


SJP.pl

Fre­i­berg – mia­sto po­wia­to­we we wschod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Chem­nitz, sie­dzi­ba po­wia­tu Land­kre­is Mit­tel­sach­sen (do 31 lipca 2008 w po­wie­cie Fre­i­berg), u pod­nó­ża Rudaw. Do 31 grud­nia 2011 sie­dzi­ba wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Fre­i­berg, która dzień póź­niej zo­sta­ła roz­wią­za­na. Liczy ok. 41,7 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


freiberger

[czy­taj: fraj­ber­ger] rasa lek­kich zim­nokr­wi­stych koni do­mo­wych, po­cho­dzą­ca ze Szwaj­ca­rii


SJP.pl

Koń fre­i­ber­ski, fre­i­ber­ger ( Fran­ches-Mon­ta­gnes) – je­dy­na rasa ro­dzi­ma lek­kie­go zim­nokr­wi­ste­go konia do­mo­we­go wy­wo­dzą­ca się z te­re­nów gór­skich Szwaj­ca­rii. Ich ob­sza­rem po­cho­dze­nia jest pła­sko­wyż Fre­i­berg na te­re­nie Jury. Rasa bywa okre­śla­na rów­nież mia­nem „rasy jury” lub "fran­che-comté". Konie tej rasy uz­na­wa­ne są za najl­żej­sze spoś­ród eu­ro­pej­skich koni zim­nokr­wi­stych i do dziś znaj­du­ją za­sto­so­wa­nie w si­łach zbroj­nych Szwaj­ca­rii.

Wikipedia


freiherr

[czy­taj: fraj­herr]
1. w śred­nio­wiecz­nych Niem­czech: tytuł panów fe­u­dal­nych pod­le­głych bez­poś­red­nio su­ze­re­no­wi
2. od XV wieku: tytuł szlach­ty nie­miec­kiej rów­noz­nacz­ny z ty­tu­łem ba­ro­na


SJP.pl

Fre­i­herr (z niem. "wolny pan") – naj­niż­szy i jeden z naj­star­szych nie­miec­kich ty­tu­łów ary­sto­kra­tycz­nych od­po­wia­da­ją­cy ba­ro­no­wi, niż­szy od grafa (hra­bie­go).

Na­da­wa­ny przez ce­sa­rza jako "Re­ichs­fre­i­herr", na­da­wa­ny przez wład­ców po­szcze­gól­nych państw Ce­sar­stwa (Rze­szy) jako "Fre­i­herr". Fre­i­herr był pod­po­rząd­ko­wa­ny bez­poś­red­nio sądom ce­sar­skim, z wy­łą­cze­niem sądów lo­kal­nych państw Rze­szy. Na­po­le­on zrów­nał tytuł Fre­i­her­ra z ba­ro­nem w 1806 r. wraz ze znie­sie­niem I Rze­szy.

Wikipedia


freikorps

Fre­i­korps (z niem. "wolny kor­pus") – ochot­ni­cze, na­cjo­na­li­stycz­ne for­ma­cje pa­ra­mi­li­tar­ne dzia­ła­ją­ce w Niem­czech w la­tach 1918–1922, za­ło­żo­ne przez zde­mo­bi­li­zo­wa­nych żoł­nie­rzy, uczest­ni­czą­ce w wal­kach z pow­stań­ca­mi pol­ski­mi (I pow­sta­nie ślą­skie, III pow­sta­nie ślą­skie), w tłu­mie­niu re­wo­lu­cji w Niem­czech i w wal­kach o Rygę.

Wikipedia


frej

naz­wi­sko


SJP.pl


freja

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mit­nord. nor­dyc­ka bo­gi­ni z rodu wanów as­gard­skich, bó­stwo we­ge­ta­cji, mi­ło­ści, płod­no­ści, magii i wojny;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Freja (także Fre­y­ja, Freya, Frøya, od sta­ro­nord. "Val­fre­y­ja" lub "Vanadís (Va­na­dis), co oz­na­cza" "Pani Wanów") – bo­gi­ni nor­dyc­ka na­le­żą­ca do wanów as­gardz­kich, bliź­nia­cza sio­stra Frej­ra. Była bó­stwem we­ge­ta­cji, mi­ło­ści, płod­no­ści i magii. Po­nad­to pa­tro­no­wa­ła woj­nie, po­ło­wa po­le­głych wo­jow­ni­ków pod­le­ga­ła jej wła­dzy na po­lach Fólk­vangr (resz­ta na­le­ża­ła do Odyna – w Wal­hal­li).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy kląt­wy rzu­cać, czy palić ofia­ry? / Czy zabić kogo pie­kiel­ny­mi czary? / Z jakim to wid­mem skan­dy­naw­skiej Frei / Gra­fi­ni dzie­ło za­czy­na Medei.

 (1.2) Na naj­wyż­szej skale stała tam Freja cała w bieli, po­dob­na w swym heł­mie do ko­bie­ce­go wo­jen­ne­go po­są­gu o ró­ża­nej twa­rzy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛja, AS: frei ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 fm. Frej m.

 rzecz. Freya ż., Frija ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) Freya, Frija

Wiktionary


frejlak

naz­wi­sko


SJP.pl


frejlina

w Rosji car­skiej: tytuł damy dworu na­da­wa­ny cór­kom do­stoj­ni­ków


SJP.pl


frejm

po­je­dyn­cza par­tia w sno­o­ke­rze; frame


SJP.pl


frejr

Frejr (także Frej, Frey, Freyr, Yngwe) – bó­stwo fal­licz­ne z rodu Wanów, bóg uro­dza­ju, ro­ślin­no­ści, po­ko­ju, płod­no­ści, bo­gact­wa i ra­do­ści, syn Njörðra i Skadi (albo niez­na­nej z imie­nia sio­stry Njörda), brat Frei. Wład­ca świet­li­stych Alfów, jego mał­żon­ką jest uo­sa­bia­ją­ca zie­mię Gerda.

Wikipedia


frekwencja

1. uczę­szcza­nie, na­pływ, licz­ba wi­dzów, gości, zwie­dza­ją­cych itp. w ja­kimś miej­scu pu­blicz­nym w okre­ślo­nym cza­sie;
2. czę­stość wy­stę­po­wa­nia ja­kie­goś zja­wi­ska;
3. frek­wen­cja wy­bor­cza - licz­ba osób bio­rą­cych gło­su­ją­cych w wy­bo­rach w sto­sun­ku do cał­ko­wi­tej licz­by osób upraw­nio­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. czę­stot­li­wość

 (1.2) czę­stot­li­wość dzia­nia się cze­goś

 (1.3) licz­ba osób bio­rą­cych udział w ja­kimś zda­rze­niu / znaj­du­ją­cych się w ja­kimś miej­scu

Wiktionary

Frek­wen­cja ( fre­qu­en­tia „czę­stot­li­wość”) – naj­czę­ściej wy­ra­ża­ny pro­cen­to­wo sto­su­nek licz­by osób, które wzię­ły udział w kon­kret­nym zda­rze­niu, np.: wy­bo­ry par­la­men­tar­ne, roz­gryw­ki spor­to­we, za­ję­cia lek­cyj­ne – do licz­by osób, które były za­pro­szo­ne lub miały prawo wziąć udział w danym zda­rze­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Frek­wen­cja ucz­niów ma duży wpływ na wy­ni­ki na­u­cza­nia oraz ja­kość pracy szko­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛˈkfɛ̃nt͡sʲja, AS: frekfẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frekwencyjność

 czas. frekwentować

 przym. frekwencyjny

 przysł. frekwencyjnie

Wiktionary


frekwencyjność

→ frek­wen­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

frekwencyjny

frekwencyjny

→ frek­wen­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z frek­wen­cją, do­ty­czą­cy frek­wen­cji

Wiktionary

Patrz:

frekwencja

Powiązane:

 rzecz. frekwencja ż.

Wiktionary


frekwentacja

daw­niej: frek­wen­cja


SJP.pl


frekwentować

daw­niej: uczę­szczać


SJP.pl


frela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziew­czy­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziołcha

Wiktionary


frelek

naz­wi­sko


SJP.pl


frelichowski

naz­wi­sko


SJP.pl


frelichów

Fre­li­chów (cz. "Fre­li­chov", niem. "Fröhlichhof") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Chy­bie. Wieś leży w hi­sto­rycz­nych gra­ni­cach re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go, ge­o­gra­ficz­nie zaś leży w re­gio­nie Do­li­na Gór­nej Wisły, na po­łud­nie od Je­zio­ra Go­czał­ko­wic­kie­go. Po­wierzch­nia wy­no­si 294 ha, a licz­ba lud­no­ści 627, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 213,3 os./km².

Wikipedia


frenalgia

re­u­ma­tycz­ny ból głowy


SJP.pl


french

[czy­taj: frencz] sty­li­za­cja paz­nok­ci z jasną płyt­ką i białą koń­ców­ką; frencz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • French (ang. French Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie La­fa­y­et­te
  • French (ang. French Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Adams
  • French (ang. French Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie St. Louis
  • Dawn French
  • John French
  • Percy French
  • Tana French
  • Vic­tor French
  • French – jed­nost­ka miary słu­żą­ca do po­mia­ru wiel­ko­ści cew­ni­ka
  • French Creek

Wikipedia


frenchowy

→ french


SJP.pl

Patrz:

french

frencz

1. krót­ka kurt­ka o pro­stym kroju;
2. sty­li­za­cja paz­nok­ci z jasną płyt­ką i białą koń­ców­ką; french


SJP.pl


frendziara

po­tocz­nie: przy­ja­ciół­ka; psiap­sió­ła


SJP.pl


frenetico

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z wście­kło­ścią, sza­leń­czo


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. sza­leń­czo, z wście­kło­ścią

Wiktionary


frenetyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fre­ne­tycz­nie


SJP.pl


frenetyczny

książ­ko­wo: wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie za­chwy­tu, ra­dos­ne­go unie­sie­nia, pod­nie­ce­nia; eu­fo­rycz­ny, ek­sta­tycz­ny, en­tuz­ja­stycz­ny, owa­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. en­tuz­ja­stycz­ny, burz­li­wy, wy­ra­ża­ją­cy wręcz sza­lo­ny zapał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɛ̃nɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: frẽnetyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frenezja ż., frenetyczność ż.

 przysł. frenetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) owacyjny, gwałtowny, żywiołowy, gorący, frenezyjny

Wiktionary


frenezja

wiel­ka ek­scy­ta­cja, unie­sie­nie; en­tuz­jazm, zapał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zapał

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frenetyczny

Wiktionary


frenolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fre­no­lo­gii


SJP.pl


frenologia

prze­sta­rza­ła, błęd­na te­o­ria, we­dług któ­rej po­szcze­gól­ne czę­ści mózgu od­po­wia­da­ją za kon­kret­ne cechy psy­chicz­ne czło­wie­ka, a na pod­sta­wie bu­do­wy czasz­ki można je okre­ślić; kra­nio­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pse­u­do­na­u­ko­wa dzie­dzi­na wie­dzy ba­da­ją­ca zwią­zek mię­dzy uksz­tał­to­wa­niem czasz­ki czło­wie­ka a jego ce­cha­mi psy­chicz­ny­mi;

Wiktionary

Fre­no­lo­gia (gr. "phrēn" – rozum) – pse­u­do­na­u­ko­wa te­o­ria ne­u­rop­sy­cho­lo­gicz­na, wedle któ­rej kora mózgu jest po­dzie­lo­na na odręb­ne oś­rod­ki, z któ­rych każdy za­pew­niał fi­zy­kal­ne pod­sta­wy zja­wisk psy­chicz­nych.

Opra­co­wa­li ją w XVIII i XIX wieku Franz Jo­seph Gall i Jo­hann Spurz­he­im.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki dzi­siej­szym ba­da­niom wiemy, że fre­no­lo­gia to te­o­ria wys­sa­na z palca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɛ̃nɔˈlɔɟja, AS: frẽnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frenolog m., frenologista m.

 przym. frenologiczny

 przysł. frenologicznie

Wiktionary


frenologiczny

→ fre­no­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z fre­no­lo­gią, do­ty­czą­cy fre­no­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

frenologia

Powiązane:

 rzecz. frenologia ż., frenolog mos.

Wiktionary


frenopatologia

daw­niej: psy­chia­tria (nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wa­run­ków pow­sta­nia, pro­fi­lak­ty­ką oraz le­cze­niem za­bu­rzeń psy­chicz­nych)


SJP.pl


frenotron

ro­dzaj lampy elek­tro­no­wej wy­na­le­zio­nej w la­tach 20. ubie­głe­go wieku


SJP.pl


freon

zwią­zek węgla z flu­o­rem i chlo­rem, sto­so­wa­ny jako czyn­nik chło­dzą­cy w chło­dziar­kach i jako roz­pu­szczal­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grupa chlo­ro- i flu­o­ro­po­chod­nych wę­glo­wo­do­rów ali­fa­tycz­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fre­o­ny cha­rak­te­ry­zu­ją się dużą pręż­no­ścią pary w ni­skich tem­pe­ra­tu­rach i dużym cie­płem pa­ro­wa­nia, co umoż­li­wia wy­ko­rzy­sta­nie ich jako sub­stan­cji chło­dzą­cych do pro­duk­cji urzą­dzeń chłod­ni­czych, two­rzyw sztucz­nych i ae­ro­zo­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛɔ̃n, AS: freõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. freonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlorofluorowęglowodór

Wiktionary


freonowy

przy­miot­nik od: freon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z fre­o­nem, do­ty­czą­cy fre­o­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freon mrz.

Wiktionary


freony

zwią­zek węgla z flu­o­rem i chlo­rem, sto­so­wa­ny jako czyn­nik chło­dzą­cy w chło­dziar­kach i jako roz­pu­szczal­nik


SJP.pl

Fre­o­ny, chlo­ro­flu­o­ro­wę­glo­wo­do­ry (CFC, od chlo­ro­flu­o­ro­car­bons) – grupa chlo­ro- i flu­o­ro­po­chod­nych wę­glo­wo­do­rów ali­fa­tycz­nych. Fre­o­ny były ma­so­wo sto­so­wa­ne jako cie­cze chłod­ni­cze w chło­dziar­kach, gaz nośny w ae­ro­zo­lo­wych kos­me­ty­kach oraz do pro­duk­cji spie­nio­nych po­li­me­rów, aż do od­kry­cia, że są to sub­stan­cje zu­bo­ża­ją­ce war­stwę ozo­no­wą.

Wikipedia


frescamente

przy­słó­wek

 (1.1) muz. świe­żo, żwawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fresco

Wiktionary


fresco

[czy­taj: fre­sko] mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: świe­żo


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. świe­żo, żwawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frescamente

Wiktionary


frescobaldi

[czy­taj: fre­sko­bal­di] naz­wi­sko, m.in.: Gi­ro­la­mo Fre­sco­bal­di (1583-1643), wło­ski kom­po­zy­tor


SJP.pl


fresk

1. tech­ni­ka ma­lar­stwa ścien­ne­go po­le­ga­ją­ca na ma­lo­wa­niu na wil­got­nym pod­kła­dzie far­ba­mi zmie­sza­ny­mi z wodą, poz­wa­la­ją­ca na uzy­ska­nie bar­dzo trwa­łych ma­lo­wi­deł; al­fre­sko, al fre­sco;
2. ma­lo­wi­dło wy­ko­na­ne tą tech­ni­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. tech­ni­ka ma­lar­ska na­kła­da­nia farby na świe­ży tynk;

 (1.2) szt. ma­lo­wi­dło ścien­ne wy­ko­na­ne tech­ni­ką fre­sku (1.1)

Wiktionary

Fresk (z fre­sco – świe­ży) – tech­ni­ka ma­lar­stwa ścien­ne­go po­le­ga­ją­ca na ma­lo­wa­niu na mo­krym tynku far­ba­mi od­por­ny­mi na al­ka­licz­ne dzia­ła­nie za­war­te­go w za­pra­wie wapna. Inne nazwy to "al fre­sco" i "buon fre­sco".

Po­tocz­nie jako "fresk" okre­śla się wszel­kie ma­lo­wi­dła ścien­ne, wy­ko­na­ne róż­ny­mi tech­ni­ka­mi. W ści­słym ro­zu­mie­niu nazwa "fresk" od­no­si się jed­nak wy­łącz­nie do tych, które zo­sta­ły wy­ko­na­ne na mo­krym tynku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: frɛsk, AS: fresk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. freskowy

Wiktionary


fresko

lekka, prze­wiew­na tka­ni­na ubra­nio­wa


SJP.pl

Fre­sko – gra plan­szo­wa z ga­tun­ku eu­ro­gier wy­da­na w 2010 roku przez Queen Games. Gra była no­mi­no­wa­na do na­gro­dy Spiel des Jah­res, zo­sta­ła la­u­re­a­tem De­uts­cher Spie­le Preis.

Te­ma­tem gry jest od­no­wa re­ne­san­so­we­go fre­sku znaj­du­ją­ce­go się na su­fi­cie ka­te­dry. Na wez­wa­nie bi­sku­pa do mia­sta zjeż­dża­ją wy­bit­ni re­no­wa­to­rzy, z któ­rych każdy chce udo­wod­nić swoją wyż­szość nad po­zo­sta­ły­mi.

Wikipedia


freskowy

przy­miot­nik od: fresk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z fre­ska­mi, do­ty­czą­cy fre­sków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fresk mrz.

Wiktionary


fresno

Fres­no – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­li­for­nia, w do­li­nie San Jo­a­qu­in, 260 km na po­łud­nio­wy wschód od San Fran­ci­sco. We­dług spisu z 2020 roku li­czy­ło 542,1 tys. miesz­kań­ców, oraz ponad 1 mln w ob­sza­rze me­tro­po­li­tal­nym.

Znaj­du­ją się tu wiel­kie win­ni­ce oraz sady. Han­del winem i owo­ca­mi (ro­dzyn­ki, po­ma­rań­cze). W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy oraz ma­szy­no­wy.

Wikipedia


fretka

udo­mo­wio­ny dra­pież­nik z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­ste­la pu­to­rius furo|ref=tak., udo­mo­wio­ny, ho­dow­la­ny dra­pież­nik spo­krew­nio­ny z tchó­rzem;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛtka, AS: fretka

Wiktionary


fretkowy

→ fret­ka


SJP.pl

Patrz:

fretka

freud

[czy­taj: frojd] naz­wi­sko nie­miec­kie, m.in. Sig­mund Freud (1856-1939), au­striac­ki twór­ca te­o­rii psy­cho­a­na­li­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) naz­wi­sko au­striac­kie­go le­ka­rza i twór­cy psy­cho­a­na­li­zy ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sig­mund Freud – au­striac­ki ne­u­ro­log i psy­chia­tra
  • Anna Freud – te­ra­pe­ut­ka, córka Zyg­mun­ta Fre­u­da
  • Lu­cian Freud – ma­larz, wnuk Zyg­mun­ta Fre­u­da
  • (4342) Freud – pla­ne­to­i­da
  • Punk Freud – album mu­zycz­ny
  • Pink Freud – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Dok­tor Freud – ame­ry­kań­ski film bio­gra­ficz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Epo­ko­we od­kry­cia Fre­u­da do­wio­dły, że prze­ja­wy zaz­dro­ści bu­do­wy nie na­le­żą do rzad­ko­ści i po­ję­cie penis envy (zaz­drość o czło­nek) wesz­ło do tra­dy­cyj­nej psy­cho­a­na­li­zy, a także kul­tu­ry. Ucz­nio­wie Fre­u­da byli prze­ko­na­ni, że zaz­drość o czło­nek wy­stę­pu­je po­wszech­nie u ko­biet (…)

Wiktionary


freudowski

[czy­taj: froj­dow­ski] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fre­u­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z Zyg­mun­tem Fre­u­dem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szko­ła fre­u­dow­ska za­kła­da, że pa­cjent prze­no­si swoje dzie­cię­ce, ne­ga­tyw­ne doś­wiad­cze­nia i kon­flik­ty na te­ra­pe­u­tę, spra­wia­jąc, iż do­cho­dzi do pow­sta­nia tzw. „fan­taz­ji prze­nie­sie­nio­wej”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freudyzm mrz.

Wiktionary


freudysta

[czy­taj: froj­dy­sta] zwo­len­nik fre­u­dyz­mu, psy­cho­a­na­li­tycz­nej te­o­rii Fre­u­da


SJP.pl


freudystka

→ fre­u­dy­sta


SJP.pl

Patrz:

freudysta

freudyzm

[czy­taj: froj­dyzm] te­o­ria z za­kre­su psy­cho­a­na­li­zy gło­szą­ca, iż mo­to­rem życia ludz­kie­go jest popęd sek­su­al­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. te­o­ria w psy­cho­lo­gii, która za­kła­da, że popęd sek­su­al­ny jest mo­to­rem po­stę­po­wa­nia czło­wie­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freudysta mos., freudystka ż.

 przym. Freudowski, freudowski

Wiktionary


frexit

po­tocz­nie: hi­po­te­tycz­ne wyj­ście Fran­cji z Unii Eu­ro­pej­skiej; fran­xit


SJP.pl


frez

1. na­rzę­dzie do obrób­ki me­ta­lu lub drew­na, w po­sta­ci obra­ca­ją­cej się tar­czy z kra­wę­dzia­mi tną­cy­mi;
2. ma­szy­na do kru­sze­nia i usu­wa­nia twar­dych ma­te­ria­łów; freza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce do obrób­ki po­wierzch­ni

Wiktionary

Frez – wie­lo­o­strzo­we na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce o ruchu obro­to­wym. Frezy są uży­wa­ne we fre­zar­kach. Służą do obrób­ki po­wierzch­ni pła­skich i kształ­to­wych przed­mio­tów me­ta­lo­wych, drew­nia­nych i z two­rzyw sztucz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siej­sze frezy pro­du­ko­wa­ne są z do­brych ma­te­ria­łów. Są dro­gie, ale za to do­kład­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛs, AS: fres

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frezarka ż., frezer m., frezowanie n.

 czas. frezować ndk.

Wiktionary


freza

1. na­rzę­dzie do obrób­ki me­ta­lu lub drew­na, w po­sta­ci obra­ca­ją­cej się tar­czy z kra­wę­dzia­mi tną­cy­mi;
2. ma­szy­na do kru­sze­nia i usu­wa­nia twar­dych ma­te­ria­łów; freza


SJP.pl


frezarka

ma­szy­na do obrób­ki me­ta­lu lub drew­na, wy­gry­za­ją­ca w ma­te­ria­le za­głę­bie­nia za po­mo­cą frezu (gryzu); gry­zar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. obra­biar­ka skra­wa­ją­ca, słu­żą­ca do obrób­ki pła­szczyzn, po­wierz­chi kształ­to­wych, wgłę­bień itp. za po­mo­cą frezu;

Wiktionary

Fre­zar­ka – obra­biar­ka przez­na­czo­na do obrób­ki skra­wa­niem po­wierzch­ni pła­skich i kształ­to­wych ta­kich jak rowki, gwin­ty, koła zę­ba­te. Na­rzę­dziem obrób­czym sto­so­wa­nym na fre­zar­ce jest frez. Głów­nym ru­chem po­wo­du­ją­cym skra­wa­nie, jest ruch obro­to­wy i po­su­wi­sty na­rzę­dzia wzglę­dem obra­bia­ne­go przed­mio­tu. Obrób­ka na fre­zar­kach na­zy­wa się fre­zo­wa­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy uży­ciu no­wo­czes­nej fre­zar­ki można wy­ko­nać ele­men­ty o bar­dzo skom­pli­ko­wa­nych kształ­tach.

 (1.1) Fre­zu­jąc mu­si­my trzy­mać fre­zar­kę pew­nie i po­ru­szać ją zde­cy­do­wa­nie (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛˈzarka, AS: frezarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frezowanie n., frez mrz., frezik mrz., frezer m., sfrezowanie n., wyfrezowanie n.

 czas. frezować ndk., sfrezować dk., wyfrezować dk.

 przym. frezowy

Wiktionary


frezarkowy

→ fre­zar­ka; fre­zar­ski


SJP.pl


frezarski

zwią­za­ny z fre­zo­wa­niem; fre­zer­ski


SJP.pl


frezer

wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy fre­zar­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się ob­słu­gą fre­zar­ki

Wiktionary

Fre­zer (fe­mi­na­tyw: fre­zer­ka) – mistrz rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się ob­słu­gą fre­zar­ki lub każdy pra­cow­nik, który pra­cu­je uży­wa­jąc frezu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frez mrz., frezarka ż.

 czas. frezować

Wiktionary


frezerka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się obrób­ką przed­mio­tów me­ta­lo­wych, drew­nia­nych lub wy­ko­na­nych z two­rzyw sztucz­nych na fre­zar­ce


SJP.pl


frezerski

→ fre­zer


SJP.pl

Patrz:

frezer

frezik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzę­dzie sta­lo­we w kształ­cie koła z licz­ny­mi kra­wę­dza­mi tną­cy­mi na ob­wo­dzie, słu­żą­ce do obrób­ki me­ta­lu lub drew­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frezarka ż.

 czas. frezować

Wiktionary


frezja

ro­śli­na ozdob­na, by­li­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fre­e­sia|ref=tak., ro­dzaj bylin ozdob­nych z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych, ma­ją­cych sil­nie pach­ną­ce, na ogół dzwon­ko­wa­te kwia­ty;

 (1.2) kwiat frez­ji (1.1)

Wiktionary

Frez­ja ("Fre­e­sia") – ro­dzaj bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych. Na­le­ży do niego 16 ga­tun­ków ro­ślin po­cho­dzą­cych z Afry­ki, gdzie wy­stę­pu­ją na ob­sza­rze od Kenii do Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki, gdzie wiele z nich wy­stę­pu­je en­de­micz­nie. Przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju zo­sta­li in­tro­du­ko­wa­ni na wszyst­kie kon­ty­nen­ty, poza An­tark­ty­dą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jutro damy Annie bu­kiet frez­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛzʲja, AS: frezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frezjowy

Wiktionary


frezjowy

→ frez­ja


SJP.pl

Patrz:

frezja

frezol

mie­sza­ni­na związ­ków z grupy fe­no­li oraz sub­stan­cji ole­jo­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­na do kon­ser­wa­cji drew­na i do ogrze­wa­nia


SJP.pl


frezowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fre­zo­wać.

Wiktionary

Fre­zo­wa­nie – ro­dzaj obrób­ki skra­wa­niem, w któ­rej ruch obro­to­wy za­wsze wy­ko­nu­je na­rzę­dzie, a ruch po­su­wo­wy (w za­leż­no­ści od kon­struk­cji obra­biar­ki, na któ­rej jest pro­wa­dzo­na obrób­ka) wy­ko­ny­wa­ny jest rów­nież przez na­rzę­dzie lub przez przed­miot obra­bia­ny.

Obra­biar­ka, na któ­rej wy­ko­nu­je się fre­zo­wa­nie na­zy­wa się fre­zar­ką. Fre­zo­wa­niem obra­bia się me­ta­le, two­rzy­wa sztucz­ne, drew­no.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. frezować ndk.

 rzecz. frez mrz., frezarka ż.

Wiktionary


frezować

obra­biać metal lub drew­no na fre­zar­ce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) masz. obra­biać coś me­cha­nicz­nie przy uży­ciu fre­zar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fre­zu­jąc mu­si­my trzy­mać fre­zar­kę pew­nie i po­ru­szać ją zde­cy­do­wa­nie […]

 (1.1) W or­to­pe­dii ope­ra­cja nieco przy­po­mi­na pro­ces pro­duk­cyj­ny – trze­ba ciąć, fre­zo­wać i wier­cić twar­dą tkan­kę kost­ną, któ­rej kształt i po­ło­że­nie jest do­brze znane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɛˈzɔvat͡ɕ, AS: frezovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frezowanie n., frez mrz., frezik mrz., frezarka ż., frezer m., sfrezowanie n., wyfrezowanie n.

 czas. sfrezować dk., wyfrezować dk.

 przym. frezowy

Wiktionary


frezowy

→ frez (na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce), np. rębak fre­zo­wy, roz­drab­niacz fre­zo­wy


SJP.pl


friczjella

glon wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce i In­diach


SJP.pl


frida

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|ż. El­fry­da

Wiktionary

Frida – ame­ry­kań­sko-ka­na­dyj­sko-mek­sy­kań­ski film bio­gra­ficz­ny z 2002 roku, w re­ży­se­rii Julie Ta­y­mor, opo­wia­da­ją­cy o życiu mek­sy­kań­skiej ma­lar­ki Fridy Kahlo. Sce­na­riusz zo­stał na­pi­sa­ny na pod­sta­wie książ­ki Ha­y­de­na Her­re­ry "Frida: A Bio­grap­hy of Frida Kahlo". Zdję­cia krę­co­no w Mek­sy­ku (m.in. San Luis Potosí, mia­sto Mek­syk).

Wikipedia


fridek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Fry­de­ryk

Wiktionary


friedman

[czy­taj: frid­man] naz­wi­sko obce


SJP.pl


friedrich

[czy­taj: fri­drych] imię mę­skie, m.in.: Frie­drich Heb­bel, nie­miec­ki dra­ma­turg


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frie­drich (przed 937-954) – ar­cy­bi­skup Mo­gun­cji
  • Arne Frie­drich – nie­miec­ki pił­karz
  • Ca­spar David Frie­drich – nie­miec­ki ma­larz
  • Dra­gu­tin Frie­drich – chor­wac­ki pił­karz
  • Götz Frie­drich – nie­miec­ki re­ży­ser ope­ro­wy
  • Jacek Frie­drich – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki i mu­ze­al­nik
  • Ro­bert Frie­drich – pol­ski gi­ta­rzy­sta, kom­po­zy­tor i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Ru­dolf Frie­drich – szwaj­car­ski po­li­tyk
  • Fry­drych

Wikipedia


friendsie

[czy­taj: frends-i] sel­fie ze zna­jo­my­mi


SJP.pl


friendzona

[czy­taj: frend-zona] po­tocz­nie: re­la­cja dwóch osób, w któ­rej tylko jedna chce być dla dru­giej kimś wię­cej niż przy­ja­cie­lem; frien­dzo­ne


SJP.pl


friendzone

[czy­taj: frend-zon] po­tocz­nie: re­la­cja dwóch osób, w któ­rej tylko jedna chce być dla dru­giej kimś wię­cej niż przy­ja­cie­lem; frien­dzo­na


SJP.pl


friendzonować

[czy­taj: frend-zo­no­wać] utrzy­my­wać re­la­cję przy­ja­ciel­ską lub ko­le­żeń­ską z osobą, która chcia­ła­by zo­stać na­szym part­ne­rem ży­cio­wym


SJP.pl


frigidarium

sala do zim­nych ką­pie­li w sta­ro­żyt­nych łaź­niach rzym­skich


SJP.pl

Fri­gi­da­rium (od łac. "fri­gi­dus" – zimny; gr. "psy­chro­lu­sion") – po­mie­szcze­nie do ką­pie­li w ba­se­nach z zimną wodą w rzym­skich ter­mach.

Fri­gi­da­rium bę­dą­ce jedną z za­sad­ni­czych czę­ści łaźni pu­blicz­nej ("ther­mae") i znaj­du­ją­ce się w czę­ści bar­dziej ro­zbu­do­wa­nej, przez­na­czo­nej dla męż­czyzn, po­prze­dza­ne było ob­szer­nym "apo­dy­te­rium" (szat­nia, ro­zbie­ral­nia), w któ­rym po­zo­sta­wia­no odzież przed przej­ściem do po­mie­szcze­nia z wodą zimną.

Wikipedia


frigiditas

ozię­błość płcio­wa


SJP.pl


frigoria

jed­nost­ka ilo­ści cie­pła ujem­ne­go, sto­so­wa­na w chłod­nict­wie; fry­go­ria


SJP.pl


frimaire

[czy­taj: friMER] trze­ci mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa trze­cie­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;

Wiktionary

Fri­ma­i­re (z fr. "fri­mas" = 'mróz') – trze­ci mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym, trze­ci i ostat­ni mie­siąc je­sien­ny. Trwał od 21 li­sto­pa­da do 20 grud­nia.

Wikipedia


frisbee

[czy­taj: fri­zbi]
1. mały krą­żek z pla­sti­ku, szy­bu­ją­cy na dość dużą od­le­głość po wy­rzu­ce­niu w po­wie­trze;
2. gra ze­spo­ło­wa po­le­ga­ją­ca na rzu­ca­niu i ła­pa­niu ta­kie­go krąż­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gra, w któ­rej gra­ją­cy rzu­ca­ją mię­dzy sobą naw­za­jem lek­kim pla­sti­ko­wym dy­skiem

 (1.2) dysk do gry w fris­bee (1.1)

Wiktionary

Fris­bee – dysk uży­wa­ny w spor­cie i re­kre­a­cji. Sama nazwa "fris­bee" jest za­strze­żo­nym zna­kiem to­wa­ro­wym firmy Wham-O, dla pro­duk­tów opar­tych na po­my­śle Freda Mor­ri­so­na.

Ty­po­we fris­bee ma kształt ta­le­rza o śred­ni­cy od 20 do 25 cm i jest wy­ko­na­ne z two­rzy­wa sztucz­ne­go. W za­leż­no­ści od za­sto­so­wań fris­bee mogą się znacz­nie róż­nić roz­mia­rem, cię­ża­rem, twar­do­ścią ma­te­ria­łu i in­ny­mi pa­ra­me­tra­mi, które wpły­wa­ją na za­cho­wa­nie się dysku w locie.

Wikipedia


frisch

[czy­taj: frisz] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anton von Frisch (1849 – 1917), au­striac­ki chi­rurg
  • Arno Frisch (* 1975), au­striac­ki aktor
  • Céline Frisch (* 1974), au­striac­ki le­karz
  • Cyrus Frisch (* 1969), re­ży­ser ho­len­der­ski
  • Ed­mond (Gu­sta­ve) Frisch de Fels (1858 – 1951), ksią­żę Hef­fin­gen
  • Fran­kie Frisch (1898 – 1973)
  • Jean-Chri­stop­he Frisch, fran­cu­ski dy­ry­gent
  • Jo­hann Le­on­hard Frisch (1666 – 1743), nie­miec­ki przy­rod­nik i en­to­mo­log
  • Just Le­o­pold Frisch (1714 – 1789), nie­miec­ki przy­rod­nik
  • Karl (Rit­ter) von Frisch (1886 – 1982), au­striac­ki zo­o­log
  • Marie von Frisch (1844 – 1925), żona Anton von Frisch
  • Max Frisch (1911 – 1991), szwaj­car­ski ar­chi­tekt i pi­sarz

Wikipedia


frish

[czy­taj: frisz] naz­wi­sko


SJP.pl


friss

szyb­sza część czar­da­sza (ver­bun­ga), tańca wę­gier­skie­go


SJP.pl


frisztik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. śnia­da­nie

Wiktionary


frittata

wło­ska po­tra­wa z jajek z do­dat­kiem mięsa, wa­rzyw i sera


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wło­ska od­mia­na om­le­ta za­pie­ka­na na pa­tel­ni na maśle, z mie­szan­ką wa­rzyw­ną, serem, nie­kie­dy z czosn­kiem lub an­cho­is

Wiktionary

Frit­ta­ta – wło­ska po­tra­wa na bazie jajek, zbli­żo­na do om­le­tu oraz qu­i­che. Jest zwy­kle wzbo­ga­co­na do­dat­ko­wy­mi skład­ni­ka­mi, jak mięso, sery lub wa­rzy­wa, choć może być też przy­go­to­wa­na w wer­sji bez do­dat­ków. Bazę two­rzy się z ubi­tych jajek i oleju, oliwy lub masła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­glą­da­jąc zdję­cia w kom­pu­te­rze, zna­la­złam stare zdję­cie frit­ta­ty z kur­cza­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frʲitˈːata, AS: frʹi•tata

Wiktionary


fritz

[czy­taj: fric] obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fritz – imię mę­skie
  • Fritz – naz­wi­sko
  • Fritz Schne­i­der – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fritz Klein – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fritz Müller – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fritz Ka­uf­mann – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fritz He­it­mann – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fritz Fis­cher – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fritz Schäffer – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fritz Haber (1868–1934) – che­mik nie­miec­ki, no­bli­sta
  • Fritz Todt (1891–1942) – nie­miec­ki po­li­tyk, na­zi­sta
  • Fritz Erich von Le­win­ski (1887–1973) – nie­miec­ki feld­mar­sza­łek, zbrod­niarz wo­jen­ny

Wikipedia


friuli

Friu­li (wł. "Friu­li", friul. "Friûl", sło­weń. "Fur­la­ni­ja", niem. "Fria­ul") – kra­i­na hi­sto­rycz­na oraz re­gion ge­o­gra­ficz­ny w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech i za­chod­niej Sło­we­nii o łącz­nej po­wierzch­ni 8,240 km².

De­fi­nio­wa­ne, jako ob­szar po­mię­dzy rzeką "Li­ven­za" na za­cho­dzie i rzeką "Ti­ma­vo" na wscho­dzie. Nazwa po­cho­dzi z cza­sów sta­ro­rzym­skich, od jego hi­sto­rycz­nie naj­waż­niej­sze­go mia­sta – Ci­vi­da­le del Friu­li.

Wikipedia


friulski

przy­miot­nik od: Friu­li (kra­i­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­gio­nu Friu­li-We­ne­cja Ju­lij­ska, zwią­za­ny lub wy­wo­dzą­cy się z re­gio­nu Friu­li-We­ne­cja Ju­lij­ska

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język friul­ski;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrʲjulsʲci, AS: frʹi ̯ulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. friulański, furlański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) friulański, furlański

 (2.1) friulański, furlański

Wiktionary


friulskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem friul­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem friul­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku friul­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrʲjulskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: frʹi ̯ulskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


frizea

ro­śli­na do­nicz­ko­wa


SJP.pl

Fri­zea ("Vrie­sea" Lindl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych ("Bro­me­lia­ce­ae"). Obej­mu­je w sze­ro­kim uję­ciu ok. 265 ga­tun­ków, ale w XXI wieku po­dej­mo­wa­ne są próby ich re­kla­sy­fi­ka­cji i w pro­po­no­wa­nych uję­ciach licz­ba ga­tun­ków tu za­li­cza­nych jest mniej­sza.

Wikipedia


frj

Fe­de­ra­cyj­na Re­pu­bli­ka Ju­go­sła­wii, pań­stwo ut­wo­rzo­ne w roku 1992 przez Ser­bię i Czar­no­gó­rę


SJP.pl


frodo

imię bo­ha­te­ra fan­ta­stycz­nej po­wie­ści J.R.R. Tol­kie­na


SJP.pl


froelich

naz­wi­sko


SJP.pl


fromage

[czy­taj: froMAŻ] sy­ne­ku­ra, cie­pła po­sad­ka


SJP.pl


fromażeria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. hand. sklep, który spe­cja­li­zu­je się w sprze­da­ży sera

Wiktionary


fromborczanin

miesz­ka­niec From­bor­ka; From­bor­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec From­bor­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɔ̃mbɔrˈt͡ʃãɲĩn, AS: frõmborčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frombork mrz.

:: fż. fromborczanka ż.

 przym. fromborski

Wiktionary


fromborczanka

miesz­kan­ka From­bor­ka; From­bor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka From­bor­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɔ̃mbɔrˈt͡ʃãnka, AS: frõmborčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frombork mrz.

:: fm. fromborczanin mos.

 przym. fromborski

Wiktionary


fromborczyk

miesz­ka­niec From­bor­ka; From­bor­cza­nin


SJP.pl


frombork

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim;

Wiktionary

}|-

From­bork ( Fra­u­en­burg, hist. łac. "Ca­strum Do­mi­nae No­strae", „Zamek Na­szej Pani”, "Ci­vi­tas War­mien­sis", „Mia­sto War­miń­skie”) – mia­sto na War­mii w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej From­bork. Jest po­ło­żo­ny na Rów­ni­nie War­miń­skiej, nad Za­le­wem Wi­śla­nym, na pół­noc­nym krań­cu Wy­so­czyz­ny El­blą­skiej. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się port mor­ski oraz mor­skie przej­ście gra­nicz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza wzmian­ka o From­bor­ku po­cho­dzi z roku 1278. Nazwa mia­sta wy­wo­dzi się od pa­tron­ki ka­te­dry from­bor­skiej – z nie­miec­kie­go „Fra­u­ne­burg“ – Gród Pani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɔ̃mbɔrk, AS: frõmbork

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fromborczanin mos., fromborczanka ż.

 przym. fromborski

Wiktionary


fromborka

miesz­kan­ka From­bor­ka; From­bor­czan­ka


SJP.pl


fromborski

przy­miot­nik od: From­bork


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy From­bor­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza wzmian­ka o From­bor­ku po­cho­dzi z roku 1278. Nazwa mia­sta wy­wo­dzi się od pa­tron­ki ka­te­dry from­bor­skiej – z nie­miec­kie­go „Fra­u­ne­burg“ – Gród Pani.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔ̃mˈbɔrsʲci, AS: frõmborsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frombork mrz., fromborczanin mos., fromborczanka ż.

Wiktionary


fronc

naz­wi­sko


SJP.pl


froncek

zdrob­nie­nie od: Fran­ci­szek (imię mę­skie); Fran­cek, Fra­nek


SJP.pl


froncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od front

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front m.

Wiktionary


fronczak

naz­wi­sko


SJP.pl


fronczek

naz­wi­sko


SJP.pl


fronczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


fronczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


fronda

1. grupa ro­zła­mo­wa wew­nątrz stron­nict­wa
2. grupa opo­zy­cyj­na wrogo na­sta­wio­na ku pa­nu­ją­ce­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opo­zy­cja wew­nątrz grupy, par­tii albo wobec pań­stwa

 (1.2) hist. w XVII-wiecz­nej Fran­cji: opo­zy­cja wy­stę­pu­ją­ca prze­ciw­ko rzą­dom Anny Au­striacz­ki i Ju­liu­sza Ma­za­ri­nie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fron­da – bunty mie­szczan i fe­u­da­łów fran­cu­skich prze­ciw­ko ab­so­lu­tyz­mo­wi i re­gen­cji Ma­za­ri­nie­go peł­nią­ce­go funk­cję pier­wsze­go mi­ni­stra
  • Fron­da – kwar­tal­nik li­te­rac­ko-spo­łecz­ny o pro­fi­lu kon­ser­wa­tyw­nym
  • Fron­da – wy­daw­nict­wo
  • Fron­da.pl – por­tal
  • Fron­da 1908 – an­ty­ro­syj­ska frak­cja Ligi Na­ro­do­wej

Wikipedia


frondibola

dawna ma­szy­na oblęż­ni­cza do mio­ta­nia po­ci­sków; ka­ta­pul­ta


SJP.pl


frondować

daw­niej: dzia­łać w opo­zy­cji, wy­stę­po­wać prze­ciw­ko wła­dzy; opo­no­wać, sprze­ci­wiać się


SJP.pl


frondysta

czło­nek fron­dy


SJP.pl


frondystka

→ fron­dy­sta


SJP.pl

Patrz:

frondysta

front

1. przed­nia część; przód;
2. wy­cho­dzą­ca na ulicę, re­pre­zen­ta­cyj­na część bu­dyn­ku;
3. miej­sce dzia­łań wo­jen­nych wal­czą­cych armii;
4. zwią­zek kilku armii ob­ję­ty wspól­nym do­wództ­wem;
5. wspól­na dzia­łal­ność w celu osią­gnię­cia wyz­na­czo­ne­go celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. rejon dzia­łań wo­jen­nych;

 (1.2) bud. przód bu­dyn­ku

 (1.3) me­te­o­rol. stre­fa mię­dzy dwie­ma ma­sa­mi po­wie­trza;

 (1.4) zgro­ma­dze­nie par­tii lub osób pod jed­nym wspól­nym pro­gra­mem

 (1.5) przód, przed­nia część

 (1.6) zwią­zek kilku armii ob­ję­tych po­łą­czo­nym do­wództ­wem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • front – przód (np. bu­dyn­ku, zob. ele­wa­cja)
  • front – po­ję­cie z za­kre­su woj­sko­wo­ści
  • Front – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • front at­mos­fe­rycz­ny
  • Front Lu­do­wy
  • Front Mor­ges
  • The Front (Fi­gu­rant) – ame­ry­kań­ska tra­gi­ko­me­dia z 1976 roku
  • Front ar­chi­tects – poz­nań­ska grupa pro­jek­to­wa
  • front wschod­ni – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • front za­chod­ni – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego brat zgi­nął na fron­cie pod­czas II wojny świa­to­wej.

 (1.1) Po bit­wie mo­skiew­skiej front prze­su­nął się na za­chód.

 (1.2) Wła­ści­ciel po­ma­lo­wał front ka­mie­ni­cy na ró­żo­wo.

 (1.3) Nad wschod­nią czę­ścią kraju bę­dzie je­szcze prze­mie­szczał się zimny front.

 (1.4) Wczo­raj po­wo­ła­ny zo­stał front jed­no­ści na­ro­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔ̃nt, AS: frõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fronton m., frontowiec m., froncik mrz., frontalność ż.

 przym. frontowy, przyfrontowy

 przysł. frontalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fronton

Wiktionary


frontale

w śred­nio­wie­czu: za­sło­na gór­nej czę­ści oł­ta­rza; an­te­pen­dium; an­te­pe­dium


SJP.pl


frontalizm

w pla­sty­ce: za­sa­da kom­po­zy­cyj­na po­le­ga­ją­ca na przed­sta­wia­niu po­sta­ci ludz­kiej od przo­du, w ukła­dzie sy­me­trycz­nym, sto­so­wa­na zwła­szcza w sztu­ce sta­ro­żyt­nej


SJP.pl

Fron­ta­lizm – za­sa­da kom­po­zy­cyj­na sto­so­wa­na w sztu­kach pla­stycz­nych, po­le­ga­ją­ca na przed­sta­wia­niu po­sta­ci ludz­kiej od przo­du, w ukła­dzie ści­śle sy­me­trycz­nym, dzię­ki czemu dzie­ło zy­sku­je cha­rak­ter mo­nu­men­tal­ny i hie­ra­tycz­ny. W związ­ku z tym kom­po­zy­cję fron­tal­ną na­da­wa­no prze­de wszyst­kim wy­o­bra­że­niom kul­to­wym i por­tre­tom ofi­cjal­nym, wy­sta­wio­nym na widok pu­blicz­ny.

Wikipedia


frontalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fron­tal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sa­da numer trzy: Nie ata­kuj fron­tal­nie. Wiem, nie tak jest na­pi­sa­ne w po­dręcz­ni­ku tak­tycz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front m., frontalność ż.

 przym. frontalny

Wiktionary


frontalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fron­tal­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Łączy na­to­miast obie płyty cha­rak­te­ry­stycz­na dla wło­skiej sztu­ki na­grob­nej fron­tal­ność i bezwz­ględ­ny spo­kój w kon­cep­cji po­sta­ci.”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front m., frontowiec m.

 przym. frontalny

 przysł. frontalnie

Wiktionary


frontalny

1. znaj­du­ją­cy się na prze­dzie, usta­wio­ny przo­dem;
2. skie­ro­wa­ny ku przo­do­wi kogoś lub cze­goś;
3. atak fron­tal­ny - zma­so­wa­ny atak na czoło fron­tu prze­ciw­ni­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czo­ło­wy, przed­ni

 (1.2) zwró­co­ny w przód

 (1.3) roz­sta­wio­ny wzdłuż fron­tu

 (1.4) wojsk. idący wprost na po­zy­cje prze­ciw­ni­ka, nie­os­krzyd­la­ją­cy, nie­o­mi­ja­ją­cy

 (1.5) zool. od­no­szą­cy się do czoła zwie­rzę­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Z tego wzglę­du ce­lo­wo wy­brał bar­dziej ukrad­ko­we po­dej­ście, czyli abor­daż ka­no­nier­ki, za­miast fron­tal­ne­go ataku za ste­ra­mi „Wście­kłe­go Psa”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frontalność ż.

 przysł. frontalnie

Wiktionary


frontczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Front­czak – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny i związ­ko­wy
  • Jan Front­czak – pol­ski siat­karz i le­karz

Wikipedia


frontem

1. przed­nia część; przód;
2. wy­cho­dzą­ca na ulicę, re­pre­zen­ta­cyj­na część bu­dyn­ku;
3. miej­sce dzia­łań wo­jen­nych wal­czą­cych armii;
4. zwią­zek kilku armii ob­ję­ty wspól­nym do­wództ­wem;
5. wspól­na dzia­łal­ność w celu osią­gnię­cia wyz­na­czo­ne­go celu


SJP.pl


frontend

w in­for­ma­ty­ce: część apli­ka­cji od­po­wie­dzial­na za in­te­rak­cję z użyt­kow­ni­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. część sy­ste­mu in­for­ma­tycz­ne­go sta­no­wią­ca in­ter­fejs użyt­kow­ni­ka, pre­zen­tu­ją­ca dane oraz re­a­li­zu­ją­ca ko­mu­ni­ka­cję z bac­ken­dem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frontendowiec mos.

 przym. frontendowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. front-end, front end

Wiktionary


frontendowiec

pro­gra­mi­sta zaj­mu­ją­cy się fron­ten­dem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. in­form. pro­gra­mi­sta zaj­mu­ją­cy się fron­ten­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szym ze­spo­le pra­cu­je 4 bac­ken­dow­ców i 2 fron­ten­dow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frontend mrz.

 przym. frontendowy

Wiktionary


frontendowy

→ fron­tend


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) środ. in­form. zwią­za­ny z fron­ten­dem, do­ty­czą­cy fron­ten­du

Wiktionary

Patrz:

frontend

Przykłady

 (1.1) Pro­gra­mist­ka cały dzień szu­ka­ła błędu w kom­po­nen­cie fron­ten­do­wym.

 (1.1) Po ukoń­cze­niu trzy­mie­sięcz­ne­go kursu, udało mi się zdo­być pracę jako pro­gra­mi­sta fron­ten­do­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frontend mrz., frontendowiec mos.

Wiktionary


frontera

model sa­mo­cho­du marki Opel


SJP.pl

Fron­te­ra – mia­sto w Mek­sy­ku, w sta­nie Ta­ba­sco, sie­dzi­ba władz gminy Cent­la. Mia­sto po­ło­żo­ne jest w od­le­gło­ści około 10 km od wy­brze­ża Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej w po­bli­żu lej­ko­wa­te­go uj­ścia rzeki Usu­ma­cin­ta. W 2010 roku lud­ność mia­sta li­czy­ła 22 795 osób na­to­miast gminy 102 110 miesz­kań­ców.

Wikipedia


frontman

[czy­taj: front­men] front­men;
1. naj­waż­niej­szy muzyk w ze­spo­le, utrzy­mu­ją­cy kon­takt z pu­blicz­no­ścią w cza­sie kon­cer­tu;
2. osoba naj­bar­dziej ak­tyw­na w ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, ze­spo­le, gru­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. muz. głów­ny muzyk ze­spo­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas kon­cer­tu front­man zo­stał zasz­ty­le­to­wa­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. frontmanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lider; war. frontmen

Wiktionary


frontmanka

→ front­man [czy­taj: front­men­ka]; front­men­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. muz. li­der­ka ze­spo­łu mu­zycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­ka­list­ka zo­sta­ła front­man­ką for­ma­cji po roku 2000.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. frontman mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liderka; war. frontmenka

Wiktionary


frontmen

front­man;
1. naj­waż­niej­szy muzyk w ze­spo­le, utrzy­mu­ją­cy kon­takt z pu­blicz­no­ścią w cza­sie kon­cer­tu;
2. osoba naj­bar­dziej ak­tyw­na w ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, ze­spo­le, gru­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. muz. lider ze­spo­łu mu­zycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­spół zna­lazł no­we­go front­me­na przed na­stęp­ną trasą kon­cer­to­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. frontmenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lider; war. frontman

Wiktionary


frontmenka

→ front­men; front­man­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. muz. li­der­ka ze­spo­łu mu­zycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­ka­list­ka zo­sta­ła front­men­ką ka­pe­li po roku 2000.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. frontmen mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liderka; war. frontmanka

Wiktionary


frontogenetyczny

→ fron­to­ge­ne­za


SJP.pl

Patrz:

frontogeneza

frontolityczny

→ fron­to­li­za


SJP.pl

Patrz:

frontoliza

frontoliza

pro­ce­sy pro­wa­dzą­ce do osła­bie­nia albo cał­ko­wi­te­go za­ni­ku fron­tu at­mos­fe­rycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. pro­ces osła­bia­nia lub cał­ko­wi­te­go za­ni­ka­nia fron­tu at­mos­fe­rycz­ne­go;

Wiktionary

Fron­to­li­za – pro­ces za­ni­ka­nia lub osła­bia­nia fron­tu at­mos­fe­rycz­ne­go.

Na ma­pach sy­nop­tycz­nych front ule­ga­ją­cy fron­to­li­zie oz­na­cza się linią prze­ry­wa­ną, zaz­na­cza­jąc sym­bo­le ro­dza­ju fron­tu na co dru­gim od­cin­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W miarę prze­mie­szcza­nia się fron­tu na wschód kon­ty­nen­tu ob­ser­wu­je się pro­ces jego stop­nio­wej fron­to­li­zy, co skut­ku­je słab­nię­ciem i za­ni­ka­niem zwią­za­nych z nim opa­dów de­szczu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frontolityczny

Wiktionary


fronton

1. fron­to­wa ścia­na bu­dyn­ku, fa­sa­da
2. trój­kąt­ne zwień­cze­nie fa­sa­dy lub ry­za­li­tu bu­dow­li an­tycz­nej lub kla­sy­cy­stycz­nej; przy­czó­łek, na­czó­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. przed­nia ścia­na bu­dyn­ku

 (1.2) ar­chit. trój­kąt­ne zwień­cze­nie fa­sa­dy lub ry­za­li­tu bu­dyn­ku;

Wiktionary

Fron­ton, przy­czó­łek – niski szczyt nad por­ty­kiem, o róż­nym kształ­cie, ogra­ni­czo­ny kra­wę­dzia­mi bocz­ny­mi dachu dwu­spa­do­we­go. Sto­so­wa­ny w świą­ty­niach grec­kich od ok. 650 r. p.n.e. Wew­nętrz­ne pole fron­to­nu, gład­kie lub wy­peł­nio­ne de­ko­ra­cją rzeź­biar­ską, nosi nazwę tym­pa­no­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­li­śmy na rynku, po­dzi­wia­jąc fron­ton za­byt­ko­we­go ra­tu­sza.

 (1.2) W ar­chi­tek­tu­rze no­wo­żyt­nej spot­kać można rów­nież fron­to­ny sta­no­wią­ce seg­ment kręgu, pó­ło­wal­ne, prze­ry­wa­ne lub gie­ro­wa­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɔ̃ntɔ̃n, AS: frõntõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. frontonik mrz.

 przym. frontonowy, frontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fasada, front

 (1.2) przyczółek

Wiktionary


frontonik

zdrob­nie­nie od: fron­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fron­ton

 (1.2) ar­chit. mały fron­ton

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nad wej­ściem od stro­ny ogro­dów ar­chi­tekt umie­ścił nie­wiel­ki fron­to­nik ze scen­ką idyl­licz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fronton mrz.

 przym. frontonowy

Wiktionary


frontonowy

zwią­za­ny z fron­to­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fron­to­nem, do­ty­czą­cy fron­to­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mie­rza­my je­szcze wy­mie­nić okna fron­to­no­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fronton mrz., frontonik mrz.

Wiktionary


frontowiec

żoł­nierz wal­czą­cy na fron­cie; żoł­nierz od­dzia­łów fron­to­wych


SJP.pl


frontowy

zwią­za­ny z fron­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który znaj­du­je się z przo­du

 (1.2) wojsk. zwią­za­ny z fron­tem wo­jen­nym, do­ty­czą­cy fron­tu wo­jen­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔ̃nˈtɔvɨ, AS: frõntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. front m., frontowiec m., fronton m.

 przym. przyfrontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedni

 (1.2) liniowy

Wiktionary


frontyspis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ilu­stra­cja umie­szcza­na na kar­cie przed­ty­tu­ło­wej książ­ki, zaz­wy­czaj bę­dą­ca ry­ci­ną przed­sta­wia­ją­cą au­to­ra

 (1.2) osob­na stro­na, na któ­rej po­łą­czo­no ry­su­nek i wkom­po­no­wa­ny w niego tytuł pu­bli­ka­cji

 (1.3) daw. ozdob­ny mie­dzio­ryt

Wiktionary

Fron­ty­spis (z fron­ti­spi­ce) – stro­na po­prze­dza­ją­ca kartę ty­tu­ło­wą książ­ki, za­wie­ra­ją­ca zwy­kle ilu­stra­cję, por­tret au­to­ra lub tytuł ogól­ny wy­da­nia.

Fron­ty­spis prze­o­bra­żał się pod wpły­wem zmian sty­lo­wych. Wczes­ną jego formą była ramka ara­be­sko­wa na­śla­du­ją­ca obra­mo­wa­nie okna lub por­ta­lu. Roz­wój fron­ty­spi­su przy­pa­da na XVII i XVIII wiek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Być może in­spi­ra­cją dla Panka stał się ry­su­nek głowy Dan­te­go au­tor­stwa Ta­de­u­sza Ku­li­sie­wi­cza, wy­dru­ko­wa­ny na fron­ty­spi­sie ju­bi­le­u­szo­we­go wy­da­nia Bo­skiej ko­me­dii. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔ̃nˈtɨspʲis, AS: frõntyspʹis

Wiktionary

Synonimy:

frontispis

Wiktionary


frosinone

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie La­cjum;

Wiktionary

Fro­si­no­ne – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Fro­si­no­ne.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę za­miesz­ki­wa­ło 43 325 osób, 924,75 os./km².

W mie­ści swoją sie­dzi­bę ma klub pił­kar­ski Fro­si­no­ne Cal­cio, który wy­stę­po­wał w se­zo­nie 2023/2024 oraz wy­stę­pu­je w Serie A w se­zo­nie 2026/2027.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­by­wszy rzekę z sa­pe­ra­mi w gu­mo­wym pon­to­nie, zna­la­złem Fro­si­no­ne cie­płe je­szcze od Niem­ców, ale ich ani śladu.

 (1.1) Na­czel­nik zez­wo­lił też Dą­brow­skie­mu na wrę­cze­nie wy­róż­nia­ją­cym się żoł­nie­rzom obrą­czek in­su­rek­cyj­nych z na­pi­sem „Oj­czyz­na Obroń­cy Swemu” (…). Jedną z nich otrzy­mał mjr Józef Na­dol­ski za wdar­cie się pod­czas sztur­mu jako pier­wszy do wło­skie­go mia­sta Fro­si­no­ne; drugą uho­no­ro­wa­ny zo­stał gen. Karol Knia­zie­wicz za odz­na­cze­nie się w bit­wie pod Ci­vi­ta Ca­stel­la­na.

Wiktionary


frost

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frost – per­ku­si­sta grupy Sa­ty­ri­con
  • Frost – album nor­we­skiej grupy vi­king­me­ta­lo­wej Ens­la­ved
  • Frost – pro­gram kom­pu­te­ro­wy
  • David Frost – an­giel­ski dzien­ni­karz
  • Fre­de­rick Frost (pse­u­do­nim) – Fre­de­rick Schil­ler Faust (1892–1944) – pi­sarz i dzien­ni­karz ame­ry­kań­ski
  • Ro­bert Frost – ame­ry­kań­ski poeta
  • Frost – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Fa­ri­ba­ult
  • Frost – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Na­var­ro
  • Frost (ang. Frost Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Clare

Wikipedia


frota

mięk­ka, ba­weł­nia­na lub ba­weł­no­po­dob­na tka­ni­na pę­tel­ko­wa; frote, frot­te, frotté


SJP.pl


frotaż

tech­ni­ka od­ci­ska­nia fak­tu­ry przed­mio­tów na pa­pie­rze przez mocne po­cie­ra­nie ołów­kiem; frot­ta­ge


SJP.pl


frote

[czy­taj: froTE lub FROte]
1. mięk­ka, ba­weł­nia­na lub ba­weł­no­po­dob­na tka­ni­na pę­tel­ko­wa; frota, frot­te, frotté;
2. wy­ko­na­ny z tka­ni­ny frote; fro­to­wy


SJP.pl


froter

czy­ści­ciel po­sa­dzek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo fro­te­ro­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. froterowanie n., wyfroterowanie n., froterka ż., froteryzm m., froterysta m.

 czas. froterować ndk., wyfroterować dk.

 przym. froterski

Wiktionary


froterka

1. przy­rząd elek­trycz­ny do fro­te­ro­wa­nia, po­le­ro­wa­nia po­dłóg;
2. daw­niej: czyn­ność fro­te­ro­wa­nia, za­ję­cie fro­te­ra


SJP.pl

Fro­ter­ka elek­trycz­na – urzą­dze­nie elek­trycz­ne, słu­żą­ce do po­le­ro­wa­nia wy­pa­sto­wa­nych po­dłóg wy­ko­na­nych z PCW (PVC), pa­ne­li po­dło­go­wych, par­kie­tu, drew­na, ka­mie­nia i tym po­dob­nych.

Za­sad­ni­czym ele­men­tem tego na­rzę­dzia są ru­cho­me, na­pę­dza­ne sil­ni­kiem ko­mu­ta­to­ro­wym szczot­ki. Pier­wsze fro­ter­ki były dość du­ży­mi urzą­dze­nia­mi z dwoma lub trze­ma szczot­ka­mi na­pę­dza­ny­mi za po­mo­cą paska.

Wikipedia


froterowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fro­te­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. froterować

 rzecz. froter mos.

Wiktionary


froterować

czy­ścić po­sadz­kę, po­dło­gę; po­le­ro­wać za­pa­sto­wa­ną po­dło­gę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­le­ro­wać za­pa­sto­wa­ną po­dło­gę fro­ter­ką lub mięk­ką tka­ni­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ocze­ki­wa­niu na hy­dra­u­li­ka fro­te­ro­wa­łem dziś tro­chę po­dło­gę w kuch­ni, żeby nie było wsty­du, jak przyj­dzie i zo­ba­czy, jak tu u nas nie­pos­przą­ta­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɔtɛˈrɔvat͡ɕ, AS: froterovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. froter, froterka, froterowanie

 przym. froterski

 czas. wyfroterować

Wiktionary


froterski

→ fro­ter


SJP.pl

Patrz:

froter

frotka

1. opa­ska, wy­ko­na­na naj­czę­ściej z ba­weł­ny, no­szo­na przez spor­tow­ców na ręce, słu­żą­ca do wy­cie­ra­nia potu;
2. gumka z frotté, słu­żą­ca do wią­za­nia wło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fryzj. gumka do wło­sów ob­cią­gnię­ta ma­te­ria­łem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania ku­pi­ła ko­lo­ro­we frot­ki dla swo­ich có­re­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɔtka, AS: frotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frotté

 przym. frotté, frotowy

Wiktionary


frotowy

wy­ko­na­ny z frotté - mięk­kiej, ba­weł­nia­nej lub ba­weł­no­po­dob­nej tka­ni­ny pę­tel­ko­wej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z tka­ni­ny frotté

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za cie­płe fro­to­we skar­pet­ki trze­ba było za­pła­cić 6-9 zło­tych, a za weł­nia­ną czap­kę 5 zło­tych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɔˈtɔvɨ, AS: frotovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frotté

 rzecz. frotté, frotka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frotté

Wiktionary


frottage

[czy­taj: froTAŻ] tech­ni­ka od­ci­ska­nia fak­tu­ry przed­mio­tów na pa­pie­rze przez mocne po­cie­ra­nie ołów­kiem; fro­taż


SJP.pl

Frot­ta­ge, fro­taż (fr. „tar­cie”) – tech­ni­ka od­ci­ska­nia fak­tu­ry do­wol­nych przed­mio­tów (np. drew­na, tka­ni­ny, liści, ka­mie­ni) na po­wierzch­ni pa­pie­ru przez przy­ło­że­nie pa­pie­ru do danej rze­czy i mocne po­cie­ra­nie go ołów­kiem (lub innym po­dob­nym na­rzę­dziem).

Wikipedia


frotte

[czy­taj: froTE lub FROte]
1. mięk­ka, ba­weł­nia­na lub ba­weł­no­po­dob­na tka­ni­na pę­tel­ko­wa; frota, frote, frotté;
2. wy­ko­na­ny z tka­ni­ny frot­te; fro­to­wy


SJP.pl


frottola

we­so­ła wie­lo­gło­sko­wa pio­sen­ka zwrot­ko­wa z re­fre­nem, cza­sem z to­wa­rzy­sze­niem in­stru­men­tów, po­pu­lar­na we Wło­szech w XV i XVI wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wło­ska pio­sen­ka o te­ma­ty­ce mi­łos­nej lub sa­ty­rycz­nej po­pu­lar­na XV-XVI wieku;

Wiktionary

Frot­to­la – pieśń strof­ko­wa o tre­ści mi­łos­nej lub sa­ty­rycz­nej, po­pu­lar­na we Wło­szech w XV i XVI wieku.

Naj­czę­ściej była 3- lub 4-gło­so­wa, z linią me­lo­dycz­ną umie­szczo­ną w naj­wyż­szym gło­sie. Śpie­wa­no ją z to­wa­rzy­sze­niem 2 lub 3 in­stru­men­tów, sta­no­wią­cych jej har­mo­nicz­ne do­peł­nie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miej­scem pow­sta­nia wła­ści­wej frot­to­li była Man­tua (ok. 1400).

Wiktionary


frotté

[czy­taj: froTE lub FROte]
1. mięk­ka, ba­weł­nia­na lub ba­weł­no­po­dob­na tka­ni­na pę­tel­ko­wa; frota, frote, frotté;
2. wy­ko­na­ny z tka­ni­ny frot­te; fro­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. ba­weł­nia­na lub ba­weł­nia­no­po­dob­na tka­ni­na o struk­tu­rze pę­tel­ko­wej

przy­miot­nik

 (2.1) włók. wy­ko­na­ny z tka­ni­ny frotté (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frotka ż.

 przym. frotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) frotowy

Wiktionary


frou-frou

[czy­taj: fru-fru] taki, który wy­da­je lekki, de­li­kat­ny dźwięk zbli­żo­ny do sze­le­stu liści, su­kien, jed­wab­nych halek itd. lub jest wy­ko­na­ny z po­wiew­nych tka­nin; fro­u­frou, fru-fru


SJP.pl

Frou-Frou (także Fro­u­frou) – fran­cu­ska ko­me­dia w pię­ciu ak­tach au­tor­stwa Hen­rie­go Me­il­ha­ca i Lu­do­vi­ca Halévy’ego z 1869.

Wikipedia


froufrou

[czy­taj: fru-fru] taki, który wy­da­je lekki, de­li­kat­ny dźwięk zbli­żo­ny do sze­le­stu liści, su­kien, jed­wab­nych halek itd. lub jest wy­ko­na­ny z po­wiew­nych tka­nin; frou-frou, fru-fru


SJP.pl


froński

naz­wi­sko


SJP.pl


frr

wyraz oz­na­cza­ją­cy fur­ko­ta­nie, ło­po­ta­nie, zwła­szcza skrzy­deł pta­ków po­dry­wa­ją­cych się do lotu; frrr


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) na­śla­do­wa­nie od­gło­su wy­da­wa­ne­go przez skrzy­dła ptaka, który po­dry­wa się do lotu

 (1.2) imi­ta­cja dźwię­ku ło­po­czą­cej na wie­trze cho­rąg­wi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fruwać

Wiktionary


frrr

wyraz oz­na­cza­ją­cy fur­ko­ta­nie, ło­po­ta­nie, zwła­szcza skrzy­deł pta­ków po­dry­wa­ją­cych się do lotu; frr


SJP.pl


fru

1. wyraz oz­na­cza­ją­cy lot, ma­cha­nie skrzy­dła­mi itp.
2. po­tocz­nie o lek­kim, po­wiew­nym stro­ju lub jego czę­ści;
3. wy­krzy­knik na­zy­wa­ją­cy czyn­ność wy­ko­ny­wa­ną nagle, szyb­ko, z im­pe­tem; sru


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) … oz­na­cza­ją­cy czyn­ność wy­ko­ny­wa­ną ener­gicz­nie, spraw­nie, szyb­ko, w do­my­śle do­ty­czą­cą ruchu w kie­run­ku na zew­nątrz w sto­sun­ku do miej­sca wy­ni­ka­ją­ce­go z kon­tek­stu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał je­chać na lot­ni­sko na Ła­wi­cę i fru do USA.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fruwanie n., frunięcie n.

 czas. fruwać, frunąć

Wiktionary


fru-fru

taki, który wy­da­je lekki, de­li­kat­ny dźwięk zbli­żo­ny do sze­le­stu liści, su­kien, jed­wab­nych halek itd. lub jest wy­ko­na­ny z po­wiew­nych tka­nin; fro­u­frou, frou-frou


SJP.pl


fructidor

[czy­taj: fruktiDOR] dwu­na­sty mie­siąc fran­cu­skie­go ka­len­da­rza re­pu­bli­kań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa dwu­na­ste­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;

Wiktionary

Fruc­ti­dor (z łac. "fruc­tus" = 'owoce' + z gr. "doron" = 'dar') – dwu­na­sty mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym, trze­ci i ostat­ni mie­siąc lata – tym samym ostat­ni mie­siąc roku. Trwał od 18 sierp­nia do 16 wrze­śnia.

W 1797 roku we fruc­ti­do­rze miał miej­sce za­mach stanu 18 fruct­dio­ra.

Wikipedia


fructus

z ła­ci­ny: owoc; okre­śle­nie spo­ty­ka­ne głów­nie na re­cep­tach


SJP.pl


fruczak

ga­tu­nek mo­ty­la, ćmy dzien­nej; za­wi­sak, fru­czak go­łą­bek


SJP.pl


frug

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) roc­kan­drol­lo­wy ta­niec to­wa­rzy­ski, w któ­rym różne czę­ści ciała po­ru­sza­ją się ryt­micz­nie z wy­jąt­kiem stóp spo­czy­wa­ją­cych nie­ru­cho­mo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fruk, AS: fruk

Wiktionary


frugo

marka na­po­jów owo­co­wych


SJP.pl

Frugo – marka na­po­jów owo­co­wych, stwo­rzo­na przez firmę Alima Ger­ber, obec­nie na­le­żą­ca do FoodCare.

Wikipedia


frukacz

naz­wi­sko


SJP.pl


frukcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od frukt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frukt m.

Wiktionary


frukt

daw­niej:
1. owoc;
2. prze­no­śnie: owoc pracy, zysk, ko­rzyść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. owoc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frukt, AS: frukt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frukcik mrz.

Wiktionary


frukta

prze­sta­rza­le: owoce (prze­de wszyst­kim płody drzew, krze­wów, np. jabł­ka); fruk­ty


SJP.pl


fruktan

zwią­zek po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, wy­stę­pu­ją­cy w kłą­czach, bul­wach, dol­nych czę­ściach ro­ślin i rzad­ko w li­ściach


SJP.pl


fruktarianin

osoba odży­wia­ją­ca się wy­łącz­nie owo­ca­mi, któ­rych zbiór nie pro­wa­dzi do obu­mar­cia ro­śli­ny; fru­i­ta­ria­nin, fru­ta­ria­nin


SJP.pl


fruktarianizm

odży­wia­nie się wy­łącz­nie owo­ca­mi, któ­rych zbiór nie pro­wa­dzi do obu­mar­cia ro­śli­ny; fru­i­ta­ria­nizm, fru­ta­ria­nizm


SJP.pl


fruktooligosacharyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny skła­da­ją­cy się z kilku czą­ste­czek fruk­to­zy po­łą­czo­nych z sa­cha­ro­zą

Wiktionary


fruktowit

ga­zo­wa­ny napój orzeź­wia­ją­cy, pro­du­ko­wa­ny z na­tu­ral­nych soków owo­co­wych


SJP.pl


fruktowy

daw­niej: owo­co­wy


SJP.pl

Fruk­to­wy ( Фруктовы; Фруктовый) – osied­le na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ko­bryń­skim, w siel­so­wie­cie Bat­cze. Od wscho­du gra­ni­czy z Ko­bry­niem.

Osied­le pow­sta­ło po II woj­nie świa­to­wej. Wcze­śniej te te­re­ny na­le­ża­ły do fol­war­ku Pa­try­ki.

Wikipedia


fruktoza

zwią­zek or­ga­nicz­ny, mo­no­sa­cha­ryd, wy­stę­pu­ją­cy w owo­cach i mio­dzie; cu­kier owo­co­wy, le­wu­lo­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ketoz, na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cy w sta­nie wol­nym w owo­cach, mio­dzie, nek­ta­rze kwia­tów;

Wiktionary

Fruk­to­za, cu­kier owo­co­wy (z fruc­tus, owoc) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ketoz. W sta­nie wol­nym wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie w owo­cach, mio­dzie, nek­ta­rze kwia­tów i sper­mie ssa­ków. Resz­ty fruk­to­zy wcho­dzą w skład sze­re­gu di-, oligo- i po­li­sa­cha­ry­dów, np. sa­cha­ro­zy (glu­ko­za + fruk­to­za), ra­fi­no­zy (glu­ko­za + fruk­to­za + ga­lak­to­za) lub inu­li­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fruktozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cukier owocowy

Wiktionary


fruktozamina

pro­dukt gli­ka­cji bia­łek oso­cza


SJP.pl

Nazwą fruk­to­za­mi­na, lub także "izo­glu­ko­za­mi­na" okre­śla się biał­ka oso­cza krwi, głów­nie al­bu­mi­ny, które ule­gły pro­ce­so­wi gli­ka­cji bia­łek. Po­nie­waż stę­że­nie fruk­to­za­mi­ny ko­re­lu­je ze stop­niem wy­rów­na­nia gli­ke­mii w prze­bie­gu cu­krzy­cy jest ono wy­ko­rzy­sty­wa­ne w mo­ni­to­ro­wa­nia efek­tów le­cze­nia tego scho­rze­nia.

Wikipedia


fruktozowy

→ fruk­to­za


SJP.pl

Patrz:

fruktoza

frukty

daw­niej: owoce (prze­de wszyst­kim płody drzew, krze­wów, np. jabł­ka); fruk­ta


SJP.pl


fruktyfikować

przy­no­sić owoce, lub w prze­no­śni: przy­no­sić zysk


SJP.pl


frullando

przy­słó­wek

 (1.1) muz. trze­po­cząc ję­zy­kiem na in­stru­men­tach dę­tych w celu uzy­ska­nia drżą­ce­go brzmie­nia przy­po­mi­na­ją­ce­go ćwier­ka­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frullato, frull.

Wiktionary


frullato

efekt uzy­ski­wa­ny w grze na fle­cie przez wi­bra­cję ję­zy­ka, taką jak przy wy­ma­wia­niu gło­sek frrr


SJP.pl

Frul­la­to ("wł. trząść"), także Flat­te­rzun­ge ("niem. trze­po­czą­cy język") - tech­ni­ka gry moż­li­wa na niek­tó­rych in­stru­men­tach dę­tych, da­ją­ca efekt po­dob­ny do tre­mo­lo, ale wy­ko­ny­wa­na na nie­prze­ry­wa­nym dźwię­ku i bez zmia­ny jego wy­so­ko­ści.

Sto­so­wa­na jest naj­czę­ściej od po­cząt­ku za­dę­cia. Po­le­ga na wpra­wia­niu ję­zy­ka mu­zy­ka w szyb­kie drga­nia przy wy­ma­wia­niu gło­sek trrr... Może być wy­ko­ny­wa­na na kilku ko­lej­nych dźwię­kach.

Wikipedia


frumencjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Fru­men­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Zo­sta­ło ut­wo­rzo­ne od rze­czow­ni­ka "fru­men­tum" (zboże, żyto, psze­ni­ca). Imię Fru­men­cjusz oz­na­cza zatem „ho­dow­ca zboża” lub „do­staw­ca zboża”.

Imię to nosił Fru­men­cjusz z Aksum, świę­ty chrze­ści­jań­ski, apo­stoł Etio­pii.

Wikipedia


frunze

so­wiec­ka nazwa Bisz­ke­ku, sto­li­cy Kir­gi­sta­nu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­cha­ił Frun­ze (1885-1925) – ro­syj­ski do­wód­ca woj­sko­wy i dzia­łacz bol­sze­wic­ki
  • „Frun­ze” – ra­dziec­ki pan­cer­nik z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go (ex. „Poł­ta­wa”)
  • – ra­dziec­ki ni­szczy­ciel z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go i II wojny świa­to­wej (ex. „By­stryj”)
  • „Frun­ze” – ra­dziec­ki krą­żow­nik lekki z okre­su po­wo­jen­ne­go pro­jek­tu 68
  • „Ad­mi­rał Ła­za­riew” (ex. „Frun­ze”) – ro­syj­ski krą­żow­nik ato­mo­wy
  • Frun­ze – mia­sto w Ta­dży­ki­sta­nie
  • Frun­ze – wieś w Basz­ki­riii
  • Frun­ze – wieś w Basz­ki­riii
  • Frun­ze – wieś w Basz­ki­riii
  • Frun­ze – wieś w Rosji
  • Frun­ze – wieś w Rosji
  • Frun­ze – wieś w Rosji

Wikipedia


frunzenka

miesz­kan­ka Frun­ze


SJP.pl


frunzeńczyk

miesz­ka­niec Frun­ze


SJP.pl


frunzeński

przy­miot­nik od: Frun­ze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Frun­ze, do­ty­czą­cy Frun­ze (współcz. Bisz­kek)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frunze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. biszkekański, biszkecki

Wiktionary


frunąć

o isto­tach, np. pta­kach: po­ru­szać się w po­wie­trzu przy uży­ciu skrzy­deł; fru­wać, latać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fru­wać)

 (1.1) prze­mie­ścić się w po­wie­trzu za po­mo­cą skrzy­deł

 (1.2) unieść się w po­wie­trze

 (1.3) pot. prze­mie­ścić się ży­wio­ło­wo

 (1.4) pot. zo­stać gwał­tow­nie wy­rzu­co­nym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­fru­nąć)

 (2.1) prze­mie­szczać się w po­wie­trzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­mio­łusz­ka fru­nę­ła na wyż­szą gałąź.

 (2.1) Dzię­ki tym prą­dom po­wie­trza ptak może fru­nąć bez ustan­ku wiele go­dzin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frunięcie n.

 czas. fruwać, pofrunąć dk., wyfrunąć dk.

 wykrz. fru

Wiktionary


frustracja

stan roz­draż­nie­nia i roz­go­ry­cze­nia wy­stę­pu­ją­cy u kogoś na sku­tek nie­moż­no­ści za­spo­ko­je­nia ja­kiejś po­trze­by lub osią­gnię­cia celu, czę­sto po­łą­czo­ny z po­czu­ciem bez­sil­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. stan nie­przy­jem­ne­go na­pię­cia emo­cjo­nal­ne­go wy­ni­kły z nie­moż­no­ści za­spo­ko­je­nia ja­kiejś po­trze­by albo osią­gnię­cia da­ne­go celu;

Wiktionary

Fru­stra­cja ( fru­stra­tio - zawód, uda­rem­nie­nie) – ze­spół przy­krych emo­cji zwią­za­nych z nie­moż­li­wo­ścią re­a­li­za­cji po­trze­by lub osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go celu. Cza­sem fru­stra­cję de­fi­niu­je się jako każdą sy­tu­a­cję, która wy­wo­łu­je nie­przy­jem­ne re­ak­cje: ból, gniew, złość, nudę, iry­ta­cję, lęk i inne formy dy­skom­for­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ną kon­cep­cją agre­sji (…), jest uję­cie agre­sji jako re­ak­cji na fru­stra­cję.

 (1.1) W rze­czy­wi­sto­ści fru­stra­cja i głę­bo­kie za­do­wo­le­nie są ze sobą ści­śle zwią­za­ne; trud­no sobie wy­o­bra­zić in­ten­syw­ną przy­jem­ność bez ja­kiejś po­prze­dza­ją­cej jej fru­stra­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustrat m., frustratka ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

 czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

 przym. frustracyjny

Wiktionary


frustracje

stan roz­draż­nie­nia i roz­go­ry­cze­nia wy­stę­pu­ją­cy u kogoś na sku­tek nie­moż­no­ści za­spo­ko­je­nia ja­kiejś po­trze­by lub osią­gnię­cia celu, czę­sto po­łą­czo­ny z po­czu­ciem bez­sil­no­ści


SJP.pl


frustracyjny

przy­miot­nik od: fru­stra­cja; bę­dą­cy wy­ni­kiem, ob­ja­wem fru­stra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fru­stra­cją, do­ty­czą­cy fru­stra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustracja ż., frustrat m., frustratka ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

 czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

Wiktionary


frustrat

czło­wiek bę­dą­cy w sta­nie fru­stra­cji lub łatwo po­pa­da­ją­cy w ten stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który prze­ja­wia fru­stra­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wierz­cie fru­stra­tom czy de­wian­tom psy­chicz­nym, któ­rzy swoje pro­ble­my psy­chicz­ne odre­a­go­wu­ją na na­ro­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustracja ż., sfrustrowanie n., frustrowanie n.

:: fż. frustratka ż.

 czas. frustrować ndk., sfrustrować dk.

 przym. sfrustrowany, frustracyjny

Wiktionary


frustratka

ko­bie­ta prze­ży­wa­ją­ca stan fru­stra­cji, lub łatwo po­pa­da­ją­ca w ten stan


SJP.pl


frustrować

fru­stro­wać się lub kogoś; od­czu­wać po­raż­kę w dą­że­niu do celu; za­wo­dzić się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­wo­ły­wać fru­stra­cję u kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta spra­wa, cho­ciaż in­te­re­su­ją­ca, tro­chę fru­stru­je.

 (1.1) Brak środ­ków fru­stru­je le­ka­rzy i opóź­nia le­cze­nie, a czas ocze­ki­wa­nia na wi­zy­tę wy­no­si już nawet do sze­ściu lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustracja ż., frustrat m., frustratka ż., frustrowanie n.

 przym. sfrustrowany, frustrujący, frustracyjny

 przysł. frustrująco

Wiktionary


frustrujący

taki, który po­wo­du­je fru­stra­cję; iry­tu­ją­cy, de­ner­wu­ją­cy


SJP.pl


frutarianin

osoba odży­wia­ją­ca się wy­łącz­nie owo­ca­mi, któ­rych zbiór nie pro­wa­dzi do obu­mar­cia ro­śli­ny; fru­i­ta­ria­nin, fruk­ta­ria­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba sto­su­ją­ca fru­ta­ria­nizm, odży­wia­ją­ca się tylko owo­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frutarianizm m.

:: fż. frutarianka ż.

 przym. frutariański

Wiktionary


frutarianizm

odży­wia­nie się wy­łącz­nie owo­ca­mi, któ­rych zbiór nie pro­wa­dzi do obu­mar­cia ro­śli­ny; fru­i­ta­ria­nizm, fruk­ta­ria­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób ży­wie­nia do­pu­szcza­ją­cy spo­ży­wa­nie wy­łącz­nie owo­ców i wa­rzyw, któ­rych zer­wa­nie nie po­wo­du­je zni­szcze­nia ro­śli­ny;

Wiktionary

Fru­ta­ria­nizm (rza­dziej dieta fru­ta­riań­ska, od fru­i­ta­ria­nism) – przy­kład mo­no­die­ty; spo­sób odży­wia­nia, bę­dą­cy skraj­nie re­stryk­cyj­ną od­mia­ną we­ga­niz­mu, w któ­rej do­pu­szcza się spo­ży­wa­nie wy­łącz­nie su­ro­wych owo­ców, orze­chów i na­sion. Fru­ta­ria­nie są także wi­ta­ria­na­mi, to zna­czy odrzu­ca­ją go­to­wa­nie i inne formy obrób­ki ter­micz­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frutarianin m., frutarianka ż.

 przym. frutariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fruktarianizm, fruitarianizm, fruktorianizm

Wiktionary


frutarianka

ko­bie­ta odży­wia­ją­ca się wy­łącz­nie owo­ca­mi, któ­rych zbiór nie pro­wa­dzi do obu­mar­cia ro­śli­ny; fru­i­ta­rian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta sto­su­ją­ca fru­ta­ria­nizm, odży­wia­ją­ca się tylko owo­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frutarianizm m.

:: fm. frutarianin m.

 przym. frutariański

Wiktionary


frutariański

→ fru­ta­ria­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fru­ta­rian i fru­ta­ria­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

frutarianizm

Powiązane:

 rzecz. frutarianizm m., frutarianin m., frutarianka ż.

Wiktionary


frutos

naz­wi­sko


SJP.pl


frutti

z wło­skie­go: płody, owoce; fruk­ty, fruk­ta


SJP.pl


fruwający

fru­nąć, le­cieć;
1. o isto­tach: prze­by­wać jakąś prze­strzeń w po­wie­trzu dzię­ki skrzy­dłom;
2. po­ru­szać się na wie­trze;
3. po­tocz­nie, prze­no­śnie:
a) o rze­czach: uno­sić się, być rzu­ca­nym;
b) od­da­lać się, wy­jeż­dżać


SJP.pl

Patrz:

fruwać

fruwać

fru­nąć, le­cieć;
1. o isto­tach: prze­by­wać jakąś prze­strzeń w po­wie­trzu dzię­ki skrzy­dłom;
2. po­ru­szać się na wie­trze;
3. po­tocz­nie, prze­no­śnie:
a) o rze­czach: uno­sić się, być rzu­ca­nym;
b) od­da­lać się, wy­jeż­dżać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. fru­nąć)

 (1.1) po­ru­szać się w po­wie­trzu za po­mo­cą skrzy­deł

 (1.2) uno­sić się pod wpły­wem pędu po­wie­trza

 (1.3) pot. prze­mie­szczać się gdzieś niby lek­kim wy­dat­kiem ener­ge­tycz­nym lub szyb­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Motyl fruwa sobie z kwiat­ka na kwia­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fruwanie n.

 czas. frunąć dk.

 wykrz. frr, fru

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latać, lecieć, reg. śl. furgać

 (1.2) powiewać, reg. śl. furgać

Wiktionary


frużelina

deser spo­rzą­dzo­ny z ca­łych lub kro­jo­nych owo­ców, za­to­pio­nych w żelu, z moż­li­wy­mi in­ny­mi do­dat­ka­mi, np. z bitą śmie­ta­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pół­pro­dukt cu­kier­ni­czy spo­rzą­dzo­ny z ca­łych lub kro­jo­nych owo­ców za­to­pio­nych w żelu;

Wiktionary

Fru­że­li­na − przet­wór owo­co­wy spo­rzą­dzo­ny z ka­wał­ków owo­ców za­to­pio­nych w żelu o kon­sy­sten­cji przy­po­mi­na­ją­cej tę­że­ją­cą ga­la­ret­kę lub ki­siel. Jest to po­pu­lar­ny do­da­tek do róż­ne­go ro­dza­ju ciast, go­frów czy lodów.

Owoce czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­ne do przy­rzą­dza­nia fru­że­li­ny to na przy­kład wi­śnie, tru­skaw­ki, ma­li­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak pod­kre­śla­ją, wy­ko­na­ne są one tylko z na­tu­ral­nych skład­ni­ków — bisz­kopt wy­pie­ka­ny jest na świe­żych jaj­kach, panie same przy­go­to­wu­ją fru­że­li­ny owo­co­we, kremy i inne do­dat­ki.

Wiktionary


fryburczyk

1. miesz­ka­niec Fry­bur­ga (mia­sta w Szwaj­ca­rii);
2. miesz­ka­niec Fry­bur­ga Bryz­go­wij­skie­go (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec kan­to­nu Fry­burg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryburg mrz., fryburczyk mos., fryburka ż.

:: fż. Fryburka ż., Fryburżanka ż.

 przym. fryburski

Wiktionary


fryburg

1. kan­ton w Szwaj­ca­rii;
2. mia­sto w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Szwaj­ca­rii nad rzeką Sa­ri­ne, sto­li­ca kan­to­nu Fry­burg (1.2);

 (1.2) geogr. adm. jeden z kan­to­nów Szwaj­ca­rii;

 (1.3) geogr. adm. re­jen­cja w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fry­burg (niem. Fre­i­burg) – re­jen­cja w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia
  • Fry­burg Bryz­go­wij­ski (niem. Fre­i­burg im Bre­is­gau) – mia­sto w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia
  • Fry­burg (niem. Fre­i­burg im Üechtland) – mia­sto
  • Fry­burg – kan­ton
  • Fre­i­burg

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­je­dzie­my do Fry­bur­ga w przysz­łym roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fryburski

 rzecz. fryburczyk mos., fryburżanka ż., Fryburczyk mos., Fryburżanka ż.

Wiktionary


fryburka

Fry­bur­żan­ka;
1. miesz­kan­ka Fry­bur­ga (mia­sta w Szwaj­ca­rii);
2. miesz­kan­ka Fry­bur­ga Bryz­go­wij­skiegp (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl


fryburski

1. zwią­za­ny z Fry­bur­giem (szwaj­car­skie mia­sto, kra­i­na i kan­ton);
2. zwią­za­ny z Fry­bur­giem Bryz­go­wij­skim (mia­sto w Niem­czech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fry­bur­giem Bryz­go­wij­skim

 (1.2) zwią­za­ny z Fry­bur­giem (mia­stem w Szwaj­ca­rii) lub kan­to­nem Fry­burg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z oma­wia­nych tu gmin w He­xen­tal, na­le­żą­cych do fry­bur­skie­go ob­wo­du urzę­do­we­go (Amts­be­zirk Fre­i­burg), Bolls­chwe­il był je­dy­nym przy­na­leż­nym do ob­wo­du w Sta­u­fen.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryburg mrz., Fryburczyk mos., Fryburżanka ż.

Wiktionary


fryburżanka

Fry­bur­ka;
1. miesz­kan­ka Fry­bur­ga (mia­sta w Szwaj­ca­rii);
2. miesz­kan­ka Fry­bur­ga Bryz­go­wij­skiegp (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka kan­to­nu Fry­burg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryburg mrz., fryburczyk mos., fryburka ż., Fryburka ż.

:: fm. Fryburczyk mos.

 przym. fryburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Fryburka ż.

Wiktionary


fryc

1. po­gard­li­wie o Niem­cu; Szwab;
2. prze­sta­rza­le: ktoś po­cząt­ku­ją­cy w danym za­wo­dzie, nie­doś­wiad­czo­ny; żół­to­dziób, no­wi­cjusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ktoś po­cząt­ku­ją­cy

 (1.2) pejor. po­gard. Nie­miec

 (1.3) środ. fryz­jer

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­tryk Fryc – pol­ski pił­karz
  • Ste­fan Fryc – pol­ski pił­karz, olim­pij­czyk
  • Fryc – zdrob­nie­nie imie­nia Fry­de­ryk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było nas do pięć­dzie­siąt człe­ka, chłop w chło­pa, wszyst­ko strzel­cy za­wo­ła­ni, tylko ja fryc jeden (…)

 (1.2) Pa­mię­tasz tego typa, co mi w Ber­li­nie pracę pro­po­no­wał? Oszu­kał mnie, fryc jeden.

 (1.3) Włosy mi uro­sły, muszę iść do fryca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨt͡s, AS: fryc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frycostwo m., frycowe n., frycówka ż.

 czas. frycować ndk.

 przym. frycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowicjusz, debiutant, fuks, nowotnik, nowak

 (1.2) helmut, szwab, szkop

Wiktionary


frycek

zdrob­nie­nie od: Fry­de­ryk (imię mę­skie)


SJP.pl


frycowe

stra­ta po­nie­sio­na z po­wo­du po­peł­nie­nia błędu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. szko­da lub koszt wy­ni­kły z błędu po­peł­nio­ne­go przez brak doś­wiad­cze­nia w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryc mos.

Wiktionary


frycz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frycz – imię mę­skie
  • Frycz – naz­wi­sko
  • Frycz – herb szla­chec­ki
  • osoby no­szą­ce naz­wi­sko Frycz:
    • Ga­brie­la Frycz – pol­ska ak­tor­ka
    • Jan Frycz – pol­ski aktor, oj­ciec Ga­brie­li i Olgi Frycz
    • Karol Frycz – pol­ski ma­larz, sce­no­graf i re­ży­ser te­a­tral­ny
    • Olga Frycz – pol­ska ak­tor­ka
    • Se­ba­stian Frycz – pol­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Fritsch, Fritz

Wikipedia


frycówka

daw­niej:
1. przy­ję­cie no­we­go ko­le­gi po fachu do swego grona, od­by­wa­ją­ce się we­dług tra­dy­cyj­ne­go ce­re­mo­nia­łu;
2. dow­cip spła­ta­ny no­wi­cju­szo­wi przez star­szych ko­le­gów


SJP.pl


fryda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Fryda – skró­co­na forma imie­nia Fry­de­ry­ka, El­fry­da, Al­fre­da, Fre­de­gun­da lub Fry­do­li­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fa­ce­ci ko­cha­li Frydę za jej po­czu­cie hu­mo­ru.

 (1.1) Pięć obra­zów Frydy za­ku­pi­ło mu­ze­um pań­stwo­we.

Wiktionary


frydecko-mistecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fryd­kiem-Mist­kiem, do­ty­czą­cy Fryd­ka-Mist­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydek-Mistek mrz.

Wiktionary


frydek

zdrob­nie­nie od: Zyg­fryd (imię mę­skie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fry­dek () – daw­niej sa­mo­dziel­ne mia­sto na Ślą­sku Cie­szyń­skim, obec­nie część mia­sta Fry­dek-Mi­stek w Cze­chach
  • Fry­dek – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Au­stin
  • Fry­dek – wieś w po­wie­cie pszczyń­skim
  • Fry­dek – gro­ma­da
  • Fry­dek – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie wą­brze­skim w mie­ście Wą­brzeź­no

Wikipedia


frydek-mistek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Re­pu­bli­ce Cze­skiej, w gra­ni­cach hi­sto­rycz­ne­go re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go;

Wiktionary

Fry­dek-Mi­stek ( Frýdek-Místek, wym., Frie­deck-Mi­stek) – mia­sto po­wia­to­we w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, nad Ostra­wi­cą (do­pływ Odry), na skra­ju Ostraw­sko-Kar­wiń­skie­go Za­głę­bia Wę­glo­we­go, głów­ny oś­ro­dek La­szczyz­ny na gra­ni­cy Ślą­ska Cie­szyń­skie­go (Frýdek) i Moraw (Místek), ok. 30 km od gra­ni­cy pol­sko-cze­skiej, u stóp Be­ski­du Mo­raw­sko-Ślą­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. frydecko-mistecki

Wiktionary


fryderycjański

od­no­szą­cy się do cza­sów Fry­de­ry­ka Wiel­kie­go w Niem­czech


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. ma­ją­cy zwią­zek z pa­no­wa­niem ce­sa­rza Fry­de­ry­ka II Wiel­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryderyk m., Fryderyka ż.

Wiktionary


fryderyczek

zdrob­nie­nie od: Fry­de­ryk (imię mę­skie)


SJP.pl


fryderyk

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|Fry­de­ry­ka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fry­de­ryk (imię) – imię mę­skie
  • Fry­de­ryk – pol­ska na­gro­da mu­zycz­na
  • Fry­de­ryk (ok. 1020-1084) – bi­skup Münsteru
  • Fry­de­ryk (1142–1189) – ksią­żę Czech 1172–1173 i 1178–1189
  • Fry­de­ryk – hra­bia Al­te­ny 1180–1198
  • Fry­de­ryk – ksią­żę Brunsz­wi­ku 1373–1400
  • Fry­de­ryk Po­boż­ny – ksią­żę Lüneburga 1434–1457
  • Fry­de­ryk – ksią­żę brunsz­wic­ko-lüneburski na Celle 1636–1648
  • Fry­de­ryk (1673-1715) – ksią­żę Sak­so­nii-Weißenfels-Dahme
  • Fry­de­ryk (1703–1732) – ksią­żę ba­deń­ski
  • Fry­de­ryk (1763-1834) – ksią­żę Sak­so­nii-Hild­burg­ha­u­sen
  • Fry­de­ryk (Frie­drich Her­mann Otto, 1776-1838) – ksią­żę Ho­hen­zol­lern-He­chin­gen

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fry­de­ryk nie może pra­co­wać ze wzglę­du na zły stan zdro­wia.

 (1.1) Po­mo­że­my Fry­de­ry­ko­wi na­zbie­rać chru­stu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈdɛrɨk, AS: fryderyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Fryc mos., Fryderyczek mos.

:: fż. Fryderyka ż.

 przym. fryderycjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Fryc, Fryderyczek

Wiktionary


fryderyka

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) hist. geogr. hi­sto­rycz­na ko­lo­nia ro­bot­ni­cza na te­re­nie ka­to­wic­kiej dziel­ni­cy Weł­no­wiec;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lm. od Fry­de­ryk

Wiktionary

Fry­de­ry­ka – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Fry­de­ryk.

Fry­de­ry­ka imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 maja i 18 lipca i 6 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uko­cha­nej Fry­de­ry­ce kom­po­zy­tor de­dy­ko­wał jedną z sym­fo­nii.

 (1.2) Miesz­kan­ką Fry­de­ry­ki była rów­nież moja te­ścio­wa, pra­cow­ni­ca huty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɨdɛˈrɨka, AS: fryderyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryc mos., Fryderyczek mos.

:: fm. Fryderyk mos.

 przym. fryderycjański

Wiktionary


fryderykostwo

Fry­de­ryk z mał­żon­ką; Fry­de­ry­ko­wie


SJP.pl


fryderykowie

Fry­de­ryk z mał­żon­ką; Fry­de­ry­ko­stwo


SJP.pl


fryderykowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fry­de­ry­ka (Fry­de­ry­ki) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


fryderyksborski

koń fry­de­ryks­bor­ski - rasa konia do­mo­we­go, po­cho­dzą­ca z Danii


SJP.pl


frydland

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Praw­dinsk (eg­zo­nim wa­rian­to­wy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frydlandzki

Wiktionary


frydlandzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fryd­lan­dem, do­ty­czą­cy Fryd­lan­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydland mrz.

Wiktionary


frydmanianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fryd­ma­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydman m.

:: fż. frydmanianka ż.

 przym. frydmański

Wiktionary


frydmanianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fryd­ma­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydman m.

:: fm. frydmanianin m.

 przym. frydmański

Wiktionary


frydmański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fryd­ma­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydman m., frydmanianin m., frydmanianka ż.

Wiktionary


frydolin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Fry­do­lin – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Nosił to imię św. Fry­do­lin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Fry­do­lin i je­stem pszcze­la­rzem z Tar­no­wa.

Wiktionary


frydrych

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Fry­drych (ur. 1978) – pol­ska ar­che­o­log, mu­ze­al­nik i me­ne­dżer kul­tu­ry
  • Bar­tło­miej Fry­drych (1800–1867) – pol­ski psy­chia­tra
  • Jo­an­na Fry­drych (ur. 1978) – pol­ska po­li­tyk
  • Ka­ta­rzy­na Fry­drych (ur. 1971) – pol­ska praw­nicz­ka, sę­dzia
  • Ma­rian Fry­drych (1897–1939) – pol­ski woj­sko­wy
  • Mi­chal Fry­drych (ur. 1990) – cze­ski pił­karz
  • Mi­chał Fry­drych (ur. 1980) – pol­ski ma­larz
  • Petr Fry­drych (ur. 1988) – cze­ski lek­ko­at­le­ta, oszczep­nik
  • Piotr Fry­drych (1806–1879) – pol­ski ar­chi­tekt i bu­dow­ni­czy
  • Ry­szard Fry­drych (1954–2014) – pol­ski woj­sko­wy
  • Wi­told Fry­drych (1916–1970) – pol­ski ma­larz
  • Wła­dy­sław Le­o­pold Fry­drych (1900–1972) – pol­ski ma­larz

Wikipedia


frydrychowice

Fry­dry­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wieprz.

Wikipedia


frydrychowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fry­dry­cho­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydrychowice nmos., frydrychowiczanin m., frydrychowiczanka ż.

Wiktionary


frydrychowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bart Fry­dry­cho­wicz – ka­na­dyj­ski gi­ta­rzy­sta, czło­nek me­ta­lo­wej grupy Quo Vadis
  • Jo­an­na Fry­dry­cho­wicz – pol­ska ar­tyst­ka pla­styk
  • Jo­hann Fry­dry­cho­wicz – w la­tach 1888–1900 ostat­ni prze­wod­ni­czą­cy rady gminy Je­ży­ce
  • Krzysz­tof Fry­dry­cho­wicz – pol­ski dzien­ni­karz kom­pu­te­ro­wy, re­dak­tor na­czel­ny ty­god­ni­ka Com­pu­ter­world
  • Mi­ko­łaj Fry­dry­cho­wicz – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, pa­cy­fi­stycz­ny i an­ty­wo­jen­ny, dzien­ni­karz prasy nie­za­leż­nej
  • Ro­mu­ald Fry­dry­cho­wicz – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, hi­sto­ryk re­gio­nal­ny
  • Ste­fan Fry­dry­cho­wicz – pol­ski psy­cho­log, wy­kła­dow­ca na Uni­wer­sy­te­cie im. Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu oraz na Aka­de­mii Igna­tia­num w Kra­ko­wie

Wikipedia


frydrychowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fry­dry­cho­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydrychowice nmos.

:: fż. frydrychowiczanka ż.

 przym. frydrychowicki

Wiktionary


frydrychowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fry­dry­cho­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frydrychowice nmos.

:: fm. frydrychowiczanin m.

 przym. frydrychowicki

Wiktionary


frydzio

zdrob­nie­nie od: Fry­de­ryk (imię mę­skie); Fre­dzio


SJP.pl


fryg

1. za­baw­ka dzie­cię­ca; bąk, cyga;
2. w prze­no­śni: ktoś ruch­li­wy


SJP.pl


fryga

1. za­baw­ka dzie­cię­ca; bąk, cyga;
2. w prze­no­śni: ktoś ruch­li­wy


SJP.pl

Fryga – za­baw­ka dzie­cię­ca, ro­dzaj bąka na sznur­ku, daw­niej na­zy­wa­na cygą. Od tra­dy­cyj­ne­go bąka różni się spo­so­bem wpra­wia­nia w ruch obro­to­wy. Fryga ma rącz­kę do trzy­ma­nia do któ­rej przy­mo­co­wa­ny jest ele­ment wi­ru­ją­cy (bąk). Jest wpra­wia­na w ruch obro­to­wy za po­mo­cą sznur­ka na­wi­nię­te­go na wy­sta­ją­cy ele­ment w kształ­cie cien­kie­go i wy­dłu­żo­ne­go walca.

Wikipedia


frygana

for­ma­cja twar­do­list­nych, kol­cza­stych za­ro­śli krze­wów i ro­ślin ziel­nych, zrzu­ca­ją­cych li­ście w okre­sie suszy; wy­stę­pu­je w su­chych, ska­li­stych sied­li­skach wschod­niej czę­ści ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go; garig


SJP.pl

Fry­ga­na – for­ma­cja ro­ślin­na ni­skich krze­wów i ro­ślin ziel­nych wy­stę­pu­ją­ca na su­chych i ska­li­stych sied­li­skach we wschod­niej czę­ści ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go. Na fiz­jo­no­mię for­ma­cji klu­czo­wy wpływ mają rzad­ko ros­ną­ce, po­du­cho­wa­te krze­win­ki zwy­kle o wy­so­ko­ści do 0,3 m (wy­so­kość ro­ślin­no­ści nie prze­kra­cza 0,6 m).

Wikipedia


frygać

1. po­tocz­nie:
a) szyb­ko cho­dzić, bie­gać;
b) rzu­cać czymś;
c) krzą­tać się zwin­nie;
2. re­gio­nal­nie: jeść szyb­ko, z ape­ty­tem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. fry­gnąć)

 (1.1) przest. ci­skać, rzu­cać

 (1.2) przest. bie­gać

 (1.3) reg-pl|Ma­ło­pol­ska. jeść, za­ja­dać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jak fry­gnę­ła do lasu w po­pło­chu, tak dotąd jej nie wi­dzie­li.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciskać, rzucać, trącać

 (1.2) biegać

 (1.3) jeść, wcinać, wsuwać

Wiktionary


frygia

w sta­ro­żyt­no­ści kra­i­na w Azji Mniej­szej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na w za­chod­niej czę­ści Azji Mniej­szej ze sto­li­cą w Gor­dio­nie, nie­za­leż­ne kró­le­stwo a póź­niej pro­win­cja rzym­ska;

Wiktionary

Fry­gia (gr. Φρυγία Phrygía, łac. "Phry­gia") – sta­ro­żyt­na kra­i­na w za­chod­niej czę­ści Azji Mniej­szej, po­ło­żo­na mię­dzy Bi­ty­nią, Myzją, Lidią, Karią, Licją, Pi­zy­dią, Li­ka­o­nią i Ga­la­cją.

Znana z bar­dzo roz­wi­nię­te­go rol­nict­wa i chowu bydła, a także z cen­nych su­row­ców ko­pal­nych (ko­pal­nie złota oraz ka­mie­nio­ło­my mar­mu­ru).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Swym za­się­giem Myzja obej­mo­wa­ła kra­i­ny Fry­gię i Tro­a­dę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryg mos., Frygijczyk mos., Frygijka ż., frygijka ż., frygijski mrz.

 przym. frygijski

Wiktionary


frygidian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Fry­gi­dian i je­stem garn­ca­rzem z Żor.

Wiktionary


frygidyt

mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li, te­tra­e­dryt z do­miesz­ką niklu


SJP.pl


frygijczyk

miesz­ka­niec Fry­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. miesz­ka­niec Fry­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W An­tio­chii Pi­zy­dyj­skiej osied­la­li się Fry­gij­czy­cy i przy­by­sze z Ma­gnez­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frygia ż., frygijka ż., frygijski mrz.

:: fż. Frygijka ż.

 przym. frygijski

Wiktionary


frygijka

czap­ka fry­gij­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) weł­nia­ne lub fil­co­we na­kry­cie głowy w kształ­cie stoż­ka, sym­bol na­ro­do­wy Fran­cji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzym­scy nie­wol­ni­cy w mo­men­cie wyz­wo­le­nia za­kła­da­li fry­gij­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frygijka ż., Frygia ż., Frygijczyk mos., frygijski mrz.

 przym. frygijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czapka frygijska

Wiktionary


frygijski

przy­miot­nik od: Fry­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. hist. zwią­za­ny z Fry­gią, do­ty­czą­cy Fry­gii, po­cho­dzą­cy z Fry­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język fry­gij­ski, wy­mar­ły in­do­e­u­ro­pej­ski język Fry­gów (Fry­gij­czy­ków), uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Ana­to­lii;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frygia ż., Frygijczyk mos., Frygijka ż., frygijka ż.

Wiktionary


frygnąć

po­tocz­nie:
1. rzu­cić, cis­nąć czymś;
2. po­biec, szyb­ko prze­mie­ścić się; śmi­gnąć


SJP.pl


frygoria

jed­nost­ka ilo­ści cie­pła ujem­ne­go, sto­so­wa­na w chłod­nict­wie; fri­go­ria


SJP.pl


frygoryfit

ro­śli­na wodna lub lą­do­wa, ros­ną­ca w śro­do­wi­sku o ni­skich tem­pe­ra­tu­rach (bli­skich zeru stop­ni Cel­sju­sza)


SJP.pl


fryjerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ko­kiet­ka, za­lot­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈjɛrka, AS: fryi ̯erka

Wiktionary


frykadelka

kot­le­cik z mięsa mie­lo­ne­go


SJP.pl


frykadelki

nie­wiel­kie klop­si­ki z mie­sza­ne­go mięsa


SJP.pl


frykando

po­tra­wa z cie­lę­ci­ny


SJP.pl


frykas

czę­ściej w licz­bie mno­giej - przys­ma­ki, sma­ko­ły­ki, ła­ko­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś smacz­ne­go, wyk­wint­na po­tra­wa

 (1.2) daw. kulin. fran­cu­ska po­traw­ka z po­kro­jo­nych mięs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na uro­dzi­nach Misi będę po­chła­niach jeden fry­kas za dru­gim.

 (1.1) W na­szym karm­ni­ku si­kor­ka za­wsze znaj­dzie jakiś fry­kas dla sie­bie.

 (1.1) Że też ci bab­cia naz­no­si za­wsze tych fry­ka­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frykasowanie n.

:: zdrobn. frykasek m., frykasik m.

 czas. frykasować ndk.

 przym. frykasowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysmak, smakołyk, rarytas, smaczny kąsek

Wiktionary


frykasik

zdrob­nie­nie od: fry­kas (przys­mak, sma­ko­łyk)


SJP.pl


frykasy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spe­cja­ły, wy­szu­ka­ne po­tra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Że też ci bab­cia naz­no­si za­wsze te fry­ka­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈkasɨ, AS: frykasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frykas m.

Wiktionary


frykatywność

→ fry­ka­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

frykatywny

frykatywny

spół­gło­ska fry­ka­tyw­na - spół­gło­ska szcze­li­no­wa, np. pol­skie: ch, f, ś; spi­rant


SJP.pl


frykcja

wcie­ra­nie, na­cie­ra­nie


SJP.pl


frykcyjny

przy­miot­nik od: fryk­cja


SJP.pl


fryksos

Fryk­sos (także Frik­sos, gr. Φρίξος Phríxos, łac. Phri­xus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Ata­ma­sa i Ne­fe­le, brat Helle.

Ino bę­dą­ca drugą żoną Ata­ma­sa, pra­gnę­ła po­zbyć się jego dzie­ci z pier­wsze­go mał­żeń­stwa. Pod­stęp­nie na­kło­ni­ła męża, by zło­żył na ofia­rę bogom Fryk­so­sa, któ­re­mu we śnie uka­za­ła się matka, na­ka­zu­jąc mu ucie­kać wraz z sio­strą.

Wikipedia


frymarczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fry­mar­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. frymarczyć

Wiktionary


frymarczyć

kup­czyć przed­mio­ta­mi nie na sprze­daż


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. upra­wiać han­del za­mien­ny

 (1.2) przest. czy­nić przed­mio­tem targu rze­czy, na któ­rych nie po­win­no się za­ra­biać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wśród ofi­ce­rów po­ku­tu­je wizja po­li­ty­ków, któ­rzy przy okaz­ji par­tyj­nych spo­rów będą fry­mar­czyć spra­wa­mi armii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨ̃ˈmart͡ʃɨt͡ɕ, AS: frỹmarčyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frymarczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) handlować

 (1.2) kupczyć

Wiktionary


frymark

1. w daw­nej Pol­sce (gł. w XVI wieku) za­mia­na dóbr szla­chec­kich na kró­lew­skie, z re­gu­ły nie­ko­rzyst­na dla króla;
2. daw­niej: han­del za­mien­ny, kup­cze­nie;
3. daw­niej: czy­nie­nie przed­mio­tem hand­lu lub targu cze­goś, co nie po­win­no być źró­dłem zysku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ekon. han­del wy­mien­ny

 (1.2) daw. ekon. wy­mia­na dóbr szla­chec­kich na kró­lew­skie

 (1.3) daw. czy­nie­nie przed­mio­tem hand­lu lub targu coś, co nie po­win­no być źró­dłem zysku

Wiktionary

Fry­mark (niem. "Fre­i­markt" – „wolny targ”) – w daw­nej Pol­sce za­mia­na dóbr szla­chec­kich na dobra kró­lew­skie, do­ko­ny­wa­na przez wład­cę. No­si­ła zna­mio­na nie­ek­wi­wa­lent­nej wy­mia­ny, gdyż nie­jed­no­krot­nie skarb kró­lew­ski wy­mie­niał dobra dzie­się­cio­krot­nie mniej warte, co sta­no­wi­ło nie­kie­dy ukry­tą formę wy­na­gra­dza­nia zwo­len­ni­ków kró­lew­skich. Do­pro­wa­dzi­ło to w po­ło­wie XVI wieku do znacz­ne­go uszczu­ple­nia kró­lew­szczyzn.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfrɨ̃mark, AS: frỹmark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frymarczenie n., frymarka ż.

 czas. frymarczyć ndk.

 przym. frymarkowy, frymarczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frymarka

 (1.2) frymarka

 (1.3) frymarka, kupczenie

Wiktionary


frymuśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fry­mu­śnie


SJP.pl


frymuśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fry­mu­śny


SJP.pl


frymuśny

po­tocz­nie, prze­sta­rza­łe: wy­myśl­ny, fi­ku­śny, fan­ta­zyj­ny, ory­gi­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. nie­kon­wen­cjo­nal­ny, wy­myśl­ny, fan­ta­zyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. frymuśnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzeciętny, nietypowy, fikuśny

Wiktionary


fryne

Fryne (gr. "Phrýnē", IV w. p.n.e.) – grec­ka he­te­ra z Aten, bo­ha­ter­ka wielu aneg­dot an­tycz­nych pi­sa­rzy. Z tego po­wo­du bywa uz­na­wa­na za naj­słyn­niej­szą he­te­rę sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Przyj­mu­je się, iż była ko­chan­ką Prak­sy­te­le­sa, któ­re­mu po­zo­wa­ła do rzeź­by "Afro­dy­ty z Kni­dos", jak i za­pew­ne kilku in­nych dzieł.

Wikipedia


frynosoma

ro­dzaj ja­szczu­rek z ro­dzi­ny leg­wa­no­wa­tych


SJP.pl


frys

ro­dzaj fla­ne­li


SJP.pl


frysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


fryszer

daw­niej: ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy fry­szo­wa­niu


SJP.pl


fryszerka

dawny piec do fry­szo­wa­nia su­rów­ki że­la­za; piec fry­szer­ski


SJP.pl

Fry­szer­ka lub fry­szer­nia (od Fris­chen) – funk­cjo­nu­ją­cy od XVII do XIX w. za­kład me­ta­lur­gicz­ny (lub piec), w któ­rym su­rów­ka wiel­ko­pie­co­wa prze­ra­bia­na była na stal. Nazwa ta zwy­kle obej­mo­wa­ła za­bu­do­wa­nie, w któ­rym znaj­do­wa­ło się jedno lub kilka ognisk fry­szer­skich, mie­chy oraz młoty na­pę­dza­ne ko­ła­mi wod­ny­mi.

Wikipedia


fryszerski

piec fry­szer­ski - dawny piec do fry­szo­wa­nia su­rów­ki że­la­za; fry­szer­ka


SJP.pl


fryszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Frysz­kow­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • An­to­ni Frysz­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Da­riusz Frysz­kow­ski – pol­ski siat­karz i tre­ner

Wikipedia


fryszny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. świe­ży

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świyży

Wiktionary


fryszować

świe­żyć su­rów­kę że­la­za przez wy­pa­la­nie w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze za­war­tych w niej do­mie­szek


SJP.pl


frysztacki

przy­miot­nik od: Frysz­tak, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Frysz­ta­ka

 (1.2) do­ty­czą­cy Frysz­ta­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frysztak m., Frysztat m., frysztaczanin m., frysztaczanka ż.

Wiktionary


frysztaczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Frysz­ta­ka

 (1.2) miesz­ka­niec Frysz­ta­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frysztak m., Frysztat m.

:: fż. frysztaczanka ż.

 przym. frysztacki

Wiktionary


frysztaczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Frysz­ta­ka

 (1.2) miesz­kan­ka Frysz­ta­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frysztak m., Frysztat m.

:: fm. frysztaczanin m.

 przym. frysztacki

Wiktionary


frysztak

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Frysz­tak (niem. "Fre­i­stadt") – wieś (dawne mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, w gmi­nie Frysz­tak. Ma sta­tus so­łect­wa.

Leży na wzgó­rzu nad do­li­ną Wi­sło­ka, w po­bli­żu uj­ścia do niego po­to­ku Go­go­łów­ka.

Frysz­tak uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1366 r., zde­gra­do­wa­ny w 1934 r. wraz z in­ny­mi mniej­szy­mi mia­sta­mi.

Wikipedia


fryta

1. szkło prze­to­pio­ne z krze­mion­ką; skład­nik masy ce­ra­micz­nej lub ni­sko­to­pli­we­go szkli­wa ce­ra­micz­ne­go;
2. zgru­bie­nie od: fryt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. szkli­wo ce­ra­micz­ne, które sto­pio­no, gwał­tow­nie schło­dzo­no, a na­stęp­nie roz­drob­nio­no;

 (1.2) kulin. zgrub. od fryt­ka (sma­żo­ny słu­pek z ziem­nia­ka)

Wiktionary

Fryta – stop lub spiek szkli­wa ce­ra­micz­ne­go roz­drob­nio­ny do po­sta­ci gra­nu­la­tu lub łusek, do­da­wa­ny do szkli­wa pod­czas pro­ce­su szkli­wie­nia wy­ro­bów ce­ra­micz­nych. Fryty wyt­wa­rza się w celu po­pra­wie­nia wła­ści­wo­ści po­wło­ki na go­to­wych wy­ro­bach (pod­czas pow­tór­ne­go wy­pa­la­nia wy­ro­bów nie pow­sta­ją gazy, które są przy­czy­ną pow­sta­wa­nia porów w po­wło­ce, przy za­sto­so­wa­niu fryt otrzy­my­wa­na jest bar­dziej gład­ka po­wierzch­nia po­wło­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ry­ci­na 6 przed­sta­wia fo­to­gra­fię frag­men­tu pieca do to­pie­nia szkła, które póź­niej wy­ko­rzy­stu­je się jako su­ro­wiec przez­na­czo­ny do pro­duk­cji fryty szkla­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɨta, AS: fryta

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2)

:: rzecz. frytka ż.

Wiktionary


fryteczka

zdrob­nie­nie od: fryt­ka


SJP.pl


frytek

zwy­kle w l. mno­giej: kar­to­fle kra­ja­ne w pa­secz­ki, sma­żo­ne w dużej ilo­ści tłu­szczu; fryt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rze­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. us­ma­żo­ny w tłu­szczu pasek ziem­nia­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|fryt­ka.

 (2.2) D. plu­ral|fryt­ki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łaś, mewa por­wa­ła dziec­ku fryt­ka i ucie­kła.

 (1.1) Mogę od cie­bie skub­nąć do­słow­nie jed­ne­go fryt­ka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytkownica ż., frytka ż., frytki lm nm., frytkarnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. frytka

Wiktionary


frytka

zwy­kle w l. mno­giej: kar­to­fle kra­ja­ne w pa­secz­ki, sma­żo­ne w dużej ilo­ści tłu­szczu; fry­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. cien­ki słu­pek z kro­jo­ne­go ziem­nia­ka us­ma­żo­ny na głę­bo­kim tłu­szczu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam ocho­tę na wiel­ki ta­lerz fry­tek z ke­czu­pem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɨtka, AS: frytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytek mrz., frytkownica ż., frytura ż., frytkarnia ż., frytki lm nm.

:: zgrub. fryta ż.

 przym. frytkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frytek

Wiktionary


frytkarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) punkt ga­stro­no­micz­ny sprze­da­ją­cy fryt­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytek mrz., frytka ż., frytkownica ż., frytura ż.

 czas. frytkować ndk.

Wiktionary


frytki

zwy­kle w l. mno­giej: kar­to­fle kra­ja­ne w pa­secz­ki, sma­żo­ne w dużej ilo­ści tłu­szczu; fry­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. po­tra­wa ze sma­żo­nych na oleju po­cię­tych ziem­nia­ków

 (1.2) hand. por­cja fry­tek (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: fry­tek

 (2.2) D. lp., M., B.i W. lm. od: fryt­ka

Wiktionary

Fryt­ki ( pom­mes de terre fri­tes, czyli ziem­nia­ki sma­żo­ne) – po­kro­jo­ne w kształt słup­ków i sma­żo­ne w głę­bo­kim tłu­szczu ziem­nia­ki albo inne wa­rzy­wa, które są rza­dziej sto­so­wa­ne (np. mar­chew­ki lub bu­ra­ki). Po­da­wa­ne jako sa­mo­dziel­ny po­si­łek typu "fast food" lub jako do­da­tek do po­traw pie­czo­nych lub sma­żo­nych, np. ryb, pie­czo­ne­go kur­cza­ka (tzw. stri­pów) czy wo­ło­wi­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­łam ci fryt­ki z ket­chu­pem.

 (1.1) Pod wzglę­dem die­te­tycz­nym fryt­ki są po­tra­wą cięż­ko­straw­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytek mrz., frytka ż.

:: zgrub. fryty lm.

Wiktionary


frytkomat

au­to­mat do sprze­da­ży fry­tek


SJP.pl


frytkownica

fry­tow­ni­ca;
1. urzą­dze­nie do sma­że­nia fry­tek;
2. urzą­dze­nie do kro­je­nia ziem­nia­ków w cien­kie słup­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. kulin. urzą­dze­nie do sma­że­nia fry­tek;

 (1.2) techn. urzą­dze­nie do cię­cia kar­to­fli w cien­kie słup­ki

Wiktionary

Fryt­kow­ni­ca (fry­tow­ni­ca) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do sma­że­nia po­traw w go­rą­cym oleju (fry­tu­rze), uży­wa­ne prze­de wszyst­kim do sma­że­nia fry­tek. Nazwą tą okre­śla się także urzą­dze­nie do cię­cia ziem­nia­ków w słup­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na obiad zjed­li­śmy fryt­ki us­ma­żo­ne we fryt­kow­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frytek m., frytka ż., frytkarnia ż.

 czas. frytkować ndk.

Wiktionary


frytkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


frytkowy

→ fryt­ka, → fry­tek


SJP.pl

Patrz:

frytka, → frytek

frytowanie

pier­wsze sta­dium wy­ta­pia­nia su­row­ców przy wy­ro­bie szkła i szkliw ce­ra­micz­nych, da­ją­ce w wy­ni­ku frytę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fry­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. frytować

Wiktionary


frytownica

fryt­kow­ni­ca;
1. urzą­dze­nie do sma­że­nia fry­tek;
2. urzą­dze­nie do kro­je­nia ziem­nia­ków w cien­kie słup­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. urzą­dze­nie do sma­że­nia w głę­bo­kim tłu­szczu (fry­tu­rze)

Wiktionary


frytura

tłuszcz ja­dal­ny od­por­ny na dzia­ła­nie wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. tłuszcz do sma­że­nia w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze przez długi czas

Wiktionary

Fry­tu­ra – tłuszcz ja­dal­ny o dużej od­por­no­ści na dzia­ła­nie wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry. Naj­czę­ściej sta­no­wi mie­sza­ni­nę tłu­szczów (oleju rze­pa­ko­we­go, sło­necz­ni­ko­we­go, pal­mo­we­go, rza­dziej łoju wo­ło­we­go) uży­wa­ną do wie­lo­krot­ne­go sma­że­nia pącz­ków, fa­wor­ków, fry­tek itd. w tem­pe­ra­tu­rze 180–220 °C. Dobra fry­tu­ra osią­ga punkt dy­mie­nia po prze­kro­cze­niu tem­pe­ra­tu­ry 235 °C, co oz­na­cza, że można na niej bez­piecz­nie sma­żyć bez obaw o uciąż­li­we dy­mie­nie, szczy­pa­nie w oczy i wdy­cha­nie tru­ją­cych sub­stan­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frytkarnia ż., frytka ż.

Wiktionary


frywolita

dawna ni­cia­na ko­ron­ka lub ko­ron­ko­wa ser­wet­ka wy­ko­na­na szy­deł­kiem lub czó­łen­ka­mi; fry­wo­lit­ka, fry­wo­li­tek


SJP.pl


frywolitek

dawna ni­cia­na ko­ron­ka lub ko­ron­ko­wa ser­wet­ka wy­ko­na­na szy­deł­kiem lub czó­łen­ka­mi; fry­wo­lit­ka, fry­wo­li­ta


SJP.pl


frywolitka

dawna ni­cia­na ko­ron­ka lub ko­ron­ko­wa ser­wet­ka wy­ko­na­na szy­deł­kiem lub czó­łen­ka­mi; fry­wo­li­tek, fry­wo­li­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ko­ron­ki lub ko­ron­ko­wej ser­wet­ki wy­ko­na­nej z de­li­kat­nej nici za po­mo­cą spe­cjal­nych czó­łe­nek lub igły i szy­deł­ka, ma­ją­cej wzór z kółek, łuków, gwia­zdek itp.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrɨvɔˈlʲitka, AS: fryvolʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frywolitkowy

 przysł. frywolnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frywolitek

Wiktionary


frywolnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fry­wol­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frywolność ż., frywolitka ż.

 przym. frywolny

Wiktionary


frywolniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fry­wol­nie


SJP.pl


frywolniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fry­wol­ny


SJP.pl


frywolność

na­da­wa­nie cze­muś żar­to­bli­we­go pod­tek­stu ero­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto fry­wol­ny; cecha tego, co fry­wol­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frywolny

 przysł. frywolnie

Wiktionary


frywolny

1. ma­ją­cy luźny, żar­to­bli­wy sto­su­nek do ero­ty­ki;
2. świad­czą­cy o takim sto­sun­ku;
3. pło­chy, ko­kie­te­ryj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o oso­bie: swa­wol­ny, o swo­bod­nym po­dej­ściu do spraw ero­ty­ki

 (1.2) świad­czą­cy o fry­wol­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ale nie wszyst­kie jego wier­sze są tak cierp­kie. By­wa­ją rów­nież bar­dziej ra­dos­ne, a nawet fry­wol­ne - nie­cen­zu­ral­ne.

 (1.2) Wy­da­wa­ło mi się, że żar­tem – może nieco fry­wol­nym – od­po­wia­dam na żart.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈvɔlnɨ, AS: fryvolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frywolność ż.

 przysł. frywolnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) swobodny

Wiktionary


fryz

1. w ar­chi­tek­tu­rze: środ­ko­wa część bel­ko­wa­nia;
2. or­na­ment w po­sta­ci po­zio­me­go pasa, zdo­bią­cy np. ścia­ny, na­czy­nia;
3. deska z drze­wa li­ścia­ste­go uży­wa­na m.in. do wy­ro­bu bo­a­ze­rii;
4. po­tocz­nie: fry­zu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel na­ro­du ger­mań­skie­go (hist. ple­mię­e­mie­nia) za­miesz­ku­ją­ce­go Fryz­ję, jej po­gra­ni­cze oraz Szlez­wik-Holsz­tyn;

Wiktionary

Fryz (wł. "fre­gio") – poś­red­ni, po­zio­my człon bel­ko­wa­nia z re­gu­ły po­ło­żo­ny mię­dzy ar­chi­tra­wem i gzym­sem; ogól­nie – każdy po­zio­my pas de­ko­ra­cyj­ny.

W ar­chi­tek­tu­rze czę­sto zdo­bio­ny pła­sko­rzeź­ba­mi, był jed­nym z naj­bar­dziej ozdob­nych ele­men­tów an­tycz­nych świą­tyń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W razie za­bój­stwa wol­ne­go Fryza 2/3 wer­gel­du przy­pa­da­ły w udzia­le jego bez­poś­red­nim spad­ko­bier­com, czyli naj­bliż­szej ro­dzi­nie, a 1/3 na­le­ża­ła do po­zo­sta­łych krew­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja ż., Fryzyjczyk mos., fryz mzw., fryzyjskość ż.

:: fż. Fryzyjka ż.

 przym. fryzyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Fryzyjczyk

Wiktionary


fryza

fał­do­wa­ny koł­nierz no­szo­ny w XVI i XVII wieku; kryza; kreza


SJP.pl


fryzarnia

dział fa­bry­ki, zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem fry­zów (desek z drzew li­ścia­stych); fry­zer­nia


SJP.pl


fryzernia

dział fa­bry­ki, zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem fry­zów (desek z drzew li­ścia­stych); fry­zar­nia


SJP.pl


fryzja

eu­ro­pej­ska kra­i­na hi­sto­rycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Eu­ro­pie, po­ło­żo­na wzdłuż wy­brze­ży Morza Pół­noc­ne­go, obec­nie w gra­ni­cach Nie­miec, Danii i Ho­lan­dii;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w pół­noc­nej Ho­lan­dii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fryz­ja (nld. Fries­land) – pro­win­cja
  • Fryz­ja Wschod­nia – re­gion
  • Fryz­ja – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Ho­lan­dii i Niem­czech
  • Fries­land
  • Kró­le­stwo Fry­zyj­skie
  • Pań­stwo Fryz­ji (He­er­lijk­he­id Fries­land)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Fryzyjczyk mos., Fryzyjka ż., Fryz mos., fryz mzw., fryzyjskość ż., fryzyjski mrz.

 przym. fryzyjski

Wiktionary


fryzjer

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo strzy­że­niem, go­le­niem, cze­sa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ob­ci­na­niem wło­sów, ich cze­sa­niem i pie­lę­gna­cją; u męż­czyzn rów­nież go­le­niem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. za­kład fryz­jer­ski

Wiktionary

Fryz­jer (daw­niej "go­larz") – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się zgod­nie z ży­cze­nia­mi klien­tów strzy­że­niem wło­sów, ich pie­lę­gna­cją, ukła­da­niem, far­bo­wa­niem, my­ciem, de­ko­lo­ry­za­cją.

Zawód fryz­je­ra na­le­ży do grupy za­wo­dów usłu­go­wych. Dzię­ki po­sia­da­nym umie­jęt­no­ściom fryz­jer może pro­wa­dzić włas­ny za­kład usłu­go­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój fryz­jer jest kre­a­tyw­ny. Za­wsze za­pro­po­nu­je mi jakąś nową fry­zu­rę.

 (2.1) Obok mo­je­go domu ot­war­to no­we­go fryz­je­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɨzʲjɛr, AS: fryzʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjerstwo n., fryzura ż., fryzurka ż., fryz m., fryzowanie n., ufryzowanie n., fryzjernia ż., fryzjerczyk m., fryzjerskość ż.

:: fż. fryzjerka ż.

 czas. fryzować ndk., ufryzować dk.

 przym. fryzjerski

 przysł. fryzjesko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rzad. fryzjernia

Wiktionary


fryzjerczyk

uczeń fryz­je­ra, prak­ty­kant fryz­jer­ski, młody fryz­jer


SJP.pl


fryzjereczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fryz­jer­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjerka ż.

Wiktionary


fryzjerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: fryz­jer

 (1.2) bycie fryz­je­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fryz­jer­ka zro­bi­ła mi trwa­łą, ale tro­chę ją przy­pa­li­ła.

 (1.2) Od wielu lat trud­nił się fryz­jer­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrka, AS: fryzʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjerstwo n., fryzjernia ż., fryzura ż., fryzurka ż.

:: fm. fryzjer m.

 przym. fryzjerski

Wiktionary


fryzjernia

za­kład fryz­jer­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. za­kład fryz­jer­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjerstwo n., fryzjer m., fryzjerka ż.

 przym. fryzjerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakład fryzjerski; pot. fryzjer

Wiktionary


fryzjerowa

żona fryz­je­ra


SJP.pl


fryzjerski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fryz­jer­stwem lub fryz­je­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co ty­dzień cho­dzę do za­kła­du fryz­jer­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrsʲci, AS: fryzʹi ̯ersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjernia ż., fryzjerstwo n., fryzjer m., fryzjerka ż., fryzura ż.

Wiktionary


fryzjerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zawód fryz­je­ra, zaj­mo­wa­nie się za­wo­do­wo strzy­że­niem i cze­sa­niem wło­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzʲjɛrstfɔ, AS: fryzʹi ̯erstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjernia ż., fryzjer m., fryzjerka ż., fryzura ż.

 przym. fryzjerski

Wiktionary


fryzka

daw­niej: zdrob­nie­nie od fryza (fal­ba­na u czep­ców i koł­nie­rzy)


SJP.pl


fryzon

zew­nętrz­na war­stwa oprzę­du jed­wab­ni­ka


SJP.pl


fryzować

prze­sta­rza­łe:
1. ukła­dać, krę­cić włosy; tre­fić;
2. fry­zo­wać się - ukła­dać, krę­cić sobie włosy; robić sobie fry­zu­rę u fryz­je­ra


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. ukła­dać włosy (naj­czę­ściej w loki), robić sobie fry­zu­rę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fry­zo­wać się

 (2.1) przest. robić fry­zu­rę sobie sa­me­mu (naj­czę­ściej loki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewa sie­dzia­ła je­szcze przed zwier­cia­dłem, a Zu­zan­na fry­zo­wa­ła ją.

 (2.1) Jacuś już w War­sza­wie. Miesz­ka we włas­nej ka­mie­ni­cy (…), fech­tu­je się, uczy się śpie­wać, fry­zu­je się przed zwier­cia­dłem — sło­wem jest to ele­gant pier­wszej mody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjer mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fryzać, czesać

Wiktionary


fryzowy

→ fryz, → fryza


SJP.pl

Patrz:

fryz, → fryza

fryzura

od­po­wied­nio ucze­sa­ne włosy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fryzj. efekt ucze­sa­nia, uło­że­nia lub ścię­cia wło­sów w cha­rak­te­ry­stycz­ny spo­sób;

Wiktionary

Fry­zu­ra – cha­rak­te­ry­stycz­ny spo­sób ucze­sa­nia wło­sów, zwy­kle zgod­ny z wy­mo­ga­mi pa­nu­ją­cej mody. Ucho­dzi za ważny ele­ment au­to­pre­zen­ta­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcę sobie zmie­nić fry­zu­rę i za­pu­ścić brodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzura, AS: fryzura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjer m., fryzjerka ż., fryzjerstwo n.

 przym. fryzjerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczesanie

Wiktionary


fryzurka

zdrob­nie­nie od: fry­zu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fry­zu­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fryzjer mos./mzw.

Wiktionary


fryzurowy

→ fry­zu­ra


SJP.pl

Patrz:

fryzura

fryzyjczyk

koń fry­zyj­ski; fryz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fryz­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja ż., Fryz mos., fryz mzw., fryzyjskość ż.

:: fż. Fryzyjka ż.

 przym. fryzyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Fryz

Wiktionary


fryzyjka

miesz­kan­ka Fryz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Fryz­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja ż.

:: fm. Fryz mos., Fryzyjczyk mos.

 przym. fryzyjski

Wiktionary


fryzyjski

1. przy­miot­nik od: Fryz­ja
2. język fry­zyj­ski - język z za­chod­niej grupy ję­zy­ków ger­mań­skich uży­wa­ny przez Fry­zów miesz­ka­ją­cych w Ho­lan­dii i Niem­czech oraz na Wy­spach Fry­zyj­skich


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Fryz­ji albo Fry­zów (Fry­zyj­czy­ków)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język za­chod­nio­ger­mań­ski, któ­rym po­słu­gu­ją się Fry­zo­wie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Nie mówię po fry­zyj­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fryzja ż., Fryz mos., Fryzyjczyk mos., Fryzyjka ż., fryz mzw., fryzyjskość ż.

Wiktionary


fryzyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem fry­zyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem fry­zyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku fry­zyj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frɨˈzɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fryzyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


fryś

naz­wi­sko


SJP.pl


fryźlewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


frąc

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frac – pol­ska sieć hand­lo­wa
  • Ce­za­ry Frąc – tłu­macz z j. an­giel­skie­go
  • Hen­ry­ka Frąc – po­słan­ka na Sejm PRL VII i VIII ka­den­cji
  • Mag­da­le­na Frąc – pol­ska my­ko­log, pro­fe­sor Pol­skiej Aka­de­mii Nauk
  • Maria Gę­bic­ka-Frąc – tłu­macz­ka z j. an­giel­skie­go

Wikipedia


frącki

naz­wi­sko


SJP.pl

Frąc­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Giby. Leży nad Czar­ną Hań­czą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

We wsi znaj­du­je się wpi­sa­ny do re­je­stru za­byt­ków cmen­tarz wo­jen­ny z I wojny świa­to­wej (nr rej.: 421 z 31.01.1985)

Wikipedia


frąckiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Frąc­kie­wicz (XVIII wiek – pol­ski rzeź­biarz epoki ba­ro­ku.
  • Ewa Frąc­kie­wicz (1930–1998) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa.
  • Jacek Frąc­kie­wicz (1969) – były pol­ski pił­karz.
  • Jerzy Frąc­kie­wicz Ra­dzi­miń­ski (ok. 1580–po 1629) – se­kre­tarz kró­lew­ski, mar­sza­łek Try­bu­na­łu Głów­ne­go Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go.
  • Lu­cy­na Frąc­kie­wicz (1926–2009) – pol­ska eko­no­mist­ka.
  • Łu­kasz Frąc­kie­wicz (1996) – pol­ski ko­szy­karz.
  • Piotr Frąc­kie­wicz (1989) – pol­ski lek­ko­at­le­ta spe­cja­li­zu­ją­cy się w rzu­cie oszcze­pem.
  • Ry­szard Frąc­kie­wicz (XX wiek) – pol­ski ko­szy­karz, mul­ti­me­da­li­sta mi­strzostw Pol­ski.
  • Ry­szard Frąc­kie­wicz (ur. 1931) – pol­ski dy­plo­ma­ta.
  • Ste­fan Frąc­kie­wicz Ra­dzi­miń­ski (ok. 1610–1693) – cho­rą­ży no­wo­grodz­ki, sta­ro­sta sło­nim­ski, wła­ści­ciel ma­jąt­ku Ko­ście­nie­wo.
  • Wal­de­mar Frąc­kie­wicz (XX wiek – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf.

Wikipedia


frąckowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Frąc­ko­wiak − pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Grze­gorz Frąc­ko­wiak − pol­ski ksiądz
  • Ha­li­na Frąc­ko­wiak − pol­ska pio­sen­kar­ka i kom­po­zy­tor
  • Jo­an­na Frąc­ko­wiak − pol­ska siat­kar­ka
  • Mag­da­le­na Frąc­ko­wiak − pol­ska mo­del­ka
  • Marek Frąc­ko­wiak − pol­ski aktor
  • Mi­chał Frąc­ko­wiak − pol­ski astro­fi­zyk
  • Ri­chard Frąc­ko­wiak − bry­tyj­ski le­karz-ne­u­ro­log i ne­u­ro­na­u­ko­wiec (pol­skie­go po­cho­dze­nia)

Wikipedia


frącz

naz­wi­sko


SJP.pl


frączak

naz­wi­sko


SJP.pl


frączanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Frą­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frączki nmos.

:: fż. frączanka ż.

 przym. frączecki, frączkowski

Wiktionary


frączanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Frą­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frączki nmos.

:: fm. frączanin m.

 przym. frączecki, frączkowski

Wiktionary


frączecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Frą­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frączki nmos., frączanin m., frączanka ż.

 przym. frączkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frączkowski

Wiktionary


frączek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Frą­czek (1935–2020) – pol­ski psy­cho­log
  • Agniesz­ka Frą­czek (ur. 1969) – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Bar­ba­ra Frą­czek (1941–2023) – pol­ska le­kar­ka i po­li­tyk
  • Bo­gu­sław Frą­czek (ur. 1956) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, wie­lo­bo­i­sta
  • Ewa Frą­czek (ur. 1984) – pol­ska po­et­ka i ese­ist­ka
  • Fran­ci­szek Frą­czek (1908–2006) – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Jan Frą­czek (ur. 1953) – pol­ski ka­ja­karz gór­ski
  • Jan Frą­czek (1955–1994) – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cji w PRL
  • Ja­nusz Frą­czek (ur. 1957) – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Józef Frą­czek (ur. 1952) – pol­ski po­li­tyk
  • Ka­zi­mierz Frą­czek (ur. 1965) – pol­ski ma­larz i gra­fik
  • Krzysz­tof Frą­czek (ur. 1971) – pol­ski ma­te­ma­tyk

Wikipedia


frączewski

naz­wi­sko


SJP.pl


frączkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Frącz­kie­wicz (1910–1994) – pol­ski mu­zy­ko­log, te­o­re­tyk mu­zy­ki i pe­da­gog.
  • Alek­san­der Frącz­kie­wicz (1863–1925) – pol­ski pe­da­gog, dy­rek­tor gim­naz­jów w Brze­ża­nach i w Stry­ju
  • Au­gu­styn Frącz­kie­wicz (1796–1883) – pol­ski ma­te­ma­tyk, dok­tor fi­lo­zo­fii, pro­fe­sor ma­te­ma­ty­ki.
  • Zbi­gniew Frącz­kie­wicz (ur. 1946) – pol­ski rzeź­biarz za­miesz­ka­ły w Szklar­skiej Po­rę­bie.

Wikipedia


frączkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Frą­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frączki nmos., frączanin m., frączanka ż.

 przym. frączecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frączecki

Wiktionary


frączyk

naz­wi­sko


SJP.pl


frąk

naz­wi­sko


SJP.pl


frąszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


frątczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Frąt­czak (forma żeń­ska: Frąt­czak; licz­ba mnoga: Frąt­cza­ko­wie, po­tocz­nie lub gwa­ro­wo Frąt­cza­ki) – W Pol­sce są 6653 osoby o naz­wi­sku Frąt­czak.

Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "frant"; etym. - od czes. imie­nia włas­ne­go František, zdr. Fran­ta, prze­nie­sio­ne­go na lisa.

Wikipedia


frędzel

zwy­kle w licz­bie mno­giej: luźno zwi­sa­ją­ce nitki lub sznu­recz­ki bę­dą­ce za­koń­cze­niem brze­gów ser­wet, chu­stek, fi­ra­nek itp.; frędz­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. zwi­sa­ją­cy frag­ment ma­te­ria­łu przy­mo­co­wa­ny do tka­ni­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pejor. ne­ga­tyw­nie o dru­gim czło­wie­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona ma pię­kną bluz­kę z frędz­la­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrɛ̃nd͡zɛl, AS: frẽnʒel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frędzla ż., frędzelka ż., frędzelek m.

 czas. frędzlować ndk.

 przym. frędzelkowaty, frędzlasty, frędzlisty, frędzlowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frędzla, frędzelka, frędzelek

Wiktionary


frędzelek

zdrob­nie­nie od: frę­dzel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki frę­dzel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frędzel mos./mrz.

Wiktionary


frędzelka

zdrob­nie­nie od: frędz­la


SJP.pl


frędzelkowany

ber­łó­wecz­ka frę­dzel­ko­wa­na, gwia­zdosz frę­dzel­ko­wa­ny - ga­tun­ki grzy­bów z ro­dzi­ny gwia­zdo­szo­wa­tych


SJP.pl


frędzelkowaty

po­dob­ny kształ­tem do frędz­li, strzę­pia­sty


SJP.pl


frędzelkowy

ma­ją­cy małe frędz­le


SJP.pl


frędzla

1. pę­czek nici, wło­sia; chwast; kita;
2. zwy­kle w licz­bie mno­giej: luźno zwi­sa­ją­ce nitki lub sznu­recz­ki bę­dą­ce za­koń­cze­niem brze­gów ser­wet, chu­stek, fi­ra­nek itp.; frę­dzel


SJP.pl

Frędz­la, frę­dzel (z niem. "Fran­se", "Fränsel") – luźno zwi­sa­ją­ce nitki, bę­dą­ce ozdob­nym wy­koń­cze­niem ubio­ru i in­nych wy­ro­bów tkac­kich. Także wyrób pas­man­te­ryj­ny wy­ko­ny­wa­ny z róż­nych ro­dza­jów przę­dzy w po­sta­ci taśmy z luźno zwi­sa­ją­cy­mi z jed­nej stro­ny nit­ka­mi.

Wikipedia


frędzlasty

frędz­li­sty;
1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem frędz­le, strzę­pia­sty;
2. ozdo­bio­ny frędz­la­mi


SJP.pl


frędzlisty

frędz­la­sty;
1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem frędz­le, strzę­pia­sty;
2. ozdo­bio­ny frędz­la­mi


SJP.pl


frędzlowaty

po­dob­ny kształ­tem do frędz­li, strzę­pia­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ozdo­bio­ny licz­ny­mi frędz­la­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frędzel mos./mrz.

Wiktionary


frędzlować

ozda­biać frędz­la­mi


SJP.pl


frędzlowy

→ frę­dzel, → frędz­la


SJP.pl

Patrz:

frędzel, → frędzla

fręźlica

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy ponad 160 ga­tun­ków


SJP.pl


fs

[czy­taj: ef-ES]
1. skrót od: fun­du­sze struk­tu­ral­ne;
2. skrót od: Fun­dusz Spój­no­ści


SJP.pl


fsb

skró­to­wiec

 (1.1) = Fe­de­ral­na Służ­ba Bez­pie­czeń­stwa Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­de­ral­na Służ­ba Bez­pie­czeń­stwa – służ­ba spe­cjal­na Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej
  • Fi­nan­cial Sta­bi­li­ty Board – Rada Sta­bil­no­ści Fi­nan­so­wej
  • Front side bus – ma­gi­stra­la łą­czą­ca pro­ce­sor z kon­tro­le­rem pa­mię­ci

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛf‿ɛz‿ˈbɛ, AS: ef‿ez‿be

Wiktionary


fsc

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) = hist. mot. Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Cię­ża­ro­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Od­po­wie­dzial­na go­spo­dar­ka leśna, FSC (ang. Fo­rest Ste­wards­hip Co­un­cil)
  • Zgro­ma­dze­nie Braci Szkół Chrze­ści­jań­skich (łac. Fra­tres Scho­la­rum Chri­stia­na­rum)
  • Zgro­ma­dze­nie Córek świę­te­go Ka­mi­la – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne (fra. Les fil­les de Saint Ca­mil­le)
  • Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Cię­ża­ro­wych w Lu­bli­nie
  • Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Cię­ża­ro­wych „Star” w Sta­ra­cho­wi­cach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kuzyn Mie­tek pra­co­wał w FSC przy pro­duk­cji żuków.

Wiktionary


fsh

hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą; fo­li­ku­lo­sty­mu­li­na, fo­li­ku­lo­tro­pi­na, FSH


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hor­mon fo­li­ku­lo­tro­po­wy
  • Flash Air­li­nes
  • Fi­le­sy­stem Hie­rar­chy Stan­dard

Wikipedia


fsm

skrót od:
1. Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Ma­ło­li­tra­żo­wych;
2. Fran­cisz­kań­skie Spot­ka­nie Mło­dych


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Ma­ło­li­tra­żo­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FSM – Fun­da­cja So­li­dar­no­ści Mię­dzy­na­ro­do­wej
  • FSM – Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Ma­ło­li­tra­żo­wych
  • FSM – For­doń­ska Spół­dziel­nia Miesz­ka­nio­wa
  • FSM – Fran­cisz­kań­skie Spot­ka­nie Mło­dych
  • FSM (z ang. Fi­ni­te State Ma­chi­ne) – au­to­mat skoń­czo­ny
  • FSM (z ang. Fly­ing Spag­het­ti Mon­ster) – La­ta­ją­cy Pot­wór Spag­het­ti
  • FSM (z fr. Fédération Syn­di­ca­le Mon­dia­le i hiszp. Fe­de­ra­ción Sin­di­cal Mun­dial) – Świa­to­wa Fe­de­ra­cja Związ­ków Za­wo­do­wych
  • FSM – skró­to­wiec z (pełne spek­trum drob­no­u­stro­jów prze­wo­du po­kar­mo­we­go), typ pre­pa­ra­tów sto­so­wa­nych do le­cze­nia za­ka­że­nia Clo­stri­dio­i­des dif­fi­ci­le uzy­ski­wa­ny po fil­tra­cji i lio­fi­li­za­cji wy­se­lek­cjo­now...
  • FSM – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Mi­kro­nez­ji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej mąż pra­co­wał w FSM-ie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛf‿ɛs‿ˈɛ̃m, AS: ef‿es‿ẽm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) od połowy lat 70. nazywana Fiatem

tłumaczenia.

źródła.

== FSM (język angielski.) ==

thumb|FSM (1.1)

thumb|FSM (1.2)

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec

 (1.1) = rel. Flying Spaghetti Monster → Latający Potwór Spaghetti

 (1.2) = mat. finite state machine → automat skończony

 (1.3) = mat. folded spectrum method

 (1.4) = lotn. flight safety manual

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


fso

Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Oso­bo­wych


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = mot. Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Oso­bo­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Oso­bo­wych – pol­ska fa­bry­ka sa­mo­cho­dów
  • Fe­de­ral­na Służ­ba Ochro­ny – ro­syj­ska służ­ba spe­cjal­na
  • Free Space Op­tics – bez­prze­wo­do­wa tech­no­lo­gia te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­na
  • FPSO – pły­wa­ją­ca jed­nost­ka do ma­ga­zy­no­wa­nia ropy

Wikipedia


fso-wiec

pra­cow­nik Fa­bry­ki Sa­mo­cho­dów Oso­bo­wych (FSO); efe­so­wiec


SJP.pl


fso-wski

→ FSO (Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów Oso­bo­wych); efe­sow­ski


SJP.pl


fszmp

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. polit. Fe­de­ra­cja So­cja­li­stycz­nych Związ­ków Mło­dzie­ży Pol­skiej;

Wiktionary


ft

skrót od: foot (stopa, an­glo­sa­ska jed­nost­ka dłu­go­ści równa 30,48 cm lub 12 cali)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • stopa an­giel­ska (ft)
  • fe­a­tu­ring (ft.)
  • Fo­rint (Ft)
  • Fi­nan­cial Times (FT)
  • Fran­ce Télécom (FT)

Wikipedia


ftalan

do­wol­na sól lub ester kwasu fta­lo­we­go


SJP.pl


ftalanowy

→ fta­lan


SJP.pl

Patrz:

ftalan

ftalany

grupa sub­stan­cji che­micz­nych obej­mu­ją­ca sole i estry kwasu fta­lo­we­go; sub­stan­cje (zwła­szcza estry) uży­wa­ne np. do pro­duk­cji kle­jów czy nie­tok­sycz­nych roz­pu­szczal­ni­ków do la­kie­rów


SJP.pl

Fta­la­ny – sole i estry kwasu fta­lo­we­go. Są m.in. sto­so­wa­ne do pro­duk­cji żywic fta­la­no­wo-gli­ce­ry­no­wych (tzw. glif­ta­li), które sta­no­wią bazę dla la­kie­rów i farb fta­lo­wych, kle­jów (syn­te­tycz­na guma arab­ska) oraz niek­tó­rych la­mi­na­tów. Uży­wa­ne rów­nież jako pla­sty­fi­ka­to­ry.

Wikipedia


ftaleina

barw­nik syn­te­tycz­ny sto­so­wa­ny jako wskaź­nik w ana­li­zie che­micz­nej


SJP.pl


ftaleinowy

→ fta­le­i­na


SJP.pl

Patrz:

ftaleina

ftalen

barw­nik syn­te­tycz­ny


SJP.pl


ftalimid

imid kwasu fta­lo­we­go, pow­sta­ją­cy wsku­tek re­ak­cji amo­nia­ku z bez­wod­ni­kiem fta­lo­wym


SJP.pl

Fta­li­mid – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy imi­dów. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest m.in. do pro­duk­cji fun­gi­cy­dów. Pow­sta­je w re­ak­cji amo­nia­ku z bez­wod­ni­kiem fta­lo­wym:

Wikipedia


ftalocyjanina

barw­nik syn­te­tycz­ny


SJP.pl

Fta­lo­cy­ja­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o bu­do­wie zbli­żo­nej do wy­stę­pu­ją­cej w przy­ro­dzie por­fi­ry­ny. Jej po­chod­ne, szcze­gól­nie jej kom­plek­sy z ko­bal­tem, ni­klem i mie­dzią, są sto­so­wa­ne jako barw­ni­ki o bar­wach od czer­wo­nej po gra­na­to­wą. Sza­cu­je się, że ok. 25% prze­my­sło­wo sto­so­wa­nych barw­ni­ków to różne po­chod­ne fta­lo­cy­ja­ni­ny.

Wikipedia


ftalocyjaninowy

błę­kit fta­lo­cy­ja­ni­no­wy - nie­bie­ski pig­ment do pro­duk­cji farb ma­lar­skich, pig­men­to­we­go druku pa­pie­ru, gumy, tka­nin itp.


SJP.pl


ftalowy

1. za­wie­ra­ją­cy bez­wod­nik fta­lo­wy (be­zbarw­ną sub­stan­cję otrzy­my­wa­ną przez ut­le­nia­nie naf­ta­le­nu, sto­so­wa­ną w prze­my­śle che­micz­nym) lub jego po­chod­ne;
2. kwas fta­lo­wy - kwas or­ga­nicz­ny; kwas ben­ze­no-1,2-di­kar­bok­sy­lo­wy


SJP.pl


ftanit

od­mia­na kwar­cu


SJP.pl


ftira

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny mal­tań­ski chleb na zak­wa­sie w for­mie pier­ście­nia;

Wiktionary

Ftira (l.mn. "ftaj­jar") – mal­tań­ski chleb na zak­wa­sie, w for­mie pier­ście­nia, prze­waż­nie je­dzo­ny z na­dzie­niem np. z sar­dy­nek, tuń­czy­ka, ziem­nia­ków, świe­żych po­mi­do­rów, ce­bu­li, ka­pa­rów czy oli­wek.

Wikipedia


ftp

[czy­taj: ef-te-PE] skrót od: File Trans­fer Pro­to­col (pro­to­kół trans­fe­ru pli­ków) - pro­to­kół umoż­li­wia­ją­cy prze­sy­ła­nie pli­ków na ser­wer oraz ich po­bie­ra­nie z ser­we­ra po­przez sieć TCP/IP; ftp


SJP.pl


ftyz.

skrót od: ftyz­ja­tria, ftyz­ja­trycz­ny


SJP.pl


ftyzjatra

le­karz zaj­mu­ją­cy się gruź­li­cą płuc; ftyz­jo­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. med. pul­mo­no­log, w szcze­gól­no­ści spe­cja­li­sta le­cze­nia gruź­li­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz okrop­ny ka­szel, że chyba nawet ftyz­ja­tra już ci nie po­mo­że.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ftɨˈzʲjatra, AS: ftyzʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ftyzjatria ż.

:: fż. ftyzjatryczka ż.

 przym. ftyzjatryczny

 przysł. ftyzjatrycznie

Wiktionary


ftyzjatria

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i le­cze­niem gruź­li­cy płuc; ftyz­jo­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. med. pul­mo­no­lo­gia, w szcze­gól­no­ści w za­kre­sie le­cze­nia gruź­li­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ftyzjatra mos., ftyzjatryczka ż.

 przym. ftyzjatryczny

 przysł. ftyzjatrycznie

 skr. ftyz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pneumonologia

Wiktionary


ftyzjatryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ftyz­ja­trią, do­ty­czą­cy ftyz­ja­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ftyzjatria ż., ftyzjatra m., ftyzjatryczka ż.

 przysł. ftyzjatrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulmonologiczny

Wiktionary


ftyzjochirurg

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w ftyz­jo­chi­rur­gii


SJP.pl


ftyzjochirurgia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem gruź­li­cy płuc


SJP.pl


ftyzjochirurgiczny

przy­miot­nik od: ftyz­jo­chi­rur­gia


SJP.pl


ftyzjolog

le­karz zaj­mu­ją­cy się gruź­li­cą płuc; ftyz­ja­tra


SJP.pl


ftyzjologia

nauka zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem gruź­li­cy płuc; ftyz­ja­tria


SJP.pl


ftyzjopneumonolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ftyz­jop­ne­u­mo­no­lo­gii


SJP.pl


ftyzjopneumonologia

nauka o roz­poz­na­wa­niu i le­cze­niu gruź­li­cy płuc


SJP.pl


ftyzjopneumonologiczny

po­wią­za­ny z ftyz­jop­ne­u­mo­no­lo­gią (nauką zaj­mu­ją­cą się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem gruź­li­cy płuc), od­no­szą­cy się do ftyz­jop­ne­u­mo­no­lo­gii


SJP.pl


fu

1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, pfe, pfu, fe, fuj, pfuj, ble, fee;
2. chiń­ska forma li­te­rac­ka, ro­dzaj po­e­ma­tów pi­sa­nych prozą ryt­micz­ną, opi­su­ją­cych kra­jo­bra­zy, ar­chi­tek­tu­rę itp.


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy obrzy­dze­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) liter. chiń­ski po­e­mat opi­su­ją­cy kra­jo­braz lub ar­chi­tek­tu­rę ryt­micz­ną prozą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fu – ga­tu­nek chiń­skiej po­ez­ji
  • Fu – brą­zo­we na­czy­nie uży­wa­ne w sta­ro­żyt­nych Chi­nach
  • Fu – miej­sco­wość w za­chod­nim Ne­pa­lu
  • Fu, właśc. Łu­kasz Gaweł – pol­ski raper
  • Fu – żona ce­sa­rza Chin Ai
  • Fu – dwu­dzie­sty ósmy znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fu, co za nie­przy­jem­ny za­pach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fu, AS: fu

Wiktionary


fucha

po­tocz­nie:
1. do­ryw­cza, do­dat­ko­wa praca, czę­sto nie­le­gal­na;
2. wy­ko­na­nie cze­goś nied­ba­le, byle jak; fu­szer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­dat­ko­wa praca za­rob­ko­wa

 (1.2) czyn­ność wy­ko­na­na nie­fa­cho­wo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fucha – praca wy­ko­ny­wa­na nie­le­gal­nie
  • Fucha – bry­tyj­ski film z 1982 w re­ży­se­rii Je­rze­go Sko­li­mow­skie­go
  • Fucha – pol­ski film z 1983 w re­ży­se­rii Mi­cha­ła Du­dzie­wi­cza

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) fuszerka

Wiktionary


fuchs

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Fuchs (1870-1927) – au­striac­ki le­karz
  • An­ni­ka Fuchs (ur. 1987) – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka
  • Ben­ja­min Fuchs (ur. 1983) – au­striac­ki pił­karz
  • Ber­na­det­ta Fuchs – pol­ska praw­nik
  • Bo­hus­lav Fuchs (1895-1972) – cze­ski ar­chi­tekt
  • Bruno Fuchs (ur. 1999) – bra­zy­lij­ski pił­karz, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Chri­stian Fuchs (ur. 1986) – au­striac­ki pił­karz
  • Erich Fuchs (1890-1983) – nie­miec­ki ma­larz
  • Erich Fuchs (1902-1980) – na­zi­sta, zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • Erika Fuchs (1906-2005) – nie­miec­ka tłu­macz­ka
  • Ernst Fuchs (1851–1930) – au­striac­ki oku­li­sta
  • Ernst Fuchs (1930–2015) – au­striac­ki ma­larz

Wikipedia


fuchsyt

od­mia­na mu­sko­wi­tu za­sob­na w chrom


SJP.pl

Fuch­syt (fuk­syt, mu­sko­wit chro­mo­wy) – od­mia­na mu­sko­wi­tu za­sob­na w chrom. Mi­ne­rał na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga Jo­han­na Ne­po­mu­ka von Fuch­sa.

Wikipedia


fuchtla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. roln. mły­nek do czy­szcze­nia zboża

Wiktionary


fuchtowny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. wil­got­ny, mokry

Wiktionary


fucien

pro­win­cja w Chi­nach; Fu­jian


SJP.pl


fucking

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Au­strii, w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w gmi­nie Tars­dorf;

Wiktionary


fuckup

[czy­taj: fakap] mło­dzie­żo­wo: wpad­ka, nie­po­wo­dze­nie, spar­ta­cze­nie cze­goś; wtopa, fakap


SJP.pl


fuczeć

1. po­tocz­nie: pry­chać, par­skać; fukać;
2. wy­rzu­cać z sie­bie parę, dym itp.; fukać;
3. daw­niej: szu­mieć, hu­czeć


SJP.pl


fuczki

plac­ki z mąki ow­sia­nej i ki­szo­nej ka­pu­sty, pod­kar­pac­ka po­tra­wa re­gio­nal­na


SJP.pl

Fucz­ki, ro­dzaj sma­żo­nych na pa­tel­ni plac­ków z mąki ow­sia­nej i ki­szo­nej ka­pu­sty. Pod­kar­pac­ka po­tra­wa re­gio­nal­na wy­wo­dzą­ca się z kuch­ni łem­kow­skiej.

Wikipedia


fuczpan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. stan­gret, woź­ni­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. forszpan, fuszpan

Wiktionary


fud

skrót od: Fa­bry­ka Urzą­dzeń Dźwi­go­wych


SJP.pl

FUD ( fear, un­cer­ta­in­ty, and doubt „strach, nie­pew­ność i wąt­pli­wość”) – stra­te­gia ogra­ni­cze­nia zdol­no­ści zaj­mo­wa­nia rynku przez kon­ku­ren­ta, po­le­ga­ją­ca na po­da­wa­niu w me­diach lub bez­poś­red­nio klien­tom nie­praw­dzi­wych lub nie­jas­nych in­for­ma­cji o kon­ku­ren­cie i jego pro­duk­tach. Za­kła­da, że nawet jeśli ktoś wie, że in­for­ma­cje te są nie­praw­dzi­we, to jego prze­ko­na­nia zo­sta­ną za­chwia­ne, co dzia­ła na ko­rzyść sto­su­ją­ce­go tę stra­te­gię.

Wikipedia


fud.

skrót od: fudit (z ła­ci­ny: odlał - napis na od­le­wach)


SJP.pl


fudala

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Fu­da­la (1951–2008) – pol­ski ma­larz, poeta, dzia­łacz kul­tu­ry
  • Woj­ciech Fu­da­la (ur. 1988) – pol­ski wio­lon­cze­li­sta, pe­da­gog, czło­nek ze­spo­łu Po­lish Cello Qu­ar­tet
  • Fu­da­li

Wikipedia


fudalej

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Beata Fu­da­lej (ur. 1966) – pol­ska ak­tor­ka i pe­da­gog
  • Mar­cin Fu­da­lej (ur. 1976) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Rafał Fu­da­lej (ur. 1985) – pol­ski aktor

Wikipedia


fudała

naz­wi­sko


SJP.pl


fudit

z ła­ci­ny: odlał - napis na od­le­wach


SJP.pl


fudżajra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tach Arab­skich, po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Omań­ską, sto­li­ca emi­ra­tu Fu­dżaj­ra;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fu­dżaj­ra – jeden z emi­ra­tów w Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tach Arab­skich.
  • Fu­dżaj­ra – mia­sto w Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tach Arab­skich.
  • Port lot­ni­czy Fu­dżaj­ra – port lot­ni­czy mia­sta Fu­dżaj­ra.

Wikipedia


fudżi

wul­kan na wy­spie Hon­siu, naj­wyż­szy szczyt Ja­po­nii; Fudżi-san, Fudżi-jama


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wul­kan i za­ra­zem naj­wyż­szy szczyt Ja­po­nii le­żą­cy na wy­spie Hon­siu;

Wiktionary

Fudżi (jap. 富士山 "Fuji-san") – czyn­ny stra­to­wul­kan i za­ra­zem naj­wyż­szy szczyt Ja­po­nii (3776 m n.p.m.). Leży na wy­spie Hon­siu ("Honshū"), na po­łud­nio­wy za­chód od sto­li­cy, Tokio. W 2013 roku góra Fudżi zo­sta­ła wpi­sa­na na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO jako obiekt dzie­dzict­wa kul­tu­ro­we­go – świę­te miej­sce i źró­dło ar­ty­stycz­nej in­spi­ra­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­desz­ła wios­na i śnieg na górze Fudżi za­czął top­nieć.

 (1.1) Spa­le­nie elik­si­ru nie­śmier­tel­no­ści na szczy­cie góry Fudżi miało tłu­ma­czyć, dla­cze­go dym unosi się z jej szczy­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfud͡ʒʲi, AS: fuǯʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fudżyjski

Wiktionary


fudżi-jama

wul­kan na wy­spie Hon­siu, naj­wyż­szy szczyt Ja­po­nii; Fudżi, Fudżi-san


SJP.pl


fudżyjczyk

miesz­ka­niec Fudżi


SJP.pl


fudżyjka

miesz­kan­ka Fudżi


SJP.pl


fudżyjski

przy­miot­nik od: Fudżi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z górą Fudżi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fudżi n.

Wiktionary


fuentes

Fu­en­tes – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Cu­en­ca, w Ka­sty­lii-La Man­cha, o po­wierzch­ni 107,6 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 492 miesz­kań­ców.

Wikipedia


fuet

wy­ra­bia­na ręcz­nie kieł­ba­sa wie­przo­wa w na­tu­ral­nym flacz­ku z je­li­ta cien­kie­go, tra­dy­cyj­ny wyrób ka­ta­loń­ski


SJP.pl

Fuet – wy­ra­bia­na ręcz­nie kieł­ba­sa wie­przo­wa w na­tu­ral­nym flacz­ku z je­li­ta cien­kie­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się dłu­gim, wą­skim kształ­tem, chro­po­wa­tą po­wierzch­nią oraz słod­kim, lekko pie­przo­wym sma­kiem. Do pro­duk­cji fuet sto­su­je się także bo­czek, a jako przy­pra­wy do­da­wa­ne są: pieprz czar­ny, czos­nek, goź­dzi­ki i na­sio­na ko­len­dry siew­nej.

Wikipedia


fufajka

po­tocz­nie: cie­pła, wa­to­wa­na kurt­ka; ku­faj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. cie­pła, dre­li­cho­wa, wa­to­wa­na kurt­ka;

Wiktionary

Fu­faj­ka lub ku­faj­ka lub wa­ciak (z ros. фуфайка, куфайка – nazwa ta ma jed­nak star­szy ro­do­wód i wy­wo­dzi się od mon­gol­sko-ta­tar­skie­go słowa фофудья („fo­fu­dia”) oz­na­cza­ją­ce­go cie­płą odzież, fu­faj­kę, wa­ciak) – cie­pły ubiór wierzch­ni w for­mie gru­bej obu­stron­nie pi­ko­wa­nej kurt­ki chro­nią­cy przed mro­zem i chło­dem. Szyty głów­nie na wa­to­li­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fuˈfajka, AS: fufai ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waciak, kufajka

Wiktionary


fuga

1. szcze­li­na mię­dzy płyt­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi, ce­gła­mi lub po­dob­ny­mi ma­te­ria­ła­mi, wy­peł­nio­na za­pra­wą; spo­i­na;
2. za­pra­wa do wy­peł­nia­nia fug - szcze­lin;
3. małe wgłę­bie­nie wzdłuż kra­wę­dzi deski, pa­ne­li po­dło­go­wej lub płyty ka­mien­nej, na które na­cho­dzi wy­pu­kłość do­pa­so­wa­nej do niej innej deski, pa­ne­li lub płyty;
4. in­stru­men­tal­ny lub wo­kal­ny utwór mu­zycz­ny, w któ­rym po­szcze­gól­ne głosy ko­lej­no po­dej­mu­ją temat;
5. prze­sta­rza­le: re­ak­cja uciecz­ko­wa na przy­kre bodź­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ro­dzaj formy mu­zycz­nej;

 (1.2) bud. spo­i­na w murze po­mię­dzy ce­gła­mi lub mię­dzy płyt­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi uło­żo­ny­mi na ścia­nie lub po­dło­dze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fuga – forma mu­zycz­na
  • fuga – ro­dzaj spo­i­ny w bu­dow­nict­wie
  • fuga – ro­dzaj za­bu­rze­nia ner­wi­co­we­go
  • Fuga – pol­ski film w re­ży­se­rii Agniesz­ki Smo­czyń­skiej z 2018 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfuɡa, AS: fuga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fugować ndk.

 przym. fugowy

Wiktionary


fugara

or­ga­no­wy głos pryn­cy­pa­ło­wo-smycz­ko­wy; fo­ga­ra


SJP.pl


fugas

pro­wi­zo­rycz­na mina wy­ko­na­na z ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych, po­ci­sków ar­ty­le­ryj­skich lub bomb lot­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. im­pro­wi­zo­wa­ny ła­du­nek wy­bu­cho­wy, pro­wi­zo­rycz­na mina lą­do­wa;

Wiktionary

Fugas (z fr. "fo­u­gas­se") – im­pro­wi­zo­wa­na, pro­wi­zo­rycz­na mina lą­do­wa, za­ko­pa­na w ziemi, wy­bu­cha­ją­ca pod wpły­wem na­ci­sku lub przez zdal­ne od­pa­le­nie, wy­ko­na­na z ma­te­ria­łów za­stęp­czych, jak sa­per­skie ma­te­ria­ły wy­bu­cho­we, po­ci­ski ar­ty­le­ryj­skie, bomby lot­ni­cze, gło­wi­ce tor­pe­do­we, gra­na­ty, różne nie­wy­bu­chy lub nie­wy­pa­ły itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zde­to­no­wa­ny za­pal­ni­kiem o dzia­ła­niu na­cią­go­wym fugas wy­rzu­cał słup ognia na wy­so­kość 8 me­trów, rażąc pło­ną­cym pły­nem na po­wierzch­ni 300 me­trów kwa­dra­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuɡas, AS: fugas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fugasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. wojsk. ajdik

Wiktionary


fugasowy

zwią­za­ny z fu­ga­sem


SJP.pl


fugasówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Fu­ga­sów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Ogro­dzie­niec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 791.

Wikipedia


fugato

frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go sta­no­wią­cy jed­no­ra­zo­we imi­ta­cyj­ne prze­pro­wa­dze­nie fu­go­we te­ma­tu


SJP.pl

Fu­ga­to – frag­ment ut­wo­ru ho­mo­fo­nicz­ne­go wy­ko­rzy­stu­ją­cy tech­ni­ki ty­po­we dla fugi, zwła­szcza imi­ta­cję te­ma­tu w ko­lej­nych gło­sach.

Naj­bar­dziej po­pu­lar­ne było w okre­sie kla­sy­cyz­mu, zaz­wy­czaj sto­so­wa­ne w za­koń­cze­niu ostat­niej czę­ści ut­wo­ru cy­klicz­ne­go.

Przy­kła­dem może być "Fu­ga­to" w "Mar­szu ża­łob­nym" z III Sym­fo­nii Lud­wi­ga van Be­et­ho­ve­na.

Wikipedia


fugatywność

łat­wość pa­ro­wa­nia sub­stan­cji che­micz­nych, okre­śla­nie stop­nia ich lot­no­ści


SJP.pl


fuggerowie

Fug­ge­ro­wie – ród nie­miec­ki osia­dły od roku 1367 w Augs­bur­gu. Linia "Fug­ge­rów od Lilii" zy­ska­ła we wczes­nym okre­sie no­wo­żyt­nym ogrom­ne zna­cze­nie w hand­lu świa­to­wym, jej człon­ko­wie przesz­li do hi­sto­rii jako ban­kie­rzy ów­czes­nych pa­pie­ży oraz ce­sa­rzy. W roku 1514 Fug­ge­ro­wie uzy­ska­li tytuł hra­biów ce­sar­stwa ("Re­ichs­graf"), niek­tó­re pow­sta­łe póź­niej linie bocz­ne uzy­ska­ły zaś tytuł ksią­żąt Rze­szy (w 1803) i ksią­żąt Ba­wa­rii (w 1913).

Wikipedia


fughetta

[czy­taj: fu­get­ta] mała forma mu­zycz­na zbli­żo­na do fugi


SJP.pl


fugiel

naz­wi­sko


SJP.pl


fuglewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Fu­gle­wicz z domu Mi­ce­wicz (1927–2007) – pol­ska dzia­łacz­ka po­dzie­mia an­ty­hit­le­row­skie­go.
  • Jacek Fu­gle­wicz (1948–2016) – pol­ski ra­dio­wiec.
  • Jan Fu­gle­wicz (1900–1958) – żoł­nierz Le­gio­nów Pol­skich.
  • Josef Fu­gle­wicz (1876–1972) – au­striac­ki in­ży­nier, pro­fe­sor gór­nict­wa.
  • Lud­wik Fu­gle­wicz (1859–1943) – ty­tu­lar­ny ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go.
  • Piotr Wła­dy­sław Fu­gle­wicz (1954–2026) – pol­ski in­for­ma­tyk, pi­sarz i prze­wod­nik po Ślą­sku.
  • Wie­sław Fu­gle­wicz (1934–1982) – pol­ski pi­sarz, dzien­ni­karz i ry­sow­nik.

Wikipedia


fugowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fu­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fugować ndk.

Wiktionary


fugować

1. ze­spa­lać z sobą ele­men­ty po­sia­da­ją­ce fugi; uszczel­niać;
2. na­da­wać ele­men­tom zew­nętrz­nym, spo­i­nom żą­da­ny kształt; spo­i­no­wać


SJP.pl


fugownik

na­rzę­dzie do wy­drą­że­nia rowka w grzbie­cie deski, która bę­dzie czę­ścią fugi (tu: in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go)


SJP.pl


fugowy

przy­miot­nik od: fuga


SJP.pl


fugu

tro­pi­kal­na ryba oce­a­nicz­na o ciele po­kry­tym kol­ca­mi, na­dy­ma­ją­ca się w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia, po­da­wa­na jako przys­mak w kuch­ni ja­poń­skiej po­mi­mo swej tok­sycz­no­ści; ro­zdym­ka, ta­ki­fu­gu


SJP.pl


fugówka

na­rzę­dzie do wy­kań­cza­nia wew­nętrz­nych na­ro­ży po­dłóg i ścian po­kry­tych płyt­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi; kiel­nia fu­go­wa


SJP.pl


fuj

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, fu, pfe, fe, pfu, pfuj, ble, fee


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. wy­ra­ża­nie obrzy­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fuj, ale się spier­dzia­łeś!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ble, fu!

Wiktionary


fujak

naz­wi­sko


SJP.pl


fujara

duża fu­jar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża fu­jar­ka

 (1.2) pot. o czło­wie­ku śla­ma­zar­nym, nie­za­rad­nym

 (1.3) posp. czło­nek męski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fu­ja­ra – pol­ski in­stru­ment mu­zycz­ny
  • fu­ja­ra sło­wac­ka, także fu­ja­ra pa­ster­ska, fu­ja­ra, sło­wac­ka fu­ja­ra pa­ster­ska – sło­wac­ki in­stru­ment mu­zycz­ny tam­tej­szych pa­ste­rzy
  • Fu­ja­ra – naz­wi­sko m.in. pol­skie, po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka ru­muń­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Słu­chaj pan, albo pan je­steś męż­czyz­ną, albo mięk­ką fu­ja­rą bez kości.

 (1.3) Za­kryj się i wresz­cie scho­waj swą fu­ja­rę, bo je­szcze się ktoś zgor­szy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fujarka ż.

 czas. fujarkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dutka, piszczałka

 (1.2) trąba

 (1.3) fiut, fajfus

Wiktionary


fujareczka

zdrob­nie­nie od: fu­jar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: fu­jar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfujaˈrɛt͡ʃka, AS: fui ̯arečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fujarka ż.

 czas. fujarkować

Wiktionary


fujarka

lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów war­go­wych, przy­po­mi­na­ją­cy nie­wiel­ki flet z bocz­ny­mi ot­wo­ra­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fu­ja­ra

 (1.2) muz. drew­nia­ny in­stru­ment mu­zycz­ny w po­sta­ci rurki z ot­wo­ra­mi, ro­dzaj fletu pro­ste­go;

 (1.3) przen. eufem. pot. penis

 (1.4) przen. ktoś mało in­te­li­gent­ny, nie­zdar­ny

Wiktionary

Fu­jar­ka (także: fu­ja­ra, sta­rop. dudka, dutka, pi­szczał­ka) – lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów. Za­li­cza­ny do jed­nych z naj­star­szych in­stru­men­tów mu­zycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ej koleś, fu­jar­ka ci wy­sta­je z ką­pie­ló­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈjarka, AS: fui ̯arka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fujarkowanie n., fujarzenie n.

:: zdrobn. fujareczka ż.

:: zgrub. fujara ż.

 czas. fujarkować ndk., fujarzyć ndk.

 przym. fujarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fujareczka, piszczałeczka, flecik

 (1.2) piszczałka, dutka

 (1.3) fiut, fiutek, ptaszek, siusiak, wacek, interes, mały

 (1.4) fujara, pierdoła, gamoń

Wiktionary


fujarkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fu­jar­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfujarkɔˈvãɲɛ, AS: fui ̯arkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fujarkować

 rzecz. fujarka ż.

Wiktionary


fujarkować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przen. eufem. rzad. wy­ko­ny­wać fel­la­tio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój współ­lo­ka­tor z aka­de­mi­ka bosko mi fu­jar­ku­je wie­czo­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfujarˈkɔvat͡ɕ, AS: fui ̯arkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fujarka ż., fujareczka ż., fujara ż., fujarkowanie n., fujarzenie n.

 czas. fujarzyć ndk.

 przym. fujarkowy

Wiktionary


fujarkowy

zwią­za­ny z fu­jar­ką, do­ty­czą­cy fu­jar­ki


SJP.pl


fuji

[czy­taj: fudżi]
1. mia­sto w Ja­po­nii;
2. ja­poń­ska firma dzia­ła­ją­ca także w Pol­sce, pro­du­ku­ją­ca głów­nie apa­ra­ty fo­to­gra­ficz­ne i filmy do nich; Fu­ji­film;
3. wul­kan i za­ra­zem naj­wyż­sza góra Ja­po­nii (3776 m n.p.m.)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fudżi − góra, naj­wyż­szy szczyt kraju
  • Fuji − rzeka
  • Fuji − mia­sto w pre­fek­tu­rze Shi­zu­o­ka
  • Fuji In­ter­na­tio­nal Spe­ed­way − tor wy­ści­go­wy
  • Fu­ji­film − pro­du­cent fil­mów i apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych
  • Fuji Heavy In­du­stries − ja­poń­ski kon­cern mo­to­ry­za­cyj­no-lot­ni­czy, od 2017 roku no­szą­cy nazwę Su­ba­ru Cor­po­ra­tion
  • Fuji − pro­du­cent ro­we­rów (firma za­ło­żo­na w 1899 roku w Ja­po­nii)
  • „Fuji” – nazwa ja­poń­skich okrę­tów
    • „Fuji” – ja­poń­ski pan­cer­nik z końca XIX wieku
  • Fuji TV − ja­poń­ska sieć te­le­wi­zyj­na.
  • (1584) Fuji − pla­ne­to­i­da
  • Fuji Time − marka ze­gar­ków

Wikipedia


fujian

[czy­taj: fu­cien] pro­win­cja w Chi­nach; Fu­cien


SJP.pl

Fu­jian (; chiń. 福建; pi­ny­in "Fújiàn"; Wade-Giles "Fu-chien"; pe̍h-ōe-jī "Hok-kiàn") – pro­win­cja w po­łud­nio­wo-wschod­nich Chi­nach nad cie­śni­ną Taj­wań­ską.

Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny: Fuz­hou; głów­ny port mor­ski: Xia­men. Miej­sco­wa lud­ność po­słu­gu­je się ję­zy­ka­mi z grupy min.

Wikipedia


fujitsu

Fujitsū (jap. 富士通株式会社 Fujitsū Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha) – ja­poń­skie przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w Tokio, spe­cja­li­zu­ją­ce się w usłu­gach in­for­ma­tycz­nych oraz pro­duk­cji pół­prze­wod­ni­ków, kom­pu­te­rów (su­per­kom­pu­te­rów, kom­pu­te­rów oso­bi­stych, ser­we­rów, te­le­ko­mu­ni­ka­cji i usłu­gach). Przed­się­bior­stwo za­trud­nia około 140 ty­się­cy pra­cow­ni­ków w 100 pań­stwach.

Wikipedia


fuk

naz­wi­sko


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) daw. to mi wszyst­ko jedno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuk, AS: fuk

Wiktionary


fukacz

śro­do­wi­sko­wo, w ko­pal­ni: nagły wyd­much na­gro­ma­dzo­ne­go tlen­ku węgla


SJP.pl

Fu­kacz (ang. squ­e­a­ler) – nagły wy­buch tlen­ku węgla, któ­re­mu to­wa­rzy­szy wy­rzu­ce­nie bar­dzo du­żych ilo­ści miału wę­glo­we­go; by­wa­ją rów­nież fu­ka­cze me­ta­no­we.

Wikipedia


fukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fukać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefukanie n.

 czas. fukać ndk.

Wiktionary


fukać

po­tocz­nie:
1. pry­chać, par­skać, będąc złym, za­nie­po­ko­jo­nym itp.;
2. po­tocz­nie: mówić coś oprys­kli­wie, ze zło­ścią; pry­chać, par­skać;
3. wy­rzu­cać z sie­bie parę, dym, ogień


SJP.pl


fukier

naz­wi­sko, np. Hen­ryk Fu­kier (1886 - 1959), pol­ski przed­się­bior­ca, wła­ści­ciel wi­niar­ni i skła­du win w War­sza­wie


SJP.pl


fukierowie

naz­wi­sko, np. Hen­ryk Fu­kier (1886 - 1959), pol­ski przed­się­bior­ca, wła­ści­ciel wi­niar­ni i skła­du win w War­sza­wie


SJP.pl

Fu­kie­ro­wie – ro­dzi­na kup­ców war­szaw­skich, spo­krew­nio­nych z augs­bur­ski­mi Fug­ge­ra­mi.

W 1810 r. Flo­rian Fu­kier (1772–1836) nabył ka­mie­ni­cę przy Rynku Sta­re­go Mia­sta, która odtąd sta­no­wi­ła dzie­dzicz­ną włas­ność ro­dzi­ny. Ostat­ni z rodu, Hen­ryk Maria Fu­kier, zmarł bez­po­tom­nie w 1959 r.

Wikipedia


fukierowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fu­kie­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


fuknąć

po­tocz­nie:
1. prych­nąć, pars­knąć, będąc złym, za­nie­po­ko­jo­nym itp.;
2. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś oprys­kli­wie, ze zło­ścią; prych­nąć, pars­knąć;
3. wy­rzu­cić z sie­bie parę, dym, ogień


SJP.pl


fukoid

ge­o­lo­gicz­ny twór z wo­do­ro­stów mor­skich o kształ­cie ga­łąz­ki, wy­stę­pu­ją­cy licz­nie w Kar­pa­tach


SJP.pl


fukoksantyna

żółty pig­ment wy­stę­pu­ją­cy w niek­tó­rych wo­do­ro­stach


SJP.pl

Fu­kok­san­ty­na (łac. "fucus" – mor­szczyn, gr. "ksant­hós" – żółty) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ksan­to­fi­li, na­tu­ral­ny ciem­no­czer­wo­ny lub brą­zo­wy barw­nik, wy­stę­pu­ją­cy w ko­mór­kach okrze­mek, bru­nat­nic oraz zło­to­wi­ciow­ców. W po­łą­cze­niu z chlo­ro­fi­lem (jeśli jest go do­sta­tecz­nie dużo) na­da­je ko­mór­kom bru­nat­ne za­bar­wie­nie. Fu­kok­san­ty­na ab­sor­bu­je świa­tło od żółto-zie­lo­nej do żółto-nie­bie­skiej czę­ści spek­trum.

Wikipedia


fukoza

ro­dzaj mo­no­sa­cha­ry­du, hek­so­za na­le­żą­ca do aldoz


SJP.pl

-Fu­ko­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy de­ok­sy­cu­krów, 6-de­ok­sy--ga­lak­to­za.

Obec­ność fu­ko­zy wy­kry­to w łań­cu­chach cu­kro­wych u bak­te­rii, glo­nów i grzy­bów (gdzie wy­stę­pu­je w po­sta­ci usiar­cza­no­wa­nej jako fu­ko­i­dan), a także u ro­ślin i zwie­rząt.

Jest po­wszech­nym, a za­ra­zem je­dy­nym, mo­no­cu­krem, wyt­wa­rza­nym przez ko­mór­ki ssa­ków, wy­stę­pu­ją­cym w kon­fi­gu­ra­cji, głów­nie w po­sta­ci zwią­za­nej w łań­cu­chach oli­go­sa­cha­ry­do­wych gli­ko­pro­te­in i gli­ko­li­pi­dów bło­no­wych. Two­rzy wią­za­nia α-gli­ko­zy­do­we.

Wikipedia


fuks

1. ktoś po­cząt­ku­ją­cy w danym za­wo­dzie, ro­bią­cy coś po raz pier­wszy; no­wi­cjusz, żół­to­dziób, fryc;
2. szczę­śli­wy traf, przy­pa­dek;
3. przy­pad­ko­wy zwy­cięz­ca za­wo­dów, zwła­szcza koń, na któ­re­go nikt nie sta­wiał;
4. nie­prze­wi­dzia­na wy­gra­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) koń wy­ści­go­wy, na któ­re­go nikt nie li­czył

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. nie­spo­dzie­wa­ne szczę­ście, po­wo­dze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fuks – nie­peł­no­praw­ny czło­nek kor­po­ra­cji aka­de­mic­kiej
  • Fuks – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Fuks – pol­ska ko­me­dia sen­sa­cyj­na z 1999 r. w re­ży­se­rii Ma­cie­ja Dut­kie­wi­cza
  • Chaim Lejb Fuks – pol­sko-ży­dow­ski poeta, pi­sarz i dzien­ni­karz
  • La­dis­lav Fuks – cze­ski pro­za­ik
  • Lazar Fuks – dzien­ni­karz prasy ży­dow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Zda­łem eg­za­min na praw­ko tylko fuk­sem.

 (3.2) Opi­su­je, jak ze za­wią­za­ny­mi ocza­mi fuksy i fuk­si­ce prze­cho­dzi­li przez różne po­ko­je (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuks, AS: fuks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuksiarz m., fuksiara ż., fuksówka ż., fuksica ż.

:: zdrobn. fuksik m.

 przym. fuksiarski, fuksówkowy

 przysł. fuksiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) fart

 (2.2) szczęśliwy traf

 (3.1) nowicjusz

Wiktionary


fuksem

po­tocz­nie: przez przy­pa­dek, przez zbieg oko­licz­no­ści, nie­spo­dzie­wa­nie; far­tem


SJP.pl


fuksiara

→ fuk­siarz


SJP.pl

Patrz:

fuksiarz

fuksiarski

po­tocz­nie: ma­ją­cy szczę­ście, po­myśl­ny; far­tow­ny, far­to­wy


SJP.pl


fuksiarz

1. osoba ma­ją­ca szczę­ście; czło­wiek, któ­re­mu sprzy­ja los;
2. ten, kto liczy na szczę­śli­wy zbieg oko­licz­no­ści


SJP.pl

Fuk­siarz.pl – pol­ski in­ter­ne­to­wy ser­wis za­kła­dów buk­ma­cher­skich pro­wa­dzo­ny przez Buk­ma­cher­ska sp. z o.o. z sie­dzi­bą w War­sza­wie. Spół­ka zo­sta­ła wpi­sa­na do Kra­jo­we­go Re­je­stru Są­do­we­go 3 paź­dzier­ni­ka 2019 roku pod nu­me­rem KRS 0000806643. Dzia­łal­ność w za­kre­sie za­kła­dów wza­jem­nych przez In­ter­net pro­wa­dzi na pod­sta­wie zez­wo­le­nia Mi­ni­stra Fi­nan­sów nr PS4.6831.1.2020 z 9 grud­nia 2020 roku.

Wikipedia


fuksica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. stu­dent­ka pier­wsze­go roku stu­diów ar­ty­stycz­nych przed za­koń­cze­niem otrzę­sin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opi­su­je, jak ze za­wią­za­ny­mi ocza­mi fuksy i fuk­si­ce prze­cho­dzi­li przez różne po­ko­je (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuks, fuksówka

 przym. fuksówkowy

 czas. fuksować

Wiktionary


fuksik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fuks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fuks, lecz tylko mały fuk­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuks m.

Wiktionary


fuksja

1. krzew z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych, o dwu­barw­nych, zwi­sa­ją­cych kwia­tach, ros­ną­cy w Mek­sy­ku i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, ho­do­wa­ny jako ro­śli­na do­nicz­ko­wa; ułan­ka
2. fio­let z różem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fuch­sia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych o zwi­sa­ją­cych kwia­tach, czę­sto biało-czer­wo­nych lub fio­le­to­wych;

 (1.2) fio­le­to­wo-czer­wo­ny kolor

Wiktionary

Fuk­sja, ułan­ka ("Fuch­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych ("Ona­gra­ce­ae"). Obej­mu­je 108 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w na­tu­rze głów­nie w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w An­dach, tylko po­je­dyn­cze ga­tun­ki po­cho­dzą spoza tego ob­sza­ru – czte­ry z Nowej Ze­lan­dii i jeden z Ta­hi­ti.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam sobie ślicz­ną fuk­sję w do­nicz­ce.

 (1.2) Uwa­żam, że w fuk­sji jest ci zu­peł­nie nie do twa­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuksʲja, AS: fuksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fuksjowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułanka

 (1.2) magenta

Wiktionary


fuksjowy

→ fuk­sja


SJP.pl

Patrz:

fuksja

fuksyna

syn­te­tycz­ny, czer­wo­ny barw­nik za­sa­do­wy, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do bar­wie­nia la­kie­rów spi­ry­tu­so­wych i tu­szów; ro­za­ni­li­na


SJP.pl

Fuk­sy­na, ro­za­ni­li­na – mie­sza­ni­na or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych z grupy barw­ni­ków tri­fe­ny­lo­me­ty­lo­wych (try­ty­lo­wych) i jed­no­cze­śnie ani­li­no­wych, skła­da­ją­ca się z chlo­ro­wo­dor­ków pa­ra­ro­za­ni­li­ny (tria­mi­no­try­ty­lu bez pod­staw­ni­ków me­ty­lo­wych), ro­za­ni­li­ny (z jed­nym pier­ście­niem to­lu­i­dy­no­wym) i wyż­szych ho­mo­lo­gów za­wie­ra­ją­cych 2 lub 3 pier­ście­nie to­lu­i­dy­no­we.

Wikipedia


fukszwanc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła płat­ni­ca

Wiktionary


fuksówka

śro­do­wi­sko­wo: chrzest no­wych stu­den­tów w niek­tó­rych uczel­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. zwy­czaj w szko­łach ar­ty­stycz­nych, otrzę­si­ny stu­den­tów pier­wsze­go rocz­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coraz wię­cej uczel­ni za­bra­nia prze­pro­wa­dza­nia fuk­sów­ki nie tylko ze wzglę­du na nie­bez­piecz­ne in­cy­den­ty, do któ­rych pod­czas nich do­cho­dzi­ło (…), ale rów­nież coraz gło­śniej­sze głosy, że nie jest to „uro­czy­ste po­wi­ta­nie” no­wych stu­den­tów, a fe­sti­wal prze­mo­cy, nę­ka­nia i wy­ży­wa­nia się na młod­szych.

 (1.1) Fuk­sów­ka bywa fajną za­ba­wą i póź­niej może być miłym wspom­nie­niem, ale kiedy ne­stor ma skłon­no­ści do prze­mo­cy, może za­pew­nić komuś tra­u­mę na wiele lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuks m., fuksica ż.

 przym. fuksówkowy

 czas. fuksować

Wiktionary


fuksówkowy

przy­miot­nik

 (1.1) środ. do­ty­czą­cy fuk­sów­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nawet nie za­py­tał o powód tego, że nie chciał po­dejść do fuk­sów­ko­wych „zabaw”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuksówka, fuks, fuksica

 czas. fuksować

Wiktionary


fukugo

jedna ze sztuk walk bę­dą­ca po­łą­cze­niem kata i ku­mi­te


SJP.pl


fukuoka

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Fu­ku­o­ka (jap. 福岡市 Fu­ku­o­ka-shi) – naj­więk­sze mia­sto ja­poń­skiej wyspy Kiu­siu ("Kyūshū"), le­żą­ce w jej pół­noc­nej czę­ści, nad za­to­ką Ha­ka­ta, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pre­fek­tu­ry Fu­ku­o­ka.

Wikipedia


fukus

glon mor­ski; kelp; mor­szczyn


SJP.pl


fukushima

Fu­kus­hi­ma (jap. 福島市 Fu­kus­hi­ma-shi) – sto­li­ca pre­fek­tu­ry o tej samej naz­wie, po­ło­żo­na w Re­gio­nie Tōhoku w Ja­po­nii. Fu­kus­hi­mę dzie­li od Tokio 250 ki­lo­me­trów, a od Sen­dai 80 km. Ma po­wierzch­nię 767,72 km². W 2020 r. miesz­ka­ły w nim 282 693 osoby, w 121 655 go­spo­dar­stwach do­mo­wych (w 2010 r. 292 590 osób, w 112 854 go­spo­dar­stwach do­mo­wych).

Wikipedia


fukuyama

Fu­ku­y­a­ma (jap. 福山市 Fu­ku­y­a­ma-shi) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, nad rzeką As­hi­da, w pre­fek­tu­rze Hi­ro­szi­ma.

Wikipedia


ful

full;
1. układ kart w po­ke­rze
2. układ oczek w grze w kości
3. po­tocz­nie: piwo pełne jasne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język re­gio­nu Afry­ki Za­chod­niej uży­wa­ny przez ludy Fula;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) karc. układ kart w po­ke­rze i oczek w grze w kości: trój­ka z parą

 (2.2) pot. piwo pełne, jasne

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (3.1) pot. pełno, do pełna

 (3.2) pot. mnó­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród dia­lek­tów za­chod­nio-ban­tu­i­dal­nych sta­no­wi­sko odręb­ne zaj­mu­je ful, język, który pod wpły­wem na­rze­czy se­mic­ko-cha­mic­kich i ngo-nke od­da­lił się znacz­nie od pier­wot­ne­go typu ro­dzi­ny.

 (2.1) Pa­mię­tam pewne ro­zda­nie, gdy na stole pię­trzy­ła się cał­kiem spora ster­ta ban­kno­tów, i au­to­ra „Całej ja­skra­wo­ści”, który zgar­nął to wszyst­ko na „śmier­tel­ne­go fula”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ful, AS: ful

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2) (3.1)

 rzecz. full m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język ful, fula, fulani, fulfulde

 (2.1) full

 (2.2) full

 (3.1) pełno

 (3.2) mnóstwo

Wiktionary


fula

język za­chod­niej grupy ro­dzi­ny ban­tu­i­dal­nej; fu­la­ni, fu­ful­de, ful


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fulbe, Fu­la­nie – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca Gwi­neę
  • Fula – za­chod­nio­a­fry­kań­ski flet po­przecz­ny

Wikipedia


fulandryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. plot­kar­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński klebetnica, lejana; gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna

Wiktionary


fulani

język z ro­dzi­ny kongo-kor­do­fań­skiej; ful­ful­de


SJP.pl


fulanie

lud afry­kań­ski


SJP.pl


fulanin

przed­sta­wi­ciel ludu afry­kań­skie­go


SJP.pl


fulanka

przed­sta­wi­ciel­ka ludu afry­kań­skie­go


SJP.pl


fular

1. ro­dzaj cien­kiej tka­ni­ny jed­wab­nej lub pół­jed­wab­nej;
2. chu­stecz­ka z tego ma­te­ria­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ro­dzaj cien­kiej tka­ni­ny jed­wab­nej

 (1.2) kraw. apasz­ka, lekka jed­wab­na chust­ka z fu­la­ru (1.1)

Wiktionary

Fular ( fo­u­lard) – mięk­ka, cien­ka tka­ni­na z jed­wa­biu lub pół­jed­wa­biu o splo­tach: płó­cien­nym, sko­śnym lub atła­so­wym.

Bywał gład­ki lub dru­ko­wa­ny we wzory. Zanim za­czę­to go pro­du­ko­wać w Eu­ro­pie (dobrą markę wy­ro­bi­ły sobie fu­la­ry lioń­skie), spro­wa­dza­ny był z Da­le­kie­go Wscho­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Modny jest fular, coś co przy­po­mi­na za­wią­za­ny pod szyją szal.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fularowy

Wiktionary


fulara

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fu­la­ra, gwa­ro­we okre­śle­nie ro­dza­ju pol­skiej fu­jar­ki, in­stru­men­tu lu­do­we­go,
  • Fu­la­ra, naz­wi­sko, w obec­nej Pol­sce, około ty­sią­ca osób.
  • Fular, tka­ni­na,
  • Fular, chust­ka na szyję za­miast kra­wa­ta z fu­la­ru w XIX-wiecz­nym stylu bie­der­me­ier.

Wikipedia


fularczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


fulard

na­pa­war­ka; urzą­dze­nie sto­so­wa­ne w prze­my­śle włó­kien­ni­czym do na­sy­ca­nia wy­ro­bów np. apre­tu­rą


SJP.pl


fularek

mała chu­stecz­ka zro­bio­na z fu­la­ru


SJP.pl


fularowy

przy­miot­nik od: fular


SJP.pl


fulać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) reg-pl|Górny Śląsk. mówić głu­po­ty, kła­mać

Wiktionary


fulański

→ Fu­la­nie (lud afry­kań­ski)


SJP.pl


fulbright

[czy­taj: ful­brajt] naz­wi­sko an­giel­skie, np. J. Wil­liam Ful­bright (1905 - 1995), ame­ry­kań­ski praw­nik i po­li­tyk, za­ło­ży­ciel sy­ste­mu sty­pen­diów na uczel­niach ame­ry­kań­skich


SJP.pl


fulcjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­tur­gicz­ne wspom­nie­nie św. Ful­cju­sza Ko­ściół ob­cho­dzi 26 paź­dzier­ni­ka.

Wiktionary


fulda

1. mia­sto w Niem­czech;
2. rzeka w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Hesja, po­ło­żo­ne nad rzeką Fuldą (1.2);

 (1.2) geogr. hy­drol. rzeka w Hesji, w Niem­czech, wraz z Werrą two­rzy We­ze­rę;

Wiktionary

Fulda – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Hesja, w re­jen­cji Kas­sel, sie­dzi­ba po­wia­tu Fulda, nad rzeką Fuldą.

Fulda to mia­sto o szcze­gól­nym sta­tu­sie ("Son­der­sta­tus­stadt"), co oz­na­cza, że prze­ję­ło niek­tó­re za­da­nia po­wia­tu.

Naj­bli­żej po­ło­żo­ne duże mia­sta to Frank­furt nad Menem (ok.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fuldzki, fuldajski, fuldański

Wiktionary


fuldański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fuldą, do­ty­czą­cy Fuldy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fulda ż.

 przym. fuldzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuldzki

Wiktionary


fuldzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fuldą, do­ty­czą­cy Fuldy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fulda ż.

 przym. fuldański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuldański

Wiktionary


fulengia

ro­dzaj di­no­za­u­ra z po­drzę­du za­u­ro­po­do­mor­fów


SJP.pl

Fu­len­gia – ro­dzaj di­no­za­u­ra od­kry­te­go w Chi­nach (Jun­nan).

Wikipedia


fuleren

alo­tro­po­wa od­mia­na węgla


SJP.pl


fulerenowy

→ fu­le­ren


SJP.pl

Patrz:

fuleren

fulerski

zie­mia fu­ler­ska - skała osa­do­wa uży­wa­na jako śro­dek oczy­szcza­ją­cy i od­bar­wia­ją­cy


SJP.pl


fulfa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. na­la­na, pełna twarz

Wiktionary


fulfulde

język z ro­dzi­ny kongo-kor­do­fań­skiej; fu­la­ni


SJP.pl


fulgencjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Ful­gen­cjusz, Ful­gen­ty – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce "bły­szczą­cy" (od łac. "ful­gens").

Ful­gen­cjusz (Ful­gen­ty) imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 stycz­nia.

Wikipedia


fulguracja

za­kłó­ce­nie pro­ce­su dzie­jo­we­go, okres przy­spie­szo­ne­go dzia­nia się, kiedy to ob­ja­wia­ją się nowe drogi, per­spek­ty­wy w roz­wo­ju sztu­ki, kul­tu­ry itp.


SJP.pl


fulguryt

kwar­co­wy pręt pow­sta­ły z pia­sku lub skały, sto­pio­nych od ude­rze­nia pio­ru­na; pio­ru­no­wiec


SJP.pl

Ful­gu­ryt (z łac. "ful­gu­ri­tus" – „ugo­dzo­ny pio­ru­nem”), pio­ru­no­wiec, strzał­ka pio­ru­no­wa – nie­re­gu­lar­ny twór rur­ko­wa­ty lub wy­peł­nio­ny szkli­wem krze­mion­ko­wym pow­sta­ły wsku­tek sto­pie­nia pia­sku kwar­co­we­go po ude­rze­niu pio­ru­na. Osią­ga do kilku cen­ty­me­trów śred­ni­cy i nawet do ok. 1 metra dłu­go­ści. Jego struk­tu­ra wew­nętrz­na jest zaz­wy­czaj re­gu­lar­na lub wy­peł­nio­na bą­bel­ka­mi. Po­wierzch­nia jest chro­po­wa­ta i po­kry­ta dro­bin­ka­mi pia­sku. Wy­glą­dem przy­po­mi­na ko­rzeń z od­ga­łę­zie­nia­mi lub ma­ły­mi wgłę­bie­nia­mi.

Wikipedia


fulik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ful

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ful m.

Wiktionary


full

ful;
1. układ kart w po­ke­rze
2. układ oczek w grze w kości
3. po­tocz­nie: piwo pełne jasne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. układ kart w po­ke­rze i oczek w grze w kości: trój­ka z parą

 (1.2) pot. piwo pełne, jasne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Full-Re­u­ent­hal – gmina w kan­to­nie Ar­go­wia, w okrę­gu Zu­rzach
  • Gott­lieb Full – nie­miec­ki sę­dzia
  • Full – album Ma­ry­li Ro­do­wicz
  • Full con­tact – for­mu­ła walki spor­to­wej w kick-bo­xin­gu
  • Full HD – tryb wideo
  • Full Metal Jac­ket – ame­ry­kań­ski dra­mat wo­jen­ny
  • Full Su­spen­sion – typ ro­we­ru gór­skie­go
  • Bayer Full
  • Fuhl
  • Mocny Full
  • Phull

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ful, AS: ful

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ful m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ful

 (1.2) ful

Wiktionary


full-contact

[czy­taj: ful kon­takt] for­mu­ła walki spor­to­wej w niek­tó­rych spor­tach walki, w któ­rej ude­rza się pełną siłą


SJP.pl


full-print

[czy­taj: FULprint] ozdob­ne po­kry­wa­nie całej tka­ni­ny na­dru­kiem; full print, full­print, FullPrint, Full-Print


SJP.pl


fulleren

od­mia­na alo­tro­po­wa węgla, pół­przez­ro­czy­ste ciało stałe o me­ta­licz­nym po­ły­sku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fu­le­re­ny – jedna z od­mian alo­tro­po­wych węgla
  • Ful­le­ren – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w de­par­ta­men­cie Haut-Rhin

Wikipedia


fullprint

[czy­taj: FULprint] ozdob­ne po­kry­wa­nie całej tka­ni­ny na­dru­kiem; full print, full-print, FullPrint, Full-Print


SJP.pl


fullprintowy

[czy­taj: ful­prin­to­wy] ozdo­bio­ny na­dru­kiem po­kry­wa­ją­cym całą po­wierzch­nię ubio­ru lub przed­mio­tu z tka­ni­ny; full prin­to­wy


SJP.pl


fulmar

ptak mor­ski z rzędu rur­ko­no­sych; pe­trel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ful­ma­rus|Step­hens|ref=tak., duży ptak mor­ski z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­pię­tość skrzy­deł ful­ma­rów wy­no­si 102–120 cm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfulmar, AS: fulmar

Wiktionary


fulmenit

kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy, sto­so­wa­ny w gór­nict­wie wę­glo­wym


SJP.pl


fulminacja

daw­niej:
1. trzask, szczęk, ło­skot, grzmot;
2. wy­gła­sza­nie kląt­wy ko­ściel­nej


SJP.pl


fultograf

apa­rat umoż­li­wia­ją­cy od­biór świetl­nych obra­zów przez radio


SJP.pl

Ful­to­graf – skon­stru­o­wa­ne w la­tach 20. XX wieku urzą­dze­nie do od­bie­ra­nia obra­zów prze­sy­ła­nych za poś­red­nict­wem fal ra­dio­wych. Obraz był prze­no­szo­ny na pa­pier w pro­ce­sie elek­tro­che­micz­nym, po­przez za­ciem­nie­nie od­po­wied­nich ob­sza­rów na pa­pie­rze owi­nię­tym wokół obra­ca­ją­ce­go się cy­lin­dra. Urzą­dze­nie zo­sta­ło skon­stru­o­wa­ne przez i było w uży­ciu na prze­ło­mie lat dwu­dzie­stych i trzy­dzie­stych XX wieku do na­da­wa­nia obra­zów do domów drogą ra­dio­wą.

Wikipedia


fulton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­bert Ful­ton (1765–1815) – ame­ry­kań­ski in­ży­nier i wy­na­laz­ca.
  • Ful­ton – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Clar­ke
  • Ful­ton – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Hemp­ste­ad
  • Ful­ton – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Whi­te­si­de
  • Ful­ton – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ful­ton
  • Ful­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie So­no­ma
  • Ful­ton – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Bo­ur­bon
  • Ful­ton – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Ful­ton
  • Ful­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Ho­ward
  • Ful­ton – mia­sto w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Ita­wam­ba
  • Ful­ton – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Cal­la­way
  • Ful­ton – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Os­we­go

Wikipedia


fulwen

żółta ole­i­sta sub­stan­cja che­micz­na, czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­na w pro­ce­sie syn­te­zy or­ga­nicz­nej


SJP.pl


fulweny

grupa związ­ków cy­klo­pen­ta­die­nu z al­de­hy­da­mi lub ke­to­na­mi o czer­wo­no­po­ma­rań­czo­wej bar­wie


SJP.pl


fulwowy

kwas ful­wo­wy - zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy kwa­sów hu­mu­so­wych, pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku roz­kła­du ma­te­rii or­ga­nicz­nej


SJP.pl


fum

fuma; zwy­kle w licz­bie mno­giej: fumy - gry­ma­sy, wy­brzy­dza­nie, fochy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. dym, wy­ziew, para

 (1.2) przest. przen. próż­ność, pycha

 (1.3) fumy → przest. gry­ma­sy, fochy, dąsy, uro­je­nia, fan­taz­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ale za­ra­zem je­steś wietrz­ny, ba­ła­mut, nie lu­bisz pracy, a lu­bisz hu­lan­ki, masz pań­skie fumy i zach­cian­ki, które bied­ne­go szlach­ci­ca do torby i kija że­bra­cze­go pro­wa­dzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũm, AS: fũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuma ż.

:: zdrobn. fumik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fuma

Wiktionary


fuma

fum; zwy­kle w licz­bie mno­giej: fumy - gry­ma­sy, wy­brzy­dza­nie, fochy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. próż­ność, pycha

 (1.2) przest. gry­mas, foch, dąs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] w chłop­skiej chat­ce albo pod warsz­ta­tem się to rodzi, od czy­szcze­nia bu­ci­ków po­czy­na, szlach­cie bakę świe­ci i tu­ma­ni przez całe życie, a na ko­niec i herb się ską­deś tam bie­rze, i sza­bel­ka przy boku, i dzie­dzict­wo nie małe: a już fuma potem i po­gar­da dla dru­gich, że w kąt i szlach­cic od Bo­le­sła­wów i Se­na­tor mu za nic! sic.

 (1.2) Imć Zug tyle już na­doś­wiad­czał fą­frów od je­ne­ra­ło­wej Elż­bie­ty Gra­bow­skiej, już ofi­cjal­nej me­tre­sy kró­lew­skiej a także nie­jed­nej fumie księż­nej mar­szał­ko­wej Iza­bel­li Lu­bo­mir­skiej przy bu­do­wie Mon Co­te­au, że ko­men­de­ro­wa­nia księż­nej He­le­ny Ra­dzi­wił­ło­wej już rajem mu się zda­wa­ły.

 (1.3) Ja ze swoją fumą nie mam pro­ble­mów: wia­do­mo, że nie będę je­chał cią­gle 70 ani 60 km/h, ale to 40-45 jest osią­gal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfũma, AS: fũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fum m., fumarium n., perfumy nmos., perfuma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fum, próżność, pycha

 (1.2) grymas, focha, dąs, urojenie

 (1.3) wueska

Wiktionary


fumages

[czy­taj: fiMAŻ] tech­ni­ka ma­lar­ska wy­ko­rzy­stu­ją­ca efekt pow­sta­ły po pod­pa­le­niu lub za­dy­mie­niu pa­pie­ru świe­cą oraz rozd­mu­cha­niu roz­la­nej farby czy sadzy na płót­nie


SJP.pl


fumaran

zjo­ni­zo­wa­na forma kwasu fu­ma­ro­we­go


SJP.pl


fumaranowy

→ fu­ma­ran


SJP.pl

Patrz:

fumaran

fumaraza

enzym


SJP.pl

Fu­ma­ra­za, Hy­dra­ta­za fu­ma­ra­no­wa (EC 4.2.1.2) – enzym z grupy liaz ka­ta­li­zu­ją­cy od­wra­cal­ną re­ak­cję uwod­nie­nia fu­ma­ra­nu do L-jabł­cza­nu. Ce­chu­je się bar­dzo wy­so­ką swo­i­sto­ścią, przeksz­tał­ca fu­ma­ran o kon­fi­gu­ra­cji "trans", na­to­miast nie wy­ka­zu­je ak­tyw­no­ści do jego izo­me­ru o kon­fi­gu­ra­cji "cis" - ma­le­i­nia­nu. Dzia­ła­jąc w stro­nę od­wrot­ną jest swo­i­sta tylko do L-jabł­cza­nu, nie przeksz­tał­ca D-jabł­cza­nu.

Wikipedia


fumarium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. po­mie­szcze­nie, w któ­rym wędzi się mięso lub trzy­ma się doj­rze­wa­ją­ce wino

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuma ż., perfumy nmos., perfuma ż.

Wiktionary


fumarola

eks­ha­la­cja go­rą­cych (200-800°) gazów i par wul­ka­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. go­rą­cy wy­ziew gazów wul­ka­nicz­nych, głów­nie chlo­ro­wo­do­ru, dwut­len­ku siar­ki i pary wod­nej, to­wa­rzy­szą­cy czyn­nym wul­ka­nom;

Wiktionary

Fu­ma­ro­la – ro­dzaj eks­ha­la­cji wul­ka­nicz­nych to­wa­rzy­szą­cych czyn­nym wul­ka­nom. Przez fu­ma­ro­le wy­do­sta­ją się gazy, spoś­ród któ­rych naj­waż­niej­sze to chlo­ro­wo­dór, dwut­le­nek siar­ki i para wodna po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go o tem­pe­ra­tu­rze od 300 do 1000 °C, bo­ga­te w różne skład­ni­ki che­micz­ne. Wy­stę­pu­je naj­bli­żej erup­cji.

Wikipedia


fumarowy

kwas fu­ma­ro­wy - nie­na­sy­co­ny kwas di­kar­bok­sy­lo­wy po­sia­da­ją­cy czte­ry atomy węgla w czą­stecz­ce; izo­mer trans kwasu ma­le­i­no­we­go


SJP.pl


fumator

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia za­sło­ny dym­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia za­słon dym­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũˈmatɔr, AS: fũmator

Wiktionary


fumiasty

ka­pry­śny, gry­ma­śny, wy­bred­ny


SJP.pl


fumigacja

zwal­cza­nie szkod­ni­ków w po­mie­szcze­niach zam­knię­tych za po­mo­cą sub­stan­cji ga­zo­wych (fu­mi­gan­tów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­da­nie dzia­ła­niu gazów celem po­zby­cia się szkod­li­wych or­ga­niz­mów z obiek­tu;

Wiktionary

Fu­mi­ga­cja (późn. łac. "fu­mi­ga­tio" – dy­mie­nie z łac. "fu­mi­ga­tus" od "fu­mi­ga­re" – dymić, ka­dzić) – zwal­cza­nie szkod­ni­ków (np. owa­dów i gry­zo­ni) za po­mo­cą sub­stan­cji che­micz­nych w for­mie dymu, pary lub gazu. Sub­stan­cje te zwane są "fu­mi­gan­ta­mi". Do nie­daw­na po­wszech­nie sto­so­wa­nym fu­mi­ga­to­rem był bro­mek me­ty­lu (#PATRZ), który obec­nie jest za­stę­po­wa­ny in­ny­mi sub­stan­cja­mi ze wzglę­du na po­wo­do­wa­nie efek­tu cie­plar­nia­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fumigator m., fumigant m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazowanie

Wiktionary


fumigacyjny

przy­miot­nik od: fu­mi­ga­cja


SJP.pl


fumigant

śro­dek do ochro­ny ro­ślin sto­so­wa­ny w po­sta­ci dymów, par lub gazów; fu­mi­ga­tor


SJP.pl


fumigator

śro­dek do ochro­ny ro­ślin sto­so­wa­ny w po­sta­ci dymów, par lub gazów; fu­mi­gant


SJP.pl


fumigować

zwal­czać szkod­ni­ki i drob­no­u­stro­je cho­ro­bot­wór­cze za po­mo­cą tru­ją­cych gazów


SJP.pl


fumoir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. fiu­mo­ar.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona widzi męż­czyzn przy zie­lo­nym sto­li­ku, w fu­mo­i­rze, widzi gdy piją i upi­ja­ją się — poz­na­je ich przy­wa­ry i na­mięt­no­ści, a to poz­na­nie czyni ją ostroż­niej­szą w wy­bo­rze…

 (1.1) Stat­ki będą po­sia­da­ły więk­szą ilość miejsc sy­pial­nych, salę ja­dal­ną, re­sta­u­ra­cję, salon, fu­mo­ir, bu­fe­ty, po­mie­szcze­nie dla or­kie­stry, ła­zien­ki i t. p.

 (1.1) Ry­go­ryzm hig­je­ni­sty za­niósł­by tylko proś­bę do or­ga­ni­za­to­rów po­sie­dzeń, by dla pa­lą­cych przez­na­czo­no spe­cjal­ny fu­mo­ir, gdyż słu­cha­cze nie­pa­lą­cy, czę­sto cier­pią­cy na serce, czy nerwy, za­słu­gu­ją na trosz­kę współ­czu­cia.

 (1.1) W dru­giej po­ło­wie XIX wieku pa­lar­nię na­zy­wa­no „fu­mo­i­rem” i urzą­dza­no ją z więk­szym prze­py­chem.

 (1.1) Dla wy­go­dy pu­blicz­no­ści zo­stał z dniem wczo­raj­szym ot­war­ty na II pię­trze bufet z fu­mo­i­rem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palarnia; przest. fiumoar, fiumuar

Wiktionary


fumologia

nauka zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z pa­le­niem ty­to­niu


SJP.pl


fun

[czy­taj: fan] mło­dzie­żo­wo: za­ba­wa, roz­ryw­ka, np. zro­bić coś dla funu


SJP.pl


funabashi

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Fu­na­bas­hi (jap. 船橋市 Fu­na­bas­hi-shi) – mia­sto w Ja­po­nii, w pre­fek­tu­rze Chiba, w środ­ko­wej czę­ści głów­nej wyspy Hon­siu ("Honshū"). Ma po­wierzch­nię 85,62 km². W 2020 r. miesz­ka­ły w nim 642 972 osoby, w 289 027 go­spo­dar­stwach do­mo­wych (w 2010 r. 609 081 osób, w 261 239 go­spo­dar­stwach do­mo­wych).

Wikipedia


funafuti

naj­więk­szy atol w pań­stwie Tu­va­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na­le­żą­ca do pań­stwa Tu­va­lu;

Wiktionary

Fu­na­fu­ti – naj­gę­ściej za­lud­nio­ny i naj­lud­niej­szy atol w ar­chi­pe­la­gu Tu­va­lu, po­ło­żo­ny na Oce­a­nie Spo­koj­nym, o po­wierzch­ni około 2,79 km². La­gu­na atolu nosi nazwę Te Namo.

W 2002 roku atol za­miesz­ki­wa­ło 4492 osób, w tym 2281 męż­czyzn i 2211 ko­biet, we­dług spisu w 2012 roku miesz­kań­ców było już 6025[]. Naj­więk­szą wyspą jest Fon­ga­fa­le. Na niej znaj­du­je się sto­li­ca kraju – Va­ia­ku. Wła­dze Tu­va­lu (wów­czas ad­mi­ni­stru­ją­cych bry­tyj­skie Wyspy La­gu­no­we) prze­nio­sły się na atol 1 stycz­nia 1976 roku.

Wikipedia


funambulizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) akro­ba­cja cyr­ko­wa po­le­ga­ją­ca na spa­ce­ro­wa­niu po linie, nie­kie­dy po­łą­czo­nym z akro­ba­cja­mi lub np. jazdą na ro­we­rze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chodzenie po linie, taniec na linie

Wiktionary


funboard

[czy­taj: fan­bord] ro­dzaj deski sur­fin­go­wej


SJP.pl


funboardowy

→ fun­bo­ard [czy­taj: fan­bor­do­wy]


SJP.pl


funchal

[czy­taj: funSZAL] mia­sto w Por­tu­ga­lii, na po­łud­nio­wym wy­brze­żu wyspy Ma­de­ra, ważny port hand­lo­wy i ry­bac­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ma­de­ry,

Wiktionary

Fun­chal (, odm.: D./Ms. Fun­cha­lu) – mia­sto w Por­tu­ga­lii, na po­łud­nio­wym wy­brze­żu wyspy Ma­de­ra, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Re­gio­nu Au­to­no­micz­ne­go Ma­de­ry ( Região Au­tó­no­ma da Ma­de­i­ra).

Ważny port hand­lo­wy i ry­bac­ki. Mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy (lot­ni­sko znaj­du­je się w nie­wiel­kiej miej­sco­wo­ści po­ło­żo­nej nie­da­le­ko od Fun­cha­lu – Santa Cruz). Uz­dro­wi­sko kli­ma­tycz­ne i ką­pie­li­sko. Prze­mysł spo­żyw­czy, głów­nie wi­niar­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w Fun­cha­lu są ja­kieś tanie ho­te­le?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũw̃ˈʃal, AS: fũũ̯šal

Wiktionary


funciak

po­tocz­nie:
1. funt (pie­niądz);
2. sklep typu wszyst­ko za funta;
3. od­waż­nik z cza­sów PRL


SJP.pl


funcik

1. zdrob­nie­nie od: funt;
2. daw­niej: pa­pie­ro­wy zwi­tek w kształ­cie lejka słu­żą­cy do pa­ko­wa­nia drob­nych przed­mio­tów


SJP.pl


fund-raising

[czy­taj: fand rejz-ing] po­zy­ski­wa­nie fun­du­szy od osób in­dy­wi­du­al­nych, firm, fun­da­cji itp. zwy­kle w celu po­kry­cia kosz­tów dzia­łal­no­ści spo­łecz­nej przez in­sty­tu­cję po­za­rzą­do­wą; fund ra­i­sing, fun­dra­i­sing


SJP.pl


fund.

skrót od: fun­da­cja


SJP.pl


funda

żar­to­bli­wie, po­tocz­nie: po­kry­cie kosz­tów zwią­za­nych z za­pro­sze­niem kogoś do­kądś; fun­do­wa­nie


SJP.pl

Funda – mia­sto w An­go­li, w pro­win­cji Lu­an­da.

Wikipedia


fundacja

1. in­sty­tu­cja za­ło­żo­na przez fun­da­to­ra w celu re­a­li­za­cji celów spo­łecz­nych;
2. przez­na­cze­nie ja­kie­goś ma­jąt­ku do użyt­ku spo­łecz­ne­go;
3. ma­ją­tek prze­ka­za­ny w ten spo­sób;
4. daw­niej: za­ło­że­nie mia­sta, klasz­to­ru itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. or­ga­ni­za­cja zbie­ra­ją­ca pie­nią­dze na cel do­bro­czyn­ny;

 (1.2) ufun­do­wa­nie, sfi­nan­so­wa­nie, zbu­do­wa­nie cze­goś z włas­nych fun­du­szy

Wiktionary

Fun­da­cja ( fun­da­tio ‘za­ło­że­nie; fun­da­ment’ od fun­da­re 'umoc­nić; za­ło­żyć fun­da­ment, ut­wier­dzić’ z fun­dus ‘grunt, po­sia­dłość, ma­ją­tek’) – forma praw­na or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wej, któ­rej istot­nym sub­stra­tem jest ka­pi­tał przez­na­czo­ny na okre­ślo­ny cel oraz sta­tut za­wie­ra­ją­cy re­gu­ły dy­spo­no­wa­nia tym ka­pi­ta­łem. Fun­da­cje są po sto­wa­rzy­sze­niach drugą co do po­pu­lar­no­ści formą praw­ną wśród or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem wo­lon­ta­riu­szem miej­sco­wej fun­da­cji.

 (1.2) Król Ka­zi­mierz Wiel­ki do­ko­nał fun­da­cji Aka­de­mii Kra­kow­skiej, pier­wsze­go pol­skie­go uni­wer­sy­te­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũnˈdat͡sʲja, AS: fũndacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fundacyjny

 rzecz. fundowanie, fundator, fundusz

 czas. fundować, ufundować

Wiktionary


fundacjonalizm

po­gląd, że wnio­ski z poz­na­nia zmy­sło­we­go są praw­da­mi nie­pod­wa­żal­ny­mi, na któ­rych opie­ra się wie­dza o świe­cie; fun­da­men­ta­lizm


SJP.pl

Fun­da­men­ta­lizm epi­ste­mo­lo­gicz­ny, z ang. na­zy­wa­ny też (we­dług czę­ści au­to­rów nie­pra­wi­dło­wo) fun­da­cjo­na­liz­mem lub fun­da­cjo­niz­mem – sta­no­wi­sko epi­ste­mo­lo­gicz­ne do­ty­czą­ce spo­so­bów uza­sad­nia­nia sądów, zdań czy prze­ko­nań skła­da­ją­cych się na wie­dzę. Fun­da­men­ta­lizm głosi, że ist­nie­ją sądy ba­zo­we, które sta­no­wią fun­da­ment poz­na­nia i nie wy­ma­ga­ją uza­sad­nie­nia za po­mo­cą in­nych sądów.

Wikipedia


fundacyjka

zdrob­nie­nie od: fun­da­cja


SJP.pl


fundacyjny

przy­miot­nik od: fun­da­cja


SJP.pl


fundamencik

zdrob­nie­nie od: fun­da­ment


SJP.pl


fundament

ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li, prze­no­szą­cy ob­cią­że­nie na po­dło­że grun­to­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. wy­ko­na­ny z be­to­nu, żel­be­tu, mu­ro­wa­ny z ce­gieł lub ka­mie­ni, rza­dziej z drew­na, dolny ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li lub urzą­dze­nia prze­ka­zu­ją­cy na po­dło­że grun­to­we ca­łość ob­cią­żeń;

 (1.2) przen. baza, pod­wa­li­na cze­goś

Wiktionary

Fun­da­ment (po­sa­do­wie­nie) – bu­dow­la­ny ele­ment kon­struk­cyj­ny prze­ka­zu­ją­cy na po­dło­że grun­to­we ca­łość ob­cią­żeń bu­dow­li lub ma­szyn (w przy­pad­ku fun­da­men­tu pod ma­szy­nę lub urzą­dze­nie), wy­ko­na­ny z be­to­nu, żel­be­tu, mu­ro­wa­ny z ce­gieł lub ka­mie­ni, rza­dziej z drew­na (bu­dow­le lek­kie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mie­li­ście już ścia­ny sta­wiać, a do­pie­ro fun­da­ment wy­la­li­ście?

 (1.2) Jego ba­da­nia stały się fun­da­men­tem współ­czes­nej pa­le­on­to­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũnˈdãmɛ̃nt, AS: fũndãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundamentowanie n.

 czas. fundamentować ndk.

 przym. fundamentalny, fundamentowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podłoże, podstawa, oparcie, podpora

Wiktionary


fundamentalia

praw­dy pod­sta­wo­we; ru­dy­ment


SJP.pl


fundamentalista

osoba ry­go­ry­stycz­nie trzy­ma­ją­ca się zasad re­li­gii, ide­o­lo­gii; or­to­doks, or­to­dok­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ry­go­ry­stycz­nie prze­strze­ga­ją­cy ja­kichś zasad, norm, zwła­szcza w dzie­dzi­nie re­li­gii i po­li­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O za­mach po­dej­rze­wa się mark­si­stow­skich fun­da­men­ta­li­stów.

 (1.1) Roz­wój wie­dzy zo­stał jed­nak gwał­tow­nie za­ha­mo­wa­ny w XIV wieku, kiedy re­li­gij­ni fun­da­men­ta­li­ści prze­ko­na­li wład­ców, że na­le­ży zdła­wić naukę i fi­lo­zo­fię w całym is­lam­skim im­pe­rium, po­nie­waż nowe od­kry­cia pod­wa­ża­ją boską wsze­chwie­dzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃ntaˈlʲista, AS: fũndãmẽntalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundamentalizm m.

:: fż. fundamentalistka ż.

 przym. fundamentalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) integrysta, ortodoks, maniak, radykalista

Wiktionary


fundamentalistka

→ fun­da­men­ta­li­sta


SJP.pl

Patrz:

fundamentalista

fundamentalistyczny

→ fun­da­men­ta­lizm; or­to­dok­syj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fun­da­men­ta­liz­mu lub fun­da­men­ta­li­sty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃ntalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fũndãmẽntalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundamentalizm m., fundamentalista m., fundamentalistka ż.

 przysł. fundamentalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) integrystyczny, konserwatywny, ortodoksyjny, tradycyjny, wsteczny, zachowawczy

Wiktionary


fundamentalizm

1. or­to­dok­syj­ny i bez­kry­tycz­ny sto­su­nek do wyz­na­wa­nej re­li­gii, bli­ski fa­na­tyz­mo­wi re­li­gij­ne­mu;
2. ra­dy­ka­lizm ide­o­wy, nie­po­zo­sta­wia­ją­cy miej­sca do dy­sku­sji;
3. w fi­lo­zo­fii: po­gląd, we­dług któ­re­go je­dy­ny­mi praw­da­mi są te, które wy­ni­ka­ją bez­poś­red­nio z doz­nań zmy­sło­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­zba­wio­ny re­flek­sji ry­go­ryzm w prze­strze­ga­niu zasad ja­kiejś re­li­gii albo ide­o­lo­gii, opar­ty na naj­bar­dziej do­słow­nej ich in­ter­pre­ta­cji

Wiktionary

Fun­da­men­ta­lizm – ry­go­ry­stycz­ne trzy­ma­nie się zasad i norm wyz­na­czo­nych przez daną re­li­gię (fun­da­men­ta­lizm re­li­gij­ny), dok­try­nę po­li­tycz­ną (fun­da­men­ta­lizm po­li­tycz­ny) lub ide­o­lo­gię (np. fun­da­men­ta­lizm „świa­to­po­glą­du na­u­ko­we­go” w ko­mu­niz­mie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fundamentalista mos.

 przym. fundamentalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ortodoksja

Wiktionary


fundamentalnoteologiczny

od­no­szą­cy się do te­o­lo­gicz­nych pod­staw wiary chrze­ści­jań­skiej


SJP.pl


fundamentalny

bę­dą­cy pod­sta­wą, bazą cze­goś; pod­sta­wo­wy, za­sad­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pod­sta­wo­wy, sta­no­wią­cy pod­sta­wę, ele­men­tar­ny, za­sad­ni­czy

 (1.2) przest. silny, mocny, ma­syw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ox­ford En­glish Dic­tio­na­ry to fun­da­men­tal­ny dla ję­zy­ka an­giel­skie­go, dwu­dzie­sto­to­mo­wy słow­nik, nad któ­rym prace roz­po­czę­to je­szcze w XIX wieku. [...].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũndãmɛ̃nˈtalnɨ, AS: fũndãmẽntalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundament m., fundamencik m., fundamentowanie n.

 przym. fundamentowy

 przysł. fundamentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istotny, podstawowy, elementarny, zasadniczy, główny

Wiktionary


fundamentowy

zwią­za­ny z fun­da­men­tem, do­ty­czą­cy fun­da­men­tu


SJP.pl


fundamentyzm

w fi­lo­zo­fii: po­gląd, we­dług któ­re­go je­dy­ny­mi praw­da­mi są te, które wy­ni­ka­ją bez­poś­red­nio z doz­nań zmy­sło­wych; fun­da­men­ta­lizm


SJP.pl


fundator

1. twór­ca fun­da­cji, osoba, która z włas­nych środ­ków fi­nan­su­je bu­do­wę bu­dyn­ków o zna­cze­niu spo­łecz­nym, np. ko­ścio­ła, uczel­ni; do­na­tor, dar­czyń­ca, ofia­ro­daw­ca;
2. po­tocz­nie: ktoś, kto po­no­si kosz­ty po­czę­stun­ku, roz­ryw­ki, kto coś komuś fun­du­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto coś ufun­do­wał lub dał cze­muś po­czą­tek;

 (1.2) ktoś, kto płaci za po­czę­stu­nek, fun­du­je na­gro­dę w te­le­tur­nie­ju, itp.

Wiktionary

Fun­da­tor (łac. "fun­da­tio" – pod­wa­li­na) – ini­cja­tor bu­dow­li użyt­ku pu­blicz­ne­go (ko­ścio­ła, klasz­to­ru, szpi­ta­la, bi­blio­te­ki) albo dzie­ła sztu­ki (pom­ni­ka, oł­ta­rza, obra­zu), fi­nan­su­ją­cy rów­nież koszt jego pow­sta­nia.

W ob­sza­rze pra­wo­sła­wia okre­śla­ny jako kti­tor (od stgr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pier­sie fun­da­to­ra stało na po­stu­men­cie w rogu auli.

 (1.2) Fun­da­to­rem dzi­siej­szej na­gro­dy jest firma ka­let­ni­cza z Cie­szy­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũnˈdatɔr, AS: fũndator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundowanie n., fundusz m.

:: fż. fundatorka ż.

 czas. fundować ndk., ufundować dk., zafundować dk.

 przym. fundatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sponsor

Wiktionary


fundatorka

1. ko­bie­ta fun­du­ją­ca coś, czę­stu­ją­ca czymś;
2. za­ło­ży­ciel­ka fun­da­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która coś ufun­do­wa­ła lub dała cze­muś po­czą­tek

 (1.2) ko­bie­ta, która płaci za po­czę­stu­nek, fun­du­je na­gro­dę w te­le­tur­nie­ju, itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Por­tret fun­da­tor­ki wisi w sali obrad.

 (1.2) Fun­da­tor­ka na­gro­dy chce po­zo­stać ano­ni­mo­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundowanie n., fundusz m.

:: fm. fundator m.

 czas. fundować ndk., ufundować dk., zafundować dk.

 przym. fundatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) założycielka

 (1.2) sponsorka

Wiktionary


fundatorski

→ fun­da­tor


SJP.pl

Patrz:

fundator

fundlandzki

→ Nowa Fund­lan­dia; no­wo­fund­landz­ki


SJP.pl


fundnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fund­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fundnąć

Wiktionary


fundnąć

po­tocz­nie: kupić coś dla kogoś za włas­ne pie­nią­dze, za­pła­cić za inną osobę w kinie, re­sta­u­ra­cji itp.; za­fun­do­wać, po­sta­wić


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) pot. za­fun­do­wać, spra­wić coś (sobie lub komuś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szef fund­nął mi nowy kom­pu­ter. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfũndnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: fũndnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundnięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zafundować, sprawić, reg. pozn. lajsnąć

Wiktionary


fundowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fun­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zafundować, fundować ndk.

 rzecz. fundacja ż., fundator mos., fundatorka ż., ufundowanie n.

Wiktionary


fundować

1. bu­do­wać (rza­dziej zbu­do­wać), za­kła­dać (rza­dziej za­ło­żyć) coś swoim kosz­tem dla użyt­ku pu­blicz­ne­go;
2. po­tocz­nie: ku­po­wać (rza­dziej kupić) coś komuś w pre­zen­cie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­kła­dać i opła­cać in­sty­tu­cje

 (1.2) pot. za­pra­szać i pła­cić za po­czę­stu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jest ma­nia­kiem punk­tu­al­no­ści. - Za pię­cio­mi­nu­to­we spóź­nie­nie na próbę de­lik­went fun­du­je kawę całej gru­pie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundusz m., fundacja ż., fundator mos., fundatorka ż., fundowanie n., funda ż., fundowanie n., ufundowanie n.

 przym. fundatorski

 czas. zafundować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sponsorować, erygować, wznosić

 (1.2) stawiać, raczyć

Wiktionary


fundowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


fundraiser

[czy­taj: fan­drej­zer] pra­cow­nik in­sty­tu­cji po­za­rzą­do­wej po­zy­sku­ją­cy fun­du­sze od osób in­dy­wi­du­al­nych, firm, fun­da­cji itp. zwy­kle w celu po­kry­cia kosz­tów dzia­łal­no­ści spo­łecz­nej


SJP.pl

Fun­dra­i­ser (rów­nież "spe­cja­li­sta do spraw po­zy­ski­wa­nia fun­du­szy") – osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w po­zy­ski­wa­niu fun­du­szy (fun­dra­i­sin­giem) lub da­ro­wizn rze­czo­wych na cele spo­łecz­ne, np. dla or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych, na­u­ko­wych, spor­to­wych, mło­dzie­żo­wych, re­li­gij­nych, domów dziec­ka, szpi­ta­li, ho­spi­cjów, szkół, uczel­ni czy in­sty­tu­cji kul­tu­ral­nych.

Wikipedia


fundraiserka

[czy­taj: fan­drej­zer­ka] pra­cow­ni­ca in­sty­tu­cji po­za­rzą­do­wej po­zy­sku­ją­ca fun­du­sze od osób in­dy­wi­du­al­nych, firm, fun­da­cji itp. zwy­kle w celu po­kry­cia kosz­tów dzia­łal­no­ści spo­łecz­nej


SJP.pl


fundraising

[czy­taj: fan­drejz-ing] po­zy­ski­wa­nie fun­du­szy od osób in­dy­wi­du­al­nych, firm, fun­da­cji itp. zwy­kle w celu po­kry­cia kosz­tów dzia­łal­no­ści spo­łecz­nej przez in­sty­tu­cję po­za­rzą­do­wą; fund ra­i­sing, fund-ra­i­sing


SJP.pl

Fun­dra­i­sing – pro­ces zdo­by­wa­nia fun­du­szy po­przez pro­sze­nie o wspar­cie osób in­dy­wi­du­al­nych, przed­się­biorstw, fun­da­cji do­bro­czyn­nych lub in­sty­tu­cji rzą­do­wych i sa­mo­rzą­do­wych. W tym celu można ko­rzy­stać z usług fun­dra­i­se­rów. Fun­dra­i­sing jest zwią­za­ny za­sad­ni­czo z dzia­łal­no­ścią or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych, ale ter­min w pi­śmien­nict­wie an­glo­ję­zycz­nym może od­no­sić się rów­nież do dzia­łal­no­ści par­tii po­li­tycz­nych oraz po­zy­ski­wa­nia in­we­sto­rów i pom­na­ża­nia ka­pi­ta­łu przed­sięw­zięć na­sta­wio­nych na zysk.

Wikipedia


fundraisingowy

[czy­taj: fan­drejz-in­go­wy] zwią­za­ny z po­zy­ski­wa­niem fun­du­szy od osób in­dy­wi­du­al­nych, firm, fun­da­cji itp. zwy­kle w celu po­kry­cia kosz­tów dzia­łal­no­ści spo­łecz­nej przez in­sty­tu­cję po­za­rzą­do­wą; fun­dra­i­ser­ski


SJP.pl


fundum

daw­niej: głów­ny fol­wark lub też grunt przy zamku


SJP.pl


fundus

pre­fa­bry­ko­wa­ny ele­ment sce­no­gra­ficz­ny, z któ­re­go bu­du­je się de­ko­ra­cję te­a­tral­ną lub fil­mo­wą


SJP.pl


fundusik

zdrob­nie­nie od: fun­dusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: fun­dusz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundusz mrz.

Wiktionary


fundusz

1. środ­ki ma­jąt­ko­we przez­na­czo­ne na okre­ślo­ny cel, np. fun­dusz amor­ty­za­cyj­ny, dy­spo­zy­cyj­ny, po­wier­ni­czy;
2. po­tocz­nie: zasób go­tów­ki, pie­nią­dze;
3. daw­niej: za­pi­sa­nie w te­sta­men­cie ma­jąt­ku in­sty­tu­cji lub oso­bie nie­bę­dą­cej spad­ko­bier­cą;
4. daw­niej: za­ba­wia­nie się czy­imś kosz­tem;
5. daw­niej: fun­dusz że­laz­ny - ka­pi­tał nie­na­ru­szal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. wy­o­dręb­nio­ny zasób fi­nan­so­wy przez­na­czo­ny na okre­ślo­ne cele

 (1.2) pot. duża suma pie­nię­dzy

Wiktionary

Fun­dusz – wy­dzie­lo­ne środ­ki pie­nięż­ne, przez­na­czo­ne na okre­ślo­ny cel.

Samo okre­śle­nie „fun­dusz” po­cho­dzi od łac. "fun­dus" i oz­na­cza tyle co "grunt, po­dło­że, pod­sta­wa, fun­da­ment".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niem­cy i Fran­cja za­kła­da­ją u sie­bie fun­du­sze an­ty­kry­zy­so­we, pow­sta­ją­ce z przy­mu­so­wych po­trą­ceń ze środ­ków ban­ków i wzy­wa­ją part­ne­rów do pój­ścia w ich ślady.

 (1.2) Pro­jekt upadł z po­wo­du braku fun­du­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfũnduʃ, AS: fũnduš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fundusik mrz., fundatorka ż., fundator mos., fundacja

 czas. fundować

Wiktionary


fundusze

1. środ­ki ma­jąt­ko­we przez­na­czo­ne na okre­ślo­ny cel, np. fun­dusz amor­ty­za­cyj­ny, dy­spo­zy­cyj­ny, po­wier­ni­czy;
2. po­tocz­nie: zasób go­tów­ki, pie­nią­dze;
3. daw­niej: za­pi­sa­nie w te­sta­men­cie ma­jąt­ku in­sty­tu­cji lub oso­bie nie­bę­dą­cej spad­ko­bier­cą;
4. daw­niej: za­ba­wia­nie się czy­imś kosz­tem;
5. daw­niej: fun­dusz że­laz­ny - ka­pi­tał nie­na­ru­szal­ny


SJP.pl


funduszowy

→ fun­dusz


SJP.pl

Patrz:

fundusz

fundy

żar­to­bli­wie, po­tocz­nie: po­kry­cie kosz­tów zwią­za­nych z za­pro­sze­niem kogoś do­kądś; fun­do­wa­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fundy – za­to­ka Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, u wy­brze­ży Ka­na­dy i Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Fundy – park na­ro­do­wy nad tą za­to­ką

Wikipedia


funebralny

od­no­szą­cy się do po­grze­bu, ża­ło­by; fu­ne­ral­ny


SJP.pl


funeralia

przed­mio­ty wy­ko­rzy­sty­wa­ne pod­czas po­grze­bu


SJP.pl


funeralny

od­no­szą­cy się do po­grze­bu, ża­ło­by; fu­ne­bral­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­grze­bem i ża­ło­bą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żałobny, pogrzebowy

Wiktionary


fungicidin

[czy­taj: fun­gic-idin] nazwa hand­lo­wa an­ty­bio­ty­ku prze­ciw­grzy­bi­cze­go, za­wie­ra­ją­ce­go ny­sta­ty­nę; Fun­gi­cy­dy­na, My­ko­sta­ty­na


SJP.pl


fungicyd

śro­dek che­micz­ny do zwal­cza­nia grzy­bów pa­so­żyt­ni­czych ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. mykol. śro­dek ma­ją­cy dzia­ła­nie grzy­bo­bój­cze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród róż­nych środ­ków ochro­ny ro­ślin to zwła­szcza sprze­daż tak zwa­nych fun­gi­cy­dów, czyli środ­ków grzy­bo­bój­czych, szła do­brze, od­no­to­wu­jąc wzrost obro­tów o 20,7 proc.

 (1.1) 2,4,6-Trich­lo­ro­fe­nol jest fun­gi­cy­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũŋʲˈɟit͡sɨt, AS: fũŋʹǵicyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fungicydalny

 przysł. fungicydalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środek grzybobójczy

Wiktionary


fungicydalny

zwal­cza­ją­cy grzy­by; grzy­bo­bój­czy


SJP.pl


fungicydyna

nazwa hand­lo­wa an­ty­bio­ty­ku prze­ciw­grzy­bi­cze­go, za­wie­ra­ją­ce­go ny­sta­ty­nę; Fun­gi­ci­din, My­ko­sta­ty­na


SJP.pl


fungowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fun­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fungować ndk.

Wiktionary


fungować

daw­niej: spra­wo­wać urząd


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) daw. peł­nić urząd

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: fũŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fungowanie n.

Wiktionary


funiculaire

[czy­taj: finikiLER] szy­no­wa kolej li­no­wo-te­re­no­wa


SJP.pl


funikular

ko­lej­ka bu­do­wa­na na zbo­czach gór lub wzgórz miej­skich, któ­rej wa­go­ny po­ru­sza­ją się po torze i na­pę­dza­ne są liną pro­wa­dzo­ną mię­dzy szy­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­re­no­wa szy­no­wa kolej li­no­wa z wa­go­nem na stałe przy­mo­co­wa­nym do liny na­pę­do­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do po­ło­żo­ne­go na szczy­cie sa­na­to­rium do­tar­li­śmy fu­ni­ku­la­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. funikularny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolej funikularna, kolej linowo-terenowa

Wiktionary


funikularny

li­no­wy, np. ko­lej­ka li­no­wa


SJP.pl


funikulus

wy­dłu­żo­ny twór u ro­ślin okry­to­na­sien­nych, po­przez który za­lą­żek jest przy­ro­śnię­ty do za­ląż­ni


SJP.pl


funk

[czy­taj: fank] styl w mu­zy­ce od­wo­łu­ją­cy się do jazzu i mu­zy­ki afry­kań­skiej


SJP.pl

Nie mylić z: Phonk.

Funk, funky – ga­tu­nek mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej, pow­sta­ły w Ame­ry­ce w dru­giej po­ło­wie lat sześć­dzie­sią­tych, kiedy mu­zy­cy po­cho­dze­nia afro­a­me­ry­kań­skie­go po­łą­czy­li mu­zy­kę soul, jazz, rhythm and blues, two­rząc nowy, ryt­micz­ny i ener­ge­tycz­ny styl mu­zycz­ny.

Wikipedia


funkcja

1. za­da­nie, zna­cze­nie kogoś lub cze­goś w ja­kichś oko­licz­no­ściach;
2. zaj­mo­wa­ne przez kogoś sta­no­wi­sko lub za­kres wy­ko­ny­wa­nych obo­wiąz­ków;
3. moż­li­wość wy­ko­na­nia cze­goś przez urzą­dze­nie lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy;
4. książ­ko­wo: wza­jem­ny sto­su­nek zja­wisk lub sta­nów, zwią­zek przy­czy­no­wo-skut­ko­wy mię­dzy nimi;
5. w ma­te­ma­ty­ce: spo­sób przy­po­rząd­ko­wa­nia ele­men­tów pew­ne­go zbio­ru ele­men­tom in­ne­go zbio­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przez­na­cze­nie, za­da­nie ja­kie­goś urzą­dze­nia lub osoby, cel jego dzia­ła­nia;

 (1.2) mat. przy­po­rząd­ko­wa­nie każ­de­mu ele­men­to­wi ze zbio­ru do­kład­nie jed­ne­go ele­men­tu z in­ne­go zbio­ru; pot. wy­kres, ry­su­nek ta­kie­go przy­po­rząd­ko­wa­nia;

 (1.3) in­form. pod­pro­gram; wy­dzie­lo­na część pro­gra­mu wy­ko­nu­ją­ca okre­ślo­ne za­da­nie;

 (1.4) in­form. moż­li­wość ofe­ro­wa­na przez pro­gram, cecha użyt­ko­wa

Wiktionary

Funk­cja ( func­tio, -onis „od­by­wa­nie, wy­ko­ny­wa­nie, czyn­ność”), odw­zo­ro­wa­nie, przeksz­tał­ce­nie, trans­for­ma­cja ze zbio­ru for­mu­la_1 do zbio­ru for­mu­la_2 która każ­de­mu ele­men­to­wi zbio­ru for­mu­la_1 przy­pi­su­je (odw­zo­ro­wu­je) do­kład­nie jeden ele­ment zbio­ru for­mu­la_4.

Funk­cje stały się jed­nym z pod­sta­wo­wych i naj­waż­niej­szych pojęć całej no­wo­żyt­nej ma­te­ma­ty­ki i in­nych nauk ści­słych oraz sto­so­wa­nych, o sze­ro­kich za­sto­so­wa­niach w dzia­łal­no­ści czło­wie­ka na wielu po­lach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pio­ru­no­chron pełni funk­cję za­bez­pie­cze­nia przed wy­ła­do­wa­nia­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi.

 (1.2) Tę za­leż­ność opi­su­je bar­dzo skom­pli­ko­wa­na funk­cja.

 (1.3) Pro­gram za­wie­sza się pod­czas wy­ko­ny­wa­nia tej funk­cji.

 (1.3) W ko­dzie tej funk­cji musi być błąd, za­wsze zwra­ca zero nie­za­leż­nie od tego, jakie podam jej pa­ra­me­try.

 (1.4) Naj­no­wszą wer­sję apli­ka­cji wy­po­sa­żo­no w funk­cję roz­poz­na­wa­nia mowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfũŋkt͡sʲja, AS: fũŋkcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. funkcyjny, funkcjonalny

 przysł. funkcyjnie, funkcjonalnie

 czas. funkcjonować

 rzecz. funkcyjny mos., funkcjonariuszka ż., funkcjonalność ż., funkcjonariusz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przyporządkowanie, zależność, odwzorowanie, operator, funkcjonał

Wiktionary


funkcjolekt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. od­mia­na ję­zy­ko­wa wy­dzie­lo­na ze wzglę­du na funk­cję, jaką speł­nia w pro­ce­sie po­ro­zu­mie­wa­nia się mię­dzy ludź­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sza­cu­je się, że w obrę­bie każ­dej wy­so­ko roz­wi­nię­tej wspól­no­ty ję­zy­ko­wej funk­cjo­nu­je dziś co najm­niej 300 ta­kich funk­cjo­lek­tów lub tech­no­lek­tów.

Wiktionary


funkcjonalista

zwo­len­nik funk­cjo­na­liz­mu w sztu­ce, pra­wie, so­cjo­lo­gii itp.


SJP.pl


funkcjonalistka

→ funk­cjo­na­li­sta


SJP.pl

Patrz:

funkcjonalista

funkcjonalistyczny

→ funk­cjo­na­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z funk­cjo­na­liz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla funk­cjo­na­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

funkcjonalizm

Powiązane:

 rzecz. funkcjonalista mos., funkcjonalizm mrz.

Wiktionary


funkcjonalizacja

zwięk­sza­nie uży­tecz­no­ści, funk­cjo­nal­no­ści cze­goś


SJP.pl


funkcjonalizm

1. w ar­chi­tek­tu­rze, sztu­ce użyt­ko­wej: kie­ru­nek, któ­re­go za­ło­że­niem jest uz­na­nie na­drzęd­no­ści funk­cji użyt­ko­wej nad formą; mo­der­nizm;
2. w pra­wie: kie­ru­nek w sta­no­wie­niu norm praw­nych, w któ­rym ek­spo­nu­je się spo­łecz­ne skut­ki aktów praw­nych; re­a­lizm praw­ny;
3. w psy­cho­lo­gii: po­dej­ście wy­su­wa­ją­ce na pier­wszy plan wy­ja­śnia­nie funk­cji zja­wisk psy­cho­lo­gicz­nych;
4. w so­cjo­lo­gii: kie­ru­nek dą­żą­cy do wy­ja­śnia­nia fak­tów, zja­wisk i pro­ce­sów spo­łecz­nych przez usta­la­nie ich funk­cji w kul­tu­rze da­ne­go spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) an­trop. nurt uz­na­ją­cy rolę najm­niej­sze­go nawet zja­wi­ska dla roz­wo­ju i za­cho­dzą­cych prze­mian;

 (1.2) ar­che­ol. nurt pod­kre­śla­ją­cy wagę ana­li­zy zna­le­zisk z funk­cjo­na­li­stycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia;

 (1.3) ar­chit. szt. nurt uwy­dat­nia­ją­cy na­drzęd­ność funk­cji użyt­ko­wej dzie­ła

 (1.4) przest. ar­chit. pol­ski mo­der­nizm

 (1.5) filoz. nurt pod­kre­śla­ją­cy rolę przy­czyn i skut­ków w ana­li­zie fi­lo­zo­ficz­nej

 (1.6) praw. nurt w te­o­rii prawa pod­kre­śla­ją­cy rolę skut­ków spo­łecz­nych wpro­wa­dzo­nych norm praw­nych

 (1.7) psych. kie­ru­nek badań pod­kre­śla­ją­cy funk­cje zja­wisk psy­cho­lo­gicz­nych;

 (1.8) so­cjol. nurt pod­kre­śla­ją­cy rolę funk­cji peł­nio­nych przez fakty, zja­wi­ska i pro­ce­sy spo­łecz­ne;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • funk­cjo­na­lizm (an­tro­po­lo­gia)
  • funk­cjo­na­lizm (ar­che­o­lo­gia)
  • funk­cjo­na­lizm (ar­chi­tek­tu­ra)
    • okre­śle­nie zwy­kle rów­noz­nacz­ne z głów­nym prą­dem mo­der­niz­mu (zo­bacz też styl mię­dzy­na­ro­do­wy)
    • prze­sta­rza­łe okre­śle­nie ca­ło­ści pol­skie­go mo­der­niz­mu, uży­wa­ne w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym
  • funk­cjo­na­lizm (fi­lo­zo­fia)
  • funk­cjo­na­lizm (prawo)
  • funk­cjo­na­lizm (psy­cho­lo­gia)
  • funk­cjo­na­lizm (so­cjo­lo­gia)
  • funk­cjo­na­lizm (sztu­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Zgod­nie z mo­der­ni­stycz­ną hi­sto­rio­gra­fią, funk­cjo­na­lizm był fun­da­men­tem no­wo­czes­nej ar­chi­tek­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcjonalista m.

 przym. funkcjonalistyczny

 czas. funkcjonować

Wiktionary


funkcjonalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) ze wzglę­du na funk­cję; pod wzglę­dem uży­tecz­no­ści lub efek­tyw­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcjonariuszka ż., funkcjonariusz mos., funkcja ż., funkcjonalność ż.

 przym. funkcjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czynnościowo

Wiktionary


funkcjonalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: funk­cjo­nal­nie


SJP.pl


funkcjonalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: funk­cjo­nal­ny


SJP.pl


funkcjonalność

1. przy­dat­ność, uży­tecz­ność, er­go­no­micz­ność;
2. ze­spół funk­cji i usług sy­ste­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest funk­cjo­nal­ne

 (1.2) funk­cja, cecha użyt­ko­wa pro­gra­mu lub urzą­dze­nia

Wiktionary

Funk­cjo­nal­ność ( func­tio­na­li­ty) – zbiór atry­bu­tów urzą­dze­nia, opro­gra­mo­wa­nia lub sy­ste­mu okre­śla­ją­cych zdol­ność do do­star­cze­nia funk­cji za­spo­ka­ja­ją­cych wyz­na­czo­ne i za­kła­da­ne po­trze­by, pod­czas uży­wa­nia w okre­ślo­nych wa­run­kach.

Norma ISO 9126 de­fi­niu­je 5 pod­cha­rak­te­ry­styk funk­cjo­nal­no­ści w mo­de­lu ja­ko­ści opro­gra­mo­wa­nia:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnalnɔɕt͡ɕ, AS: fũŋkcʹi ̯õnalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcja ż., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

 czas. funkcjonować

 przym. funkcjonalny

 przysł. funkcjonalnie

Wiktionary


funkcjonalny

1. do­brze speł­nia­ją­cy swoją funk­cję; prak­tycz­ny, uży­tecz­ny;
2. ma­ją­cy jakąś funk­cję w czymś, np. urzą­dze­niu, sy­ste­mie;
3. w ma­te­ma­ty­ce: od­no­szą­cy się do funk­cjo­na­łu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z funk­cjo­no­wa­niem

 (1.2) bar­dziej użyt­ko­wy niż este­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcja ż., funkcjonalność ż., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

 przysł. funkcjonalnie

 czas. funkcjonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poręczny, praktyczny, użytkowy

Wiktionary


funkcjonariusz

pra­cow­nik, urzęd­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. pra­cow­nik służb pań­stwo­wych, zwy­kle mun­du­ro­wych np. po­li­cji lub służ­by wię­zien­nej;

 (1.2) polit. dzia­łacz par­tii rzą­dzą­cej pia­stu­ją­cy wy­so­kie sta­no­wi­sko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • funk­cjo­na­riusz mię­dzy­na­ro­do­wy – sta­no­wi­sko pracy
  • funk­cjo­na­riusz pu­blicz­ny
    • osoba bę­dą­ca or­ga­nem jed­no­o­so­bo­wym lub człon­kiem or­ga­nu ko­le­gial­ne­go
    • urzęd­nik
    • żoł­nierz za­wo­do­wy
    • funk­cjo­na­riusz służb pań­stwo­wych
  • urzęd­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­jo­my mo­je­go brata jest funk­cjo­na­riu­szem Po­li­cji.

 (1.1) (…) funk­cjo­na­riu­sze z Bo­ga­ty­ni (woj. dol­no­ślą­skie) do­ra­bia­li, hand­lu­jąc nar­ko­ty­ka­mi we Wroc­ła­wiu, Wał­brzy­chu, Je­le­niej Górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnarʲjuʃ, AS: fũŋkcʹi ̯õnarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcja ż., funkcjonowanie n., zafunkcjonowanie n., funkcyjność ż., funkcjonalność ż.

:: fż. funkcjonariuszka ż.

 czas. funkcjonować ndk., zafunkcjonować dk.

 przym. funkcyjny, funkcjonalny

 przysł. funkcjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) aparatczyk

Wiktionary


funkcjonariuszka

pra­cow­nicz­ka, urzęd­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. pra­cow­nicz­ka służb pań­stwo­wych, zwy­kle mun­du­ro­wych, np. po­li­cji lub SOK-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do prze­dzia­łu wesz­ły dwie funk­cjo­na­riusz­ki SOK-u.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcja ż., funkcjonowanie n., zafunkcjonowanie n., funkcyjność ż., funkcjonalność ż.

:: fm. funkcjonariusz m.

 czas. funkcjonować ndk., zafunkcjonować dk.

 przym. funkcyjny, funkcjonalny

 przysł. funkcjonalnie

Wiktionary


funkcjonał

funk­cja, któ­rej ar­gu­men­ta­mi są funk­cje, a war­to­ścia­mi licz­by rze­czy­wi­ste lub ze­spo­lo­ne


SJP.pl

Funk­cjo­nał – wie­loz­nacz­ne po­ję­cie ma­te­ma­tycz­ne, opi­su­ją­ce różne klasy odw­zo­ro­wań (przeksz­tał­ceń). Funk­cjo­na­ły prze­waż­nie de­fi­niu­je się przez od­po­wied­nią prze­ciw­dzie­dzi­nę, ale cza­sem też przez dzie­dzi­nę w sen­sie zbio­ru ar­gu­men­tów. We­dług róż­nych au­to­rów funk­cjo­nał to odw­zo­ro­wa­nie:

Wikipedia


funkcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­ła­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby za­pew­nić spraw­ne funk­cjo­no­wa­nie tego por­ta­lu, cza­sa­mi umie­szcza­my na kom­pu­te­rze użyt­kow­ni­ka (bądź innym urzą­dze­niu) małe pliki – tzw. co­o­kies („cia­stecz­ka”).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: fũŋkcʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

 czas. funkcjonować

Wiktionary


funkcjonować

1. peł­nić jakąś funk­cję; dzia­łać, pra­co­wać;
2. być spraw­nym; dzia­łać, pra­co­wać;
3. być sto­so­wa­nym lub po­strze­ga­nym w okre­ślo­nej roli;
4. o prze­ko­na­niu, micie itp.: być po­wszech­nie zna­nym oraz uz­na­wa­nym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dzia­łać, wy­ko­ny­wać czyn­no­ści w spo­sób wła­ści­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztu­ka in­te­re­su­je mnie jako ob­szar dość nie­zde­fi­nio­wa­ny, w któ­rym sporo wolno i w któ­rym w miarę gład­ko mogę funk­cjo­no­wać.

 (1.1) Ten apa­ra­cik nie funk­cjo­nu­je przy zbyt wy­so­kiej wil­got­no­ści po­wie­trza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfũŋkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: fũŋkcʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funkcyjny mos., funkcjonalność ż., funkcja ż., funkcjonalizm m., funkcjonowanie n., funkcjonariusz mos., funkcjonariuszka ż.

 przym. funkcjonalny, niefunkcjonalny, funkcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) działać, pracować; gw. Śląsk Cieszyński szwóngować

Wiktionary


funkcyjna

ko­bie­ta peł­nią­ca funk­cję o cha­rak­te­rze po­rząd­ko­wym, zwy­kle w woj­sku, wię­zie­niu itp.


SJP.pl


funkcyjność

→ funk­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

funkcyjny

funkcyjny

przy­miot­nik od: funk­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba peł­nią­ca funk­cje po­rząd­ko­we

Wiktionary

Funk­cyj­ny – żoł­nierz wcho­dzą­cy w skład dru­ży­ny, dzia­ło­nu, ob­słu­gi i za­ło­gi, np.:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. funkcjonariuszka ż., funkcjonariusz mos., funkcja ż.

 czas. funkcjonować

Wiktionary


funkia

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; hosta; ślu­bo­jaw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hosta|Tratt.|ref=tak., wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Azji Wschod­niej;

Wiktionary

Fun­kia, hosta ("Hosta" Tratt.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae"), li­czą­cy około 20 ga­tun­ków ro­ślin ziel­nych po­cho­dzą­cych z Azji Wschod­niej – Ja­po­nii, Chin, Korei i Rosji.

Ga­tu­nek fun­kia ro­zdę­ta ("Fun­kia ven­tri­co­sa") zo­stał in­tro­du­ko­wa­ny do wschod­nich Sta­nów Zjed­no­czo­nych, a ga­tu­nek fun­kia bab­ko­list­na ("F. plan­ta­gi­nea") do Eu­ro­py, Uzbe­ki­sta­nu i Pen­syl­wa­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pyl­ni­ki fun­kii pę­ka­ją do wew­nątrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hosta

Wiktionary


funkować

[czy­taj: fan­ko­wać] grać, śpie­wać mu­zy­kę fun­ko­wą


SJP.pl


funkowiec

mi­ło­śnik funka


SJP.pl


funkowy

→ funk [czy­taj: fan­ko­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy funka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­naj­dy­wa­łem w nich ele­men­ty ze sta­rych płyt i ani wątki jaz­zo­we, ani fun­ko­we nie były dla mnie żad­nym za­sko­cze­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funk m.

Wiktionary


funktor

w lo­gi­ce: wy­ra­że­nie, które w po­łą­cze­niu z pew­ny­mi in­ny­mi wy­ra­że­nia­mi, na­zy­wa­ny­mi jego ar­gu­men­ta­mi, two­rzy nazwę lub zda­nie


SJP.pl

Funk­tor – po­ję­cie z za­kre­su te­o­rii ka­te­go­rii se­man­tycz­nych oz­na­cza­ją­ce wy­ra­że­nie, które nie jest nazwą ani zda­niem, słu­żą­ce do kon­struk­cji wy­ra­żeń bar­dziej zło­żo­nych – nazw, zdań lub bar­dziej zło­żo­nych funk­to­rów. Wy­ra­że­nie, wraz z któ­rym dany funk­tor two­rzy wy­ra­że­nie bar­dziej zło­żo­ne, to ar­gu­ment funk­to­ra.

Wikipedia


funky

[czy­taj: fanki]
1. styl w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej, od­mia­na funku;
2. ma­ją­cy cechy tego stylu


SJP.pl


funt

pound;
1. jed­nost­ka wagi, uży­wa­na po­wszech­nie w Eu­ro­pie (także w Pol­sce) do XIX wieku, w róż­nym cza­sie i na róż­nych ob­sza­rach równa wadze od 350 do 560 gra­mów, obec­nie uży­wa­na w kra­jach an­glo­sa­skich, o wadze 453 gra­mów (skrót: lb.);
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na niek­tó­rych państw, m.in. Wiel­kiej Bry­ta­nii i Egip­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta niek­tó­rych państw

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) miar. an­glo­sa­ska, po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka masy równa 0,453 592 37 kg;

 (2.2) daw. eu­ro­pej­ska jed­nost­ka masy

 (2.3) gw-pl|Górny Śląsk,Poz­nań. pół kilo

 (2.4) muz. pot. gwara. akord

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Funt (wa­lu­ta)
  • Funt (masa)
  • Funt no­wo­pol­ski = 0,405504 kg
  • Funt pa­ry­ski = 489,5058 g (te­o­re­tycz­nie miało to być 1,5 funta rzym­skie­go)
  • Funt-siła ≈ 4,448 N

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Spro­wadź mi dwa­dzie­ścia fun­tów drutu mie­dzia­ne­go, ta­kie­go, jaki był ostat­nio

 (2.4) „Knoc­kin' on He­a­ven's Door” Boba Dy­la­na to dość łatwy do za­gra­nia utwór. Trzy czy czte­ry funty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fũnt, AS: fũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. funciak m.

 przym. funtowy

Wiktionary


funtowy

zwią­za­ny z fun­tem


SJP.pl


fura

1. po­tocz­nie:
a) wóz konny do prze­wo­zu cię­ża­rów; fur­man­ka;
b) ilość to­wa­ru mie­szczą­ca się na takim wozie;
2. po­tocz­nie: wiel­ka ilość cze­goś;
3. po­tocz­nie: sa­mo­chód do­brej marki;
4. w grze w oczko: zdo­by­cie licz­by punk­tów więk­szej niż 21


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­jazd cią­gnię­ty przez konie;

 (1.2) ilość ła­dun­ku mie­szczą­ca się na wozie kon­nym

 (1.3) środ. mot. pot. sa­mo­chód

 (1.4) duża ilość cze­goś

Wiktionary

Fura (fur­man­ka, wóz, wóz konny) – tra­dy­cyj­ny ko­ło­wy po­jazd za­przę­go­wy uży­wa­ny głów­nie w rol­nict­wie do prze­wo­że­nia pło­dów rol­nych.

Fury róż­ni­ły się ma­te­ria­ła­mi i spo­so­ba­mi wy­ko­na­nia, które róż­ni­ło się w za­leż­no­ści od re­gio­nu, przez­na­cza­nia oraz za­moż­no­ści wła­ści­cie­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do domu przy­je­cha­li­śmy na furze siana.

 (1.3) Jak się ma miesz­ka­nie za dwie bańki, to trze­ba pod­je­chać pod nie furą za trzy bańki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfura, AS: fura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furmanka ż.

:: zdrobn. furka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furmanka

 (1.4) mnóstwo, masa, co niemiara, bez liku

Wiktionary


furagina

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bak­te­ryj­ne­go za­wie­ra­ją­ce­go fu­ra­zy­dy­nę


SJP.pl


furan

zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny, lotna, be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu chlo­ro­for­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. cie­kły, łat­wo­pal­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym C4H4O, ma­ją­cy za­pach zbli­żo­ny do chlo­ro­for­mu;

Wiktionary

Furan, fur­fu­ran – he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny z en­do­cy­klicz­nym ato­mem tlenu, cy­klicz­ny eter o cha­rak­te­rze aro­ma­tycz­nym.

Jest znacz­nie bar­dziej re­ak­tyw­ny w sub­sty­tu­cji elek­tro­fi­lo­wej niż ben­zen. Pod­sta­wie­nie elek­tro­fi­lo­we za­cho­dzi głów­nie w po­zy­cji 2 w sto­sun­ku do atomu tlenu. W śro­do­wi­sku kwa­so­wym po­li­me­ry­zu­je.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) furfuran

Wiktionary


furanokumaryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wyt­wa­rza­ny przez niek­tó­re ro­śli­ny w ce­lach obron­nych

Wiktionary


furanowy

zwią­za­ny z fu­ra­nem


SJP.pl


furanoza

mo­no­sa­cha­ryd za­wie­ra­ją­cy sze­ściocz­ło­no­wy pier­ścień cy­klicz­ny z ato­mem tlenu i pó­ła­ce­ta­lo­wym ato­mem węgla


SJP.pl


furanozowy

→ fu­ra­no­za


SJP.pl

Patrz:

furanoza

furazolidon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek prze­ciw­bak­te­ryj­ny, po­chod­na ni­tro­fu­ra­nu;

Wiktionary

Fu­ra­zo­li­don ( fu­ra­zo­li­do­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną ni­tro­fu­ra­nu, sto­so­wa­ny jako lek prze­ciw­bak­te­ryj­ny. Dzia­ła bak­te­rio­bój­czo wobec wielu szcze­pów bak­te­rii, w tym na bak­te­rie naj­czę­ściej wy­wo­łu­ją­ce za­ka­że­nia je­li­to­we.

Wikipedia


furaż

daw­niej: pasza, obrok, zwła­szcza dla koni woj­sko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wojsk. obrok (pasza) dla koni woj­sko­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­te­go żan­dar­mi peł­ni­li służ­bę we włas­nym de­par­ta­men­cie, nie po­bie­ra­jąc żołdu. Wy­da­wa­no im je­dy­nie z ma­ga­zy­nów pań­stwo­wych żyw­ność i furaż, czyli paszę i obrok dla koni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuraʃ, AS: furaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furażer m., furażerówka ż., furażowanie n.

 czas. furażować ndk.

 przym. furażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrok

Wiktionary


furażer

daw­niej: żoł­nierz ma­ją­cy za za­da­nie gro­ma­dze­nie i do­star­cza­nie fu­ra­żu - paszy dla koni woj­sko­wych; fu­ra­żo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wojsk. żoł­nierz zaj­mu­ją­cy się do­star­cza­niem fu­ra­żu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈraʒɛr, AS: furažer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż m., furażerówka ż., furażowanie n.

 czas. furażować ndk.

 przym. furażowy

Wiktionary


furażerka

mięk­ka, po­dłuż­nie skła­da­na czap­ka bez dasz­ka; fu­raż­ka, pie­ro­żek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mięk­ka po­dłuż­na czap­ka bez dasz­ka;

Wiktionary

Fu­ra­żer­ka (pie­ro­żek) – ro­dzaj mięk­kiej, su­kien­nej czap­ki bez dasz­ka, o po­dłuż­nym kształ­cie, sto­so­wa­nej naj­czę­ściej w woj­sku. Nie­kie­dy – w wer­sji zi­mo­wej – ocie­pla­na, lub fu­trza­na. W woj­sku sto­so­wa­no ją, gdy nie obo­wią­zy­wa­ło wkła­da­nie ka­pe­lu­sza, czako, czap­ki lub hełmu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɛrka, AS: furažerka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierożek

Wiktionary


furażerówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zdo­by­wa­nie fu­ra­żu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfuraʒɛˈrufka, AS: furažerufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż, furażer, furażowanie

 czas. furażować

 przym. furażowy

Wiktionary


furażka

mięk­ka, po­dłuż­nie skła­da­na czap­ka bez dasz­ka; fu­ra­żer­ka, pie­ro­żek


SJP.pl


furażowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fu­ra­żo­wać.

Wiktionary

Fu­ra­żo­wa­nie (z fr. "fo­ur­ra­ge" = pasza) – po­szu­ki­wa­nie i zdo­by­wa­nie po­ży­wie­nia przez mrów­ki.

Fu­ra­żo­wa­nie zwią­za­ne jest z te­ry­to­ria­liz­mem u mró­wek. Mrów­ka ćmawa ("For­mi­ca po­lyc­te­na") bę­dą­ca na­jak­tyw­niej­szym dra­pież­cą wśród mró­wek na­szych lasów two­rzy ko­lo­nie po­sia­da­ją­ce gnia­zda od­da­lo­ne od sie­bie od kilku do około 100 m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfuraʒɔˈvãɲɛ, AS: furažovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż, furażer, furażerówka

 czas. furażować ndk.

 przym. furażowy

Wiktionary


furażować

daw­niej: do­star­czać paszę dla koni woj­sko­wych; zdo­by­wać furaż


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zdo­by­wać furaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nad­to do­cho­dzi­ło do scy­sji mię­dzy żoł­nie­rza­mi obu armii, gdyż na fu­ra­żu­ją­cych Szwe­dów czę­sto na­pa­da­li Wę­grzy lub Ko­za­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɔvat͡ɕ, AS: furažovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż, furażer, furażerówka, furażowanie

 przym. furażowy

Wiktionary


furażowy

prze­sta­rza­łe: taki, który do­ty­czy fu­ra­żu - paszy, zwła­szcza dla koni woj­sko­wych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy fu­ra­żu

 (1.2) daw. do­ty­czą­cy fu­ra­że­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfuraˈʒɔvɨ, AS: furažovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furaż, furażer, furażerówka, furażowanie

 czas. furażować

Wiktionary


furczeć

fur­kać;
1. wy­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy przy ude­rza­niu skrzy­dła­mi przez ptaki; fur­ko­tać;
2. wy­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy przy szyb­kim po­ru­sza­niu się ja­kie­goś ma­te­ria­łu, np. pa­pie­ru; fur­ko­tać;
3. wy­da­wać dźwięk cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzia­ła­ją­cych ma­szyn lub ich czę­ści; war­ko­tać, fur­ko­tać;
4. wy­da­wać ni­skie, char­czą­ce dźwię­ki spo­wo­do­wa­ne nie­pra­wi­dło­wym prze­pły­wem po­wie­trza lub za­bu­rze­nia­mi w tra­wie­niu; fur­ko­tać;
5. wy­ra­żać dźwię­ka­mi swoją złość lub nie­za­do­wo­le­nie


SJP.pl


furda

daw­niej: rzecz mało ważna, głup­stwo, bła­host­ka


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) daw. dźwięk. o rze­czy bła­hej

przy­miot­nik

 (2.1) daw. błahy

Wiktionary


furdyga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. przest. areszt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furdygarnia

Wiktionary


furdygarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. wię­zie­nie, areszt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem pewny, że tu­tej­sza fur­dy­gar­nia musi być przy­jem­niej­sza od lwow­skich su­te­ry­no­wych miesz­kań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furdyga ż.

Wiktionary


furdyment

Fur­dy­ment (kosz, garda) – ro­zbu­do­wa­ny typ rę­ko­je­ści w niek­tó­rych ty­pach bocz­nej broni bia­łej (pa­ła­sze, sza­ble, szpa­dy).

Sy­stem gęsto sple­cio­nych z sobą ka­błą­ków i obłę­ków two­rzą­cych pełną osło­nę dłoni. Wy­ko­ny­wa­ny naj­czę­ściej ze zgrze­wa­nych prę­tów lub wy­ci­na­ny ażu­ro­wo z bla­chy. Wnę­trze fur­dy­men­tu było czę­sto wy­ście­ła­ne pła­tem skóry lub tka­ni­ny. Rę­ko­je­ści tego typu za­pew­nia­ły do­sko­na­łą ochro­nę dłoni wal­czą­ce­go, lecz w znacz­nym stop­niu ogra­ni­cza­ły ruchy nad­garst­ka.

Wikipedia


fureczka

zdrob­nie­nie od: fura


SJP.pl


furfancki

→ fur­fant


SJP.pl

Patrz:

furfant

furfant

prze­sta­rza­łe:
1. krę­tacz, oszust;
2. za­ro­zu­mia­lec, fan­fa­ron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. krę­tacz, oszust, frant, bla­gier

 (1.2) daw. sa­mo­chwał, fan­fa­ron, py­sza­łek, za­ro­zu­mia­lec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co pan chcesz? Bom­ba­ste­in jest fur­fant ja­kie­go świat nie wi­dział, szal­bierz, oszust, nawet spry­tu wiel­kie­go nie ma, tylko szczę­ście oso­bli­we.

 (1.1) Pod­sto­li w furię wpadł. – A łaj­dak! a fur­fant! a zło­dziej! wi­sie­lec jakiś – patrz, jak mi się ślicz­nie wyw­dzię­czył za to żem go z błota wy­cią­gnął.

 (1.2) – To fur­fant – dodał wi­ka­ry – ja go nie lubię, ma się za wiel­kie­go czło­wie­ka dla­te­go, że wier­szy­dła klei, a próż­ny, a na­dę­ty i do ni­cze­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furfantka ż., furfanteria ż.

 przym. furfancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filut, szelma, szachraj, przechera, macher, szalbierz

 (1.2) bufon, megaloman

Wiktionary


furfural

al­de­hyd he­te­ro­cy­klicz­ny, po­chod­na fu­ra­nu; fur­fu­rol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. he­te­ro­cy­klicz­ny al­de­hyd o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C5H4O2., po­zy­ski­wa­ny z otrę­bów i in­nych od­pa­dów prze­my­słu ce­lu­lo­zo­we­go;

Wiktionary

Fur­fu­ral (dawna nazwa: "fur­fu­rol") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­de­hy­dów. Jest związ­kiem he­te­ro­cy­klicz­nym z 5-czło­no­wym pier­ście­niem za­wie­ra­ją­cym atom tlenu (for­mal­nie po­chod­na fu­ra­nu). Nazwa związ­ku po­cho­dzi od su­row­ca, z któ­re­go fur­fu­ral jest otrzy­my­wa­ny (łac. "fur­fur" – otrę­by).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) furoaldehyd, daw. furfurol

Wiktionary


furfurol

al­de­hyd he­te­ro­cy­klicz­ny, po­chod­na fu­ra­nu; fur­fu­ral


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fur­fu­rol – al­ko­hol fur­fu­ry­lo­wy
  • Fur­fu­rol – dawna nazwa fur­fu­ra­lu

Wikipedia


furfurylowy

→ fur­fu­rol, → fur­fu­ral


SJP.pl

Patrz:

furfurol, → furfural

furgalski

naz­wi­sko


SJP.pl


furganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. la­ta­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. furgać ndk.

Wiktionary


furgać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) góry. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. fru­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furganie n.

Wiktionary


furgał

naz­wi­sko


SJP.pl


furgała

naz­wi­sko


SJP.pl


furgon

duży, kryty wóz cię­ża­ro­wy


SJP.pl

Nad­wo­zie fur­go­no­we (krót­ko fur­gon) – zam­knię­te nad­wo­zie sa­mo­cho­dów do­staw­czych i cię­ża­ro­wych po­sia­da­ją­cych sztyw­ny dach i ścia­ny, od­chy­la­ne drzwi tylne i czę­sto od­chy­la­ne lub prze­su­wa­ne drzwi bocz­ne. Fur­gon służy do prze­wo­że­nia to­wa­rów. Fur­go­ny mogą pow­sta­wać na bazie kon­struk­cji sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, a z kolei na ich bazie także może pow­stać od­mia­na oso­bo­wa. Przy­kła­do­wo Volks­wa­gen Caddy Maxi ma oso­bo­wą od­mia­nę Volks­wa­gen Caddy Maxi Life.

Wikipedia


furgonetka

mały sa­mo­chód cię­ża­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód do­staw­czy; od­mia­na sa­mo­cho­du oso­bo­we­go lub lek­kie­go cię­ża­ro­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­rian pod­je­chał fur­go­net­ką i za­bra­li­śmy wszyst­kie graty za jed­nym razem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfurɡɔ̃ˈnɛtka, AS: furgõnetka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostawczak, półciężarówka, pikap, pick-up

Wiktionary


furgonowy

przy­miot­nik od: fur­gon


SJP.pl


furgot

gwa­ro­wo: fur­kot


SJP.pl


furgotać

trze­po­tać, ło­po­tać na wie­trze; fur­czeć; fur­ko­tać


SJP.pl


furgotliwy

taki, który trze­po­cze na wie­trze; fur­kot­li­wy, fur­go­czą­cy, fur­ko­czą­cy


SJP.pl


furia

1. napad gnie­wu, zło­ści
2. szał jako objaw niek­tó­rych psy­choz
3. rzym­ska bo­gi­ni zem­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gwał­tow­ny napad nie­o­pa­no­wa­ne­go gnie­wu, wście­kło­ści

 (1.2) mit. jedna z rzym­skich bogiń ka­rzą­cej zem­sty, rów­nież uo­so­bie­nie albo prze­jaw zło­ści, wście­kło­ści;

 (1.3) med. ostre za­bu­rze­nie świa­do­mo­ści po­łą­czo­ne z rap­tow­nym pod­nie­ce­niem, objaw niek­tó­rych cho­rób psy­chicz­nych i za­truć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Furia – ame­ry­kań­ski film z 1978 roku w re­ży­se­rii Bria­na De Palmy
  • Furia – fran­cu­ski film z 1999 roku w re­ży­se­rii Ale­xan­dre'a Aja
  • Furia: Car­rie 2 – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 1999 roku i se­qu­el filmu Car­rie (film 1976)
  • Furia – ame­ry­kań­ski film z 2010 roku w re­ży­se­rii Mar­ti­na Camp­bel­la z Melem Gib­so­nem w roli głów­nej
  • Furia – ame­ry­kań­ski film z 2014 roku z Bra­dem Pit­tem w roli głów­nej, w re­ży­se­rii Da­vi­da Ayera
  • Furia – wiet­nam­ski film z 2019 roku z Ngô Thanh Vân w roli głów­nej, w re­ży­se­rii Lê Văn Kiệt
  • Furia – po­wieść Sal­ma­na Rush­die
  • Furie – bó­stwa w mi­to­lo­gii rzym­skiej (od­po­wied­nik grec­kich Ery­nii)
  • Furia (try­lo­bit) – po­stać li­te­rac­ka
  • Furia – pol­ski ze­spół black­me­ta­lo­wy z Ka­to­wic
  • Furia – fran­cu­ski ze­spół black me­ta­lo­wy
  • Furia – album Bria­na Maya, za­wie­ra­ją­cy ścież­kę dźwię­ko­wą do filmu Furia w re­ży­se­rii Ale­xan­dre'a Aja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wieść o tym mój przy­ja­ciel wpadł w istną furię.

 (1.2) Wy­rzu­ty su­mie­nia prze­śla­do­wa­ły go jak furie całą noc, nie poz­wa­la­jąc zas­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfurʲja, AS: furʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furiat mos., furiatka ż., furiactwo n.

 przym. furiacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amok, szał, wściekłość, pasja, biała gorączka, szewska pasja; posp. wścieklizna, wulg. kurwica

 (1.2) gr. erynia, eumenida, daw. furyja

Wiktionary


furiacki

przy­miot­nik od: fu­riat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z furią lub fu­ria­tem, od­no­szą­cy się do furii lub fu­ria­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego fu­riac­kie wy­bry­ki ne­ga­tyw­nie od­bi­ły się na opi­nii o na­szej pla­ców­ka­a­ców­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furia ż., furiat mos., furiatka ż.

Wiktionary


furiant

żywy cze­ski ta­niec lu­do­wy


SJP.pl

Fu­riant (reg. "sedlák") – cze­ski ta­niec lu­do­wy w tem­pie od umiar­ko­wa­ne­go do szyb­kie­go, w me­trum trój­dziel­nym z he­mio­la­mi. Jest jed­nym z ele­men­tów tra­dy­cyj­ne­go cze­skie­go tańca sa­lo­no­we­go o naz­wie "".

Fu­rian­ta tań­czy się w pa­rach. Tan­cerz imi­tu­je po­stać dum­ne­go chło­pa; opie­ra­jąc ręce na bio­drach i tu­piąc no­ga­mi, po­dą­ża za tan­cer­ką, po­ru­sza­ją­cą się zwin­nie i z gra­cją po okrę­gach. Pod ko­niec tan­ce­rze obej­mu­ją się i przez dłuż­szy czas do­stoj­nie wi­ru­ją.

Wikipedia


furiat

1. osoba chora psy­chicz­nie, do­sta­ją­ca ata­ków furii;
2. osoba po­ryw­cza, łatwo wpa­da­ją­ca w gniew; sza­le­niec, wa­riat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wpa­da­ją­ca w furię, także jako objaw cho­ro­by psy­chicz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kle­jo­no po­li­ty­ko­wi łatkę fu­ria­ta, ale nie wiem, czy słusz­nie...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furia ż.

:: fż. furiatka ż.

 przym. furiacki

Wiktionary


furiatka

ko­bie­ta łatwo wpa­da­ją­ca w furię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wpa­da­ją­ca w furię, także jako objaw cho­ro­by psy­chicz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgło­si­li­śmy spra­wę na po­li­cję, ale fu­riat­ka się wszyst­kie­go wy­par­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furia ż.

:: fm. furiat mos.

 przym. furiacki

Wiktionary


furier

daw­niej: po­do­fi­cer zaj­mu­ją­cy się zak­wa­te­ro­wa­niem woj­ska i do­star­cza­niem żyw­no­ści; kwa­ter­mistrz


SJP.pl

Fu­rier – po­do­fi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy w daw­nym woj­sku pol­skim. Niż­szym stop­niem był ka­pral, a wyż­szym sier­żant. Zaj­mo­wał się prze­de wszyst­kim zak­wa­te­ro­wa­niem woj­ska i do­star­cza­niem żyw­no­ści.

Wikipedia


furierowski

opar­ty o do­ko­na­nia ma­te­ma­tycz­ne Fo­u­rie­ra, zwła­szcza zwią­za­ny z roz­kła­dem zja­wisk okre­so­wych na sze­reg try­go­no­me­trycz­ny; fo­u­rie­row­ski


SJP.pl


furierysta

zwo­len­nik fu­rie­ryz­mu


SJP.pl


furieryzm

od­mia­na so­cja­liz­mu uto­pij­ne­go, któ­rej pro­gram sfor­mu­ło­wa­ny zo­stał przez K. Fo­u­rie­ra


SJP.pl


furioso

[czy­taj: fu­rio­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­ryw­czo, na­mięt­nie


SJP.pl

Fu­rio­so – rasa koni półkr­wi, wy­ho­do­wa­na me­to­dą se­lek­cji w pań­stwo­wej stad­ni­nie koni w Mezőhegyes na Wę­grzech, gdzie znaj­do­wa­ły się kla­cze po­cho­dzą­ce od konia peł­nej krwi an­giel­skiej oraz kla­cze czy­stej krwi arab­skiej. Były one sta­no­wio­ne słyn­nym ogie­rem peł­nej krwi "Fu­rio­so". Zo­stał on wy­ho­do­wa­ny ok. 1836 w wę­gier­skiej stad­ni­nie hra­bie­go Ka­ro­lyi.

Wikipedia


furka

zdrob­nie­nie od: fura


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. fura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fura, furman

Wiktionary


furkacja

po­dział szko­ły śred­niej na zróż­ni­co­wa­ne pro­gra­mo­wo rów­no­le­głe klasy, sek­cje, kie­run­ki, wy­dzia­ły we­dług za­in­te­re­so­wań i uzdol­nień mło­dzie­ży; pro­fi­lo­wa­nie


SJP.pl

Fur­ka­cja (łac. "furca", „widły”) – wy­raź­ne zróż­ni­co­wa­nie pro­gra­mu lub pro­gra­mów na­u­cza­nia w szko­le da­ne­go typu, co po­wo­du­je po­ja­wie­nie się odręb­nych, ale rów­no­le­głych cią­gów pro­gra­mo­wych.

Zróż­ni­co­wa­nie dwóch pro­gra­mów okre­śla­ne jest jako "bi­fur­ka­cja", a wie­lo­kie­run­ko­we jako "po­li­fur­ka­cja".

Wikipedia


furkadło

na­rzę­dzie do ręcz­ne­go wier­ce­nia ma­łych ot­wo­rów


SJP.pl

Fur­ka­dło (niem. "Drill­boh­rer") – wier­tar­ka ręcz­na, na­rzę­dzie ze­gar­mi­strzow­skie do wier­ce­nia ma­łych ot­wo­rów w cien­kich pła­skich przed­mio­tach wier­tłem piór­ko­wym.

Fur­ka­dło zbu­do­wa­ne jest z trzpie­nia ze śrubą o stro­mym gwin­cie, tu­lej­ki za­ci­sko­wej do mo­co­wa­nia wier­teł, obro­to­wej głów­ki gór­nym końcu trzpie­nia umoż­li­wia­ją­cej trzy­ma­nie fur­ka­dła i do­ci­ska­nie przez nie wier­tła do ma­te­ria­łu.

Wikipedia


furkać

fur­czeć;
1. wy­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy przy ude­rza­niu skrzy­dła­mi przez ptaki; fur­ko­tać;
2. wy­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy przy szyb­kim po­ru­sza­niu się ja­kie­goś ma­te­ria­łu, np. pa­pie­ru; fur­ko­tać;
3. wy­da­wać dźwięk cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzia­ła­ją­cych ma­szyn lub ich czę­ści; war­ko­tać, fur­ko­tać;
4. wy­da­wać ni­skie, char­czą­ce dźwię­ki spo­wo­do­wa­ne nie­pra­wi­dło­wym prze­pły­wem po­wie­trza lub za­bu­rze­nia­mi w tra­wie­niu; fur­ko­tać;
5. wy­ra­żać dźwię­ka­mi swoją złość lub nie­za­do­wo­le­nie


SJP.pl


furkot

dźwięk pow­sta­ją­cy przy sil­nym ude­rza­niu skrzy­dła­mi przez ptaki w cza­sie lotu, przy po­ru­sza­niu się tka­ni­ny pod wpły­wem wia­tru, przy gło­śnym dzia­ła­niu ma­szy­ny itp.; fur­ko­ta­nie, łopot, war­kot


SJP.pl

Fur­kot (słow. "Furkotský štít", węg. "Fur­ko­ta-csúcs", niem. "Fur­ko­ta­spit­ze") – szczyt o wy­so­ko­ści 2402 m n.p.m. (we­dług wcze­śniej­szych po­mia­rów 2404 lub 2405 m) w bocz­nej grani Tatr Wy­so­kich, w tzw. głów­nej grani od­no­gi Kry­wa­nia.

Jest to szczyt zwor­ni­ko­wy po­ło­żo­ny po­mię­dzy Hru­bym Wier­chem ("Hrubý vrch") a Ostrą ("Ostrá"), od któ­rej od­dzie­la go Fur­kot­na Prze­łęcz ("Furkotské sedlo").

Wikipedia


furkotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fur­ko­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefurkotanie n.

 czas. furkotać ndk.

Wiktionary


furkotać

fur­kać, fur­czeć;
1. wy­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy przy ude­rza­niu skrzy­dła­mi przez ptaki;
2. wy­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy przy szyb­kim po­ru­sza­niu się ja­kie­goś ma­te­ria­łu, np. pa­pie­ru;
3. wy­da­wać dźwięk cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzia­ła­ją­cych ma­szyn lub ich czę­ści; war­ko­tać;
4. wy­da­wać ni­skie, char­czą­ce dźwię­ki spo­wo­do­wa­ne nie­pra­wi­dło­wym prze­pły­wem po­wie­trza lub za­bu­rze­nia­mi w tra­wie­niu


SJP.pl


furkotliwy

taki, który trze­po­cze na wie­trze; fur­got­li­wy, fur­go­czą­cy, fur­ko­czą­cy


SJP.pl


furlana

wło­ski ta­niec za­lot­ny w szyb­kim tem­pie i tak­cie 6/4 albo 6/8, modny zwła­szcza na po­cząt­ku XVII wieku; for­la­na


SJP.pl


furlanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka ro­mań­skiej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej pół­noc­no-wschod­nie Wło­chy (w szcze­gól­no­ści Friu­li)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Furlanin mos.

 przym. furlański

Wiktionary


furlong

stara an­glo­sa­ska jed­nost­ka dłu­go­ści, równa ok. 200 me­trom


SJP.pl

Fur­long – skrót fur, an­glo­sa­ska, ar­cha­icz­na jed­nost­ka dłu­go­ści.

Fur­long obej­mu­je 1/8 mili, 10 łań­cu­chów, 40 prę­tów, 220 jar­dów lub 660 stóp, co daje 201,168 metra.

Po­dob­ną jed­nost­ką są sta­ro­pol­skie staje oraz sta­ro­żyt­ny sta­dion; na morzu kabel.

Wikipedia


furman

osoba prze­wo­żą­ca to­wa­ry wozem kon­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­wo­żą­cy za­przę­giem kon­nym, zwy­kle fur­man­ką

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Fur­man (ur. 1951) – pol­ski przed­się­bior­ca far­ma­ce­u­tycz­ny i fi­lan­trop
  • Ash­ri­ta Fur­man (ur. 1954) – ame­ry­kań­ski re­kor­dzi­sta Gu­in­nes­sa
  • Dean Fur­man (ur. 1988) – pił­karz po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski
  • Do­mi­nik Fur­man (ur. 1992) – pol­ski pił­karz
  • Do­ro­ta Fur­man (?) – pol­ska cho­re­o­graf, re­ży­ser i ak­tor­ka
  • Ko­stian­tyn Fur­man (ur. 1976) – ukra­iń­ski ko­szy­karz
  • Rafał Fur­man (ur. 1985) – pol­ski ko­larz
  • Sie­mion Fur­man (1920-1978) – ro­syj­ski sza­chi­sta
  • Fur­man (osada) – osada w Wiel­ko­pol­skiem
  • Fur­man (Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa) – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa,
  • Woź­ni­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfurmãn, AS: furmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furmanka ż., furmaneczka ż., fura ż., furka ż., furmanienie n., furmaństwo n., Furman m., Furmanów m., Furmaniec m., Furmany nmos.

 czas. furmanić ndk.

 przym. furmański, furmankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) woźnica, stangret, kuczer, wozak

Wiktionary


furmaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. fur­man­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfurmãˈnɛt͡ʃka, AS: furmãnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

 czas. furmanić

 przym. furmański

Wiktionary


furmanek

1. wóz konny slu­żą­cy do prze­wo­że­nia to­wa­rów;
2. za­war­tość tego wozu


SJP.pl


furmaniak

naz­wi­sko


SJP.pl


furmanienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fur­ma­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfurmãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: furmãńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmaństwo n.

 czas. furmanić

 przym. furmański

Wiktionary


furmanić

wy­ko­ny­wać pracę woź­ni­cy, kie­ro­wać wozem kon­nym prze­wo­żą­cym to­wa­ry


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być fur­ma­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał nadal fur­ma­nił, zaś jego żona go­spo­da­ro­wa­ła na ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈmãɲit͡ɕ, AS: furmãńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

 przym. furmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powozić

Wiktionary


furmanka

1. wóz konny slu­żą­cy do prze­wo­że­nia to­wa­rów;
2. za­war­tość tego wozu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to­wa­ro­wy wóz konny;

 (1.2) za­war­tość fur­man­ki (1.1)

 (1.3) zawód fur­ma­na

 (1.4) daw. czte­ry konie róż­nej maści uży­wa­ne do za­przę­gu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈmãnka, AS: furmãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman mos., furmanienie n., furmaństwo n.

:: zdrobn. furmaneczka ż.

 czas. furmanić ndk.

 przym. furmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fura, wóz

 (1.3) furmaństwo

Wiktionary


furmankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


furmańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


furmański

→ fur­man


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fur­ma­na

Wiktionary

Patrz:

furman

Wymowa:

IPA: furˈmãj̃sʲci, AS: furmãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n., furmaństwo n.

 czas. furmanić

Wiktionary


furmaństwo

fur­ma­nie­nie;
1. za­ję­cie fur­ma­na, prze­wóz to­wa­rów wozem kon­nym;
2. daw­niej: tran­sport to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zawód fur­ma­na

 (1.2) daw. ogól­nie tran­sport

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈmãj̃stfɔ, AS: furmãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furman m., furmanka ż., furmaneczka ż., furmanienie n.

 czas. furmanić

 przym. furmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furmanka

Wiktionary


furminator

przy­rząd do usu­wa­nia pod­szerst­ka psów, kotów i koni


SJP.pl


furol

roz­pu­szczal­nik, pro­dukt ubocz­ny prze­rób­ki ropy naf­to­wej


SJP.pl


furor

szał, wście­kłość, pasja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. furia, szał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfurɔr, AS: furor

Wiktionary


furora

tylko w wy­ra­że­niu: zro­bić (robić) fu­ro­rę - zdo­być (zdo­by­wać) nie­by­wa­łe po­wo­dze­nie, od­nieść (od­no­sić) suk­ces, wpra­wić (wpra­wiać) oto­cze­nie w po­dziw, w za­chwyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­wo­dze­nie, suk­ces, wzbu­dzo­ny po­dziw

Wiktionary


furosemid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy sul­fo­na­mi­dów, lek mo­czo­pęd­ny i prze­ciw­nad­ci­śnie­nio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek od­wad­nia­ją­cy i prze­ciw­nad­ci­śnie­nio­wy, diu­re­tyk pęt­lo­wy

Wiktionary

Fu­ro­se­mid ( fu­ro­se­mi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy sul­fo­na­mi­dów, lek mo­czo­pęd­ny i prze­ciw­nad­ci­śnie­nio­wy na­le­żą­cy do grupy diu­re­ty­ków pęt­lo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pom­nia­łem dzi­siaj przy­jąć fu­ro­se­mid i boję się, że znów po­ja­wi się dusz­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfurɔˈsɛ̃mʲit, AS: furosẽmʹit

Wiktionary


furry

[czy­taj: FUry] śro­do­wi­sko­wo: osoba in­te­re­su­ją­ca się po­sta­cia­mi łą­czą­cy­mi cechy ludzi i zwie­rząt; fu­trzak, fur­rys


SJP.pl

Furry (z ang. „fu­trzak, fu­trza­stość”) – ter­min okre­śla­ją­cy osobę, która in­te­re­su­je się lub zaj­mu­je się twór­czo­ścią zwią­za­ną z tzw. sztu­ką fu­trza­stą, sku­pio­ną wokół an­tro­po­mor­ficz­nych zwie­rząt czy też fik­cyj­nych stwo­rzeń. Jest to też po­ję­cie opi­su­ją­ce spo­łecz­ność, sub­kul­tu­rę, skła­da­ją­cą się z osób o wyżej wy­mie­nio­nych upo­do­ba­niach lub pa­sjach. Cza­sa­mi od­no­si się rów­nież do po­sta­ci łą­czą­cych cechy ludzi i zwie­rząt, wy­stę­pu­ją­cych w kilku for­mach:

Wikipedia


furrys

śro­do­wi­sko­wo: osoba in­te­re­su­ją­ca się po­sta­cia­mi łą­czą­cy­mi cechy ludzi i zwie­rząt; fu­trzak, furry


SJP.pl


furt

po­tocz­nie: cią­gle, stale


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Łódź, Śląsk Cie­szyń­ski, Lwów. nadal, cią­gle, usta­wicz­nie

 (1.2) bia­ły­stok. po­now­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Lwów furtem

Wiktionary


furta

jed­nos­krzy­dło­we drzwi w ogro­dze­niu, bra­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cięż­kie, jed­nos­krzy­dło­we drzwi, np. w murze

 (1.2) głów­ne wej­ście do kla­u­zu­ry klasz­tor­nej

 (1.3) żegl. wrota w ka­dłu­bie stat­ku typu Ro-Ro;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Furta – miej­sco­wość na Wę­grzech
  • furt­ka
  • furta w że­glar­stwie
  • furta klasz­tor­na – głów­ne wej­ście do klasz­to­ru

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfurta, AS: furta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furtian m., furtianka ż.

:: zdrobn. furtka ż., furteczka ż.

 przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary


furtak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Fur­tak – pol­ski me­cha­nik, rol­nik i po­li­tyk
  • Ka­zi­mierz Fur­tak – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa
  • Misia Fur­tak – pol­ska wo­ka­list­ka i ba­sist­ka
  • Zyg­munt Fur­tak – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny

Wikipedia


furteczka

zdrob­nie­nie od: furt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: furt­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈtɛt͡ʃka, AS: furtečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furta ż., furtian mos., furtianka ż.

Wiktionary


furtem

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Kresy. cią­gle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On pie­nią­dze od lo­ka­to­rów fur­tem cią­gnie, a czy mu to dom prosi jeść albo pić?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furt

Wiktionary


furtian

za­kon­nik bę­dą­cy odź­wier­nym klasz­to­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kon­nik peł­nią­cy dyżur lub stałą funk­cję przy fur­cie;

Wiktionary

Fur­tian – za­kon­nik bę­dą­cy odź­wier­nym (klucz­ni­kiem) klasz­to­ru, po­sia­da­ją­cy klu­cze do furty klasz­tor­nej oraz na­dzo­ru­ją­cy i pil­nu­ją­cy po­rząd­ku przy wcho­dze­niu i wy­cho­dze­niu z niego. Każdy zakon ma ści­śle okre­ślo­ne re­gu­ły, kto może wcho­dzić lub opu­szczać mury klasz­tor­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­je­cha­wszy ku murom klasz­to­ru ka­ra­wa­na wozów za­trzy­ma­ła się, al­bo­wiem wyr­wa­ny ze snu fur­tian nie kwa­pił się z ot­wo­rze­niem bramy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfurtʲjãn, AS: furtʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furta ż., furtka ż., furteczka ż.

:: fż. furtianka ż.

 przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furtowy

Wiktionary


furtianka

za­kon­ni­ca peł­nią­ca dyżur przy drzwiach (fur­cie) klasz­to­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kon­ni­ca peł­nią­ca dyżur lub stałą funk­cję przy fur­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­u­sty­na pra­co­wa­ła cięż­ko i bez wytch­nie­nia w kuch­ni, w ogro­dzie, w pie­kar­ni i wresz­cie, gdy jej siły za­czę­ły słab­nąć, jako fur­tian­ka w klasz­to­rze kra­kow­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈtʲjãnka, AS: furtʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furta ż., furtka ż., furteczka ż.

:: fm. furtian m.

 przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) furtowa, odźwierna

Wiktionary


furtka

1. nie­wiel­kie drzwi w ogro­dze­niu lub murze; bram­ka;
2. awa­ryj­ne wyj­ście z trud­nej sy­tu­a­cji, obej­ście ja­kie­goś pro­ble­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: furta

 (1.2) mała furta, jed­nos­krzy­dło­we wej­ście, np. na ogro­dzo­ny teren

 (1.3) przen. za­pa­so­we wyj­ście z ja­kiejś sy­tu­a­cji, zo­sta­wio­ne na kło­po­ty

Wiktionary

Furt­ka lub furta – wą­skie przej­ście w ogro­dze­niu za­my­ka­ne naj­czę­ściej drzwicz­ka­mi. Czę­sto sta­wia­na w po­bli­żu bramy albo w samej bra­mie. Rów­nież wą­skie przej­ście w mu­rach (for­ty­fi­ka­cjach). Umoż­li­wia ruch pie­szy (bez ot­wie­ra­nia bramy).

Furta w klasz­to­rze to także wej­ście, strze­żo­ne przez za­kon­ni­ków (fur­tia­na lub fur­tian­kę), przez­na­czo­ne do ko­mu­ni­ka­cji klasz­to­ru ze świa­tem zew­nętrz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed furt­ką sta­nę­ło czte­rech szop­ka­rzy i za­czę­ło śpie­wać ko­lę­dę.

 (1.1) Na wieść o bli­skim nie­bez­pie­czeń­stwie, Na­za­riusz wy­pro­wa­dził wszyst­kich ukry­tym przej­ściem do furt­ki ogro­do­wej, a na­stęp­nie do opu­szczo­nych ka­mie­nio­ło­mów, od­le­głych o kil­ka­set kro­ków od bramy Ja­ni­kul­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfurtka, AS: furtka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furta ż., furtian m., furtianka ż.

 przym. furtowy, furtkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bramka

 (1.3) plan B

Wiktionary


furtkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy furt­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furtˈkɔvɨ, AS: furtkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furtka ż., furtianka ż., furtian mos., furta ż.

Wiktionary


furtowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy furty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: furˈtɔvɨ, AS: furtovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. furtka ż., furtianka ż., furtian mos., furta ż.

Wiktionary


furunkuloza

roz­sia­nie się czy­ra­ka na więk­szej po­wierzch­ni ciała, bę­dą­ce wy­ni­kiem osła­bio­nej od­por­no­ści or­ga­niz­mu lub braku hi­gie­ny; czy­racz­ność


SJP.pl


furunkuł

ropno-zgo­rze­li­no­we za­pa­le­nie miesz­ka wło­so­we­go, wy­wo­ła­ne za­ka­że­niem gron­kow­ca­mi lub pa­cior­kow­ca­mi; czy­rak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. czy­rak, zgo­rzel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prze­dra­mie­niu zro­bił mu się bo­les­ny fu­run­kuł.

Wiktionary


fus

męt (w zna­cze­niu osadu, za­wie­si­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. fusy.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) reg-pl|Ma­zo­wsze. knur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fus, AS: fus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fusy nmos.

 przym. fusiasty, fusowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) męt

Wiktionary


fusbal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. sport. piłka nożna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grou'ech w fus­bal cołk dźyń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fusbalista mos.

Wiktionary


fusbalista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sport. pił­karz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fusbal mrz.

Wiktionary


fusekla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skar­pe­ta

Wiktionary


fushun

[czy­taj: fu­szun] mia­sto w Chi­nach; Fu­szun


SJP.pl

Fus­hun (chiń. 抚顺; pi­ny­in "Fǔshùn") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji Lia­o­ning, w po­bli­żu mia­sta She­ny­ang. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 1 417 054. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 2 269 093 miesz­kań­ców.

Wikipedia


fusiara

po­tocz­nie: zmie­lo­na kawa za­la­na wrząt­kiem; pa­rzu­cha, kawa po tu­rec­ku


SJP.pl


fusiasty

po­tocz­nie: za­wie­ra­ją­cy fusy


SJP.pl


fusilli

ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie świ­der­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ma­ka­ron świ­der­ki

Wiktionary

Fu­sil­li (także: "eli­che", "tor­ti­glio­ni", "spi­ra­li") – ro­dzaj po­łud­nio­wo­wło­skie­go ma­ka­ro­nu w for­mie spi­ra­li wy­ko­na­nej z pła­skie­go ka­wał­ka cia­sta (se­mo­li­ny). Wy­wo­dzi się z Kam­pa­nii. Wy­glą­dem przy­po­mi­na świ­dry i stąd bywa też w Pol­sce na­zy­wa­ny świ­dra­mi lub świ­der­ka­mi.

Wikipedia


fusin

[czy­taj: FUs-in] mia­sto w Chi­nach; Fuxin


SJP.pl


fusing

tech­ni­ka obrób­ki ciepl­nej szkła


SJP.pl


fusingowy

→ fu­sing [czy­taj: fjuz-in­go­wy]


SJP.pl


fusion

[czy­taj: fju­żyn]
1. styl mu­zycz­ny łą­czą­cy ele­men­ty jazzu i rocka;
2. kuch­nia łą­czą­ca ele­men­ty tra­dy­cji ku­li­nar­nych róż­nych na­ro­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fu­sion – gra kom­pu­te­ro­wa firmy Bull­frog
  • AMD Fu­sion – mi­kro­pro­ce­sor
  • Ex­tre­me Fu­sion – sy­stem za­rzą­dza­nia tre­ścią (CMS)
  • Ford Fu­sion (Eu­ro­pa) – marka sa­mo­cho­dów pro­du­ko­wa­nych przez Forda
  • Ford Fu­sion (USA) – marka sa­mo­cho­dów pro­du­ko­wa­nych przez Forda
  • jazz fu­sion – ga­tu­nek mu­zycz­ny
  • Mul­ti­me­dia Fu­sion – pro­gram do two­rze­nia apli­ka­cji firmy Click­te­am
  • PHP-Fu­sion – sy­stem za­rzą­dza­nia tre­ścią (CMS) na li­cen­cji typu Open So­ur­ce
  • fuzja

Wikipedia


fusknecht

pie­chur w woj­sku krzy­żac­kim


SJP.pl


fusocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wą­sacz, wą­sa­ty męż­czyz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] sie­dze­my na chwi­le, przy­dzi­wu­je­my sie, aż naroz sie dwie­rze do ko­rzon ot­wie­ra­ją i do zolu walą ja­cy­si fu­so­cze; ten jeden psio­krew hruby, żeby czło­wiek zjod za szóst­ke chle­ba, niżby go obe­szeł do­ko­ła, […] drugi ja­ki­si ostro­piec, co goni po dzie­dzi­nie rano i wie­czór na koniu […] i je­szcze jeden taki długi hasz­ta­bi­ga, ja­ko­si de­li­na czy zdech­li­na […] i pore je­szcze ta­kich wy­muc­ka­nych i wy­mi­ga­nych fracz­ko­rzy…

 (1.1) przen.: Pie­knie nóm to, moji roz­to­mi­li lud­ko­wie, z ujcym Drzi­stó­niym w kwiet­niu kla­pło. Zagrz­mia­ło, de­szczym sikło, chla­pło śnie­gym, aji tyn siwy fu­socz — mróz — też zaz­drzył, a słóń­ca było, że aż, aż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fusy nmos.

 przym. fusaty

Wiktionary


fusowaty

po­dob­ny do fusów


SJP.pl


fusta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. mar. ro­dzaj lek­kiej ga­le­ry;

Wiktionary

Fusta (wł. "ga­lio­ta") – nie­wiel­ka, lekka ga­le­ra śró­dziem­no­mor­ska, uży­wa­na (m.in. na Mal­cie) prze­de wszyst­kim w okre­sie re­ne­san­su.

Ty­po­wa fusta li­czy­ła ok. 21,5 m dłu­go­ści, na­pę­dza­na była 20-30 wio­sła­mi (po 10-15 na burtę), z każde ob­słu­gi­wa­ne było przez dwóch ludzi (naj­czę­ściej nie­wol­ni­ków, jeń­ców lub więź­niów); miała też jeden maszt oża­glo­wa­ny sko­śnie. Uz­bro­jo­na prze­waż­nie w po­je­dyn­cze dzia­ło 12-18-fun­to­we, umiej­sco­wio­ne na dzio­bie, po­nad­to mogła po­mie­ścić na po­kła­dzie 30-40 żoł­nie­rzy[].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfusta, AS: fusta

Wiktionary


fustaż

re­gio­nal­nie: opa­ko­wa­nie to­wa­ru, war­tość tego opa­ko­wa­nia


SJP.pl


fusti

daw­niej w hand­lu: po­trą­ce­nie za za­nie­czy­szcze­nie to­wa­ru lub nie­wła­ści­we przy­miesz­ki; re­fak­cja


SJP.pl


fusy

ro­dzaj osadu po­zo­sta­ją­ce­go zwy­kle na dnie szklan­ki, np. z kawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stały osad osa­dza­ją­cy się w ja­kimś pły­nie, zwła­szcza w pa­rzo­nej kawie lub her­ba­cie

 (1.2) reg-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gw-pl|Górny Śląsk. wąsy

Wiktionary

Fusy (łac. "fusus" – płyn­ny) – po­pu­lar­na nazwa za­wie­si­ny w nie­wy­kla­ro­wa­nym pły­nie lub osa­dów bę­dą­cych efek­tem se­dy­men­ta­cji w pły­nach spo­żyw­czych, głów­nie pa­rzo­nych – otrzy­my­wa­nych z za­la­nia wrząt­kiem liści her­ba­ty, ziół np. mięty lub zmie­lo­nych zia­ren kawy. Uwa­ża­ne naj­czę­ściej za obiekt nie­po­żą­da­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dnie szklan­ki zo­sta­ły tylko fusy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fusowaty, fusiasty

 rzecz. fus mrz., fusocz mos.

Wiktionary


fuszara

naz­wi­sko


SJP.pl


fuszer

1. czło­wiek, który robi coś źle, nied­ba­le; par­tacz, kno­ciarz, pa­ta­łach, bra­ko­rób;
2. daw­niej: rze­mieśl­nik spoza cechu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba wy­ko­nu­ją­ca swą pracę nied­ba­le, nie­fa­cho­wo, byle jak

 (1.2) daw. rzem. rze­mieśl­nik nie­wyz­wo­lo­ny, pra­cu­ją­cy bez ce­cho­we­go zez­wo­le­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fu­szer – po­tra­wa z ugo­to­wa­nych na mięk­ko ziem­nia­ków
  • Fu­szer – rze­mieśl­nik, nie­na­le­żą­cy do cechu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fuszerka ż.

 czas. fuszerować

 przym. fuszerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partacz, gw-pl|Poznań. papracz, papudrak, patyrok, psujamajster

Wiktionary


fuszera

po­tocz­nie: praca źle wy­ko­na­na; fu­szer­ka, fucha


SJP.pl


fuszerka

po­tocz­nie: praca źle wy­ko­na­na; fu­sze­ra, fucha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praca wy­ko­na­na źle, nied­ba­le czy świa­do­mie z błę­da­mi

 (1.2) re­zul­tat fu­szer­ki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam wi­dzia­łem, że cała ich dwu­ty­god­nio­wa ro­bo­ta u nas wy­glą­da­ła na spryt­ną fu­szer­kę.

 (1.2) Moja praca dy­plo­mo­wa była fu­szer­ką, bo mam inną pasję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuszer m.; fuszerowanie n.

 czas. fuszerować

 przym. fuszerowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partanina, gw. Poznań klamizera

Wiktionary


fuszerować

po­tocz­nie: robić coś nied­ba­le, byle jak; par­ta­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfu­sze­ro­wać)

 (1.1) wy­ko­ny­wać pracę nied­ba­le, byle jak, niez­god­nie ze sztu­ką czy za­sa­da­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie fu­sze­ruj, tylko zrób to po­rząd­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fuszerowanie n., fuszer mos., fuszerka ż.

Wiktionary


fuszerski

→ fu­szer


SJP.pl

Patrz:

fuszer

fuszerstwo

po­tocz­nie:
1. złe, nied­ba­łe wy­ko­ny­wa­nie swo­jej pracy; fu­sze­ro­wa­nie;
2. efekt ta­kiej pracy; fu­sze­ra, fu­szer­ka


SJP.pl


fuszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fucha

Wiktionary


fuszpan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. stan­gret, woź­ni­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. forszpan, fuczpan

Wiktionary


fuszun

mia­sto w Chi­nach; Fus­hun


SJP.pl


fuszuński

→ Fu­szun


SJP.pl

Patrz:

Fuszun

fut.

skrót od: fu­tu­rum (w ję­zy­koz­naw­stwie: czas przysz­ły)


SJP.pl


futbol

1. po­pu­lar­ny sport ze­spo­ło­wy; fo­ot­ball, piłka nożna;
2. fut­bol ame­ry­kań­ski - gra w piłkę, po­łą­cze­nie rugby i piłki noż­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. zob. piłka nożna.

 (1.2) sport. zob. fut­bol ame­ry­kań­ski.

 (1.3) sport. zob. fut­bol au­stra­lij­ski.

Wiktionary

Fut­bol – nazwa sto­so­wa­na do grupy spor­tów ma­ją­cych wspól­ne po­cho­dze­nie, po­le­ga­ją­cych na zdo­by­ciu więk­szej ilo­ści punk­tów (bra­mek) za po­mo­cą okrą­głej lub owal­nej piłki. Je­dy­nie piłka nożna i rugby roz­po­wszech­ni­ły się na całym świe­cie, po­zo­sta­łe od­mia­ny mają zna­cze­nie lo­kal­ne, głów­nie w by­łych ko­lo­niach bry­tyj­skich. W Pol­sce słowo "fut­bol" naj­czę­ściej od­no­si się do piłki noż­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­ka gwia­zda fut­bo­lu, Lio­nel Messi, jest nowym po­sia­da­czem «Zło­tej Piłki» za 2009 rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfudbɔl, AS: fudbol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbolistka ż., futbolista m., futbolówka ż., futbolik mrz.

 przym. futbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłka nożna

Wiktionary


futbolik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fut­bol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbol m.

Wiktionary


futbolista

1. spor­to­wiec tre­nu­ją­cy fut­bol (piłkę nożną); pił­karz (nożny);
2. spor­to­wiec tre­nu­ją­cy fo­ot­ball ame­ry­kań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik gra­ją­cy w piłkę nożną

 (1.2) sport. za­wod­nik gra­ją­cy w fut­bol ame­ry­kań­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfudbɔˈlʲista, AS: fudbolʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbol m., futbolówka ż.

:: fż. futbolistka

 przym. futbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłkarz

Wiktionary


futbolistka

ko­bie­ta tre­nu­ją­ca fut­bol (piłkę nożną); pił­kar­ka (nożna)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca fut­bol

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfudbɔˈlʲistka, AS: fudbolʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbol m., futbolówka ż.

:: fm. futbolista m.

 przym. futbolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłkarka

Wiktionary


futbolowy

przy­miot­nik od: fut­bol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fut­bo­lem, do­ty­czą­cy fut­bo­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbolówka ż., futbol m., futbolista mos., futbolistka ż.

Wiktionary


futbolówka

po­tocz­nie: piłka do gry w fut­bol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sport. piłka uży­wa­na pod­czas gry w fut­bol

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tre­ner przy­niósł nową fut­bo­lów­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futbol m., futbolistka ż., futbolista m.

 przym. futbolowy

Wiktionary


futer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań. po­karm, je­dze­nie

 (1.2) gw-pl|War­mia. pasza dla koni

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: futro

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nafutrować dk.

Wiktionary


futeralik

zdrob­nie­nie od: fu­te­rał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: fu­te­rał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futerał mrz.

Wiktionary


futerał

1. po­kro­wiec na oku­la­ry; etui;
2. pu­zder­ko do prze­cho­wy­wa­nia dro­biaz­gów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ochron­ne opa­ko­wa­nie do prze­cho­wy­wa­nia przed­mio­tów, które mogą ulec usz­ko­dze­niu

 (1.2) środ. trum­na

Wiktionary

Zo­bacz też: Fu­te­rał (Kozia Wieś).

Fu­te­rał – ro­dzaj po­jem­ni­ka do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia przed­mio­tów wy­ma­ga­ją­cych ostroż­ne­go ob­cho­dze­nia się z nimi, jak oku­la­ry, skrzyp­ce (i inne in­stru­men­ty mu­zycz­ne), broń (np. na broń my­śliw­ską), apa­rat fo­to­gra­ficz­ny, urzą­dze­nia op­tycz­ne (np. obiek­ty­wy, lu­ne­ty), te­le­fon ko­mór­ko­wy itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten fu­te­rał chro­ni ko­mór­kę od ude­rzeń i od kurzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈtɛraw, AS: futerau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. futeralik m.

Wiktionary


futerbach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włók. fla­ne­la

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. włók. bar­chan

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futerbachowy

Wiktionary


futerbachowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fla­ne­lo­wy

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bar­cha­no­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futerbach mrz.

Wiktionary


futerko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: futro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot ma mięk­kie fu­ter­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futerkowy, futrzany, futrzarski, futrzasty

 rzecz. futro n.

Wiktionary


futerkowy

zwią­za­ny z fu­ter­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) okry­ty fu­trem

 (1.2) uszy­ty lub zro­bio­ny z futra

 (1.3) na­da­ją­cy się do wy­pra­wie­nia na futro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do zwie­rząt fu­ter­ko­wych za­li­cza się też je­no­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futro n., futerko n., futrzak m., futrzarstwo n.

 przym. futrzany, futrzarski, futrzasty

Wiktionary


futernia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. miej­sce przez­na­czo­ne do przy­go­to­wy­wa­nia po­sił­ków dla zwie­rząt; ma­ga­zyn pasz

Wiktionary

Powiązane:

 czas. futrować

Wiktionary


futhark

naj­star­szy al­fa­bet ru­nicz­ny uży­wa­ny przez ple­mio­na ger­mań­skie do XIII wieku


SJP.pl


futomaki

ro­dzaj sushi (grube rolki z mi­ni­mum czte­re­ma skład­ni­ka­mi owi­nię­ty­mi w ryż i nori)


SJP.pl


futomianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fu­to­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Futoma ż.

:: fż. futomianka ż.

 przym. futomski

Wiktionary


futomianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fu­to­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Futoma ż.

:: fm. futomianin m.

 przym. futomski

Wiktionary


futomski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fu­to­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Futoma ż., futomianin m., futomianka ż.

Wiktionary


futon

ja­poń­skie po­sła­nie skła­da­ją­ce się z ma­te­ra­ca i koł­dry, ukła­da­ne na ta­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tra­dy­cyj­ne ja­poń­skie po­sła­nie zło­żo­ne z ma­te­ra­ca i koł­dry

 (1.2) zwi­ja­ny ma­te­rac do spa­nia w stylu ma­te­ra­ca z ja­poń­skie­go fu­to­nu (1.1)

 (1.3) mebl. ro­dzaj sofy z ma­te­ra­cem zgi­na­nym w dzień do sie­dze­nia i roz­kła­da­nym na noc

Wiktionary

Futon (jap. 布団) – tra­dy­cyj­ne ja­poń­skie po­sła­nie.

Wikipedia


futor

osied­le lub sta­ni­ca ko­zac­ka; chu­tor


SJP.pl


futorowy

→ futor; chu­to­ro­wy


SJP.pl


futramina

barw­nik, amin aro­ma­tycz­ny sto­so­wa­ny do bar­wie­nia futer; ursol


SJP.pl


futrega

naz­wi­sko


SJP.pl


futro

1. sierść po­kry­wa­ją­ca skórę wielu ssa­ków;
2. skóra wraz z sier­ścią;
3. okry­cie wierzch­nie uszy­te ze skór zwie­rzę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. sierść na zwie­rzę­ciu

 (1.2) odzież. kraw. odzież (np. kurt­ka, płaszcz) wy­ko­na­na ze skór zwie­rzę­cych po­sia­da­ją­cych sierść

 (1.3) kraw. wy­pra­wio­na skór­ka zwie­rzę­cia po­kry­ta sier­ścią słu­żą­ca do pro­duk­cji odzie­ży bądź sama sta­no­wią­ca np. ozdo­bę, okry­cie czy dywan

 (1.4) pot. za­rost na klat­ce pier­sio­wej

 (1.5) he­rald. jeden z ro­dza­jów tynk­tu­ry he­ral­dycz­nej;

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. po­karm dla koni

Wiktionary

Futro, ina­czej sierść – gruba war­stwa wło­sów, która po­kry­wa skórę wielu zwie­rząt. Jest to cecha cha­rak­te­ry­stycz­na dla ssa­ków. Skła­da się z wierzch­niej war­stwy na­tłu­szczo­nych wło­sów okry­wo­wych i gru­bej war­stwy pod­szerst­ka pod spo­dem. Włosy okry­wo­we utrzy­mu­ją od­po­wied­nią wil­got­ność, a pod­szer­stek dzia­ła jak ma­te­riał izo­la­cyj­ny, który za­pew­nia zwie­rzę­ciu cie­pło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz stary Rek­sio miał wy­li­nia­łe futro.

 (1.2) Ko­bie­ty okrop­nie wy­glą­da­ją w fu­trach.

 (1.3) Po­pro­szę ku­śnie­rza, aby z tego futra zro­bił mi koł­nierz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfutrɔ, AS: futro

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-5)

 rzecz. futrzak m., futrzarstwo n.

:: zdrobn. futerko n.

 przym. futrzany, futrzarski, futerkowy, futrzasty

 (1.6)

 rzecz. futrowanie n., nafutrowanie n.

 czas. futrować ndk., nafutrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) norki (lm.), lisy (lm.), szynszyle (lm.), błam; reg. śl. pelcmantel

 (1.4) futerko, moher

 (1.5) kuśnierka

Wiktionary


futropodobny

przy­po­mi­na­ją­cy futro


SJP.pl


futroteks

pro­dukt o wy­glą­dzie zew­nętrz­nym po­dob­nym do skór ow­czych wy­pra­wio­nych lub bar­wio­nych, otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku przy­kle­je­nia do tka­ni­ny runa ow­cze­go


SJP.pl


futrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fu­tro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. futrować

Wiktionary


futrować

1. uszczel­niać, okła­dać ścia­ny tro­ci­na­mi, de­ska­mi, gip­sem, gliną lub po­dob­ny­mi ma­te­ria­ła­mi;
2. gwa­ro­wo: po­że­rać, jeść łap­czy­wie, z ape­ty­tem


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk., reg-pl|Kresy. kar­mić zwie­rzę­ta

 (1.2) pot., także gw-pl|Górny Śląsk.

 (1.5) besz­tać, łajać

 (1.6) reg-pl|Poz­nań. jeść

 (1.7) reg-pl|Poz­nań. kar­mić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futrowanie n., futernia ż., futrówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pałaszować, zajadać, wcinać

Wiktionary


futryna

rama przy­le­ga­ją­ca do oście­ża drzwio­we­go lub okien­ne­go; oścież­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. umo­co­wa­na w ścia­nie rama, do któ­rej przy­mo­co­wu­je się okna lub drzwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wyż­szy niż fu­try­na i tak silny, że mógł­by trol­la ro­ze­drzeć na ka­wał­ki, czego jed­nak nigdy nie robił, gdyż był rów­nież osob­ni­kiem głę­bo­ko mo­ral­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈtrɨ̃na, AS: futrỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futrynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) framuga, ościeżnica, daw. uszak

Wiktionary


futrynowy

przy­miot­nik od: fu­try­na


SJP.pl


futrzaczek

zdrob­nie­nie od: fu­trzak


SJP.pl


futrzak

1. zwie­rzę po­kry­te fu­trem;
2. za­baw­ka z futra;
3. dywan lub na­rzu­ta z szy­tych ścin­ków futra;
4. śro­do­wi­sko­wo: osoba in­te­re­su­ją­ca się po­sta­cia­mi łą­czą­cy­mi cechy ludzi i zwie­rząt; furry, fur­rys


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. pot. zwie­rzę po­sia­da­ją­ce futro

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) slang. osoba z sub­kul­tu­ry furry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) dywan lub na­rzu­ta wy­ko­na­na z futra

 (3.2) za­baw­ka wy­ko­na­na z futra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na do­da­tek nad wej­ściem za­mon­to­wa­no ta­blicz­kę z imie­niem fu­trza­ka, a w środ­ku za­słon­kę, by pupil mógł w za­ci­szu od­po­cząć od na­tło­ku tu­ry­stów.

 (2.1) Pa­ra­da fu­trza­ków po raz ko­lej­ny po­ka­za­ła, że takie wy­da­rze­nia in­te­gru­ją spo­łecz­ność i wno­szą do prze­strze­ni pu­blicz­nej odro­bi­nę magii i ra­do­ści.

 (3.2) Aby wydać mu ko­men­dy, na­le­ży po­wie­dzieć Hej Furby, wów­czas fu­trzak po­in­for­mu­je nas o tym, że jest go­to­wy do wy­słu­cha­nia po­le­ce­nia, a jego uszy podś­wiet­lą się zie­lo­nym ko­lo­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuṭʃak, AS: fuṭšak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futerkowy, futrzany, futrzasty

Wiktionary


futrzany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny z futra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię tej fu­trza­nej czap­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futro n., futerko n., futrzak m., futrzarstwo n.

 przym. futerkowy, futrzarski, futrzasty

Wiktionary


futrzarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta szy­ją­ca odzież fu­trza­ną, koł­nie­rze fu­trza­ne

Wiktionary


futrzarski

do­ty­czą­cy fu­trza­rza, wy­pra­wia­nia skór oraz szy­cia z nich ubio­rów itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą fu­trza­rza, do­ty­czą­cy fu­trza­rza lub fu­trzar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futrzarz mos., futrzarstwo n., futro n., futerko n.

 przym. futrzany, futerkowy, futrzasty

Wiktionary


futrzarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gałąź go­spo­dar­ki obej­mu­ją­ca po­zy­ski­wa­nie skór fu­ter­ko­wych ze zwie­rząt fu­ter­ko­wych

Wiktionary

Fu­trzar­stwo – gałąź go­spo­dar­ki obej­mu­ją­ca po­zy­ski­wa­nie skór fu­ter­ko­wych ze zwie­rząt fu­ter­ko­wych, upo­lo­wa­nych lub ho­do­wa­nych, ocenę tych skór, obrót za­kon­ser­wo­wa­ny­mi skó­ra­mi, wy­pra­wia­nie futer i ich usz­la­chet­nie­nie. Ter­mi­nem tym w po­tocz­nym ro­zu­mie­niu okre­śla­ne bywa także kon­fek­cjo­no­wa­nie futer na odzież i ga­lan­te­rię skó­rza­ną (ku­śnier­stwo).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. futerkowy, futrzany, futrzarski, futrzasty

Wiktionary


futrzarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba zaj­mu­ją­ca się szy­ciem i na­pra­wą futer, odzie­ży skó­rza­nej i do­dat­ków fu­trza­nych lub skó­rza­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuṭʃaʃ, AS: fuṭšaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. futrzarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuśnierz

Wiktionary


futrzasty

po­kry­ty przy­jem­nym w do­ty­ku fu­trem, jed­wa­bi­stą sier­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­kry­ty fu­trem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futro n., futrzak m., futrzarstwo n., futerko n.

 przym. futrzany, futrzarski, futerkowy

Wiktionary


futrówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. bud. drew­nia­na okła­dzi­na uży­wa­na na ścia­nach bu­dyn­ku

 (1.2) techn. bud. ogniotr­wa­ły ma­te­riał słu­żą­ce jako wew­nętrz­ne ob­mu­ro­wa­nie pieca lub kadzi

 (1.3) techn. rzem. wy­ściół­ka w obu­wiu wy­ko­na­na ze skóry lub tka­ni­ny

 (1.4) techn. żegl. zew­nętrz­ne i wew­nętrz­ne obi­cie stat­ku

 (1.5) pot. żart. je­dze­nie, wy­ży­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Muszę iść do szew­ca, żeby mi wy­mie­nił fu­trów­kę, bo mi się po­tar­ga­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈtrufka, AS: futrufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. futrować

Wiktionary


futsal

od­mia­na piłki noż­nej roz­gry­wa­na w hali; ha­lów­ka, piłka nożna ha­lo­wa pię­cio­o­so­bo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ha­lo­wa piłka nożna;

Wiktionary

Fut­sal (daw­niej uży­wa­na w Pol­sce ofi­cjal­na nazwa piłka nożna ha­lo­wa pię­cio­o­so­bo­wa lub po­tocz­nie ha­lów­ka) – ze­spo­ło­wa gra spor­to­wa, od­mia­na piłki noż­nej roz­gry­wa­na w hali. Jej nazwa po­cho­dzi od por­tu­gal­skie­go "fu­te­bol de salão" i hisz­pań­skie­go "fútbol sala" lub "fútbol de salón", co można prze­tłu­ma­czyć jako "ha­lo­wa piłka nożna".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pier­wot­nym za­my­śle fut­sal przez­na­czo­ny był dla dzie­ci i mło­dzie­ży, bo­wiem roz­mia­ry pla­ców gry do­sto­so­wa­no do ich po­trzeb oraz moż­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfutsal, AS: futsal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futsalowy m., futsalowiec m.

 przym. futsalowy

Wiktionary


futsalista

osoba gra­ją­ca w fut­sal


SJP.pl


futsalistka

→ fut­sa­li­sta


SJP.pl

Patrz:

futsalista

futsalowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spor­to­wiec upra­wia­ją­cy fut­sal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­drzej Szła­pa to naj­lep­szy pol­ski fut­sa­lo­wiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfutsaˈlɔvʲjɛt͡s, AS: futsalovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futsal m.

 przym. futsalowy

Wiktionary


futsalowy

→ fut­sal


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fut­sa­lem, do­ty­czą­cy fut­sa­lu

Wiktionary

Patrz:

futsal

Powiązane:

 rzecz. futsal m., futsalowiec mos.

Wiktionary


futura

krój pisma dru­kar­skie­go na­le­żą­cy do grupy gro­te­sków; Fu­tu­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fu­tu­ra − czcion­ka bez­sze­ry­fo­wa
  • Fu­tu­ra In­ter­na­tio­nal Air­wa­ys − hisz­pań­skie linie lot­ni­cze
  • Fu­tu­ra (album) - drugi album stu­dyj­ny ra­pe­ra schaf­te­ra

Wikipedia


future

[czy­taj: fju­czer] kon­trakt kupna lub sprze­da­ży ak­ty­wów w przysz­ło­ści po usta­lo­nej cenie; kon­trakt ter­mi­no­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fu­tu­re (raper)
  • „Fu­tu­re” – utwór mu­zycz­ny Ma­don­ny i Quavo

Wikipedia


futurolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fu­tu­ro­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na prze­wi­du­ją­cy przysz­łość cy­wi­li­za­cji w opar­ciu o prze­słan­ki na­u­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futurologia ż.

:: fż. futurolożka ż.

 przym. futurologiczny

Wiktionary


futurologia

ogół badań, roz­wa­żań na temat moż­li­wych zda­rzeń w bliż­szej i dal­szej przysz­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się przysz­ło­ścią, pró­bu­ją­ca opi­sać dal­szy roz­wój ludz­ko­ści, cy­wi­li­za­cji i tech­no­lo­gii;

Wiktionary

Fu­tu­ro­lo­gia ( Fu­tu­ro­lo­gie, od fu­tu­rus ‘przysz­ły’), in. pro­gno­sty­ka, stu­dia nad przysz­ło­ścią – dy­scy­pli­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się hi­sto­rycz­nie prze­wi­dy­wa­niem i pro­gno­zo­wa­niem przysz­ło­ści, m.in. w dzie­dzi­nie tech­ni­ki, przy­ro­stu na­tu­ral­ne­go, go­spo­dar­ki, ge­o­po­li­ty­ki, kul­tu­ry czy też śro­do­wi­ska przy­rod­ni­cze­go, a współ­cze­śnie ana­li­zą moż­li­wych przysz­ło­ści i wy­o­bra­żeń na ich temat.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfuturɔˈlɔɟja, AS: futuroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futurolog mos.

 przym. futurologiczny

Wiktionary


futurologiczny

→ fu­tu­ro­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fu­tu­ro­lo­gią, do­ty­czą­cy fu­tu­ro­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

futurologia

Powiązane:

 rzecz. futurologia ż., futurolog m., futurolożka ż.

 przysł. futurologicznie

Wiktionary


futurolożka

→ fu­tu­ro­log


SJP.pl

Patrz:

futurolog

futurum

w ję­zy­koz­naw­stwie: czas przysz­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gram. zob. czas przysz­ły.

Wiktionary

Fu­tu­rum – drugi album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Fu. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 20 wrze­śnia 2002 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Po­ma­ton EMI. Płytę po­prze­dził wy­da­ny 27 lipca tego sa­me­go roku sin­gel pt. "Anioł stróż". Pro­duk­cji na­grań pod­ję­li się sam Fu oraz Majki, Ko­rzeń, Doniu, Kar­ton, L.A., Sqra, Pio­o­ro i DJ Decks. Z kolei wśród gości na pły­cie zna­leź­li się m.in. Pono, Koras i Sokół.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­da­je się, że gdyby po­sa­dzić po­li­ty­ków razem i za­bro­nić im uży­wa­nia per­fec­tum, czasu przesz­łe­go, wię­cej, na­ka­zać uży­wa­nia fu­tu­rum, to nie by­li­by w sta­nie nic po­wie­dzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈturũm, AS: futurũm

Wiktionary


futurysta

ar­ty­sta two­rzą­cy we­dług zasad fu­tu­ryz­mu; zwo­len­nik lub przed­sta­wi­ciel fu­tu­ryz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta, twór­ca, który two­rzy w nur­cie fu­tu­ryz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futuryzm m., futuryzowanie n.

:: fż. futurystka ż.

 czas. futuryzować ndk.

 przym. futurystyczny

 przysł. futurystycznie

Wiktionary


futurystka

ar­tyst­ka two­rzą­ca we­dług zasad fu­tu­ryz­mu; zwo­len­nicz­ka lub przed­sta­wi­ciel­ka fu­tu­ryz­mu


SJP.pl


futurystycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fu­tu­ry­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystyczność ż.

 przym. futurystyczny

Wiktionary


futurystyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fu­tu­ry­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fu­tu­ry­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystka ż.

 przym. futurystyczny

 przysł. futurystycznie

Wiktionary


futurystyczny

1. zgod­ny z ide­a­mi fu­tu­ry­stów;
2. ma­ją­cy no­wo­czes­ny wy­gląd, ko­ja­rzą­cy się z tech­ni­ką przysz­ło­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­glą­da jakby był wyt­wo­rem tech­ni­ki przysz­ło­ści

 (1.2) szt. zwią­za­ny z fu­tu­ryz­mem, do­ty­czą­cy fu­tu­ryz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­ma­łą rolę w wy­bo­rze fu­tu­ry­stycz­nych, wy­so­ce spek­ta­ku­lar­nych pro­ble­mów ba­daw­czych ode­gra­ło za­in­te­re­so­wa­nie MITI tzw. "wiel­ką nauką".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfuturɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: futurystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futuryzm m., futurysta m., futurystka ż., futurystyczność ż.

 czas. futuryzować ndk.

 przysł. futurystycznie

Wiktionary


futurystyka

kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce po­cząt­ku XX wieku, gło­szą­cy idee anar­chicz­ne­go buntu prze­ciw nor­mom życia spo­łecz­ne­go, tra­dy­cji kul­tu­ro­wej i tra­dy­cyj­nym for­mom sztu­ki; fu­tu­ryzm


SJP.pl


futuryzm

kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze i sztu­ce po­cząt­ku XX wieku, gło­szą­cy idee anar­chicz­ne­go buntu prze­ciw nor­mom życia spo­łecz­ne­go, tra­dy­cji kul­tu­ro­wej i tra­dy­cyj­nym for­mom sztu­ki; fu­tu­ry­sty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. szt. muz. awan­gar­do­wy kie­ru­nek w sztu­ce dwu­dzie­sto­wiecz­nej pow­sta­ły we Wło­szech na po­cząt­ku XX w. ma­ni­fe­stu­ją­cy fa­scy­na­cję tech­ni­ką, me­cha­ni­za­cją i dy­na­miz­mem wiel­ko­miej­skim;

Wiktionary

Fu­tu­ryzm ( fu­tu­rus „przysz­ły”) – awan­gar­do­wy kie­ru­nek w sztu­ce (zwła­szcza w li­te­ra­tu­rze), który na­ro­dził się we Wło­szech na po­cząt­ku XX wieku. Za­ło­że­niem fu­tu­ryz­mu było „pa­trze­nie w przysz­łość i no­wo­czes­ność”, odrzu­ca­nie przesz­ło­ści i tra­dy­cji. Fu­tu­ryzm w swoim ży­wio­ło­wym ma­ni­fe­ście pro­po­no­wał uni­ce­stwie­nie aka­de­mii, bi­blio­tek i mu­ze­ów, win­nych jego zda­niem utrzy­my­wa­nia i utr­wa­la­nia kul­tu­ry prze­sta­rza­łej i nie­do­łęż­nej, a przez to szkod­li­wej i nie­bez­piecz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­do­ba­ją mi się obra­zy wło­skie­go fu­tu­ryz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈturɨsm̥, AS: futurysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. futurysta m., futurystka ż., futurystyczność ż.

 przym. futurystyczny

 przysł. futurystycznie

Wiktionary


fuu

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fu, pfe, pfu, fe, fuj, pfuj, ble, fee


SJP.pl


fuxin

[czy­taj: FUs-in] mia­sto w Chi­nach; Fusin


SJP.pl

Fuxin (chiń. 阜新; pi­ny­in "Fùxīn") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji Lia­o­ning, na pół­noc­ny za­chód od mia­sta She­ny­ang. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 702 802. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 1 913 652 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek wy­do­by­cia węgla ka­mien­ne­go oraz prze­my­słu che­micz­ne­go, odzie­żo­we­go i spo­żyw­cze­go; w mie­ście znaj­du­je się duża elek­trow­nia ciepl­na.

Wikipedia


fuzarioza

cho­ro­by róż­nych ro­ślin wy­wo­ły­wa­ne przez grzy­by z ro­dza­ju Fu­sa­rium


SJP.pl

Fu­za­rio­zy ( Fu­sa­rio­sis) – zbior­cza nazwa cho­rób ro­ślin wy­wo­ła­nych przez niek­tó­re ga­tun­ki grzy­bów z ro­dzi­ny gru­zeł­ko­wa­tych ("Nec­tria­ce­ae"). Daw­niej opi­sy­wa­no je jako ga­tun­ki z ro­dza­ju "Fu­sa­rium", stąd nazwa tych cho­rób. W ak­tu­al­nych jed­nak uję­ciach tak­so­no­micz­nych we­dług Index Fun­go­rum ga­tun­ki wy­wo­łu­ją­ce te cho­ro­by na­le­żą rów­nież do in­nych ro­dza­jów ("Gib­be­rel­la", "Mi­cro­do­chium" i in.).

Wikipedia


fuzarium

grzyb, który wy­wo­łu­je cho­ro­by ro­ślin


SJP.pl


fuzaryjny

→ fu­za­rium


SJP.pl

Patrz:

fuzarium

fuzbal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. fus­bal.

Wiktionary


fuzekla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. skar­pet­ka

Wiktionary


fuzekle

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. plu­ral|fu­ze­kla.

Wiktionary


fuzel

pro­dukt ubocz­ny fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej; nie­do­gon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ole­i­sta, lotna, tru­ją­ca ciecz o nie­przy­jem­nym smaku i za­pa­chu, ubocz­ny pro­dukt fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fuzlowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedogon, olej fuzlowy

Wiktionary


fuzja

1. długa broń palna, uży­wa­na w XVII-XIX wieku;
2. po­tocz­nie: my­śliw­ska strzel­ba na śrut; flin­ta;
3. po­łą­cze­nie spó­łek, przed­się­biorstw lub par­tii po­li­tycz­nych; zjed­no­cze­nie;
4. w fi­zy­ce: fuzja ją­dro­wa, fuzja ter­mo­ją­dro­wa - łą­cze­nie jąder lżej­szych pier­wiast­ków w bar­dziej ma­syw­ne jądra pier­wiast­ków cięż­szych; syn­te­za ją­dro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj dłu­giej broni strze­lec­kiej z zam­kiem skał­ko­wym, wy­na­le­zio­nej w II po­ło­wie XVII wieku we Fran­cji; dziś po­tocz­na nazwa strzel­by my­śliw­skiej;

 (1.2) po­łą­cze­nie kilku rze­czy w jedną

 (1.3) fiz. re­ak­cja, któ­rej głów­nym efek­tem jest po­łą­cze­nie dwóch jąder ato­mo­wych w jedno cięż­sze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fuzja – w eko­no­mii po­łą­cze­nie przed­się­biorstw
  • fuzja ją­dro­wa – syn­te­za ją­dro­wa, re­ak­cja ter­mo­ją­dro­wa
  • zimna fuzja ją­dro­wa – cel ek­spe­ry­men­tów, zmie­rza­ją­cych do kon­tro­lo­wa­nej syn­te­zy jąder atomu
  • fuzja – dawna nazwa ka­ra­bi­nu
  • fuzja – w oku­li­sty­ce pro­ces umoż­li­wia­ją­cy złą­cze­nie obra­zów od­bie­ra­nych przez dwoje oczu w jeden
  • fuzja (ang. merge) – po­łą­cze­nie pro­jek­tów in­for­ma­tycz­nych, zwy­kle open so­ur­ce, po pew­nym cza­sie od roz­dzie­le­nia pro­jek­tu, tzw. forku
  • fuzja in­for­ma­cji, in­te­gra­cja in­for­ma­cji – sy­ner­gicz­ne po­łą­cze­nie w spój­ną ca­łość in­for­ma­cji po­cho­dzą­cych z róż­nych, na ogół fi­zycz­nie od­se­pa­ro­wa­nych źró­deł. Wy­róż­nia się fuzję bez­poś­red­nią i poś­red­nią...
  • fu­sion

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Punk rock to fuzja mu­zy­ki roc­ko­wej i pun­ko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfuzʲja, AS: fuzʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) fuzyjka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) synteza, reakcja termojądrowa

Wiktionary


fuzjonistka

→ fuz­jo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

fuzjonista

fuzlowy

przy­miot­nik od: fuzel


SJP.pl


fuzlówka

daw­niej: źle oczy­szczo­na wódka


SJP.pl


fuzor

urzą­dze­nie do prze­pro­wa­dza­nia kon­tro­lo­wa­nej syn­te­zy ter­mo­ją­dro­wej


SJP.pl

Fuzor ("fuzor Farns­wort­ha–Hirs­cha") – urzą­dze­nie za­pro­jek­to­wa­ne przez Philo Farns­wort­ha i Ro­ber­ta Hirs­cha do prze­pro­wa­dza­nia kon­tro­lo­wa­nej syn­te­zy ter­mo­ją­dro­wej. W róż­nych for­mach roz­wi­ja­ny był przez in­nych ba­da­czy, m.in. przez Ge­or­ge'a Mi­le­ya i Ro­ber­ta Bus­sar­da.

Wikipedia


fuzulina

wy­mar­ły pier­wot­niak


SJP.pl


fuzulinowy

zwią­za­ny z fu­zu­li­ną, do­ty­czą­cy fu­zu­li­ny


SJP.pl


fuzuliny

wy­mar­ły pier­wot­niak


SJP.pl


fuzyjczyna

ek­spre­syw­nie: licha, nędz­na fuzja (broń palna)


SJP.pl


fuzyjka

mała strzel­ba my­śliw­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. fuzja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A co? Krzy­knął Ase­sor krę­cąc strzel­by rurą. A co? Fu­zyj­ka moja? Górą nasi, górą! A co? Fu­zyj­ka moja? Nie­wiel­ka pta­szy­na, a jak się po­pi­sa­ła? To jej nie no­wi­na. (A. Mic­kie­wicz Pan Ta­de­usz)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fuˈzɨjka, AS: fuzyi ̯ka

Wiktionary


fuzyjny

→ fuzja


SJP.pl

Patrz:

fuzja

fuzynit

skład­nik mi­kro­sko­pij­ny węgla


SJP.pl

Fu­zy­nit – ma­ce­rał z grupy iner­ty­ni­tu.

Wikipedia


fuzyt

jeden ze skład­ni­ków węgla ka­mien­ne­go; wę­giel włó­kni­sty


SJP.pl


fuzytowy

przy­miot­nik od: fuzyt


SJP.pl


fuzą

przy­słó­wek

 (1.1) śrpol. be­zu­ży­tecz­nie, mar­nie

 (1.2) śrpol. szyb­ko, bez śladu

Wiktionary


fuławka

naz­wi­sko


SJP.pl


fwp

Fun­dusz Wcza­sów Pra­cow­ni­czych, in­sty­tu­cja or­ga­ni­zu­ją­ca wiele róż­nych form wy­po­czyn­ku


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Fun­dusz Wcza­sów Pra­cow­ni­czych;

 (1.2) = Front Wyz­wo­le­nia Pa­le­sty­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FWP – zo­bacz: Fa­bry­ka Wy­ro­bów Pre­cy­zyj­nych
  • FWP – zo­bacz: Front Wyz­wo­le­nia Pa­le­sty­ny
  • FWP – zo­bacz: Fun­dusz Wcza­sów Pra­cow­ni­czych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) FWP zor­ga­ni­zo­wał wcza­sy dla matek z dzieć­mi.

 (1.1) FWP zor­ga­ni­zo­wa­ło wcza­sy dla matek z dzieć­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛv‿ːu‿ˈpɛ, AS: e•‿vu‿pe

Wiktionary


fwp-owski

→ FWP (Fun­dusz Wcza­sów Pra­cow­ni­czych); ef­wu­pow­ski


SJP.pl


fx

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FX – „efek­ty”, jako sze­ro­ko ro­zu­mia­ne tzw. efek­ty spe­cjal­ne, ale rów­nież jako wy­dzie­lo­ne efek­ty dźwię­ko­we, czy efek­ty gi­ta­ro­we
  • FX – Kod linii IATA ame­ry­kań­skich to­wa­ro­wych linii lot­ni­czych FedEx Ex­press, na­le­żą­ce do FedEx Cor­po­ra­tion
  • FX – Forex (ang. Fo­re­ign Ex­chan­ge), mię­dzy­na­ro­do­wy rynek wa­lu­to­wy
  • FX – sta­cja te­le­wi­zyj­na
  • FX – kanał te­le­wi­zyj­ny
  • FX (od ang. Fox eXtended) – mię­dzy­na­ro­do­wa sieć te­le­wi­zyj­na na­le­żą­ca do News Cor­po­ra­tion
  • FX – kod ISO 3166-1 alfa-2 przy­pi­sa­ny Fran­cji me­tro­po­li­tar­nej
  • FX – li­mi­to­wa­ny ko­miks au­tor­stwa Wayne’a Os­bor­ne’a i Johna Byrne'a
  • FX – tytuł pio­sen­ki grupy Black Sab­bath z al­bu­mu Black Sab­bath, Vol. 4
  • F/X – film prod. USA z roku 1986 w re­ży­se­rii Ro­ber­ta Man­de­la
  • F/X – se­rial tv ba­zu­ją­cy na fil­mie F/X
  • Fx – prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa Mo­zil­la Fi­re­fox

Wikipedia


fyda

naz­wi­sko


SJP.pl


fydrych

naz­wi­sko


SJP.pl


fygon

hand­lo­wa nazwa środ­ka ochro­ny ro­ślin (fun­gi­cy­du), za­wie­ra­ją­ce­go dich­lon (2,3-dich­lo­ro-1,4-naf­to­chi­non); Phy­gon


SJP.pl


fyi

akro­nim od: for your in­for­ma­tion - dla two­jej in­for­ma­cji


SJP.pl


fyjderbiksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piór­nik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fyjderkasta

Wiktionary


fyjderkasta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piór­nik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fyjderbiksa

Wiktionary


fykolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fy­ko­lo­gii (al­go­lo­gii); al­go­log


SJP.pl


fykologia

dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się glo­na­mi; al­go­lo­gia


SJP.pl

Fy­ko­lo­gia, fi­ko­lo­gia, ina­czej al­go­lo­gia – dział bo­ta­ni­ki, nauka o glo­nach ("Algae"), zaj­mu­ją­cy się opi­sy­wa­niem tak­so­nów glo­nów, ich bio­lo­gią, eko­lo­gią i zna­cze­niem go­spo­dar­czym.

Do dzia­łów fy­ko­lo­gii na­le­żą m.in. zaj­mu­ją­ce się po­szcze­gól­ny­mi gru­pa­mi glo­nów:

Wikipedia


fykologiczny

→ fy­ko­lo­gia; al­go­lo­gicz­ny


SJP.pl


fyla

1.fyle, fila; w sta­ro­żyt­nej At­ty­ce:
a) gmina skła­da­ją­ca się z kilku związ­ków ro­do­wych (fra­trii);
b) od­dział żoł­nie­rzy wy­sta­wio­ny przez fylę - gminę;
2. fyla ję­zy­ko­wa - jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cji ge­ne­tycz­nej ję­zy­ka; gro­ma­da ję­zy­ko­wa


SJP.pl

Fyla (gr. φυλή phylē, lm φυλαί phy­lai) – te­ry­to­rial­na jed­nost­ka po­dzia­łu lud­no­ści w sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Wikipedia


fyle

(r. żeń­ski) fila, fyla; w sta­ro­żyt­nej At­ty­ce:
1. gmina skła­da­ją­ca się z kilku związ­ków ro­do­wych (fra­trii);
2. od­dział żoł­nie­rzy wy­sta­wio­ny przez fylę - gminę


SJP.pl


fylgia

w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej: duch opie­kuń­czy czło­wie­ka lub ca­łe­go rodu


SJP.pl


fylit

fyl­lit, skała łup­ko­wa


SJP.pl


fylitowy

→ fylit


SJP.pl

Patrz:

fylit

fyllit

łupek ila­sty skła­da­ją­cy się z kwar­cu, se­ry­cy­tu i chlo­ry­tu; fylit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) drob­no­ziar­ni­sty łupek kry­sta­licz­ny na­le­żą­cy do skał me­ta­mor­ficz­nych;

Wiktionary

Fyl­lit – drob­no­ziar­ni­sty łupek kry­sta­licz­ny na­le­żą­cy do skał me­ta­mor­ficz­nych. Jest zwy­kle ko­lo­ru sza­re­go lub sza­ro­zie­lo­ne­go. Skła­da się głów­nie z kwar­cu i se­ry­cy­tu oraz mniej­szych ilo­ści chlo­ry­tu, al­bi­tu, bio­ty­tu i pyłu gra­fi­to­we­go. Struk­tu­ra może być gra­no­le­pi­do­bla­stycz­na, rza­dziej gra­no­bla­stycz­na, tek­stu­ra jest łup­ko­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fyl­lit jest zwy­kle ko­lo­ru sza­re­go lub sza­ro­zie­lo­ne­go.

Wiktionary


fyllitowy

→ fyl­lit


SJP.pl

Patrz:

fyllit

fyllodium

forma li­ścia o zre­du­ko­wa­nej blasz­ce li­ścio­wej (jej funk­cje przej­mu­je spła­szczo­ny ogo­nek li­ścio­wy)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fyl­lo­dium (li­ściak) – roz­sze­rzo­ny i spła­szczo­ny ogo­nek li­ścio­wy upo­dob­nio­ny do blasz­ki li­ścio­wej
  • fyl­lo­dium – część kwia­tu pa­to­lo­gicz­nie przeksz­tał­co­na w struk­tu­rę po­dob­ną do li­ścia

Wikipedia


fylloid

część ple­chy glonu li­stow­ni­cy


SJP.pl


fyllokladium

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fyl­lo­kla­dium (ga­łę­ziak) – u ro­ślin przeksz­tał­co­na ło­dy­ga speł­nia­ją­ca funk­cję li­ścia
  • fyl­lo­kla­dium – u niek­tó­rych po­ro­stów struk­tu­ra po­dob­na do li­ścia

Wikipedia


fyllonit

łup­ko­wa skała me­ta­mor­ficz­na


SJP.pl

Fyl­lo­nit – drob­no­ziar­ni­sty łupek kry­sta­licz­ny na­le­żą­cy do skał me­ta­mor­ficz­nych. Po­dob­ny do fyl­li­tu, lecz pow­sta­ły w wy­ni­ku diaf­to­re­zy, prze­de wszyst­kim my­lo­ni­ty­za­cji gru­biej­ziar­ni­stych (gru­biej­bla­stycz­nych) skał me­ta­mor­ficz­nych (gnej­sów, am­fi­bo­li­tów). Głów­ny­mi pro­ce­sa­mi są chlo­ry­ty­za­cja ciem­nych mi­ne­ra­łów, al­bi­ty­za­cja pla­gio­kla­zów. Struk­tu­ra może być gra­no­le­pi­do­bla­stycz­na, gra­no­ne­ma­ton­la­stycz­na, rza­dziej gra­no­bla­stycz­na, tek­stu­ra jest łup­ko­wa.

Wikipedia


fynsterbret

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­ra­pet

Wiktionary


fyranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fyrać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fyrać ndk.

Wiktionary


fyrać

gwara poz­nań­ska:
1. ucie­kać;
2. biec


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. ucie­kać, szyb­ko od­cho­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fy­ra­ją z listą ty­tu­łów wew łapie od jedny księ­gar­ni do drugi i odła­żą czę­sto z kwit­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fyranie n.

Wiktionary


fyrgol

motyw ko­ron­kar­ski; ro­dzaj ro­zet­ki


SJP.pl


fyrkać

po­tocz­nie: par­skać, pry­chać


SJP.pl


fyrknąć

gwa­ro­wo: po­fru­nąć, wzle­cieć


SJP.pl


fyrląd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. daw­niej Kor­fan­tów w wo­je­wództ­wie opol­skim

Wiktionary


fyrnajs

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. po­kost, wer­niks

Wiktionary


fyrniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żart. nos

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żart. twarz

Wiktionary


fyrnąć

gwara poz­nań­ska:
1. uciec;
2. po­biec


SJP.pl


fyrtel

w gwa­rze poz­nań­skiej: część mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. dziel­ni­ca, kwar­tał miej­ski, oko­li­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy oni to wiara rycht z mo­je­go fyrt­la.

Wiktionary


fyrtula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk drzistula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana

Wiktionary


fytoftoroza

cho­ro­ba ro­ślin wy­wo­ła­na przez ga­tun­ki grzy­bo­po­dob­nych lę­gniow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fi­to­pa­tol. ogrod. groź­na cho­ro­ba zwła­szcza ro­ślin igla­stych, owo­co­wych i ozdob­nych, wy­wo­ły­wa­na przez grzy­by gle­bo­we nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phy­topht­ho­ra|De Bary|ref=tak.;

Wiktionary

Fy­tof­to­ro­za ( Phy­topht­ho­ra di­se­a­ses, Phy­topht­ho­ro­sis) – grupa cho­rób ro­ślin wy­wo­ła­na przez ga­tun­ki grzy­bo­po­dob­nych lę­gniow­ców za­li­cza­ne do ro­dza­ju "Phy­topht­ho­ra". Opi­sa­no już około 120 ga­tun­ków za­li­cza­nych do tego ro­dza­ju. Jest to groź­na cho­ro­ba ata­ku­ją­ca licz­ne ga­tun­ki upra­wia­nych ro­ślin rol­ni­czych, wa­rzyw, ro­ślin ozdob­nych, a także ro­śli­ny sa­dow­ni­cze oraz drze­wa i krze­wy leśne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czo­łów­ce naj­groź­niej­szych cho­rób spo­ty­ka­nych w ogro­dach znaj­du­je się fy­tof­to­ro­za, za którą od­po­wie­dzial­ny jest pa­to­gen grzy­bo­po­dob­ny o naz­wie Phy­topht­ho­ra.

Wiktionary


fz

skrót od: fo­rzan­do (fo­rza­to)


SJP.pl


fårikål

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ba­ra­ni­na lub ja­gnię­ci­na go­to­wa­na z ka­pu­stą i ziar­na­mi czar­ne­go pie­przu; nor­we­ska po­tra­wa na­ro­do­wa

Wiktionary

Fårikål – tra­dy­cyj­na nor­we­ska po­tra­wa i danie na­ro­do­we tegoż kraju. Skła­da się z ka­wał­ków ba­ra­ni­ny, ka­pu­sty, czar­ne­go pie­przu i okaz­jo­nal­nie z mąki pszen­nej, tra­dy­cyj­nie po­da­wa­nej z ziem­nia­ka­mi go­to­wa­ny­mi w skór­kach. Danie jest zwy­kle przy­go­to­wy­wa­ne wczes­ną je­sie­nią, a ponad 70% po­pu­la­cji Nor­we­gii twier­dzi, że jadło to danie przy­najm­niej raz w tym okre­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­sień roz­go­ści­ła na dobre za oknem, przy­szedł więc czas na fårikål.

Wiktionary


félibrige

[czy­taj: feliBRIŻ] ruch stwo­rzo­ny w XIX wieku przez fran­cu­skich po­e­tów z re­gio­nu Pro­wan­sji w celu przy­wró­ce­nia do użyt­ku ję­zy­ka ok­sy­tań­skie­go (pro­wan­sal­skie­go)


SJP.pl


fórmanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


fórt

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cią­gle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co my­śli­cie, że bedym fórt otro­kym? → Co są­dzi­cie, że będę cią­gle wy­ko­rzy­sty­wa­ny?

Wiktionary


führer

[czy­taj: firer] tytuł Adol­fa Hit­le­ra jako głowy pań­stwa nie­miec­kie­go


SJP.pl

Führer (z niem. "wódz") – tytuł uży­wa­ny przez Adol­fa Hit­le­ra, przy­wód­cę na­zi­stow­skich Nie­miec po prze­ję­ciu pełni wła­dzy w kraju po śmier­ci pre­zy­den­ta Rze­szy Paula von Hin­den­bur­ga 2 sierp­nia 1934. Sam Hit­ler nie przyz­na­wał się do au­tor­stwa ty­tu­łu, wy­ra­ża­jąc się o nim: "Tytuł Führer jest naj­pię­kniej­szy, bo wy­ra­sta z ducha ję­zy­ka".

Wikipedia


fąfara

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Fą­fa­ra (1917–1999), pod­puł­kow­nik re­zer­wy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ire­ne­usz Fą­fa­ra (ur. 1959), pol­ski eko­no­mi­sta i me­ne­dżer
  • Paweł Fą­fa­ra (ur. 1969, Raków), pol­ski dzien­ni­karz
  • Roman Fą­fa­ra (1920, Wa­rzy­ce – 1987), pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Sta­ni­sław Fą­fa­ra (1914, Skrzy­szów, Au­stria – 1943), dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, ofi­cer Gwar­dii Lu­do­wej
  • Wie­sław Ka­zi­mierz Fą­fa­ra (ur. 1957, Rac­ła­wi­ce Ślą­skie), od 2002 pre­zy­dent mia­sta Kę­dzie­rzyn-Koźle
  • Wła­dy­sław Fą­fa­ra (1945, Kiel­ce – 2020), pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Fon­fa­ra

Wikipedia


fąfel

żar­to­bli­wie o małym dziec­ku; brzdąc; ber­beć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. lub po­gard. małe dziec­ko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) berbeć, brzdąc, dzieciak, pędrak, smarkacz

Wiktionary


fąfer

błąd słow­ni­ko­wy, np. li­te­rów­ka w haśle lub nie­pra­wi­dło­wa in­for­ma­cja flek­syj­na


SJP.pl


fąferek

naz­wi­sko


SJP.pl


fąfry

daw­niej: fochy, ka­pry­sy, fa­na­be­rie


SJP.pl


g

1. jedna z liter pol­skie­go al­fa­be­tu
2. tyl­no­ję­zy­ko­wa, dźwięcz­na spół­gło­ska
3. piąty dźwięk skali dia­to­nicz­nej li­czo­nej od c; w skali sol­mi­za­cyj­nej: sol
4. skrót od: gram (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dzie­sią­ta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

 (1.2) jęz. spół­gło­ska dźwięcz­na, zwar­to-wy­bu­cho­wa, tyl­no­ję­zy­ko­wa

 (1.3) g… zob. gówno.

skrót

 (2.1) gram

Wiktionary

Gg

G (wy­mo­wa: "gie", mi­nu­sku­ła: g) – siód­ma li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dzie­sią­ta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go.

Wy­wo­dzi się z grec­kiej li­te­ry gamma (Γ). Po­ja­wi­ła się w ła­ci­nie kla­sycz­nej w IV wieku p.n.e. – wcze­śniej do oz­na­cza­nia gło­ski [], tak jak [] uży­wa­no tej samej li­te­ry C.

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

 (1.1) punkt G

ety­mo­lo­gia.

 (1.1) li­te­ra ła­ciń­ska g

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źró­dła.

== g (język afar.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|ɡ.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) ga, mi­nu­sku­ła czter­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu afar­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟjɛ, AS: ǵi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

 (1.1) punkt G

etymologia.

 (1.1) litera łacińska g

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źródła.

== g (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɡ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ga, minuskuła czternastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: G

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

 (1.1) punkt G

etymologia.

 (1.1) litera łacińska g

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|G.}}

źródła.

== g (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɡ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ga, minuskuła czternastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: G

Wiktionary


g-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "g"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku g (w za­pi­sie nu­to­wym z jed­nym krzy­ży­kiem)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji G-dur (1.1)

Wiktionary

G-dur – du­ro­wa gama mu­zycz­na, któ­rej to­ni­ką jest g. Jej dźwię­ki to: g, a, h, c, d, e, fis, g. To­na­cja G-dur za­wie­ra jeden krzy­żyk.

Po­krew­ną jej mo­lo­wą to­na­cją rów­no­le­głą jest e-moll, jed­no­i­mien­ną mo­lo­wą – g-moll.

G-dur to rów­nież akord, zbu­do­wa­ny z pier­wsze­go (g), trze­cie­go (h) i pią­te­go (d) stop­nia gamy G-dur.

Wikipedia


g-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "g"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja mo­lo­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku g (w za­pi­sie nu­to­wym z dwoma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord mo­lo­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji g-moll (1.1)

Wiktionary

g-moll – gama opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest g.

Gama g-moll w od­mia­nie na­tu­ral­nej (eol­skiej) za­wie­ra dźwię­ki: g, a, b, c, d, es, f. W za­pi­sie to­na­cji g-moll wy­stę­pu­ją dwa be­mo­le.

Wikipedia


g.

skrót od: go­dzi­na (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = góra

Wiktionary


g.-łuż.

skrót od: gór­no­łu­życ­ki


SJP.pl


g.p.p.

skrót od: go­ściec przew­le­kle po­stę­pu­ją­cy


SJP.pl


g8

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. polit. forum po­li­tycz­no-go­spo­dar­cze zrze­sza­ją­ce osiem naj­bar­dziej wpły­wo­wych państw świa­ta, tj. Wiel­ką Bry­ta­nię, Fran­cję, Niem­cy, Wło­chy, Ja­po­nię, Stany Zjed­no­czo­ne, Ka­na­dę i Rosję;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie bez wy­jąt­ku kraje G8 zbu­do­wa­ły swą obec­ną siłę go­spo­dar­czą za wy­so­kim murem taryf cel­nych, wy­raź­ne­go pro­tek­cjo­niz­mu i in­ter­wen­cji rzą­do­wych – czyli po­li­ty­ki po­tę­pia­nej przez te same kraje, które wcze­śniej en­tuz­ja­stycz­nie ją sto­so­wa­ły, aby osią­gnąć swój dzi­siej­szy stan za­moż­no­ści.

Wiktionary


ga

1. sym­bol galu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go;
2. skrót od: List do Ga­la­tów - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List świę­te­go Pawła do Ga­la­tów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gal – pier­wia­stek che­micz­ny
  • Ga – grupa et­nicz­na w Gha­nie
  • Ga – gi­ga­an­nus, jed­nost­ka czasu równa mi­liar­do­wi (109) lat
  • Ga – si­glum bi­blij­ne Listu do Ga­la­tów
  • Ga – dawny dy­strykt Ghany
  • Ga East – dy­strykt w re­gio­nie Wiel­ka Akra w Gha­nie
  • Ga West – dy­strykt w re­gio­nie Wiel­ka Akra w Gha­nie
  • .ga – do­me­na in­ter­ne­to­wa przy­pi­sa­na do Ga­bo­nu
  • ga – kod ISO 639-1 dla ję­zy­ka ir­landz­kie­go
  • Sto­so­wa­ne przez Niem­ców w cza­sie II wojny świa­to­wej oz­na­cze­nie di­me­ty­la­mi­do­cy­ja­ni­do­fos­fo­ra­nu etylu, bo­jo­we­go środ­ka tru­ją­ce­go zna­ne­go pod nazwą tabun
  • Ge­or­gia – ame­ry­kań­ski stan
  • Gi­be­re­li­ny – skrót oz­na­cza­ją­cy te hor­mo­ny ro­ślin­ne

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 BibliaPL.

tłu­ma­cze­nia.

* espe­ran­to: (1.1) Gal

źró­dła.

== Ga (język an­giel­ski.) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) jęz. ga (język z ro­dzi­ny kwa, uży­wa­ny w Gha­nie)

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲistʲ ɕfʲjɛ̃nˈtɛɡɔ ˈpavwa ˌdɔ‿ɡaˈlatuf, AS: lʹistʹ śfʹi ̯ẽntego pavu̯a do‿galatuf

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Gal

źródła.

== Ga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) jęz. ga (język z rodziny kwa, używany w Ghanie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (1.1) Gal

źródła.

== Ga (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) jęz. ga (język z rodziny kwa, używany w Ghanie)

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


gaas

ar­se­nek galu


SJP.pl

Gaas – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Landy.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 342 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 37 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Gaas pla­su­je się na 843. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1118.).

Wikipedia


gab

daw­niej: wiąz


SJP.pl

Gab – ame­ry­kań­ski por­tal spo­łecz­no­ścio­wy.

Wer­sja beta ser­wi­su zo­sta­ła uru­cho­mio­na w 2016 roku, a pu­blicz­na wer­sja ser­wi­su wy­star­to­wa­ła w maju 2017 roku.

Por­tal okre­śla się jako sieć „bro­nią­ca wol­no­ści słowa, wol­no­ści jed­nost­ki i swo­bod­ne­go prze­pły­wu in­for­ma­cji w sieci”.

Wikipedia


gaba

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zgrub. imię|pol­ski|ż. Ga­brie­la

Wiktionary


gabanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. praw. oskar­że­nie, wnie­sie­nie skar­gi, poz­wa­nie do sądu

 (1.2) stpol. drę­cze­nie, na­pa­sto­wa­nie, prze­śla­do­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gabać

Wiktionary


gabara

naz­wi­sko


SJP.pl


gabardyna

weł­nia­na lub ba­weł­nia­na tka­ni­na o sko­śnym splo­cie, uży­wa­na na pła­szcze, mun­du­ry itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. tka­ni­na o splo­cie sko­śnym, naj­czę­ściej weł­nia­na, uży­wa­na do szy­cia pła­szczy, gar­ni­tu­rów itp.

Wiktionary

Ga­bar­dy­na – nazwa śred­nio gru­bej, mocno ut­ka­nej tka­ni­ny o uko­śnym splo­cie. Ga­bar­dy­na uży­wa­na jest w pro­duk­cji pła­szczy, gar­so­nek, gar­ni­tu­rów, spod­ni ko­stiu­mów i in­nych czę­ści gar­de­ro­by, a prze­de wszyst­kim mun­du­rów ga­lo­wych.

Włó­kno uży­wa­ne do wy­ro­bu tej tka­ni­ny jest tra­dy­cyj­nie wełną, lecz może to też być włó­kno ba­weł­nia­ne, syn­te­tycz­ne, bądź mie­szan­ka wy­mie­nio­nych włó­kien.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam dzi­siaj płaszcz z zie­lo­nej ga­bar­dy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabarˈdɨ̃na, AS: gabardỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gabardynowy

Wiktionary


gabardynowy

zro­bio­ny z ga­bar­dy­ny (np. płaszcz ga­bar­dy­no­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) włók. uszy­ty z tka­ni­ny z przę­dzy cze­san­ko­wej, o sko­śnym splo­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabardyna ż.

Wiktionary


gabarycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ga­ba­ryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabaryt m.

Wiktionary


gabaryjok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. etn. pasek w stro­ju gó­ra­li be­skidz­kich, zwi­sa­ją­cy na wy­so­ko­ści po­ślad­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żodyn nie wiy, czemu tyn ga­ba­ry­jok musi wi­sieć na dupie.

Wiktionary


gabaryt

1. zew­nętrz­ny wy­miar przed­mio­tu, urzą­dze­nia lub osoby;
2. w ar­chi­tek­tu­rze: naj­wyż­sza linia po­zio­mu za­sad­ni­czej czę­ści bu­dyn­ku lub ze­spo­łu bu­dyn­ków;
3. prze­no­śnie: roz­miar, wiel­kość kogoś lub cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­miar zew­nętrz­ny

Wiktionary

Ga­ba­ryt (skraj­nia) – obrys prze­kro­ju (zaz­wy­czaj po­przecz­ne­go) bu­dyn­ku lub bu­dow­li po­da­wa­ny w jej mak­sy­mal­nych wy­mia­rach zew­nętrz­nych; rów­nież każdy z mak­sy­mal­nych wy­mia­rów zew­nętrz­nych in­nych obiek­tów, np. po­ja­zdów.

W pra­wie bu­dow­la­nym ga­ba­ryt pro­jek­to­wa­ne­go obiek­tu jest uza­leż­nio­ny od planu za­go­spo­da­ro­wa­nia obo­wią­zu­ją­ce­go na te­re­nie, na któ­rym ma zo­stać wy­bu­do­wa­ny oraz od prze­pi­sów ogól­no­bu­dow­la­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie ga­ba­ry­ty ma ten sa­mo­chód?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbarɨt, AS: gabaryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabarytówka ż., gabarycik mrz.

 przym. gabarytowy

 przysł. gabarytowo

Wiktionary


gabarytowy

przy­miot­nik od: ga­ba­ryt (np. ga­ba­ry­to­we roz­mia­ry bu­dyn­ków, lampa ga­ba­ry­to­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do wy­mia­rów zew­nętrz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabaryt m., gabarytówka ż.

 przysł. gabarytowo

Wiktionary


gabaryty

1. zew­nętrz­ny wy­miar przed­mio­tu, urzą­dze­nia lub osoby;
2. w ar­chi­tek­tu­rze: naj­wyż­sza linia po­zio­mu za­sad­ni­czej czę­ści bu­dyn­ku lub ze­spo­łu bu­dyn­ków;
3. prze­no­śnie: roz­miar, wiel­kość kogoś lub cze­goś


SJP.pl


gabarytówka

lampa ga­ba­ry­to­wa


SJP.pl


gabać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. (dzi­siaj gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) drę­czyć, na­ga­by­wać, na­le­gać, nękać, nie­po­ko­ić, prze­śla­do­wać

 (1.2) stpol. praw. oskar­żać, po­zy­wać (do sądu)

 (1.3) stpol. chcieć za­gar­nąć coś, za­bie­gać usil­nie o coś

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. się­gać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡabat͡ɕ, AS: gabać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nagabywać ndk., nagabać ndk.

 rzecz. gabanie n.

Wiktionary


gabber

[czy­taj: gaber] od­mia­na mu­zy­ki tech­no o bar­dzo szyb­kim tem­pie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gab­ber – ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej
  • Gab­ber – klient Jab­be­ra
  • Gab­ber2 – klient Jab­be­ra

Wikipedia


gabberowy

→ gab­ber [czy­taj: ga­be­ro­wy]


SJP.pl


gabi

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ga­brie­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gabi – hisz­pań­ski pił­karz (ur. 1983)
  • Gabi – bra­zy­lij­ska siat­kar­ka (ur. 1994)
  • Gabi – pies stró­żu­ją­cy w bel­gradz­kim zoo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go posz­łaś z tym do Gabi a nie do mnie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriela ż.

Wiktionary


gabin

mia­sto gmin­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl


gabineciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabʲĩnɛˈt͡ɕara, AS: gabʹĩnećara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. gabineciarka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


gabineciarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ga­bi­ne­cia­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabʲĩnɛˈt͡ɕarka, AS: gabʹĩnećarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabineciara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


gabinecik

zdrob­nie­nie od: ga­bi­net


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ga­bi­net

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ga­bi­net, lecz tylko mały ga­bi­ne­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabinet m.

 przym. gabinetowy

Wiktionary


gabinet

1. lokal przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia spe­cja­li­stycz­ne­go za­wo­du
2. sala przez­na­czo­na do wy­sta­wia­nia np. oka­zów
3. pokój przez­na­czo­ny do pracy umy­sło­wej lub dla osoby na wy­so­kim sta­no­wi­sku
4. rada mi­ni­strów w niek­tó­rych kra­jach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lokal przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia spe­cja­li­stycz­ne­go za­wo­du

 (1.2) sala przez­na­czo­na do wy­sta­wia­nia np. oka­zów

 (1.3) pokój przez­na­czo­ny do pracy umy­sło­wej

 (1.4) pokój przez­na­czo­ny dla osoby na wy­so­kim sta­no­wi­sku

 (1.5) przen. rada mi­ni­strów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­bi­net – ter­min ar­chi­tek­to­nicz­ny
    • Po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do pracy umy­sło­wej, au­dien­cji, do prze­cho­wy­wa­nia ko­lek­cji zbio­rów lub po­dręcz­nych ksiąg, po­mo­cy na­u­ko­wych itp. Po­ja­wi­ło się w ar­chi­tek­tu­rze pa­ła­co­wej w XVI wieku, szcze­gól­ni...
    • Spe­cja­li­stycz­ne po­mie­szcze­nie pracy za­wo­do­wej, pra­cow­nia: ga­bi­net le­kar­ski, za­bie­go­wy, kos­me­tycz­ny itp.
    • Po­mie­szcze­nie z ek­spo­na­ta­mi: ga­bi­net oso­bli­wo­ści (pa­nop­ti­kum), ga­bi­net figur wo­sko­wych. W mu­ze­al­nict­wie okre­śle­nie to sto­so­wa­ne jest do wy­o­dręb­nio­nych zbio­rów np. ga­bi­net gra­fi­ki, nu­miz­ma­ty­ki itp.
  • Urzą­dze­nie re­kre­a­cyj­ne: ga­bi­net lu­ster, ga­bi­net śmie­chu
  • ga­bi­net ogro­do­wy – ogro­do­wa kom­po­zy­cja prze­strzen­na, któ­rej ścia­ny ut­wo­rzo­no z od­po­wied­nio strzy­żo­nych drzew, cha­rak­te­ry­stycz­na dla fran­cu­skich ogro­dów.
  • po­tocz­ne okre­śle­nie rządu lub Rady Mi­ni­strów w wielu pań­stwach o ustro­ju opar­tym na sy­ste­mie par­la­men­tar­nym lub par­la­men­tar­no-ga­bi­ne­to­wym
  • naj­wyż­sza rangą część rządu w pań­stwach o ustro­ju opar­tym na mo­de­lu west­min­ster­skim, m.in.:
    • Ga­bi­net w Wiel­kiej Bry­ta­nii
    • Ga­bi­net fe­de­ral­ny Au­stra­lii
  • ga­bi­net cieni – re­pre­zen­tan­ci par­tii opo­zy­cyj­nej przy­go­to­wy­wa­ni do ob­ję­cia funk­cji rzą­do­wych w razie zwy­cię­stwa w ko­lej­nych wy­bo­rach
  • Ga­bi­net Sta­nów Zjed­no­czo­nych – organ zło­żo­ny z pre­zy­den­ta USA i naj­wyż­szych rangą urzęd­ni­ków eg­ze­ku­ty­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) W przy­pad­ku, gdy rząd utra­ci więk­szość w par­la­men­cie, wtedy naj­czę­ściej do­cho­dzi do upad­ku ga­bi­ne­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbʲĩnɛt, AS: gabʹĩnet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gabinetówka ż., gabinetowiec m.

:: zdrobn. gabinecik m.

 przym. gabinetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) rząd, rada ministrów

Wiktionary


gabinetowy

zwią­za­ny z ga­bi­ne­tem


SJP.pl


gabion

ele­ment bu­dow­la­ny wzmac­nia­ją­cy skar­pę, nasyp ziem­ny bądź brzeg rzeki; kosz szań­co­wy


SJP.pl

Ga­bion (wł. "gab­bio­ne" – duża klat­ka, ina­czej kosz szań­co­wy) – pro­sto­pa­dło­ścien­ny ele­ment bu­dow­la­ny wzmac­nia­ją­cy skar­pę, nasyp ziem­ny bądź brzeg rzeki. Uży­wa­ny jest też jako ozdob­ny ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny w bu­dow­nict­wie dro­go­wym i wod­nym.

Ma zwy­kle formę pro­sto­pa­dło­ścien­ne­go kosza wy­ko­na­ne­go z prę­tów i siat­ki sta­lo­wej (daw­niej okrą­głe­go, z wi­kli­ny), wy­peł­nio­ne­go ka­mie­nia­mi lub żwi­rem. Ob­ję­tość za­leż­na od za­sto­so­wań od 0,25 do 4 m³.

Wikipedia


gabionowy

→ ga­bion


SJP.pl

Patrz:

gabion

gabiński

naz­wi­sko


SJP.pl


gable

ro­dzaj wideł o zę­bach za­koń­czo­nych kul­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) ro­dzaj wideł o zę­bach za­koń­czo­nych kul­ka­mi;

Wiktionary

Gable (niem. "Gabel" – wi­de­lec) – rol­ni­cze sze­ro­kie widły z dłu­gi­mi zę­ba­mi za­koń­czo­ny­mi kul­ka­mi, przez­na­czo­ne do prze­rzu­ca­nia ro­ślin oko­po­wych. Zęby gabli ufor­mo­wa­ne są tak, że two­rzą formę dużej ło­pa­ty. Gable do ziem­nia­ków mają zęby roz­mie­szczo­ne gęsto, a do bu­ra­ków – rza­dziej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡablɛ, AS: gable

Wiktionary


gablota

1. osz­klo­na szaf­ka, regał słu­żą­cy do wy­sta­wia­nia róż­ne­go ro­dza­ju ek­spo­na­tów, zbio­rów, to­wa­rów itp.
2. po­tocz­nie o sa­mo­cho­dzie oso­bo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osz­klo­na ta­bli­ca in­for­ma­cyj­na

 (1.2) osz­klo­na szaf­ka, w któ­rej są umie­szcza­ne ek­spo­na­ty lub to­wa­ry

 (1.3) slang. mot. sa­mo­chód, szcze­gól­nie jeśli drogi, duży

 (1.4) slang. klat­ka pier­sio­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pod­sze­dłem do ga­blo­ty, aby spraw­dzić, czy są nowe ogło­sze­nia o pracy.

 (1.3) Nie weź­miesz, po­wia­dam ci, bo naj­pierw byś mu­siał do bla­cha­rza ga­blo­tę od­sta­wić, a to cię bę­dzie tro­chę kosz­to­wa­ło, chło­pie.

 (1.4) Moher na ga­blo­cie — git.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈblɔta, AS: gablota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gablotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fura, bryka

Wiktionary


gablotka

mała ga­blo­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ga­blo­ta

 (1.2) przesz­klo­na ta­bli­ca in­for­ma­cyj­na, szcze­gól­nie w szko­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈblɔtka, AS: gablotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gablota ż.

Wiktionary


gablotowy

→ ga­blo­ta


SJP.pl

Patrz:

gablota

gabnyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. dot­knąć, się­gnąć

Wiktionary


gabo

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la


SJP.pl


gabon

Re­pu­bli­ka Ga­boń­ska; pań­stwo w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. pot. Estu­a­i­re de Gabon, wspól­ne estu­a­rium rzek Komo i Ebe w Ga­bo­nie (1.1)

Wiktionary

Gabon, Re­pu­bli­ka Ga­boń­ska ( République Ga­bo­na­i­se) – pań­stwo po­ło­żo­ne w środ­ko­wej Afry­ce nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Gra­ni­czy z Gwi­neą Rów­ni­ko­wą, Ka­me­ru­nem (na pół­no­cy) i Kon­giem (na wscho­dzie). Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem Ga­bo­nu jest Li­bre­vil­le.

Od czasu uzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści od Fran­cji, 17 sierp­nia 1960, Gabon był rzą­dzo­ny tylko przez trzech pre­zy­den­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gabon nie jest sil­nie za­an­ga­żo­wa­ny w po­li­ty­kę mię­dzy­na­ro­do­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡabɔ̃n, AS: gabõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabończyk mos., Gabonka ż.

 przym. gaboński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Gabońska

Wiktionary


gabonka

oby­wa­tel­ka Ga­bo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ga­bo­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃ŋka, AS: gabõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabon mrz.

:: fm. Gabończyk mos.

 przym. gaboński

Wiktionary


gabor

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko, m.in. Zsa Zsa Gabor - ame­ry­kań­ska ak­tor­ka wę­gier­skie­go po­cho­dze­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gabor – wę­gier­ska forma imie­nia Ga­briel.
  • Den­nis Gabor – wę­gier­ski fizyk miesz­ka­ją­cy w An­glii, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla
  • Zsa Zsa Gabor – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka wę­gier­skie­go po­cho­dze­nia
  • Viki Gabor – pol­ska pio­sen­kar­ka

Wikipedia


gaborone

(do 1969 Ga­be­ro­nes) sto­li­ca Bots­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bots­wa­ny;

Wiktionary

Ga­bo­ro­ne – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Bots­wa­ny, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny Dy­stryk­tu South East.

W 2022 roku licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si­ła 246 325.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃nɛ, AS: gaborõne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaborończyk mos., gaboronka ż.

 przym. gaboroński

Wiktionary


gaboronka

miesz­kan­ka Ga­bo­ro­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ga­bo­ro­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃nka, AS: gaborõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaborone n.

:: fm. gaborończyk mos.

 przym. gaboroński

Wiktionary


gaborończyk

miesz­ka­niec Ga­bo­ro­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ga­bo­ro­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gaborõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaborone n.

:: fż. gaboronka ż.

 przym. gaboroński

Wiktionary


gaboroński

przy­miot­nik od: Ga­bo­ro­ne (sto­li­ca Bots­wa­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Ga­bo­ro­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡabɔˈrɔ̃j̃sʲci, AS: gaborõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaborone n., gaborończyk mos., gaboronka ż.

Wiktionary


gabończyk

oby­wa­tel Ga­bo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ga­bo­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Ga­boń­czy­cy w Ga­bo­nie mówią po ga­boń­sku, czy po fran­cu­sku?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gabõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabon mrz.

:: fż. Gabonka ż.

 przym. gaboński

Wiktionary


gaboński

zwią­za­ny z Ga­bo­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ga­bo­nu, pań­stwa w Afry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­szym klien­tem był jed­nak ga­boń­ski dyk­ta­tor Omar Bongo, który co roku za­ma­wiał gar­ni­tu­ry u mi­strza za 2-3 mln fran­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbɔ̃j̃sʲci, AS: gabõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabon mrz., Gabończyk mos., Gabonka ż.

Wiktionary


gabriel

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od Ga­brie­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­briel – jeden z anio­łów w tra­dy­cji chrze­ści­jań­skiej, ju­da­i­stycz­nej i is­lam­skiej, ar­cha­nioł
  • Ga­briel – mę­skie imię po­cho­dze­nia se­mic­kie­go
  • Ga­briel od Matki Bożej Bo­les­nej (Fran­ci­szek Pos­sen­ti 1838-1862) – za­kon­nik, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ga­briel (Gri­go­rie Bănulescu-Bo­do­ni, 1746-1821) – ru­muń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ga­briel (ur. 1963) – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Ga­briel – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go, od 2004 bi­skup Au­strii
  • Ga­briel (Ghe­org­he Călmașul, 1710-1786) – ru­muń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ga­briel (Gie­or­gij Lwo­wicz Cze­mo­da­kow, ur. 1961) – bi­skup Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go poza gra­ni­ca­mi Rosji
  • Ga­briel (Gri­go­rij Mar­kieł­ło­wicz Cze­pur, 1874-1933) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ga­briel (Edu­ar­do Hen­ri­que Pinto da Rocha, 1938-1997) – por­tu­gal­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny, me­tro­po­li­ta Por­tu­ga­lii, Hisz­pa­nii i Bra­zy­lii
  • Ga­briel (Guido de Vyl­der (1946-2013) – ar­cy­bi­skup Ko­ma­ny, zwierzch­nik Za­chod­nio­e­u­ro­pej­skie­go Eg­zar­cha­tu Pa­ra­fii Ro­syj­skich w ju­rys­dyk­cji pa­triar­cha­tu Kon­stan­ty­no­po­la
  • Ga­briel (Cwe­tan Me­to­diew Dinew (ur. 1950) – buł­gar­ski bi­skup pra­wo­sław­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój młod­szy brat ma na imię Ga­briel.

 (1.1) Wśród po­li­ty­ków jest kilku na­u­kow­ców, jak Wła­dy­sław Grab­ski, Igna­cy Mo­ścic­ki, Ga­briel Na­ru­to­wicz, Le­szek Bal­ce­ro­wicz czy Zbi­gniew Brze­ziń­ski, ludzi z ty­tu­ła­mi pro­fe­sor­ski­mi znaj­du­je­my w nie­mal każ­dej gru­pie.

 (1.1) W szó­stym mie­sią­cu Bóg po­słał anio­ła Ga­brie­la do mia­sta ga­li­lej­skie­go zwa­ne­go Na­za­ret.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 29 wrze­śnia przy­pa­da wspom­nie­nie św. Ga­brie­la Ar­cha­nio­ła, wy­słan­ni­ka i in­ter­pre­ta­to­ra Bożej woli.

 (1.1) Za­pra­sza­my na spot­ka­nie z niez­wy­kłym czło­wie­kiem, z ar­chi­man­dry­tą o. Ga­brie­lem ze wsi Odryn­ki nad Nar­wią (woj. pod­la­skie), który jest pra­wo­sław­nym mni­chem, zie­la­rzem, bu­dow­ni­czym drew­nia­nej cerk­wi i pra­wo­sław­nej pu­stel­ni, du­cho­wym prze­wod­ni­kiem.

 (1.1) Ga­brie­lo­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 29 wrze­śnia, a także 24 marca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡabrʲjɛl, AS: gabrʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabrielowa ż., Gabrielówna ż., Gabrielostwo lm m., Gabrielów mrz., Gabrielówka ż., gabriela ż.

:: zdrobn. Gabryś mos., Gabrielek mos.

:: fż. Gabriela ż.

 przym. Gabrielowy, Gabrysiowy, Gabrielkowy

 zob. Gabriela.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Gabryś, Gabrielek

Wiktionary


gabriela

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Ga­briel

Wiktionary

Ga­brie­la – żeń­skie imię po­cho­dze­nia se­mic­kie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ga­briel. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Ga­brie­la w 2014 r. zaj­mo­wa­ła 19. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.

Wedle da­nych re­je­stru PESEL imię Ga­brie­la (jako pier­wsze) we­dług stanu na 22 stycz­nia 2025 w Pol­sce nosi 135 952 ko­biet. Było wów­czas na 52. miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­rem Ga­brie­li ka­za­no po­ga­sić wszyst­kie świa­tła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈbrʲjɛla, AS: gabrʹi ̯ela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Gabriel mos.

:: zdrobn. Gabi ż., Gabrysia ż., Gabryśka ż.

Wiktionary


gabrieliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­brie­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gabrielka

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la


SJP.pl


gabriella

imię źeń­skie


SJP.pl


gabrielle

imię źeń­skie


SJP.pl

Ga­briel­le, właśc. Lo­u­i­se Ga­briel­le Bobb (ur. 16 lipca 1969 w Lon­dy­nie) – bry­tyj­ska wo­ka­list­ka.

Wikipedia


gabrielostwo

Ga­briel z mał­żon­ką; Ga­brie­lo­wie


SJP.pl


gabrielowie

imię mę­skie


SJP.pl


gabrielowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­brie­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ga­brie­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ganku suszą się Ga­brie­lo­we skar­pe­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriel mos., Gabryś mos.

Wiktionary


gabro

ro­dzaj skały mag­mo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. miner. mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, gru­bo­ziar­ni­sta, barwy czar­nej lub ciem­no­zie­lo­nej;

Wiktionary

Gabro – za­sa­do­wa skała głę­bi­no­wa, śred­nio lub gru­bo­ziar­ni­sta. Na­le­ży do grupy dio­ry­to­i­dów i ga­bro­i­dów. Za­wie­ra >90% pla­gio­kla­zów w sto­sun­ku do ska­le­ni po­ta­so­wych (do 10%), do 5% kwar­cu, 25–60% mi­ne­ra­łów ciem­nych. Na dia­gra­mie kla­sy­fi­ka­cyj­nym QAPF gabro zaj­mu­je wraz z dio­ry­tem pole 10.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gabra za­wie­ra­ją­ce do 20% kwar­cu na­zy­wa­ne są ga­bra­mi kwar­co­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gabrowy

Wiktionary


gabrowo

Ga­bro­wo ( Габрово) – mia­sto w pół­noc­nej Buł­ga­rii, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du Ga­bro­wo i gminy Ga­bro­wo. Po­ło­żo­ne w do­li­nie rzeki Jan­try, na pół­noc­nych sto­kach środ­ko­wej Sta­rej Pła­ni­ny. We­dług Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 marca 2016 roku miej­sco­wość li­czy­ła 58337 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gabrowski

→ Ga­bro­wo


SJP.pl

Ga­brow­ski (forma żeń­ska: Ga­brow­ska, licz­ba mnoga: Ga­brow­scy) – pol­sko-buł­gar­skie naz­wi­sko, po raz pier­wszy no­to­wa­ne w 1692 roku. Na po­cząt­ku lat 90 XX wieku w Pol­sce miesz­ka­ło 140 osób o tym naz­wi­sku,

Wikipedia

Patrz:

Gabrowo

gabrowy

→ gabro


SJP.pl

Patrz:

gabro

gabrusewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gabrych

naz­wi­sko


SJP.pl


gabryelczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gabryjelski

naz­wi­sko


SJP.pl


gabrysia

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la (imię żeń­skie); Ga­bryś­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ga­brie­la

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od Ga­bryś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­wi­łaś chyba to­reb­kę u Ga­bry­si na ro­gów­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriela ż., Gabryśka ż.

Wiktionary


gabrysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


gabrysiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­bry­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gabrysiostwo

Ga­bryś z mał­żon­ką; Ga­bry­sio­wie


SJP.pl


gabrysiowie

zdrob­nie­nie od: Ga­briel (imię mę­skie)


SJP.pl


gabrysiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­bry­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gabrysz

naz­wi­sko


SJP.pl


gabryszak

naz­wi­sko


SJP.pl


gabryszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ga­bry­szew­ski (1841–1898) – pol­ski praw­nik
  • An­to­ni Ga­bry­szew­ski (1864–1917) – pol­ski le­karz
  • Roman Ga­bry­szew­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Ta­de­usz Ga­bry­szew­ski – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


gabryś

zdrob­nie­nie od: Ga­briel (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Ga­briel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Her­bert Ga­bryś – pol­ski po­li­tyk, in­ży­nier, poseł na Sejm
  • Jan Ru­dolf Ga­bryś – pol­ski ge­ne­rał
  • Jan Ga­bryś – pol­ski ge­ne­rał
  • Krzysz­tof Ga­bryś – pol­ski le­karz
  • Maria Ga­bryś – pol­ska pia­nist­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co­dzien­nie pod­wo­zi­łam Ga­bry­sia do szko­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriel mos., Gabriela ż.

 przym. Gabrielowy

Wiktionary


gabryśka

zdrob­nie­nie od: Ga­brie­la; Ga­bry­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ga­brie­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oddaj Ga­bry­śce jej bluzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gabriela ż., Gabrysia ż.

Wiktionary


gabun

okumé, okume, okoumé, oko­u­me;
1. ga­tu­nek afry­kań­skie­go drze­wa z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych;
2. lek­kie drew­no po­zy­ski­wa­ne z drze­wa okumé


SJP.pl


gabusia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Ga­brie­la

Wiktionary


gac

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Gac – pol­ski woj­sko­wy
  • Grze­gorz Gac – pol­ski pilot raj­do­wy, ko­men­ta­tor spor­to­wy
  • Prze­pę­kla in­do­chiń­ska (gac)

Wikipedia


gace

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stpol. gacie, spod­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gacny, gaciowy

 rzecz. gaciowy mos., gacica, gacie, gat

Wiktionary


gacek

nie­to­perz z ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych - gacek wiel­ko­uch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ple­co­tus|ref=tak., ro­dzaj wiel­ko­u­che­go nie­to­pe­rza z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

 (1.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju gac­ków (1.1)

 (1.3) pot. nie­to­perz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg. roln. rze­mien­na część cepa łą­czą­ca obyd­wa kije

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gacek – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny mrocz­ków w obrę­bie ro­dzi­ny mrocz­ko­wa­tych z po­drzę­du mrocz­koksz­tałt­nych w obrę­bie rzędu nie­to­pe­rzy
  • Gacek – kot bę­dą­cy atrak­cją tu­ry­stycz­ną Szcze­ci­na
  • Da­niel Gacek – pol­ski pił­karz
  • Elż­bie­ta Gacek – praw­nicz­ka i dzia­łacz­ka pań­stwo­wa w okre­sie PRL-u
  • Piotr Gacek (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ur­szu­la Gacek – spe­cja­li­sta ana­liz fi­nan­so­wych
  • gacek – na­rzę­dzie rol­ni­cze
  • „Gacek” – pro­to­typ sa­mo­cho­du przez­na­czo­ny dla osób nie­peł­no­spraw­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spło­szo­ne gacki gro­mad­nie wy­la­ty­wa­ły z ot­wo­ru ja­ski­ni.

 (1.3) No wiesz, byle gacek może cały strych za­bru­dzić.

 (2.1) Pod­czas młóc­ki prze­tarł się gacek i cep tym­cza­so­wo na­da­wał się do wy­rzu­ce­nia.

 (2.1) Cep zbu­do­wa­ny jest z dwóch kijów: dzier­ża­ka (dłuż­sze­go) i bi­ja­ka (krót­sze­go), po­łą­czo­nych rze­mie­niem (zwa­nym gązwą, gac­kiem lub ka­pi­cą) lub me­ta­lo­wym prze­gu­bem (zwa­nym ósem­ką).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacki lm nm.

:: zdrobn. gacuś mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nietoperz

Wiktionary


gacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gacić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gacić

 rzecz. gacie nmos., gaciowy mos., Gać mos./ż.

 przym. gaciowy

Wiktionary


gach

lek­ce­wa­żą­co (cza­sem po­gard­li­wie) o ko­chan­ku, zwła­szcza o ko­chan­ku mę­żat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. lub żart. ko­cha­nek, szcze­gól­nie ko­cha­nek mę­żat­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. łow. sa­miec za­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąż przy­ła­pał Ma­rio­lę z ja­kimś ga­chem.

 (2.1) Olek zła­pał gacha ja­kimś spo­so­bem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡax, AS: gaχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kochanek, fagas

Wiktionary


gacianin

miesz­ka­niec Gaci (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gacianka

miesz­kan­ka Gaci (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gaciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grub. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈt͡ɕara, AS: gaćara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacie nmos., gaciowy mos.

 przym. gaciowy

 czas. gacić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


gacie

po­tocz­nie o majt­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. posp. majt­ki, ka­le­so­ny, każda dolna bie­liz­na męska lub ko­bie­ca

 (1.2) pot. posp. spod­nie

 (1.3) daw. futro okry­wa­ją­ce nogi niedź­wie­dzia

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gw-pl|Bu­ko­wi­na. ka­le­so­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle zza jej ple­cy­e­ców wy­nu­rzył się nie­po­zor­ny, chudy męż­czyz­na w czar­nych ga­ciach i bia­łym pod­ko­szul­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡat͡ɕɛ, AS: gaće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gać ż., gacenie n., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaciowy m., gaciodziej m., gacionosz m., gace nmos., gaty nmos., gatka ż.

:: zdrobn. gatki nmos., gaczki nmos.

:: zgrub. gaty nmos., gacina ż.

 czas. gacić, ogacić, ogacać

 przym. gaciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majtki, majtochy, slipy, kalesony, bielizna; daw. ineksprymable, niewymowne, napoleonki, pludry, famurały; reg. pozn. jegiery

 (1.2) spodnie, portki, porcięta

Wiktionary


gaciok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. młode drzew­ko igla­ste

Wiktionary


gaciory

po­tocz­nie: majt­ki; gatki


SJP.pl


gaciowy

po­tocz­nie: sier­żant lub jego po­moc­nik wy­da­ją­cy żoł­nie­rzom bie­liz­nę i mun­du­ry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. do­ty­czą­cy gaci, od­no­szą­cy się do gaci

 (1.2) przest. do­ty­czą­cy ga­ce­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. wojsk. sier­żant lub jego po­moc­nik-ma­ga­zy­nier wy­da­ją­cy żoł­nie­rzom m.in. bie­liz­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę kupić gdzieś jutro metr ga­cio­wej gumki.

 (2.1) Ej kocie, po­wiedz ga­cio­we­mu, żeby wydał zaraz woj­sku atra­ment­ki i mydło, bo kom­pa­nia idzie do łaźni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈt͡ɕɔvɨ, AS: gaćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacie nmos., gać ż., gacenie n., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaciodziej m., gacionosz m., gace nmos., gaty nmos.

:: zdrobn. gatki nmos., gaczki nmos.

:: zgrub. gaty nmos., gacina ż.

 czas. gacić, ogacić, ogacać

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) szef kompanii

Wiktionary


gacić

uszczel­niać bu­dy­nek przez okła­da­nie ścian mchem, słomą lub liść­mi; rów­nież: na­pra­wiać gro­blę, tamę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oga­cić)

 (1.1) przest. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) okła­dać coś (np. ścia­ny domu, ko­piec, drzew­ko owo­co­we) mchem, słomą itp.

 (1.2) daw. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) robić po­most, gro­blę na rzece z drew­na i fa­szy­ny

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ta­mo­wać obrót bębna w młoc­kar­ni (o zbożu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idzie zima, trze­ba by już gacić drzew­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡat͡ɕit͡ɕ, AS: gaćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacenie n., gać ż., Gać ż., gacie nmos., gaciówka ż., gaciara ż., gaciarz m., gaty nmos., gatki nmos., gaciowy mos.

 czas. ogacić dk., ogacać ndk.

 przym. gaciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogacać

Wiktionary


gacki

przy­miot­nik od nazwy miej­sco­wo­ści: Gać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ple­co­ti­ni|Gray|ref=tak., ple­mię nie­to­pe­rzy z po­dro­dzi­ny mrocz­ków;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: gacek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gacki – ple­mię ssa­ków z po­dro­dzi­ny mrocz­ków
  • Gacki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Drzy­cim
  • Gacki – przy­sió­łek wsi Zel­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów
  • Gacki – część wsi Jel­cza w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca
  • Gacki – część wsi Le­lo­wi­ce-Ko­lo­nia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pa­łecz­ni­ca
  • Gacki – część wsi Mar­ko­wi­ce w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Gacki – ko­lo­nia wsi Grze­go­rzo­wi­ce w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Rud­nik
  • Gacki – część wsi Przy­by­szo­wy w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Gacki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Piń­czów
  • Gacki – część wsi Bil­cza w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Obra­zów
  • Gacki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Szy­dłów
  • Gacki – część wsi Ko­bier­no w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ple­mię gac­ków obej­mu­je m.in. ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Eu­raz­ji.

 (2.1) Trzy czy czte­ry gacki wi­sia­ły u skle­pie­nia groty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacek mzw., gacuś mzw.

Wiktionary


gackowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gackożer

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

Gac­ko­żer ("Ma­che­i­ramp­hus al­ci­nus") – ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Ma­che­i­ramp­hus. Wy­stę­pu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej, Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej i na Nowej Gwi­nei. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem. Nazwa po­cho­dzi od jego diety, która skła­da się głów­nie z nie­to­pe­rzy. Do po­lo­wa­nia po­trze­bu­je ot­war­tej prze­strze­ni, ale może żyć w róż­nych sied­li­skach, od gę­ste­go lasu de­szczo­we­go po pół­pu­sty­nie.

Wikipedia


gacoperz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. zool. nie­to­perz (ssak z rzędu nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chi­rop­te­ra|Blu­men­bach|ref=tak., 1779)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw-pl|księstwo łowickie. latoperz, latopierz:367, niedoperz:118

Wiktionary


gacopiyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. nie­to­perz

Wiktionary


gacopiyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gw-pl|Za­ol­zie. nie­to­perz

Wiktionary


gacuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: gacek

 (1.2) mały gacek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacek mzw., gacki lm nm.

Wiktionary


gacz

gacz pa­ra­fi­no­wy - pro­dukt prze­rób­ki ropy naf­to­wej, mie­sza­ni­na wę­glo­wo­do­rów bę­dą­ca pół­pro­duk­tem w pro­ce­sie wyt­wa­rza­nia pa­ra­fi­ny


SJP.pl


gaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


gaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


gad

1. krę­go­wiec lą­do­wy od­dy­cha­ją­cy płu­ca­mi, o skó­rze po­kry­tej łu­ska­mi, płyt­ka­mi lub tarcz­ka­mi;
2. po­gard­li­wie: o po­dłym czło­wie­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. zwie­rzę z gro­ma­dy nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rep­ti­lia|ref=tak., krę­go­wiec zmien­no­ciepl­ny od­dy­cha­ją­cy wy­łącz­nie płu­ca­mi;

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. reg-pl|Bu­ko­wi­na. herp. wąż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. zły czło­wiek

 (2.2) więz. funk­cjo­na­riusz Służ­by Wię­zien­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gad – zwie­rzę z gro­ma­dy gadów
  • G.A.D. – album wo­ka­li­sty Ar­tu­ra Ga­dow­skie­go
  • Gad – po­stać bi­blij­na, syn Ja­ku­ba i Zilpy
  • Gad – pro­rok bi­blij­ny
  • Gad 250 – marka mo­to­cy­kla spor­to­we­go
  • Gad 500 – pro­to­typ ma­łe­go, spor­to­we­go, pol­skie­go sa­mo­cho­du opra­co­wa­ny w 1953 r.
  • GAD (z ang. ge­ne­ra­li­zed an­xie­ty di­sor­der) – za­bu­rze­nie lę­ko­we uo­gól­nio­ne
  • Gad – miej­sco­wość w USA, w sta­nie Za­chod­nia Wir­gi­nia
  • Gad – miej­sco­wość w USA, w sta­nie Wi­scon­sin
  • Gad – miej­sco­wość w Ru­mu­nii
  • Gad – se­mic­kie imię mę­skie
  • GAD Re­cords – pol­skie wy­daw­nict­wo mu­zycz­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kro­ko­dy­le, żół­wie, ja­szczur­ki i węże to przed­sta­wi­cie­le gadów.

 (2.1) Ze­no­biusz to podły gad – nie­na­wi­dzę go!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡat, AS: gat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gady nmos., gadzina ż., gadzinka ż., gadzinówka ż.

 przym. gadzi, gadzinowy

 przysł. gadzio

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) płaz, potwór, podlec

Wiktionary


gadacz

naz­wi­sko


SJP.pl


gadane

w po­tocz­nym wy­ra­że­niu "mieć ga­da­ne" - być roz­mow­nym, mieć łat­wość ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy­ludz­kiej


SJP.pl


gadanie

po­tocz­nie: mówić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie, pro­wa­dze­nie roz­mo­wy, zwła­szcza na błahe te­ma­ty

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gadać.

 (1.3) pot. na­rze­ka­nie

wy­krzy­knik

 (2.1) ga­da­nie! = nie wie­rzę!

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zam­knij się wresz­cie! Już nie mogę słu­chać two­je­go ga­da­nia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdãɲɛ, AS: gadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadałka ż., gadanina ż., gaduła m./ż., gadulstwo n., gadatliwość ż., gadka ż., wygadywanie n., wygadanie n., zagadywanie n., zagadanie n., zgadanie n., ugadywanie n., ugadanie n., obgadywanie n., obgadanie n.

 czas. wygadywać ndk., wygadać dk., gadać ndk., zagadywać ndk., zagadać dk., zgadać dk., ugadywać ndk., ugadać dk., obgadywać ndk., obgadać dk.

 przym. gadatliwy, wygadany

 przysł. gadatliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmawianie, plotkowanie; pot. bajtlowanie, brechanie, klekotanie, klepanie, kłapanie dziobem, nadawanie, nawijanie, paplanie, pytlowanie, terkotanie, trajkotanie, trajlowanie, trzepanie; posp. pitolenie

Wiktionary


gadanina

mó­wie­nie o czymś nie­waż­nym, bła­hym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mó­wie­nie o czymś nie­waż­nym, bła­hym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pu­szczał mimo uszu czczą ga­da­ni­nę sie­dzą­cych obok sta­łych by­wal­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡadãˈɲĩna, AS: gadãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaduła m./ż., gadanie n., gadka ż.

 czas. gadać ndk., wygadać dk., wygadywać ndk.

 przym. gadatliwy

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadanie, pot. ględzenie, pot. mielenie jęzorem, paplanie, paplanina, wulg. pieprzenie, wulg. pierdolenie, pot. pitolenie

Wiktionary


gadara

dawne mia­sto sta­ro­żyt­ne­go De­ka­po­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w pół­noc­nej Jor­da­nii, w sta­ro­żyt­no­ści oś­ro­dek miej­ski;

Wiktionary

Ga­da­ra (arab. أم قيس, "Umm Qais", hebr. גדרה, "gad´a-ra", gr. Γάδαρα, "Gádara" bądź Αντιόχεια της Σεμίραμης, An­tio­chia Se­mi­ra­mis; nie­kie­dy też Se­le­u­cja) – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w pół­noc­nej Jor­da­nii. Na czę­ści ob­sza­ru sta­ro­żyt­ne­go mia­sta na­le­żą­ce­go w okre­sie rzym­skim do De­ka­po­lu, znaj­du­je się dzi­siaj arab­ska osada Umm Kajs, li­czą­ca w 2015 r. 6124 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­wod­nik opo­wia­dał o hi­sto­rii Ga­da­ry i in­nych miast De­ka­po­lu.

Wiktionary


gadareńczyk

miesz­ka­niec Ga­da­ry (sta­ro­żyt­ne­go mia­sta De­ka­po­lu)


SJP.pl


gadareński

przy­miot­nik od: Ga­da­ra; w mi­to­lo­gii: ga­da­reń­skie wie­prze - isto­ty pę­dzą­ce na oślep ku swo­jej zgu­bie


SJP.pl


gadatliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ga­dat­li­wie


SJP.pl


gadatliwość

roz­mow­ność wy­stę­pu­ją­ca w nad­mia­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tych, któ­rzy są ga­dat­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadka ż., gadanina ż., gadulstwo n., gaduła m./ż., gadułka m./ż., gadacz m., gadaczka ż., gadanie n.

 czas. gadać ndk., gadulić ndk.

 przym. gadatliwy, gadulski

 wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadulstwo, rozmowność, wielomówność, elokwencja

Wiktionary


gadatliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ga­dat­li­wy


SJP.pl


gadatliwy

lu­bią­cy dużo mówić; wie­lo­mów­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który dużo i chęt­nie mówi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż z na­tu­ry nieco ga­dat­li­wy, by­stry Rusin do­brze wie­dział, kiedy na­le­ży trzy­mać język za zę­ba­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡadaˈtlʲivɨ, AS: gadatlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadałka ż., gadanina ż., gaduła m./ż., gadatliwość ż., gadanie n.

 czas. gadać, wygadać, wygadywać

 przysł. gadatliwie

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elokwentny, rozgadany, rozmowny, rozszczebiotany, roztrajkotany, szczebiotliwy, terkotliwy, wielomówny

Wiktionary


gadać

po­tocz­nie: mówić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. mówić, lek­cew. roz­ma­wiać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mówić ję­zy­kiem li­te­rac­kim, nie gwarą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gadać się (dk. brak)

 (2.1) przest. kłó­cić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast tyle gadać mo­gli­by­ście się wziąć do ro­bo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡadat͡ɕ, AS: gadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadulstwo n., gadatliwość ż., gadałka ż., gadanie n., gadanina ż., gadka ż., gaduła m./ż., dogadywanie n., dogadanie n., obgadywanie n., obgadanie n., pogadanie n., pogadanka ż., przegadywanie n., przegadanie n., rozgadywanie n., rozgadanie n., ugadywanie n., ugadanie n., wygadywanie n., wygadanie n., zagadywanie n., zagadanie n., przygadywanie n., przygadanie n., niedogadywanie n., niedogadanie n., zgadywanie n., zgadnięcie n., zagadka ż., zagadkowość ż.

 czas. dogadywać ndk., dogadać dk., obgadywać ndk., obgadać dk., pogadać dk., przegadywać ndk., przegadać dk., rozgadywać ndk., rozgadać dk., ugadywać ndk., ugadać dk., wygadywać ndk., wygadać dk., zagadywać ndk., zagadać dk., zgadać dk., zgadywać ndk., zgadnąć dk.

 przym. gadany, gadatliwy, pogadankowy, zagadkowy

 przysł. zagadkowo, gadatliwie

 wykrz. gadanie, gadu-gadu

Wiktionary


gadałka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. osoba zaj­mu­ją­ca się wróż­biar­stwem

 (1.2) daw. środ. w okre­sie PRL: au­dy­cja opo­zy­cyj­ne­go radia odt­wa­rza­na pu­blicz­nie z ma­gne­to­fo­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdawka, AS: gadau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaduła m., gadulec m., gadanie n., gadka ż., gadulnik m.

 czas. gadać, pogadać, wygadać, wygadywać

 przym. gadatliwy

 wykrz. gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wróżka, wieszczka

 (1.2) gadała

Wiktionary


gadecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Oli­via Ga­dec­ki – au­stra­lij­ska te­ni­sist­ka
  • Zyg­munt Ga­dec­ki – pol­ski pił­karz, olim­pij­czyk

Wikipedia


gadget

[czy­taj: ga­dżet] mały efek­tow­ny przed­miot, bę­dą­cy czę­sto no­wo­ścią tech­ni­ki; ga­dżet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zob. ga­dżet.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam mam kilka gad­ge­tów: sta­cję po­go­do­wą, bu­dzik mó­wią­cy, biur­ko­wy wyś­wiet­lacz zdjęć.

Wiktionary


gadka

1. po­tocz­nie: roz­mo­wa, po­ga­węd­ka lub plot­ko­wa­nie
2. bajka, opo­wieść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. roz­mo­wa, mowa, mó­wie­nie

 (1.2) pot. plot­ka, po­gło­ska

 (1.3) daw. bajka, po­da­nie, opo­wieść

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gadka – wieś ww woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Pią­tek
  • Gadka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Koł­biel
  • Gadka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Mi­rzec
  • Gadka – gro­ma­da
  • Gadka – stru­ga, lewy do­pływ rzeki Ner
  • Stara Gadka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­kań­cza mnie ta cała gadka o zdro­wiu i bez­pie­czeń­stwie.

 (1.3) Ga­wę­da, lu­do­wa gadka jest nie­ja­ko „za­re­zer­wo­wa­na” dla opo­wie­ści w wer­sji mó­wio­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadanie n., gadana ż., gadanina ż., gadatliwość ż., gadałka ż., gadulstwo n.

 czas. zagadać, wygadywać, wygadać, gadać ndk., pogadać dk.

 wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary


gadkować

śro­do­wi­sko­wo: roz­ma­wiać, pro­wa­dzić mało istot­ną roz­mo­wę; bajt­lo­wać, ga­wę­dzić, glę­dzić, pa­plać


SJP.pl


gadokształtne

gro­ma­da krę­gow­ców; za­u­rop­sy­dy


SJP.pl


gadokształtny

o ce­chach ga­doksz­tałt­nych (gro­ma­da krę­gow­ców)


SJP.pl


gadolin

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Gd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sre­brzy­sto­bia­ły metal; pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Gd i licz­bie ato­mo­wej 64;

Wiktionary

Ga­do­lin (Gd, ga­do­li­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy lan­ta­now­ców o sil­nych włas­no­ściach fer­ro­ma­gne­tycz­nych. Naz­wa­ny od naz­wi­ska fiń­skie­go mi­ne­ra­lo­ga i che­mi­ka Jo­ha­na Ga­do­li­na. Zo­stał od­kry­ty w 1880 r. przez Jeana Char­les’a Ga­lis­sar­da de Ma­ri­gnac.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma ga­do­lin?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdɔlʲĩn, AS: gadolʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gadolinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Gd

Wiktionary


gadolinit

pro­mie­niot­wór­czy mi­ne­rał, krze­mian itru, że­la­za i be­ry­lu, wy­stę­pu­ją­cy w peg­ma­ty­tach


SJP.pl

Ga­do­li­nit (daw. "iter­bit", od miej­sco­wo­ści Yt­ter­by) – mi­ne­rał na­le­żą­cy do gro­ma­dy krze­mia­nów z grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od naz­wi­ska fiń­skie­go che­mi­ka, Jo­ha­na Ga­do­li­na, który wy­i­zo­lo­wał z niego tle­nek itru i jest uz­na­wa­ny za od­kryw­cę pier­wiast­ka itru.

Wikipedia


gadolinitowy

→ ga­do­li­nit


SJP.pl

Patrz:

gadolinit

gadolinowy

→ ga­do­lin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ga­do­li­nu

Wiktionary

Patrz:

gadolin

Powiązane:

 rzecz. gadolin m.

Wiktionary


gadomski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ga­dom­ski – pol­ski praw­nik i dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Boh­dan Ga­dom­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Fe­liks Ga­dom­ski (ur. 26 sierp­nia 1896, zm. 13 kwiet­nia 1940) – ka­pi­tan, ofia­ra zbrod­ni w Ka­ty­niu
  • Fe­liks Ga­dom­ski (ur. 26 sierp­nia 1898, zm. 25 sierp­nia 1998) – pol­ski praw­nik i dzien­ni­karz, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny Stron­nict­wa De­mo­kra­tycz­ne­go
  • Jan Ga­dom­ski (ur. 16 maja 1859, zm. 10 paź­dzier­ni­ka 1906) – pol­ski pi­sarz i wy­daw­ca Ga­ze­ty Pol­skiej
  • Jan Ga­dom­ski – pol­ski astro­nom
  • Jan Woj­ciech Ga­dom­ski – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta
  • Ro­mu­ald Ga­dom­ski – pod­puł­kow­nik, funk­cjo­na­riusz PRL-ow­skich or­ga­nów Mi­ni­ster­stwa Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go
  • Sła­wo­mir Ga­dom­ski – pol­ski me­ne­dżer i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Sta­ni­sław Ga­dom­ski – pol­ski fo­to­gra­fik
  • Sta­ni­sław Kost­ka Ga­dom­ski (ur. 1718, zm. 1797) – mar­sza­łek sejmu
  • Ta­de­usz Ga­dom­ski – pol­ski ma­larz

Wikipedia


gadoptak

ko­pal­ne zwie­rzę z okre­su jury, po­sia­da­ją­ce cechy ga­dzie i pta­sie; prap­tak, ar­che­op­te­ryks


SJP.pl


gadowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ga­dow­ski (ur. 1967) – pol­ski muzyk, wo­ka­li­sta
  • Krzysz­tof Ga­dow­ski (ur. 1962) – pol­ski po­li­tyk
  • Wa­len­ty Ga­dow­ski (1861-1956) – pol­ski ksiądz, ta­ter­nik
  • Wi­told Ga­dow­ski (ur. 1964) – pol­ski dzien­ni­karz, poeta

Wikipedia


gadożer

krót­kosz­pon ga­do­żer; dra­pież­ny ptak z ro­dzi­ny so­ko­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cir­ca­e­tus gal­li­cus|ref=tak., duży, leśny ptak dra­pież­ny ży­wią­cy się pła­za­mi i ga­da­mi;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdɔʒɛr, AS: gadožer

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krótkoszpon

Wiktionary


gadu

w wy­ra­że­niu "gadu, gadu" - roz­mo­wa, ga­wę­dze­nie, plo­tecz­ki (np. Przez to ich gadu, gadu spóź­ni­li­śmy się do cioci.); uży­wa­ne w funk­cji cza­sow­ni­ka (np. My tu gadu, gadu, a obiad już dawno wy­stygł.); gadu-gadu


SJP.pl


gadu-gadu

wy­krzy­knik na­zy­wa­ją­cy od­gło­sy dłu­giej roz­mo­wy; gadu gadu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …na­zy­wa­ją­cy od­gło­sy dłu­giej roz­mo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My tu gadu-gadu, a trze­ba wznieść toast i przejść do rze­czy po­waż­nych (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadanie n., pogadanie n., gadulenie n., gaduła ż., gadulstwo n., gadka ż., gadatliwość ż.

 czas. gadać ndk., pogadać dk., gadulić ndk.

 przym. gadulski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadu, gadu, bla, bla, bla

Wiktionary


gadulec

po­tocz­nie: Gadu-Gadu (ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy)


SJP.pl


gadulska

po­tocz­nie: lu­bią­cy dużo mówić; ga­dat­li­wy


SJP.pl


gadulski

po­tocz­nie: lu­bią­cy dużo mówić; ga­dat­li­wy


SJP.pl


gadulstwo

ga­dat­li­wość, plot­kar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mó­wie­nie zbyt dużo, zbęd­ne ga­da­nie

 (1.2) pot. skłon­ność do nad­mier­ne­go mó­wie­nia, ga­da­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …uni­kaj zbęd­ne­go ga­dul­stwa, nie wda­waj się w plot­ka­ot­ki, nie oce­niaj bez spraw­dza­nia, nie pod­pi­suj bez czy­ta­nia - a bę­dziesz spo­koj­ny i za­do­wo­lo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈdulstfɔ, AS: gadulstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadka ż., gadanina ż., gadatliwość n., gaduła m./ż., gadułka m./ż., gadacz m., gadaczka ż., gadanie n.

 czas. gadać ndk., gadulić ndk.

 przym. gadatliwy, gadulski

 wykrz. gadu-gadu, gadanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadanina, paplanina, paplanie

 (1.2) gadatliwość, wielomówność, rozmowność, elokwencja

Wiktionary


gaduła

(r. męski) po­tocz­nie: czło­wiek ga­dat­li­wy, lu­bią­cy dużo mówić o byle czym; ple­ciuch, plo­ciuch, ple­ciu­ga, papla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) osoba nad­mier­nie roz­mow­na; osoba, która dużo mówi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­du­ła (Пустомеля) – ra­dziec­ki krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny z 1980
  • Ga­du­ła (Chat­ter­box) – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny z 2009
  • Ga­du­ła (빅마우스, Bing­ma­u­seu) – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski se­ria­li te­le­wi­zyj­ny z 2022

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli za­pro­si­my dziś wie­czo­rem Julię, nie po­roz­ma­wia­my zbyt dużo. Praw­dzi­wa z niej ga­du­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈduwa, AS: gaduu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadatliwość ż., gadałka ż., gadanina ż., gadulstwo n., gadanie n.

 przym. gadatliwy, gadulski

 czas. gadać, wygadać, wygadywać

 wykrz. gadanie, gadu-gadu

Wiktionary


gadułka

1. buł­gar­ski in­stru­ment stru­no­wy z grupy smycz­ko­wych;
2. zdrob­nie­nie od: ga­du­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. buł­gar­ski in­stru­ment lu­do­wy;

 (1.2) zdrobn. ga­du­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mały chłop­czyk, ga­duł­ka zdro­wy, szczę­śli­wy, wesół i rozś­pie­wa­ny, bie­gnie ścież­ka­mi tego ogro­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈduwka, AS: gaduu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadatliwość ż., gadulstwo n.

Wiktionary


gady

1. krę­go­wiec lą­do­wy od­dy­cha­ją­cy płu­ca­mi, o skó­rze po­kry­tej łu­ska­mi, płyt­ka­mi lub tarcz­ka­mi;
2. po­gard­li­wie: o po­dłym czło­wie­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rep­ti­lia|La­u­ren­ti|ref=tak., pa­ra­fi­le­tycz­na grupa zmien­no­ciepl­nych owod­niow­ców, kla­sy­fi­ko­wa­na w lin­ne­u­szow­skiej kla­sy­fi­ka­cji krę­gow­ców jako gro­ma­da;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: gad

Wiktionary

Gady (Rep­ti­lia, od łac. "repto" – czoł­gać się) – grupa zmien­no­ciepl­nych owod­niow­ców. Współ­czes­ne gady są po­zo­sta­ło­ścią po znacz­nie więk­szej gru­pie zwie­rząt, któ­rej naj­więk­szy rozk­wit przy­padł na erę me­zo­zo­icz­ną. Obec­nie żyją tylko czte­ry rzędy gadów, ich po­zo­sta­łe znane linie ewo­lu­cyj­ne wy­mar­ły. Niek­tó­re ko­pal­ne gady na­czel­ne, czyli ar­cho­za­u­ry (takie jak pte­ro­za­u­ry i di­no­za­u­ry), były praw­do­po­dob­nie zwie­rzę­ta­mi sta­ło­ciepl­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie żyją tylko czte­ry rzędy gadów, ich po­zo­sta­łe znane linie ewo­lu­cyj­ne wy­mar­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gadzi

 rzecz. gad mzw.

Wiktionary


gadzała

naz­wi­sko


SJP.pl


gadzi

taki jak gad


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­le­żą­cy do gada

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co zja­da­ją su­ry­kat­ki? Owady, węże, ja­szczur­ki, jaja pta­sie i ga­dzie – ale to tylko w na­tu­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡad͡ʑi, AS: gaʒ́i

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinówka ż., gady nmos., gadzinka ż.

 przysł. gadzio

Wiktionary


gadzimski

naz­wi­sko


SJP.pl


gadzina

1. po­tocz­nie: zwie­rzę peł­za­ją­ce;
2. prze­no­śnie: czło­wiek pod­stęp­ny, nik­czem­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. peł­za­ją­ce zwie­rzę

 (1.2) obraź. podły czło­wiek

 (1.3) gwara. zwie­rzę­ta do­mo­we

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. drób

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ko­zo­jed pro­po­nu­je rzu­cić ga­dzi­nie sztucz­ną owcę na­fa­sze­ro­wa­ną czymś tru­ją­cym, jed­nak kras­no­lud Yar­pen wy­śmie­wa ten plan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈd͡ʑĩna, AS: gaʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadzinka ż., gad m., gadzinówka ż.

 przym. gadzi

Wiktionary


gadzinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ga­dzi­na

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. żaba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinówka ż.

 przym. gadzi

Wiktionary


gadzinowaty

1. po­dob­ny do ga­dzi­ny, wła­ści­wy ga­dzi­nie;
2. zło­śli­wy, zjad­li­wy


SJP.pl


gadzinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gadzinowy

1. zwią­za­ny z ga­dzi­ną;
2. ga­dzi­no­we pismo, prasa ga­dzi­no­wa - prasa, pismo pro­pa­gan­do­we sze­rzą­ce kłam­li­we in­for­ma­cje, zwy­kle bę­dą­ce na usłu­gach oku­pan­ta lub re­żi­mu


SJP.pl


gadzinówka

po­gard­li­wie o ga­ze­tach wy­da­wa­nych przez Niem­ców w oku­po­wa­nej Pol­sce w cza­sie II wojny świa­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. gwara. kon­spi­ra­cyj­no-par­ty­zanc­ka: pol­sko­ję­zycz­na ga­ze­ta wy­da­wa­na przez Niem­ców w cza­sie oku­pa­cji

 (1.2) przen. do­wol­ny śro­dek prze­ka­zu pu­bli­ku­ją­cy prze­kaz re­żi­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Próbą za­ma­sko­wa­nia rze­czy­wi­ste­go cha­rak­te­ru dzia­łań Mi­ki­ciń­skie­go była de­mon­stra­cyj­nie prze­pro­wa­dzo­na re­wiz­ja w jego miesz­ka­niu przez pa­trol Ab­weh­ry w asy­ście po­li­cji oraz ogło­sze­nie o tym w ga­dzi­nów­ce „Wars­cha­u­er Ze­i­tung”, co nigdy dotąd (ani póź­niej) się nie zda­rzy­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gad m., gadzina ż., gadzinka ż.

 przym. gadzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reżimówka, propagandówka, gadzinowiec

Wiktionary


gadzio

w kul­tu­rze rom­skiej: osoba nie­bę­dą­ca człon­kiem rom­skiej grupy et­nicz­nej; nie-Cygan, nie-Rom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nie-Rom dla spo­łecz­no­ści rom­skiej;

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) w spo­sób gadzi, cha­rak­te­ry­stycz­nie dla gadów

Wiktionary

Ga­dzio (pi­sow­nia w in­nych ję­zy­kach – rom.: "gadžo", ang. i fr.: "gadjo", niem.: "gads­cho", węg.: "gadz­so"; r.ż. w rom.: gadži, lmn. r.ż. i m. rom.: gadže) – we­dług tra­dy­cji rom­skiej „obcy”, „nie-Rom”, okre­śle­nie sto­so­wa­ne do osób uz­na­wa­nych za nie­na­le­żą­ce do spo­łecz­no­ści rom­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 (2.1)

:: przym. gadzi

Wiktionary


gadziogłówka

ro­dzaj ważek z ro­dzi­ny ga­dzio­głów­ko­wa­tych


SJP.pl


gadziogłówkowate

ro­dzi­na ważek


SJP.pl

Ga­dzio­głów­ko­wa­te (Gomp­hi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu ważek na­le­żą­ca do po­drzę­du ważek róż­nos­krzy­dłych (Ani­sop­te­ra). Wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach poza An­tark­ty­dą. Ich nazwa wzię­ła się od kształ­tu ich głowy przy­po­mi­na­ją­cej głowę gadów. W ubar­wie­niu do­mi­nu­je zie­leń, żółć i czerń.

Wikipedia


gadziomiednicowe

o ce­chach ga­dzio­mied­nicz­nych (rząd gadów ko­pal­nych); ga­dzio­mied­nicz­ny


SJP.pl


gadziomiednicowy

o ce­chach ga­dzio­mied­nicz­nych (rząd gadów ko­pal­nych); ga­dzio­mied­nicz­ny


SJP.pl


gadziomiedniczne

rząd gadów ko­pal­nych z na­drzę­du di­no­za­u­rów; ga­dzio­mied­ni­co­we


SJP.pl


gadziomiedniczny

1. po­sia­da­ją­cy mied­ni­cę o kształ­cie cha­rak­te­ry­stycz­nym dla gadów;
2. o ce­chach ga­dzio­mied­nicz­nych (rząd gadów ko­pal­nych); ga­dzio­mied­ni­co­we


SJP.pl


gadziński

naz­wi­sko


SJP.pl


gadówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tru­ją­cy grzyb

Wiktionary


gadżeciara

po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka, ama­tor­ka ga­dże­tów


SJP.pl


gadżeciarski

→ ga­dżet; ga­dże­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od: ga­dżet; ma­ją­cy cechy ga­dże­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łeś mój ga­dże­ciar­ski te­le­fon, z apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym, la­tar­ką i Wi-Fi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡad͡ʒɛˈt͡ɕarsʲci, AS: gaǯećarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadżet m., gadżeciarz m., gadżeciara ż.

Wiktionary


gadżeciarstwo

ga­dże­to­ma­nia; po­tocz­nie:
1. ro­zda­wa­nie ga­dże­tów;
2. za­mi­ło­wa­nie do ga­dże­tów


SJP.pl


gadżeciarz

po­tocz­nie: mi­ło­śnik, ama­tor ga­dże­tów; ga­dże­to­ma­niak, ga­dże­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lu­bią­ca urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gadżeciarski

 rzecz. gadżet mrz.

Wiktionary


gadżecik

zdrob­nie­nie od: ga­dżet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ga­dżet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem sobie nowy ga­dże­cik na po­cie­sze­nie po zer­wa­niu z dziew­czy­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈd͡ʒɛt͡ɕik, AS: gaǯećik

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gadżet.

Wiktionary


gadżet

mały efek­tow­ny przed­miot, bę­dą­cy czę­sto no­wo­ścią tech­ni­ki; gad­get


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. przed­miot, urzą­dze­nie bę­dą­ce no­wo­ścią tech­ni­ki, zaz­wy­czaj małe, czę­sto nie­po­trzeb­ne, słu­żą­cy z re­gu­ły za­im­po­no­wa­niu innym, ro­zba­wie­niu lub re­kla­mie;

Wiktionary

Ga­dżet (ang. fr. "gad­get") – przy­rząd, urzą­dze­nie; nie­wiel­ki przed­miot, cza­sem nie­peł­nią­cy funk­cji użyt­ko­wej. Ga­dże­ta­mi mogą być re­kla­mów­ki, fi­gur­ki, pod­staw­ki, przy­ci­ski do pa­pie­ru, dłu­go­pi­sy, bre­locz­ki, itp. Ga­dżet oz­na­cza rów­nież nowe urzą­dze­nie tech­nicz­ne o kwe­stio­no­wa­nej funk­cjo­nal­no­ści lub uży­tecz­no­ści. W "Pry­wat­nym lek­sy­ko­nie współ­czes­nej pol­szczyz­ny" wy­stę­pu­je okre­śle­nie "dur­no­stoj­ki".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­bert ma w biu­rze pełno ga­dże­tów róż­nych firm, które za­chę­ca­ją go do współ­pra­cy.

 (1.1) Lubił ku­po­wać naj­no­wsze elek­tro­nicz­ne ga­dże­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡad͡ʒɛt, AS: gaǯet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gadżeciarz m.

:: zdrobn. gadżecik m.

 przym. gadżeciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajer

Wiktionary


gadżetomania

ga­dże­ciar­stwo; po­tocz­nie:
1. za­mi­ło­wa­nie do ga­dże­tów;
2. ro­zda­wa­nie ga­dże­tów do sprze­da­wa­nych pro­duk­tów w celu po­zy­ska­nia klien­tów


SJP.pl


gadżetomaniak

osoba lu­bu­ją­ca się w po­sia­da­niu i uży­wa­niu ga­dże­tów, efek­tow­nych przed­mio­tów, no­wi­nek tech­nicz­nych


SJP.pl


gadżetowiec

po­tocz­nie: mi­ło­śnik, ama­tor ga­dże­tów; ga­dże­to­ma­niak, ga­dże­ciarz


SJP.pl


gadżetowy

→ ga­dżet


SJP.pl

Patrz:

gadżet

gaecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gaetą, do­ty­czą­cy Gaety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaeta ż.

 przym. gaetański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaetański

Wiktionary


gaelic

[czy­taj: gelik lub galik] język szkoc­ki ga­e­lic­ki, z grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich


SJP.pl


gaelicki

język szkoc­ki ga­e­lic­ki: język z grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich wy­wo­dzą­cy się z ję­zy­ka iryj­skie­go (ir­landz­kie­go)


SJP.pl


gaelski

ję­zy­ki ga­el­skie - pod­gru­pa ję­zy­ków cel­tyc­kich, np. ir­landz­ki, szkoc­ki; ję­zy­ki go­i­del­skie


SJP.pl


gaeta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we we Wło­szech, na wy­brze­żu Morza Tyr­reń­skie­go, w re­gio­nie La­cjum, pro­win­cji La­ti­na;

Wiktionary

Gaeta (łac. Ca­ie­ta) – nie­wiel­kie por­to­we mia­sto we Wło­szech, na wy­brze­żu Morza Tyr­reń­skie­go, w re­gio­nie La­cjum, pro­win­cji La­ti­na. Nazwa po­cho­dzi naj­praw­do­po­dob­niej od "kaiàdas" lub "kaiètas", czyli ja­ski­nia. Od mia­sta po­cho­dzi imię Ka­je­tan. Mie­ści się tu baza ope­ra­cji mor­skich NATO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gaeta wzno­si­ła się na cyplu skal­nym, wdzie­ra­ją­cym się 600 m w morze. Li­czy­ła ponad 3000 miesz­kań­ców, ale część z nich opu­ści­ła mia­sto ze stra­chu przed Fran­cu­za­mi. Była to jedna z naj­po­tęż­niej­szych twierdz Eu­ro­py.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gaecki, gaetański

Wiktionary


gaetański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gaetą, do­ty­czą­cy Gaety

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaeta ż.

 przym. gaecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaecki

Wiktionary


gaf

drzew­ce bie­gną­ce uko­śnie w sto­sun­ku do masz­tu, słu­żą­ce do pod­no­sze­nia czwo­ro­kąt­ne­go żagla; gafel; rożec


SJP.pl


gafa

nie­tak­tow­ne, niez­ręcz­ne za­cho­wa­nie; po­mył­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­tak­tow­ny po­stę­pek, niez­ręcz­ne odez­wa­nie się

Wiktionary

Gafa (faux-pas z fr. „nie­wła­ści­wy krok”, wym. []) – nieś­wia­do­mie po­peł­nio­ny nie­takt, pog­wał­ce­nie nie­pi­sa­nych reguł danej spo­łecz­no­ści. To, co jest przy­ję­te w jed­nej kul­tu­rze, może być uz­na­ne za gafę w innej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) faux pas, nietakt, uchybienie

Wiktionary


gafel

drzew­ce bie­gną­ce uko­śnie w sto­sun­ku do masz­tu, słu­żą­ce do pod­no­sze­nia czwo­ro­kąt­ne­go żagla; gaf; rożec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. uko­śne drzew­ce sta­wia­ne razem z ża­glem ga­flo­wym;

Wiktionary

Gafel ("rożec") – uko­śne drzew­ce sta­wia­ne razem z ża­glem ga­flo­wym. Jest cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem w oża­glo­wa­niu ga­flo­wym, które wzię­ło od niego nazwę. Jest jed­nym z nie­licz­nych drzewc sto­so­wa­nych na jed­nost­kach ża­glo­wych, które nie są zo­rien­to­wa­ne ani w pio­nie, ani w po­zio­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hu­ra­gan wy­trze­pał w se­kun­dzie i wyr­wał z lików grot wraz z ga­flem, strze­li­ły na­pię­te liny i ża­giel, szy­bu­jąc po­zio­mo nad wodą, zni­knął nam z oczu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rożec

Wiktionary


gafelfał

lina, która wraz z pik­fa­łem służy do sta­wia­nia i zrzu­ca­nia żagla ga­flo­we­go; gar­da­fał; fał gafla


SJP.pl


gaflowy

zwią­za­ny z ga­flem (np. oża­glo­wa­nie ga­flo­we, ża­giel ga­flo­wy)


SJP.pl


gaftopsel

ża­giel trój­kąt­ny lub czwo­ro­kąt­ny, roz­pi­na­ny mię­dzy sten­gą a ga­flem


SJP.pl


gag

chwyt ko­me­dio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. chwyt ko­me­dio­wy wy­wo­łu­ją­cy u widza efekt ko­micz­ny opar­ty na sy­tu­a­cjach wi­zu­al­nych

Wiktionary

Gag – ko­me­dio­wy lub far­so­wy chwyt, za­ska­ku­ją­cy kon­cept albo efekt sy­tu­a­cyj­ny. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny był głów­nie w ko­me­diach fil­mo­wych kina nie­me­go. Gagi można zna­leźć m.in. w ko­me­diach Maxa Lin­de­ra, Macka Sen­net­ta. Sto­so­wa­li je także ich ucz­nio­wie i na­stęp­cy (rów­nież w fil­mach współ­czes­nych), m.in.

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia. etym|ang|gag.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

* an­giel­ski: (1.1) (vi­su­al) gag

* ba­skij­ski: (1.1) gag

* duń­ski: (1.1) gag w./n.

* fran­cu­ski: (1.1) gag m.

* hisz­pań­ski: (1.1) gag m. (vi­su­al)

* ja­poń­ski: (1.1) 冗談 (jōdan)

* ji­dysz: (1.1) שפּאַס m. (szpas), הלצה ż. (ha­lo­ce)

* nie­miec­ki: (1.1) Gag m.

* wło­ski: (1.1) gag ż.

źró­dła.

== gag (język an­giel­ski.) ==

wy­mo­wa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Ve­al­hurl-gag.wav.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) kne­bel

 (1.2) gag

cza­sow­nik

 (2.1) kne­blo­wać

 (2.2) dła­wić się

od­mia­na.

przy­kła­dy.

 (2.2) She gag­ged on the smell but she con­trol­led the re­flex. → Za­czę­ła się dła­wić od za­pa­chu, ale opa­no­wa­ła odruch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡak, AS: gak

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia. etym|ang|gag.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) (visual) gag

* baskijski: (1.1) gag

* duński: (1.1) gag w./n.

* francuski: (1.1) gag m.

* hiszpański: (1.1) gag m. (visual)

* japoński: (1.1) 冗談 (jōdan)

* jidysz: (1.1) שפּאַס m. (szpas), הלצה ż. (haloce)

* niemiecki: (1.1) Gag m.

* włoski: (1.1) gag ż.

źródła.

== gag (język angielski.) ==

wymowa.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-gag.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) knebel

 (1.2) gag

czasownik

 (2.1) kneblować

 (2.2) dławić się

odmiana.

przykłady.

 (2.2) She gagged on the smell but she controlled the reflex. → Zaczęła się dławić od zapachu, ale opanowała odruch.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


gaga

[czy­taj: gaGA] z fran­cu­skie­go: zdzie­cin­nia­ły, zra­mo­la­ły


SJP.pl


gagaku

tra­dy­cyj­na ja­poń­ska mu­zy­ka dwor­ska


SJP.pl

Ga­ga­ku (jap. 雅楽) – ja­poń­ski styl kla­sycz­nej mu­zy­ki dwor­skiej, do dziś kul­ty­wo­wa­ny na dwo­rze ce­sar­skim w Ja­po­nii. Pow­stał w wy­ni­ku po­łą­cze­nia trzech ele­men­tów: tań­ców i pie­śni prze­ję­tych z gi­ga­ku, mu­zy­ki in­stru­men­tal­nej bu­ga­ku oraz mu­zy­ki wo­kal­nej. In­stru­men­ta­rium tra­dy­cyj­nie skła­da się z fle­tów ryūteki, oboju cy­lin­drycz­ne­go hi­chi­ri­ki, gongu shōko, bębna kakko, roz­pię­te­go na ramie mem­bra­no­fo­nu da­da­i­ko, or­gan­ków ust­nych shō, lutni biwa i cytry koto.

Wikipedia


gagarin

naz­wi­sko, np. Jurij Ga­ga­rin (1934-1968), ra­dziec­ki kos­mo­na­u­ta, pier­wszy czło­wiek w kos­mo­sie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gri­go­rij Gri­go­ri­je­wicz Ga­ga­rin (1810-1893) – ro­syj­ski ge­ne­rał major, ma­larz
  • Gri­go­rij Iwa­no­wicz Ga­ga­rin (1782-1837) – ro­syj­ski dy­plo­ma­ta, pi­sarz, tłu­macz
  • Iwan Sier­gie­je­wicz Ga­ga­rin (1814-1882) – ro­syj­ski dy­plo­ma­ta, je­zu­i­ta
  • Jurij Alek­sie­je­wicz Ga­ga­rin (1934-1968) – ra­dziec­ki kos­mo­na­u­ta, pier­wszy czło­wiek w kos­mo­sie
  • Pa­wieł Ga­ga­rin (1789-1872) – ro­syj­ski ksią­żę, dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Wła­di­mir Gri­go­rie­wicz Ga­ga­rin (ur. 1955) – ra­dziec­ki ge­ne­rał po­rucz­nik
  • Ga­ga­rin – mia­sto w Ar­me­nii, w Pro­win­cji Geg­har­ku­nik
  • Ga­ga­rin – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim. Do 1968 r. Gżatsk
  • Ga­ga­rin – mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie, w wi­la­je­cie dży­zac­kim
  • Ga­ga­ri­no – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie li­piec­kim
  • Osied­le Ga­ga­ri­na – osied­le miesz­ka­nio­we w Ja­worz­nie, w dziel­ni­cy Szcza­ko­wa
  • (1772) Ga­ga­rin – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


gagat

czar­ny, lśnią­cy mi­ne­rał, od­mia­na węgla bru­nat­ne­go; dżet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. bi­tu­micz­na od­mia­na węgla bru­nat­ne­go o zbi­tej, jed­no­rod­nej bu­do­wie;

Wiktionary

Gagat, dżet ( jet) – bi­tu­micz­na od­mia­na węgla bru­nat­ne­go o zbi­tej, jed­no­rod­nej bu­do­wie.

Nazwa po­cho­dzi od rzym­skiej nazwy mia­sta i rzeki Gagas w sta­ro­żyt­nej Licji (Likii) w Azji Mniej­szej (dzi­siej­sza Tur­cja), gdzie po raz pier­wszy wy­do­by­wa­no ga­ga­ty ( lit­hos ga­ga­tes = ka­mień z Gagas).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gagat wy­ko­rzy­stu­je się do wy­ro­bu bi­żu­te­rii ża­łob­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaɡat, AS: gagat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gagatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżet, jet

Wiktionary


gagatek

1. po­tocz­nie: czło­wiek lek­ko­myśl­ny, zdol­ny do nie­od­po­wie­dzial­nych wy­bry­ków i drob­nych wy­kro­czeń; urwis, an­cy­mo­nek, nu­me­rant, ziół­ko;
2. daw­niej: czło­wiek, zwła­szcza dziec­ko fa­wo­ry­zo­wa­ne przez ro­dzi­ców; be­nia­mi­nek, ma­min­sy­nek, ulu­bie­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. spry­ciarz, cwa­niak

 (1.2) daw. ma­min­sy­nek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) miner. daw. gagat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu się temu ga­gat­ko­wi upie­kło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ananas, ziółko, ptaszek

 (1.2) ulubieniec, pieszczoch

Wiktionary


gagatowy

→ gagat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ga­ga­tu, zro­bio­ny z ga­ga­tu, zwią­za­ny z ga­ga­tem

Wiktionary

Patrz:

gagat

Wymowa:

IPA: ˌɡaɡaˈtɔvɨ, AS: gagatovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gagat mrz.

Wiktionary


gagauski

zwią­za­ny z Ga­ga­uz­ją (au­to­no­micz­ne te­ry­to­rium Moł­da­wii), Ga­ga­u­za­mi (lud­ność za­miesz­ku­ją­ca głów­nie po­łud­nio­wą Moł­da­wię)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ga­ga­u­zów i Ga­ga­uz­ji, zwią­za­ny z Ga­ga­u­za­mi i Ga­ga­uz­ją

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ga­ga­u­zów, ludu po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, osia­dłe­go w więk­szo­ści w po­łud­nio­wej Moł­da­wii w Ga­ga­uz­ji;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɡaˈwusʲci, AS: gagau̯usʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gagauzja ż., Gagauz mos., Gagauzka ż., gagauskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) język gagauski

Wiktionary


gagauskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ga­ga­u­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ga­ga­u­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ga­ga­u­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈɡawskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gagau̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


gagauz

przed­sta­wi­ciel Ga­ga­u­zów, ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Moł­da­wii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go Ga­ga­uz­ję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gagauzja ż., gagauski mrz.

:: fż. Gagauzka ż.

 przym. gagauski

Wiktionary


gagauzi

lud za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny Moł­da­wii


SJP.pl

Ga­ga­u­zi ("Ga­ga­uz­lar") – grupa et­nicz­na po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go po­słu­gu­ją­ca się ję­zy­kiem ga­ga­u­skim z grupy ję­zy­ków tur­kij­skich, a na ob­sza­rze Au­to­no­mii Ga­ga­u­skiej ("Ga­ga­uz Yeri") także ję­zy­kiem ro­syj­skim. Za­miesz­ku­ją Ga­ga­uz­ję w po­łud­nio­wej Moł­da­wii, te­re­ny Ukra­i­ny, mniej licz­nie pół­noc­no-wschod­nie te­re­ny Buł­ga­rii, w Ru­mu­nii i Ka­zach­sta­nie. Po­da­wa­ne są bar­dzo ro­zbież­ne dane co do ich li­czeb­no­ści – od 150 do 235 ty­się­cy. Na te­re­nie Moł­da­wii Ga­ga­u­zi iden­ty­fi­ku­ją się jako od­dziel­ny naród.

Wikipedia


gagauzja

te­ry­to­rium au­to­no­micz­ne w Moł­da­wii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. ob­szar au­to­no­micz­ny, po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wej czę­ści Moł­da­wii;

Wiktionary

Ga­ga­uz­ja, Te­ry­to­rium Au­to­no­micz­ne Ga­ga­uz­ji (rum. Găgăuzia, Ga­ga­uz Yeri, Гагаузия) – ob­szar au­to­no­micz­ny, po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wej czę­ści Moł­da­wii.

Ga­ga­uz­ja nie sta­no­wi jed­ne­go spój­ne­go ob­sza­ru, obej­mu­je teren po­mię­dzy mia­sta­mi Kom­rat i Ceadîr-Lunga (Çadır Lunga) na pół­no­cy oraz oko­li­ce mia­sta Vulcănești (Valkaneş) na po­łud­niu, a także dwie en­kla­wy o cha­rak­te­rze wiej­skim (Kar­ba­lia oraz Kıpçak).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gagauz mos., Gagauzka ż., gagauski mrz.

 przym. gagauski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Terytorium Autonomiczne Gagauzji; gw. Śląsk Gagauzyjo

Wiktionary


gagauzka

przed­sta­wi­ciel­ka Ga­ga­u­zów, ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny Moł­da­wii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ga­ga­uz­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gagauzja ż.

:: fm. Gagauz mos.

 przym. gagauski

Wiktionary


gagliarda

[czy­taj: ga­liar­da] ta­niec dwor­ski, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie re­ne­san­su; ga­il­lar­de; ga­liar­da; ga­lar­da


SJP.pl


gagman

pra­cow­nik wyt­wór­ni fil­mo­wej spe­cja­li­zu­ją­cy się w two­rze­niu gagów


SJP.pl


gagowy

przy­miot­nik od: gag (np. ko­me­dia ga­go­wa, sy­tu­a­cja ga­go­wa)


SJP.pl


gagra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ab­chaz­ji, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Czar­nym, u stóp Ka­u­ka­zu;

Wiktionary

Gagra (gruz. გაგრა, abch. "Гагра", ros. "Гагра", "Гагры") – mia­sto w Ab­chaz­ji, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Czar­nym, u stóp Ka­u­ka­zu. Po­pu­lar­ny ku­rort z okre­su Związ­ku Ra­dziec­kie­go. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Ab­chaz­ji, które w 2011 roku li­czy­ło 12 364 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gagryjski

Wiktionary


gagryjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Gagrą (mia­stem w Gruz­ji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gagra ż.

Wiktionary


gahnit

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w ska­łach mag­mo­wych i me­ta­mor­ficz­nych; spi­nel cyn­ko­wy


SJP.pl

Gah­nit, spi­nel cyn­ko­wy – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, na­le­ży do grupy spi­ne­li. Tle­nek cynku i glinu o wzo­rze che­micz­nym ZnAl2O4. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szwedz­kie­go che­mi­ka Jo­ha­na Gott­lie­ba Gahna (1745–1818).

Po raz pier­wszy wy­o­dręb­nio­ny i opi­sa­ny w 1807 r. z ko­pal­ni Falun w Szwe­cji.

Wikipedia


gaiczek

zdrob­nie­nie od: gaik


SJP.pl


gaidzin

jap. cu­dzo­zie­miec (cu­dzo­ziem­cy), obcy


SJP.pl


gaige

chiń. do­głęb­na, re­wo­lu­cyj­na re­for­ma spo­łecz­no-go­spo­dar­cza, pie­rie­stroj­ka


SJP.pl


gaijin

[czy­taj: gaj­dzin] po­gard­li­wie: cu­dzo­zie­miec w Ja­po­nii, po­cho­dzą­cy z Za­cho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dla Ja­poń­czy­ków: ktoś obcy, z zew­nątrz, cu­dzo­zie­miec, nie-Ja­poń­czyk, zwła­szcza po­cho­dzą­cy z Za­cho­du;

Wiktionary

Ga­i­jin (jap. 外人) lub ga­i­ko­ku­jin (jap. 外国人) – dwa różne ja­poń­skie słowa o bli­skim zna­cze­niu: „cu­dzo­zie­miec”, „ob­co­kra­jo­wiec”, „nie-Ja­poń­czyk”, „obcy”. Są one czę­sto uży­wa­ne za­mien­nie, a okre­śle­nie "ga­i­jin" bywa myl­nie uz­na­wa­ne za skró­co­ną, prost­szą formę słowa "ga­i­ko­ku­jin".

Wikipedia


gaik

1. mały gaj;
2. gałąź lub drzew­ko przy­bra­ne ozdo­ba­mi, ob­no­szo­ne po wsi w cza­sie sło­wiań­skie­go obrzę­du wi­ta­nia wios­ny; maik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gaik – mały gaj
  • gaik – zie­lo­na gałąź lub drzew­ko przy­bra­ne ozdo­ba­mi, ob­no­szo­ne po wsi pod­czas sło­wiań­skie­go obrzę­du wi­ta­nia wios­ny
  • Gaik – część wsi Mni­ków w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Gaik – część wsi Gaj w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny
  • Gaik – część wsi Cze­chy w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki
  • Gaik – część wsi Wil­ko­wi­sko w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Jo­dłow­nik
  • Gaik – część wsi Stara Wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Gaik – część wsi Za­ry­szyn w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ki
  • Gaik – przy­sió­łek wsi Brze­zo­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce
  • Gaik – część wsi Bo­szczy­nek w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz
  • Gaik – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce
  • Gaik – przy­sió­łek wsi Wi­nia­ry w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Piń­czów

Wikipedia


gaikowy

zwią­za­ny z ga­i­kiem


SJP.pl


gailardia

dwu­let­nia ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; gaj­lar­dia; dzian­wa


SJP.pl

Ga­i­lar­dia, dzian­wa ("Ga­il­lar­dia" Foug.) – ro­dzaj z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Na­le­ży do niego 21 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (od Ka­na­dy po Mek­syk), dwa tylko ga­tun­ki po­cho­dzą z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Rosną na pre­rii i w for­ma­cjach le­śnych.

Niek­tó­re ga­tun­ki i mie­szań­ce upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne: ga­i­lar­dia na­dob­na "G. pul­chel­la", ga­i­lar­dia ości­sta "G. ari­sta­ta", ga­i­lar­dia ogro­do­wa "G. hy­bri­da" i ga­i­lar­dia wiel­kok­wia­to­wa "G. ×gran­di­flo­ra".

Wikipedia


gaillarde

[czy­taj: gajARD] ta­niec dwor­ski o tak­cie trój­dziel­nym, ryt­mie czę­sto punk­to­wym, tem­pie żywym i skocz­nym, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku; ga­gliar­da; ga­liar­da; ga­lar­da


SJP.pl


gaiman

naz­wi­sko


SJP.pl

Ga­i­man – mia­sto w Ar­gen­ty­nie, w pro­win­cji Chu­but, w de­par­ta­men­cie o tej samej naz­wie.

We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2010 miej­sco­wość li­czy­ła 4730 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gainsborough

[czy­taj: gejnzBOro] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­ins­bo­ro­ugh – miej­sco­wość w hrab­stwie Lin­colns­hi­re (An­glia)
  • Ga­ins­bo­ro­ugh – dziel­ni­ca mia­sta Ips­wich, w hrab­stwie Suf­folk (An­glia)
  • Tho­mas Ga­ins­bo­ro­ugh
  • Bitwa pod Ga­ins­bo­ro­ugh
  • Okręg wy­bor­czy Ga­ins­bo­ro­ugh
  • Hra­bia Ga­ins­bo­ro­ugh
  • Aeris Ga­ins­bo­ro­ugh
  • (8236) Ga­ins­bo­ro­ugh

Wikipedia


gainward

Ga­in­ward Co., Ltd. – taj­wań­ski pro­du­cent kart gra­ficz­nych opar­tych na pro­ce­so­rach Nvi­dia. Przed­się­bior­stwo zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1984 roku w Taj­pej.

W 2005 roku przed­się­bior­stwo zo­sta­ło prze­ję­te przez Palit, in­ne­go pro­du­cen­ta kart gra­ficz­nych opar­tych na pro­ce­so­rach Nvi­dia.

Wikipedia


gaio

[czy­taj: gajo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: żywo, we­so­ło


SJP.pl


gaić

1. ubie­rać zie­le­nią, za­drze­wiać;
2. ina­czej: mówić, na­wi­jać;
3. daw­niej: roz­po­czy­nać, ina­u­gu­ro­wać;
4. gaić się - o ro­śli­nach: roz­ra­stać się sze­ro­ko, okry­wać się zie­le­nią


SJP.pl


gaj

mały las; za­gaj­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. nie­wiel­ki las lub grupa drzew, prze­waż­nie dziko ros­ną­cych

 (1.2) plan­ta­cja owo­co­wych drzew eg­zo­tycz­nych

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. przy­do­mo­wy ogró­dek z kwia­ta­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gaj – mały li­ścia­sty las
  • Gaj – część mia­sta Bo­gu­chwa­ła
  • Gaj – część mia­sta Górz­no
  • Gaj – część mia­sta Konin
  • Gaj – część mia­sta Osiek
  • Gaj – część mia­sta Ska­ry­szew
  • Gaj – część mia­sta Trze­bi­nia
  • Gaj – część mia­sta Wał­brzych
  • Gaj – część mia­sta Wę­grów
  • Gaj – część mia­sta Wroc­ław
  • Gaj – osied­le we Wroc­ła­wiu
  • Gaj – ko­lo­nia w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani za­bi­ja pana, za­bi­wszy grze­bie w gaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaj, AS: gai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gajowy m., gajówka ż., gajowiec m., zagajnik m.

:: zdrobn. gaik m.

 przym. gajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lasek, zagajnik

Wiktionary


gaja

lina lub łań­cuch słu­żą­cy do kie­ro­wa­nia bomem ła­dow­ni­czym (żu­ra­wiem przy­masz­to­wym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. lina słu­żą­ca do zmia­ny po­ło­że­nia gafla lub bomu w pła­szczyź­nie po­zio­mej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gaja (Ge, Zie­mia-Matka) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni i uo­so­bie­nie Ziemi
  • Gaja – imię żeń­skie
  • gaja – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej o na­pę­dzie ża­glo­wym
  • Gaja – miej­sco­wość w sta­nie Bihar, w In­diach
  • Port lot­ni­czy Gaja – port lot­ni­czy po­ło­żo­ny w Gaja, w sta­nie Bihar
  • Bodh Gaja – miej­sco­wość w pół­noc­no-wschod­nich In­diach (stan Bihar)
  • Gaja-et-Vil­le­dieu – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia
  • Gaja-la-Selve – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia
  • Klub Gaja – jedna z naj­star­szych nie­za­leż­nych or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych zaj­mu­ją­cych się ochro­ną śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go i pra­wa­mi zwie­rząt w Pol­sce
  • Gaja Gaj – pro­fe­sor, kom­kor, do­wód­ca Kor­pu­su Ka­wa­le­rii pod­czas wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej w 1920
  • Gaja Grze­go­rzew­ska – pol­ska pi­sar­ka
  • Ma­ria­na Gajá – mek­sy­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡaja, AS: gai ̯a

Wiktionary


gajal

udo­mo­wio­na od­mia­na gaura


SJP.pl


gajcy

naz­wi­sko, m.in. Ta­de­usz Gajcy (1922-1944) - poeta pol­ski


SJP.pl


gajda

lu­do­wy in­stru­ment dęty, skła­da­ją­cy się z miesz­ka skó­rza­ne­go i pi­szcza­łek, do któ­rych wtła­cza się po­wie­trze; gajdy, dudy, duda


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gajda – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 17 491 osób;
  • Gajda – wieś w Al­ba­nii po­ło­żo­na w gmi­nie Poshn­je, w okrę­gu Berat, w ob­wo­dzie Berat;
  • gajda – dęty in­stru­ment mu­zycz­ny.
  • Agata Gajda (ur. 1980) – ko­szy­kar­ka, re­pre­zen­tant­ka Pol­ski, wi­ce­mi­strzy­ni Pol­ski;
  • Ana­staz­ja Gajda (XX–XXI w.) – pol­ska praw­nicz­ka;
  • Anna Wa­szczuk-Gajda (1980–2022) – pol­ska on­ko­loż­ka;
  • Bar­tosz Gajda (ur. 1981) – za­ło­ży­ciel i czło­nek ka­ba­re­tu Łowcy.B;
  • Bog­dan Gajda (ur. 1953) – pol­ski bok­ser, mistrz Eu­ro­py, olim­pij­czyk;
  • Bro­ni­sław Gajda (1919–1995) – pol­ski tech­no­log tran­spor­tu;
  • Cze­sław Gajda (ur. 1936) – pol­ski ar­ty­sta rzeź­biarz;
  • Da­riusz Gajda (ur. 1956) – były pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy;
  • Diana Gajda (ur. 1996) – pol­ska lek­ko­at­let­ka;

Wikipedia


gajdar

naz­wi­sko


SJP.pl


gajdosz

re­gio­nal­nie: muzyk gra­ją­cy na gaj­dach, lu­do­wym in­stru­men­cie mu­zycz­nym zbu­do­wa­nym z worka wy­peł­nia­ne­go po­wie­trzem i dwóch lub trzech pi­szcza­łek; du­dziarz, ko­ziarz


SJP.pl


gajdus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara ma­ło­pol­ska przest. ktoś głupi, nie­po­rad­ny, ospa­ły lub nie­zdar­ny, czę­sto otyły lub chudy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡajdus, AS: gai ̯dus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciamajda, fajtłapa, niezdara, głupek

Wiktionary


gajdy

lu­do­wy in­stru­ment dęty, skła­da­ją­cy się z miesz­ka skó­rza­ne­go i pi­szcza­łek, do któ­rych wtła­cza się po­wie­trze; gajdy, dudy, duda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. zob. dudy.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gajdy (dudy) – in­stru­ment mu­zycz­ny dęty drew­nia­ny
  • Gajdy ślą­skie – in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj dud
  • Gajdy – część wsi Czer­ce w Pol­sce, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Sie­nia­wa
  • Gajdy – część wsi Dziel­na w Pol­sce, w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Cias­na
  • Gajdy – wieś w Pol­sce, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo
  • Gajdy – wieś na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim
  • Twier­dze­nie Hy­er­sa-Ras­sia­sa-Gajdy – twier­dze­nie te­o­rii rów­nań funk­cyj­nych

Wikipedia


gajdzica

mała, me­lo­dycz­na pi­szczał­ka w du­dach (gaj­dach)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jura Gaj­dzi­ca – chłop z Ci­sow­ni­cy, rol­nik, fur­man, bi­blio­fil, autor pa­mięt­ni­ków, twór­ca pier­wsze­go pol­skie­go eks­li­bri­su chłop­skie­go
  • Zenon Gaj­dzi­ca – pol­ski pe­da­gog

Wikipedia


gajdzik

naz­wi­sko


SJP.pl


gajdziński

naz­wi­sko


SJP.pl


gajecki

naz­wi­sko


SJP.pl


gajek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gajek – część wsi Dymek w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Gajek – przy­sió­łek wsi Gro­dzi­sko w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Gajek – część wsi Ma­li­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Obra­zów
  • Józef Gajek – et­no­log i et­no­graf
  • Mar­cin Gajek – dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny, pro­fe­sor na Aka­de­mii Gór­ni­czo-Hut­ni­czej im. Sta­ni­sła­wa Sta­szi­ca w Kra­ko­wie
  • Gajek – wieś na Bia­ło­ru­si w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie miń­skim, w siel­so­wie­cie Jó­ze­fo­wo

Wikipedia


gajer

po­tocz­nie: gar­ni­tur; gar­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kra­ków. także pot. gar­ni­tur

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garniak

Wiktionary


gajerek

zdrob­nie­nie od gajer


SJP.pl

Ga­je­rek – osied­le dom­ków jed­no­ro­dzin­nych po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Iławy. Roz­cią­ga się mię­dzy: po­łud­nio­wym brze­giem je­zio­ra Je­zio­rak a ul. Wiej­ską (na po­łud­niu, ul. Bi­skup­ską (na za­cho­dzie) i ul. 1 Maja (na wscho­dzie).

Wikipedia


gajewniki

Ga­jew­ni­ki – wieś w środ­ko­wej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Zduń­ska Wola. Leży około 4 ki­lo­me­try na pół­noc­ny wschód od Zduń­skiej Woli oraz 37 ki­lo­me­trów na po­łud­nio­wy za­chód od sto­li­cy wo­je­wództ­wa – Łodzi. W bli­skim są­siedzt­wie leży także wieś Ga­jew­ni­ki-Ko­lo­nia. Po­pu­la­cja wsi wy­no­si 179 osób.

Wikipedia


gajewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­je­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • Ga­je­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Nowe
  • Ga­je­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Ga­je­wo – część wsi La­u­dań­szczyz­na w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Su­cho­wo­la
  • Ga­je­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko
  • Ga­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków
  • Ga­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Dolsk
  • Ga­je­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Draw­sko Po­mor­skie
  • Ga­je­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo
  • Ga­je­wo – nie­o­fic. nazwa osady wsi Tra­ga­min w woj. po­mor­skim, w pow. mal­bor­skim, w gmi­nie Mal­bork
  • Ga­je­wo – gro­ma­da
  • Ga­je­wo – osied­le typu wiej­skie­go w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim

Wikipedia


gajewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ga­jew­ski (1902–1984), żoł­nierz Woj­ska Pol­skie­go i Pol­skich Sił Zbroj­nych na Za­cho­dzie
  • Adam Ga­jew­ski (1904–), puł­kow­nik, funk­cjo­na­riusz NKWD i NKGB, MBP
  • Adam Ga­jew­ski (1909–1972), major Lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go, sę­dzia
  • An­drzej Ga­jew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Ga­jew­ski (zm. 1775) – sta­ro­sta
  • Bo­na­wen­tu­ra Ga­jew­ski (zm. po 1812) – ko­mi­sarz, rot­mistrz
  • Bro­ni­sław Ga­jew­ski (1904–1942) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Da­riusz Ga­jew­ski (ur. 1964) – re­ży­ser
  • Fran­ci­szek Ga­jew­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Grze­gorz Ga­jew­ski (ur. 1985) – sza­chi­sta
  • Jacek Ga­jew­ski (ur. 1948) – fizyk
  • Jan Ne­po­mu­cen Ga­jew­ski – poseł

Wikipedia


gajkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gajkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gajlardia

dwu­let­nia ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; ga­i­lar­dia; dzian­wa


SJP.pl


gajlewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gajniczek

mech z ro­dzi­ny gaj­ni­ko­wa­tych, któ­re­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem jest ob­ję­ty ochro­ną w Pol­sce gaj­ni­czek krót­ko­dziób­ko­wy


SJP.pl


gajnik

gaj­nik lśnią­cy; mech ty­po­wy dla lasów wy­so­ko­gór­skich Eu­ro­py, ga­tu­nek o cha­rak­te­ry­stycz­nej lśnią­cej darni z wy­raź­ną pię­tro­wą bu­do­wą


SJP.pl

Gaj­nik (niem. "Hain") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie, w Rowie Gór­nej Nysy.

Wikipedia


gajnikowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


gajos

naz­wi­sko


SJP.pl

Gajos – pol­skie naz­wi­sko. Osoby o tym naz­wi­sku:

Wikipedia


gajowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


gajowicki

naz­wi­sko


SJP.pl


gajowiec

ga­jo­wiec żółty - by­li­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, w Pol­sce po­spo­li­ta


SJP.pl


gajowniczek

naz­wi­sko


SJP.pl


gajownik

naz­wi­sko


SJP.pl


gajowy

→ gaj


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gajem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) leśn. pra­cow­nik nad­le­śnict­wa opie­ku­ją­cy się okre­ślo­ną czę­ścią lasu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­jo­wy – ina­czej: le­śnik, pra­cow­nik Służ­by Le­śnej
  • Ga­jo­wy – ina­czej: Leszy, sło­wiań­ski demon leśny
  • Ga­jo­wy Ma­ru­cha – po­stać li­te­rac­ka, jeden z bo­ha­te­rów cyklu ko­me­dio­wych słu­cho­wisk ra­dio­wych pt. Ko­cham pana, panie Sułku
  • le­śnik – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Patrz:

gaj

Przykłady

 (2.1) Pa­trzy na dom ga­jo­we­go i z za­do­wo­le­niem kręci su­mia­sty wąs.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈjɔvɨ, AS: gai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaj m., gajówka ż., gajowiec m.

Wiktionary


gajtawa

lina słu­żą­ca do pod­cią­ga­nia rogów żagla do rei przy zwi­ja­niu żagla; gej­ta­wa; gej­taw


SJP.pl


gajtkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gajus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gajusz, Kajus, Kajusz

Wiktionary


gajusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­jusz – ju­ry­sta rzym­ski
  • Ga­jusz Ju­liusz Cezar – rzym­ski po­li­tyk, przy­wód­ca i dyk­ta­tor
  • Ga­jusz – imię
  • Fun­da­cja Ga­jusz – fun­da­cja po­ma­ga­ją­ca cięż­ko i przew­le­kle cho­rym dzie­ciom oraz ich ro­dzi­nom

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie ty Ga­ju­szu, tam ja Gaja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡajuʃ, AS: gai ̯uš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gajus, Kajus, Kajusz

Wiktionary


gajówka

1. bu­dy­nek, w któ­rym miesz­ka ga­jo­wy
2. (ga­jów­ki) ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych; po­krzew­ki
3. mały ptak prze­lot­ny z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie; po­krzew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. dom ga­jo­we­go

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Syl­via borin|ref=tak., mały, nie­po­zor­ny ptak leśny o me­lo­dyj­nym gło­sie;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ga­jów­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ga­jów­ka – bu­dy­nek, zaz­wy­czaj po­ło­żo­ny w lesie, peł­nią­cy funk­cję miesz­ka­nia służ­bo­we­go dla funk­cjo­na­riu­szy po­moc­ni­czej Służ­by Le­śnej – pod­le­śni­czych lub ga­jo­wych.

Niek­tó­re ga­jów­ki prze­sta­ły peł­nić swoją pier­wot­ną funk­cję, a w przy­pad­kach, gdy w po­bli­żu ga­jów­ki wznie­sio­no też inne bu­dyn­ki miesz­kal­ne, pow­sta­wa­ła miej­sco­wość o sta­tu­sie śród­le­śnej osady.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡaˈjufka, AS: gai ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaj m., gajowy, gajowiec m.

 przym. gajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pokrzewka ogrodowa

Wiktionary


gal

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ga i licz­bie ato­mo­wej 31;

 (1.2) me­trol. fiz. jed­nost­ka prze­mie­szcze­nia w ukła­dzie CGS, równa 1 cen­ty­me­tro­wi na se­kun­dę kwa­drat;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: gala

Wiktionary

Gal (Ga, gal­lium) – pier­wia­stek che­micz­ny z bloku p ukła­du okre­so­we­go, o licz­bie ato­mo­wej 31. Jest twar­dym i kru­chym me­ta­lem o ko­lo­rze sre­brzy­sto­bia­łym. Ma prze­łam musz­lo­wy po­dob­ny do szkła. Topi się w tem­pe­ra­tu­rze 29,76 °C, trzy­ma­ny w dłoni za­mie­nia się w ciecz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azot­ki glinu, galu i indu przyj­mu­ją dia­men­to­po­dob­ną struk­tu­rę wur­cy­tu, w któ­rej atomy zaj­mu­ją te­tra­e­drycz­ne po­ło­że­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡal, AS: gal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galijski, galowy

 rzecz. galijski mrz., Gal mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ga

Wiktionary


gala

1. uro­czy­stość z udzia­łem ofi­cjal­nych gości;
2. ele­ganc­ki, uro­czy­sty strój;
3. de­ko­ra­cja masz­tu fla­go­we­go ban­de­ra­mi, pro­por­ca­mi i fla­ga­mi w cza­sie uro­czy­sto­ści;
4. im­pre­za spor­to­wa z udzia­łem spe­cjal­nie za­pro­szo­nych spor­tow­ców, or­ga­ni­zo­wa­na w ciągu jed­ne­go wie­czo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­ję­cie, na któ­rym po­ja­wia­ją się znane osoby

 (1.2) uro­czy­ste strój/ubra­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gala – uro­czy­stość z udzia­łem ofi­cjal­nych gości, przy­ję­cie
  • gala ban­de­ro­wa – uro­czy­ste ozdo­bie­nie okrę­tu
  • gala fla­go­wa – uro­czy­ste ozdo­bie­nie stat­ku
  • gala – ro­dzaj gry w sza­chy
  • Gala – pol­skie cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne w la­tach 2001-2021
  • Gala – od­mia­na ja­bło­ni
  • Gala (1894–1982) – Gala Dalí, żona Sal­va­do­ra Dalí
  • Gala (ur. 1975) – Gala Riz­zat­to, wło­ska pio­sen­kar­ka
  • Glo­bal Ad­ver­ti­sing La­wy­ers Al­lian­ce (GALA) – or­ga­ni­za­cja non-for-pro­fit
  • Gala – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii splic­ko-dal­ma­tyń­skiej, w gmi­nie Otok
  • Galla

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡala, AS: gala

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galowy

 rzecz. galówka ż.

Wiktionary


galabija

wierzch­nia szata no­szo­na przez Ara­bów; dża­la­bi­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) arab­skie ubra­nie mę­skie, ro­dzaj dłu­giej, bia­łej szaty albo pła­szcza z rę­ka­wa­mi;

Wiktionary

Nie mylić z: dżel­la­ba.

Ga­la­bi­ja, dża­la­bi­ja (z arab. "dżal­la­bij­ja") – tra­dy­cyj­na szata męż­czyzn arab­skich.

Sze­ro­kie, luźne okry­cie no­szo­ne przez arab­skich męż­czyzn. Przy­po­mi­na nieco eu­ro­pej­ską ko­szu­lę nocną.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dżalabija

Wiktionary


galacja

sta­ro­żyt­ny re­gion w Azji Mniej­szej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na kra­i­na w cen­tral­nej Azji Mniej­szej;

Wiktionary

Ga­la­cja (gr. "Ga­la­ti­ke", Gal­lo­gra­e­cia) – w sta­ro­żyt­no­ści kra­i­na w cen­tral­nej Azji Mniej­szej, po­ło­żo­na wokół dzi­siej­szej An­ka­ry, naz­wa­na tak przez Rzy­mian od nazwy Ga­la­tów, przy­by­łe­go w ten rejon w III w. p.n.e. odła­mu cel­tyc­kiej armii Bren­nu­sa, która splą­dro­wa­ła w roku 279 roku p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cel­tyc­ka Ga­la­cja nie miała jed­no­li­tej or­ga­ni­za­cji pań­stwo­wej.

 (1.1) Język cel­tyc­ki przetr­wał w Ga­la­cji do IV wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galatyjski mrz., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż., galacki mrz.

 przym. galacki, galatyjski

Wiktionary


galacki

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. hist. do­ty­czą­cy Ga­la­cji lub Ga­la­tów; po­cho­dzą­cy z Ga­la­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język uży­wa­ny przez Ga­la­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) List do Ga­la­tów, tro­chę wcze­śniej­szy od Listu do Rzy­mian, ujmie je tylko na kon­kret­nym od­cin­ku ga­lac­kim i w ogniu go­rą­cej po­le­mi­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galacja ż., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż., galatyjski mrz.

 przym. galatyjski

Wiktionary


galago

mał­piat­ka wy­stę­pu­ją­ca w kilku ga­tun­kach, najm­niej­szy wiel­ko­ści wie­wiór­ki, naj­więk­szy - kró­li­ka


SJP.pl

Ga­la­go ("Ga­la­go") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny Ga­la­gi­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ga­la­go­wa­tych (Ga­la­gi­dae).

Wikipedia


galagowate

o ce­chach ga­la­go­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Ga­la­go­wa­te, ga­la­go (Ga­la­gi­dae) – ro­dzi­na po­łud­nio­wo­a­fry­kań­skich, na­drzew­nych ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du lo­ri­soksz­tałt­nych (Lo­ri­si­for­mes) o noc­nym try­bie życia, wcze­śniej za­li­cza­nych do lo­ri­so­wa­tych jako po­dro­dzi­na Ga­la­gi­nae. Wiele ga­tun­ków po­zo­sta­je słabo poz­na­nych, niek­tó­re na­ra­żo­ne są na wy­gi­nię­cie.

Wikipedia


galagowaty

o ce­chach ga­la­go­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


galahad

Sir Ga­la­had – jeden z Ry­ce­rzy Okrą­głe­go Stołu, nie­ślub­ny syn Lan­ce­lo­ta, który spło­dził go nieś­wia­do­mie z Ela­i­ne z Cor­be­nic – jedną z cza­ro­dzie­jek pil­nu­ją­cych świę­te­go Gra­a­la, my­śląc, że to Gi­ne­wra. Jako naj­czyst­szy spoś­ród ry­ce­rzy zdo­był świę­te­go Gra­a­la. Ga­la­had był niez­wy­cię­żo­ny w boju i po­zo­stał je­dy­nym ry­ce­rzem, który zdo­łał wy­sa­dzić z sio­dła Lan­ce­lo­ta w bez­poś­red­nim star­ciu. We­dług niek­tó­rych in­ter­pre­ta­cji jest ry­cer­skim sym­bo­lem Je­zu­sa.

Wikipedia


galaktitol

Ga­lak­ti­tol jest al­ko­ho­lem cu­kro­wym, pro­dukt re­duk­cji ga­lak­to­zy. Ma lekko słod­ki smak. U cho­rych na formę ga­lak­to­ze­mii wy­wo­ła­ną bra­kiem ga­lak­to­ki­na­zy, gro­ma­dzą­cy się ga­lak­ti­tol wy­ka­zu­je dzia­ła­nie ne­u­ro­tok­sycz­ne, wy­wo­łu­jąc zmęt­nie­nie so­czew­ki oka (zaćmę).

Ga­lak­ti­tol pow­sta­je z ga­lak­to­zy w re­ak­cji ka­ta­li­tycz­nej przez re­duk­ta­zę al­do­zo­wą.

Wikipedia


galaktodendron

drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych po­cho­dzą­ce z We­ne­zu­e­li; mle­ko­wiec


SJP.pl


galaktokinaza

enzym ka­ta­li­zu­ją­cy fer­men­ta­cje ga­lak­to­zy


SJP.pl

Ga­lak­to­ki­na­za – enzym, fos­fo­trans­fe­ra­za umoż­li­wia­ją­ca fos­fo­ry­la­cję α--ga­lak­to­zy do ga­lak­to­zo-1-fos­fo­ra­nu przy wy­ko­rzy­sta­niu jed­nej czą­stecz­ki ATP. Ga­lak­to­ki­na­za ka­ta­li­zu­je drugi etap szla­ku me­ta­bo­licz­ne­go Le­lo­i­ra, który wy­stę­pu­je u więk­szo­ści or­ga­niz­mów i od­po­wia­da za me­ta­bo­lizm β--ga­lak­to­zy do glu­ko­zo-1-fos­fo­ra­nu. Ga­lak­to­ki­na­zę po raz pier­wszy wy­i­zo­lo­wa­no z wą­tro­by ssa­ków. Póź­niej sze­ro­ko ba­da­na była jej forma wy­i­zo­lo­wa­na z droż­dży, ar­che­o­nów, ro­ślin i ko­mó­rek ludz­kich.

Wikipedia


galaktolipid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wy­stę­pu­ją­cy m.in. w mózgu i we krwi; ce­re­bro­zyd


SJP.pl


galaktologia

daw­niej: wie­dza o mleku i pro­duk­tach z niego otrzy­my­wa­nych


SJP.pl


galaktometr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru gę­sto­ści mleka; lak­to­metr; lak­to­den­sy­metr; mle­ko­mierz


SJP.pl


galaktooligosacharyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny skła­da­ją­cy się z kilku czą­ste­czek ga­lak­to­zy po­łą­czo­nych z lak­to­zą

Wiktionary


galaktoskop

przy­rząd do ba­da­nia ja­ko­ści mleka


SJP.pl


galaktoza

zwią­zek or­ga­nicz­ny, mo­no­sa­cha­ryd (cu­kier pro­sty) pow­sta­ją­cy w gru­czo­le mlecz­nym, sto­so­wa­ny w syn­te­zach che­micz­nych i w me­dy­cy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. cu­kier pro­sty po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go i zwie­rzę­ce­go, wcho­dza­cy w skład m.in. lak­to­zy i aga­ro­zy;

Wiktionary

Ga­lak­to­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­krów pro­stych (mo­no­sa­cha­ry­dów), al­do­hek­so­za. Wy­stę­pu­je po­wszech­nie u ro­ślin i zwie­rząt. Jest skład­ni­kiem niek­tó­rych oli­go­sa­cha­ry­dów (np. lak­to­zy), po­li­sa­cha­ry­dów (np. agar-agar), gli­ko­pro­te­in, oraz ce­re­bro­zy­dów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. galaktozowy, galaktyczny

 rzecz. galaktyka ż.

Wiktionary


galaktozamina

ami­no­wa po­chod­na glu­ko­zy


SJP.pl


galaktozemia

wro­dzo­ny błąd me­ta­bo­licz­ny unie­moż­li­wia­ją­cy przeksz­tał­ce­nie ga­lak­to­zy w glu­ko­zę


SJP.pl

Ga­lak­to­ze­mia – cho­ro­ba ge­ne­tycz­na, dzie­dzi­czo­na w spo­sób au­to­so­mal­nie re­ce­syw­ny, wy­ni­ka­ją­ca z gro­ma­dze­nia się nad­mia­ru ga­lak­to­zy i ga­lak­to­zo-1-fos­fo­ra­nu z po­wo­du braku en­zy­mów od­po­wia­da­ją­cych za ich me­ta­bo­lizm. Ga­lak­to­za, obok glu­ko­zy, wcho­dzi w skład lak­to­zy obec­nej w mleku ko­bie­cym i kro­wim.

Wikipedia


galaktozowy

→ ga­lak­to­za


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ga­lak­to­zy

Wiktionary

Patrz:

galaktoza

Powiązane:

 rzecz. galaktoza ż.

Wiktionary


galaktozuria

cho­ro­bo­wa obec­ność ga­lak­to­zy w moczu, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie przy ga­lak­to­ze­mii


SJP.pl


galakturia

wy­dzie­la­nie ga­lak­to­zy razem z mo­czem, wy­stę­pu­ją­ce głów­nie przy ga­lak­to­ze­mii


SJP.pl


galakturonowy

kwas ga­lak­tu­ro­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy na sku­tek ut­le­nia­nia mi­kro­bio­lo­gicz­ne­go ga­lak­to­zy


SJP.pl


galaktyczny

do­ty­czą­cy ga­lak­ty­ki (np. współ­rzęd­ne ga­lak­tycz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ga­lak­ty­ką, do­ty­czą­cy ga­lak­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ist­nie­niu ciem­nej ma­te­rii świad­czą mię­dzy in­ny­mi ob­ser­wa­cje ru­chów gwiazd, wcho­dzą­cych w skład ga­lak­tycz­ne­go dysku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galaktyka ż., galaktyka ż., galaktoza ż., galaktozemia ż.

Wiktionary


galaktyka

układ gwiazd i ma­te­rii mię­dzyg­wiezd­nej wią­za­ny siłą gra­wi­ta­cji, obra­ca­ją­cy się wokół cen­trum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. duży obiekt skła­da­ją­cy się z mi­liar­dów gwiazd oraz czar­nych dziur, pyłu i gazów;

Wiktionary

Ga­lak­ty­ka (z gr. γάλα, "gála" – mleko) – duży gra­wi­ta­cyj­nie zwią­za­ny układ gwiazd, pyłu i gazu mię­dzyg­wia­zdo­we­go oraz nie­wi­docz­nej ciem­nej ma­te­rii. Ty­po­wa ga­lak­ty­ka za­wie­ra od 107 do 1012 gwiazd or­bi­tu­ją­cych wokół wspól­ne­go środ­ka masy.

Oprócz po­je­dyn­czych gwiazd, ga­lak­ty­ki za­wie­ra­ją dużą licz­bę ukła­dów gwiazd oraz róż­ne­go ro­dza­ju mgła­wi­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oprócz po­je­dyn­czych gwiazd, ga­lak­ty­ki za­wie­ra­ją dużą licz­bę ukła­dów gwiazd oraz róż­ne­go ro­dza­ju mgła­wic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlaktɨka, AS: galaktyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galaktyka ż., galaktoza ż.

 przym. galaktyczny

Wiktionary


galaktyt

na­tro­lit, w któ­rym część sodu zo­sta­ła za­stą­pio­na przez wapń


SJP.pl


galalit

two­rzy­wo sztucz­ne otrzy­my­wa­ne w wy­ni­ku ut­war­dze­nia ka­ze­i­ny (wy­o­dręb­nio­nej z mleka) za po­mo­cą for­ma­li­ny, znaj­du­ją­ce za­sto­so­wa­nie do wy­ro­bu ozdob­nej ga­lan­te­rii i przed­mio­tów użyt­ko­wych; sztucz­ny róg


SJP.pl

Ga­la­lit (sztucz­ny róg, ka­ze­i­nit, ka­lo­lit, lak­te­lit) – two­rzy­wo sztucz­ne otrzy­my­wa­ne z ka­ze­i­ny, która zo­sta­je pod­da­na pro­ce­so­wi ho­mo­ge­ni­za­cji i za­har­to­wa­na w for­ma­li­nie; wy­glą­dem przy­po­mi­na masę ro­go­wą. Po raz pier­wszy wyt­wo­rzo­ne przy­pad­ko­wo przez w 1897 roku.

Wikipedia


galalitowy

wy­ko­na­ny z ga­la­li­tu (np. grze­bień ga­la­li­to­wy, gu­zi­ki ga­la­li­to­we)


SJP.pl


galan

każda sub­stan­cja na­le­żą­ca do grupy związ­ków che­micz­nych, obej­mu­ją­cej sole pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku re­ak­cji galu z wo­do­rot­len­ka­mi li­tow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chło­pak, na­rze­czo­ny

Wiktionary

Galan – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Pi­re­ne­je Wy­so­kie.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 849 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 60 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pi­re­ne­je Galan pla­su­je się na 392. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 815.).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. galanka ż.

Wiktionary


galancie

przy­słó­wek

 (1.1) łódź., gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie, zie­mia sie­radz­ka. dużo

 (1.2) łódź., gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie, zie­mia sie­radz­ka. ład­nie, do­brze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łódź: Już ga­lan­cie tego było. → Już dość dużo tego było.

 (1.2) Po­re­dza­ły dzia­biąc mo­tycz­ka­mi zie­mię i ko­pia­sto ob­sy­pu­jąc grzę­dy, ga­lan­cie wy­ro­słe. (W. Re­y­mont Chło­pi rozdz. 4)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galanty

 przysł. (reg. pozn. warszawa, ) galantnie

Wiktionary


galanciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: ga­lan­cie, ga­lan­to


SJP.pl


galangal

1. przy­pra­wa o im­bi­ro­wo-pie­przo­wym smaku, uży­wa­na do zup i curry;
2. ga­lan­gal więk­szy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych, z któ­rej pow­sta­je ta przy­pra­wa; al­pi­nia gal­gant


SJP.pl

Ga­lan­gal, ga­lan­ga – przy­pra­wa o im­bi­ro­wo-pie­przo­wym smaku, sto­so­wa­na w kuch­ni taj­skiej i kuch­ni in­do­ne­zyj­skiej do zup i curry. Su­row­cem jest kilka ga­tun­ków ro­ślin z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych, róż­nią­cych się roz­mia­ra­mi kłą­czy, barwą i sma­kiem:

Wikipedia


galanina

po­li­pep­tyd uwal­nia­ny w trzust­ce i je­li­cie, ha­mu­ją­cy wy­dzie­la­nie in­su­li­ny i po­bu­dza­ją­cy wy­dzie­la­nie glu­ka­go­nu


SJP.pl


galanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziew­czy­na, na­rze­czo­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. galan m.

Wiktionary


galant

czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się wy­szu­ka­ną grzecz­no­ścią, szcze­gól­nie w sto­sun­ku do ko­biet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek od­no­szą­cy się grzecz­nie do ko­biet, dżen­tel­men

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalãnt, AS: galãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galanty, galanteryjny

 rzecz. galanteria ż.

Wiktionary


galantamina

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w ce­bu­lach prze­bi­śnie­gu, lek sto­so­wa­ny w cho­ro­bie Alz­he­i­me­ra i otę­pie­niach


SJP.pl

Ga­lan­ta­mi­na ( ga­lan­ta­mi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id, in­hi­bi­tor ace­ty­lo­cho­li­no­e­ste­ra­zy, wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w ce­bu­lach prze­bi­śnie­gu.

Wikipedia


galanteria

1. uprzej­mość, grzecz­ność, szcze­gól­nie w sto­sun­ku do ko­biet; dżen­tel­me­ne­ria, wyt­wor­ność, ele­gan­cja;
2. drob­ne przed­mio­ty sta­no­wią­ce do­dat­ki do ubra­nia, np. rę­ka­wicz­ki, paski itd.;
3. drob­ne przed­mio­ty o cha­rak­te­rze użyt­ko­wym lub zdob­ni­czym;
4. wy­ro­by ja­kiejś ga­łę­zi prze­my­słu, np. ga­lan­te­ria cu­kier­ni­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­szu­ka­na uprzej­mość w sto­sun­ku do kogoś

 (1.2) drob­ne do­dat­ki do ubrań

 (1.3) drob­ne wy­ro­by, np. cu­kier­ni­cze, de­ko­ra­cyj­ne

Wiktionary

Zo­bacz też: Ga­lan­te­ria – album poz­nań­skiej grupy Muchy.

Ga­lan­te­ria – naj­czę­ściej nie­wiel­kie wy­ro­by ma­ją­ce cha­rak­ter zdob­ni­czy lub do­dat­ko­wy do odzie­ży. Pier­wot­nie, jako uzu­peł­nie­nie ubra­nio­we, wyt­wa­rza­ne były ze skóry i tka­nin w po­łą­cze­niu z ozdo­ba­mi, jak np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed domem Cesi Dmu­cha­wiec za­trzy­mał się i po­że­gnał swoją uczen­ni­cę z sym­pa­tią i ga­lan­te­rią.

 (1.2) Dział ga­lan­te­rii znaj­du­je się na pią­tym pię­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalãnˈtɛrʲja, AS: galãnterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galant m., galantka ż.

 przym. galanteryjny

 przysł. galanteryjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szarmanckość, wytworność

Wiktionary


galanterka

lekki but dam­ski na wy­so­kim ob­ca­sie


SJP.pl


galanterki

dam­skie lek­kie obu­wie wyj­ścio­we


SJP.pl


galanteryjny

przy­miot­nik od: ga­lan­te­ria (dziś w zna­cze­niu drob­nych przed­mio­tów, np. wy­ro­by ga­lan­te­ryj­ne, sklep ga­lan­te­ryj­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. lub rzad. od­no­szą­cy się do ga­lan­te­rii, po­wią­za­ny z ga­lan­te­rią (grzecz­no­ścią, wyt­wor­no­ścią)

 (1.2) od­no­szą­cy się do ga­lan­te­rii (drob­nych wy­ro­bów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galant mos., galanteria ż.

Wiktionary


galantka

grzecz­ni­sia, ele­gant­ka


SJP.pl


galantny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Górny Śląsk. przest. wyt­wor­ny, ele­ganc­ki, uprzej­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pę­dzi­ły się psie juchy pod samą War­sza­wę, / lecz im nasze bract­wo dało ga­lant­ną od­pra­wę.

Wiktionary


galantomia

prze­sta­rza­łe: wy­szu­ka­na ga­lan­te­ria w po­stę­po­wa­niu; grzecz­ność, dżen­tel­me­ne­ria


SJP.pl


galanty

czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się wy­szu­ka­ną grzecz­no­ścią, szcze­gól­nie w sto­sun­ku do ko­biet


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gwara., reg. ele­ganc­ki, ładny, po­rząd­ny

 (1.2) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. duży, ładny, zdro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galant

 przysł. galancie, galantnie

Wiktionary


galantyna

dro­bio­wa, mięs­na lub rybna ro­la­da po­da­wa­na na zimno w ga­la­re­cie


SJP.pl

Ga­lan­ty­na (z franc. "Ga­lan­ti­nes") – danie z ka­wał­ków go­to­wa­ne­go mięsa bez kości z ja­rzy­na­mi, po­da­wa­ne w ga­la­re­cie na zimno, jako sa­mo­dziel­ne danie lub prze­ką­ska. Po­nie­waż przy­go­to­wa­nie far­szu jest cza­so­chłon­ne, ga­lan­ty­na uwa­ża­na jest za ra­czej wy­szu­ka­ne danie.

Wikipedia


galany

grupa związ­ków che­micz­nych obej­mu­ją­ca sole pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku re­ak­cji galu z wo­do­rot­len­ka­mi li­tow­ców


SJP.pl


galapagos

grupa wysp na Oce­a­nie Spo­koj­nym; Wyspy Żół­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie Spo­koj­nym, na za­chód od wy­brze­ża Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;

 (1.2) geogr. adm. jedna z pro­win­cji w Ek­wa­do­rze;

Wiktionary

Ga­la­pa­gos, także Wyspy Żół­wie ( Islas Galápagos, nazwa urzę­do­wa: Archipiélago de Colón, czyli „Ar­chi­pe­lag Ko­lum­ba”) – ar­chi­pe­lag po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go na Oce­a­nie Spo­koj­nym, na wy­so­ko­ści rów­ni­ka, ok. 1000 km na za­chód od wy­brze­ża Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Wyspy na­le­żą do Ek­wa­do­ru, a ich po­wierzch­nia wy­no­si ok. 8 tys. km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ar­chi­pe­lag Ga­la­pa­gos skła­da się z dzie­więt­na­stu wysp oraz to­wa­rzy­szą­cych im wy­se­pek.

 (1.1) Na Ga­la­pa­gos nie ma w ogóle pła­zów i ryb słod­ko­wod­nych.

 (1.2) W sto­li­cy Ga­la­pa­gos miesz­ka pra­wie 5000 miesz­kań­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galapagoski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Wyspy Żółwie

Wiktionary


galapagoski

1. → Ga­la­pa­gos;
2. al­ba­tros ga­la­pa­go­ski - ga­tu­nek du­że­go ptaka mor­skie­go z ro­dzi­ny al­ba­tro­so­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­la­pa­gos, do­ty­czą­cy Ga­la­pa­gos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obej­rze­li­śmy film o ga­la­pa­go­skich ga­tun­kach fauny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galapagos n.

Wiktionary


galar

pła­sko­den­ny sta­tek wio­sło­wy, roz­po­wszech­nio­ny w XVIII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. pła­sko­den­ny, wio­sło­wy sta­tek rzecz­ny do prze­wo­du to­wa­rów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • galar – dawny pol­ski rzecz­ny, pła­sko­den­ny, bez­po­kła­do­wy sta­tek wio­sło­wy
  • Galar – gmina w Hisz­pa­nii, w Na­wa­rze
  • Galar – po­stać z mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. galarowy

Wiktionary


galarda

1. nad­bu­do­wa­ne pod­wyż­sze­nie na dzio­bach daw­nych stat­ków, w któ­rym znaj­do­wa­ło się po­mie­szcze­nie dla za­ło­gi; for­kasz­tel; kasz­tel przed­ni;
2. ta­niec dwor­ski o tak­cie tró­dziel­nym, ryt­mie czę­sto punk­to­wym, tem­pie żywym i skocz­nym, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku; ga­il­lar­de; ga­gliar­da; ga­liar­da


SJP.pl


galareta

masa o że­lo­wej kon­sy­sten­cji otrzy­my­wa­na przez wy­go­to­wa­nie owo­ców, ryb lub kości


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa w po­sta­ci sta­łej, pół­przez­ro­czy­stej masy, ro­bio­na z kości, ryb lub owo­ców, cza­sem z do­dat­kiem że­la­ty­ny

 (1.2) pot. każda sub­stan­cja w po­sta­ci po­dob­nej do ga­la­re­ty (1.1)

 (1.3) kulin. spoż. skrze­pły rozt­wór że­la­ty­ny uży­wa­ny w ga­stro­no­mii i cu­kier­nict­wie

 (1.4) chem. ela­stycz­na, pół­przez­ro­czy­sta masa w po­sta­ci żelu o dużej za­war­to­ści fazy cie­kłej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia robi bar­dzo smacz­ną rybę w ga­la­re­cie.

 (1.2) W morzu zła­pa­łem jakąś ga­la­re­tę, ale tata po­wie­dział, że to me­du­za.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛta, AS: galareta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galaretek mzw., galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka

 przym. galaretowy, galaretkowy, galaretowaty

 czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galat, galart, zimne nóżki; gw. Maćkowce drahla

 (1.4) liożel

Wiktionary


galaretek

zdrob­nia­le ga­la­re­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pse­u­do­hyd­num ge­la­ti­no­sum|ref=tak., ja­dal­ny grzyb o na ogół bia­ła­wym owoc­ni­ku z kol­cza­stym hy­me­no­fo­rem i miąż­szem o kon­sy­sten­cji ga­la­re­ty;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od ga­la­ret­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛtɛk, AS: galaretek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galaretek kolczasty

Wiktionary


galaretka

zdrob­nia­le ga­la­re­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ga­la­re­ta

 (1.2) kulin. deser lub sło­dy­cze przy­rzą­dzo­ne z wy­wa­ru z owo­ców z do­dat­kiem że­la­ty­ny, po­da­wa­ne na zimno;

 (1.3) spoż. sprosz­ko­wa­ne skład­ni­ki tej po­tra­wy; także: por­cja tego prosz­ku w opa­ko­wa­niu

 (1.4) zdrobn. po­tra­wa mięs­na; zob. ga­la­re­ta.

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „ga­la­re­ta”. Zo­bacz też: żel.

Ga­la­ret­ka – wyrób spo­żyw­czy o ga­la­re­to­wa­tej kon­sy­sten­cji, pow­sta­ły dzię­ki wła­ści­wo­ściom że­lu­ją­cym do­dat­ków – że­la­ty­ny, pek­ty­ny lub agaru. Po­da­wa­ny za­wsze na zimno, gdyż pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry ga­la­ret­ka upłyn­nia się. Skro­bia, jako za­gęst­nik za­stę­pu­ją­cy że­la­ty­nę, nie ma po­żą­da­nych wła­ści­wo­ści – pro­dukt nią za­gę­szczo­ny traci przez­ro­czy­stość, która jest pod­sta­wo­wą cechą este­tycz­ną ga­la­ret­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na deser po­da­no ga­la­ret­kę z bitą śmie­ta­ną.

 (1.3) Ku­pi­łam czte­ry ga­la­ret­ki.

 (1.4) Jeśli do­dasz tro­chę octu, ga­la­ret­ka bę­dzie smacz­niej­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalaˈrɛtka, AS: galaretka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galaretek m., galareta ż., galaretnica ż., galaretowatość ż., galaretowacenie n., galaretowanie n., galaretówka ż.

 czas. galaretowacieć, galaretować

 przym. galaretowy, galaretkowy, galaretowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk żilyj, żilej

 (1.4) gw. Górny Śląsk galert

Wiktionary


galaretkowiec

cia­sto z ko­lo­ro­wy­mi ga­la­ret­ka­mi


SJP.pl


galaretkowy

→ ga­la­ret­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ga­la­ret­ka

Wiktionary

Patrz:

galaretka

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtˈkɔvɨ, AS: galaretkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretowy, galaretowaty

 czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary


galaretnica

glon z ro­dzi­ny trzę­si­dło­wa­tych, o ku­li­stej, ga­la­re­to­wa­tej ple­sze, wy­stę­pu­ją­cy po­spo­li­cie w wo­dach słod­kich i w miej­scach wil­got­nych; trzę­si­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ro­dzaj sinic two­rzą­cych nici uło­żo­ne w ga­la­re­to­wa­tym ślu­zie o wiel­ko­ści do kilku cen­ty­me­trów, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w sied­li­skach słod­ko­wod­nych, ale także w sło­na­wych wo­dach, w gle­bie i in­nych miej­scach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­la­ret­ni­ca (Asco­co­ry­ne) – ro­dzaj grzy­bów
  • ga­la­ret­ni­ca (Col­le­ma) – ro­dzaj po­ro­stów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtʲˈɲit͡sa, AS: galaretʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzęsidło

Wiktionary


galaretowacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­la­re­to­wa­cieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔvaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: galaretovacẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary


galaretowacieć

cza­sow­nik

 (1.1) sta­wać się ga­la­ret­ką, sta­wać się masą po­dob­ną do ga­la­ret­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest ciem­ne­go ko­lo­ru, ga­la­re­to­wa­cie­je i w tym sta­nie daje się prze­cho­wy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvat͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: galaretovaćėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować

Wiktionary


galaretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­la­re­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvãɲɛ, AS: galaretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary


galaretowatość

→ ga­la­re­to­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ga­la­re­to­wa­te

Wiktionary

Patrz:

galaretowaty

Powiązane:

 rzecz. galareta ż., galaretka ż., galaretnica ż., galaretowacenie n., galaretowanie n., galaretówka ż., galaretek m.

 czas. galaretować ndk., galaretowacieć ndk.

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 przysł. galaretowato

Wiktionary


galaretowaty

po­dob­ny do ga­la­re­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do ga­la­re­ty, przy­po­mi­na­ją­cy ga­la­re­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scy­zo­ry­ka­mi wier­ci­li­śmy w sko­rup­kach małe dziur­ki i z za­pa­łem wcią­ga­li­śmy w usta ga­la­re­to­wa­tą za­war­tość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛtɔˈvatɨ, AS: galaretovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretowy, galaretkowy

 czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary


galaretować

cza­sow­nik

 (1.1) po­wo­do­wać two­rze­nie się ga­la­re­ty, po­wo­do­wać przeksz­tał­ca­nie się w ga­la­re­tę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtɔvat͡ɕ, AS: galaretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretowacieć

Wiktionary


galaretowy

zwią­za­ny z ga­la­re­tą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ga­la­re­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtɔvɨ, AS: galaretovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretówka, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty

 czas. galaretowacieć, galaretować

Wiktionary


galaretówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. grzyb o ga­la­re­to­wa­tych, że­la­ty­no­wa­tych owoc­ni­kach, wy­stę­pu­ją­cy na mart­wych i oko­ro­wa­nych pniach i ga­łę­ziach drzew

 (1.2) bot. czer­wo­ny kras­no­rost wy­stę­pu­ją­cy we wszyst­kich mo­rzach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalarɛˈtufka, AS: galaretufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galareta, galaretka, galaretnica, galaretowatość, galaretowacenie, galaretowanie, galaretek

 przym. galaretkowy, galaretowaty, galaretowy

 czas. galaretować, galaretowacieć

Wiktionary


galarowy

→ galar


SJP.pl

Patrz:

galar

galart

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. ga­la­re­ta mięs­na

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. strach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­wa­li tu wy­śmie­ni­te­go ta­ta­ra albo zimne nóżki w ga­la­re­cie, nie wie­dzieć czemu przez miej­sco­wych zwane ga­lar­tem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galat, galareta, zimne nóżki

Wiktionary


galarypa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - ka­la­re­pa

Wiktionary


galas

1. na­rośl na li­ściach lub ło­dy­gach ro­ślin; ga­la­sów­ka, orzech ga­la­so­wy;
2. sub­stan­cja po­zy­ski­wa­na z pę­che­rzy­ka żół­cio­we­go wołu, uży­wa­na jako od­pla­miacz;
3. prze­sta­rza­le: zupa ze świe­żych lub su­szo­nych owo­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. na­rośl na li­ściach ro­ślin, spo­wo­do­wa­na przez zło­że­nie w nich owa­dzich jaj;

Wiktionary

Galas, ce­cy­dium, ga­la­sów­ka (łac. "galla") – w szer­szym uję­ciu do ut­wo­rów ga­la­so­wych za­li­cza­ne są pa­to­lo­gicz­ne na­ro­śle pow­sta­łe w wy­ni­ku roz­ro­stu tkan­ki ro­ślin­nej na li­ściach, ło­dy­dze lub ko­rze­niach. Szcze­gól­nym przy­pad­kiem są ga­la­sy wyt­wa­rza­ne u ro­ślin za­a­ta­ko­wa­nych przez owady – ga­la­sów­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś na lek­cji bio­lo­gii uczy­li­śmy się o ga­la­sach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalas, AS: galas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galasówka ż.

 przym. galasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galasówka, orzech galasowy, lm. knopry

Wiktionary


galasowy

zwią­za­ny z ga­la­sem


SJP.pl


galasówka

1. drob­ny owad z rzędu błon­kó­wek, któ­re­go larwy pa­so­ży­tu­ją na ro­śli­nach, głów­nie dę­bach, wyt­wa­rza­jąc na­rośl - galas;
2. na­rośl na li­ściach lub ło­dy­gach ro­ślin; galas, orzech ga­la­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­nips|L.|ref=tak., ro­dzaj pa­so­żyt­ni­czej błon­ków­ki z grupy owa­dzia­rek, z ro­dzi­ny ga­la­sów­ko­wa­tych

 (1.2) bot. na­rośl na li­ściach ro­ślin za­a­ta­ko­wa­nych przez owady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galas mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cecydium, war. galas

Wiktionary


galasówki

na­dro­dzi­na drob­nych owa­dów z rzędu błon­kó­wek obej­mu­ją­ca kilka ro­dzin, któ­rych larwy pa­so­ży­tu­ją w owa­dach lub są ro­śli­no­żer­ne


SJP.pl

Zo­bacz też: Ga­la­sów­ki (wznie­sie­nie).

Ga­la­sów­ki (Cy­ni­po­i­dea) – na­dro­dzi­na błon­kos­krzy­dłych z po­drzę­du Apo­cri­ta i grupy owa­dzia­rek. Za­li­cza się tu około 3 ty­się­cy zna­nych ga­tun­ków. Znane od kredy wczes­nej, praw­do­po­dob­nie po­ja­wi­ły się w pod ko­niec tria­su lub w jurze.

Wikipedia


galasówkowate

ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du sty­li­kow­ców


SJP.pl

Ga­la­sów­ko­wa­te (Cy­ni­pi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny ga­la­só­wek. Na­le­ży tu od 3 do 6 ty­się­cy ga­tun­ków. Współ­cze­śnie kos­mo­po­li­tycz­ne, ale więk­szość za­sied­la stre­fę umiar­ko­wa­ną pół­ku­li pół­noc­nej. Do­ro­słe osią­ga­ją od 1 do 8 mm dłu­go­ści.

Wikipedia


galasówkowaty

o ce­chach ga­la­sów­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


galata

Celt (Gal), który wtar­gnął do Gre­cji na po­cząt­ku III w. p.n.e. i osied­lił się w Azji Mniej­szej, za­cho­wu­jąc et­nicz­ną odręb­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Ga­la­cji;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. hist. dziel­ni­ca Stam­bu­łu po­ło­żo­na na eu­ro­pej­skim brze­gu Bos­fo­ru;

Wiktionary

Ga­la­ta (daw­niej "Pera") – dziel­ni­ca Stam­bu­łu po­ło­żo­na w eu­ro­pej­skiej czę­ści mia­sta, na pół­noc­nym brze­gu Zło­te­go Rogu.

Ga­la­ta po­łą­czo­na jest ze sta­rym Kon­stan­ty­no­po­lem trze­ma mo­sto­wy­mi prze­pra­wa­mi: mo­stem Ga­la­ty (zbu­do­wa­nym w 1836 roku), mo­stem Atatürka i mo­stem Haliç. W do­ku­men­tach hi­sto­rycz­nych ta część mia­sta czę­sto okre­śla­na jest nazwą Pera, po­cho­dzą­cą od sta­ro­grec­kiej nazwy tego miej­sca – "Peran en Sy­ka­is", co do­słow­nie oz­na­cza „Pole Fi­go­we po dru­giej stro­nie”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu, obok dzieł ta­kich jak Wenus Ka­pi­to­liń­ska czy Umie­ra­ją­cy Ga­la­ta, można przyj­rzeć się mar­mu­ro­wym obli­czom rzym­skich im­pe­ra­to­rów i grec­kich fi­lo­zo­fów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galacja ż.

:: fż. Galatka ż.

 przym. galacki, galatyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Galacjanin

Wiktionary


galatea

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­la­tea (mi­to­lo­gia)
  • Ga­la­tea (księ­życ)
  • Ga­la­tea (ro­mans pa­ster­ski)
  • Ga­la­tea – ro­dzaj małży z ro­dzi­ny urąb­ko­wa­tych
  • Ga­la­tea – imię an­dro­i­da z filmu Czło­wiek przysz­ło­ści
  • pla­ne­to­i­da (74) Ga­la­tea
  • sza­chow­ni­ca ga­la­tea – ga­tu­nek mo­ty­la
  • Ga­la­tea – sta­cja metra w Ka­ta­nii
  • HMS „Ga­la­tea” - nazwa bry­tyj­skich okrę­tów
  • „Galatée” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go i II wojny świa­to­wej

Wikipedia


galatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. miesz­kan­ka Ga­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galacja ż.

:: fm. Galata m.

 przym. galacki, galatyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Galacjanka

Wiktionary


galatowie

Cel­to­wie (Ga­lo­wie), któ­rzy wtar­gnę­li do Gre­cji na po­cząt­ku III w. p.n.e. i osied­li­li się w Azji Mniej­szej, za­cho­wu­jąc et­nicz­ną odręb­ność; Ga­la­ci


SJP.pl

Ga­la­to­wie, Ga­la­ci – grec­ka nazwa na­da­na Cel­tom, któ­rzy wtar­gnę­li do Gre­cji i Ma­ce­do­nii na po­cząt­ku III w. p.n.e. i osied­li­li się w Azji Mniej­szej (głów­nie w pół­noc­nej i środ­ko­wej czę­ści, w re­gio­nie naz­wa­nym póź­niej Ga­la­cją) za­cho­wu­jąc et­nicz­ną odręb­ność.

Wikipedia


galatyjski

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. hist. do­ty­czą­cy Ga­la­cji lub Ga­la­tów; po­cho­dzą­cy z Ga­la­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język uży­wa­ny przez Ga­la­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galacki mrz., Galacja ż., Galata mos., Galatka ż., Galacjanin mos., Galcjanka ż.

 przym. galacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galacki

 (2.1) galacki

Wiktionary


galaxy

model sa­mo­cho­du marki Ford


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­la­xy – cen­trum hand­lo­we w Szcze­ci­nie
  • Lock­he­ed C-5 Ga­la­xy – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot tran­spor­to­wy
  • Ga­la­xy – cza­so­pis­mo scien­ce fic­tion
  • Ga­la­xy – pro­du­cent kart gra­ficz­nych
  • Ga­la­xy – seria pro­duk­cyj­na firmy Sam­sung
  • Ga­la­xy – model sa­mo­cho­du oso­bo­we­go Forda

Wikipedia


galbraith

[czy­taj: gal­bret] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dec­lan Gal­bra­ith (ur. 1991) – an­giel­ski pio­sen­karz
  • John Ken­neth Gal­bra­ith (1908–2006) – ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta ka­na­dyj­skie­go po­cho­dze­nia
  • Pa­trick Gal­bra­ith (ur. 1967) – ame­ry­kań­ski te­ni­si­sta
  • (4089) Gal­bra­ith – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


galczak

naz­wi­sko


SJP.pl


galczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gale

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|gala.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gale – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Trem­pe­a­le­au
  • Gale (ang. Gale Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Ma­rion
  • Gale (ang. Gale Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Trem­pe­a­le­au
  • Gale – kra­ter mar­sjań­ski
  • 34D/Gale – za­gu­bio­na ko­me­ta okre­so­wa
  • Gale Anne Hurd (1955-) – ame­ry­kań­ska pro­du­cent­ka fil­mo­wa i sce­na­rzyst­ka
  • Gale Galew (1943-) – ju­go­sło­wiań­ski i pół­noc­no­ma­ce­doń­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Gale Gor­don (1906-1995) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Gale Ha­rold (1969-) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Gale Nor­ton (1954-) – ame­ry­kań­ska po­li­tyk
  • Gale Schis­ler (1933-2020) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Gale Son­der­ga­ard (1899-1985) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡalɛ, AS: gale

Wiktionary


galeas

ina­czej ga­liot: typ nie­wiel­kie­go, na ogół przy­brzeż­ne­go, ża­glow­ca to­wa­ro­we­go uży­wa­ne­go po­pu­lar­ne­go na prze­ło­mie XIX i XX wieku na M. Bał­tyc­kim i M. Pół­noc­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. mar. ro­dzaj okrę­tu wio­sło­wo-ża­glo­we­go uży­wa­ne­go od końca XVI wieku do po­ło­wy XVIII wieku;

Wiktionary

Ga­le­as (ga­le­a­sa; wł. "ga­le­az­za", tur. "mahon") – okręt wio­sło­wo-ża­glo­wy uży­wa­ny od końca XVI wieku do po­ło­wy XVIII wieku.

Okrę­ty o dłu­go­ści do­cho­dzą­cej do 80 me­trów, sze­ro­ko­ści – 16 m, wy­por­no­ści – 1000 ton. Obok wio­seł napęd sta­no­wi­ło oża­glo­wa­nie ła­ciń­skie roz­mie­szczo­ne na trzech masz­tach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. galeasa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galeasa

Wiktionary


galeasa

ro­dzaj stat­ku wio­sło­wo-ża­glo­we­go, uży­wa­ne­go w XVII-XVIII w. jako okręt wo­jen­ny; ga­le­as


SJP.pl


galeina

barw­nik sto­so­wa­ny do bar­wie­nia wełny; barw­nik ksan­te­no­wy, di­hy­drok­sy­flu­o­re­sce­i­na


SJP.pl


galek

naz­wi­sko


SJP.pl


galen

mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu z do­miesz­ka­mi sre­bra; ga­le­nit; błyszcz oło­wiu


SJP.pl

Galen (gr. Κλαύδιος Γαληνός, ur. 129/ok. 130 w Per­ga­mo­nie, zm. ok. 200/ok. 216) – rzym­ski le­karz grec­kie­go po­cho­dze­nia, ana­tom, fi­lo­zof, uta­len­to­wa­ny ba­dacz i pi­sarz, jeden z najz­na­ko­mit­szych sta­ro­żyt­nych le­ka­rzy, miał ol­brzy­mi wpływ na po­strze­ga­nie nauk me­dycz­nych w śred­nio­wie­czu i odro­dze­niu.

Wikipedia


galena

mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu z do­miesz­ka­mi sre­bra; ga­le­nit; błyszcz oło­wiu


SJP.pl

Ga­le­na – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Jest mi­ne­ra­łem po­spo­li­tym i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym, pod wzglę­dem che­micz­nym jest to siar­czek oło­wiu(II). Nazwa po­cho­dzi od łac. "ga­le­na" = ruda oło­wiu.

Wikipedia


galenit

mi­ne­rał, siar­czek oło­wiu z do­miesz­ka­mi sre­bra; ga­le­na; błyszcz oło­wiu


SJP.pl


galenitowy

→ ga­le­nit; ga­le­no­wy


SJP.pl


galenowy

→ ga­le­na; ga­le­ni­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) farm. o leku spo­rzą­dzo­nym z na­tu­ral­nych su­row­ców po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, zwie­rzę­ce­go, mi­ne­ral­ne­go;

 (1.2) zwią­za­ny z ga­le­ną, do­ty­czą­cy ga­le­ny (siarcz­ku oło­wiu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galena ż., Galen m.

Wiktionary


galeon

ża­glo­wy okręt wo­jen­ny z prze­ło­mu XVI i XVII wieku, sil­nie uz­bro­jo­ny; ga­le­o­na (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. mar. XVI-XVII-wiecz­ny, ża­glo­wy sta­tek wo­jen­ny albo hand­lo­wy, ce­chu­ją­cy się wy­so­ką zwę­ża­ją­cą się ku górze nad­bu­dów­ką ru­fo­wą oraz ga­lio­nem - fi­gu­rą na dzio­bie okrę­tu, z re­gu­ły uo­sa­bia­ją­cą jego nazwę;

Wiktionary

Ga­le­on – ża­glo­wy okręt wo­jen­ny lub sta­tek hand­lo­wy, ce­chu­ją­cy się wy­so­ką, zwę­ża­ją­cą się ku górze nad­bu­dów­ką ru­fo­wą oraz ga­lio­nem – fi­gu­rą na dzio­bie okrę­tu, z re­gu­ły uza­sad­nia­ją­cą jego nazwę. Okres świet­no­ści ga­le­o­nów przy­pa­dał na XVI–XVII w., choć funk­cjo­no­wa­ły je­szcze w XVIII w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­trzeb­ny im był ga­le­on do prze­tran­spor­to­wa­nia złota.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛɔ̃n, AS: galeõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeonik mrz.

Wiktionary


galeona

ża­glo­wy okręt wo­jen­ny z prze­ło­mu XVI i XVII wieku, sil­nie uz­bro­jo­ny; ga­le­on (czę­ściej)


SJP.pl


galeonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ga­le­on

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeon m.

Wiktionary


galeota

nie­du­ży ża­glo­wiec hand­lo­wy w XVI-XVII wieku; ga­liot, ga­lio­ta


SJP.pl

Ga­le­o­ta (ga­liot, wł. "ga­le­ot­ta") – mały okręt ża­glo­wo-wio­sło­wy uży­wa­ny od końca XVI do końca XVIII wieku.

Ga­le­o­ta była małym, szyb­kim okrę­tem typu ga­le­ry, wła­ści­wie pół­ga­le­rą, gdyż po­sia­da­ła 16-23 wio­seł (po 2-3 ludzi na wio­sło), ale w odróż­nie­niu od ty­po­wych galer ma­ją­cych oża­glo­wa­nie ła­ciń­skie, na 1-2 masz­tach miała oża­glo­wa­nie re­jo­we. Jak każdy okręt wio­sło­wo-ża­glo­wy uży­wa­na była na mo­rzach śród­lą­do­wych - czyli na Morzu Śró­dziem­nym i na Bał­ty­ku.

Wikipedia


galera

1. dawny sta­tek wo­jen­ny
2. zwy­kle w l. mno­giej: cięż­ka praca przy wio­sło­wa­niu na ga­le­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. żegl. wio­sło­wy sta­tek lub okręt uży­wa­ny w cza­sach od sta­ro­żyt­no­ści do odro­dze­nia;

Wiktionary

Ga­le­ra – dawny typ okrę­tu o na­pę­dzie wio­sło­wym, zaz­wy­czaj wy­po­sa­żo­ne­go rów­nież w os­przęt ża­glo­wy.

Uży­wa­ny prze­de wszyst­kim na Morzu Śró­dziem­nym (Egipt, Fe­ni­cja, Gre­cja, Kar­ta­gi­na, Rzym, Bi­zan­cjum) od cza­sów sta­ro­żyt­nych aż do XIX wieku. W sta­ro­żyt­no­ści do wio­sło­wa­nia czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­no nie­wol­ni­ków, jeń­ców lub ska­zań­ców, zwa­nych ga­ler­ni­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W bit­wie mor­skiej chrze­ści­jań­skie ka­ra­we­le za­to­pi­ły wszyst­kie tu­rec­kie ga­le­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛra, AS: galera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galernik mos., galery nmos.

 przym. galerowy, galerniczy

Wiktionary


galeria

1. mu­ze­um z ko­lek­cją dzieł sztu­ki;
2. salon wy­sta­wo­wy z dzie­ła­mi sztu­ki na sprze­daż;
3. wąska sala oś­wiet­lo­na z jed­nej stro­ny rzę­dem du­żych okien;
4. kryte przej­ście łą­czą­ce bu­dow­le;
5. po­dziem­ny ko­ry­tarz w ko­pal­ni;
6. kryty pasaż hand­lo­wy;
7. ostat­nie rzędy bal­ko­nu w te­a­trze; ja­skół­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ko­lek­cja dzieł sztu­ki, np. w mu­ze­um

 (1.2) szt. miej­sce, w któ­rym pre­zen­tu­je się i sprze­da­je dzie­ła sztu­ki

 (1.3) hand. kryty da­chem pasaż hand­lo­wy

 (1.4) teatr. naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja wi­dow­ni w te­a­trze; rów­nież pu­blicz­ność ją zaj­mu­ją­ca

 (1.5) ar­chit. długi bal­kon bie­gną­cy wew­nątrz lub na zew­nątrz bu­dyn­ku

 (1.6) ar­chit. przej­ście łą­czą­ce dwa bu­dyn­ki lub dwie czę­ści jed­ne­go

 (1.7) przen. zbiór jed­no­stek, przed­mio­tów cha­rak­te­ry­stycz­nych, odz­na­cza­ją­cych się oso­bli­wy­mi ce­cha­mi

 (1.8) ar­chit. długa re­pre­zen­ta­cyj­na sala w pa­ła­cach z XVII i XVIII w., oś­wiet­lo­na z jed­nej stro­ny rzę­dem wy­so­kich okien i łą­czą­ca dwie grupy po­mie­szczeń albo dwie czę­ści bu­dow­li

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­le­ria – ro­dzaj po­mie­szcze­nia lub ele­ment w bu­dyn­ku
  • ga­le­ria – ro­dzaj for­ma­cji skal­nej
  • Ga­le­ria – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Ga­le­ria – spek­takl wroc­ław­skie­go Te­a­tru Mu­zycz­ne­go (2004 r.) zło­żo­ny z pio­se­nek Jacka Kacz­mar­skie­go
  • Ga­le­ria – pro­gram te­le­wi­zyj­ny TVP Byd­goszcz
  • ga­le­ria hand­lo­wa
  • ga­le­ria sztu­ki – ko­lek­cja dzieł sztu­ki lub po­mie­szcze­nia, w któ­rych łączy się ich wy­sta­wia­nie ze sprze­da­żą

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W oś­wię­cim­skiej ga­le­rii Pro Arte do­biegł końca trzy­na­stod­nio­wy ple­ner Art'01.

 (1.3) Czy mo­że­my na chwi­lę wstą­pić do ga­le­rii, żeby spraw­dzić, czy są ja­kieś wy­prze­da­że?

 (1.5) […] or­kie­stron nie po­mie­ścił wszyst­kich mu­zy­ków i zająć mu­sie­li też obie bocz­ne ga­le­rie.

 (1.7) W In­ter­ne­cie można obej­rzeć ga­le­rię sław.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲja, AS: galerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galerianka ż., galerzysta m., galerysta m., galerzystka ż., gelerystka ż., galeriowiec m.

:: zdrobn. galeryjka ż.

 przym. galeryjny, galeriowy

Wiktionary


galerianka

po­tocz­nie: nie­peł­no­let­nia dziew­czy­na upra­wia­ją­ca pro­sty­tu­cję w ga­le­riach hand­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dziew­czy­na, która pro­sty­tu­u­je się za upo­min­ki, za­ku­py w ga­le­rii hand­lo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość ga­le­ria­nek chce szyb­kie­go seksu, by od razu iść do bu­ti­ku i wy­brać bluz­kę.

 (1.1) So­cjo­lo­go­wie z Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go, któ­rzy pla­no­wa­ća­nu­ją prze­pro­wa­dze­nie badań do­ty­czą­cych ga­le­ria­nek, alar­mu­ją, że sprze­da­wa­nie się mło­do­cia­nych dziew­cząt to jedno z naj­groź­niej­szych zja­wisk na­szych cza­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalɛrʲˈjãŋka, AS: galerʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeria ż.

 przym. galeryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sponsorówka, utrzymanka

Wiktionary


galerie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ga­le­ria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲjɛ, AS: galerʹi ̯e

Wiktionary


galerii

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: zob. ga­le­ria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲji, AS: galerʹi ̯i

Wiktionary


galeriowiec

bu­dy­nek z ga­le­ria­mi na każ­dym pię­trze, z któ­rych wcho­dzi się do miesz­kań


SJP.pl


galeriowy

→ ga­le­ria; ga­le­ryj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ga­le­rią, do­ty­czą­cy ga­le­rii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeria ż.

Wiktionary


galerniczy

1. przy­mit­nik od: ga­le­ra (dawny sta­tek wo­jen­ny);
2. ga­ler­ni­cza praca - cięż­ka, nie­wol­ni­cza praca


SJP.pl


galernik

czło­wiek ob­słu­gu­ją­cy wio­sło na stat­ku o na­pę­dzie wio­sło­wym (ga­le­rze), naj­czę­ściej wię­zień lub nie­wol­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wio­ślarz, przy­kła­do­wo wię­zień lub nie­wol­nik, pra­cu­ją­cy przy­mu­so­wo na ga­le­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez pięć lat Abel wio­sło­wał jako ga­ler­nik w Afry­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlɛrʲɲik, AS: galerʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galera ż., galery nmos.

 przym. galerniczy

Wiktionary


galeropodobny

przy­miot­nik

 (1.1) hist. mar. przy­po­mi­na­ją­cy ga­le­rę

Wiktionary


galerowy

zwią­za­ny z ga­le­rą


SJP.pl


galert

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ga­la­ret­ka

Wiktionary


galery

cięż­ka praca przy wio­sło­wa­niu na ga­le­rze; także: kara po­le­ga­ją­ca na ze­sła­niu do tej pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. kara po­le­ga­ją­ca na zmu­sze­niu kogoś do pracy jako wio­ślarz na ga­le­rze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B., W. lm. od ga­le­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­le­ry były bar­dzo cięż­ką karą i ska­za­ni rzad­ko mogli dożyć jej końca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galernik mos., galera ż.

 przym. galerowy

Wiktionary


galeryjka

1. po­dłuż­ny bal­ko­nik lub nie­wiel­kie kryte przej­ście;
2. ba­lu­stra­da, ozdob­ne ogro­dze­nie lub po­ręcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ga­le­ria

 (1.2) mała ga­le­ria

Wiktionary

Ga­le­ryj­ka – wiel­ki za­chód sko­śnie prze­ci­na­ją­cy pół­noc­ną ścia­nę Mię­gu­szo­wiec­kie­go Szczy­tu Czar­ne­go w pol­skich Ta­trach Wy­so­kich. Pro­wa­dzi nim zna­ko­wa­ny szlak tu­ry­stycz­ny na Prze­łęcz pod Chłop­kiem. W XIX wieku była to perć tylko dla ta­ter­nic­kiej elity. Fran­ci­szek Hen­ryk No­wic­ki pisał: "prze­pysz­ne przej­ście, praw­dzi­wa kozia droga". Przej­ście to opi­sy­wał także Sta­ni­sław Wit­kie­wicz w książ­ce "Na prze­łę­czy" i Ka­zi­mierz Przer­wa-Tet­ma­jer w "Le­gen­dzie Tatr".

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Z tyłu za domem do­bu­do­wał małą przesz­klo­na ga­le­ryj­kę, by urzą­dzać w niej zimą zi­mo­wy ogród.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeria ż.

Wiktionary


galeryjność

→ ga­le­ryj­ny


SJP.pl

Patrz:

galeryjny

galeryjny

→ ga­le­ria; ga­le­rio­wy


SJP.pl


galerysta

śro­do­wi­sko­wo: wła­ści­ciel ga­le­rii sztu­ki; ga­le­rzy­sta


SJP.pl


galerystka

→ ga­le­ry­sta; ga­le­rzyst­ka


SJP.pl


galerzysta

śro­do­wi­sko­wo: wła­ści­ciel ga­le­rii sztu­ki; ga­le­ry­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. wła­ści­ciel ga­le­rii sztu­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galeria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galerysta m.

Wiktionary


galerzystka

→ ga­le­rzy­sta; ga­le­ryst­ka


SJP.pl


galewice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ga­le­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Ga­le­wi­ce, w Kot­li­nie Gra­bow­skiej. Wieś jest po­dzie­lo­na na 2 so­łect­wa: Ga­le­wi­ce i Ga­le­wi­ce A.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


galewicki

przy­miot­nik od: Ga­le­wi­ce


SJP.pl


galewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Ga­le­wicz – re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Mar­ty­na Ga­le­wicz – bie­gacz­ka
  • Wło­dzi­mierz Ga­le­wicz – fi­lo­zof

Wikipedia


galewski

naz­wi­sko


SJP.pl


galezy

imię mę­skie


SJP.pl

Ga­le­zy – imię o niez­na­nym po­cho­dze­niu. Znieksz­tał­co­na forma imie­nia no­szo­ne­go przez pa­pie­ża Ge­laz­ju­sza

Wikipedia


galgant

by­li­na z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych


SJP.pl


gali

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: gala

Wiktionary

Gali (abch./ros. Гал, Gal, gruz. გალი, Gali) – mia­sto w Ab­chaz­ji, sto­li­ca re­jo­nu Gal. Oś­ro­dek prze­my­sło­wy.

Wikipedia


galia

teren za­miesz­ka­ny w sta­ro­żyt­no­ści przez ple­mio­na cel­tyc­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Eu­ro­pie Za­chod­niej za­miesz­ki­wa­na przez ple­mię­e­mio­na cel­tyc­kie

Wiktionary

Galia ( Gal­lia) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Eu­ro­pie Za­chod­niej, obec­nie te­re­ny Fran­cji, Bel­gii, Szwaj­ca­rii i pół­noc­no-za­chod­nich Włoch, za­miesz­ka­na przez ple­mio­na cel­tyc­kie. Ter­min ten, wpro­wa­dzo­ny przez Rzy­mian, do czasu pod­bo­ju przez Ju­liu­sza Ce­za­ra w la­tach 58–51 p.n.e. nie miał po­kry­cia w rze­czy­wi­stej or­ga­ni­za­cji pań­stwo­wej ani mię­dzy­ple­mien­nej. Ist­nia­ły tylko pewne luźne po­do­bień­stwa kul­tu­ro­we i nie­zbyt in­ten­syw­ne związ­ki eko­no­micz­ne mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi ple­mio­na­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­sarz Ok­ta­wian Au­gust po­dzie­lił Galię na kilka pro­win­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalʲja, AS: galʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gal mos., Galijka ż., galijski mrz.

 przym. galijski

Wiktionary


galiarda

ta­niec dwor­ski o tak­cie tró­dziel­nym, ryt­mie czę­sto punk­to­wym, tem­pie żywym i skocz­nym, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku; ga­gliar­da; ga­il­lar­de; ga­lar­da


SJP.pl

Ga­liar­da (wł. "ga­gliar­da") – re­ne­san­so­wy ta­niec dwor­ski oraz forma mu­zycz­na sto­so­wa­na w mu­zy­ce póź­ne­go re­ne­san­su i ba­ro­ku.

"Ga­liar­da" po­cho­dzi z Włoch lub Fran­cji. Zaz­wy­czaj po­sia­da me­trum trój­dziel­ne, szyb­kie tempo, jest tań­cem żywym i skocz­nym. Ma rów­nież bu­do­wę trzy­czę­ścio­wą (rza­dziej dwu-), pro­stą fak­tu­rę akor­do­wą i nie­skom­pli­ko­wa­ny rytm.

Wikipedia


galic.

skrót od: ga­li­cyj­ski


SJP.pl


galica

naz­wi­sko


SJP.pl


galicia

[czy­taj: ga­li­sja] kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Hisz­pa­nii, obec­nie sta­no­wią­ca okręg au­to­no­micz­ny; Ga­li­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion au­to­no­micz­ny i kra­i­na hi­sto­rycz­na w płn.-zach. Hisz­pa­nii

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galisyjski

 rzecz. Galisyjczyk, Galisyjka, galisyjski

Wiktionary


galicja

1. po­tocz­na nazwa ziem daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej pod za­bo­rem au­striac­kim (1772-1918), obec­nie uży­wa­na czę­sto dla okre­śle­nia te­re­nów Ma­ło­pol­ski;
2. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­niej Hisz­pa­nii, obec­nie sta­no­wią­ca okręg au­to­no­micz­ny; Ga­li­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. zie­mie daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej, które zna­la­zły się w la­tach 1772–1918 pod za­bo­rem au­striac­kim;

 (1.2) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na na pół­noc­nym za­cho­dzie Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, gra­ni­czy z Por­tu­ga­lią, Ka­sty­lią i Le­ó­nem oraz Astu­rią;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­li­cja (1772–1918) – nazwa ziem za­bo­ru au­striac­kie­go.
    • Księ­stwo ha­lic­ko-wo­łyń­skie (1199–1392) – hist. księ­stwo, od nazwy któ­re­go po­cho­dzi nazwa Ga­li­cji i Lo­do­me­rii
    • Kró­le­stwo Ga­li­cji i Lo­do­me­rii (1772–1918) – hist. pań­stwo (w prak­ty­ce pro­win­cja i kraj ko­ron­ny) na te­ry­to­rium Ga­li­cji
      • Ga­li­cja Wschod­nia – okre­śle­nie wschod­nich czę­ści Kró­le­stwa Ga­li­cji i Lo­do­me­rii
      • Ga­li­cja Za­chod­nia – okre­śle­nie za­chod­niej czę­ści Kró­le­stwa Ga­li­cji i Lo­do­me­rii
    • Nowa Ga­li­cja, Ga­li­cja Za­chod­nia (1795–1803) – hist. jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go ziem pol­skich za­gar­nię­tych przez Au­strię na mocy III ro­zbio­ru Pol­ski w 1795
    • Dy­strykt Ga­li­cja (1941–1944) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Ge­ne­ral­ne­go Gu­ber­na­tor­stwa
  • Ga­li­cja, hiszp. Ga­li­cia – wspól­no­ta au­to­no­micz­na Hisz­pa­nii, re­gion ge­o­gra­ficz­ny i kra­i­na hi­sto­rycz­na na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim
    • Ga­li­cja – nazwa hi­sto­rycz­nej pro­win­cji rzym­skiej na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim
    • Kró­le­stwo Ga­li­cji – hist. kró­le­stwo na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim
  • Nueva Ga­li­cia – kra­i­na w Mek­sy­ku
  • Ga­li­cja – chu­tor na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 16 li­sto­pa­da 1918, wobec ob­ję­cia za­rzą­du Ga­li­cji Za­chod­niej przez Pol­ską Ko­mi­sję Lik­wi­da­cyj­ną, Rada Na­ro­do­wa w Za­ko­pa­nem roz­wią­za­ła się i Rzecz­po­spo­li­ta Za­ko­piań­ska zo­sta­ła wcie­lo­na do pow­sta­ją­cej II Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlʲit͡sʲja, AS: galʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Galicjanin mos., Galicjanka ż.

:: przym. galicyjski

 (1.2)

:: rzecz. Galisyjczyk mos., Galisyjka ż.

:: przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary


galicjanin

miesz­ka­niec Ga­li­cji


SJP.pl


galicjanizm

daw­niej: ro­dzaj re­gio­na­liz­mu, wyraz, zwrot lub forma gra­ma­tycz­na uży­wa­na tylko w daw­nej Ga­li­cji, po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Pol­ski


SJP.pl


galicjanka

miesz­kan­ka Ga­li­cji


SJP.pl


galicki

daw­niej: ga­lij­ski - od­no­szą­cy się do Galii


SJP.pl


galicyjczyk

miesz­ka­niec Ga­li­cii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii); Ga­li­syj­czyk


SJP.pl


galicyjka

miesz­kan­ka Ga­li­cii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii); Ga­li­syj­ka


SJP.pl


galicyjski

1. przy­miot­nik od: Ga­li­cja
2. język ga­li­cyj­ski - język z grupy ro­mań­skiej, język urzę­do­wy Hisz­pa­nii wraz z ka­sty­lij­skim i hisz­pań­skim; po­słu­gu­je się nim ok. 3 mln miesz­kań­ców hisz­pań­skiej Ga­li­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ga­li­cji, zwią­za­ny z Ga­li­cją, po­cho­dzą­cy z Ga­li­cji (czę­ści Pol­ski pod za­bo­ra­mi)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈt͡sɨjsʲci, AS: galʹicyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galisyjka ż., Galisyjczyk mos., Galicja ż., Galicjanin m., Galicjanka ż.

Wiktionary


galicyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ga­li­cyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ga­li­cyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ga­li­cyj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈt͡sɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: galʹicyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


galicyjskość

→ ga­li­cyj­ski


SJP.pl

Patrz:

galicyjski

galicyzm

1. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku fran­cu­skim albo z niego prze­ję­te;
2. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ję­zy­ka miesz­kań­ców re­gio­nu Pol­ski na­zy­wa­ne­go daw­niej Ga­li­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka fran­cu­skie­go;

Wiktionary

Ga­li­cyzm – wyraz lub zwrot za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ka fran­cu­skie­go.

W pol­szczyź­nie wy­ra­zy fran­cu­sko­ję­zycz­ne za­czę­ły się po­ja­wiać w XVII i XVIII wieku, co zwią­za­ne prze­de wszyst­kim było z uni­wer­sal­no­ścią ję­zy­ka fran­cu­skie­go oraz licz­ny­mi ko­nek­sja­mi ów­czes­nej Pol­ski z Kró­le­stwem Fran­cji. Ga­li­cyz­mów uży­wa­ły zwła­szcza wyż­sze war­stwy spo­łecz­ne: ary­sto­kra­cja i szlach­ta. Wpla­ta­no słowa lub wy­ra­że­nia w zda­nie, pro­wa­dzo­no rów­nież całe roz­mo­wy po fran­cu­sku[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­li­cyz­my, które za­do­mo­wi­ły się w pol­szczyź­nie, to np. ren­dez-vous, vis-à-vis, à pro­pos, déjà vu, adres, bi­żu­te­ria czy pa­ra­sol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈlʲit͡sɨsm̥, AS: galʹicysm̦

Wiktionary


galidia

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny fa­lan­ru­ko­wa­tych


SJP.pl


galijka

miesz­kan­ka Galii


SJP.pl


galijski

przy­miot­nik od: Galia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Galią lub Ga­la­mi, do­ty­czą­cy Galii lub Galów

 (1.2) przen. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Fran­cji lub Fran­cu­zów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. kon­ty­nen­tal­ny język cel­tyc­ki uży­wa­ny od VI wieku p.n.e. naj­da­lej do V wieku n.e.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­u­wa­ży­łem żad­ne­go kura ga­lij­skie­go na czub­ku tej wieży.

 (2.1) Ga­lij­ski był ję­zy­kiem flek­syj­nym o dosyć swo­bod­nym szyku wy­ra­zów w zda­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galia ż., Gal m., Galijka ż., Galat m., gallikański m., galijskość ż., gal m., galizm m.

 przym. gallikański, galowy

 temsłow. galijsko-

Wiktionary


galik

naz­wi­sko


SJP.pl


galikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


galilea

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Iz­ra­e­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. bibl. kra­i­na hi­sto­rycz­na na ob­sza­rze Pa­le­sty­ny i pół­noc­ne­go Iz­ra­e­la, po­mię­dzy Mo­rzem Śró­dziem­nym a rzeką Jor­dan;

 (1.2) geogr. gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji La Rioja;

Wiktionary

Ga­li­lea ( ‏הַגָּלִיל‎ "ha-Galil"; ‏الجليل‎ "al-Dża­lil"; Γαλιλαία) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nym Iz­ra­e­lu i w po­łud­nio­wym Li­ba­nie, mię­dzy Mo­rzem Śró­dziem­nym a rzeką Jor­dan.

Jako arena dzia­łal­no­ści Je­zu­sa Chry­stu­sa, opi­sa­nej w Ewan­ge­liach, sta­no­wi ko­leb­kę chrze­ści­jań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Apo­stoł Na­ta­na­el po­cho­dził z Kany w Ga­li­lei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛa, AS: galʹilea

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilejczyk mos., Galilejka ż., Galileusz mos., Galileo mos., galileoskop mrz.

 przym. galilejski

 przysł. galilejsko

Wiktionary


galilejczyk

miesz­ka­niec Ga­li­lei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ga­li­lei

 (1.2) kult. daw. jedno z okre­śleń Je­zu­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Apo­stoł To­masz nie był Ga­li­lej­czy­kiem, jak inni apo­sto­ło­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjt͡ʃɨk, AS: galʹilei ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilea ż., Galileusz m., Galileo m.

:: fż. Galilejka ż.

 przym. galilejski

 przysł. galilejsko

Wiktionary


galilejka

miesz­kan­ka Ga­li­lei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ga­li­lei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjka, AS: galʹilei ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilea ż., Galileusz m., Galileusz m., Galileo m., galileoskop m.

:: fm. Galilejczyk m.

 przym. galilejski

 przysł. galilejsko

Wiktionary


galilejski

przy­miot­nik od: Ga­li­lea


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­li­leą, do­ty­czą­cy Ga­li­lei

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalʲiˈlɛjsʲci, AS: galʹilei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilea ż., Galilejczyk m., Galilejka ż., Galileusz m.

 przym. galilejsko

 przysł. galilejsko

Wiktionary


galilejsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ga­li­lej­ski, po ga­li­lej­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galilea ż., Galilejczyk mos., Galilejka ż., Galileusz mos., galileoskop mrz.

 przym. galilejski

Wiktionary


galileoskop

Ga­li­le­o­skop – in­stru­ment op­tycz­ny, ro­dzaj te­le­sko­pu re­frak­cyj­ne­go, o kon­struk­cji zbli­żo­nej do lu­ne­ty, jaką dy­spo­no­wał Ga­li­le­usz. Śred­ni­ca obiek­ty­wu wy­no­si 50 mm, a śred­ni­ca oku­la­ru – 20 mm. W za­leż­no­ści od kon­fi­gu­ra­cji (moż­li­we jest ko­rzy­sta­nie z ukła­du 4, 6 lub 8 so­cze­wek – dzię­ki opcji zmia­ny oku­la­ru) ga­li­le­o­skop ofe­ru­je 17-, 25- lub 50-krot­ne po­więk­sze­nie.

Wikipedia


galileusz

(1564-1642, wła­ści­wie: Ga­li­leo Ga­li­lei) wło­ski fizyk, astro­nom i fi­lo­zof


SJP.pl

Ga­li­le­usz, właśc. Ga­li­leo Ga­li­lei (ur. 15 lu­te­go 1564 w Pizie, zm. 8 stycz­nia 1642 w Ar­ce­tri) – wło­ski uczo­ny: astro­nom, astro­log, ma­te­ma­tyk, fizyk doś­wiad­czal­ny, in­ży­nier-wy­na­laz­ca i fi­lo­zof, pio­nier no­wo­żyt­nej fi­zy­ki i astro­no­mii oraz po­pu­la­ry­za­tor tych nauk. W co najm­niej dwóch ran­kin­gach fi­zy­ków zna­lazł się w pier­wszej dzie­siąt­ce wszech cza­sów, a w jed­nym z nich zna­lazł się na czwar­tym miej­scu – zaraz za po­dium obej­mu­ją­cym New­to­na, Ein­ste­i­na i Max­wel­la.

Wikipedia


galileuszowy

taki jak u Ga­li­le­u­sza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ga­li­le­u­sza


SJP.pl


galimatias

za­mie­sza­nie, zamęt, roz­gar­diasz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ogól­ny zamęt, za­krę­co­na sy­tu­a­cja

 (1.2) uczu­cie nie­u­po­rząd­ko­wa­nia myśli

 (1.3) niez­ro­zu­mia­ła ga­da­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bił się z tego taki ga­li­ma­tias, że słowa jed­ne­go wy­raź­nie nie można było usły­szeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. galimatiasik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chaos

 (1.2) zamęt

Wiktionary


galimatiasik

zdrob­nie­nie od: ga­li­ma­tias


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. ogól­ny zamęt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młody rott­we­i­ler wy­wo­łał w kur­ni­ku nie­zły ga­li­ma­tia­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galimatias mrz.

Wiktionary


galin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Galin – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii kar­lo­wac­kiej, w mie­ście Ozalj
  • Car­men Galin – ru­muń­ska ak­tor­ka
  • Dmi­tri Galin – ro­syj­ski pił­karz nożny
  • Galin – ru­muń­ski pio­sen­karz
  • Mit­chell Galin – ame­ry­kań­ski pro­du­cent fil­mo­wy
  • Pier­re Galin – fran­cu­ski te­o­re­tyk mu­zycz­ny
  • Gal­lin

Wikipedia


galina

naz­wi­sko


SJP.pl


galindia

dawna kra­i­na w po­łud­nio­wej czę­ści Prus, za­miesz­ka­na przez ple­mię Ga­lin­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej czę­ści Prus, za­miesz­ka­na przez ple­mię Ga­lin­dów;

Wiktionary

Ga­lin­dia – jedna z krain le­żą­cych w po­łud­nio­wej czę­ści Prus, za­miesz­ka­na przez ple­mię Ga­lin­dów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. galindzki, galindyjski

 rzecz. galindyjski mrz.

Wiktionary


galindyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­lin­dią lub Ga­lin­da­mi, do­ty­czą­cy Ga­lin­dii lub Ga­lin­dów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ga­lin­dyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galindia ż., Galindowie lm m.

 przym. galindzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galindzki

Wiktionary


galindzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­lin­dią lub Ga­lin­da­mi, do­ty­czą­cy Ga­lin­dii lub Ga­lin­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galindyjski mrz., Galindia ż., Galindowie lm m.

 przym. galindyjski

Wiktionary


galinizm

me­to­da ułat­wia­ją­ca po­cząt­ko­wą naukę mu­zy­ki


SJP.pl


galion

ozdob­na fi­gu­ra na dzio­bie stat­ku; afla­ston


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ozdo­ba dzio­bu ża­glow­ca, czę­sto w kształ­cie po­sta­ci ko­bie­cej lub zwie­rzę­cej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­lion – rzeź­ba na dzio­bie ża­glow­ca
  • Ga­lion – mia­sto w USA, w sta­nie Ohio
  • Ga­lion – wieś w po­łud­nio­wej Do­mi­ni­ce, w pa­ra­fii św. Marka
  • Ga­lion – wieś we Wspól­no­cie Do­mi­ni­ka­ny
  • Ga­lion – po­stać z po­wie­ści Hob­bit, czyli tam i z po­wro­tem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­lion tego stat­ku był w kształ­cie głowy ba­ra­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalʲjɔ̃n, AS: galʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aflaston

Wiktionary


galiot

nie­du­ży ża­glo­wiec hand­lo­wy w XVI-XVII wieku; ga­lio­ta, ga­le­o­ta


SJP.pl


galiota

nie­du­ży ża­glo­wiec hand­lo­wy w XVI-XVII wieku; ga­liot, ga­le­o­ta


SJP.pl


galipot

ży­wi­ca otrzy­my­wa­na z drzew igla­stych, służy głów­nie do fa­bry­ka­cji la­kie­rów


SJP.pl


galisyjczyk

miesz­ka­niec Ga­li­cii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii); Ga­li­cyj­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ga­li­cji (na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galicja ż.

:: fż. Galisyjka ż.

 przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary


galisyjka

miesz­kan­ka Ga­li­cii (kra­i­ny w Hisz­pa­nii); Ga­li­cyj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ga­li­cji (na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galicja ż.

:: fm. Galisyjczyk mos.

 przym. galisyjski, galicyjski

Wiktionary


galisyjski

przy­miot­nik od: Ga­li­cia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­li­cją, do­ty­czą­cy Ga­li­cji (na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ga­li­syj­ski (ga­li­cyj­ski);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Galicia ż., Galicja ż., Galisyjczyk mos., Galisyjka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galicyjski

 (2.1) galicyjski

Wiktionary


galiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ga­liń­ski (1866–1927) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Adam Ga­liń­ski (1894–1973) – major re­zer­wy, dzia­łacz po­li­tycz­ny, Okrę­go­wy De­le­gat Rządu na Okręg Wilno pod­czas II wojny świa­to­wej
  • Eu­ge­niusz Ga­liń­ski ps. „Soból” (ur. 1906) – ofi­cer Armii Kra­jo­wej
  • Ce­za­ry Ga­liń­ski (ur. 1967) – in­ży­nier, spe­cja­li­sta w pro­jek­to­wa­niu, bu­do­wie i ba­da­niach sa­mo­lo­tów
  • Jacek Ga­liń­ski – pi­sarz
  • Mar­cel Ga­liń­ski ps. „Ju­nior Stress” (ur. 1986) – muzyk reg­gae i dan­ce­hall
  • Marek Ga­liń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Le­szek Piotr Ga­liń­ski (ur. 1959) – cho­re­o­graf
  • Ta­de­usz Ga­liń­ski (1914–2013) – dzien­ni­karz, po­li­tyk, mi­ni­ster
  • Win­cen­ty Ga­liń­ski ps. „By­stry” (1885–1938) – dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy, czło­nek Pol­skiej Or­ga­ni­za­cji Woj­sko­wej

Wikipedia


galla

dia­lekt ku­szyc­ki za­li­cza­ny do odła­mu gór­no­ku­szyc­kie­go, uży­wa­ny w Etio­pii i po­łud­nio­wym Egip­cie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Galla – imię żeń­skie
  • Gaulo Galla – doża we­ne­cji (755-756)
  • Elia Galla Pla­cy­dia
  • Ry­szard Galla – poseł niez­rze­szo­ny na Sejm RP
  • Galla – grupa et­nicz­na, odłam Ku­szy­tów
  • Galla – su­me­ryj­ski demon

Wikipedia


gallagher

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aidan Gal­lag­her – ame­ry­kań­ski aktor i pio­sen­karz
  • Leo Gal­lag­her – ame­ry­kań­ski komik
  • Liam Gal­lag­her – an­giel­ski wo­ka­li­sta i autor tek­stów
  • Noel Gal­lag­her – an­giel­ski muzyk
  • Rory Gal­lag­her – ir­landz­ki gi­ta­rzy­sta blu­e­so­wy i roc­ko­wy

Wikipedia


galland

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Gal­land – nie­miec­ki pilot
  • An­to­i­ne Gal­land – fran­cu­ski orien­ta­li­sta, ar­che­o­log i nu­miz­ma­tyk
  • Yves Gal­land – fran­cu­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, praw­nik i me­ne­dżer

Wikipedia


gallikanin

sym­pa­tyk gal­li­ka­niz­mu


SJP.pl


gallikanizm

ruch re­li­gij­no-po­li­tycz­ny we Fran­cji XIV w. gło­szą­cy hasła ogra­ni­cze­nia upraw­nień pa­pie­skich na rzecz pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. kośc. ruch po­li­tycz­no-re­li­gij­ny we Fran­cji pod­kre­śla­ją­cy au­to­no­mię Ko­ścio­ła na­ro­do­we­go i ogra­ni­cze­nie wła­dzy pa­pie­ża na rzecz so­bo­ru po­wszech­ne­go oraz wła­dzy świec­kiej (króla)

Wiktionary

Gal­li­ka­nizm – ruch po­li­tycz­no-re­li­gij­ny we Fran­cji, zmie­rza­ją­cy do unie­za­leż­nie­nia Ko­ścio­ła fran­cu­skie­go od wła­dzy pa­pie­skiej, ogra­ni­cze­nia upraw­nień pa­pie­ża wobec Kró­le­stwa Fran­cji i wpły­wu pa­pie­stwa na pań­stwo fran­cu­skie, na rzecz po­więk­sze­nia upraw­nień króla Fran­cji w sfe­rze kon­tro­li nad ko­ścio­ła­mi i związ­ka­mi wyz­na­nio­wy­mi, jak rów­nież uz­na­nia wyż­szo­ści wła­dzy świec­kiej nad du­chow­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gallikanin mos.

 przym. gallikański

Wiktionary


gallikański

do­ty­czą­cy gal­li­ka­niz­mu, gal­li­ka­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. rel. zwią­za­ny z gal­li­ka­niz­mem i gal­li­ka­na­mi, do­ty­czą­cy gal­li­ka­niz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) hist. rel. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla au­to­no­micz­ne­go Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go we Fran­cji

Wiktionary

Powiązane:

 przym. galijski

 rzecz. galijski mrz., gallikanizm mrz.

Wiktionary


gallina

imię żeń­skie


SJP.pl

Gal­li­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Rio Ar­ri­ba.

Wikipedia


gallio

Gal­lio – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska, w pro­win­cji Vi­cen­za.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2331 osób, 49,6 os./km².

Wikipedia


gallipoli

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep na Morzu Egej­skim;

 (1.2) geogr. mia­sto w Tur­cji;

 (1.3) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gal­li­po­li – pół­wy­sep na Morzu Egej­skim
  • Gal­li­po­li – mia­sto w Tur­cji
  • Gal­li­po­li – miej­sco­wość we Wło­szech
    • Gal­li­po­li – sta­cja ko­le­jo­wa w Gal­li­po­li
  • Gal­li­po­li – album ze­spo­łu Be­i­rut
  • Gal­li­po­li – film Pe­te­ra Weira
  • Bitwa o Gal­li­po­li

Wikipedia


gallo

imię żeń­skie


SJP.pl

Gallo – język ro­mań­ski z grupy "lan­gu­es d’oïl", po­słu­gu­ją się nim Bre­toń­czy­cy – we Fran­cji.

Nie na­le­ży go mylić z ję­zy­kiem bre­toń­skim, na­le­żą­cym do grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich.

Wikipedia


gallofil

zwo­len­nik, en­tuz­ja­sta tego, co fran­cu­skie; fran­ko­fil, gal­lo­man


SJP.pl


gallofilka

→ gal­lo­fil; fran­ko­fil­ka, gal­lo­man­ka


SJP.pl


gallofob

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; fran­ko­fob


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­chęt­na do wszyst­kie­go co fran­cu­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gallofobia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frankofob

Wiktionary


gallofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; fran­ko­fo­bia


SJP.pl


gallofobka

ko­bie­ta ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; fran­ko­fob­ka


SJP.pl


galloman

zwo­len­nik, en­tuz­ja­sta tego, co fran­cu­skie; fran­ko­fil, gal­lo­fil


SJP.pl


gallomania

prze­sad­na sym­pa­tia do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie


SJP.pl


gallomanka

→ gal­lo­man; gal­lo­fil­ka, fran­ko­fil­ka


SJP.pl


gallon

daw­niej: galon (jed­nost­ka ob­ję­to­ści)


SJP.pl


galloper

model sa­mo­cho­du marki Hy­un­dai


SJP.pl

Gal­lo­per – były po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, z sie­dzi­bą w Seulu, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1991–2003. Na­le­żał do po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skie­go kon­cer­nu Hy­un­dai Motor Group.

Wikipedia


galloway

[czy­taj: ga­lu­łej] rasa szkoc­kie­go bydła mięs­ne­go


SJP.pl

Gal­lo­way (gael. "Gall-Gha­id­he­a­la­ibh") – re­gion w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Szko­cji, mię­dzy za­to­ką Sol­way Firth na po­łud­niu i za­to­ką Firth of Clyde na pół­no­cy. Obej­mu­je ob­sza­ry daw­nych hrabstw Kirk­cud­brights­hi­re i Wig­towns­hi­re, sta­no­wią­cych część jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nej Dum­fries and Gal­lo­way.

Wikipedia


gallowie

ka­pła­ni Ky­be­le i At­ti­sa


SJP.pl

Zo­bacz też: Ga­lo­wie-cel­tyc­ka lud­ność Galii.

Gal­lo­wie – ka­pła­ni eu­nu­cho­wie bo­gi­ni Ky­be­le i jej mał­żon­ka At­ti­sa.

Nazwę „gal­lów” (łac. "galli", lp. "gal­lus") na­da­li im Rzy­mia­nie, kiedy ich senat ofi­cjal­nie w 204 p.n.e. uznał kult Ky­be­le za pań­stwo­wy.

Wikipedia


galluks

daw­niej: marka skle­pów z ele­ganc­ką odzie­żą i obu­wiem; Gal­lux


SJP.pl


galluksowy

o odzie­ży, obu­wiu: ele­ganc­ki, taki jak ze skle­pu Gal­luks


SJP.pl


gallup

Gal­lup – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w za­chod­niej czę­ści stanu Nowy Mek­syk, sie­dzi­ba hrab­stwa McKinley.

Wikipedia


galluryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Gal­lu­ry, kra­i­ny na pół­no­cy Sar­dy­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gallura ż.

:: fm. Gallur mos.

 przym. gallurski, galluryjski

Wiktionary


gallux

daw­niej: marka skle­pów z ele­ganc­ką odzie­żą i obu­wiem; Gal­luks


SJP.pl


galman

ruda cynku bę­dą­ca mie­sza­ni­ną wę­gla­nu i krze­mia­nu cynku


SJP.pl

Zo­bacz też: Gal­man w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Gal­man – gór­ni­cze okre­śle­nie ut­le­nio­nych rud cynku, prze­waż­nie mie­sza­ni­ny smith­so­ni­tu i he­mi­mor­fi­tu (ka­la­mi­nu).

Wikipedia


galmanowy

zwią­za­ny z gal­ma­nem


SJP.pl


galo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: gala

Wiktionary

Galo, właśc. Ar­man­do de Al­me­i­da Galo (ur. 2 lipca 1893, zm. 6 lu­te­go 1978) – bra­zy­lij­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka.

Uro­dzo­ny w Rio de Ja­ne­i­ro Galo ka­rie­rę pił­kar­ską roz­po­czął w 1909 roku w klu­bie Flu­mi­nen­se FC, w któ­rym grał do 1911 roku. Razem z Flu­mi­nen­se dwu­krot­nie zdo­był mi­strzo­stwo stanu Rio de Ja­ne­i­ro – w 1909 i 1911. W 1912 zo­stał gra­czem klubu CR Fla­men­go, z któ­rym je­szcze dwu­krot­nie się­gnął po sta­no­we mi­strzo­stwo – w 1914 i 1915.

Wikipedia


galon

1. srebr­na albo złota na­szyw­ka na mun­du­rach lub li­be­riach; sze­wron;
2. taśma przy por­tie­rach i me­blach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­szyw­ka ze zło­tej lub srebr­nej taśmy na mun­du­rach lub li­be­riach;

 (1.2) miar. jed­nost­ka ob­ję­to­ści uży­wa­na w kra­jach an­glo­sa­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Galon – miara ob­ję­to­ści
  • Galon – pas­man­te­ria
  • Galon – utoż­sa­mia­ny z na­ra­mien­ni­kiem na mun­du­rze
  • Galon – kibuc w Iz­ra­e­lu
  • Ga­le­on

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡalɔ̃n, AS: galõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galonik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pagon

Wiktionary


galonek

zdrob­nie­nie od: galon; ga­lo­nik


SJP.pl


galonik

zdrob­nie­nie od: galon; ga­lo­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od galon

Wiktionary

Ga­lo­nik – sto­so­wa­na w fa­le­ry­sty­ce nazwa pod­kład­ki wy­ko­na­na z ga­lo­nu (rza­dziej me­ta­lo­wa), umie­szcza­na pod ro­zet­ką w celu odróż­nie­nia po­szcze­gól­nych klas or­de­ru lub mar­ko­wa­nia ich na stro­ju cy­wil­nym (sa­mo­dziel­nie bez wstąż­ki lub na mi­nia­tur­kach or­de­ro­wych) lub mun­du­rze (na ba­ret­kach) w niek­tó­rych kra­jach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. galon m.

Wiktionary


galonowy

zwią­za­ny z ga­lo­nem


SJP.pl


galop

1. skocz­ny ta­niec o pa­rzy­stym me­trum, szcze­gól­nie po­pu­lar­ny w XIX wieku;
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. szyb­ki, trzy­tak­to­wy chód konia;

 (1.2) cho­re­ogr. szyb­ki ta­niec w tak­cie 2/4, po­cho­dzą­cy z Fran­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • galop (chód) – spo­sób po­ru­sza­nia się zwie­rząt czwo­ro­noż­nych
  • galop (jeź­dziect­wo) – chód konia
  • galop (ta­niec) – ro­dzaj tańca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pro­stej za za­krę­tem, koń z kłusa prze­szedł w galop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡalɔp, AS: galop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galopada ż., galopka ż., kontrgalop m., galopowanie n.

 czas. galopować ndk.

 przym. galopowy

 przysł. galopem

Wiktionary


galopada

1. dawny ta­niec;
2. szyb­kie zmia­ny, szyb­ki bieg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. szyb­ka jazda na koniu

 (1.2) pot. szyb­ki bieg

 (1.3) przen. ru­sza­nie się z miej­sca na miej­sce, poś­piesz­nie wy­ko­nu­jąc wy­ma­ga­ją­ce tego czyn­no­ści

 (1.4) przen. szyb­kie tempo na­ra­sta­nia, na­si­la­nia lub wy­stę­po­wa­nia zja­wisk po sobie

 (1.5) cho­re­ogr. muz. utwór mu­zycz­ny lub ta­niec o szyb­kim ryt­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dali uci­chła ga­lo­pa­da ku­cy­ków i sły­chać było prze­chwa­la­ją­cych się ma­łych jeźdź­ców, pis­kli­we gło­si­ki i stro­fo­wa­nie matek, które sie­dzia­ły w cie­niu aka­cji na roz­ście­lo­nych ple­dach, nie spu­szcza­ły oczu z roz­fi­glo­wa­nej dzie­ciar­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galop mrz., galopka ż., kontrgalop m., galopowanie n.

 czas. galopować ndk., pogalopować dk., zagalopować dk.

 przym. galopowy

 przysł. galopem

Wiktionary


galopant

prze­sta­rza­łe, żar­to­bli­wie: za­lot­nik, kon­ku­rent, amant


SJP.pl


galopem

wy­krzy­knik na­wo­łu­ją­cy do bar­dzo szyb­kie­go wy­ko­na­nia cze­goś, poś­pie­sze­nia się, przy­spie­sze­nia; pędem


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) jeźdz. o biegu: pręd­ko

 (1.2) pot. bar­dzo szyb­ko

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: galop

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogier ga­lo­pem po­pę­dził przez rów­ni­nę.

 (1.2) No, bie­gnij­cie po po­zo­sta­łych, tylko ga­lo­pem!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galop m., galopada ż.

 czas. galopować ndk.

Wiktionary


galopka

szyb­ki ta­niec wi­ro­wy; polka ga­lop­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szyb­ki, wi­ro­wy ta­niec lu­do­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galopowanie n., galop mrz., galopada ż.

Wiktionary


galopowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­lo­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galop m., galopek m., galopada ż., galopka ż., galopant m.

 czas. galopować ndk.

Wiktionary


galopować

1. o koniu: biec ga­lo­pem (szyb­ki bieg, w któ­rym na­stę­pu­je rów­no­czes­ne oder­wa­nie wszyst­kich czte­rech koń­czyn od ziemi);
2. o jeźdź­cu: je­chać na ga­lo­pu­ją­cym koniu;
3. po­tocz­nie: biec szyb­ko


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ga­lo­po­wać, za­ga­lo­po­wać)

 (1.1) jeźdz. zool. biec ga­lo­pem

 (1.2) sport. biec bar­dzo szyb­ko

 (1.3) na­stę­po­wać szyb­ko po sobie; dziać się pręd­ko

 (1.4) pot. spie­szyć się w wy­ko­ny­wa­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jadąc dzi­siaj ro­we­rem wi­dzia­łem na łące ga­lo­pu­ją­ce­go źre­ba­ka.

 (1.3) Jed­nak pa­nu­je silne prze­ko­na­nie, że woda wy­pa­ro­wa­ła w wy­ni­ku ga­lo­pu­ją­ce­go efek­tu cie­plar­nia­ne­go, który prze­mie­nił Wenus w roz­ża­rzo­ny glob o tem­pe­ra­tu­rze po­wierzch­ni się­ga­ją­cej czte­ry­stu stop­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galop mrz., galopowanie n., galopada ż.

 przysł. galopem

Wiktionary


galopowy

zwią­za­ny z ga­lo­pem


SJP.pl


galopujący

1. o koniu: biec ga­lo­pem (szyb­ki bieg, w któ­rym na­stę­pu­je rów­no­czes­ne oder­wa­nie wszyst­kich czte­rech koń­czyn od ziemi);
2. o jeźdź­cu: je­chać na ga­lo­pu­ją­cym koniu;
3. po­tocz­nie: biec szyb­ko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bie­gną­cy bar­dzo szyb­ko

Wiktionary

Patrz:

galopować

galoty

po­tocz­nie: spod­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. spod­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­pli­kiem se jada na szych­ta, mo­pli­kiem se wra­com z ro­bo­ty, na gowie mom gogle Car­re­ra, zi­cher­ką mom spię­te ga­lo­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galotki lm nm.

Wiktionary


galowicz

uczest­nik gali


SJP.pl


galowy

przy­miot­nik od: gal, gala


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy galu

 (1.2) do­ty­czą­cy gali

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. gal m.

 (1.2) rzecz. gala ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uroczysty

Wiktionary


galtonia

gal­to­nia biała, hia­cynt letni - ga­tu­nek z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, po­cho­dzą­cy z po­łud­nio­wej Afry­ki; ozdob­na ro­śli­na ra­ba­to­wa, rza­dziej do­nicz­ko­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gal­to­nia – ro­dzaj ko­pal­ne­go ar­cho­za­u­ra
  • gal­to­nia Gal­to­nia – wy­róż­nia­ny daw­niej ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych, współ­cze­śnie sy­no­nim śnied­ka Or­nit­ho­ga­lum

Wikipedia


galuba

naz­wi­sko


SJP.pl


galus

naz­wi­sko


SJP.pl


galusan

sól kwasu ga­lu­so­we­go


SJP.pl


galusowy

kwas ga­lu­so­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny (tri­hy­drok­sy­lo­wy kwas aro­ma­tycz­ny), który jest cia­łem sta­łym, kry­sta­licz­nym, roz­pu­szczal­nym w go­rą­cej wo­dzie, wy­stę­pu­ją­cy w ga­la­sów­kach dębu, chiń­skiej her­ba­cie i in­nych su­row­cach ro­ślin­nych, sto­so­wa­ny przy wy­ro­bie atra­men­tu, barw­ni­ków, środ­ków far­ma­ce­u­tycz­nych oraz w fo­to­gra­fii; kwas 3,4,5-tri­hy­drok­sy­ben­zo­e­so­wy


SJP.pl


galut

wy­gna­nie, przy­mu­so­we wy­pę­dze­nie Żydów z kraju i ich pobyt na ob­czyź­nie; w myśl tra­dy­cji bi­blij­nej, galut za­koń­czy się wraz z przyj­ściem Me­sja­sza


SJP.pl

Galut (hebr. גלות) – wy­gna­nie, wy­pę­dze­nie Żydów z kraju (Pa­le­sty­na, Iz­ra­el) i ich pobyt na ob­czyź­nie.

Dia­spo­ra ży­dow­ska roz­po­czę­ła się w VI wieku p.n.e. nie­wo­lą ba­bi­loń­ską, a na­stęp­nie w 135 roku, kiedy upa­dło pow­sta­nie Szy­mo­na Bar Koch­by, a ce­sarz Ha­drian wydał Żydom zakaz wstę­pu do Je­ro­zo­li­my, w re­zul­ta­cie czego zo­sta­li roz­pro­sze­ni po całym Im­pe­rium Rzym­skim.

Wikipedia


galw.

skrót od: gal­wa­ni­za­cja, gal­wa­ni­za­cyj­ny


SJP.pl


galwaniczny

1. prąd gal­wa­nicz­ny - prąd o ni­skim na­pię­ciu i na­tę­że­niu;
2. zwią­za­ny z tech­ni­ką wy­ko­rzy­stu­ją­cą taki prąd, zwła­szcza z two­rze­niem me­ta­lo­wych po­włok me­to­dą elek­tro­li­tycz­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. elektr. fiz. techn. zwią­za­ny z gal­wa­niz­mem, do­ty­czą­cy gal­wa­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ła­do­wa­rek, w któ­rych po­win­ny być ła­do­wa­ne wy­łącz­nie aku­mu­la­tor­ki, nie wolno wsa­dzać ba­te­rii gal­wa­nicz­nych, po­nie­waż ist­nie­je nie­bez­pie­czeń­stwo ek­sploz­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galwanizacja ż.

Wiktionary


galwanizacja

1. dział gal­wa­no­tech­ni­ki, obej­mu­ją­cy spo­so­by elek­tro­li­tycz­ne­go osa­dza­nia me­ta­li na po­wierzch­ni wy­ro­bów wy­ko­na­nych z in­ne­go me­ta­lu lub nie­me­ta­lo­wych; gal­wa­no­ste­gia;
2. sto­so­wa­nie prądu sta­łe­go o ni­skim na­pię­ciu i ni­skim na­tę­że­niu do le­cze­nia scho­rzeń ner­wów i mię­śni; gal­wa­no­te­ra­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. pow­le­ka­nie wy­ro­bu me­ta­lo­we­go war­stwą in­ne­go me­ta­lu

 (1.2) med. gal­wa­no­te­ra­pia

Wiktionary

Gal­wa­ni­za­cja – po­tocz­na nazwa gal­wa­no­ste­gii, czyli elek­tro­li­tycz­nych metod wyt­wa­rza­nia po­włok na róż­nych ma­te­ria­łach.

Naj­czę­ściej gal­wa­ni­za­cja od­no­si się do jed­ne­go z pod­sta­wo­wych za­gad­nień gal­wa­no­ste­gii, czyli prak­tycz­ne­go wy­ko­ny­wa­nia trwa­le przy­le­ga­ją­cych cien­kich po­włok me­ta­licz­nych po­przez osa­dza­nie jed­ne­go me­ta­lu na innym (np. chro­mo­wa­nie, cyn­ko­wa­nie, cy­no­wa­nie, kad­mo­wa­nie, mie­dzio­wa­nie, ni­klo­wa­nie, zło­ce­nie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. galwanizm m., galwanizerstwo n., galwanizernia ż., galwanizer m., galwanizator m.

 czas. galwanizować ndk.

 przym. galwanizacyjny, galwanizerski, galwaniczny

 przysł. galwanicznie

Wiktionary


galwanizacyjny

przy­miot­nik od: gal­wa­ni­za­cja


SJP.pl


galwanizator

fa­cho­wiec w za­kre­sie gal­wa­ni­za­cji; gal­wa­ni­zer


SJP.pl


galwanizatorski

→ gal­wa­ni­za­tor; gal­wa­ni­zer­ski


SJP.pl


galwanizer

fa­cho­wiec w za­kre­sie gal­wa­ni­za­cji, na­kła­da­nia warstw me­ta­lu me­to­dą elek­tro­li­tycz­ną; gal­wa­ni­za­tor


SJP.pl


galwanizerka

→ gal­wa­ni­zer


SJP.pl

Patrz:

galwanizer

galwanizernia

dział fa­bry­ki, w któ­rym gal­wa­ni­zu­je się przed­mio­ty me­ta­lo­we


SJP.pl


galwanizerski

→ gal­wa­ni­zer; gal­wa­ni­za­tor­ski


SJP.pl


galwanizm

1. zja­wi­sko pow­sta­łe w or­ga­niz­mie żywym pod wpły­wem dzia­ła­nia prądu elek­trycz­ne­go;
2. daw­niej: nazwa dzia­łu fi­zy­ki zaj­mu­ją­ce­go się dzia­ła­niem prądu elek­trycz­ne­go


SJP.pl


galwanizować

po­kry­wać dany przed­miot me­ta­lo­wy war­stwą me­ta­lu szla­chet­niej­sze­go me­to­dą elek­tro­li­tycz­ną


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wać gal­wa­ni­za­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galwanizacja ż.

Wiktionary


galwano

kli­sza mie­dzia­na wy­ko­na­na spo­so­bem gal­wa­nicz­nym


SJP.pl


galwanochromia

bar­wie­nie wy­ro­bów me­ta­lo­wych za po­mo­cą elek­tro­li­zy


SJP.pl


galwanofaradyzacja

za­bieg te­ra­pe­u­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny jed­no­cze­śnie prą­dem sta­łym i fa­ra­dycz­nym


SJP.pl


galwanometr

przy­rząd do po­mia­ru prądu o bar­dzo małym na­pię­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do po­mia­ru sła­be­go prądu elek­trycz­ne­go;

Wiktionary

Gal­wa­no­metr – czuły mier­nik ma­gne­to­e­lek­trycz­ny, słu­żą­cy do mie­rze­nia nie­wiel­kich war­to­ści na­tę­że­nia prądu elek­trycz­ne­go (wy­kry­wa nawet mi­lio­no­we czę­ści am­pe­ra); może też słu­żyć do sy­gna­li­za­cji stanu rów­no­wa­gi most­ka elek­trycz­ne­go.

Roz­róż­nia się kilka ro­dza­jów gal­wa­no­me­trów, mię­dzy in­ny­mi ze wzglę­du na bu­do­wę wew­nętrz­ną: ze sta­łym uz­wo­je­niem i ru­cho­mym ma­gne­sem, ze sta­łym ma­gne­sem i ru­cho­mym uz­wo­je­niem, oraz ze wzglę­du na spo­sób wska­zy­wa­nia: gal­wa­no­metr ze wska­zów­ką, gal­wa­no­metr zwier­ciad­la­ny, gal­wa­no­metr z wbu­do­wa­nym źró­dłem świa­tła.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. galwanometryczny

Wiktionary


galwanometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. elektr. zwią­za­ny z gal­wa­no­me­trem; wy­ko­rzy­stu­ją­cy gal­wa­no­metr lub me­to­dę dzia­ła­nia gal­wa­no­me­tru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galwanometr mrz.

Wiktionary


galwanoplastyczny

→ gal­wa­no­pla­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gal­wa­no­pla­sty­ką, do­ty­czą­cy gal­wa­no­pla­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

galwanoplastyka

Powiązane:

 rzecz. galwanoplastyka ż.

 przysł. galwanoplastycznie

Wiktionary


galwanoplastyka

elek­tro­li­tycz­ne osa­dza­nie me­ta­li na po­wierzch­ni przed­mio­tu celem otrzy­ma­nia do­kład­nej kopii - jeden z dzia­łów gal­wa­no­tech­ni­ki


SJP.pl

Gal­wa­no­pla­sty­ka – jeden z dwóch pod­sta­wo­wych dzia­łów gal­wa­no­tech­ni­ki (dru­gim jest gal­wa­no­ste­gia). Gal­wa­no­pla­sty­ka zaj­mu­je się wyt­wa­rza­niem przed­mio­tów z me­ta­lu, cien­ko­ścien­nych, o skom­pli­ko­wa­nych kształ­tach, za­cho­wu­ją­cych wier­nie kształt po­dło­ża, na któ­rym są wyt­wa­rza­ne me­to­dą osa­dza­nia elek­tro­li­tycz­ne­go.

Wikipedia


galwanopunktura

te­ra­pia po­le­ga­ją­ca na ni­szcze­niu tka­nek prą­dem pły­ną­cym mię­dzy elek­tro­da­mi wkłu­ty­mi w skórę


SJP.pl


galwanoskop

przy­rząd do wy­kry­wa­nia prądu w ob­wo­dzie i wska­zy­wa­nia kie­run­ku jego prze­pły­wu


SJP.pl

Gal­wa­no­skop – przy­rząd po­mia­ro­wy, który służy do wy­kry­wa­nia prze­pły­wu i wyz­na­cza­nia kie­run­ku bar­dzo sła­be­go, sta­łe­go prądu elek­trycz­ne­go. Wy­na­laz­cą gal­wa­no­sko­pu był Luigi Gal­va­ni, który wy­ko­rzy­stał do tego prze­wo­dze­nie prądu w nodze żaby. Urzą­dze­nie wy­na­le­zio­no w roku 1780. Jest to upro­szczo­na wer­sja gal­wa­no­me­tru.

Wikipedia


galwanostegia

dział gal­wa­no­tech­ni­ki, obej­mu­ją­cy spo­so­by elek­tro­li­tycz­ne­go osa­dza­nia me­ta­li na po­wierzch­ni wy­ro­bów me­ta­lo­wych lub nie­me­ta­lo­wych; gal­wa­ni­za­cja


SJP.pl

Gal­wa­no­ste­gia — jeden z dwóch pod­sta­wo­wych dzia­łów gal­wa­no­tech­ni­ki (dru­gim jest gal­wa­no­pla­sty­ka). Zaj­mu­je się elek­tro­li­tycz­ny­mi pro­ce­sa­mi po­wo­du­ją­cy­mi uzy­ska­nie na po­wierzch­ni me­ta­li sze­re­gu trwa­łych po­włok róż­nych ro­dza­jów (me­ta­licz­nych lub nie­me­ta­licz­nych).

Wikipedia


galwanotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie po­ru­sza­ją­cych się or­ga­niz­mów (np. pier­wot­nia­ków) lub ko­mó­rek (np. plem­ni­ków) na prze­pływ prądu w danym śro­do­wi­sku; elek­tro­tak­sja


SJP.pl


galwanotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gal­wa­no­tech­ni­ki


SJP.pl


galwanotechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gal­wa­no­tech­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się te­o­re­tycz­ny­mi aspek­ta­mi oraz prak­tycz­ny­mi me­to­da­mi elek­tro­li­tycz­ne­go wyt­wa­rza­nia po­włok na roz­ma­i­tych po­dło­żach;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: gal­wa­no­tech­nik

Wiktionary

Gal­wa­no­tech­ni­ka – dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się te­o­re­tycz­ny­mi aspek­ta­mi oraz prak­tycz­ny­mi me­to­da­mi elek­tro­li­tycz­ne­go wyt­wa­rza­nia po­włok na roz­ma­i­tych po­dło­żach. Gal­wa­no­tech­ni­ka zaj­mu­je się wyt­wa­rza­niem po­włok za­rów­no me­to­dą osa­dza­nia na po­dło­żu sub­stan­cji po­cho­dzą­cych z elek­tro­li­tu, jak i me­to­dą przet­wa­rza­nia ma­te­ria­łu po­dło­ża.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] je­szcze w po­cząt­kach wieku dwu­dzie­ste­go gal­wa­no­tech­ni­ka była rze­mio­słem w ści­słym zna­cze­niu tego słowa, warsz­ta­ty nie były wy­po­sa­żo­ne we wskaź­ni­ki prądu, ter­mo­me­try itp. i tylko jak naj­bar­dziej do­kład­ne prze­strze­ga­nie prze­pi­su gwa­ran­to­wa­ło po­wo­dze­nie pro­ce­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡalvãnɔˈtɛxʲɲika, AS: galvãnoteχʹńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. galwanotechnik m.

 przym. galwanotechniczny

 przysł. galwanotechnicznie

Wiktionary


galwanoterapia

sto­so­wa­nie prądu sta­łe­go o ni­skim na­pię­ciu i ni­skim na­tę­że­niu do le­cze­nia scho­rzeń ner­wów i mię­śni; gal­wa­ni­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­to­da le­cze­nia, po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu prądu sta­łe­go o ni­skim na­pię­ciu i na­tę­że­niu

Wiktionary

Gal­wa­no­te­ra­pia – grupa za­bie­gów lecz­ni­czych po­le­ga­ją­cych na dzia­ła­niu na or­ga­nizm czło­wie­ka sta­łym prą­dem elek­trycz­nym za po­mo­cą przy­ło­żo­nych do ciała elek­trod me­ta­lo­wych.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) galwanizacja

Wiktionary


galówka

po­tocz­nie: ga­lo­wa im­pre­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uro­czy­stość, ważny ob­chód

 (1.2) pot. strój ga­lo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W naj­bliż­szą środę, ze wzglę­du na ga­lów­kę urząd pocz­to­wy po­zo­sta­nie zam­knię­ty.

 (1.2) Chłop­cy ubra­ni w ga­lów­ki wy­glą­da­li jak re­gi­ment.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gala ż.

 przym. galowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gala

 (1.2) gala

Wiktionary


gama

1. okre­ślo­ne na­stęp­stwo dźwię­ków
2. cały sze­reg, pa­le­ta od­mian barw, uczuć itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. od­po­wied­ni sze­reg dźwię­ków ze skali mu­zycz­nej, za­czy­na­ją­cy się od do­wol­ne­go dźwię­ku;

 (1.2) przen. sze­reg od­mian cze­goś do wy­bo­ru

Wiktionary

Gama – sze­reg dźwię­ków uło­żo­nych we­dług reguł danej skali mu­zycz­nej, za­czy­na­ją­cy się od kon­kret­ne­go dźwię­ku, który zaz­wy­czaj na­da­je nazwę tak ut­wo­rzo­nej gamie.

Gama różni się tym od to­na­cji, że mó­wiąc o niej, ma się na myśli jej usze­re­go­wa­ne dźwię­ki (np. dla C-dur: c1, d1, e1, f1, g1, a1, h1, c2). To­na­cja zaś okre­śla pod­sta­wo­wy ma­te­riał dźwię­ko­wy dla ut­wo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy po­tra­fisz za­grać ten utwór w innej gamie niż C-dur?

 (1.1) Po­cząt­ku­ją­ce­mu in­stru­men­ta­li­ście ćwi­cze­nie gam i pa­sa­ży po­ma­ga osią­gnąć pre­cyz­ję i bie­głość w wy­ko­ny­wa­niu ko­lej­nych dźwię­ków i od­na­leźć ich czy­stą barwę. Doś­wiad­czo­ny muzyk sto­su­je gamy i pa­sa­że bar­dziej jako wpraw­ki, roz­grzew­ki na po­czą­tek mu­zycz­ne­go tre­nin­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãma, AS: gãma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skala, zakres

 (1.2) wybór, przekrój, zestaw, skala, zbiór, paleta, arsenał, bogactwo, mnogość, repertuar, wachlarz, spektrum, rozpiętość, panorama

Wiktionary


gamaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. gim­naz­jum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Ga­ma­ja Fryca”, jak naz­wa­li szko­łę pol­scy ucz­nio­wie, zna­la­zła sie­dzi­bę w prze­bu­do­wa­nej ka­mie­ni­cy przy ul. Strza­ło­wej. (Piotr Dut­kie­wicz)

Wiktionary


gamajda

(r. męski) po­tocz­nie: męż­czyz­na ocię­ża­ły, po­wol­ny, śla­ma­zar­ny; nie­do­łę­ga, nie­do­raj­da, gamoń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na ocię­ża­ły

Wiktionary


gamaliel

Ga­ma­liel, Ga­ma­liel Star­szy (I w. p.n.e./I w. n.e.) – fa­ry­ze­usz, wnuk Hil­le­la, czło­nek San­he­dry­nu, na­u­czy­ciel Pawła z Tarsu, tan­na­i­ta z pier­wszej ge­ne­ra­cji. Jest na­zy­wa­ny Star­szym dla odróż­nie­nia od jego wnuka o tym samym imie­niu.

W Dz 5,34 zo­stał naz­wa­ny fa­ry­ze­u­szem i sza­no­wa­nym przez cały naród uczo­nym w Pra­wie.

Wikipedia


gamba

ro­dzaj daw­ne­go in­stru­men­tu smycz­ko­we­go z ro­dzi­ny wiol, opie­ra­ny na no­gach; viola da gamba


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gamba – mia­sto w Ga­bo­nie w pro­win­cji Ogowe Nad­mor­skie
  • Gamba – po­wiat w po­łud­nio­wej czę­ści Ty­be­tań­skie­go Re­gio­nu Au­to­no­micz­ne­go, w pre­fek­tu­rze Xigazê
  • – ja­poń­ski klub pił­kar­ski z Suity, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Pre­fek­tu­ry Osaka
  • Al­ber­to Gam­ba­rot­ta – pił­karz bra­zy­lij­ski znany jako Gamba

Wikipedia


gambeciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡãmbɛˈt͡ɕara, AS: gãmbećara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


gambeson

gruby, pi­ko­wa­ny kaf­tan śred­nio­wiecz­ny, za­kła­da­ny pod zbro­ję; prze­szy­wa­ni­ca, prze­szyw­ka, ake­ton


SJP.pl


gambetta

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Léon Gam­bet­ta
  • Gam­bet­ta (sta­cja metra w Pa­ry­żu)
  • Gam­bet­ta (sta­cja metra w Lille)

Wikipedia


gambia

1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Ban­dżu­lu; Re­pu­bli­ka Gam­bii;
2. rzeka w Gwi­nei, Se­ne­ga­lu i Gam­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce;

 (1.2) geogr. rzeka w Afry­ce;

Wiktionary

Gam­bia (pełna nazwa Re­pu­blic of The Gam­bia, pol. Re­pu­bli­ka Gam­bii; daw­niej Is­lam­ska Re­pu­bli­ka Gam­bii) – pań­stwo po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści kon­ty­nen­tu afry­kań­skie­go. Od pół­no­cy, po­łud­nia i wscho­du gra­ni­czy z Se­ne­ga­lem. Od za­cho­du ma do­stęp do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, przy uj­ściu rzeki Gam­bii. Daw­niej ko­lo­nia bry­tyj­ska, nie­pod­le­głość uzy­ska­ła w 1965. Sto­li­cą jest Ban­dżul ( Ban­jul). Obec­nie czło­nek Unii Afry­kań­skiej i ECOWAS.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gam­bia to najm­niej­sze pod wzglę­dem po­wierzch­ni pań­stwo kon­ty­nen­tal­nej Afry­ki.

 (1.2) W do­rze­czu Gam­bii znaj­du­je się kilka par­ków na­ro­do­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmbʲja, AS: gãmbʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gambijczyk mos., Gambijka ż.

 przym. gambijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Gambii

Wiktionary


gambijczyk

oby­wa­tel Gam­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Gam­bii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijt͡ʃɨk, AS: gãmbʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gambia ż.

:: fż. Gambijka ż.

 przym. gambijski

Wiktionary


gambijka

oby­wa­tel­ka Gam­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Gam­bii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijka, AS: gãmbʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gambia ż.

:: fm. Gambijczyk mos.

 przym. gambijski

Wiktionary


gambijski

zwią­za­ny z Gam­bią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Gam­bii, pań­stwa w Afry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Flaga gam­bij­ska skła­da się z czte­rech ko­lo­rów: bia­łe­go, czer­wo­ne­go, zie­lo­ne­go i błę­kit­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãmˈbʲijsʲci, AS: gãmbʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gambia ż., Gambijczyk mos., Gambijka ż.

Wiktionary


gambir

cier­ni­ste pną­cze z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; cze­po­ta


SJP.pl


gambista

muzyk gra­ją­cy na gam­bie, daw­nym in­stru­men­cie z ro­dzi­ny wiol


SJP.pl


gambistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na gam­bie


SJP.pl


gambit

w sza­chach: spo­sób roz­po­czę­cia par­tii, po­le­ga­ją­cy na poś­wię­ce­niu pion­ka lub fi­gu­ry, w celu uzy­ska­nia ko­rzyst­niej­szej po­zy­cji na sza­chow­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szach. ot­war­cie, w któ­rym poś­wię­ca się jedną lub kilka bie­rek, w za­mian za uzy­ska­nie lep­szej po­zy­cji;

 (1.2) przen. dzia­ła­nie ry­zy­kow­ne

Wiktionary

W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Gam­bit – ot­war­cie sza­cho­we, w któ­rym gracz poś­wię­ca bier­kę (w szcze­gól­nych sy­tu­a­cjach dwie lub wię­cej) w za­mian za uzy­ska­nie więk­szej ak­tyw­no­ści figur. W więk­szo­ści gam­bi­tów poś­wię­ca się piona, lecz znane są rów­nież bar­dziej ry­zy­kow­ne, które po­le­ga­ją na od­da­niu skocz­ka lub gońca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­ję­cie gam­bi­tu z re­gu­ły pro­wa­dzi do ot­war­tej, kom­bi­na­cyj­nej i ry­zy­kow­nej gry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmbʲit, AS: gãmbʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gambitowy

Wiktionary


gambitowy

1. → gam­bit;
2. stwa­rza­ją­cy moż­li­wość osią­gnię­cia celu, ale na­ra­ża­ją­cy na stra­tę nie­po­wo­dze­nie


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) szach. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gam­bi­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gambit m.

Wiktionary


gambo

włó­kno po­zy­ski­wa­ne z łodyg ket­mii (ko­no­pio­wa­tej, ja­dal­nej i piż­mo­wej), uży­wa­ne m.in. do wy­ro­bu nici, sznur­ków i wor­ków; kenaf, gambo, juta ja­waj­ska, juta afry­kań­ska, ko­no­pie bom­baj­skie


SJP.pl


gambować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Su­wal­szczyz­na. gar­dzić

 (1.2) gw-pl|Śląsk. py­sko­wać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. pyskować.; gw. Śląsk bymbować

Wiktionary


gambrinus

le­gen­dar­ny król, uwa­ża­ny za wy­na­laz­cę piwa


SJP.pl

Gam­bri­nus – le­gen­dar­na po­stać uz­na­wa­na za pa­tro­na pi­wo­wa­rów i mi­ło­śni­ków piwa, ko­ja­rzo­na z ra­dos­nym sty­lem życia. Utoż­sa­mia­na jest zwy­kle z Janem I ("Jan Pri­mus"), księ­ciem Bra­ban­cji ży­ją­cym w XIII w.

Bo­ha­ter ten wy­stę­pu­je w wielu róż­nych le­gen­dar­nych opo­wie­ściach. We­dług jed­nej z nich miał otrzy­mać dar umie­jęt­no­ści pro­duk­cji piwa bez­poś­red­nio od egip­skiej bo­gi­ni Izydy.

Wikipedia


gambuzja

żar­łocz­na ryba ży­ją­ca w wo­dach słod­kich Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, ży­wią­ca się lar­wa­mi ko­ma­rów


SJP.pl


gamdzyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gamebook

[czy­taj: gejm­buk] gra książ­ko­wa po­le­ga­ją­ca na czy­ta­niu opi­sów i do­ko­ny­wa­niu wy­bo­rów, z któ­rych każdy od­sy­ła do da­ne­go pa­ra­gra­fu w książ­ce; gra pa­ra­gra­fo­wa, pa­ra­gra­fów­ka


SJP.pl


gameboy

[czy­taj: gejm­boj] po­tocz­nie: mała, prze­no­śna kon­so­la do gier


SJP.pl


gamechanger

[czy­taj: gejm­czen­dżer lub gejm­czejn­dżer] czyn­nik po­wo­du­ją­cy ra­dy­kal­ną zmia­nę w do­tych­cza­so­wym po­stę­po­wa­niu; game chan­ger, gejm­czen­dżer


SJP.pl


gamedev

[czy­taj: gejm­dew] two­rze­nie gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. two­rze­nie gier kom­pu­te­ro­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ga­me­de­vu wcho­dzą mło­dzi lu­dzie, któ­rzy są w sta­nie znieść crunch czy złe wa­run­ki pracy, byle robić to, co ko­cha­ją.

Wiktionary


gamedevowy

→ ga­me­dev


SJP.pl

Patrz:

gamedev

gamelan

in­do­ne­zyj­ska or­kie­stra lu­do­wa


SJP.pl

Ga­me­lan (nazwa jest ut­wo­rzo­na od słowa "gamel" „ude­rzać” i przy­rost­ka "an", który na­da­je wy­ra­zo­wi zna­cze­nie rze­czow­ni­ka zbio­ro­we­go) – grupa sty­lów mu­zycz­nych na Jawie oraz wy­spie Bali, a także ro­dzaj in­do­ne­zyj­skie­go ze­spo­łu mu­zy­ki tra­dy­cyj­nej.

Wikipedia


gamelanowy

→ ga­me­lan


SJP.pl

Patrz:

gamelan

gamepad

[czy­taj: gejm­pad] urzą­dze­nie do ste­ro­wa­nia, uży­wa­ne w grach kon­so­lo­wych i kom­pu­te­ro­wych; pad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. urzą­dze­nie pe­ry­fe­ryj­ne z przy­ci­ska­mi i jo­y­stic­ka­mi trzy­ma­ne obu­rącz słu­żą­ce do ste­ro­wa­nia w grach kom­pu­te­ro­wych;

Wiktionary

Ga­me­pad (także "jo­y­pad", "pad") – typ kon­tro­le­ra gier za­pro­jek­to­wa­ny do trzy­ma­nia obu­rącz, po­sia­da­ją­cy wiele przy­ci­sków oraz od jed­ne­go do kilku mini-jo­y­stic­ków. Zo­sta­ły wpro­wa­dzo­ne na rynek jako urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne umoż­li­wia­ją­ce gra­czo­wi in­te­rak­cję z kon­so­lą gier.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szko­da tylko, że ste­ro­wa­nie pre­fe­ru­je po­sia­da­czy ga­me­pa­dów – kon­fi­gu­ra­cja kla­wia­tu­ry wy­ma­ga zdol­no­ści nie­led­wie ha­ker­skich.

 (1.1) Lo­gi­tech spró­bo­wał też ze­sta­wić z sic. sobą kla­sycz­ne­go ga­me­pa­da Pla­y­sta­tion 2 z kla­wia­tu­rą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pad m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pad, kontroler, joypad

Wiktionary


gameplay

[czy­taj: gejm­plej]
1. roz­gryw­ka z gry kom­pu­te­ro­wej;
2. ma­te­riał wideo za­wie­ra­ją­cy roz­gryw­kę z gry kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl


gameplayowy

→ ga­me­play [czy­taj: gejm­ple­jo­wy]


SJP.pl


gamer

[czy­taj: gej­mer] pro­fe­sjo­nal­ny lub zat­war­dzia­ły gracz ja­kiejś gry elek­tro­nicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­a­wan­so­wa­ny lub pro­fe­sjo­nal­ny gracz w gry elek­tro­nicz­ne

Wiktionary

Gamer – ame­ry­kań­ski film fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy w re­ży­se­rii Marka Ne­vel­di­ne’a i Bria­na Ta­y­lo­ra.

W we­e­kend ot­wie­ra­ją­cy emi­sję w Sta­nach Zjed­no­czo­nych przy­cho­dy ze sprze­da­ży bi­le­tów wy­nio­sły 9 156 057 do­la­rów ame­ry­kań­skich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gaming m.

:: fż. gamerka ż.

 przym. gamerski, gamingowy

Wiktionary


gamerka

→ gamer [czy­taj: gej­mer­ka]


SJP.pl


gamerski

→ gamer [czy­taj: gej­mer­ski]


SJP.pl


gamescom

[czy­taj: gejm­skom] targi gier kom­pu­te­ro­wych od­by­wa­ją­ce się w Niem­czech


SJP.pl

ga­me­scom – targi gier kom­pu­te­ro­wych od­by­wa­ją­ce się od 2009 roku w cen­trum wy­sta­wien­ni­czym w Ko­lo­nii w Niem­czech. Or­ga­ni­zo­wa­ne są przez Bun­des­ver­band In­te­rak­ti­ve Un­ter­hal­tungs­soft­wa­re (Ger­man Fe­de­ral As­so­cia­tion of In­te­rac­ti­ve En­ter­ta­in­ment Soft­wa­re), od 2018 roku przez game – Ver­band der de­uts­chen Games-Bran­che.

Wikipedia


gameta

doj­rza­ła ko­mór­ka płcio­wa ma­ją­ca po­ło­wę licz­by chro­mo­so­mów w sto­sun­ku do po­zo­sta­łych ko­mó­rek ciała; ga­me­ta męska - plem­nik i żeń­ska - jajo łączą się w cza­sie za­płod­nie­nia w zy­go­tę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ko­mór­ka słu­żą­ca do rozm­na­ża­nia płcio­we­go;

Wiktionary

Ga­me­ta (ko­mór­ka płcio­wa, ko­mór­ka roz­rod­cza) – ko­mór­ka słu­żą­ca do rozm­na­ża­nia płcio­we­go.

Ga­me­ta u zwie­rząt pow­sta­je na dro­dze me­jo­zy (wy­jąt­ko­wo na dro­dze mi­to­zy u ha­plo­i­dal­nych sam­ców pszczół) w ga­me­to­ge­ne­zie z ga­me­to­cy­tów. Może uczest­ni­czyć w pro­ce­sie za­płod­nie­nia, łą­cząc się z ga­me­tą innej płci i two­rząc zy­go­tę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡãˈmɛta, AS: gãmeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gametangium n.

 przym. gametyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajo

Wiktionary


gametangiofor

miej­sce po­ło­że­nia ga­me­tan­giów u niek­tó­rych ro­ślin (np. u po­rost­ni­cy wie­loksz­tałt­nej)


SJP.pl


gametangiogamia

za­płod­nie­nie po­przez zle­wa­nie się za­war­to­ści ga­me­tan­giów (cha­rak­te­ry­stycz­ne dla wor­kow­ców)


SJP.pl

Nie mylić z: ga­me­to­ga­mia.

Ga­me­tan­gio­ga­mia – typ rozm­na­ża­nia płcio­we­go po­le­ga­ją­cy na łą­cze­niu się ca­łych ga­me­tan­giów – lęgni i plem­ni. Za­cho­dzi np. u pro­ti­stów grzy­bo­po­dob­nych (lę­gniow­ców "Oo­my­co­ta") i grzy­bów na­le­żą­cych do gro­mad wor­kow­ców ("Asco­my­co­ta") i sprzęż­nia­ków ("Zy­go­my­co­ta").

Wikipedia


gametangium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. organ lub ko­mór­ka, w któ­rym są wyt­wa­rza­ne ga­me­ty;

Wiktionary

Ga­me­tan­gium (l. mn.: "ga­me­tan­gia") – ko­mór­ka lub wie­lo­ko­mór­ko­wy na­rząd, w któ­rym wyt­wa­rza­ne są ga­me­ty. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je ga­me­tan­giów:

Ga­me­tan­gia wy­stę­pu­ją u wielu wie­lo­ko­mór­ko­wych pro­ti­stów oraz glo­nów, grzy­bów i na ga­me­to­fi­cie ro­ślin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­me­tan­gia wy­stę­pu­ją m.in. w glo­nach i grzy­bach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡãmɛˈtãŋʲɟũm, AS: gãmetãŋʹǵũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gameta ż.

Wiktionary


gametocyt

ko­mór­ka, z któ­rej po po­dzia­łach pow­sta­ją ga­me­ty


SJP.pl


gametofit

płcio­we po­ko­le­nie u ro­ślin, u któ­rych w cyklu roz­wo­jo­wym wy­stę­pu­je prze­mia­na po­ko­leń


SJP.pl

Ga­me­to­fit (z gr. "gaméō" – za­wie­ram mał­żeń­stwo, "phy­tón" – ro­śli­na) – ha­plo­i­dal­ne sta­dium prze­mia­ny po­ko­leń ro­ślin i pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych. W daw­niej­szych uję­ciach ga­me­to­fi­tem na­zy­wa­no rów­nież ana­lo­gicz­ne sta­dium u grzy­bów. Nazwę zaw­dzię­cza temu, że daje po­czą­tek ga­me­tom ro­ślin­nym w wy­ni­ku po­dzia­łu mi­to­tycz­ne­go.

Wikipedia


gametofitowy

zwią­za­ny z ga­me­to­fi­tem


SJP.pl


gametofor

Ga­me­to­for (gr. "gamétes" – mał­żo­nek, "phorá" – no­sze­nie) – u ro­ślin część ga­me­to­fi­tu, na któ­rej pow­sta­ją na­rzą­dy płcio­we (ga­me­tan­gia). W szcze­gól­no­ści ter­min sto­so­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do ulist­nio­nych ło­dy­żek msza­ków wy­ra­sta­ją­cych ze spląt­ka i za­koń­czo­nych rod­nia­mi i plem­nia­mi.

Wikipedia


gametogeneza

pro­ces pow­sta­wa­nia ko­mó­rek płcio­wych


SJP.pl

Ga­me­to­ge­ne­za – zło­żo­ny pro­ces pow­sta­wa­nia i róż­ni­co­wa­nia gamet (ko­mó­rek roz­rod­czych). W za­leż­no­ści od ro­dza­ju wyt­wa­rza­nych gamet wy­róż­nia się:

Wikipedia


gametopatia

wada roz­wo­jo­wa wy­wo­ła­na nie­pra­wi­dło­wo­ścią ko­mór­ki roz­rod­czej o cha­rak­te­rze dzie­dzicz­nym bądź na­by­tym na dro­dze mu­ta­cji


SJP.pl


gamifikacja

[czy­taj: gej­mi­fi­ka­cja] wy­ko­rzy­sta­nie me­cha­niz­mów zna­nych z gier, ta­kich jak punk­ty, na­gro­dy, wyz­wa­nia, w celu zwięk­sze­nia za­an­ga­żo­wa­nia i mo­ty­wa­cji osób w in­nych ob­sza­rach; gry­fi­ka­cja, gry­wa­li­za­cja


SJP.pl


gamifikacyjny

→ ga­mi­fi­ka­cja [czy­taj: gej­mi­fi­ka­cyj­ny]


SJP.pl


gamifikator

[czy­taj: gej­mi­fi­ka­tor] osoba wy­ko­rzy­stu­ją­ca me­cha­niz­my znane z gier w in­nych ob­sza­rach; gry­wa­li­za­tor


SJP.pl


gamifikować

[czy­taj: gej­mi­fi­ko­wać] wy­ko­rzy­sty­wać me­cha­niz­my znane z gier, takie jak punk­ty, na­gro­dy, wyz­wa­nia, w celu zwięk­sze­nia za­an­ga­żo­wa­nia i mo­ty­wa­cji osób w in­nych ob­sza­rach; gry­wa­li­zo­wać


SJP.pl


gaming

[czy­taj: gej­ming] roz­ryw­ka po­le­ga­ją­ca na gra­niu w gry kom­pu­te­ro­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­ming – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Sche­ibbs
  • SK Ga­ming – dru­ży­na e-spor­to­wa
  • pro-ga­ming
  • gry kom­pu­te­ro­we

Wikipedia


gamingowy

→ ga­ming [czy­taj: gej­min­go­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) środ. zwią­za­ny z grami kom­pu­te­ro­wy­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamer mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) growy; książk. ludyczny

Wiktionary


gamma

nazwa trze­ciej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa trze­ciej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, γ;

Wiktionary

Gamma ( γάμμα, pi­sa­na Γγ) – trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 3.

Gamma po­cho­dzi od li­te­ry al­fa­be­tu fe­nic­kie­go gimel (‏𐤂‎). Od gammy po­cho­dzą li­te­ry ła­ciń­skie C i G oraz cy­ry­lic­kie Г i Ґ.

W grece współ­czes­nej gamma re­pre­zen­tu­je spół­gło­skę szcze­li­no­wą mięk­ko­pod­nie­bien­ną dźwięcz­ną /ɣ/ lub spół­gło­skę szcze­li­no­wą pod­nie­bien­ną dźwięcz­ną /ʝ/.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel oz­na­czył kąt gammą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmːa, AS: gã•ma

Wiktionary


gamma-globulina

pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy glo­bu­li­ny oso­cza krwi ludz­kiej


SJP.pl


gammacyzm

wada wy­mo­wy po­le­ga­ją­ca na nie­pra­wi­dło­wej ar­ty­ku­la­cji gło­sek tyl­no­ję­zy­ko­wych zwar­tych, ta­kich jak "g" i "gi"


SJP.pl

Gam­ma­cyzm (łac. "gam­ma­cis­mus") – za­bu­rze­nie mowy, od­mia­na dys­la­lii wy­o­dręb­nio­na ze wzglę­du na ob­ja­wy.

Cha­rak­te­ry­zu­je się nie­pra­wi­dło­wą wy­mo­wą gło­sek tyl­no­ję­zy­ko­wych zwar­tych (g, gi, h i hi).

Wikipedia


gammografia

me­to­da ba­da­nia na­rzą­dów z uży­ciem sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czej; scyn­ty­gra­fia, scyn­ty­lo­gra­fia, sken­ning


SJP.pl


gamofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed mał­żeń­stwem


SJP.pl

Ga­mo­fo­bia (gr. "gámos" 'ślub; we­se­le; mał­żeń­stwo' i "phó­bos" 'strach') – lęk przed za­war­ciem mał­żeń­stwa. Przy­czy­ną mogą być trud­no­ści w po­dej­mo­wa­niu waż­nych de­cyz­ji, po­łą­czo­ne z wąt­pli­wo­ścia­mi, po­strze­ga­nie part­ne­ra jako za­gra­ża­ją­ce­go wol­no­ści i nie­za­leż­no­ści. W krań­co­wej for­mie może się prze­ja­wiać jako uciecz­ka sprzed oł­ta­rza.

Wikipedia


gamogenia

rzad­ko: roz­ród płcio­wy, rozm­na­ża­nie płcio­we


SJP.pl


gamon

spe­cy­ficz­na sub­stan­cja che­micz­na wy­dzie­la­na przez doj­rza­łe ko­mór­ki roz­rod­cze, po­wo­du­ją­ca wzrost ak­tyw­no­ści plem­ni­ków oraz przy­cią­ga­nie che­mo­tak­tycz­ne gamet mę­skich i żeń­skich


SJP.pl


gamoniowatość

po­tocz­nie: nie­roz­gar­nię­cie, nie­zdar­ność, nie­u­waż­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ga­mo­nio­wa­te; cecha tych, któ­rzy są ga­mo­nio­wa­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamoń m.

 przym. gamoniowaty

 przysł. gamoniowato

Wiktionary


gamoniowaty

tu­ma­no­wa­ty, ga­po­wa­ty, ga­pio­wa­ty; po­tocz­nie:
1. nie­roz­gar­nię­ty, nie­zdar­ny, nie­u­waż­ny;
2. świad­czą­cy o nie­roz­gar­nię­ciu, nie­zdar­no­ści, nie­u­waż­no­ści, np. ga­mo­nio­wa­ty wyraz twa­rzy


SJP.pl


gamont

or­ga­nizm jed­no­ko­mór­ko­wy rozm­na­ża­ją­cy się płcio­wo


SJP.pl


gamowy

→ gama


SJP.pl

Patrz:

gama

gamoń

nie­zda­ra, głu­pek, gapa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. lek­cew. czło­wiek nie­roz­gar­nię­ty, nie­za­rad­ny

Wiktionary

Gamoń (franc. "Le Cor­nia­ud", wł. "Colpo gros­so ma non trop­po", hiszp. "El hom­bre del Ca­dil­lac") – fran­cu­sko-wło­sko-hisz­pań­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1965 z udzia­łem Lo­u­i­sa de Funès i Bo­ur­vi­la (gwiazd fran­cu­skiej ko­me­dii) w ro­lach głów­nych. We Fran­cji film w ki­nach zo­ba­czy­ło 11 740 438 wi­dzów, dzię­ki czemu obraz jest siód­mym fil­mem fran­cu­skim w hi­sto­rii pod wzglę­dem licz­by wi­dzów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te ga­mo­nie wszyst­ko zep­su­ły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmɔ̃ɲ, AS: gãmõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamoniowatość ż.

 czas. gamać

 przym. gamoniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bawół, ciamajda, ciamcia, ciapa, ciapciak, cielę, cielęcina, cielak, cielątko, ciemięga, ciepłe kluski / ciepłe kluchy, cipa, cztery litery, dupa, dupa wołowa, dziumdzia, ecie-pecie, faja, fajtłapa, fujara, gamajda, gapa, impotent, kaleka, kapcan, lebiega, lewus, łajza, łamaga, mumia, niedołęga, niedojda, niedorajda, niemota, niemrawiec, nieudacznik, niezdara, niezgraba, niezgrabiasz, niezguła, noga, oferma, śpiąca królewna, ofiara, ofiara losu, paralityk, patafian, pierdoła, pipa, platfus, popapraniec, safanduła, sierota, trąba jerychońska, trąba

Wiktionary


gamrat

naz­wi­sko


SJP.pl

Gam­rat SA – przed­się­bior­stwo w Jaśle zaj­mu­ją­ce się przet­wór­stwem two­rzyw sztucz­nych, głów­nie po­lich­lor­ku wi­ny­lu i po­lie­ty­le­nu, dzia­ła w for­mie spół­ki ak­cyj­nej.

Przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­je się w pro­duk­cji ma­te­ria­łów dla bu­dow­nict­wa ta­kich jak sy­ste­my ryn­no­we, pod­su­fit­ki, węże zbro­jo­ne, prze­wo­dy ela­stycz­ne, od­wod­nie­nia li­nio­we, sy­ste­my ru­ro­we i deski ta­ra­so­we.

Wikipedia


gamratka

daw­niej: ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów; pro­sty­tut­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów, upra­wia­ją­ca nie­rząd; ko­chan­ka, na­łoż­ni­ca; pro­sty­tut­ka

 (1.2) wy­ko­naw­czy­ni sto­sun­ku płcio­we­go he­te­ro­sek­su­al­ne­go

Wiktionary

Gam­rat­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mińsk Ma­zo­wiec­ki. Leży w za­chod­niej czę­ści gminy mię­dzy Kę­dzie­ra­kiem a Rudą.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co to? gro­zisz aspan? aspan mnie?… dla jed­nej gam­rat­ki?

 (1.1) Nigdy nie przy­sta­nę, żeby Bar­ba­ra na złą drogę zesz­ła i wa­ści­ną gam­rat­ką zo­sta­ła!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãmˈratka, AS: gãmratka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamrat m., gamratowanie n., Gamrat m.

 czas. gamratować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. dorotka, mercha, duchna, duchniczka, pani duszka, daw. kortezanka, ladacznica, nierządnica, wszetecznica; zob. prostytutka.

Wiktionary


gamuła

(r. męski) daw­niej: męż­czyz­na nie­zdar­ny, nie­po­rad­ny; gamoń, nie­zda­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. po­gard. nie­zda­ra, gamoń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ga­mu­ła Julek sprze­czał się ze mną, że nie będę miała śmia­ło­ści iść do dworu

Wiktionary


gamzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. więz. i prze­stęp.; także. gw-pl|War­sza­wa. mówić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gam­zać się

 (2.1) pot. rub. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź się nie trzęś, ale jeżą mnie takie na­wij­ki. Mi też nie pod­cho­dzi, jak muszę gra­blem prze­krę­cać, ale jak gam­zam, żem nie taki mikry, to lu­dzie móz­gu­ją, że far­ma­zo­nem jadę.

 (1.1) Cicho, nie gam­zać, pókim dobry. Bo jak la­mach­nę w pan­to­mi­nę, to ci wszyst­kie klow­ny wy­le­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gamza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. mówić.; środ. więz. i przestęp. siewrać, siwrać, szewrać, mulić, zitać, zywrać; gw-pl|Warszawa. bełkotać, brechtać, brąchać, chlapać, dziamgotać, mordziatkować

Wiktionary


gamów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­wie­cie ra­ci­bor­skim, gmi­nie Rud­nik;

Wiktionary

Gamów ( Gam­mau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Rud­nik. Za­byt­kiem jest ko­ściół który zo­stał zbu­do­wa­ny w 1728.

Miej­sco­wość jest po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści gminy. Po­sia­da po­wierzch­nię 5,16 km² oraz ponad czte­ry­stu pięć­dzie­się­ciu miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gamów na­le­ży do gminy Rud­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãmuf, AS: gãmuf

Wiktionary


gan

ro­dzaj sieci do ło­wie­nia ryb; słęp


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gan – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Gan – miej­sco­wość na Ma­le­di­wach, na atolu Addu
  • Gan – miej­sco­wość na Ma­le­di­wach, na atolu Gaafu Dha­a­lu
  • Gan – miej­sco­wość na Ma­le­di­wach, na atolu Laamu
  • gan – jeden z ję­zy­ków chiń­skich
  • Gan – sieć ry­bac­ka
  • GaN – azo­tek galu, ma­te­riał pół­prze­wod­ni­ko­wy
  • GAN – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Ge­ne­ric Ac­cess Net­work – pro­to­kół sieci ogól­ne­go do­stę­pu
  • Sieć ge­ne­ra­tyw­na GAN – model ucze­nia ma­szy­no­we­go
  • Gan Jiang – rzeka w Chi­nach
  • Ramat Gan – mia­sto w Iz­ra­e­lu

Wikipedia


ganache

[czy­taj: ga­nasz] krem cze­ko­la­do­wy sto­so­wa­ny jako masa lub po­le­wa do ciast; ga­nasz


SJP.pl


ganas

naz­wi­sko


SJP.pl


ganasz

krem cze­ko­la­do­wy sto­so­wa­ny jako masa lub po­le­wa do ciast; ga­na­che


SJP.pl

Ga­nasz lub ga­na­che – krem skła­da­ją­cy się ze śmie­tan­ki i roz­pu­szczo­nej cze­ko­la­dy, uży­wa­ny jako masa do ma­zur­ka lub po­le­wa do ciast, tor­tów itp. Ga­na­che cze­ko­la­do­wy może być rów­nież wy­ko­rzy­sta­ny jako na­dzie­nie do ma­ka­ro­ni­ków, pra­lin, pącz­ków czy tru­fli.

Wikipedia


ganasze

pła­skie, pó­ło­krą­głe kości czasz­ki konia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hipol. wet. sze­ro­kie, wy­dat­ne, pa­rzy­ste czę­ści w tyle żu­chwy koń­skiej, wy­peł­nio­ne mię­śniem żwa­cza; umię­śnio­ne obrze­że dol­nej szczę­ki konia;

Wiktionary

Ga­na­sze ( ga­na­che; rzad­kie w lp) – dolna część tyl­nych kra­wę­dzi żu­chwy konia, bę­dą­ca za­ra­zem miej­scem przy­cze­pu mię­śnia żwa­cza. Ko­lok­wial­nie: umię­śnio­ne obrze­ża żu­chwy koń­skiej.

Dzię­ki bu­do­wie ga­na­szy i sto­sun­ko­wo dłu­gie­mu po­ty­licz­ne­mu od­cin­ko­wi szyi, moż­li­we jest uzy­ska­nie pio­no­we­go po­ło­że­nia głowy konia, co wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest w spor­tach jeź­dziec­kich po­przez tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wa­łach nieś­piesz­nie prze­żu­wał paszę, mia­ro­wo ru­sza­jąc ga­na­sza­mi.

Wiktionary


ganaszować

w jeź­dziect­wie: usta­wiać po­zy­cję głowy i szyi konia przez ścią­ga­nie wodzy i na­cisk łydek na boki


SJP.pl


ganc

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cał­kiem, zu­peł­nie

Wiktionary


gancarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Gan­car­czyk (ur. 1923) – pol­ska ar­chi­tekt, uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Ja­nusz Gan­car­czyk (ur. 1984) – pol­ski pił­karz
  • Krzysz­tof Gan­car­czyk (ur. 1949) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, trój­sko­czek
  • Marek Gan­car­czyk (ur. 1966) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, pu­bli­cy­sta
  • Marek Gan­car­czyk (ur. 1983) – pol­ski pił­karz
  • Paweł Gan­car­czyk (ur. 1970) – pol­ski mu­zy­ko­log
  • Roman Gan­car­czyk (ur. 1964) – pol­ski aktor i pe­da­gog
  • Se­we­ryn Gan­car­czyk (ur. 1981) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


gancarski

naz­wi­sko


SJP.pl


gancarz

naz­wi­sko


SJP.pl

Gan­carz (798 m) – szczyt we wschod­niej czę­ści Be­ski­du Ma­łe­go. Znaj­du­je się w pół­noc­no-za­chod­nim grzbie­cie Gro­nia Jana Pawła II w Be­ski­dzie Małym, po­mię­dzy Czubą a Czo­łem. Za­chod­nie stoki Gan­ca­rza opa­da­ją do do­li­ny Rzy­czan­ki, na­to­miast w pół­noc­no-wschod­nim kie­run­ku od­cho­dzi od Gan­ca­rza bocz­ny grzbiet od­dzie­la­ją­cy do­li­nę Cho­czen­ki od do­li­ny Po­ni­kiew­ki.

Wikipedia


gancpomada

po­tocz­nie: wszyst­ko jedno


SJP.pl


gancyklowir

Gan­cy­klo­wir ( gan­cic­lo­vir) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek wi­ro­sta­tycz­ny, po­chod­na acy­klo­wi­ru. Za­bu­rza re­pli­ka­cję DNA wi­ru­sów. Wraż­li­wość na jego dzia­ła­nie wy­ka­zu­je mię­dzy in­ny­mi wirus ró­życz­ki i cy­to­me­ga­lo­wi­rus.

Wikipedia


ganczarski

naz­wi­sko


SJP.pl


gandalf

imię mę­skie


SJP.pl

Gan­dalf – po­stać ze stwo­rzo­nej przez J.R.R. Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia, jeden z głów­nych bo­ha­te­rów po­wie­ści "Hob­bit, czyli tam i z po­wro­tem" i "Wład­ca Pier­ście­ni". Jest cza­ro­dzie­jem, jed­nym z Ista­rich, któ­rzy przy­by­li do Śró­dzie­mia w Trze­ciej Erze.

Wikipedia


gandawa

mia­sto w Bel­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Bel­gii;

Wiktionary

Gan­da­wa ( Gent, wym. //, Gand, wym. //) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na pro­win­cji Flan­dria Wschod­nia, oraz okrę­gu Gan­da­wa. Leży przy uj­ściu rzeki Leie do Skal­dy, przez ma do­stęp do Morza Pół­noc­ne­go. Gan­da­wa jest mia­stem por­to­wym i uni­wer­sy­tec­kim. Pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców jest po Ant­wer­pii dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem Bel­gii, a pod wzglę­dem po­wierzch­ni i licz­by miesz­kań­ców jed­no­cze­śnie jest naj­więk­szym mia­stem w pro­win­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡãnˈdava, AS: gãndava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gandawczyk mos., gandawka ż.

 przym. gandawski

Wiktionary


gandawczyk

miesz­ka­niec Gan­da­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gan­da­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piter stał sobie ze skrzy­żo­wa­ny­mi no­ga­mi na placu Broni, pod ro­zło­ży­stym pla­ta­nem, i przyj­mo­wał au­dien­cje ca­łych ko­le­jek gan­daw­czy­ków, żąd­nych opo­wia­dań o czy­nach na­szej dy­wiz­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gandawa ż.

:: fż. gandawka ż.

 przym. gandawski

Wiktionary


gandawka

miesz­kan­ka Gan­da­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gan­da­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gandawa ż.

:: fm. gandawczyk mos.

 przym. gandawski

Wiktionary


gandawski

przy­miot­nik od: Gan­da­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gan­da­wą, do­ty­czą­cy Gan­da­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gandawa ż., gandawczyk mos., gandawka ż.

Wiktionary


gandhara

kra­i­na hi­sto­rycz­na obej­mu­ją­ca pół­noc­no-wschod­ni Af­ga­ni­stan i pół­noc­no-za­chod­ni Pa­ki­stan


SJP.pl

Gandhāra (skt गन्धार; paszt. ګندهارا; chiń. Gan­tu­o­luo (乾陀羅); kor. Kan­ta­ra (간다라); jap. Kan­ta­ra (カンタラ); wiet. Càn-đà-la) – san­skryc­ka nazwa daw­ne­go pań­stwa po­ło­żo­ne­go czę­ścio­wo na te­re­nach dzi­siej­szych Af­ga­ni­sta­nu i Pa­ki­sta­nu.

Rejon ten był twier­dzą bud­dyz­mu i ode­grał ważną rolę w ewo­lu­cji dok­try­ny ma­ha­ja­ny.

Wikipedia


gandharski

[czy­taj: gan­dar­ski] przy­miot­nik od: Gand­ha­ra (pro­win­cja w sta­ro­żyt­nych In­diach)


SJP.pl


gandharwa

pół­bóg, nie­biań­ski muzyk


SJP.pl

Gand­har­wa (san­skryt: गंधर्व, "gand­har­va", pali: "gand­hab­ba") – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej klasa nad­na­tu­ral­nych istot, ży­wią­cych się pię­knym za­pa­chem drzew i kwia­tów (गंध "gand­ha" – "za­pach").

Wikipedia


gandhi

[czy­taj: gandi] naz­wi­sko, m.in. Ma­hat­ma Gand­hi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) jeden z twór­ców współ­czes­nej pań­stwo­wo­ści in­dyj­skiej i pro­pa­ga­tor pa­cy­fiz­mu jako środ­ka walki po­li­tycz­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok ofi­cjal­nej listy awa­ta­rów ist­nie­ją wie­rze­nia nie­or­to­dok­syj­ne. Za awa­tar Boga uwa­ża­no czę­sto Gand­hie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaːn.d̪ʱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mahatma

Wiktionary


gandysta

zwo­len­nik, wyz­naw­ca gan­dyz­mu


SJP.pl


gandystka

→ gan­dy­sta


SJP.pl

Patrz:

gandysta

gandyzm

1. stwo­rzo­ny przez Gand­hie­go sy­stem po­glą­dów fi­lo­zof., społ. i po­li­tycz­nych i zwią­za­na z nim stra­te­gia walki o nie­pod­le­głość Indii bez uży­wa­nia prze­mo­cy
2. spo­sób po­li­tycz­ne­go dzia­ła­nia, ma­so­wych ru­chów po­li­tycz­nych bez uży­wa­nia prze­mo­cy


SJP.pl

Gan­dyzm (de­wa­na­ga­ri गांधीवाद, trl. gandhīvād, ang. Gand­hism) – dok­try­na spo­łecz­no-po­li­tycz­na stwo­rzo­na przez Mo­han­da­sa Ka­ram­chan­da Gand­hie­go, przy­wód­cę ruchu nie­pod­le­gło­ścio­we­go w In­diach. Isto­tą gan­dyz­mu jest dą­że­nie do pod­po­rząd­ko­wa­nia wszyst­kich dzie­dzin dzia­łal­no­ści ludz­kiej (w tym także po­li­ty­ki) ideom mo­ral­nym. Mo­ral­ne i fi­lo­zo­ficz­ne tre­ści gan­dyz­mu na­wią­zu­ją prze­de wszyst­kim do bud­dyz­mu i hin­du­iz­mu.

Wikipedia


gandzia

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; ganja, gan­dża, gań­dźa, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, staf, stuff


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. ma­ri­hu­a­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãɲd͡ʑa, AS: gãńʒ́a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. trawa.

Wiktionary


gandziowy

→ gan­dzia; ma­ri­hu­a­no­wy, ma­ry­cho­wy


SJP.pl


gandża

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; ganja, gań­dźa, gan­dzia, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, staf, stuff


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­nim Azer­bej­dża­nie, po­ło­żo­ne na pół­noc­nych sto­kach Ma­łe­go Ka­u­ka­zu;

Wiktionary

Gan­dża (daw­niej Gian­dża, Gəncə) – mia­sto w za­chod­nim Azer­bej­dża­nie, po­ło­żo­ne na pół­noc­nych sto­kach Ma­łe­go Ka­u­ka­zu na wy­so­ko­ści około 440 m n.p.m. Przez mia­sto prze­pły­wa nie­wiel­ka rzeka Gəncəçay, do­pływ Kury. Gan­dża to dru­gie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto kraju, po sto­li­cy Baku. Jest jed­nym z je­de­na­stu miast wy­dzie­lo­nych ("şəhər").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gandżyński

Wiktionary


gandżyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gan­dżą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Eli­za­bet­po­lu są prócz tego w obie­gu dawne mo­ne­ty gan­dżyń­skie: dże­wat­chań­ski rubel albo besz-abaz (71 kop. sr.) on-szagi (42 kop.) besz-szagi (21 kop.) abaz (17 kop.).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gandża ż.

Wiktionary


ganeczek

zdrob­nie­nie od: ganek


SJP.pl


ganek

przy­bu­dów­ka przed wej­ściem do bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­bu­dów­ka przed wej­ściem do bu­dyn­ku, skła­da­ją­ca się z dasz­ka wspar­te­go na słu­pach i scho­dów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ganek – jed­nost­ka miary
  • ganek – ele­ment bu­dyn­ku
  • Ganek – jedna z turni w ma­sy­wie Trzech Koron w Pie­ni­nach
  • Ganek – szczyt w Ta­trach Wy­so­kich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­rusz­ka na­rzu­ci­ła na ra­mio­na chu­stę i wysz­ła na ganek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãnɛk, AS: gãnek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portyk

Wiktionary


ganeśa

Ga­ne­śa (de­wa­na­ga­ri गणेश ; trans­li­te­ra­cja Gaṇeśa, ang. Ga­nes­ha) znany też jako Ga­na­pa­ti i Wi­na­ja­ka (skt. Pan Za­stę­pów) – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej przy­wód­ca ganów (poś­red­nich bóstw), dew mą­dro­ści i spry­tu, pa­tron uczo­nych i nauki, opie­kun ksiąg, liter, skry­bów i szkół. Syn Par­wa­ti. Uwa­ża­ny za pa­tro­nu­ją­ce­go frag­men­to­wi prze­strze­ni sa­kral­nej w ća­krze mu­lad­ha­ra.

Wikipedia


gang

grupa prze­stęp­cza; banda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza

 (1.2) techn. mot. chód, bieg mo­to­ru

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Gang­ster”. Zo­bacz też: Gang­ster (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Gang – wie­locz­ło­no­wa, hie­rar­chicz­na struk­tu­ra, któ­rej celem jest pro­wa­dze­nie cią­głej dzia­łal­no­ści prze­stęp­czej i czer­pa­nie z niej zy­sków.

Cha­rak­te­ry­zu­je się wy­raź­nym po­dzia­łem zadań mię­dzy człon­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako po­dej­rza­ny o kie­ro­wa­nie gan­giem oprysz­ków, tym­cza­so­wo zo­stał aresz­to­wa­ny.

 (1.2) Po nie­wie­lu ki­lo­me­trach jazdy za­nie­po­ko­ił go od­głos nie­rów­ne­go gangu sil­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãŋk, AS: gãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gangster m., gangsterstwo n., gangsteryzm mrz.

 przym. gangsterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banda, szajka

Wiktionary


gangbang

ro­dzaj seksu gru­po­we­go, w któ­rym jedna osoba od­by­wa jed­no­cze­śnie lub po kolei sto­sun­ki płcio­we z co najm­niej trze­ma part­ne­ra­mi


SJP.pl


ganges

1. rzeka w In­diach i Ban­gla­de­szu;
2. miej­sco­wość i gmina we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w In­diach;

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. mia­sto i gmina we Fran­cji;

Wiktionary

Gan­ges (hindi गंगा IPA: [ˈɡəŋɡa:], san­skryt गङ्गा) – rzeka w po­łud­nio­wej Azji, prze­pły­wa­ją­ca przez Indie i Ban­gla­desz. Jej dłu­gość wy­no­si 2510 (wg in­nych da­nych 2700) km, a po­wierzch­nia do­rze­cza ponad 1 mln km² (z Brah­ma­pu­trą 1,7 mln km²). Gan­ges ucho­dzi do Za­to­ki Ben­gal­skiej bę­dą­cej czę­ścią Oce­a­nu In­dyj­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­my­ję ciało w świę­tych wo­dach Gan­ge­su, a duszę uto­pię w kon­tem­pla­cji!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãŋɡɛs, AS: gãŋges

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gangesowy, gangeski

Wiktionary


gangeski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gan­ge­sem, do­ty­czą­cy Gan­ge­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) od­kry­cie No­we­go Świa­ta pot­wier­dzi­ło ist­nie­nie an­ty­po­dów, po­nie­waż znaj­du­je się on „po prze­ciw­nej stro­nie Indii Gan­ge­skich".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ganges mrz.

 przym. gangesowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gangesowy

Wiktionary


gangesowy

przy­miot­nik od: Gan­ges


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gan­ge­sem, do­ty­czą­cy Gan­ge­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ganges mrz.

 przym. gangeski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gangeski

Wiktionary


ganglion

1. zwój ko­mó­rek ner­wo­wych;
2. ku­li­sta zmia­na wy­peł­nio­na pły­nem, wy­stę­pu­ją­ca w oko­li­cy sta­wów lub na po­wierzch­ni ścię­gien grzbie­tu ręki lub stopy; tor­biel ga­la­re­to­wa­ta


SJP.pl


ganglionizacja

pro­ces sku­pia­nia ko­mó­rek w zwo­jach ner­wo­wych


SJP.pl


ganglioplegia

blo­ka­da zwo­jów au­to­no­micz­ne­go ukła­du ner­wo­we­go przez po­da­nie od­po­wied­nich leków, wy­ko­rzy­sty­wa­na m.in. w celu zmniej­sze­nia krwa­wie­nia pod­czas ope­ra­cji


SJP.pl


gangol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. gar­ni­tur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma za to droż­szy gan­gol, lep­sze taxi i wię­cej ochro­nia­rzy. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. garnitur.

Wiktionary


gangowy

→ gang


SJP.pl

Patrz:

gang

gangrena

1. śmierć ko­mó­rek ży­wych or­ga­niz­mu pod wpły­wem bak­te­rii gnil­nych; zgo­rzel
2. prze­no­śnie o zep­su­ciu mo­ral­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pro­ces gnil­ny tka­nek wy­wo­ła­ny w żywym or­ga­niz­mie przez bak­te­rie gnil­ne;

 (1.2) przen. upa­dek mo­ral­ny, zep­su­cie

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (2.1) po­gard. o czło­wie­ku iry­tu­ją­cym, do­kucz­li­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gan­gre­na ko­rup­cji zżera straż miej­ską!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡãŋˈɡrɛ̃na, AS: gãŋgrẽna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gangrenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgorzel, martwica

 (1.2) bagno, degeneracja, degrengolada, deprawacja, patologia, rozkład, szambo, zepsucie, zgnilizna

 (2.1) zob. łajdak.

Wiktionary


gangreno

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od gan­gre­na

Wiktionary


gangrenowaty

1. dot­knię­ty gan­gre­ną;
2. zde­mo­ra­li­zo­wa­ny


SJP.pl


gangrenować

wy­wo­ły­wać gan­gre­nę, roz­kła­dać


SJP.pl


gangrenowy

zwią­za­ny z gan­gre­ną (np. rana gan­gre­no­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z gan­gre­ną (zgo­rze­lą), do­ty­czą­cy gan­gre­ny (zgo­rze­li)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gangrena ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgorzelowy

Wiktionary


gangsta

gang­sta, gang­sta rap - od­mia­na mu­zy­ki rap, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się tek­sta­mi pio­se­nek peł­ny­mi prze­mo­cy, o te­ma­ty­ce prze­stęp­czej


SJP.pl

Gang­sta (zapis sty­li­zo­wa­ny: GANGSTA.) – manga au­tor­stwa Koh­ske, pu­bli­ko­wa­na na ła­mach ma­ga­zy­nu „Gek­kan Comic @BUNCH” wy­daw­nict­wa Shinchōsha od marca 2011. Na jej pod­sta­wie stu­dio Man­glo­be wy­pro­du­ko­wa­ło se­rial anime, który był emi­to­wa­ny od lipca do wrze­śnia 2015.

Wikipedia


gangstarapowy

→ gang­sta rap


SJP.pl

Patrz:

gangsta rap

gangster

1. czło­nek gangu
2. prze­no­śnie o kimś po­stę­pu­ją­cym bezwz­ględ­nie, idą­cym po tru­pach do celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­le­żą­ca do gangu

 (1.2) przen. czło­wiek bezwz­ględ­ny i bru­tal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cji no­wo­jor­skiej udało się ująć ko­lej­nych dwóch gang­ste­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãŋkstɛr, AS: gãŋkster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gang mrz., gangsterstwo n., gangsteryzm n.

 przym. gangsterski

 przysł. gangstersko

Wiktionary


gangsterka

1. człon­ki­ni zor­ga­ni­zo­wa­nej grupy prze­stęp­czej;
2. ogół gang­ste­rów;
3. prze­stęp­cza dzia­łal­ność gang­ste­rów; gang­ster­stwo, gang­ste­ryzm


SJP.pl


gangsterski

przy­miot­nik od: gang­ster (np. film gang­ster­ski, gra gang­ster­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gang­ste­rem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gang­ste­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I dosz­ło do tego, że za­tar­ły się róż­ni­ce mię­dzy me­to­da­mi or­ga­ni­za­cji gang­ster­skiej, ma­fij­nej, a me­to­da­mi po­li­cji.

 (1.1) A czy pan sły­szał o związ­kach pana Ma­tu­se­wi­cza ze świa­tem gang­ster­skim?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gangster mos., gang mrz., gangsterstwo n., gangsteryzm mrz.

 przysł. gangstersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mafijny

Wiktionary


gangstersko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ty­po­wy dla gang­ste­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gangster mos., gangsterka ż.

 przym. gangsterski

Wiktionary


gangsterstwo

gang­ste­ryzm;
1. prze­stęp­cza dzia­łal­ność gang­ste­rów; gang­ster­ka;
2. bezwz­ględ­na, bru­tal­na dzia­łal­ność ja­kiejś osoby lub grupy osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­stęp­czość gang­ster­ska

 (1.2) agre­syw­na dzia­łal­ność, czę­sto prze­stęp­cza, ja­kiejś osoby lub grupy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze osią­gnę­ły do­sko­na­łe wy­ni­ki w zwal­cza­niu gang­ster­stwa w na­szej me­tro­po­lii.

 (1.2) Na gang­ster­stwo niek­tó­rych pod­mio­tów go­spo­dar­czych nie ma moc­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gang mrz., gangster mos., gangsteryzm mrz.

 przym. gangsterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gangsteryzm, bandytyzm

 (1.2) gangsteryzm, bandytyzm

Wiktionary


gangsteryzm

gang­ster­stwo;
1. prze­stęp­cza dzia­łal­ność gang­ste­rów; gang­ster­ka;
2. bezwz­ględ­na, bru­tal­na dzia­łal­ność ja­kiejś osoby lub grupy osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. gang­ster­stwo.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze od­no­szą suk­ce­sy w zwal­cza­niu gang­ste­ryz­mu na te­ry­to­riach za­leż­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gang mrz., gangster mos., gangsterstwo n.

 przym. gangsterski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gangsterstwo

Wiktionary


gangsterzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy gang­ster


SJP.pl


gangtocki

przy­miot­nik od: Gang­tok


SJP.pl


gangtok

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Gang­tok (hindi, ne­pal­ski गंगटोक, trb.: "Gang­tok", trl.: "Gāṁgtok"; ang. "Gang­tok") – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w Hi­ma­la­jach (na wy­so­ko­ści 1700 m n.p.m.). Jest sto­li­cą stanu Sik­kim.

W mie­ście dzia­ła In­sty­tut Ty­be­tań­ski, a także oś­ro­dek kultu re­li­gij­ne­go bud­dy­stów. Licz­ba miesz­kań­ców w 2003 roku wy­no­si­ła ok. 30 tys.

Wikipedia


gangus

po­tocz­nie: gang­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gang­ster (czło­nek gangu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãŋɡus, AS: gãŋgus

Wiktionary


ganianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­niać.

Wiktionary


ganianka

po­tocz­nie: za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na go­nie­niu i ła­pa­niu in­nych uczest­ni­ków


SJP.pl


ganiany

1. po­dob­ny do kra­ko­wia­ka ta­niec pol­ski, roz­po­wszech­nio­ny w XVI i XVII wieku; go­nio­ny;
2. za­ba­wa dzie­cię­ca; berek


SJP.pl


ganiać

1. po­tocz­nie: ubie­gać się o coś
2. po­pę­dzać, po­ga­niać
3. ści­gać kogoś lub coś
4. pę­dzić, bie­gać
5. prze­no­śnie: zmu­szać do cze­goś, przy­na­glać
6. ga­niać się - ga­niać sie­bie wza­jem­nie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) bie­gać za kimś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec mzw./mos./mrz.

Wiktionary


ganicz

naz­wi­sko


SJP.pl


ganienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) udzie­la­nie na­ga­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cią­głe ga­nie­nie tylko roz­ża­la po­do­piecz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zganienie n.

 czas. ganić ndk., zganić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karcenie, krytykowanie

Wiktionary


ganimedes

1. słyn­ny z urody mło­dzie­niec; mit. gr. pię­kny mło­dzie­niec, unie­sio­ny przez Zeusa pod po­sta­cią orła na Olimp w celu usłu­gi­wa­nia wspól­nie z Hebe bogom przy ucz­tach;
2. astr.
a) sa­te­li­ta Jo­wi­sza;
b) jedna z pla­ne­to­id


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. pię­kny mło­dzie­niec, uko­cha­ny boga Zeusa; kró­le­wicz tro­jań­ski; pod­cza­szy na Olim­pie; syn Trosa i Kal­li­roe;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. naj­więk­szy księ­życ Jo­wi­sza; naj­więk­szy księ­życ w Ukła­dzie Sło­necz­nym; jeden z księ­ży­ców ga­li­le­u­szo­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­ni­me­des (Ga­ni­med, Ga­ny­med, gr. i łac. Ga­ny­me­des) – w mi­to­lo­gii grec­kiej pię­kny mło­dzie­niec, syn Trosa, ko­cha­nek Zeusa, pod­cza­szy na Olim­pie
  • Ga­ni­me­des – księ­życ Jo­wi­sza
  • Ga­ni­me­des – kró­lew­ski eu­nuch, pia­stun i do­rad­ca Ar­si­noe IV
  • Ga­ny­med – au­striac­ka grupa mu­zycz­na
  • Ga­ny­med – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 1036

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) At­mos­fe­ra Ga­ni­me­de­sa skła­da się nie­mal wy­łącz­nie z tlenu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡãɲĩˈmɛdɛs, AS: gãńĩmedes

Wiktionary


ganiący

zwra­cać uwagę na złe za­cho­wa­nie, kry­ty­ko­wać itp.


SJP.pl

Patrz:

ganić

ganić

zwra­cać uwagę na złe za­cho­wa­nie, kry­ty­ko­wać itp.


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zga­nić)

 (1.1) wy­ra­żać słow­nie de­za­pro­ba­tę, udzie­lać słow­nej kry­ty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ganienie n., gańba ż.

 przym. nienaganny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) besztać, karcić, krytykować, łajać, ochrzaniać, potępiać, udzielać nagany, wulg. opieprzać, wulg. opierdalać

Wiktionary


ganja

[czy­taj: gan­dzia albo gan­dża] po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; gan­dzia, gan­dża, gań­dźa, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, staf, stuff


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ganja (czyt. gan­dża, gan­dzia) – po­tocz­nie ma­ri­hu­a­na
  • Gan­dża (Ganja w kilku ję­zy­kach, w tym ang.) – mia­sto w Azer­bej­dża­nie
  • Ganja – pla­ne­ta po­za­sło­necz­na
  • , in­dyj­ski aktor

Wikipedia


gankowy

→ ganek


SJP.pl

Patrz:

ganek

ganoid

ryba o szkie­le­cie chrząst­ko­wym i wy­dłu­żo­nym ciele


SJP.pl


ganoina

szkli­sta sub­stan­cja nie­or­ga­nicz­na łą­czą­ca rybie łuski


SJP.pl


ganowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gansu

pro­win­cja w Chi­nach; Kansu


SJP.pl

Gansu (; chiń. upr. 甘肃; chiń. trad. 甘肅; pi­ny­in "Gānsù"; Wade-Giles "Kan-su") – pół­noc­no-za­chod­nia pro­win­cja ChRL. Znaj­du­je się po­mię­dzy pro­win­cją Qing­hai, re­gio­nem au­to­no­micz­nym Mon­go­lia Wew­nętrz­na i pła­sko­wy­żem Hu­ang­tu. Od pół­no­cy gra­ni­czy z Mon­go­lią. Jej po­łud­nio­wą część prze­ci­na Rzeka Żółta. Po­pu­la­cja Gansu wy­no­si 25 mln (2020), w tym – naj­więk­szy w Chi­nach od­se­tek mniej­szo­ści Hui. Sto­li­ca, Lanz­hou, znaj­du­je się w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści prow­ni­cji.

Wikipedia


gant

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gant (niem. "Gant­hen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

So­łect­wo Gant skła­da się z dwóch wsi Gant i Gajne. Nazwa wsi praw­do­po­dob­nie wzię­ła się od je­zio­ra Gant, wy­mie­nia­ne­go w do­ku­men­tach z 1576 pod nazwą Gandt.

Wikipedia


ganś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kulin. gęś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gynś

Wiktionary


gaolan

ro­śli­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, po­dob­na do ku­ku­ry­dzy, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ja­dal­na i pa­stew­na w Azji, Afry­ce i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie; ga­o­lian, ka­o­lian, sorgo ja­poń­skie


SJP.pl


gaolian

ro­śli­na jed­no­rocz­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, po­dob­na do ku­ku­ry­dzy, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ja­dal­na i pa­stew­na w Azji, Afry­ce i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie; ga­o­lan, ka­o­lian, sorgo ja­poń­skie


SJP.pl


gaon

daw­niej: ho­no­ro­wy tytuł uzy­ski­wa­ny przez naj­wyż­sze au­to­ry­te­ty w spra­wach wiary i in­ter­pre­ta­cji Tal­mu­du; osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. ho­no­ro­wy tytuł przyz­na­wa­ny ra­bi­nom z dwóch aka­de­mii tal­mu­dycz­nych w ba­bi­loń­skich mia­stach Sura i Pum­be­di­ta w VII-XIII w.;

Wiktionary

Gaon ( ‏גאון‎: „ek­sce­len­cja”, „emi­nen­cja”; ‏goen‎) – tytuł przyz­na­wa­ny ra­bi­nom dwóch aka­de­mii tal­mu­dycz­nych w Surze i Pum­be­di­cie w Ba­bi­lo­nii od końca VI do XI w. n.e. Ter­min ten sta­no­wił skrót peł­ne­go ty­tu­łu da­ne­go uczo­ne­go, np. ‏"resz me­tiw­ta gaon Josef"‎ = „prze­wod­ni­czą­cy aka­de­mii, któ­rym jest ek­sce­len­cja Josef”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡaɔ̃n, AS: gaõn

Wiktionary


gaoxiong

mia­sto w Chi­nach; Ka­o­siung


SJP.pl


gap

czło­wiek ga­pią­cy się na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bez­myśl­nie pa­trzą­ca na pewne wy­da­rze­nie, zja­wi­sko

 (1.2) gap nie­bie­sko­no­gi – inna nazwa głup­ta­ka nie­bie­sko­no­gie­go, du­że­go ptaka mor­skie­go z ro­dzi­ny głup­ta­ków.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: gapić (się)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: gapa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gap – okręg
  • Gap – mia­sto
    • Gare de Gap – sta­cja ko­le­jo­wa w Gapie
  • Gap – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Lan­ca­ster
  • Gap (ang. Gap Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Gap – die­cez­ja
  • Gap Inc. – odzie­żo­wa sieć hand­lo­wa
  • GAP
  • gap year

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok ro­zbi­te­go sa­mo­cho­du stał tłum ga­piów, ale nikt nie udzie­lił ran­nym po­mo­cy.

 (2.1) Jacek, nie gap się tak osten­ta­cyj­nie na tę dziew­czy­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡap, AS: gap

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gapić się

Wiktionary


gapa

(r. żeń­ski)
1. ko­bie­ta nie­roz­gar­nię­ta, nie­u­waż­na, nie­o­stroż­na; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym; gamoń, ofer­ma
2. gwa­ro­wo o wro­nie lub ga­wro­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. osoba mało spo­strze­gaw­cza lub ma­ją­ca trud­no­ści w orien­ta­cji

 (1.2) reg. pozn. kruk, ga­wron, wrona

 (1.3) pot. po­gard. godło uży­wa­ne w III Rze­szy

 (1.4) pot. żart. odz­na­ka pi­lo­ta lub spa­do­chro­nia­rza w kształ­cie orła

 (1.5) mykol. czu­baj­ka kania

Wiktionary

Gapa – po­tocz­nie odz­na­ka przed­sta­wia­ją­ca sty­li­zo­wa­ne­go orła, cza­sem w locie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta gapa znów zgu­bi­ła klu­cze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡapa, AS: gapa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gapowatość ż., gapowicz m., gapowiczka ż., gapiostwo n., gapowe, gapienie się n.

 czas. zagapić się dk., gapić się ndk.

 przym. gapowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oferma, fujara, reg-pl|Kresy południowe|ślipunder.

 (1.2) glapa

Wiktionary


gapcia

zdrob­nie­nie od: gapa


SJP.pl


gapcio

pie­szczot­li­wie: gapa, ciapa


SJP.pl


gapiostwo

roz­tar­gnie­nie, nie­u­wa­ga, za­nied­by­wa­nie cze­goś


SJP.pl


gapiowato

przy­słó­wek

 (1.1) bez­myśl­nie lub z roz­tar­gnie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fi­li­pia­ków­na stała wciąż bez ruchu, jak blady posąg mar­mu­ro­wy z ga­pio­wa­to ot­war­ty­mi usta­mi.

Wiktionary


gapiowatość

→ ga­pio­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

gapiowaty

gapiowaty

bez­myśl­ny, głupi; ga­po­wa­ty


SJP.pl


gapiowski

→ gapa


SJP.pl

Patrz:

gapa

gapić

gapić się - pa­trzyć na kogoś, coś, zwy­kle bez­myśl­nie


SJP.pl


gapiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Ga­piń­ski – pol­ski fizyk
  • Ta­de­usz Ga­piń­ski – pol­ski pił­karz
  • To­masz Ga­piń­ski – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Wac­ław Ga­piń­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz

Wikipedia


gapowatość

→ ga­po­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ga­po­wa­te; cecha tych, któ­rzy są ga­po­wa­ci

Wiktionary

Patrz:

gapowaty

Powiązane:

 rzecz. gapa ż., gapowicz mos.

 przym. gapowaty, gapiowaty

 przysł. gapowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gapiowatość

Wiktionary


gapowaty

bez­myśl­ny, nie­u­waż­ny; ga­pio­wa­ty


SJP.pl


gapować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gwara. prze­stęp. pa­trzeć, oglą­dać

 (1.2) reg-pl|Gro­dzień­szczyz­na. my­śleć

Wiktionary


gapowe

po­tocz­nie o stra­cie wy­ni­ka­ją­cej z braku doś­wiad­cze­nia i na­le­ży­tej tro­ski, sta­ran­no­ści


SJP.pl


gapowicz

1. po­tocz­nie: pa­sa­żer ja­dą­cy na gapę
2. osoba przy­pa­tru­ją­ca się cze­muś bez­myśl­nie; gap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­sa­żer po­dró­żu­ją­cy bez bi­le­tu

 (1.2) osoba przy­glą­da­ją­ca się (bez­myśl­nie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­duk­to­rzy zła­pa­li w prze­dzia­le obok dwóch ga­po­wi­czów.

 (1.2) Do­o­ko­ła pełno było ga­po­wi­czów z apa­ra­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈpɔvʲit͡ʃ, AS: gapovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gapa ż., gapiostwo n., gapowatość ż.

:: fż. gapowiczka ż.

 czas. gapić się ndk.

 przym. gapiowaty, gapowaty

 przysł. na gapę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. ślepy pasażer

 (1.2) gap, ciekawski

Wiktionary


gapowiczka

1. po­tocz­nie: pa­sa­żer­ka ja­dą­ca na gapę
2. ko­bie­ta przy­pa­tru­ją­ca się cze­muś bez­myśl­nie


SJP.pl


gapski

naz­wi­sko


SJP.pl


gar

duży gar­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ognio­od­por­ny po­jem­nik do przy­go­to­wy­wa­nia cie­płych po­traw

 (1.2) środ. mot. cy­lin­der

 (1.3) techn. dolna część szybu wiel­kie­go pieca, znaj­du­ją się w niej ot­wo­ry spu­sto­we, przez które okre­so­wo spu­szcza­ne są su­rów­ka i żużel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam co do gara wło­żyć!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡar, AS: gar

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. garowanie n., garnek mrz., garnczek mrz., garnuszek mrz., garnuszeczek mrz., garniec mrz., garncarz mos., garncarka ż., garncarnia ż., garncarstwo n.; przym. garncowy, garncarski; czas. garować ndk.

Wiktionary


gara

1. pro­ces ro­śnię­cia cia­sta;
2. część pie­kar­ni, w któ­rej po­zo­sta­wia się cia­sto do wy­ro­śnię­cia;
3. lina do obra­ca­nia rei w pła­szczyź­nie po­zio­mej;
4. bieg stat­ku, gdy wiatr wieje w żagle z boku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. sen, drzem­ka

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. dwo­rzec ko­le­jo­wy

 (1.3) daw. gw-pl|Kra­ków. jed­nost­ka miary

 (1.4) daw. gw-pl|Kra­ków. skrzy­nia na wozie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: gar

Wiktionary

Gara – wieś i gmina w po­łud­nio­wej czę­ści Wę­gier, w po­bli­żu mia­sta Baja. Gmina liczy 2,476 miesz­kań­ców (sty­czeń 2011) i zaj­mu­je ob­szar 59,96 km².

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Nie zaz­dro­szczę im pie­nię­dzy. Mam co wło­żyć do gara.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.5) garować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) stacja, wokzał

Wiktionary


garamond

krój pisma dru­kar­skie­go


SJP.pl


garancyna

barw­nik do far­bo­wa­nia otrzy­my­wa­ny z ko­rze­ni ma­rzan­ny far­biar­skiej


SJP.pl


garaż

po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dzie­lo­ny bu­dy­nek lub część bu­dyn­ku słu­żą­ca do par­ko­wa­nia po­ja­zdów i za­pew­nia­ją­ca im ochro­nę przed śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym i zło­dzie­ja­mi;

Wiktionary

Garaż – sa­mo­dziel­ny obiekt bu­dow­la­ny lub część in­ne­go obiek­tu, przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia i nie­za­wo­do­wej ob­słu­gi po­ja­zdów me­cha­nicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wja­zdem do ga­ra­żu pro­szę oka­zać dowód opła­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaraʃ, AS: garaš

Wiktionary

Powiązane:

 czas. garażować ndk.

 przym. garażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parking podziemny

Wiktionary


garażowiec

duży bu­dy­nek lub kon­struk­cja przez­na­czo­na do par­ko­wa­nia sa­mo­cho­dów


SJP.pl


garażowy

zwią­za­ny z ga­ra­żem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ga­ra­żem, do­ty­czą­cy ga­ra­żu

 (1.2) dzia­ła­ją­cy (od­by­wa­ją­cy się) w pro­wi­zo­rycz­nych wa­run­kach, ama­tor­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garaż mrz.

 czas. garażować ndk.

Wiktionary


garażyk

zdrob­nie­nie od: garaż


SJP.pl


garażówka

po­tocz­nie: wy­prze­daż ga­ra­żo­wa


SJP.pl

Ga­ra­żów­ka – kom­pi­la­cja płoc­kiej for­ma­cji pun­kroc­ko­wej Far­ben Lehre wy­da­na w 1996 przez wyt­wór­nię Psy Wojny Re­cords. Na­gra­nia do­ko­na­no w róż­nych miej­scach i po­cho­dzą z lat 1986–1990. Ma­ste­ring ar­chi­wal­nych na­grań do­ko­na­li mu­zy­cy ze­spo­łu w stu­diu M. Sztom­ber­skie­go w Płoc­ku w 1996.

Wikipedia


garb

1. silne skrzy­wie­nie krę­go­słu­pa two­rzą­ce wy­pu­kłość na ple­cach lub klat­ce pier­sio­wej;
2. wy­pu­kłość na grzbie­cie wiel­błą­da wy­peł­nio­na tłu­szczem;
3. ja­ka­kol­wiek wy­pu­kłość, nie­rów­ność, wy­brzu­sze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. skrzy­wie­nie krę­go­słu­pa po­le­ga­ją­ce na jego za­o­krą­gle­niu;

 (1.2) wy­pu­kłość na ja­kimś przed­mio­cie

 (1.3) zool. anat. wy­pu­kłość na grzbie­cie zwie­rzę­cia, zwy­kle wy­peł­nio­na tłu­szczem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: gar­bić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • garb – ro­dzaj wady w bu­do­wie ciała
  • Garb – skała na wzgó­rzu Bia­kło na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Garb – szczyt (404 m n.p.m.) w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Garb – szczyt (701 m n.p.m.) w Kar­ko­no­szach
  • Garb – szczyt (1087 m n.p.m.) w Kar­ko­no­szach, w obrę­bie Ślą­skie­go Grzbie­tu
  • Garb – szczyt w Bie­szcza­dach Za­chod­nich
  • Garb – kil­ka­dzie­siąt in­nych nazw ge­o­gra­ficz­nych
  • Garb – część wsi Dzie­rąż­nia, w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Kry­ni­ce
  • Garb – część wsi Zwiar­tów, w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Kry­ni­ce
  • Garb – część wsi Bry­liń­ce, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Kra­si­czyn
  • Garb – część wsi Me­dy­ka, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Me­dy­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli bę­dziesz się gar­bił, to bę­dziesz miał taki garb jak twój dzia­dek.

 (1.2) Odkąd zbu­do­wa­li te nowe garby na jezd­ni, wszy­scy muszą jeź­dzić wol­niej.

 (1.3) Czy to moż­li­we, aby wiel­błąd miał trzy garby?

 (2.1) Janku, nie garb się przy je­dze­niu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarp, AS: garp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbatkowate nmos., garbaty mos., garbus mos./mzw., garbuska ż., garbatość ż., garbusik mzw., garbienie n.

 czas. garbić się ndk., zgarbić się dk.

 przym. garbaty

 przysł. garbato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kifoza, reg. śl. pukiel, pukel

 (1.2) wybrzuszenie, wypukłość

Wiktionary


garbaciak

naz­wi­sko


SJP.pl


garbaciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gar­ba­to


SJP.pl


garbacik

naz­wi­sko


SJP.pl


garbacki

naz­wi­sko


SJP.pl


garbacz

gar­bacz heł­mia­sty - ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­bacz – część wsi Ro­pi­ca Pol­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce
  • Gar­bacz – część wsi Stró­żów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce
  • Gar­bacz – część wsi Za­gó­rza­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce
  • Gar­bacz – przy­sió­łek wsi Sylcz­no w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo
  • Gar­bacz – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów
  • Gar­bacz (594,6 i 596,0 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w Krze­szow­skich Wzgó­rzach, po­ło­żo­ne w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim, w gmi­nie Czar­ny Bór
  • Gar­bacz (41,0 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Rów­ni­nie Py­rzyc­kiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gra­ni­cach mia­sta Star­gard
  • Gar­bacz – stru­ga, do­pływ Pros­ny
  • Dio­ni­zy Gar­bacz, Filip Gar­bacz
  • Wła­dy­sław Gar­ba­ty
  • gar­bacz heł­mia­sty

Wikipedia


garbad

esen­cja przy­pra­wo­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na w prze­my­śle rolno-spo­żyw­czym


SJP.pl


garbarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


garbarek

naz­wi­sko


SJP.pl


garbarnia

po­mie­szcze­nie lub za­kład, w któ­rym gar­bu­je się (wy­pra­wia) skóry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym wy­pra­wia się skóry

Wiktionary

Gar­bar­nia – za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym od­by­wa się pro­ces wy­pra­wia­nia skór.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wygarbować

 przym. garbarski

 rzecz. garbarz mos.

Wiktionary


garbarski

do­ty­czą­cy gar­bar­stwa lub gar­ba­rza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gar­bar­stwem albo gar­ba­rzem, do­ty­czą­cy gar­bar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbienie n., garbarstwo n., garbarz mos., garbarka ż., garbarnia mrz., garbnik mrz., garbowanie n., wygarbowanie n.

 czas. garbować ndk., wygarbować dk.

 przym. garbowany

Wiktionary


garbarstwo

gałąź prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się wy­pra­wia­niem skór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wy­pra­wia­nie skór;

Wiktionary

Gar­bar­stwo – dzie­dzi­na rze­mio­sła lub prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się wy­pra­wia­niem skór. Gar­bar­stwo zaj­mu­je się za­rów­no che­micz­ną, jak i fi­zycz­ną obrób­ką skór.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarˈbarstfɔ, AS: garbarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbienie n., garbarz

 czas. garbować, wygarbować

 przym. garbarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garbowanie

Wiktionary


garbary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) odza­wo­do­wa nazwa czę­ści Poz­na­nia wokół ulicy o tej samej naz­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­ba­ry – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Gar­ba­ry – dawna ju­ry­dy­ka, po­sia­da­ją­ca włas­ny ra­tusz; obec­nie kra­kow­ski Pia­sek
  • Gar­ba­ry – część poz­nań­skie­go Sta­re­go Mia­sta
    • Poz­nań Gar­ba­ry – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Gar­ba­ry – ulica we Wroc­ła­wiu na Sta­rym Mie­ście

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarˈbarɨ, AS: garbary

Wiktionary


garbarz

spe­cja­li­sta w za­kre­sie gar­bar­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. rzem. rze­mieśl­nik lub ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się gar­bo­wa­niem skór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarbaʃ, AS: garbaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbarnia ż., garbarstwo n., garbowanie n., wygarbowanie n., garbnik m., garbienie n.

:: fż. garbarka ż.

 czas. garbować ndk., wygarbować dk.

 przym. garbarski, garbnikowy

Wiktionary


garbata

ko­bie­ta gar­ba­ta


SJP.pl

Gar­ba­ta – część wsi Tem­po­czów-Rę­dzi­ny w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Skalb­mierz.

W la­tach 1975–1998 Gar­ba­ta ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


garbatamente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z wdzię­kiem


SJP.pl


garbatecki

przy­miot­nik od: Gar­bat­ka Let­ni­sko


SJP.pl


garbatek

łokaś gar­ba­tek - ga­tu­nek chrzą­szcza


SJP.pl


garbatka

łokaś gar­ba­tek - ga­tu­nek chrzą­szcza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gar­bat­ka (To­ni­nia) – ro­dzaj po­ro­stów
  • gar­bat­ka (Gib­ba­e­um) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pry­szczyr­ni­co­wa­tych
  • gar­bat­ka (Limia ni­gro­fa­scia­ta) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych
  • gar­bat­ka – człon ro­dza­jo­wy zwy­cza­jo­wych nazw ga­tun­ko­wych niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych:
    • gar­bat­ka brzo­zów­ka (Phe­o­sia gnoma)
    • gar­bat­ka dro­ma­der­ka, gar­bat­ka wiel­błąd­ka (No­to­don­ta dro­me­da­rius)
    • gar­bat­ka kar­bi­ca (Glup­hi­sia cre­na­ta)
    • gar­bat­ka łań­cu­chów­ka (Le­u­co­don­ta bi­co­lo­ria)
    • gar­bat­ka mie­sięcz­ni­ca (No­to­don­ta tri­top­hus)
    • gar­bat­ka osi­nów­ka (Phe­o­sia tre­mu­la)
    • gar­bat­ka po­mia­nów­ka (No­to­don­ta torva)
    • gar­bat­ka sier­pów­ka, gar­bat­ka ru­do­roż­ka, gar­bat­ka gu­ślar­ka (Dry­mo­nia ru­fi­cor­nis)

Wikipedia


garbatkowate

ro­dzi­na mo­ty­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|No­to­don­ti­dae|Step­hens|ref=tak., ro­dzi­na mo­ty­li;

Wiktionary

Gar­bat­ko­wa­te (No­to­don­ti­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li z po­drzę­du Glos­sa­ta. Obej­mu­je około 3800 opi­sa­nych ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Błona bę­ben­ko­wa u gar­bat­ko­wa­tych zwró­co­na jest brzusz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garb mrz., garbatka ż., garbatość ż., garbaty mos.

 przym. garbaty

 przysł. garbato

Wiktionary


garbatkowaty

o ce­chach gar­bat­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


garbato

przy­słó­wek

 (1.1) pot. od: gar­ba­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈbatɔ, AS: garbato

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garbaty

 rzecz. garb mrz., garbatkowate nmos., garbuska ż., garbienie n.

Wiktionary


garbatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co gar­ba­te; cecha tych, któ­rzy są gar­ba­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbatkowate nmos., garb m., garbek m., garbus m., garbusek m., garbuska ż., garbienie n.

 czas. garbić się

 przym. garbaty

Wiktionary


garbaty

1. ma­ją­cy garb;
2. ma­ją­cy na­tu­ral­ną wy­pu­kłość lub na­rośl na grzbie­cie;
3. pa­gór­ko­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) z wi­docz­nym skrzy­wie­niem krę­go­słu­pa; z gar­bem

 (1.2) ma­ją­cy wy­pu­kłość, wy­brzu­sze­nie, zgru­bie­nie lub skrzy­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłop­cze, ależ ty je­steś gar­ba­ty!

 (1.1) Gar­ba­ty czło­wiek zszedł do lochu nio­sąc dzba­nek z mle­kiem i chle­by.

 (1.2) (…) na bia­łych atła­sach i ko­ron­kach le­ża­ła pa­puż­ka nie­ży­wa, z czer­wo­ne­mi skrzy­dła­mi, z sza­rym czu­bem nad głową, z gar­ba­tym dzio­bem, ża­ło­śnie opa­dłym na pierś pu­szy­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈbatɨ, AS: garbaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbatkowate nmos., garb m., garbus m., garbuska ż., garbatość ż., garbienie n.

 czas. garbić, garbić się

 przysł. garbato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk puklaty

Wiktionary


garbek

mała wy­pu­kłość, wznie­sie­nie, wy­brzu­sze­nie, nie­rów­ność


SJP.pl

Gar­bek (daw­niej "Nowy Dwór", ka­szub. "Nowi Dwór", niem. "Ne­u­hof") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Przech­le­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


garbi

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3 os. lp. ter. od: gar­bić

Wiktionary

Garbi (oryg. nazwa w jęz. ang. Her­bie) – sa­mo­chód wy­ści­go­wy Volks­wa­gen Gar­bus, użyty w fil­mach: "Ko­cha­ny Chra­bąszcz", "Garbi znowu w tra­sie", "Chra­bąszcz je­dzie do Monte Carlo", "Gar­bie je­dzie do Rio" i "" oraz se­ria­lu te­le­wi­zyj­nym "The Love Bug".

Wikipedia


garbiak

ku­li­ste uwy­pu­kle­nia gałki ocz­nej mo­gą­ce pow­stać w obrę­bie przed­nie­go od­cin­ka oka wsku­tek urazu


SJP.pl


garbicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Gar­bicz ( Görbitsch) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie To­rzym.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Miej­sco­wość let­ni­sko­wa po­ło­żo­na na po­łud­nie od drogi kra­jo­wej nr 92, po­mię­dzy dwoma je­zio­ra­mi: Kręc­ko i Wie­lic­ko.

Wikipedia


garbik

1. ro­dzaj nie­du­żych, mor­skich ryb z ro­dzi­ny gar­bi­ko­wa­tych;
2. zdrob­nie­nie od: garb; gar­bek


SJP.pl


garbikowate

ro­dzi­na ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Gar­bi­ko­wa­te (Po­ma­cen­tri­dae) – ro­dzi­na ma­łych (do 35 cm), głów­nie mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych. Czę­sto ho­do­wa­ne w ak­wa­riach mor­skich. W wa­run­kach ho­dow­la­nych wy­ka­zu­ją dużą od­por­ność na wa­run­ki sztucz­ne­go śro­do­wi­ska oraz silny te­ry­to­ria­lizm. Niek­tó­re ga­tun­ki uz­na­wa­ne za bar­dzo agre­syw­ne wobec współ­miesz­kań­ców.

Wikipedia


garbikowaty

o ce­chach gar­bi­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


garbipłat

ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych (bo­bo­wa­tych), wy­stę­pu­ją­ca w około 150 ga­tun­kach; wigna


SJP.pl

Gar­bi­płat, wspię­ga, fa­sol­nik ("Vigna") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Po­nie­waż to ro­śli­ny bli­sko spo­krew­nio­ne i po­dob­ne do fa­so­li – były włą­cza­ne do tego ro­dza­ju i sze­reg ga­tun­ków nadal zwy­cza­jo­wo zwa­nych jest fa­so­lą. Sto­so­wa­na dla ro­dza­ju jest też nazwa wspię­ga, która z kolei jest my­lą­ca ze wzglę­du na jej uży­wa­nie także w od­nie­sie­niu do ro­dza­ju "La­blab".

Wikipedia


garbić

1. rzad­kie: po­chy­lać, zgi­nać;
2. gar­bić się:
a) po­chy­lać się, zgi­nać się;
b) rzad­kie: two­rzyć garby, być po­kry­tym gar­ba­mi; wy­gi­nać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) spra­wiać, że coś jest po­chy­lo­ne

cza­sow­nik zwrot­ny gar­bić się

 (2.1) po­chy­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Pod­no­si wzrok znad wa­liz­ki mię­dzy no­ga­mi i za­glą­da do kok­pi­tu, gdzie asy­stent­ka wraz z pi­lo­tem gar­bią się nad głów­ną kon­so­lą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garbaty

 rzecz. garbuska ż.

Wiktionary


garbnica

ciecz ze świe­żym garb­ni­kiem


SJP.pl


garbnik

1. sub­stan­cja che­micz­na ma­ją­ca zdol­ność łą­cze­nia się z sub­stan­cją biał­ko­wą skóry zwie­rzę­cej, sto­so­wa­na w gar­bar­stwie;
2. ro­śli­na sto­so­wa­na w zie­lar­stwie


SJP.pl


garbnikodajny

do­star­cza­ją­cy garb­ni­ka


SJP.pl


garbnikowy

→ garb­nik


SJP.pl

Patrz:

garbnik

garbno

wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Garb­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny
  • Garb­no – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kor­sze
  • Garb­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Garb­no – gro­ma­da w po­wie­cie kę­trzyń­skim
  • Garb­no – gro­ma­da w po­wie­cie ko­sza­liń­skim
  • Garb­no - ofi­cjal­na nazwa wsi Nie­brzy­do­wo Wiel­kie w la­tach 1945–46.

Wikipedia


garbo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Greta Garbo – szwedz­ko-ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na
  • Juan Pujol, ps. „Garbo” – bry­tyj­ski pod­wój­ny agent w cza­sie II wojny świa­to­wej

Wikipedia


garbogrzbiet

ro­dzaj wod­nych ssa­ków z ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych


SJP.pl

Gar­bogrz­biet ("Sousa") – ro­dzaj wod­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Delp­hi­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych (Delp­hi­ni­dae).

Wikipedia


garbogłowy

war­gacz gar­bo­gło­wy - ryba mor­ska z ro­dzi­ny war­ga­czo­wa­tych; na­po­le­on, che­lin na­po­le­oń­ski


SJP.pl


garbonosy

o gar­ba­tym pro­fi­lu (np. niek­tó­re rasy koni)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o lu­dziach: ma­ją­cy nos z gar­bem

 (1.2) o zwie­rzę­tach: ma­ją­cy wy­pu­kłość na pysku lub dzio­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarbɔ̃ˈnɔsɨ, AS: garbõnosy

Wiktionary


garbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gar­bo­wać.

Wiktionary

Gar­bo­wa­nie – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny pro­wa­dzą­cy do przeksz­tał­ce­nia wstęp­nie obro­bio­nej skóry su­ro­wej (tzw. go­liz­ny) w skórę wy­pra­wio­ną, za­bez­pie­cza­ją­cy ją przed pro­ce­sa­mi gnil­ny­mi, na­da­ją­cy od­por­ność ter­micz­ną i po­zba­wia­ją­cy cechy pęcz­nie­nia w wo­dzie. Skórę, która za­cho­wa­ła struk­tu­rę włó­kni­stą, lecz któ­rej fi­zycz­ne i che­micz­ne wła­ści­wo­ści włó­kien i samej tkan­ki skór­nej ule­gły za­sad­ni­czym zmia­nom, na­zy­wa się skórą wy­pra­wio­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. wygarbować, garbować ndk.

 rzecz. garbarz m., garbienie n.

 przym. garbarski

Wiktionary


garbować

pod­da­wać skórę zwie­rzę­cą spe­cjal­nej obrób­ce w celu na­da­nia jej mięk­ko­ści i trwa­ło­ści; wy­pra­wiać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­pra­wiać skórę zwie­rzę­cą, pod­da­jąc ją dzia­ła­niu garb­ni­ków lub środ­ków syn­te­tycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbarstwo n., garbnik m., garbarz mos., garbowanie n.

 przym. garbarski

 czas. wygarbować

Wiktionary


garbowianin

miesz­ka­niec Gar­bo­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


garbowianka

miesz­kan­ka Gar­bo­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


garbowiny

od­pad­ki gar­bar­skie, uży­wa­ne jako nawóz lub na opał


SJP.pl


garbowski

przy­miot­nik od: Gar­bów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Gar­bow­ski (1888-1940) – le­karz
  • Lud­wik Gar­bow­ski (1872-1954) – bo­ta­nik, fi­to­pa­to­log
  • Roman Gar­bow­ski (1913–1979) – puł­kow­nik, do­wód­ca WOP
  • Roman Gar­bow­ski (ur. 1935) – aktor
  • Ta­de­usz Gar­bow­ski (1869-1940) – zo­o­log
  • To­masz Gar­bow­ski (ur. 1979) – po­li­tyk

Wikipedia


garbunek

wy­pra­wia­nie skór; gar­bo­wa­nie


SJP.pl


garbus

po­tocz­nie: osoba gar­ba­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. czło­wiek z gar­bem (ki­fo­zą)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. mot. jeden z mo­de­li sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Volks­wa­gen Gar­bus – po­tocz­na pol­ska nazwa nie­miec­kich sa­mo­cho­dów oso­bo­wych Volks­wa­gen Typ 1.
  • Gar­bus – opo­wia­da­nie Art­hu­ra Co­na­na Doyle’a o Sher­loc­ku Hol­me­sie
  • Gar­bus – po­wieść przy­go­do­wa Paula Févala (tytuł al­ter­na­tyw­ny: Ka­wa­ler de Lagardère)
  • Gar­bus – fran­cu­ski film ko­stiu­mo­wy z 1959
  • Hen­ryk Nie­wia­dom­ski ps. Gar­bus – pol­ski prze­stęp­ca, szaf gangu ząb­kow­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed ko­ścio­łem że­brał jakiś gar­bus.

 (2.1) Zda­niem wielu gar­bu­sy to naj­pię­kniej­sze sa­mo­cho­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarbus, AS: garbus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garbaty m., garb m., garbatość ż.

:: fż. garbuska ż.

:: zdrobn. garbusik m.

 czas. garbić się ndk., zgarbić się dk., przygarbić się dk.

 przym. garbaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garbaty

 (2.1) chrząszcz, chrabąszcz

Wiktionary


garbusek

zdrob­nie­nie od: gar­bus


SJP.pl


garbuska

po­tocz­nie: ko­bie­ta gar­ba­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­bie­ta gar­ba­ta

 (1.2) pot. mot. war­sza­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kazik pu­co­wał swoją gar­bu­skę od sa­me­go rana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈbuska, AS: garbuska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garb mrz., garbusek m., garbatość ż., garbienie n.

:: fm. garbus m.

 czas. garbić ndk., garbić się ndk.

 przym. garbaty

 przysł. garbato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. warszawka

Wiktionary


garbów

1. silne skrzy­wie­nie krę­go­słu­pa two­rzą­ce wy­pu­kłość na ple­cach lub klat­ce pier­sio­wej;
2. wy­pu­kłość na grzbie­cie wiel­błą­da wy­peł­nio­na tłu­szczem;
3. ja­ka­kol­wiek wy­pu­kłość, nie­rów­ność, wy­brzu­sze­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­bów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, sie­dzi­ba gminy Gar­bów
  • Gar­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Gar­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Tu­szyn
  • Gar­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Gar­bów – osada w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Lub­sza
  • Gar­bów – gmina wiej­ska po­ło­żo­na w woj. lu­bel­skim i pow. lu­bel­skim
  • Gar­bów – gro­ma­da w po­wie­cie pu­ław­skim
  • Gar­bów – gro­ma­da w po­wie­cie san­do­mier­skim
  • Nowy Gar­bów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Dwi­ko­zy
  • Stary Gar­bów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Dwi­ko­zy

Wikipedia


garbówka

kora dę­bo­wa, od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­na, uży­wa­na do gar­bo­wa­nia skóry


SJP.pl


garcia

[czy­taj: Gars-ija]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • García – (XII w.) wiel­ki mistrz za­ko­nu Ca­la­tra­va
  • Gar­cia I (919?-970)
  • García II zwany „Tchó­rzem” (zm. 1004 lub 1005) – król Na­war­ry i hra­bia Ara­go­nii
  • Adam Ga­briel Gar­cia – tan­cerz, aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Adela Gar­cia – za­wod­nicz­ka fit­ness, kul­tu­ryst­ka
  • Adrián García Arias – mek­sy­kań­ski pił­karz
  • Alan García Pérez – pe­ru­wiań­ski po­li­tyk, dwu­krot­ny pre­zy­dent Peru
  • Al­ber­to García – mek­sy­kań­ski pił­karz
  • Ale­jan­dro García – mek­sy­kań­ski pił­karz
  • Al­fon­so García Ro­bles – mek­sy­kań­ski po­li­tyk i dy­plo­ma­ta, la­u­re­at po­ko­jo­wej na­gro­dy Nobla
  • Andrés García Jr. – mek­sy­kań­ski aktor te­le­wi­zyj­ny i fil­mo­wy, model
  • Andrés Luis García Jasso – mek­sy­kań­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki

Wikipedia


garcorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. garn­carz

Wiktionary


garcynia

1. ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych; man­go­stan;
2. ga­tu­nek wiecz­nie zie­lo­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych; man­go­stan wła­ści­wy, sma­cze­li­na, żół­to­pla, żół­ciecz


SJP.pl


garcz

naz­wi­sko


SJP.pl

Garcz, do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub­skim Gôrcz, (niem. Gartsch) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no. Leży na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go nad Je­zio­rem Ła­pa­lic­kim. W Gar­czu na skrzy­żo­wa­niu z drogą wo­je­wódz­ką nr 211 bie­rze swój po­czą­tek "Droga Ka­szub­ska".

Wikipedia


garczarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


garczarek

naz­wi­sko


SJP.pl


garczek

mały gar­nek; garn­czek, gar­ne­czek, gar­nu­szek


SJP.pl


garczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


garczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­czyn – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­nie­wo
  • Gar­czyn – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzyn
  • Gar­czyn – je­zio­ro ryn­no­we w po­wie­cie ko­ścier­skim
  • Gar­czyn – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gar­czy­nie, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na

Wikipedia


garczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Gar­czyń­ski "(Gar­czyn­ski, Sas Pru­ski od­mien­ny)" – pol­ski herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Sas Pru­ski. Uży­wa­ny przez ro­dzi­nę po­cho­dze­nia ka­szub­skie­go.

Wikipedia


gard

lina do pod­cią­ga­nia drzew­ca lub innej liny; garda


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gard – de­par­ta­ment we Fran­cji
  • Gard – rzeka we Fran­cji
  • gród – na Po­mo­rzu czę­ściej jako gard.

Wikipedia


garda

1. usta­wie­nie rąk osła­nia­ją­ce głowę i żo­łą­dek przed cio­sem;
2. część rę­ko­je­ści broni siecz­nej i szer­mier­czej, osła­nia­ją­ca dłoń i prze­gub;
3. w że­glar­stwie:
a) ko­niec gafla obej­mu­ją­cy maszt;
b) lina do pod­cią­ga­nia innej liny lub drzew­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. w bok­sie: usta­wie­nie rąk osła­nia­ją­ce głowę i żo­łą­dek

 (1.2) sport. wojsk. część rę­ko­je­ści broni siecz­nej osła­nia­ją­ca dłoń

 (1.3) żegl. roz­wid­lo­ny ko­niec gafla obej­mu­ją­cy maszt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Garda Síochána – po­li­cja w Ir­lan­dii
  • garda – usta­wie­nie rąk w spor­tach walki umoż­li­wia­ją­ce obro­nę przed cio­sa­mi prze­ciw­ni­ka i wy­pro­wa­dza­nie włas­nych
  • garda – w bra­zy­lij­skim jiu-jitsu klincz (chwyt) wy­ko­ny­wa­ny no­ga­mi z po­zy­cji le­żą­cej
  • garda – w szer­mier­ce me­ta­lo­wa osło­na dłoni przy rę­ko­je­ści broni bia­łej
  • garda – w że­glar­stwie
  • garda – we wspi­nacz­ce ro­dzaj węzła sto­so­wa­ne­go m.in. do pod­cho­dze­nia na linie
  • Garda – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Garda – je­zio­ro w pół­noc­nych Wło­szech

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) jelec

Wiktionary


gardafał

lina, która wraz z pik­fa­łem służy do sta­wia­nia i zrzu­ca­nia żagla ga­flo­we­go; ga­fel­fał; fał gafla


SJP.pl

Gar­da­fał, ga­fel­fał, fał gafla – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go wy­stę­pu­ją­cy na jed­nost­kach z oża­glo­wa­niem ga­flo­wym. Służy do sta­wia­nia i zrzu­ca­nia żagla ga­flo­we­go po­przez zmia­nę wy­so­ko­ści przy­masz­to­we­go końca gafla. Gar­da­fał mo­co­wa­ny jest do gardy gafla.

Wikipedia


gardan

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go me­ta­mi­zol


SJP.pl


gardasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gardeja

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gar­de­ja (niem. "Garn­see") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja. Leży przy skrzy­żo­wa­niu drogi kra­jo­wej nr 55 z drogą wo­je­wódz­ką nr 523.

Ob­szar wsi jest po­dzie­lo­ny na 3 so­łect­wa: "Gar­de­ja I", "Gar­de­ja II", "Gar­de­ja III". W końcu 2025 so­łect­wa te li­czy­ły od­po­wied­nio: 1619, 328 i 307.

Wikipedia


gardejski

przy­miot­nik od: Gar­de­ja


SJP.pl


gardenal

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­pa­dacz­ko­we­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go fe­no­bar­bi­tal (lu­mi­nal)


SJP.pl


gardenia

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny szorst­ko­list­nych; prze­pysz­lin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gar­de­nia|J.Ellis|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­de­nia – imię
  • Gar­de­nia – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych
  • Gar­de­nia – pol­ska grupa roc­ko­wa dzia­ła­ją­ca od 1987
  • Gar­de­nia – sin­gel Ma­li­ce Mizer

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­o­ko­ło stały wiel­kie do­ni­ce ze sta­ry­mi ole­an­dra­mi i gar­de­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈdɛ̃ɲja, AS: gardẽńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepyszlin

Wiktionary


garderoba

1. ogół po­sia­da­nej odzie­ży;
2. więk­sza szafa lub nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia ubrań;
3. daw­niej: pokój, gdzie prze­cho­wy­wa­no odzież i gdzie prze­by­wa­ły słu­żą­ce, które się nią opie­ko­wa­ły; ubie­ral­nia;
4. pokój, w któ­rym się ubie­ra­ją i cha­rak­te­ry­zu­ją ar­ty­ści przed wyj­ściem na scenę; prze­bie­ral­nia;
5. rzad­ko: prze­cho­wal­nia ubrań; szat­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół odzie­ży, ubrań, które się po­sia­da

 (1.2) teatr. w te­a­trze, pokój w któ­rym ubie­ra­ją i cha­rak­te­ry­zu­ją się ak­to­rzy

 (1.3) po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży

 (1.4) daw. po­mie­szcze­nie w któ­rym prze­cho­wy­wa­no ubra­nia i w któ­rym prze­by­wa­ły słu­żą­ce zaj­mu­ją­ce się nimi

Wiktionary

Gar­de­ro­ba (od fr. "garde-robe") – po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży (ko­mo­ra).

Od XVI wieku w Eu­ro­pie gar­de­ro­ba była po­pu­lar­na w ar­chi­tek­tu­rze pa­ła­co­wej. Obec­nie bywa pro­jek­to­wa­na i bu­do­wa­na w do­mach jed­no­ro­dzin­nych, cza­sem także w więk­szych miesz­ka­niach. Jeśli jest po­łą­czo­na z sy­pial­nią, wów­czas czę­sto jest także przez­na­czo­na do wy­ko­ny­wa­nia za­bie­gów to­a­le­to­wych, ubie­ra­nia się, cze­sa­nia (go­to­wal­nia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał przy sobie całą swoją gar­de­ro­bę.

 (1.2) W gar­de­ro­bie było już kilku ak­to­rów przy­go­to­wu­ją­cych się do wy­stę­pu.

 (1.3) Z sy­pial­ni wcho­dzi­ło się do gar­de­ro­by peł­nej ubrań.

 (1.4) Słu­żą­ca wró­ci­ła do gar­de­ro­by po su­knię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡardɛˈrɔba, AS: garderoba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garderobiana ż., garderobiany mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szatnia

Wiktionary


garderobiana

1. ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca ak­to­rom przy ubie­ra­niu się i cha­rak­te­ry­za­cji;
2. daw­niej: słu­żą­ca zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; gar­de­rob­na, gar­de­ro­bian­ka, gar­de­rob­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca te­a­tru od­po­wie­dzial­na za ko­stiu­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pa­mię­tam szcze­gó­łów, ale ktoś spoza za­wo­du, może jakaś gar­de­ro­bia­na, któ­rej chcia­łem oddać kwia­ty, czy ktoś po­wie­dział mi coś, co mnie po­ru­szy­ło: „Kwia­tów da­ro­wa­nych na sce­nie się nie od­da­je ni­ko­mu, po­nie­waż od­wró­ci się łaska pu­blicz­no­ści”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garderoba ż., garderobiany mos.

Wiktionary


garderobianka

daw­niej: słu­żą­ca zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; gar­de­rob­na, gar­de­ro­bia­na, gar­de­rob­ka


SJP.pl


garderobiany

→ gar­de­ro­ba, np. za­ku­py gar­de­ro­bia­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. słu­żą­cy od­po­wie­dzial­ny za gar­de­ro­bę

 (1.2) teatr. męż­czyz­na ob­słu­gu­ją­cy gar­de­ro­bę ak­tor­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W po­ło­wie spek­ta­klu gar­de­ro­bia­ni ocze­ku­ją już w gar­de­ro­bach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garderoba ż.

:: fż. garderobiana ż.

Wiktionary


garderobka

1. zdrob­nie­nie od: gar­de­ro­ba; gar­de­rób­ka;
2. daw­niej: słu­żą­ca zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; gar­de­ro­bia­na, gar­de­ro­bian­ka, gar­de­rob­na


SJP.pl


garderobna

daw­niej: słu­żą­ca zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; gar­de­ro­bia­na, gar­de­ro­bian­ka, gar­de­rob­ka


SJP.pl


garderóbka

zdrob­nie­nie od: gar­de­ro­ba; gar­de­rob­ka


SJP.pl


gardełko

zdrob­nie­nie od: gar­dło; gar­dzioł­ko


SJP.pl


gardina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­słon­ka, fi­ra­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gardinka ż.

Wiktionary


gardinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fi­ran­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardina ż., gardinsztanga ż.

Wiktionary


gardinsztanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kar­nisz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardina ż., gardinka ż.

Wiktionary


gardlany

do­ty­czą­cy gar­dła; od­no­szą­cy się do gar­dła


SJP.pl


gardner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­der Gard­ner – szkoc­ki fo­to­graf dzia­ła­ją­cy głów­nie w USA
  • Ant­ho­ny Gard­ner – an­giel­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy
  • Art­hur Gard­ner – ame­ry­kań­ski aktor i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Ava Gard­ner – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Brett Gard­ner – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji za­po­lo­we­go
  • Chet Gard­ner – ame­ry­kań­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Chris Gard­ner – ame­ry­kań­ski mi­lio­ner, in­we­stor, mówca i fi­lan­trop
  • Cory Gard­ner – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, se­na­tor ze stanu Ko­lo­ra­do
  • Craig Gard­ner – an­giel­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka
  • Craig Shaw Gard­ner – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Dale Gard­ner – ame­ry­kań­ski astro­na­u­ta i lot­nik
  • Da­van­te Gard­ner – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji sil­ne­go skrzy­dło­we­go

Wikipedia


gardno

nazwa kilku wsi i je­zior w Pol­sce


SJP.pl

Gard­no (daw­niej "Je­zio­ro Gar­deń­skie", "Je­zio­ro Gorda"; Gard­no, Gar­der See) – po­li­ge­ne­tycz­ne je­zio­ro przy­brzeż­ne, je­zio­ro przy­mor­skie po­ło­żo­ne na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim w wo­je­wództ­wie po­mor­skim.

Wikipedia


gardocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Gar­doc­ki – naz­wi­sko pol­skie.

Z za­koń­cze­niem –cki mę­skie, z za­koń­cze­niem –cka żeń­skie.

Wikipedia


gardomir

imię mę­skie


SJP.pl

Gar­do­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Gardo-" ("dumny, wy­nio­sły", wtór­nie: "bu­dzą­cy grozę, okrop­ny") i "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Mogło zatem oz­na­czać "ten, który budzi grozę i za­pew­nia pokój" lub in.

Gar­do­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


gardomirostwo

Gar­do­mir z mał­żon­ką; Gar­do­mi­ro­wie


SJP.pl


gardomirowie

imię mę­skie


SJP.pl


gardomirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gar­do­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gardulski

naz­wi­sko


SJP.pl


gardy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gwara. wy­bred­ny w je­dze­niu, gar­dzą­cy je­dze­niem

 (1.2) gwara. hardy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lecz on do je­dze­nia gardy. Strasz­no przyz­nać, żeby Bóg nie po­ka­rał, lecz on smaku nie ma ani na pusz­ki, ani na bo­czek, ani nawet na ka­pu­śniak ze szper­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardziciel mos., gardzenie n.

 czas. gardzić ndk.

 przysł. gardnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gardliwy, garny

Wiktionary


gardyna

daw­niej: fi­ran­ka u okna


SJP.pl


gardzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gar­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gardzić, pogardzać, pogardzić

 przym. gardy

Wiktionary


gardziel

gar­dło zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. zool. od­po­wied­nik gar­dła u zwie­rząt; rza­dziej okre­śle­nie ludz­kie­go gar­dła

 (1.2) przen. wą­skie przej­ście

 (1.3) techn. mot. część gaź­ni­ka, gdzie za­cho­dzi roz­py­le­nie pa­li­wa przez roz­py­lacz

 (1.4) hutn. ele­ment du­że­go pieca z ot­wo­rem, przez który piec się na­peł­nia

Wiktionary

Gar­dziel ( fa­u­ces) – trój­kąt­na prze­strzeń za­war­ta mię­dzy łu­ka­mi pod­nie­bien­no-ję­zy­ko­wy­mi a pod­nie­bien­no-gar­dło­wy­mi. Znaj­du­ją się w niej mig­dał­ki pod­nie­bien­ne. Gra­ni­ca mię­dzy jamą ustną a gar­dłem nie jest pre­cy­zyj­nie usta­lo­na: we­dług jed­nych są nią fałdy pod­nie­bien­no-ję­zy­ko­we, zda­niem in­nych fałdy pod­nie­bien­no-gar­dło­we (w tym dru­gim przy­pad­ku cieśń gar­dzie­li za­li­cza się do jamy ust­nej). Przez więk­szość bio­lo­gów jest uwa­ża­na za okre­śle­nie ca­łe­go gar­dła.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gardzielowy, gardłowy

 rzecz. gardło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przesmyk, ujście

Wiktionary


gardzielewski

naz­wi­sko


SJP.pl


gardzielowy

zwią­za­ny z gar­dzie­lą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z gar­dzie­lą

 (1.2) hutn. zwią­za­ny z gar­dzie­lą pieca hut­ni­cze­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardziel ż.

Wiktionary


gardzienice

1. Gar­dzie­ni­ce Pier­wsze – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim;
2. Gar­dzie­ni­ce Dru­gie – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim


SJP.pl

}|-

Gar­dzie­ni­ce – hi­sto­rycz­na nazwa wsi, obec­nie obej­mu­je wsie Gar­dzie­ni­ce Pier­wsze i Gar­dzie­ni­ce Dru­gie, w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Pia­ski.

Wikipedia


gardzienicki

→ Gar­dzie­ni­ce


SJP.pl

Patrz:

Gardzienice

gardziołek

zdrob­nia­le: gar­dło


SJP.pl


gardziołko

zdrob­nie­nie od: gar­dło; gar­deł­ko


SJP.pl


gardzić

po­gar­dzać;
1. świa­do­mie trak­to­wać kogoś lub coś bez sza­cun­ku, nisko kogoś lub coś cenić; lek­ce­wa­żyć;
2. nie przy­wią­zy­wać wagi do cze­goś, uz­na­wać coś za bła­host­kę; lek­ce­wa­żyć, ba­ga­te­li­zo­wać;
3. wy­rze­kać się cze­goś, re­zy­gno­wać z cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) my­śleć o kimś lub po­stę­po­wać z nim z po­gar­dą

 (1.2) lek­ce­wa­żyć, ba­ga­te­li­zo­wać

 (1.3) odrzu­cać, re­zy­gno­wać, od­trą­cać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gar­dzę tymi, któ­rzy kła­mią by funk­cjo­no­wać i nie mają od­wa­gi przyz­nać się do oszu­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarʲd͡ʑit͡ɕ, AS: garʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogarda, gardzenie

 czas. pogardzić, pogardzać, wzgardzić

 przym. pogardliwy, wzgardliwy; gardy

 przysł. wzgardliwie

Wiktionary

Synonimy:

pogardzać

Wiktionary


gardziński

naz­wi­sko


SJP.pl


gardłacz

gar­łacz;
1. od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go, ma­ją­ce­go zdol­ność bar­dzo sil­ne­go ro­zdy­ma­nia wola; wolak;
2. sta­lo­wa tu­le­ja na­kła­da­na na wylot lufy ka­ra­bi­nu do strze­la­nia gra­na­ta­mi, uży­wa­na w I woj­nie świa­to­wej;
3. dawna ręcz­na broń palna ma­ją­ca lej­ko­wa­to roz­sze­rzo­ny wylot lufy


SJP.pl


gardło

1. od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go i od­de­cho­we­go, który znaj­du­je się mię­dzy jamą ustną a prze­ły­kiem; gar­dziel;
2. utra­ta życia przez po­wie­sze­nie lub ścię­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. od­ci­nek mię­dzy prze­ły­kiem a jamą ustną, mie­szczą­cy się w przed­niej czę­ści szyi;

Wiktionary

Gar­dło ( pha­rynx) – w ana­to­mii czło­wie­ka miej­sce krzy­żo­wa­nia się drogi po­kar­mo­wej z od­de­cho­wą. Jest to ma­czu­go­wa­ta cewa włó­kni­sto-mię­śnio­wa, roz­cią­ga­ją­ca się od pod­sta­wy czasz­ki do VI kręgu szyj­ne­go. Dłu­gość gar­dła u do­ro­słe­go czło­wie­ka wy­no­si śred­nio 12–13 cm. Jego naj­szer­sza część znaj­du­je się na wy­so­ko­ści kości gny­ko­wej i wy­no­si 5 cm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po tych wczo­raj­szych lo­dach tro­chę boli mnie dzi­siaj gar­dło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡardwɔ, AS: gardu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardziel ż., gardłowanie n.

 czas. gardłować

 przym. gardłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gardziel

Wiktionary


gardłopłetwe

na­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Gar­dło­płet­we, wę­żo­ro­we (Ste­nop­te­ry­gii) – na­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych z in­fra­gro­ma­dy do­sko­na­ło­kost­nych (Te­le­o­stei) obej­mu­ją­cy jeden rząd:

Gar­dło­płet­we żyją w mor­skich głę­bi­nach, gdzie pa­nu­ją wiecz­ne ciem­no­ści i ogrom­ne ci­śnie­nie. Są do­sko­na­le przy­sto­so­wa­ne do tego nie­przy­jaz­ne­go śro­do­wi­ska.

Wikipedia


gardłopłetwy

o ce­chach gar­dło­płet­wych (na­drząd ryb)


SJP.pl


gardłosz

ro­dzaj ja­dal­nych ryb z ro­dzi­ny gar­dło­szo­wa­tych


SJP.pl


gardłoszowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Gar­dło­szo­wa­te (Tra­chicht­hy­i­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb be­ryk­soksz­tałt­nych (Be­ry­ci­for­mes).

Wikipedia


gardłować

po­tocz­nie: mówić o czymś dużo i gło­śno; gę­bo­wać


SJP.pl


gardłowo

przy­słó­wek

 (1.1) chra­pli­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­śmiał się gar­dło­wo na myśl o ab­sur­dal­no­ści całej sy­tu­a­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardłowość ż.

 przym. gardłowy

Wiktionary


gardłowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gar­dło­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gardłowy

 przysł. gardłowo

Wiktionary


gardłowy

1. zwią­za­ny z gar­dłem;
2. spra­wa gar­dło­wa - spra­wa bar­dzo po­waż­na w skut­kach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z gar­dłem, do­ty­czą­cy gar­dła

 (1.2) fonet. ar­ty­ku­ło­wa­ny gar­dłem

 (1.3) o dźwię­ku: chra­pli­wy lub niski

 (1.4) daw. za­gro­żo­ny karą śmier­ci, po­cią­ga­ją­cy za sobą karę śmier­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gardłowość ż., gardło mrz., gardziel ż., gardłowanie n.

 czas. gardłować

 przysł. gardłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) faryngalny

Wiktionary


garecki

naz­wi­sko


SJP.pl


garewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


garfield

[czy­taj: gar­fild]
1. po­pu­lar­ny ko­miks, któ­re­go głów­ną po­sta­cią jest kot o takim imie­niu;
2. naz­wi­sko an­giel­skie, np. James Abram Gar­field (1831 - 1881), dwu­dzie­sty pre­zy­dent USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) film. liter. po­stać fil­mo­wa, bar­dzo tłu­sty po­ma­rań­cza­wy kot;

Wiktionary

Gar­field – po­pu­lar­ny ko­miks stwo­rzo­ny przez Jima Da­vi­sa, któ­re­go ty­tu­ło­wym bo­ha­te­rem jest an­tro­po­mor­ficz­ny rudy kocur, odz­na­cza­ją­cy się le­ni­stwem, nar­cyz­mem i sła­bo­ścią do la­sa­gni. Jego to­wa­rzy­sza­mi są: nie­zbyt roz­gar­nię­ty pies Odie oraz ich ułom­ny pod wzglę­dem to­wa­rzy­skim wła­ści­ciel, Jon Ar­buc­kle. Kocur odzie­dzi­czył imię po dziad­ku Jima Da­vi­sa, który z kolei był tak naz­wa­ny dla upa­mięt­nie­nia pre­zy­den­ta Sta­nów Zjed­no­czo­nych Ja­me­sa Gar­fiel­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cie­ka­we, ile myszy upo­lo­wał Gar­field w swoim życiu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarfʲilt, AS: garfʹilt

Wiktionary


gargamel

po­tocz­nie: brzyd­ki bu­dy­nek nie­pa­su­ją­cy do po­bli­skie­go oto­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) film. liter. zły cza­ro­dziej z ko­mik­sów i fil­mów o smer­fach

Wiktionary

Gar­ga­mel – fik­cyj­na po­stać z ko­mik­su oraz ani­mo­wa­ne­go se­ria­lu "Smer­fy"; pe­cho­wy, zły cza­ro­dziej miesz­ka­ją­cy w zruj­no­wa­nym zamku na obrze­żach lasu Smer­fów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kot złego Gar­ga­me­la na­zy­wał się Kla­kier.

Wiktionary


gargamela

po­tocz­nie: brzyd­ki bu­dy­nek nie­pa­su­ją­cy do po­bli­skie­go oto­cze­nia


SJP.pl


gargantua

ru­basz­ny ol­brzym, opi­sa­ny w po­wie­ści François Ra­be­la­is'go "Życie Gar­gan­tui i Pan­ta­gru­e­la"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. imię ol­brzy­ma z fan­ta­stycz­no-sa­ty­rycz­nej epo­pei po­wie­ścio­wej François Ra­be­la­is; gi­gan­tycz­ny, ru­basz­ny żar­łok i opój o do­brot­li­wym uspo­so­bie­niu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­gan­tua – po­stać z po­wie­ści François Ra­be­la­is'ego „Gar­gan­tua i Pan­ta­gru­el”
  • Gar­gan­tua – pol­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Gar­gan­tua – de­biu­tanc­ki album ze­spo­łu Gar­gan­tua
  • Gar­gan­tua – se­rial ani­mo­wa­ny
  • Gar­gan­tua – po­stać ko­mik­so­wa
  • Gar­gan­tua – film ja­poń­ski
  • Gar­gan­tua – rzeka
  • Gar­gan­tua - nazwa czar­nej dziu­ry w fil­mie „In­ter­stel­lar”, reż. Chri­stop­her Nolan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy się tak na­ra­dza­li, Gar­gan­tua wło­żył ich wraz z sa­ła­tą w sa­la­ter­kę wiel­ką jak becz­ka cy­tyj­ska i za­pra­wi­wszy oliwą, octem i solą, zjadł wszyst­ko, aby się nieco orzeź­wić przed wie­cze­rzą: owo poł­knął już pię­ciu piel­grzy­mów, szó­sty zaś był w sa­la­ter­ce ukry­ty pod li­ściem sa­ła­ty, z wy­jąt­kiem ko­stu­ra który ster­czał ku górze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gargantuizm m., gargantuiczność ż.

 przym. gargantuiczny, Gargantuiński

 przysł. gargantuicznie

Wiktionary


gargantuicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gar­gan­tu­icz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gargantua mos., gargantuizm mrz.

 przym. gargantuiczny

Wiktionary


gargantuiczność

→ gar­gan­tu­icz­ny


SJP.pl

Patrz:

gargantuiczny

gargantuiczny

taki jak Gar­gan­tua: wiel­ki, ogrom­ny, gi­gan­tycz­ny, a przy tym ru­basz­ny i niez­wy­kle żar­łocz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wiel­ki, żar­łocz­ny i ru­basz­ny, taki jaki był książ­ko­wy Gar­gan­tua

 (1.2) cecha o wiel­kim, strasz­li­wym na­tę­że­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gargantua mos., gargantuizm mrz.

 przysł. gargantuicznie

Wiktionary


gargantuizm

ob­żar­stwo, opil­stwo i ru­basz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skraj­ne ob­żar­stwo i opil­stwo wraz z ru­basz­no­ścią; je­dze­nie i picie w ilo­ściach ta­kich, jak le­gen­dar­ny Gar­gan­tua

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarɡãnˈtujism̥, AS: gargãntui ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gargantua m., gargantuiczność ż.

 przym. gargantuiczny, Gargantuiński

 przysł. gargantuicznie

Wiktionary


gargas

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­gas (Górna Ga­ron­na) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Gar­gas (Va­uc­lu­se) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że
  • Gar­gas (ja­ski­nia) – ja­ski­nia w po­łud­nio­wej Fran­cji
  • Anita Gar­gas

Wikipedia


gargaś

naz­wi­sko


SJP.pl


gargoilizm

wro­dzo­na cho­ro­ba prze­mia­ny ma­te­rii ob­ja­wia­ją­ca się bra­kiem en­zy­mu roz­kła­da­ją­ce­go cukry zło­żo­ne, co skut­ku­je usz­ko­dze­niem na­rzą­dów wew­nętrz­nych i gro­te­sko­wym wy­glą­dem; mu­ko­po­li­sa­cha­ry­do­za, masz­ka­ro­nizm


SJP.pl


gargulcowy

→ gar­gu­lec


SJP.pl

Patrz:

gargulec

gargulec

1. ozdob­ne za­koń­cze­nie rynny, naj­czę­ściej w kształ­cie pa­szczy zwie­rzę­cej lub smo­czej; rzy­gacz, rzy­gu­lec, gar­łacz, plwacz;
2. w fan­ta­sty­ce: skrzyd­la­te stwo­rze­nie o ka­mien­nym ciele, czę­sto za­sty­ga­ją­ce w bez­ru­chu i uda­ją­ce rzeź­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. rzy­gacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzygacz, garłacz, pluwacz, plwacz

Wiktionary


garibaldczyk

ga­ry­bald­czyk;
1. słu­żą­cy pod do­wództ­wem gen. Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go w cza­sie walk na­ro­do­wo­wyz­wo­leń­czych we Wło­szech
2. żoł­nierz ut­wo­rzo­ne­go we Fran­cji w 1914 roku le­gio­nu wło­skie­go, do­wo­dze­ne­go przez syna Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go - Ric­ciot­tie­go


SJP.pl


garibaldi

naz­wi­sko wło­skie:
1. Giu­sep­pe (1807-82), wł. bo­ha­ter nar., bo­jow­nik o wyz­wo­le­nie i zjed­no­cze­nie Włoch, ge­ne­rał;
2. Anita (właśc. A. Ri­be­i­ra da Silva) (1821-49), żona G., z po­cho­dze­nia Bra­zy­lij­ka;
3. Ric­ciot­ti (1847-1924), syn G., ge­ne­rał


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Giu­sep­pe Ga­ri­bal­di – wło­ski re­wo­lu­cjo­ni­sta, żoł­nierz i po­li­tyk, dzia­łacz i bo­jow­nik na rzecz zjed­no­cze­nia Włoch
  • Me­not­ti Ga­ri­bal­di – ge­ne­rał pol­ski i wło­ski
  • Mi­cha­el Ga­ri­bal­di – jedna z fik­cyj­nych po­sta­ci te­le­wi­zyj­ne­go se­ria­lu Scien­ce fic­tion Ba­bi­lon 5
  • Sil­va­no Rag­gio Ga­ri­bal­di – wło­ski pił­karz
  • Jo­nat­han Ga­ri­bal­di – bry­tyj­ski na­u­ko­wiec
  • Ga­ri­bal­di – opu­szczo­na miej­sco­wość w Ko­lum­bii Bry­tyj­skiej, w Ka­na­dzie
  • Ga­ri­bal­di – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w USA
  • Ga­ri­bal­di – mia­sto i gmina w sta­nie Rio Gran­de do Sul, w Bra­zy­lii
  • (4317) Ga­ri­bal­di – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Ga­ri­bal­di – sta­cja metra w Ly­o­nie
  • Ga­ri­bal­di – sta­cja metra w Pa­ry­żu
  • Mi­la­no Porta Ga­ri­bal­di – sta­cja ko­le­jo­wa w Me­dio­la­nie

Wikipedia


garig

for­ma­cja twar­do­list­nych, kol­cza­stych za­ro­śli krze­wów i ro­ślin ziel­nych, zrzu­ca­ją­cych li­ście w okre­sie suszy; wy­stę­pu­je w su­chych, ska­li­stych sied­li­skach wschod­niej czę­ści ob­sza­ru śró­dziem­no­mor­skie­go; fry­ga­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ekol. bot. zi­mo­zie­lo­na for­ma­cja ro­ślin­na wtór­na po wy­cię­ciu lasów, wy­stę­pu­ją­ca w oko­li­cach Morza Śró­dziem­ne­go

Wiktionary

Garig (z fran­cu­skie­go "ga­ri­gue" lub "gar­ri­gue") – for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca w kli­ma­cie śró­dziem­no­mor­skim. Skła­da się głów­nie z zi­mo­zie­lo­nych, li­ścia­stych krze­wów lub ma­łych drzew. Kształ­tu­je się na ob­sza­rach z po­dło­żem ska­li­stym lub wa­pien­nym. Wiele z wy­stę­pu­ją­cych tu krze­wów jest kol­cza­stych oraz aro­ma­tycz­nych (mięta, mirt czy wa­wrzy­no­wa­te).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡarʲik, AS: garʹik

Wiktionary


garizim

Ga­ri­zim (język sa­ma­ry­tań­ski he­braj­ski: "Ar-garízim"; arab.: جبل جرزيم "Dża­bal Dżarizīm", język ty­be­riadz­ki he­braj­ski: הַר גְּרִזִּים "Har Gərizzîm"; hebr.: הַר גְּרִיזִּים "Har Gərizzim") – jedna z dwóch gór wzno­szą­cych się na po­łud­nie od mia­sta Na­blus w Sa­ma­rii, w cen­tral­nej czę­ści Iz­ra­e­la. Góra wzno­si się na wy­so­kość 881 m n.p.m.

Wikipedia


garkotłuk

garn­ko­tłuk;
1. po­gard­li­wie o ku­cha­rzu lub ku­char­ce;
2. lek­ce­wa­żą­co o pry­mi­tyw­nej ko­bie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. gw-pl|War­sza­wa. ko­bie­ta

Wiktionary


garkuchnia

po­drzęd­na re­sta­u­ra­cja, ja­dło­daj­nia; trak­tier­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. po­drzęd­na, tania ja­dło­daj­nia

 (1.2) lek­cew. sprzę­ty ku­chen­ne

Wiktionary

Gar­kuch­nia (z niem. "Garküche") – tania ja­dło­daj­nia wy­da­ją­ca jedną lub kilka pro­stych po­traw przy­go­to­wy­wa­nych na zapas w du­żych ko­tłach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarˈkuxʲɲa, AS: garkuχʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. traktiernia

Wiktionary


garland

[czy­taj: garLEND] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Judy Gar­land – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Mer­rick Gar­land – ame­ry­kań­ski praw­nik i sę­dzia, pro­ku­ra­tor ge­ne­ral­ny Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • ORP „Gar­land” (znak bur­to­wy H37) – bry­tyj­ski ni­szczy­ciel eskor­to­wy typu G wy­po­ży­czo­ny Pol­skiej Ma­ry­nar­ce Wo­jen­nej w 1940 roku
  • Gar­land – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Mil­ler
  • Gar­land – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie Pe­nob­scot
  • Gar­land – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Se­ward
  • Gar­land – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Samp­son
  • Gar­land – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Tip­ton
  • Gar­land – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Dal­las
  • Gar­land – mia­sto w sta­nie Utah, w hrab­stwie Box Elder
  • Gar­land – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Park
  • Gar­land (ang. Gar­land Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ar­kan­sas

Wikipedia


garlica

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gar­li­ca ma­o­ry­ska – ga­tu­nek ptaka z rzędu go­łę­bio­wych;
  • Gar­li­ca Du­chow­na
  • Gar­li­ca Mu­ro­wa­na

Wikipedia


garlicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Gar­lic­ki (ur. 1934) – pol­ski ge­o­log
  • An­drzej Gar­lic­ki (1935–2013) – pol­ski hi­sto­ryk, pu­bli­cy­sta
  • Apo­li­na­ry Gar­lic­ki (1872–1940) – pol­ski so­cjo­log, hi­sto­ryk
  • Jan Gar­lic­ki (1914–1989) – pol­ski praw­nik i ar­chi­wi­sta
  • Ja­nusz Gar­lic­ki (1923–2015) – pol­ski dzien­ni­karz i pi­sarz
  • Lech Gar­lic­ki (ur. 1946) – pol­ski praw­nik
  • Łu­kasz Gar­lic­ki (ur. 1977) – pol­ski aktor
  • Ma­rian Gar­lic­ki (1908–2002) – pol­ski le­karz, ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go, uczest­nik II wojny świa­to­wej
  • Piotr Gar­lic­ki (ur. 1945) – pol­ski aktor
  • Sta­ni­sław Gar­lic­ki (1875–1935) – pol­ski ma­te­ma­tyk i che­mik
  • Sta­ni­sław Woj­ciech Gar­lic­ki (1902–1972) – pol­ski dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny, ad­wo­kat
  • To­masz Gar­lic­ki (ur. ok. 1730) – ksiądz ka­to­lic­ki, kaz­no­dzie­ja kon­fe­de­ra­cji bar­skiej w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim

Wikipedia


garliński

naz­wi­sko


SJP.pl


garmaż

1. miej­sce wy­ro­bu i sprze­da­ży zim­nych dań obia­do­wych i prze­ką­sek;
2. wy­ro­by gar­ma­że­ryj­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. dania go­to­we lub pół­go­to­we do­star­cza­ne do lo­ka­li ga­stro­no­micz­nych

 (1.2) pot. za­kład pro­du­ku­ją­cy, sprze­da­ją­cy lub do­star­cza­ją­cy dania go­to­we i pół­go­to­we

Wiktionary

Gar­maż, po­tocz­nie wy­ro­by gar­ma­że­ryj­ne, gar­ma­żer­ka – ogół go­to­wych lub na pół go­to­wych po­traw do­star­cza­nych do skle­pów oraz lo­ka­li ga­stro­no­micz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Mo­no­po­lu funk­cjo­no­wa­ła nie tylko re­sta­u­ra­cja, ale także cu­kier­nia i bar, w któ­rym sto­ło­wa­li się zaz­wy­czaj stocz­niow­cy. W ciągu dnia sprze­da­wa­no w nim nawet 400 por­cji, głów­nie gar­ma­żu.

 (1.2) W de­li­ka­te­sach były ku­kuł­ki, a w spo­żyw­czym nie, tym bar­dziej że to prze­cież był wa­rzyw­niak, a może nawet gar­maż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garmażer m., garmażeria ż., garmażerka ż.

 przym. garmażeryjny

Wiktionary


garmażer

osoba zaj­mu­ją­ce się gar­ma­żer­ką


SJP.pl


garmażeria

gar­ma­żer­nia;
1. za­kład lub dział re­sta­u­ra­cyj­ny pro­du­ku­ją­cy pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze lub po­tra­wy (głów­nie zimne po­tra­wy, przy­staw­ki mięs­ne, rybne i inne);
2. sklep lub dział skle­po­wy sprze­da­ją­cy takie ar­ty­ku­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład lub dział w re­sta­u­ra­cji, w któ­rym pro­du­ku­je się pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze i go­to­we po­tra­wy

 (1.2) sklep, gdzie sprze­da­je się pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze i go­to­we po­tra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja z kolei po­wie­dzia­łem, że nie mam nic na ko­la­cję, więc po­win­ni­śmy kupić coś go­to­we­go w gar­ma­że­rii albo na ży­dow­skim stra­ga­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌgarmaˈʒɛrʲja, AS: garmažerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garmaż mrz.

 war. garmażernia ż.

 przym. garmażeryjny

Wiktionary


garmażerka

1. spe­cja­list­ka w przy­go­to­wy­wa­niu po­traw dla gar­ma­że­rii;
2. wy­ro­by gar­ma­że­ryj­ne


SJP.pl


garmażernia

gar­ma­że­ria;
1. za­kład lub dział re­sta­u­ra­cyj­ny pro­du­ku­ją­cy pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze lub po­tra­wy (głów­nie zimne po­tra­wy, przy­staw­ki mięs­ne, rybne i inne);
2. sklep lub dział skle­po­wy sprze­da­ją­cy takie ar­ty­ku­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład lub dział w re­sta­u­ra­cji, w któ­rym pro­du­ku­je się pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze i go­to­we po­tra­wy

 (1.2) sklep, gdzie sprze­da­je się pół­fa­bry­ka­ty spo­żyw­cze i go­to­we po­tra­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌgarmaˈʒɛrʲɲa, AS: garmažerʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garmażeryjny

 rzecz. garmażeria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) garmażeria

Wiktionary


garmażerski

przy­miot­nik od: gar­ma­żer


SJP.pl


garmażeryjny

przy­miot­nik od: gar­ma­że­ria (gar­ma­żer­nia), np. sklep gar­ma­że­ryj­ny, pro­duk­ty gar­ma­że­ryj­ne


SJP.pl


garmisch-partenkirchen

[czy­taj: gar­misz par­ten­kir­chen] miej­sco­wość w Niem­czech


SJP.pl

Gar­misch-Par­ten­kir­chen – po­wia­to­wa gmina tar­go­wa i uz­dro­wi­sko w po­łud­nio­wych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w re­jen­cji Górna Ba­wa­ria, w re­gio­nie Ober­land, sie­dzi­ba po­wia­tu Gar­misch-Par­ten­kir­chen. Miej­sco­wość nie ma sta­tu­su mia­sta. Leży w Al­pach na trój­sty­ku trzech pasm - Am­mer­ga­u­er Alpen, Ba­y­e­ris­che Vo­ral­pen oraz Wet­ter­ste­in­ge­bir­ge. Jest zna­nym oś­rod­kiem nar­ciar­skim.

Wikipedia


garmond

roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 10 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (3,760 mm); gar­mont, kor­pus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy dzie­się­ciu punk­tom (3,759 mm)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarmɔ̃nt, AS: garmõnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garmondowy

Wiktionary


garmondowy

→ gar­mond


SJP.pl

Patrz:

garmond

garmont

roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 10 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (3,760 mm); gar­mond, kor­pus


SJP.pl


garmontowy

→ gar­mont; gar­mon­do­wy


SJP.pl


garna

ga­tu­nek an­ty­lo­py z ro­dzi­ny pu­sto­roż­ców wy­stę­pu­ją­cy we wschod­nich In­diach


SJP.pl


garncarczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cze­lad­nik garn­car­ski, uczeń garn­ca­rza

Wiktionary


garncarek

rze­mieśl­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca garn­ki


SJP.pl


garncarka

rze­mieśl­nicz­ka wy­ra­bia­ją­ca garn­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nicz­ka wy­ko­nu­ją­ca garn­ki i inne na­czy­nia ce­ra­micz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garncarz mzw./mos.

Wiktionary


garncarnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy wy­ro­by garn­car­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­nia garn­car­ska; za­kład wyt­wa­rza­ją­cy ce­ra­mi­kę z gliny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gar mrz., garniec mrz., garnek mrz., garncarz mos., garncarstwo n.

 przym. garncarski

Wiktionary


garncarski

do­ty­czą­cy garn­car­stwa, garn­ca­rza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy garn­car­stwa albo garn­ca­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gar mrz., garniec mrz., garnek mrz., garncarz mos., garncarstwo n., garncarnia ż., garnuszek mrz.

 przym. garncarzowy

Wiktionary


garncarstwo

rze­mio­sło i tech­ni­ka wy­ra­bia­nia na­czyń gli­nia­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się ręcz­nym wy­ro­bem na­czyń gli­nia­nych;

Wiktionary

Garn­car­stwo – jedno z naj­star­szych rze­miosł (znane od ne­o­li­tu). Jest to rę­ko­dziel­ni­czy wyrób ce­ra­micz­nych na­czyń i przed­mio­tów co­dzien­ne­go użyt­ku.

Rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się garn­car­stwem to garn­carz albo garn­car­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarn̥ˈt͡sarstfɔ, AS: garn̦carstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnek m., garnuszek m., garncarz m., garncarnia ż.

 przym. garncarski

Wiktionary


garncarz

1. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy garn­ki;
2. re­gio­nal­nie: zdun;
3. śro­do­wi­sko­wo: per­ku­si­sta;
4. ptak śred­niej wiel­ko­ści, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; tę­go­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy garn­ki i inne na­czy­nia ce­ra­micz­ne

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. także zdun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fur­na­rius rufus|ref=tak., ga­tu­nek ma­łych pta­ków o sza­ror­dza­wym upie­rze­niu, które bu­du­ją gnia­zda z gliny, wy­glą­da­ją­ce jak gli­nia­ne garn­ki;

 (2.2) ornit. osob­nik z ga­tun­ku garn­ca­rzy (2.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wysch­nię­ciu garn­carz wsta­wia garn­ki do pieca.

 (2.2) Sa­micz­ka garn­ca­rza wy­ście­la gnia­zdo trawą i pie­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarn̥t͡saʃ, AS: garn̦caš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnek m., garniec m., garnuszek m., garncarstwo n., garncarka ż., garncarzowate nmos., garncarnia ż.

 przym. garnkowy, garncarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. garcorz

 (2.1) garncarz rdzawy

 (2.2) garncarz rdzawy

Wiktionary


garncarzowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

Garn­ca­rzo­wa­te (Fur­na­rii­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad dwie­ście trzy­dzie­ści ga­tun­ków pta­ków, wy­stę­pu­ją­cych wy­łącz­nie w kra­i­nie ne­o­tro­pi­kal­nej.

Wikipedia


garncarzowaty

o ce­chach garn­ca­rzo­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


garncarzowy

→ garn­carz (daw­niej); garn­car­ski


SJP.pl


garncowy

zwią­za­ny z garn­cem


SJP.pl


garnczek

zdrob­nie­nie od: gar­nek; gar­czek, gar­nu­szek, gar­ne­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mały gar­nek

 (1.2) pot. za­war­tość garncz­ka (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnek mrz.

Wiktionary


garnczkowy

→ garn­czek


SJP.pl

Patrz:

garnczek

garncówka

na­czy­nie o po­jem­no­ści jed­ne­go garn­ca


SJP.pl


garneczek

zdrob­nie­nie od: gar­nek; gar­nu­szek, garn­czek, gar­czek


SJP.pl


garnek

na­czy­nie wy­ko­na­ne z me­ta­lu lub gliny słu­żą­ce do go­to­wa­nia po­ży­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ognio­od­por­ny po­jem­nik do przy­go­to­wy­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia cie­płych po­traw;

 (1.2) przen. środ. mot. cy­lin­der

 (1.3) środ. bud. pu­stak stro­po­wy

Wiktionary

Zo­bacz też: Gar­nek w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Gar­nek – na­czy­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do go­to­wa­nia lub du­sze­nia po­traw, naj­czę­ściej w kształ­cie cy­lin­dra z dnem i z dwoma uchwy­ta­mi na zew­nętrz­nych ścia­nach. Zwy­kle wy­po­sa­żo­ny jest w po­kryw­kę z uchwy­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po uzy­ska­niu zgody mamy, pew­ne­go po­po­łud­nia przy­ja­ciół­ki za­ta­szczy­ły na wieżę pie­cyk elek­trycz­ny, ma­te­rac dmu­cha­ny, koce, lampę, adap­ter „Mi­ster Hit”, stos płyt, gar­nek, grzał­kę do wody, pacz­kę her­ba­ty, cu­kier, ły­żecz­ki, kubki – no, i oczy­wi­ście, książ­ki i ze­szy­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarnɛk, AS: garnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garncarstwo n., garncarz mos., garncarka ż.

:: zdrobn. garnczek mrz., garnuszek mrz.

:: zgrub. gar mrz., garniec mrz.

 przym. garncarski, garnkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gar; gw. Górny Śląsk gornak

 (1.2) gar

Wiktionary


garnela

ja­dal­ny rak mor­ski z po­drzę­du kre­we­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cran­gon cran­gon|ref=tak., kre­wet­ka ży­ją­ca w wo­dach przy­brzeż­nych pół­noc­ne­go At­lan­ty­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈnɛla, AS: garnela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garnela pospolita, krewetka piaskowa, garnela właściwa, garnela nakrapiana

Wiktionary


garnelowce

grupa sko­ru­pia­ków obej­mu­ją­ca około 30 ro­dzin dzie­się­cio­no­gów; kre­wet­kow­ce


SJP.pl


garnelowiec

przed­sta­wi­ciel grupy sko­ru­pia­ków obej­mu­ją­cej około 30 ro­dzin dzie­się­cio­no­gów; kre­wet­ko­wiec


SJP.pl


garniak

po­tocz­nie:
1. gar­ni­tur; gajer;
2. męż­czyz­na no­szą­cy gar­ni­tur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. gar­ni­tur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnitur mrz., garniturek mrz.

 przym. garniturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gajer, gajerek

Wiktionary


garnie

[czy­taj: garNI] o po­tra­wach: z przy­bra­niem


SJP.pl


garniec

dawna pol­ska miara ob­ję­to­ści, dziś zwy­kle o czymś tej ob­ję­to­ści


SJP.pl

Zo­bacz też: góra Gar­niec.

Gar­niec – jed­nost­ka ob­ję­to­ści sto­so­wa­na w Eu­ro­pie od śred­nio­wie­cza, pod­sta­wo­wa jed­nost­ka ob­ję­to­ścio­wa póź­ne­go okre­su wie­ków śred­nich. Nazwę wzię­ła od gli­nia­ne­go na­czy­nia.

Wikipedia


garnier

von Gar­nier – ślą­ska ro­dzi­na szla­chec­ka po­cho­dze­nia fran­cu­skie­go. Cze­skie szla­chect­wo i in­ko­lat od 1729 r. Od 1840 r. z ty­tu­łem pru­skie­go hra­bie­go (pri­mo­ge­ni­tu­ra) von Gar­nier-Tu­ra­wa.

Wikipedia


garnieryt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian niklu i ma­gne­zu


SJP.pl

Gar­nie­ryt – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ser­pen­ty­nów. Jest kru­chy, prześ­wie­ca­ją­cy.

Jego nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska od­kryw­cy – fran­cu­skie­go ge­o­lo­ga Ju­liu­sza Gar­nie­ra.

Wikipedia


garnir

to, czym dana rzecz (naj­czę­ściej po­tra­wa, daw­niej także brze­gi ma­te­ria­łu) jest ugar­ni­ro­wa­na (ozdo­bio­na); gar­ni­ru­nek, gar­ni­ro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. do­da­tek słu­żą­cy do ozdo­bie­nia po­tra­wy lub na­po­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wiel­kim se­le­dy­no­wym pół­mi­sku (…) wa­la­ły się już tylko ogry­zio­ne kości, po­mie­sza­ne z reszt­ka­mi nie­do­je­dzo­ne­go gar­ni­ru (…).

 (1.1) Zbyt wiel­ki gar­nir na drin­ku czę­sto do­pro­wa­dza do “prze­ro­stu formy nad tre­ścią” i psuje har­mo­nię drin­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. garnirować ndk.

 rzecz. garnirowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekoracja, przystrojenie, ozdoba

Wiktionary


garnirowanie

to, czym dana rzecz (naj­czę­ściej po­tra­wa, daw­niej także brze­gi ma­te­ria­łu) jest ugar­ni­ro­wa­na (ozdo­bio­na); gar­ni­ru­nek, gar­nir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ozda­bia­nie, przy­bra­nie, de­ko­ro­wa­nie je­dze­nia;

 (1.2) zob. gar­ni­ru­nek.

Wiktionary

Gar­ni­ro­wa­nie (z "fr. gar­nir – ozda­biać") – przy­bra­nie, de­ko­ro­wa­nie po­traw i na­czyń, na któ­rych są po­da­ne, za po­mo­cą nie­wiel­kiej (do­dat­ko­wej) por­cji żyw­no­ści – rzeź­bio­nej, ar­ty­stycz­nie cię­tej lub/oraz od­po­wied­nio za­a­ran­żo­wa­nej. Do­dat­ki, któ­ry­mi się zdobi po­tra­wę zwie się gar­ni­run­kiem lub także gar­ni­ro­wa­niem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡarʲɲirɔˈvãɲɛ, AS: garʹńirovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. garnirować

 rzecz. garnir mrz., garnirunek

Wiktionary


garnirować

1. ozda­biać po­tra­wę lub na­czy­nie z po­tra­wą; przy­bie­rać;
2. daw­niej: ob­szy­wać coś ko­ron­ka­mi, wstąż­ka­mi, fu­trem; ozda­biać brze­gi; la­mo­wać; bra­mo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) kulin. ozda­biać je­dze­nie (np. zie­le­ni­ną)

 (1.2) przest. ob­szy­wać coś ta­siem­ką, la­mów­ką itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarʲɲiˈrɔvat͡ɕ, AS: garʹńirovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) garnirunek

 (1.1-2) rzecz. garnirowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lamować

Wiktionary


garnirunek

to, czym dana rzecz (naj­czę­ściej po­tra­wa, daw­niej także brze­gi stro­ju) jest ugar­ni­ro­wa­na (ozdo­bio­na); gar­ni­ro­wa­nie, gar­nir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. przy­bra­nie po­tra­wy, do­dat­ki ją zdo­bią­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarʲɲiˈrũnɛk, AS: garʹńirũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnirowanie n.

 czas. garnirować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garnirowanie

Wiktionary


garnitur

ubiór męski, skła­da­ją­cy się ze spod­ni i ma­ry­nar­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. kraw. ele­ganc­kie ubra­nie mę­skie;

 (1.2) grupa osób o zbli­żo­nym po­zio­mie kom­pe­ten­cji, waż­no­ści lub wpły­wów

 (1.3) kom­plet przed­mio­tów sta­no­wią­cych pewną ca­łość lub słu­żą­cych do jed­ne­go celu

 (1.4) odzież. pot. ubra­nie dam­skie zło­żo­ne z ża­kie­tu i dłu­gich spod­ni

Wiktionary

Gar­ni­tur – męski ubiór jedno-, dwu- lub trzy­czę­ścio­wy, skła­da­ją­cy się ze spod­ni, ma­ry­nar­ki i ka­mi­zel­ki (w niek­tó­rych gar­ni­tu­rach ka­mi­zel­ka bywa po­mi­ja­na).

Zaz­wy­czaj wszyst­kie trzy ele­men­ty uszy­te są z tego sa­me­go ma­te­ria­łu (tka­ni­ny), cza­sa­mi sto­su­je się rów­nież ka­mi­zel­kę w innym ko­lo­rze (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy mogę za­ło­żyć na ślub jas­no­be­żo­wy gar­ni­tur w de­li­kat­ne ciem­ne prąż­ki?

 (1.2) Tej rocz­ni­cy nie uś­wiet­ni pełen gar­ni­tur am­ba­sa­do­rów.

 (1.3) Z peł­nym gar­ni­tu­rem lśnią­cych zębów warto się uśmie­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarʲˈɲitur, AS: garʹńitur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garniak m.

:: zdrobn. garniturek m.

 przym. garniturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ancug, gangol

Wiktionary


garniturek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. gar­ni­tur dzie­cię­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­dzie­my za­mó­wić gar­ni­tu­rek ko­mu­nij­ny dla Ma­cie­ja.

 (1.1) Myślę, że jest ci do twa­rzy w tym sztruk­so­wym gar­ni­tur­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garniak mrz., garnitur mrz.

 przym. garniturowy

Wiktionary


garniturowiec

po­tocz­nie: osoba cho­dzą­ca w gar­ni­tu­rze


SJP.pl


garniturowy

zwią­za­ny z gar­ni­tu­rem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kraw. zwią­za­ny z gar­ni­tu­rem, do­ty­czą­cy gar­ni­tu­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy tafta na­da­je się na ma­te­riał gar­ni­tu­ro­wy?

 (1.1) Chcie­li­by­śmy kupić kilka me­trów ma­te­ria­łu gar­ni­tu­ro­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garniak mrz., garnitur mrz., garniturek mrz.

Wiktionary


garniturzyna

marny albo stary gar­ni­tur


SJP.pl


garnizon

1. for­ma­cja woj­sko­wa sta­cjo­nu­ją­ca w okre­ślo­nym mie­ście lub twier­dzy;
2. miej­sce prze­by­wa­nia wal­czą­cych; baza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. od­dział woj­ska sta­cjo­nu­ją­cy w danym miej­scu

 (1.2) wojsk. miej­sce sta­łe­go sta­cjo­no­wa­nia gar­ni­zo­nu (1.1)

 (1.3) wojsk. okres sta­łe­go sta­cjo­no­wa­nia gar­ni­zo­nu (1.1)

Wiktionary

Gar­ni­zon – okre­śle­nie kor­pu­su wojsk sta­cjo­nu­ją­cych w okre­ślo­nym miej­scu, daw­niej w celu jego ochro­ny, obec­nie zaś miej­sce sta­cjo­no­wa­nia jest wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako baza woj­sko­wa. Gar­ni­zo­nem na­zy­wa się rów­nież miej­sco­wość lub kilka po­ło­żo­nych obok sie­bie miej­sco­wo­ści, w któ­rych stale lub cza­so­wo roz­mie­szczo­ne są jed­nost­ki woj­sko­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­cjo­nu­ją­cy w Ka­to­wi­cach gar­ni­zon wy­co­fa­no do Kra­ko­wa.

 (1.2) Je­szcze przed wy­bu­chem wojny tra­fił do gar­ni­zo­nu w Cie­szy­nie.

 (1.3) Pod­czas let­nie­go gar­ni­zo­nu w sto­li­cy żoł­nie­rze po­mo­gli w trans­lo­ka­cji niek­tó­rych od­dzia­łów szpi­ta­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnizonowy mos.

 przym. garnizonowy

Wiktionary


garnizonowy

zwią­za­ny z gar­ni­zo­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gar­ni­zo­nem, na­le­żą­cy do gar­ni­zo­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. żoł­nierz peł­nią­cy służ­bę w gar­ni­zo­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­li­na posz­ła na mszę do ko­ścio­ła gar­ni­zo­no­we­go.

 (2.1) Twier­dza po­sia­da­ła zbyt małą licz­bę gar­ni­zo­no­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnizon m., garnizonówka ż.

Wiktionary


garnkoskrob

daw­niej: czło­wiek pro­wa­dzą­cy wy­god­ne życie na cudzy koszt; pie­cze­niarz, dar­moz­jad, pa­so­żyt


SJP.pl


garnkotłuk

gar­ko­tłuk;
1. po­gard­li­wie o ku­cha­rzu lub ku­char­ce;
2. lek­ce­wa­żą­co o pry­mi­tyw­nej ko­bie­cie


SJP.pl


garnkowy

→ gar­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy garn­ka

Wiktionary

Patrz:

garnek

Powiązane:

 rzecz. garncarz mzw./mos.

Wiktionary


garnuszeczek

zdrob­nie­nie od: gar­nu­szek


SJP.pl


garnuszek

zdrob­nie­nie od: gar­nek; garn­czek, gar­ne­czek, gar­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) małe na­czy­nie, z któ­re­go się pije

 (1.2) po­jem­ność, za­war­tość gar­nusz­ka (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garnek mrz., garncarstwo n., garncarz mos.

 przym. garncarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kubek; gw. Górny Śląsk gorczek, gornczek

Wiktionary


garnuszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


garnuszkowy

→ gar­nu­szek


SJP.pl

Patrz:

garnuszek

garnusznica

gar­nusz­ni­ca bu­ko­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


SJP.pl


garnąć

1. przy­su­wać do sie­bie; obej­mo­wać, przy­tu­lać;
2. prze­no­śnie: zjed­ny­wać, przy­cią­gać, brać pod opie­kę


SJP.pl


garo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. lud za­miesz­ku­ją­cy stan Meg­ha­la­ya w In­diach oraz przy­gra­nicz­ne ob­sza­ry Ban­gla­de­szu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na z ludu Garo (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) ko­bie­ta z ludu Garo (1.1)

Wiktionary

Garo – lud za­miesz­ku­ją­cy stan Meg­ha­la­ya w In­diach oraz przy­gra­nicz­ne ob­sza­ry Ban­gla­de­szu. Na­zy­wa­ją sami sie­bie "Achik-Mande" (w ję­zy­ku garo: "achik" „wzgó­rze”, "mande" „lud”). Są dru­gim licz­bo­wo ludem w Meg­ha­la­ya i sta­no­wią około jed­nej trze­ciej po­pu­la­cji stanu. Oce­nia się, że w sumie w In­diach i Ban­gla­de­szu miesz­ka­ją 2 mi­lio­ny Garo (2001).

Wikipedia


garonna

rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji;

Wiktionary

Ga­ron­na ( Ga­ron­ne []) – rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji. Jej źró­dła znaj­du­ją się w Pi­re­ne­jach na te­ry­to­rium Hisz­pa­nii.

W dużej czę­ści jej bieg znaj­du­je się na te­ry­to­rium Gu­jen­ny.

Na pół­noc od Bor­de­a­ux Ga­ron­na łączy się z Dor­do­gne two­rząc Ży­ron­dę i ucho­dzi do Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go w for­mie estu­a­rium.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡaˈrɔ̃nːa, AS: garõ•na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. garoński

Wiktionary


garota

gar­ro­ta;
1. śred­nio­wiecz­ne na­rzę­dzie tor­tur - obręcz za­ci­ska­na na szyi
2. w daw­nej Hisz­pa­nii: kara śmier­ci przez udu­sze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) broń ma­ją­ca po­stać cien­kie­go paska ma­te­ria­łu lub linki do uchwy­ce­nia obu­rącz i za­ci­śnię­cia na szyi ofia­ry;

 (1.2) urzą­dze­nie do wy­ko­ny­wa­nia kary śmier­ci w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii w XIX i XX wieku

Wiktionary

Ga­ro­ta ( gar­ro­te) – broń wy­ko­rzy­sty­wa­na od cza­sów sta­ro­żyt­no­ści przez za­bój­ców do szyb­kie­go du­sze­nia ofiar. Jest to ka­wa­łek dość cien­kie­go, lecz wy­trzy­ma­łe­go ma­te­ria­łu, do uchwy­ce­nia obu­rącz i za­ci­ska­nia na szyi ofia­ry.

Ga­ro­ta może być użyta do sa­mo­o­bro­ny, mimo iż w za­ło­że­niu służy do na­głe­go ataku od tyłu. Jest bar­dzo łatwa do ukry­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­ro­ta jest bro­nią wy­ko­rzy­sty­wa­ną do szyb­kie­go du­sze­nia ofiar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈrɔta, AS: garota

Wiktionary


garowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡarɔˈvãɲɛ, AS: garovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. garować

Wiktionary


garować

1. o cie­ście: ros­nąć, fer­men­to­wać;
2. o wie­trze: wiać z boku, z ukosa;
3. na­sta­wiać żagle od­po­wied­nio do kie­run­ku wia­tru


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. o cie­ście: ros­nąć, po­więk­szać swoją ob­ję­tość wsku­tek po­zo­sta­wie­nia na pe­wien czas

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. spać

 (1.3) prze­stęp. prze­by­wać w wię­zie­niu, od­sia­dy­wać wyrok, od­by­wać karę jako osa­dzo­ny

 (1.4) żegl. o wie­trze: dąć z ukosa, sko­śnie; rów­nież usta­wiać reje z ża­gla­mi do ta­kie­go kie­run­ku wia­tru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pącz­ki trze­ba za­wsze ga­ro­wać w cie­ple.

 (1.2) Bę­dziesz do po­łud­nia ga­ro­wał?! Też bym chcia­ła ga­ro­wać tyle co ty.

 (1.3) Zby­cho­wi, który za dam­ski chuj ga­ru­je już pra­wie dwa roki, zo­sta­ły do od­siad­ki led­wie trzy mie­chy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kiblować

Wiktionary


garownia

po­mie­szcze­nie w pie­kar­ni, w któ­rym ro­śnie cia­sto; gara


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­mie­szcze­nie w pie­kar­ni, w któ­rym ro­śnie cia­sto na chleb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈrɔvʲɲa, AS: garovʹńa

Wiktionary


garowy

przy­miot­nik od: gar


SJP.pl


garoński

przy­miot­nik od rzeki: Ga­ron­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­ron­ną, do­ty­czą­cy Ga­ron­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Garonna ż.

Wiktionary


garri

po­tra­wa kuch­ni ni­ge­ryj­skiej, przy­go­to­wy­wa­na z kas­sa­wy (mącz­ki otrzy­my­wa­nej z ma­nio­ku)


SJP.pl

Garri albo gari – po­pu­lar­ny za­chod­nio­a­fry­kań­ski ro­dzaj żyw­no­ści ro­bio­ny z bulw ma­nio­ku zwa­nej czę­ściej kas­sa­wa. Słowo gari uży­wa­ne jest głów­nie w Ni­ge­rii (szcze­gól­nie przez ludzi Jo­ru­ba) i w Gha­nie.

Wikipedia


garrota

ga­ro­ta;
1. śred­nio­wiecz­ne na­rzę­dzie tor­tur - obręcz za­ci­ska­na na szyi
2. w daw­nej Hisz­pa­nii: kara śmier­ci przez udu­sze­nie


SJP.pl


garski

naz­wi­sko


SJP.pl


garson

[czy­taj: garSĄ lub garSON] daw­niej:
1. chło­pak na po­sył­ki w ho­te­lu
2. kel­ner w re­sta­u­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. chło­piec na po­sył­ki, do drob­nych po­sług w ho­te­lu, re­sta­u­ra­cji, na stat­ku pa­sa­żer­skim, do po­mo­cy w skle­pie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈsɔ̃w̃, AS: garsõũ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boy

Wiktionary


garsoneczka

zdrob­nie­nie od: gar­son­ka


SJP.pl


garsoniera

prze­sta­rza­le:
1. miesz­ka­nie jed­no­po­ko­jo­we; ka­wa­ler­ka;
2. małe miesz­ka­nie męż­czyz­ny do celów to­wa­rzy­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) małe miesz­ka­nie dla jed­nej osoby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­so­nie­ra – film z 1960 roku
  • miej­sce do miesz­ka­nia → zo­bacz ka­wa­ler­ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. garsonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kawalerka

Wiktionary


garsonka

1. dwu­czę­ścio­wa su­kien­ka, skła­da­ją­ca się ze spód­ni­cy i ża­kie­tu;
2. fry­zu­ra ko­bie­ca modna w la­tach dwu­dzie­stych XX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. kraw. ubiór dam­ski zło­żo­ny z ża­kie­tu i spód­ni­cy

 (1.2) daw. krót­ka ko­bie­ca fry­zu­ra

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. kel­ner­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja córka za­ło­ży­ła tę gar­son­kę tylko raz, na we­se­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈsɔ̃nka, AS: garsõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garsoniera ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kostium

 (1.2) na chłopczycę

Wiktionary


garsonkowy

→ gar­son­ka


SJP.pl

Patrz:

garsonka

garstecki

naz­wi­sko


SJP.pl


garsteczka

zdrob­nie­nie od: garst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: garst­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarˈstɛt͡ʃka, AS: garstečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garść ż.

Wiktionary


garstka

zdrob­nie­nie od: garść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: garść

 (1.2) nie­wie­le

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Garst­ka (ur. 1945) – pol­ski ko­szy­karz i tre­ner
  • Bar­ba­ra Garst­ka (ur. 1988) – pol­ska ak­tor­ka
  • Da­riusz Garst­ka (ur. 1964) – pol­ski ko­szy­karz
  • Ka­zi­mierz Garst­ka (1896–1940) – pol­ski woj­sko­wy
  • Wie­sław Garst­ka (ur. 1946) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na jego ostat­ni wy­kład przysz­ła garst­ka stu­den­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡarstka, AS: garstka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garść ż.

Wiktionary


garstnica

ro­dzaj grzy­bów z rzędu ku­strzeb­kow­ców


SJP.pl


gartner

Gart­ner, Inc. – za­ło­żo­ne w 1979 roku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych przed­się­bior­stwo ana­li­tycz­no-ba­daw­cze spe­cja­li­zu­ją­ce się w za­gad­nie­niach stra­te­gicz­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia tech­no­lo­gii oraz za­rzą­dza­nia tech­no­lo­gia­mi.

Gart­ner dzia­ła obec­nie w 100 kra­jach, za­trud­nia ok.

Wikipedia


garuda

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) mit. rel. hin­du­i­stycz­ne i bud­dyj­skie bó­stwo przed­sta­wia­ne w po­sta­ci orła, zwy­kle o ludz­kim ciele w zło­tych lub czer­wo­nych bar­wach;

Wiktionary

Ga­ru­da – jedno z bóstw w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie ty­be­tań­skim.

Ga­ru­da jest ma­le­zyj­ską od­mia­ną Fe­nik­sa; w Ja­po­nii bó­stwo to nosi nazwę Ka­ru­ra.

Ten mi­tycz­ny ptak wid­nie­je w go­dłach Taj­lan­dii i In­do­nez­ji, po­nad­to na­ro­do­we linie lot­ni­cze w In­do­nez­ji to Ga­ru­da In­do­ne­sia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I tak mężni, ob­da­rze­ni strasz­ną mocą, a w szyb­ko­ści do­rów­nu­ją­cy zło­to­pió­re­mu Ga­ru­dzie dwaj groź­ni gi­gan­ci po­dob­ni księ­ży­co­wi i słoń­cu na nie­bie zma­ga­li się, wy­cze­ku­jąc uchy­bień nie­przy­ja­cie­la.

Wiktionary


garudasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; po­zy­cja sto­ją­ca, w któ­rej ugię­te nogi są skrzy­żo­wa­ne w taki spo­sób, że prawe ko­la­no znaj­du­je się nad lewym (lub od­wrot­nie), a szczyt pra­wej stopy znaj­du­je się za lewą łydką; plecy są wy­pro­sto­wa­ne; ra­mio­na skrzy­żo­wa­ne są z przo­du tu­ło­wia, tak aby lewe ramię było ponad pra­wym (lub od­wrot­nie przy od­wrot­nym splo­cie nóg), prze­dra­mio­na uło­żo­ne są pro­sto­pad­le do po­dło­gi, a grzbie­ty dłoni przy­kry­wa­ją się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja orła, orzeł

Wiktionary


garuga

1. wiatr wie­ją­cy z boku;
2. bieg stat­ku w mo­men­cie, gdy wiatr dmie z boku żagla; gara


SJP.pl

Ga­ru­ga – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny oso­czy­no­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji oraz w Au­stra­lii i w za­chod­niej czę­ści Oce­a­nii. Ro­śli­ny te za­wie­ra­ją kre­mo­wo lub ró­żo­wo za­bar­wio­ną ży­wi­cę. Drze­wa wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako źró­dło su­row­ca drzew­ne­go.

Wikipedia


garum

słony sos ze sfer­men­to­wa­nych ryb, uży­wa­ny w kuch­ni sta­ro­żyt­ne­go Rzymu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. hist. słony sos o wy­ra­zi­stym smaku, spo­rzą­dza­ny ze sfer­men­to­wa­nych ryb i wielu przy­praw; pod­sta­wo­wy skład­nik wyk­wint­nej kuch­ni sta­ro­żyt­ne­go Rzymu;

Wiktionary

Garum – słony sos rybny o wy­ra­zi­stym smaku, uzy­ski­wa­ny ze sfer­men­to­wa­nych ryb. Jeden z pod­sta­wo­wych skład­ni­ków wyk­wint­nej kuch­ni sta­ro­żyt­ne­go Rzymu.

Nie­roz­cień­czo­ne garum za­pew­ne miało in­ten­syw­ny, nie­zbyt przy­jem­ny za­pach. Mar­cja­lis pisał: „Pa­pi­lu­so­wi tak cuch­nie z ust, że naj­sil­niej­szy za­pach per­fum za­mie­nia się przy nim w odór garum” (Mar­cja­lis, "Epg".

Wikipedia


garus

naz­wi­sko


SJP.pl

Garus – re­gio­nal­nie gęsta, słod­ka zupa owo­co­wa, przy­rzą­dza­na naj­czę­ściej z roz­go­to­wa­nych gru­szek, a także ja­błek lub śli­wek z do­dat­kiem mleka, jajek, mąki i przy­praw, w odróż­nie­niu od więk­szo­ści in­nych słod­kich zup po­da­wa­na z okra­szo­ny­mi ziem­nia­ka­mi.

Wikipedia


garusowaty

daw­niej: gęsty i lepki, kle­i­sty; ma­zi­sty, ma­zio­wa­ty


SJP.pl


garwacki

naz­wi­sko


SJP.pl


garwolin

mia­sto i gmina w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim nad rzeką Wilgą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gar­wo­lin – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba władz gminy miej­skiej Gar­wo­lin, gminy wiej­skiej Gar­wo­lin i po­wia­tu gar­wo­liń­skie­go.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest nad rzeką Wilgą, przy skrzy­żo­wa­niu dróg kra­jo­wych S17 z 76.

Gar­wo­lin uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1423 ro­kiem. Mia­sto kró­lew­skie Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go, po­ło­żo­ne w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡarˈvɔlʲĩn, AS: garvolʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. garwolinianin m., garwolinianka ż.

 przym. garwoliński

Wiktionary


garwolinianin

miesz­ka­niec Gar­wo­li­na


SJP.pl


garwolinianka

miesz­kan­ka Gar­wo­li­na


SJP.pl


garwoliński

przy­miot­nik od: Gar­wo­lin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gar­wo­li­na, zwią­za­ny z Gar­wo­li­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Garwolin m., garwolinianin m., garwolinianka ż.

Wiktionary


garwolski

lo­kal­nie: gar­wo­liń­ski


SJP.pl


gary

duży gar­nek


SJP.pl

Gary – imię mę­skie wy­wo­dzą­ce się z ję­zy­ków sta­ro­an­giel­skie­go i ger­mań­skie­go wy­wo­dzą­ce się od słowa „włócz­nia” lub „włócz­nik”. Inne od­mia­ny tego imie­nia to Garry, Garri lub Gar­rie.

Wikipedia


garybaldczyk

ga­ri­bald­czyk;
1. słu­żą­cy pod do­wództ­wem gen. Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go w cza­sie walk na­ro­do­wo­wyz­wo­leń­czych we Wło­szech
2. żoł­nierz ut­wo­rzo­ne­go we Fran­cji w 1914 roku le­gio­nu wło­skie­go, do­wo­dze­ne­go przez syna Giu­sep­pe Ga­ri­bal­die­go - Ric­ciot­tie­go


SJP.pl


garybaldka

prze­sta­rza­łe:
1. ro­dzaj dwu­o­so­bo­wej gry w karty;
2. mały ka­pe­lu­sik dam­ski z wy­wi­nię­tym ron­dem;
3. czer­wo­na ko­szu­la no­szo­na przez pow­stań­ców Ga­ri­bal­die­go


SJP.pl


garztecki

naz­wi­sko


SJP.pl


garzyn

Ga­rzyn (niem. "Gel­sen­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Krze­mie­nie­wo.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwo Rolne – "Pań­stwo­wy Oś­ro­dek Ho­dow­li Za­ro­do­wej Ga­rzyn".

Wikipedia


garłacz

1. od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go, ma­ją­ce­go zdol­ność bar­dzo sil­ne­go ro­zdy­ma­nia wola; wolak, gar­dłacz;
2. sta­lo­wa tu­le­ja na­kła­da­na na wylot lufy ka­ra­bi­nu do strze­la­nia gra­na­ta­mi, uży­wa­na w I woj­nie świa­to­wej; gar­dłacz;
3. dawna ręcz­na broń palna ma­ją­ca lej­ko­wa­to roz­sze­rzo­ny wylot lufy; gar­dłacz;
4. ozdob­ne za­koń­cze­nie rynny, naj­czę­ściej w kształ­cie pa­szczy zwie­rzę­cej lub smo­czej; gar­gu­lec, rzy­gacz, rzy­gu­lec, plwacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. krót­ka ręcz­na broń palna z trąb­ko­wa­tym wy­lo­tem lufy, strze­la­ją­ca sie­kań­ca­mi, uży­wa­na w Eu­ro­pie w XVII–XVIII wieku;

 (1.2) wojsk. na­sad­ka ka­ra­bi­no­wa do wy­strze­li­wa­nia gra­na­tów, sto­so­wa­na pod­czas I wojny świa­to­wej i w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym;

 (1.3) ar­chit. de­ko­ra­cyj­ne za­koń­cze­nie rynny da­cho­wej, roz­po­wszech­nio­ne w bu­dow­nict­wie go­ty­ku i re­ne­san­su;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. ho­dow­la­na od­mia­na go­łę­bia do­mo­we­go, rasy za­li­cza­ne do grupy go­łę­bi dę­tych

Wiktionary

Gar­łacz (gar­dłacz, sztur­mak, trom­blon) – od­przo­do­wa broń strze­lec­ka wy­po­sa­żo­na w lufę z cha­rak­te­ry­stycz­nym roz­sze­rze­niem przy wy­lo­cie, w for­mie spła­szczo­ne­go lub za­o­krą­glo­ne­go lejka. Ro­dzaj daw­nej strzel­by, uży­wa­nej głów­nie w XVI–XVIII wieku.

Na za­cho­dzie Eu­ro­py gar­łacz w wer­sji cy­wil­nej na­zy­wa­no trom­blo­nem, broń woj­sko­wą – esko­pe­tą, a tzw. duń­ski, uży­wa­ny w ma­ry­nar­ce, ze spod­nim trzpie­niem do osa­dza­nia gar­ła­cza na pod­sta­wie, nosił nazwę espin­go­li; okre­śle­nie an­giel­skie to blun­der­buss.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gardłacz, tromblon, szturmak, muszkieton, espingola

 (1.2) granatnik karabinowy, granatnik nasadkowy

 (1.3) gargulec, pluwacz, plwacz, rzygacz

Wiktionary


garłuch

Ger­lach; Gier­lach; masyw gór­ski w Ta­trach Wy­so­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. daw. naj­wyż­szy masyw gór­ski w Ta­trach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gar­łuch (Ger­lach) – naj­wyż­szy szczyt Tatr i ca­łych Kar­pat, po­ło­żo­ny na Sło­wa­cji, w bocz­nej grani Tatr.
  • 7 Pułk Pie­cho­ty AK „Gar­łuch” – jed­nost­ki woj­sko­we sa­mo­dziel­ne­go VIII re­jo­nu Okrę­gu War­szaw­skie­go Armii Kra­jo­wej wal­czą­ce w pow­sta­niu war­szaw­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mło­dzież słu­cha­ła opo­wie­ści o wej­ściach na Gar­łu­cha.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gerlach, Gierlach

Wiktionary


garść

1. dłoń jako na­rzę­dzie do zła­pa­nia, na­bra­nia cze­goś;
2. po­jem­ność gar­ści, tyle, ile się w niej zmie­ści;
3. prze­no­śnie: tro­chę, odro­bi­nę, nie­wie­le; kilku, paru, nie­wie­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dłoń zło­żo­na tak, aby móc coś za­czerp­nąć lub chwy­cić

 (1.2) ilość mie­szczą­ca się w gar­ści (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­ży­czy­łem od są­sia­da garść soli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡarʲɕt͡ɕ, AS: garʹść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadgarstek m.

:: zdrobn. garstka ż., garsteczka ż.

Wiktionary


gasa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ulica

Wiktionary

Gasa (dzong. མགར་ས་རྫོང་ཁག) – jeden z 20 dy­stryk­tów (dzongk­ha­gów) w Bhu­ta­nie. Znaj­du­je się w pół­noc­nej czę­ści kraju, po­ło­żo­ny jest w obrę­bie Hi­ma­la­jów, gra­ni­czy z Ty­be­tań­skim Re­gio­nem Au­to­no­micz­nym. W gra­ni­cach tego dy­stryk­tu mie­szczą się naj­wyż­sze szczy­ty gór­skie kraju, w tym Gank­har Pu­en­sum, czyli naj­wyż­szy nie­zdo­by­ty szczyt świa­ta. Po­wierzch­nia Gasa wy­no­si 3081.77 km² zaś po­pu­la­cja liczy 2970 osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡasa, AS: gasa

Wiktionary


gasb

an­ty­mo­nek galu


SJP.pl


gasek

naz­wi­sko


SJP.pl


gasidło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzę­dzie do ga­sze­nia świec w for­mie me­ta­lo­we­go stoż­ka nie­jed­no­krot­nie umo­co­wy­wa­ne­go na kiju;

 (1.2) daw. żart. nos

Wiktionary

Ga­si­dło, także ga­śnik – przy­rząd słu­żą­cy do ga­sze­nia lub za­pa­la­nia świec. W innym zna­cze­niu ocio­sa­ny ka­mien­ny blok do ga­sze­nia po­chod­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po za­koń­cze­niu mszy wy­szedł mi­ni­strant z ga­si­dłem i zga­sił wszyst­kie świe­ce na oł­ta­rzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gasiciel mos., gaszenie n., gaśnik mrz.

 czas. gasić ndk., zgasić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaśnik

Wiktionary


gasik

układ elek­trycz­ny za­bez­pie­cza­ją­cy styki łą­cze­nio­we przed nad­mier­nym is­krze­niem


SJP.pl


gasiwo

ma­te­riał do ga­sze­nia łuku elek­trycz­ne­go w łącz­ni­ku


SJP.pl


gasić

1. prze­ry­wać pa­le­nie się, świe­ce­nie cze­goś;
2. prze­ry­wać pracę urzą­dze­nia me­cha­nicz­ne­go lub elek­trycz­ne­go;
3. po­wo­do­wać bled­nię­cie, ciem­nie­nie cze­goś;
4. tłu­mić, osła­biać;
5. po­zba­wiać kogoś pew­no­ści sie­bie; onie­śmie­lać;
6. prze­wyż­szać kogoś pod ja­kimś wzglę­dem; zać­mie­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­ry­wać pa­le­nie

 (1.2) zmniej­szać blask

 (1.3) techn. wy­łą­czać urzą­dze­nie

 (1.4) za­spo­ka­jać głód, po­żą­da­nie, po­trze­bę

 (1.5) tłu­mić

 (1.6) pot. spe­szyć, po­zba­wić pew­no­ści sie­bie

 (1.7) sport. przy­ha­mo­wać piłkę

 (1.8) o wap­nie pa­lo­nym: łą­czyć z wodą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stra­ża­cy dziel­nie gaszą pożar.

 (1.1) No, gaś tego pa­pie­ro­sa!

 (1.2) Czar­ne chmu­ry gaszą blask księ­ży­ca.

 (1.3) Gaś na­tych­miast to radio! Mały za­sy­pia.

 (1.4) Ga­si­li swe pra­gnie­nie długo i na­mięt­nie.

 (1.5) Łącz­nik gło­wi­cy z ramą jest klu­czo­wym ele­men­tem ga­szą­cym wi­bra­cje mo­to­cy­kla Junak.

 (1.6) Fra­nek strasz­nie za­pa­lił się do tego po­my­słu, ale szef go gasił na każ­dym kroku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaɕit͡ɕ, AS: gaśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gasidło n., gaśnik mrz., gaśnica ż., gaszenie n., dogaszanie n., dogaszenie n., pogaszenie n., wygaszanie n., wygaszenie n., zagaszanie n., zagaszenie n., zgaszanie n., zgaszenie n.

 czas. dogaszać ndk., dogasić dk., pogasić dk., wygaszać ndk., wygasić dk., zagaszać ndk., zagasić dk., zgaszać ndk., zgasić dk.

 przym. gaśniczy

Wiktionary


gasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


gasiświeczka

daw­niej: przy­rząd ga­szą­cy świecz­kę w chwi­li do­pa­la­nia się jej do oz­na­czo­ne­go miej­sca


SJP.pl


gaskon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. lub rzad. męż­czyz­na z Ga­sko­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaskonia ż., Gaskończyk mos., gaskonada ż., gaskoński mrz.

:: fż. Gaskonka ż.

 przym. gaskoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Gaskończyk

Wiktionary


gaskonada

py­szał­ko­wa­te za­cho­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cheł­pli­wość, py­szał­ko­wa­tość, bu­fo­na­da, sa­mo­chwal­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tych prze­de wszyst­kim kar­tek od­no­si się opi­nia Mi­kul­skie­go o „bio­gra­ficz­nej ga­sko­na­dzie" Pola. Wia­ry­god­ność ich kwe­stio­no­wał rów­nież Sta­ni­sław Pigoń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡaskɔ̃ˈnada, AS: gaskõnada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaskoński mrz., Gaskończyk mos., Gaskon mos., Gaskonka ż.

 przym. gaskoński

Wiktionary


gaskonia

kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji;

Wiktionary

Ga­sko­nia (fr. "Ga­sco­gne", gask. "Ga­scon­ha") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji, która przed re­wo­lu­cją fran­cu­ską (1789) miała sta­tus pro­win­cji. Współ­cze­śnie jej te­ry­to­rium znaj­du­je się w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Nowa Ak­wi­ta­nia. Na jej ob­sza­rze znaj­du­ją się de­par­ta­men­ty: Landy, Pi­re­ne­je At­lan­tyc­kie, Gers, Pi­re­ne­je Wy­so­kie (w ca­ło­ści), po­łud­nio­wa część de­par­ta­men­tu Lot i Ga­ron­na, po­łud­nio­wo-za­chod­nia de­par­ta­men­tu Tarn i Ga­ron­na i za­chod­nia de­par­ta­men­tu Górna Ga­ron­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gaskoński mrz., Gaskończyk mos., Gaskonka ż., Gaskon mos.

 przym. gaskoński

Wiktionary


gaskonka

miesz­kan­ka Ga­sko­nii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej we Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta z Ga­sko­nii; miesz­kan­ka tej kra­i­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaskonia ż., gaskonada ż., gaskoński mrz.

:: fm. Gaskończyk mos.

 przym. gaskoński

Wiktionary


gaskończyk

miesz­ka­niec Ga­sko­nii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej we Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na z Ga­sko­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaskonia ż., Gaskon mos., gaskonada ż., gaskoński mrz.

:: fż. Gaskonka ż.

 przym. gaskoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lub rzad. Gaskon

Wiktionary


gaskoński

przy­miot­nik od: Ga­sko­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­sko­nią lub Ga­skoń­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ga­sko­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt uży­wa­ny w Ga­sko­nii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈskɔ̃j̃sʲci, AS: gaskõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaskon mos., Gaskonia ż., Gaskończyk mos., Gaskonka ż., gaskonada ż.

Wiktionary


gaskońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ga­skoń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ga­skoń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ga­skoń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈskɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gaskõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


gaslighter

[czy­taj: gas­laj­ter] ma­ni­pu­la­tor sto­su­ją­cy gas­ligh­ting


SJP.pl


gaslighterka

[czy­taj: gas­laj­ter­ka] ma­ni­pu­la­tor­ka sto­su­ją­ca gas­ligh­ting


SJP.pl


gaslighting

[czy­taj: gas­laj­ting] prze­moc psy­chicz­na po­le­ga­ją­ca na ma­ni­pu­lo­wa­niu drugą osobą w taki spo­sób, że ofia­ra prze­sta­je ufać włas­nym osą­dom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. ma­ni­pu­la­cja po­le­ga­ją­ca na wpie­ra­niu komuś pro­ble­mów psy­chicz­nych lub nie­wła­ści­we­go ro­zu­mie­nia rze­czy­wi­sto­ści;

Wiktionary

Gas­ligh­ting – forma psy­cho­lo­gicz­nej ma­ni­pu­la­cji, w któ­rej osoba lub grupa osób umyśl­nie two­rzy w osą­dzie ofia­ry wąt­pli­wo­ści wobec włas­nej pa­mię­ci czy per­cep­cji, czę­sto wy­wo­łu­jąc u niej dy­so­nans poz­naw­czy i inne stany, takie jak ni­skie po­czu­cie włas­nej war­to­ści.

Wikipedia


gasnąć

1. prze­sta­wać się palić, pło­nąć, świe­cić;
2. tra­cić in­ten­syw­ność;
3. tra­cić na war­to­ści lub na waż­no­ści w po­rów­na­niu z kimś albo z czymś;
4. tra­cić zapał, ener­gię, pew­ność sie­bie;
5. tra­cić siły, umie­rać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgas­nąć)

 (1.1) o źród­le świa­tła lub cie­pła, o uczu­ciach za­ni­kać, zmniej­szać swoją moc, siłę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogni­sko już ga­śnie. Zaraz bę­dzie można upiec ziem­nia­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡasnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: gasnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zgasnąć dk., przygasać ndk., przygasnąć dk., wygasać ndk., wygasnąć dk.

 przym. gaśniczy

 rzecz. gaśnięcie n., wygaśnięcie n.

Wiktionary


gaspacho

[czy­taj: ga­spa­czo] hisz­pań­ska zupa, chłod­nik przy­rzą­dza­ny z wa­rzyw; gaz­pa­cho


SJP.pl


gaspar

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­spar – forma imie­nia Kac­per, m.in. w ję­zy­ku hisz­pań­skim
  • Ga­spar – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii
  • Ga­spar – miej­sco­wość na Kubie
  • Ga­spar – cie­śni­na w In­do­nez­ji

Wikipedia


gasparon

dawny, mięk­ki ka­pe­lusz pil­śnio­wy


SJP.pl


gasparski

naz­wi­sko


SJP.pl


gaspol

Ga­spol S.A. (sty­li­zo­wa­ne GASPOL S.A.) − przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w do­star­cza­niu ener­gii. Pod marką GASPOL sprze­da­je roz­wią­za­nia opar­te na gazie płyn­nym (LPG), skro­plo­nym gazie ziem­nym (LNG), a także sy­ste­my hy­bry­do­we. Spół­ka na­le­ży do kon­cer­nu SHV Ener­gy z sie­dzi­bą w Ho­ofd­dorp (Ho­lan­dia).

Wikipedia


gassenhauer

z ję­zy­ka nie­miec­kie­go: śpiew­ka ulicz­na, szla­gier


SJP.pl


gassho

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud­dyj­ski gest zło­że­nia i pod­nie­sie­nia rąk, wy­ra­ża­ją­cy poz­dro­wie­nie i wdzięcz­ność;

Wiktionary


gastarbajter

ob­co­kra­jo­wiec za­trud­nio­ny cza­so­wo w kraju wy­so­ko roz­wi­nię­tym, naj­czę­ściej jako tania siła ro­bo­cza; ga­star­be­i­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ob­co­kra­jo­wiec bę­dą­cy cza­so­wo na emi­gra­cji za­rob­ko­wej (czę­sto jako tania siła ro­bo­cza) w kraju wy­so­ko roz­wi­nię­tym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡastarˈbajtɛr, AS: gastarbai ̯ter

Wiktionary


gastarbeiter

[czy­taj: ga­star­baj­ter] ob­co­kra­jo­wiec za­trud­nio­ny cza­so­wo w kraju wy­so­ko roz­wi­nię­tym, naj­czę­ściej jako tania siła ro­bo­cza; ga­star­baj­ter


SJP.pl

Ga­star­be­i­ter (wym. "MAF:", ; z niem. „pra­cow­nik go­ścin­ny”) – okre­śle­nie ro­bot­ni­ków cu­dzo­ziem­skich przy­by­wa­ją­cych do Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec (Nie­miec Za­chod­nich) na pobyt tym­cza­so­wy w celu pod­ję­cia pracy.

Ter­min "Ga­star­be­i­ter" jest uży­wa­ny od końca lat 50.

Wikipedia


gastarbeiterski

→ ga­star­be­i­ter


SJP.pl

Patrz:

gastarbeiter

gasteria

rząd ro­ślin, su­ku­len­tów z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych (daw­niej: alo­e­so­wa­tych), niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są w ce­lach ozdob­nych


SJP.pl

Ga­ste­ria ("Ga­ste­ria" Duval) – ro­dzaj su­ku­len­tów z ro­dzi­ny zło­to­gło­wo­wa­tych. Obej­mu­je 26 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w przy­ląd­ko­wej czę­ści po­łud­nio­wej Afry­ki, w więk­szo­ści ros­nąc w Karru. Spro­wa­dzo­ne zo­sta­ły wcze­śnie do Eu­ro­py – upra­wia­ne są w An­glii od 1730 roku. Ze wzglę­du na łat­wość two­rze­nia mie­szań­ców – mnó­stwo ich uzy­ska­no w wy­ni­ku ho­dow­li.

Wikipedia


gastr.

skrót od: ga­stro­no­mia, ga­stro­no­micz­ny


SJP.pl


gastralgia

ból brzu­cha po­łą­czo­ny z nie­straw­no­ścią


SJP.pl


gastralny

jama ga­stral­na - prze­strzeń w ciele ja­mo­chło­nów, w któ­rej od­by­wa się wstęp­ne tra­wie­nie po­kar­mu; jama chło­ną­co-tra­wią­ca


SJP.pl


gastrektomia

za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na czę­ścio­wym lub cał­ko­wi­tym wy­cię­ciu żo­łąd­ka, wy­ko­ny­wa­ny naj­czę­ściej w wy­ni­ku jego owrzo­dze­nia lub w prze­bie­gu cho­ro­by no­wot­wo­ro­wej


SJP.pl

Ga­strek­to­mia (łac. "ga­strec­to­mia", gr. gastěr = żo­łą­dek + ektomě = wy­cię­cie) – cał­ko­wi­ta lub pra­wie cał­ko­wi­ta re­sek­cja żo­łąd­ka w wy­ni­ku chi­rur­gicz­ne­go za­bie­gu ope­ra­cyj­ne­go.

Ga­strek­to­mię wy­ko­nu­je się w przy­pad­kach le­cze­nia no­wot­wo­ru lub per­fo­ra­cji ścia­ny żo­łąd­ka przez wrzód. Pier­wszą udaną ga­strek­to­mię wy­ko­nał w 1881 roku The­o­dor Bill­roth w przy­pad­ku cho­ro­by raka żo­łąd­ka.

Wikipedia


gastrin

nazwa hand­lo­wa su­ple­men­tu diety wspie­ra­ją­ce­go tra­wie­nie oraz pracę wą­tro­by, trzust­ki i jelit, za­wie­ra­ją­ce­go ek­strak­ty ro­ślin­ne (m.in. koper wło­ski, miętę, kur­ku­mę, ostro­pest)


SJP.pl


gastritis

nie­żyt żo­łąd­ka


SJP.pl


gastro

po­tocz­nie:
1. wzmo­żo­ny ape­tyt po za­ży­ciu środ­ków odu­rza­ją­cych; ga­stro­fa­za;
2. bran­ża ga­stro­no­micz­na


SJP.pl


gastrocel

wew­nętrz­na jama ga­stru­li ma­ją­ca po­stać worka, któ­re­go ścia­ny two­rzy en­do­der­ma; ar­chen­te­ron, pra­je­li­to, je­li­to pier­wot­ne


SJP.pl

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Pra­je­li­to"

Ga­stro­cel, jama ga­stru­li – ogra­ni­czo­na en­do­der­mą pier­wot­na jama ciała wy­stę­pu­ją­ca w roz­wo­ju za­rod­ko­wym na eta­pie ga­stru­li pow­sta­ją­ca w pier­wszej fazie ga­stru­la­cji. Wraz z pra­gę­bą i ogra­ni­cza­ją­cą ga­stro­cel en­do­der­mą two­rzą pra­je­li­to[].

Wikipedia


gastrochol

nazwa hand­lo­wa ro­ślin­ne­go pre­pa­ra­tu żół­cio­pęd­ne­go i wspo­ma­ga­ją­ce­go tra­wie­nie


SJP.pl


gastroderma

Ga­stro­der­ma – wew­nętrz­na war­stwa ko­mó­rek u niż­szych zwie­rząt:

Od­po­wied­ni­kiem ga­stro­der­my pa­rzy­deł­kow­ców jest u in­nych wyż­szych zwie­rząt en­to­der­ma.

Wikipedia


gastrodrama

przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne, w któ­rym je­dze­nie od­gry­wa znacz­ną rolę


SJP.pl


gastroenterolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ga­stro­en­te­ro­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. zob. ga­stro­log.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka ga­stro­en­te­ro­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę iść do ga­stro­en­te­ro­lo­ga, żeby zro­bić ga­stro­sko­pię.

 (2.1) Żona Ko­wa­lew­skie­go jest ga­stro­en­te­ro­lo­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡastrɔɛ̃ntɛˈrɔlɔk, AS: gastroẽnterolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastroenterologia ż.

:: fż. gastroenterolożka ż.

 przym. gastroenterologiczny

 przysł. gastroenterologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastrolog

Wiktionary


gastroenterologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się fiz­jo­lo­gią, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób ukła­du po­kar­mo­we­go, naj­czę­ściej żo­łąd­ka i jelit; ga­stro­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się czyn­no­ścia­mi i scho­rze­nia­mi ukła­du po­kar­mo­we­go i gru­czo­łów tra­wien­nych;

Wiktionary

Ga­stro­en­te­ro­lo­gia ( ga­stro­en­te­ro­lo­gy) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się czyn­no­ścia­mi i scho­rze­nia­mi ukła­du po­kar­mo­we­go; prze­ły­ku, żo­łąd­ka, jelit, od­by­tu i gru­czo­łów tra­wien­nych (wą­tro­ba, trzust­ka) oraz dróg żół­cio­wych. Ba­da­niem sa­me­go żo­łąd­ka zaj­mu­je się ga­stro­lo­gia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­stro­en­te­ro­lo­gia to nauka o cho­ro­bach żo­łąd­ka, dwu­nast­ni­cy, je­li­ta cien­kie­go i gru­be­go, a także wą­tro­by, trzust­ki oraz dróg żół­cio­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastroenterolog m.

 przym. gastroenterologiczny

Wiktionary


gastroenterologiczny

→ ga­stro­en­te­ro­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z ga­stro­en­te­ro­lo­gią, do­ty­czą­cy ga­stro­en­te­ro­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

gastroenterologia

Powiązane:

 rzecz. gastroenterologia ż., gastroenterolog mos. / ż.

 przysł. gastroenterologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastrologiczny

Wiktionary


gastrofaza

po­tocz­nie: wzmo­żo­ny ape­tyt po za­ży­ciu środ­ków odu­rza­ją­cych; ga­stro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. wil­czy głód, wzmo­żo­ny ape­tyt wy­stę­pu­ją­cy głów­nie po za­ży­ciu nar­ko­ty­ków (pa­le­niu ma­ri­hu­a­ny) lub po wy­pi­ciu al­ko­ho­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) tam to tylko po im­pre­zie na ga­stro­fa­zę – nap­chać się, popić i za­pom­nieć.

Wiktionary


gastrofiberoskop

ro­dzaj fi­be­ro­sko­pu do ba­da­nia wnę­trza żo­łąd­ka oraz ope­ra­cyj­nych za­bie­gów en­do­sko­po­wych


SJP.pl


gastrofiberoskopia

ba­da­nie le­kar­skie obra­zu­ją­ce górny od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go; pa­nen­do­sko­pia, ga­stro­sko­pia


SJP.pl


gastrogran

nazwa hand­lo­wa leku zo­bo­jęt­nia­ją­ce­go kwas żo­łąd­ko­wy, za­wie­ra­ją­ce­go wo­do­rot­le­nek glinu


SJP.pl


gastrolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ga­stro­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób ukła­du po­kar­mo­we­go, gru­czo­łów tra­wien­nych i dróg żół­cio­wych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka ga­stro­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast cią­gle brać kro­ple żo­łąd­ko­we, może po­wi­nie­neś iść do ga­stro­lo­ga?

 (2.1) Córka Wi­śniew­skie­go jest ga­stro­lo­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈstrɔlɔk, AS: gastrolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastrologia ż.

 przym. gastrologiczny

 przysł. gastrologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastroenterolog

Wiktionary


gastrologia

1. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się fiz­jo­lo­gią, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem scho­rzeń ukła­du po­kar­mo­we­go, naj­czę­ściej żo­łąd­ka i jelit; ga­stro­en­te­ro­lo­gia;
2. od­dział ga­stro­lo­gicz­ny w szpi­ta­lu


SJP.pl


gastrologiczny

→ ga­stro­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z ga­stro­lo­gią, do­ty­czą­cy ga­stro­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

gastrologia

Powiązane:

 rzecz. gastrologia ż., gastrolog mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastroenterologiczny

Wiktionary


gastrolożka

→ ga­stro­log


SJP.pl

Patrz:

gastrolog

gastronom

1. pra­cow­nik za­kła­du ga­stro­no­micz­ne­go
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie sztu­ki ku­li­nar­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kulin. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ga­stro­no­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastronomia ż.

 przym. gastronomiczny

Wiktionary


gastronomia

1. ogół barów, re­sta­u­ra­cji i in­nych miejsc, gdzie od­płat­nie po­da­je się po­sił­ki, na­po­je;
2. sztu­ka przy­rzą­dza­nia smacz­nych, wyk­wint­nych po­traw; sztu­ka ku­li­nar­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­łal­ność pro­duk­cyj­no-usłu­go­wa, obej­mu­ją­ca pro­wa­dze­nie re­sta­u­ra­cji, barów itp.

 (1.2) sztu­ka przy­rzą­dza­nia po­traw

Wiktionary

Ga­stro­no­mia (z grec. "ga­ster" – „żo­łą­dek”, "nómos" – „prawo”, „usta­wa”) – ro­dzaj dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej po­le­ga­ją­cej na pro­wa­dze­niu ot­war­tych za­kła­dów ży­wie­nia zbio­ro­we­go (np. re­sta­u­ra­cji, barów, sto­łó­wek itp.). Także sztu­ka przy­rzą­dza­nia i po­da­wa­nia po­traw opar­ta na fa­cho­wej wie­dzy ku­li­nar­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡastrɔ̃ˈnɔ̃mʲja, AS: gastrõnõmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gastronomiczny, gastryczny

 rzecz. gastronom mos.

Wiktionary


gastronomiczka

→ ga­stro­no­mik


SJP.pl

Patrz:

gastronomik

gastronomicznie

→ ga­stro­no­micz­ny


SJP.pl

Patrz:

gastronomiczny

gastronomiczny

1. zwią­za­ny z ogó­łem za­kła­dów ży­wie­nio­wych, barów, re­sta­u­ra­cji, bu­fe­tów, sto­łó­wek;
2. zwią­za­ny z taj­ni­ka­mi przy­rzą­dza­nia po­traw


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ga­stro­no­mią, do­ty­czą­cy ga­stro­no­mii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas EKOPIKNIKU czyn­ne było rów­nież za­ple­cze ga­stro­no­micz­ne, gdzie ofe­ro­wa­no bigos, gro­chów­kę, ciast­ka i na­po­je.

 (1.1) Za­pla­no­wa­no par­kin­gi dla sa­mo­cho­dów oso­bo­wych i au­to­bu­sów, pa­wi­lon ga­stro­no­micz­ny, ma­ga­zyn sprzę­tu, mo­der­ni­za­cję ist­nie­ją­ce­go bu­dyn­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡastrɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: gastrõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastronom m., gastronomia ż., gastronomik m.

 przysł. gastronomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulinarny, kucharski

Wiktionary


gastronomik

ga­stro­nom;
1. pra­cow­nik za­kła­du ga­stro­no­micz­ne­go;
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie sztu­ki ku­li­nar­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. szko­ła za­wo­do­wa o pro­fi­lu ga­stro­no­micz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gastronomiczny

Wiktionary


gastronomio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ga­stro­no­mia

Wiktionary


gastroplastyka

w me­dy­cy­nie: chi­rur­gicz­ne zmniej­sze­nie żo­łąd­ka


SJP.pl


gastroptosis

[czy­taj: gastropTO-zis] w me­dy­cy­nie: opad­nię­cie, ob­ni­że­nie żo­łąd­ka


SJP.pl


gastropunkt

po­tocz­nie: miej­sce, w któ­rym można szyb­ko coś zjeść; punkt ga­stro­no­micz­ny


SJP.pl


gastroskop

przy­rząd op­tycz­ny umoż­li­wia­ją­cy oglą­da­nie wnę­trza żo­łąd­ka i wy­ko­ny­wa­nie za­bie­gów; wzier­nik żo­łąd­ko­wy


SJP.pl

Ga­stro­skop – urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia ga­stro­sko­pii, czyli wzier­ni­ko­wa­nia żo­łąd­ka.

Po­cząt­ko­wo, pod ko­niec XIX w., ga­stro­skop był długą (ok. 65 cm), sztyw­ną rurą o śred­ni­cy ok. 9–10 mm. Na­stęp­nie za­czę­to uży­wać in­stru­men­tów półsz­tyw­nych, a wresz­cie gięt­kich.

Wikipedia


gastroskopia

ba­da­nie le­kar­skie obra­zu­ją­ce górny od­ci­nek prze­wo­du po­kar­mo­we­go; pa­nen­do­sko­pia, ga­stro­fi­be­ro­sko­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wzier­ni­ko­wa­nie gór­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­le­gli­wo­ści to­wa­rzy­szą­ce ga­stro­sko­pii zmniej­sza miej­sco­we znie­czu­le­nie gar­dła.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gastrofiberoskopia, panendoskopia

Wiktionary


gastroskopowy

→ ga­stro­skop


SJP.pl

Patrz:

gastroskop

gastrostomia

za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na wyt­wo­rze­niu sztucz­nej prze­to­ki (ka­na­łu) przez po­wło­ki brzusz­ne do żo­łąd­ka, umoż­li­wia­ją­cy cho­re­mu bez­poś­red­nie po­da­wa­nie po­kar­mów i pły­nów


SJP.pl

Ga­stro­sto­mia – prze­to­ka mię­dzy śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym a żo­łąd­kiem. Jest sto­so­wa­na w celu po­da­wa­nia sub­stan­cji odżyw­czych u osób z nie­droż­nym prze­ły­kiem, na przy­kład w wy­ni­ku no­wot­wo­ru lub po­wi­kłań po opa­rze­niu. Ga­stro­sto­mia za­kła­da­na jest rów­nież przy scho­rze­niach ne­u­ro­lo­gicz­nych z za­bu­rzo­nym aktem po­ły­ka­nia i u osób w śpiącz­kach.

Wikipedia


gastrostomijny

→ ga­stro­sto­mia


SJP.pl

Patrz:

gastrostomia

gastrotechnika

tech­ni­ka zwią­za­na z dzia­łal­no­ścią firm ga­stro­no­micz­nych


SJP.pl


gastrotest

me­to­da dia­gno­stycz­na do oz­na­cza­nia kwa­śno­ści soku żo­łąd­ko­we­go


SJP.pl


gastrotomia

ope­ra­cyj­ne ot­war­cie żo­łąd­ka po­przez na­cię­cie jego ścia­ny, wy­ko­ny­wa­ne w celu oceny jego wnę­trza lub ewen­tu­al­ne­go prze­pro­wa­dze­nia za­bie­gu chi­rur­gicz­ne­go


SJP.pl


gastroturysta

osoba zwie­dza­ją­ca miej­sca po­wią­za­ne z je­dze­niem w celu sma­ko­wa­nia no­wych po­traw


SJP.pl


gastroturystka

ko­bie­ta zwie­dza­ją­ca miej­sca po­wią­za­ne z je­dze­niem w celu sma­ko­wa­nia no­wych po­traw


SJP.pl


gastroturystyczny

zwią­za­ny ze zwie­dza­niem miejsc po­wią­za­nych z je­dze­niem w celu sma­ko­wa­nia no­wych po­traw


SJP.pl


gastroturystyka

zwie­dza­nie miejsc po­wią­za­nych z je­dze­niem w celu sma­ko­wa­nia no­wych po­traw


SJP.pl


gastrula

wczes­ne sta­dium roz­wo­jo­we za­rod­ka zwie­rząt i czło­wie­ka na­stę­pu­ją­ce po bla­stu­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wczes­ne sta­dium roz­wo­jo­we za­rod­ka więk­szo­ści zwie­rząt oraz czło­wie­ka;

Wiktionary

Ga­stru­la – sta­dium roz­wo­jo­we za­rod­ka więk­szo­ści zwie­rząt (w tym czło­wie­ka) pow­sta­ją­ce z bla­stu­li w pro­ce­sie ga­stru­la­cji.

U dwu­war­stwow­ców (Di­bla­sti­ca), w tym gąbek (Po­ri­fe­ra), jest zbu­do­wa­na z dwóch warstw ko­mó­rek: ek­to­der­my (z któ­rej pow­sta­je po­wło­ka ciała) i en­do­der­my (z któ­rej pow­sta­je pra­je­li­to) na­zy­wa­nych list­ka­mi za­rod­ko­wy­mi. Ota­cza­ją one pier­wot­ną jamę ciała, czyli ga­stro­cel. W obrę­bie en­do­der­my two­rzy się pra­je­li­to z ot­wo­rem – pra­gę­bą (ga­stro­por).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­ces two­rze­nia się ga­stru­li (z bla­stu­li) nosi nazwę ga­stru­la­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈstrula, AS: gastrula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastrulacja ż.

Wiktionary


gastrulacja

pro­ces przeksz­tał­ca­nia się za­rod­ka zwie­rząt i czło­wie­ka ze sta­dium bla­stu­li w ga­stru­lę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. etap roz­wo­ju za­rod­ko­we­go, pod­czas któ­re­go z bla­sto­cy­sty pow­sta­je ga­stru­la i usta­la­ją się trzy pod­sta­wo­we list­ki za­rod­ko­we (ek­to­der­ma, me­zo­der­ma i en­do­der­ma)

Wiktionary

Ga­stru­la­cja (ang. "ga­stru­la­tion") – faza w roz­wo­ju za­rod­ka zwie­rząt, na­stę­pu­ją­ca po bruzd­ko­wa­niu. W wy­ni­ku ga­stru­la­cji pow­sta­je ga­stru­la. W pro­ce­sie ga­stru­la­cji do­cho­dzi do zgru­po­wa­nia ko­mó­rek peł­nią­cych po­dob­ne funk­cje w or­ga­niz­mie.

Isto­tą ga­stru­la­cji jest wyt­wo­rze­nie dwóch lub trzech list­ków za­rod­ko­wych z po­je­dyn­czej war­stwy bla­stu­li. Może to za­cho­dzić na na­stę­pu­ją­ce spo­so­by:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gastrula ż.

Wiktionary


gastryczny

do­ty­czą­cy żo­łąd­ka, wspo­ma­ga­ją­cy żo­łą­dek itp. (np. lek ga­strycz­ny, za­bu­rze­nia ga­strycz­ne); żo­łąd­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żo­łąd­ko­wy

 (1.2) spo­wo­do­wa­ny nie­straw­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gastronomia ż.

Wiktionary


gastryk

osoba chora przew­le­kle na żo­łą­dek lub je­li­ta


SJP.pl


gastryka

osoba chora przew­le­kle na żo­łą­dek lub je­li­ta


SJP.pl


gastryna

hor­mon prze­wo­du po­kar­mo­we­go, po­bu­dza­ją­cy ko­mór­ki gru­czo­ło­we żo­łąd­ka do wy­dzie­la­nia soku żo­łąd­ko­we­go


SJP.pl

Ga­stry­na – hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez ko­mór­ki G zlo­ka­li­zo­wa­ne w czę­ści odź­wier­ni­ko­wej żo­łąd­ka oraz w po­cząt­ko­wej czę­ści dwu­nast­ni­cy. Ga­stry­na nie jest jed­no­li­tym hor­mo­nem, skła­da się z mie­szan­ki róż­nych związ­ków. Do głów­nych jej dzia­łań fiz­jo­lo­gicz­nych za­li­cza się sty­mu­la­cję wy­dzie­la­nia kwasu sol­ne­go oraz wpływ na pra­wi­dło­wy stan błony ślu­zo­wej żo­łąd­ka.

Wikipedia


gastrzyca

w gwa­rze ło­wiec­kiej: kuper u pta­ków


SJP.pl


gasz

naz­wi­sko


SJP.pl


gaszek

zdrob­nia­le o gachu


SJP.pl


gaszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gasić.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­sze­nie – walka z ogniem
  • Ga­sze­nie wapna – pro­ces otrzy­my­wa­nia wo­do­rot­len­ku wap­nia
  • Ga­sze­nie – pro­ces tłu­mie­nia wie­lo­krot­nych wy­ła­do­wań w licz­ni­kach pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za bo­ha­ter­stwo pod­czas akcji ga­sze­nia po­ża­ru do­stał medal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈʃɛ̃ɲɛ, AS: gašẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gasidło n., gaśnica ż., zgaszenie n., dogaszanie n., dogaszenie n.

 czas. gasić ndk., zgasić dk., dogaszać ndk., dogasić dk.

 przym. gaśniczy

 przysł. gaśniczo

Wiktionary


gaszerbrum

masyw gór­ski w Ka­ra­ko­rum


SJP.pl

Ga­szer­brum lub Gas­her­brum – masyw gór­ski w Ka­ra­ko­rum na gra­ni­cy Chin i Pa­ki­sta­nu. Leży na wschód od lo­dow­ca Bal­to­ro. W skład grupy wcho­dzi sie­dem głów­nych szczy­tów (w tym 3 ośmio­ty­sięcz­ni­ki):

Broad Peak jest bar­dzo ro­zło­ży­sty, ma kilka wierz­choł­ków i z tego wzglę­du bywa trak­to­wa­ny jako masyw od­dziel­ny od Ga­szer­brum.

Wikipedia


gaszowice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś oraz gmina po­ło­żo­na w po­łud­nio­wej Pol­sce; ,

 (1.2) geogr. adm. wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­szo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Syców
  • Ga­szo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ryb­nic­kim, w gmi­nie Ga­szo­wi­ce
  • gmi­nie Ga­szo­wi­ce – gmina
  • Ga­szo­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­dził się w Ga­szo­wi­cach na Gór­nym Ślą­sku.

Wiktionary


gaszowicki

przy­miot­nik od: Ga­szo­wi­ce


SJP.pl


gaszyn

Ga­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń.

Wikipedia


gaszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ga­szyń­ski
  • Kon­stan­ty Ga­szyń­ski
  • Marek Ga­szyń­ski
  • Mi­ko­łaj Ga­szyń­ski
  • Sta­ni­sław Ga­szyń­ski

Wikipedia


gaszć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. garść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gosztka

Wiktionary


gat

sta­ro­żyt­ne mia­sto w Pa­le­sty­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. pas, prze­pa­ska na bio­dra

 (1.2) stpol. spod­nie

Wiktionary

Gat (hebr. גַּת) – jedno z pię­ciu sta­ro­żyt­nych fi­li­styń­skich miast-państw, mie­szczą­ce się w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Fi­li­stei. Mia­sto jest czę­sto wy­mie­nia­ne w Bi­blii, po­nad­to jego ist­nie­nie pot­wier­dza­ją rów­nież źró­dła egip­skie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡat, AS: gat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gacny

 rzecz. gace, gacica, gacie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gace

Wiktionary


gat.

skrót od: ga­tu­nek


SJP.pl


gatczyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w środ­ko­wej czę­ści ob­wo­du le­nin­gradz­kie­go;

Wiktionary

Gat­czy­na ( Гатчина) – mia­sto w Rosji, w cen­tral­nej czę­ści ob­wo­du le­nin­gradz­kie­go, 45 km na po­łud­nio­wy za­chód od Pe­ters­bur­ga. Cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu gat­czyń­skie­go. Pier­wsze wzmian­ki z 1499. Prawa miej­skie 11 li­sto­pa­da 1796. Po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si 29 km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gatczyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Trock (1923-1929), Krasnogwardiejsk (1929-1944)

Wiktionary


gatczyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gat­czy­ną, do­ty­czą­cy Gat­czy­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z pier­wszych po­su­nięć no­we­go mo­nar­chy było wy­da­nie jego gat­czyń­skim ba­ta­lio­nom przy­wi­le­ju trium­fal­ne­go wkro­cze­nia do Pe­ters­bur­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gatczyna ż.

Wiktionary


gate

[czyta: gejt] bram­ka kon­trol­na na lot­ni­sku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gate – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Be­a­ver
  • Gate (ang. Gate Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McLean

Wikipedia


gatekeeping

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. kon­cep­cja we­dług któ­rej dzien­ni­karz przy se­lek­cji oraz prze­ka­zy­wa­niu in­for­ma­cji nie kie­ru­je się je­dy­nie za­sa­dą obiek­ty­wiz­mu, lecz rów­nież swo­i­mi doś­wiad­cze­nia­mi oraz su­biek­tyw­nym gu­stem;

Wiktionary

Ga­te­ke­e­ping (se­lek­cja in­for­ma­cji) – ter­min po raz pier­wszy za­sto­so­wa­ny przez Da­vi­da Man­nin­ga White’a (1917–1993). W jego kon­cep­cji, przy se­lek­cji i prze­ka­zy­wa­niu in­for­ma­cji dzien­ni­karz kie­ru­je się nie tylko za­sa­dą obiek­ty­wiz­mu, lecz także swo­i­mi doś­wiad­cze­nia­mi i su­biek­tyw­nym gu­stem.

Wikipedia


gater

ma­szy­na słu­żą­ca do prze­cie­ra­nia kłód drzew­nych na tar­ci­cę i ele­men­ty drew­nia­ne; trak; tracz­ni­ca


SJP.pl


gates

[czy­taj: gejts] naz­wi­sko, m.in. Bill Gates (właść. Wil­liam Henry Gates III), ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca, współ­za­ło­ży­ciel firmy Mi­cro­soft


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bill Gates (ur. 1955) – ame­ry­kań­ski bu­si­ness­man, współ­za­ło­ży­ciel firmy Mi­cro­soft
  • Ro­bert Gates (ur. 1943) – zat­wier­dzo­ny na sta­no­wi­sko se­kre­ta­rza obro­ny USA
  • Henry Louis Gates
  • Char­les Gates Dawes (1865 - 1951) – po­li­tyk i fi­nan­si­sta ame­ry­kań­ski. 30. wi­ce­pre­zy­dent Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Gates – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mon­roe
  • Gates – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mon­roe
  • Gates – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Ma­rion
  • Gates – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie La­u­der­da­le
  • Gates (ang. Gates Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mon­roe
  • Gates (ang. Gates Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Eddy
  • hrab­stwo Gates (ang. Gates Co­un­ty) – w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na

Wikipedia


gateway

[czy­taj: gej­tłej] kom­pu­ter, urzą­dze­nie lub pro­gram umoż­li­wia­ją­cy współ­pra­cę róż­nych typów sieci


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­te­way – brama sie­cio­wa
  • Ga­te­way (sta­cja kos­micz­na) – pla­no­wa­na mię­dzy­na­ro­do­wa sta­cja wo­kółk­się­ży­co­wa
  • Ga­te­way Arch – obiekt w kształ­cie łuku w Saint Louis (USA)
  • Ga­te­way, Inc – ame­ry­kań­ska firma kom­pu­te­ro­wa
  • Fre­de­rick Pohl's Ga­te­way - kom­pu­te­ro­wa gra przy­go­do­wa
  • Ga­te­way II: Ho­me­world - kom­pu­te­ro­wa gra przy­go­do­wa
  • Ga­te­way. Brama do gwiazd – po­wieść fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wa Fre­de­ri­ka Pohla
  • Ga­te­way – mi­nial­bum ze­spo­łu Astro
  • Ga­te­way – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ala­ska, w okrę­gu Ma­ta­nu­ska-Su­sit­na
  • Ga­te­way – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ben­ton
  • Ga­te­way – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Lee

Wikipedia


gatha

[czy­taj: gata albo gatha] ro­dzaj li­tur­gicz­nych hym­nów re­li­gij­nych za­war­tych w świę­tych księ­gach re­li­gii sta­ro­i­rań­skiej


SJP.pl

Gāthā (chiń. jie (偈); kor. ge (게); jap. ge; wiet. kệ * chiń. jia­tuo (伽陀); kor. kat'a (gata) (가타); jap. kata; wiet. già-đà) – w san­skry­cie do­słow­nie "wiersz", "hymn".

Typ naj­czę­ściej czte­ro­wer­so­we­go wier­sza lub dłuż­sze­go hymnu. Hymny były czę­ścią skła­do­wą sutr.

Wikipedia


gatka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gatka – u niek­tó­rych ro­ślin: po­chew­ka pow­sta­ją­ca ze zro­śnię­tych przy­list­ków
  • Gatka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród
  • Gatka – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo
  • Gatka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Win­ni­ca
  • Gatka – część wsi Ru­si­nów w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Maj­dan Kró­lew­ski
  • Gatka – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Gatka – część wsi Po­bło­cie w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce
  • Gatka – część wsi Opa­tów w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Opa­tów
  • Gatka – osada leśna w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Ruda Ma­le­niec­ka

Wikipedia


gatki

zdrob­nie­nie od: gacie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od gacie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡatʲci, AS: gatʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacie nmos., gaciowy mos.

 przym. gaciowy

 czas. gacić

Wiktionary


gatrowy

zwią­za­ny z ga­trem, pra­cu­ją­cy przy ga­trze


SJP.pl


gatsby

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) kulin. po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska prze­ką­ska, ro­dzaj wiel­kiej ka­nap­ki z fryt­ka­mi i róż­ny­mi do­dat­ka­mi i sosem piri-piri

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gats­by to ogrom­na bułka, li­czą­ca spo­koj­nie ponad 40 cen­ty­me­trów dłu­go­ści, która w wer­sji wy­pa­sio­nej za­wie­ra ogrom­ną ilość fry­tek, mięsa, jajek, wa­rzyw i sosów.

Wiktionary


gatt

skrót od: Ge­ne­ral Agre­e­ment on Ta­riffs and Trade, Układ Ogól­ny w spra­wie Taryf Cel­nych i Hand­lu, po­ro­zu­mie­nie re­gu­lu­ją­ce han­del mię­dzy­na­ro­do­wy, zo­bo­wią­zu­ją­ce sy­gna­ta­riu­szy do sto­so­wa­nia jed­na­ko­wych zasad i prze­strze­ga­nia taryf oraz in­nych ogra­ni­czeń hand­lo­wych i me­cha­niz­mów kon­sul­ta­cji


SJP.pl

Układ Ogól­ny w spra­wie Taryf Cel­nych i Hand­lu ( Ge­ne­ral Agre­e­ment on Ta­riffs and Trade, GATT) – po­ro­zu­mie­nie do­ty­czą­ce po­li­ty­ki hand­lo­wej, pod­pi­sa­ne w Ge­ne­wie 30 paź­dzier­ni­ka 1947.

Układ Ogól­ny GATT wszedł w życie 1 stycz­nia 1948. Z za­ło­że­nia miał być je­dy­nie tym­cza­so­wym ukła­dem po­prze­dza­ją­cym pow­sta­nie Mię­dzy­na­ro­do­wej Or­ga­ni­za­cji Hand­lo­wej (ITO).

Wikipedia


gatt-owski

→ GATT; gat­tow­ski


SJP.pl


gattamelata

przy­do­mek Eras­ma di Narni, kon­do­tie­ra we­nec­kie­go


SJP.pl

Gat­ta­me­la­ta (właśc. Eras­mo da Narni, ur. ok. 1370 w Narni, zm. 16 stycz­nia 1443 w Pad­wie) – wło­ski kon­do­tier, od 1424 w woj­skach Flo­ren­cji, od 1427 w służ­bie pa­pie­skiej, a od 1434 – w służ­bie We­ne­cji. Był jed­nym z naj­słyn­niej­szych na­jem­nych do­wód­ców woj­sko­wych póź­ne­go śred­nio­wie­cza (przy­do­mek "Gat­ta­me­la­ta" oz­na­cza "Słod­ka kotka") i zna­nym me­ce­na­sem sztu­ki.

Wikipedia


gattowski

przy­miot­nik od: GATT; GATT-owski


SJP.pl


gatunek

1. ro­dzaj, typ;
2. ja­kość, war­tość;
3. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka sy­ste­ma­tycz­na w bio­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­mia­na cze­goś, typ, ro­dzaj

 (1.2) biol. naj­niż­sza jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cji or­ga­niz­mów ży­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­tu­nek (bio­lo­gia) (łac. spe­cies)
  • ga­tu­nek ar­ty­stycz­ny
  • ga­tu­nek drew­na
  • ga­tu­nek fil­mo­wy
  • ga­tu­nek gry kom­pu­te­ro­wej
  • ga­tu­nek li­te­rac­ki
  • ga­tu­nek mu­zycz­ny
  • ga­tu­nek stopu
  • ga­tu­nek te­le­wi­zyj­ny
  • Ga­tu­nek, (ang. Spe­cies), film z roku 1995 w re­ży­se­rii Ro­ge­ra Do­nald­so­na
  • Ga­tu­nek 2, (ang. Spe­cies II), film z roku 1998 w re­ży­se­rii Pe­te­ra Me­da­ka
  • Ga­tu­nek 3, (ang. Spe­cies III), film z roku 2004 w re­ży­se­rii Brada Tur­ne­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest wiele ga­tun­ków ja­błek.

 (1.1) Z ja­kie­go ga­tun­ku drew­na zro­bią ci ten par­kiet?

 (1.2) La­ta­nie na pa­ra­lot­ni daje po­czu­cie bycia pta­kiem, ale nie na­le­ży za­po­mi­nać, że wszyst­kie ga­tun­ki pta­ków wy­ko­rzy­stu­ją­cych ter­mi­kę, sta­ran­nie omi­ja­ją chmu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈtũnɛk, AS: gatũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunkowizm mrz., gatunkowość ż.

 przym. gatunkowy, wewnątrzgatunkowy, wysokogatunkowy

 przysł. gatunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) typ, klasa, model, rodzaj, odmiana, wariant, wersja; gw. Górny Śląsk zorta

 (1.2) skrót gat.

Wiktionary


gatunkotwórczy

two­rzą­cy ga­tun­ki


SJP.pl


gatunkowizm

sta­wia­nie in­te­re­sów ga­tun­ku ludz­kie­go ponad in­te­re­sa­mi in­nych ga­tun­ków; szo­wi­nizm ga­tun­ko­wy, dy­skry­mi­na­cja ga­tun­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. szo­wi­nizm ga­tun­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡatũŋˈkɔvʲism̥, AS: gatũŋkovʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunek m., gatunkizm m.

 przym. gatunkowy

 przysł. gatunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) specyzm, gatunkizm, dyskryminacja gatunkowa

Wiktionary


gatunkowość

→ ga­tun­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ga­tun­ko­we

Wiktionary

Patrz:

gatunkowy

Powiązane:

 przym. gatunkowy

 przysł. gatunkowo

 rzecz. gatunek mrz.

Wiktionary


gatunkowy

→ ga­tu­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ga­tu­nek (ga­tun­ka­mi), do­ty­czą­cy ga­tun­ku

 (1.2) pot. do­bre­go ga­tun­ku, ja­ko­ści; sty­lo­wy, mar­ko­wy

Wiktionary

Patrz:

gatunek

Wymowa:

IPA: ˌɡatũŋˈkɔvɨ, AS: gatũŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gatunek m., gatunkizm m., gatunkowizm m., gatunkowość ż.

 przysł. gatunkowo

Wiktionary


gatwick

[czy­taj: ga­tłyk]
1. miej­sco­wość pod Lon­dy­nem;
2. duży port lot­ni­czy w po­bli­żu tej miej­sco­wo­ści; Lon­don-Gat­wick


SJP.pl


gau

Gau (goc. "gawi", hol. "Gouw") – w śred­nio­wiecz­nych Niem­czech jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­no-są­dow­ni­cza.

Ter­mi­nem „Gau” okre­śla­no rów­nież te­ry­to­rium za­sied­lo­ne przez grupy ger­mań­skich ple­mion na wzór sło­wiań­skie­go opola (jed­nost­kę osad­ni­czą).

W okre­sie III Rze­szy jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cji NSDAP, póź­niej także pań­stwo­wa.

Wikipedia


gauchański

[czy­taj: gał­czań­ski] do­ty­czą­cy ga­u­chów (pa­ste­rzy po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich, ga­u­czów), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ga­u­chów; ga­u­czań­ski


SJP.pl


gaucho

[czy­taj: gał­czo] urug­waj­ski lub ar­gen­tyń­ski pa­sterz bydła; ga­u­czo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski konny pa­sterz;

Wiktionary

Ga­u­cho (l.mn. "ga­u­cho­wie") – po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski pa­sterz bydła (po­dob­ny pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie­mu kow­bo­jo­wi), pra­cu­ją­cy na pam­pach, czyli tra­wia­stych rów­ni­nach Ar­gen­ty­ny, Urug­wa­ju, Pa­rag­wa­ju, po­łud­nio­we­go Chile oraz po­łud­nio­wej Bra­zy­lii. W ję­zy­ku por­tu­gal­skim słowo pi­sa­ne jest jako "gaúcho".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gauczo m.

 przym. gauczański, gauchański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gauczo

Wiktionary


gauczański

[czy­taj: gał­czań­ski] do­ty­czą­cy ga­u­czów (pa­ste­rzy po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich, ga­u­chów), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ga­u­czów; ga­u­chań­ski


SJP.pl


gauczo

urug­waj­ski lub ar­gen­tyń­ski pa­sterz bydła; ga­u­cho


SJP.pl


gaudeamus

z ła­ci­ny: ra­duj­my się; po­czą­tek tra­dy­cyj­nej pie­śni stu­denc­kiej, śpie­wa­nej na uro­czy­sto­ściach aka­de­mic­kich


SJP.pl

Ga­u­de­a­mus – wy­mar­ły ro­dzaj ma­łych afry­kań­skich gry­zo­ni (in­fra­rząd: je­żoz­wie­rzoksz­tałt­ne), wy­stę­pu­ją­cy w póź­nym eo­ce­nie i we wczes­nym oli­go­ce­nie na te­re­nie obec­ne­go Egip­tu oraz we wczes­nym oli­go­ce­nie na ob­sza­rze Libii i Omanu.

Wikipedia


gaudencja

imię żeń­skie


SJP.pl

Ga­u­den­cja – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ga­u­den­ty. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Ga­u­den­cja, zm. w Rzy­mie.

Ga­u­den­cja imie­ni­ny ob­cho­dzi 30 sierp­nia.

Wikipedia


gaudencjusz

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­u­den­cjusz – imię
  • Ga­u­den­cjusz (III/IV w.) – grec­ki te­o­re­tyk mu­zy­ki
  • Ga­u­den­cjusz z Bre­scii (zm. ok. 410/411) – Ga­u­den­ty, te­o­log, świę­ty, bi­skup Bre­scii
  • Ga­u­den­cjusz – Ra­dzim Ga­u­den­ty, pier­wszy ar­cy­bi­skup gnieź­nień­ski

Wikipedia


gaudentostwo

Ga­u­den­ty z mał­żon­ką; Ga­u­den­to­wie


SJP.pl


gaudentowie

Ga­u­den­ty z mał­żon­ką; Ga­u­den­to­stwo


SJP.pl


gaudentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ga­u­den­te­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gaudenty

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­u­den­ty – imię
  • Ga­u­den­ty (zm. ok. 410/411) – te­o­log, świę­ty, bi­skup Bre­scii
  • Ga­u­den­ty – Ra­dzim, brat św. Woj­cie­cha, pier­wszy ar­cy­bi­skup gnieź­nień­ski
  • Ga­u­den­ty – bi­skup lu­bu­ski ży­ją­cy w XII wieku

Wikipedia


gaudi

[czy­taj: gauDI] naz­wi­sko, np. An­to­ni Gaudí (1852 - 1926), ar­chi­tekt ka­ta­loń­ski


SJP.pl


gauguin

[czy­taj: goGĘ albo goGEN] naz­wi­sko, m.in. Paul Ga­u­gu­in (1848-1903) - ma­larz fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Paul Ga­u­gu­in
  • Piotr Ga­u­gu­in
  • (10136) Ga­u­gu­in

Wikipedia


gauleiter

[czy­taj: gał­laj­ter] na­czel­nik re­gio­nu par­tii hit­le­row­skiej lub gu­ber­na­tor pro­win­cji w Niem­czech w la­tach 1933-45


SJP.pl

Ga­u­le­i­ter (niem. "na­czel­nik okrę­gu") – sto­pień po­li­tycz­ny na­da­wa­ny przy­wód­cy Na­ro­do­wo­so­cja­li­stycz­nej Nie­miec­kiej Par­tii Ro­bot­ni­ków (NSDAP) w danym okrę­gu par­tyj­nym (gau), np. or­ga­ni­za­cji kraju związ­ko­we­go Tu­ryn­gii czy mia­sta Wied­nia. Ga­u­le­i­ter miał spory za­kres wła­dzy, pod­le­ga­jąc wy­łącz­nie cen­tral­nym wła­dzom par­tii. Każdy ga­u­le­i­ter III Rze­szy po­sia­dał swo­je­go za­stęp­cę (Stell­ver­tre­ter-Ga­u­le­i­ter), który w razie nie­moż­no­ści wy­ko­ny­wa­nia obo­wiąz­ków przez ga­u­le­i­te­ra sta­wał się peł­nią­cym jego obo­wiąz­ki.

Wikipedia


gaulle

naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Char­les de Ga­ul­le [czy­taj: szarl deGOL] - fran­cu­ski mąż stanu, ge­ne­rał, szef rządu, pre­zy­dent


SJP.pl


gaullista

[czy­taj: go­li­sta] zwo­len­nik ge­ne­ra­ła Char­les'a de Ga­ul­le'a i jego po­li­ty­ki


SJP.pl


gaullistka

→ ga­ul­li­sta [czy­taj: go­list­ka]


SJP.pl


gaullistowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ga­ul­liz­mem, do­ty­czą­cy ga­ul­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sar­ko­zy ze­brał więc za­rów­no pra­wi­cę li­be­ral­ną, jak i pra­wi­cę ga­ul­li­stow­ską, a także pra­wi­cę chrze­ści­jań­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔlʲiˈstɔfsʲci, AS: golʹistofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaullizm mrz., gaullista mos., gaullistka ż.

 przysł. gaullistowsko

Wiktionary


gaullizm

[czy­taj: go­lizm] ukie­run­ko­wa­nie po­li­ty­ki fran­cu­skiej za rzą­dów ge­ne­ra­ła Char­les'a de Ga­ul­le'a na przy­wró­ce­nie Fran­cji mo­car­stwo­wej po­zy­cji i uczy­nie­nia jej głów­nym de­cy­den­tem w bloku państw za­chod­nio­e­u­ro­pej­skich, z ogra­ni­cze­niem wpły­wów USA i Wlk. Bry­ta­nii w Eu­ro­pie Za­chod­niej; w po­li­ty­ce wew­nętrz­nej - dą­że­nie do wzmoc­nie­nia roli pre­zy­den­ta kosz­tem par­la­men­tu


SJP.pl

Ga­ul­lizm – myśl po­li­tycz­na i ruch po­li­tycz­ny, któ­re­go pod­sta­wy stwo­rzył Char­les de Ga­ul­le (1890–1970), ge­ne­rał, po­li­tyk, pre­zy­dent V Re­pu­bli­ki Fran­cu­skiej w la­tach 1959–1969. Dok­try­na ga­ul­liz­mu łą­czy­ła licz­ne ele­men­ty na­da­ją­ce jej pra­wi­co­wość w po­wo­jen­nej hi­sto­rii Fran­cji.

Wikipedia


gault

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. młod­sza epoka ge­o­lo­gicz­na dol­nej kredy

Wiktionary


gaulteria

ro­dzaj ro­śli­ny okry­to­za­ląż­ko­wej z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; gol­te­ria, sta­rzę­śla


SJP.pl


gaumont

wyt­wór­nia fil­mo­wa, która nazwę za­czerp­nę­ła od jej za­ło­ży­cie­la


SJP.pl

Ga­u­mont – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo z bran­ży ki­ne­ma­to­gra­ficz­nej, za­ło­żo­ne w 1895 roku przez Léona Ga­u­mon­ta. Jest to jedna z naj­star­szych wyt­wór­ni fil­mo­wych na świe­cie. W swo­jej hi­sto­rii firma zaj­mo­wa­ła się wyt­wa­rza­niem sprzę­tu fo­to­gra­ficz­ne­go i fil­mo­we­go, a także pro­duk­cją i dy­stry­bu­cją fil­mo­wą.

Wikipedia


gaur

brą­zo­wo­czar­ny, dziko ży­ją­cy ssak z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie gór­skie lasy po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji; jego udo­mo­wio­ną formą jest gajal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos ga­u­rus|ref=tak., ga­tu­nek du­że­go, ciem­ne­go wołu wy­stę­pu­ją­ce­go w po­łud­nio­wej Azji;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku ga­u­rów (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) stpol. giaur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡawr, AS: gau̯r

Wiktionary


gaura

brą­zo­wo­czar­ny, dziko ży­ją­cy ssak z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie gór­skie lasy po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji; jego udo­mo­wio­ną formą jest gajal


SJP.pl

Gaura (lit. "Gaurė") – mia­stecz­ko na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ta­u­ro­skim w re­jo­nie ta­u­ro­skim, 16 km na pół­noc­ny wschód od Ta­u­ro­gów, 468 miesz­kań­ców (2001). Sie­dzi­ba sta­ro­stwa Gaura.

Znaj­du­je się tu ko­ściół pa­ra­fial­ny ka­to­lic­ki, szko­ła, pocz­ta, pom­nik par­ty­zan­tów i 2 km od mia­stecz­ka gro­dzi­sko o wy­so­ko­ści 9 m i roz­mia­rach 29 × 19 me­trów.

Wikipedia


gaus

jed­nost­ka na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

Gaus, sym­bol Gs lub G – jed­nost­ka in­duk­cji ma­gne­tycz­nej w ukła­dzie CGS.

Po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go fi­zy­ka Carla Ga­us­sa.

Gaus był przej­ścio­wo le­gal­ny w ukła­dzie SI – jed­nost­ką in­duk­cji ma­gne­tycz­nej jest w nim tesla (T) – ale nie­za­le­ca­ny z po­wo­du zbież­no­ści sym­bo­lu z gi­ga­se­kun­dą.

Wikipedia


gausotron

ele­ment pół­prze­wod­ni­ko­wy o re­zy­stan­cji sil­nie za­leż­nej od pola ma­gne­tycz­ne­go; ma­gne­to­re­zy­stor


SJP.pl


gauss

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carl Frie­drich Gauss – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk i fizyk
  • Karl-Mar­kus Gauß – au­striac­ki pi­sarz i wy­daw­ca
  • GAUSS – język pro­gra­mo­wa­nia
  • Gaus

Wikipedia


gautier

[czy­taj: goTJE] naz­wi­sko fran­cu­skie


SJP.pl

Ga­u­tier – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Jack­son.

Wikipedia


gavroche

[czy­taj: gawROSZ] imię mę­skie, m.in. imię jed­ne­go z bo­ha­te­rów po­wie­ści "Nędz­ni­cy" W. Hugo; Ga­wrosz


SJP.pl

Gav­ro­che – fik­cyj­na po­stać z po­wie­ści Wik­to­ra Hugo "Nędz­ni­cy".

Wikipedia


gawain

[czy­taj: ga­łejn] ry­cerz Okrą­głe­go Stołu i to­wa­rzysz króla Ar­tu­ra


SJP.pl

Sir Ga­wa­in (na­zy­wa­ny rów­nież: "Gwalch­mei", "Gawan", "Ga­ve­in", "Ga­u­va­in" lub "Wa­le­we­in") – jeden z bo­ha­te­rów Le­gen­dy Ar­tu­riań­skiej, ry­cerz Okrą­głe­go Stołu i wier­ny to­wa­rzysz króla Ar­tu­ra.

Ga­wa­in w le­gen­dach ar­tu­riań­skich jest sio­strzeń­cem Króla Ar­tu­ra (synem Mor­ga­u­se i Lota, króla Or­ka­dów i Lot­hian – póź­niej­sze­go wroga Ar­tu­ra).

Wikipedia


gawarecki

naz­wi­sko


SJP.pl


gawenda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ga­wen­da (ur. 1972) – pol­ski lek­ko­at­le­ta tycz­karz
  • Jerzy Ga­wen­da (1917–2000) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny, praw­nik i wi­ce­pre­mier
  • Maja Ga­wen­da (ur. 2005) – pol­ska strzel­czy­ni
  • Mar­tin Ga­ven­da (* 1988) – cze­ski żuż­lo­wiec
  • Ga­wę­da

Wikipedia


gaweł

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Gaweł – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzi się od słowa "Gal­lus" oz­na­cza­ją­ce­go „Ga­lij­czyk”, miesz­ka­niec Galii z łac. "gal­lus", 'kogut') lub celt. słowa "Cal­leh", 'Ga­lij­czyk' ut­wo­rzo­ne­go od "ghas-los", 'przy­bysz', 'obcy'.

Na zie­miach wschod­nich (ru­skich) po­ja­wia­ła się po­stać imie­nia Haveł, Hav­łos (z 1333). Od imie­nia "Gaweł" po­cho­dzą naz­wi­ska: Gaweł, Ga­włow­ski, Gaw­lik, Ga­we­łek, Gaw­li­kow­ski, Gaw­liń­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gaweł i je­stem gór­ni­kiem ze Ślą­ska.

 (1.1) 16 paź­dzier­ni­ka przy­pa­da­ją imie­ni­ny Gawła.

 (1.1) Po­je­cha­li­śmy z Ga­włem No­wa­kiem na Ma­zu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡavɛw, AS: gaveu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gawłowa ż., Gawlikowa ż., Gawlikówna ż.

:: zdrobn. Gawełek m., Gawlik m., Gawliczek m.

:: fż. Galla ż.

 przym.

:: przest. gwara. Gawłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Gawełek, Gawlik, Gawliczek

Wiktionary


gawełczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gawia

ga­tu­nek ptaka; mewa trój­pal­cza­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na po­łud­nio­wej Lit­wie i za­chod­niej Bia­ło­ru­si, prawy do­pływ Niem­na;

Wiktionary

Zo­bacz też: Gawia (wieś) oraz Gawia (sta­cja ko­le­jo­wa).

Gawia (lit. "Gauja"; biał. Гаўя, "Hauja"; ros. Гавья, "Gawja") – rzeka w po­łud­nio­wej Lit­wie (okręg wi­leń­ski) i za­chod­niej Bia­ło­ru­si (obwód gro­dzień­ski), prawy do­pływ Niem­na w zle­wi­sku Morza Bał­tyc­kie­go.

Wikipedia


gawial

kro­ko­dyl in­dyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gad z ga­tun­ku ga­wial gan­ge­so­wy;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawialowate nmos.

 przym. gawialowy, gawialowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawial gangesowy

Wiktionary


gawiale

ro­dzi­na kro­ko­dy­li, do któ­rej na­le­ży obec­nie tylko jeden ga­tu­nek - ga­wial gan­ge­so­wy


SJP.pl


gawialowy

→ ga­wial


SJP.pl

Patrz:

gawial

gawiedź

tłum, po­spól­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. lub po­gard. duża grupa na­tręt­nych ga­piów

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wśród tej sno­bi­stycz­nej ga­wie­dzi rzad­ko trafi się ktoś jak ta dziew­czy­na, która miała od­wa­gę mieć włas­ne zda­nie.

Wiktionary


gawin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gawin – imię mę­skie
  • Gawin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Gawin Kró­lew­ska Wola – dol­no­ślą­ski klub pił­kar­ski
  • Da­riusz Gawin (ur. 1957) – pol­ski pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Da­riusz Gawin (ur. 1964) – pol­ski fi­lo­zof, hi­sto­ryk idei i pu­bli­cy­sta
  • Ewa Gawin (ur. 1959) – pol­ska pie­lę­gniar­ka, mi­sjo­nar­ka
  • Jerzy Gawin (1922–1944) – pol­ski har­cerz, po­rucz­nik AK i pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Mag­da­le­na Gawin (ur. 1972) – pol­ska hi­sto­rycz­ka i ese­ist­ka; od 2015 wi­ce­mi­ni­ster kul­tu­ry; Ge­ne­ral­ny Kon­ser­wa­tor Za­byt­ków
  • Rafał Gawin (ur. 1984) – pol­ski poeta
  • Rafał Gawin – pol­ski ener­ge­tyk, w la­tach 2019–2025 pre­zes Urzę­du Re­gu­la­cji Ener­ge­ty­ki
  • Ta­de­usz Gawin (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


gawiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ga­wiń­ski – pol­ski ma­larz, ilu­stra­tor, kry­tyk ar­ty­stycz­ny, pi­sarz i poeta
  • Bo­le­sław Ga­wiń­ski – pol­ski praw­nik
  • Jan Ga­wiń­ski – pol­ski poeta

Wikipedia


gawkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Gaw­kow­ski (forma żeń­ska Gaw­kow­ska, licz­ba mnoga Gaw­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Nosi je około 933 osób. Naj­wię­cej osób o tym naz­wi­sku miesz­ka na te­re­nie Ostro­wa Ma­zo­wiec­kie­go, War­sza­wy i Wo­ło­mi­na.

Wikipedia


gawlak

naz­wi­sko


SJP.pl


gawlas

naz­wi­sko


SJP.pl


gawlasi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góra w Be­ski­dzie Ślą­skim

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gaw­la­si – potok, do­pływ Krzy­żów­ki
  • Gaw­la­si – potok, do­pływ Le­śnian­ki
  • Gaw­la­si (Gaw­last) – szczyt w pa­śmie Ba­ra­niej Góry w Be­ski­dzie Ślą­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Wisły wy­bie­rze­my się na Gaw­la­si.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gawlas m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gawlasi Groń

Wiktionary


gawliczek

naz­wi­sko


SJP.pl


gawlik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Gaw­lik
  • Cze­sław Gaw­lik
  • Ewald Gaw­lik
  • Gin­ter Gaw­lik
  • Jan Paweł Gaw­lik
  • Józef Gaw­lik (pod­puł­kow­nik)
  • Józef Gaw­lik (pro­fe­sor)
  • Mak­sy­mi­lian Gaw­lik
  • Maria Gaw­lik
  • Ra­do­sław Gaw­lik
  • Ro­mu­ald Gaw­lik
  • Sta­ni­sław Gaw­lik (aktor)

Wikipedia


gawlikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­cho­sław Gaw­li­kow­ski – pol­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta
  • Ma­ciej Gaw­li­kow­ski – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cyj­ny, re­por­ter, autor fil­mów i ksią­żek, pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny
  • Sta­ni­sław Gaw­li­kow­ski – pol­ski sza­chi­sta, pu­bli­cy­sta i dzien­ni­karz sza­cho­wy
  • Wie­sław Gaw­li­kow­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)

Wikipedia


gawliński

naz­wi­sko


SJP.pl


gawniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. lub obraź. nie­doś­wiad­czo­ny, zwy­kle młody męż­czyz­na

 (1.2) gw-pl|Ocho­ta (War­sza­wa). chło­piec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Gaw­nia­ku — sy­knął Esy — gaw­nia­ku, co tak śle­pia wy­trze­szczasz. — Szturch­nął go w bok. — Niez­dro­wo przed kimą — dodał szy­der­czo. Pod­szedł do stołu i przy­krę­cił knot lamp­ki.

 (1.1) — Oż wy, wy­le­nia­łe gaw­nia­ki nie­my­te! Za­faj­da­ni, kłam­li­wi po­pa­prań­cy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gawniaczek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. chłopiec.; gw. Ochota (Warszawa) branzlus, jopek, knypeć, szczaw

Wiktionary


gawor

daw­niej: ga­wo­rze­nie, roz­mo­wa


SJP.pl


gaworecki

naz­wi­sko


SJP.pl


gaworski

naz­wi­sko


SJP.pl


gaworzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­wo­rzyć.

Wiktionary

Ga­wo­rze­nie – wczes­ny etap roz­wo­ju mowy po krzy­ku i głu­że­niu, po­ja­wia­ją­cy się ok. 6 mie­sią­ca życia. Niek­tó­rzy ba­da­cze twier­dzą, że okres ga­wo­rze­nia obej­mu­je okres od trze­cie­go do dwu­na­ste­go mie­sią­ca życia (choć po­ja­wia się ono u nie­licz­nych dzie­ci je­szcze ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z łó­żecz­ka do­bie­ga­ło ga­wo­rze­nie na­sze­go bo­ba­sa.

 (1.1) Około 3. mie­sią­ca życia po­ty­ka­my u dziec­ka swo­i­ste zja­wi­sko gło­so­we zwane ga­wo­rze­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gaworzyć ndk.

Wiktionary


gaworzyce

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ga­wo­rzy­ce (niem. "Qu­a­ritz", 1937–1945 "Ober­qu­ell") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Ga­wo­rzy­ce.

Wikipedia


gaworzycki

przy­miot­nik od: Ga­wo­rzy­ce


SJP.pl


gaworzyć

o nie­mow­lę­tach: wy­da­wać pier­wsze dźwię­ki, bę­dą­ce po­cząt­ka­mi mowy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. o nie­mow­lę­tach: wy­da­wać pier­wsze dźwię­ki, bę­dą­ce za­ląż­kiem mowy ar­ty­ku­ło­wa­nej

 (1.2) przest. gwa­rzyć, ga­wę­dzić, mówić, roz­pra­wiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była córką uczo­ne­go fi­lo­lo­ga, więc wcze­śnie uw­zię­ła się kwi­lić i ga­wo­rzyć; przyz­na­ję, zu­peł­nie na jej punk­cie zwa­rio­wa­li­śmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaworzenie n.

 przysł. gwarno

Wiktionary


gawot

sta­ro­fran­cu­ski ta­niec sa­lo­no­wy oraz mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. folk. sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy w tem­pie umiar­ko­wa­nym, w tak­cie pa­rzy­stym

Wiktionary

Gawot – sta­ro­fran­cu­ski ta­niec lu­do­wy po­cho­dzą­cy z Del­fi­na­tu, szcze­gól­nie roz­po­wszech­nio­ny w Bre­ta­nii.

Za­wsze po­sia­da me­trum pa­rzy­ste (4/4 lub 2/2). Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą tego tańca jest pół­tak­to­wy przed­takt. W XVII-XVIII wieku stał się po­pu­lar­ny jako ta­niec dwor­ski, póź­niej sa­lo­no­wy.

Wikipedia


gawra

zi­mo­we le­go­wi­sko niedź­wie­dzia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. zi­mo­we le­go­wi­sko niedź­wie­dzia i miej­sce na­ro­dzin mło­dych;

Wiktionary

Zo­bacz też: Gawra (ja­ski­nia).

Gawra (z gaura) – zi­mo­we le­go­wi­sko niedź­wie­dzi, wy­krot leśny lub ja­ski­nia w miej­scu nie­do­stęp­nym i ukry­tym. Jest to też miej­sce, w któ­rym na świat przy­cho­dzą młode niedź­wie­dzie.

Le­go­wi­sko dzien­ne niedź­wie­dzia na­zy­wa­ne jest bar­ło­giem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­su­wa­ją się nawet do czyn­no­ści ofi­cjal­nie za­bro­nio­nych, np. kłu­cia le­żą­ce­go w ga­wrze niedź­wie­dzia, by go obu­dzić (prze­pis mówi o tym, że nie wolno za­bi­jać śpią­ce­go).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡavra, AS: gavra

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gawrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. barłóg, łow. budowisko

Wiktionary


gawron

po­spo­li­ty, ko­lo­nij­ny ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych o smo­li­ście czar­nym upie­rze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cor­vus fru­gi­le­gus|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ptaka o czar­nym upie­rze­niu z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych, ale mniej­szy od kruka;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku ga­wro­nów (1.1)

Wiktionary

Ga­wron, gapa ("Cor­vus fru­gi­le­gus") – ga­tu­nek dużej wiel­ko­ści ptaka sy­nan­tro­pij­ne­go z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych (Cor­vi­dae), za­miesz­ku­ją­cy Eu­raz­ję. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ryd­wan sło­necz­ny, po­prze­dzo­ny ju­trzen­ką, za­czy­nał wjeż­dżać na niebo, wrony i ga­wro­ny wi­ta­ły go kra­ka­niem, kiedy nasz sza­rak, za­cho­wu­jąc wszel­kie środ­ki ostroż­no­ści, po­wra­cał do kot­li­ny pod pnia­kiem sos­no­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡavrɔ̃n, AS: gavrõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wronka ż., gawronię n., gawroniątko n., gawronizm m., gawronienie n., gawronada ż.

 czas. gawronieć ndk.

 przym. gawroni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. gapa; łódź|poznań|glapa.

Wiktionary


gawronada

ga­pie­nie się na coś, mar­no­wa­nie czasu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ga­pie­nie się

 (1.2) przest. włó­cze­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tra­cił czas na dłu­gich ga­wro­na­dach po uli­cach Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawron mrz., gawroniątko n., gawronienie n., gawronię n., gawronizm mrz.

 czas. gawronieć ndk., gawronić ndk.

 przym. gawroni

Wiktionary


gawroni

→ ga­wron


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ga­wro­na; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do ga­wro­na

Wiktionary

Patrz:

gawron

Przykłady

 (1.1) O tej swo­jej przy­jaź­ni raz w cie­niu dą­bro­wy / Kiedy ga­da­li, łą­cząc swoje czułe mowy / Do kukań zozul i kra­kań ga­wro­nich, – / Alić ry­knę­ło rap­tem coś koło nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡavˈrɔ̃ɲi, AS: gavrõńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawronię n., gawron m., gawronada ż.

Wiktionary


gawronizm

prze­sta­rza­łe: bez­myśl­ne ga­pie­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. ga­pio­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawronię n., gawron mzw., gawronada ż.

Wiktionary


gawroniątko

zdrob­nie­nie od: ga­wro­nię - młode ga­wro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: ga­wro­nię (młody ga­wron)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­si­ca chap­nę­ła ga­wro­niąt­ko i po­bie­gła do nory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawron mrz., gawronię n., gawronada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gawronię

Wiktionary


gawronię

młode ga­wro­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. młode ga­wro­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­śni­czy pod­niósł ga­wro­nię, które wy­pa­dło z gnia­zda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawron mrz., gawronada ż., gawronienie n., gawronizm mrz.

:: zdrobn. gawroniątko n.

 czas. gawronieć ndk., gawronić ndk.

 przym. gawroni

Wiktionary


gawrosz

ulicz­nik pa­ry­ski; urwis, ło­bu­ziak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ulicz­nik pa­ry­ski

Wiktionary


gawroszka

1. nie­wiel­ka chust­ka na szyję w kształ­cie trój­ką­ta; apasz­ka
2. dziew­czy­na ulicz­nik (zwła­szcza pa­ry­ski); urwis, ło­bu­ziak


SJP.pl

Ga­wrosz­ka – ro­dzaj apasz­ki, naj­czę­ściej jed­wab­nej, ręcz­nie ma­lo­wa­nej.

Obec­nie no­szo­na prze­de wszyst­kim przez ko­bie­ty, pier­wot­nie – w nied­ba­łym ubio­rze ulicz­ni­ków, zwła­szcza pa­ry­skich, zwa­nych ga­wro­sza­mi. Okre­śle­nie po­cho­dzą­ce od "Gav­ro­che'a", po­sta­ci ulicz­ni­ka z po­wie­ści Vic­to­ra Hugo "Nędz­ni­cy".

Wikipedia


gawrować

o niedź­wie­dziu: zi­mo­wać w ga­wrze


SJP.pl


gawroński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ga­wroń­ski (1939-2003) – aktor
  • An­drzej Ga­wroń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bog­dan Ga­wroń­ski (1928-2004) – po­li­tyk
  • Fe­liks Ga­wroń­ski (1923-2007) – poseł
  • Fran­ci­szek Ra­wi­ta-Ga­wroń­ski (1846-1930) – hi­sto­ryk
  • Hen­ryk Ga­wroń­ski (ur. 1933) – po­li­tyk
  • Jan Ga­wroń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Lud­wik Ga­wroń­ski (ur. 1939) – mu­zy­ko­log
  • Sta­ni­sław Ga­wroń­ski (1784-1860) – ge­ne­rał
  • Wik­tor Ga­wroń­ski (1863-1946) – ge­ne­rał, in­ży­nier
  • Woj­ciech Ga­wroń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


gawrych

naz­wi­sko


SJP.pl


gawryluk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Osoby no­szą­ce to naz­wi­sko:
  • Bar­ba­ra Ga­wry­luk (ur. 1957) – pol­ska au­tor­ka ksią­żek dla dzie­ci, dzien­ni­kar­ka i tłu­macz­ka
  • Do­ro­ta Ga­wry­luk (ur. 1972) – pol­ska dzien­ni­kar­ka i pre­zen­ter­ka
  • Eliza Ga­wry­luk (1988–2017) – pol­ska mo­del­ka i lek­ko­at­let­ka, bie­gacz­ka
  • Ewa Ga­wry­luk (ur. 1967) – pol­ska ak­tor­ka

Wikipedia


gawrysiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Ga­wry­siak – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1827 osoby. Wy­wo­dzi się z po­chod­nej imie­nia Ga­wrzy­jał, lu­do­wej formy Ga­brie­la.

Wikipedia


gawryszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


gawryszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Ga­wry­szew­ski – pol­ski siat­karz
  • Jacek Ga­wry­szew­ski – pol­ski funk­cjo­na­riusz służb spe­cjal­nych i dy­plo­ma­ta
  • An­drzej Ga­wry­szew­ski – pol­ski ge­o­graf, pro­fe­sor Pol­skiej Aka­de­mii Nauk, autor prac z dzie­dzi­ny ge­o­gra­fii lud­no­ści, kar­to­graf

Wikipedia


gawryła

1. imię męski, wa­riant imie­nia Ga­briel;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


gawryś

naz­wi­sko


SJP.pl

Ga­wryś – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 2985 osoby. Wy­wo­dzi się z po­chod­nej imie­nia Ga­wrzy­jał, lu­do­wej formy Ga­brie­la.

Wikipedia


gawęcki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ga­węc­ki – pol­ski tech­no­log żyw­no­ści i ży­wie­nia
  • Jan Ga­węc­ki – pol­ski szy­bow­nik, pilot doś­wiad­czal­ny, ko­mu­ni­ka­cyj­ny i ba­lo­no­wy, in­struk­tor lot­ni­czy
  • Paweł Ga­węc­ki – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Marek Ga­węc­ki – pol­ski na­u­ko­wiec

Wikipedia


gawęda

swo­bod­na roz­mo­wa, opo­wieść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. swo­bod­na, to­wa­rzy­ska roz­mo­wa

 (1.2) książk. opo­wia­da­nie, opo­wieść, po­ga­dan­ka

 (1.3) liter. krót­ki utwór, ma­ją­cy cha­rak­ter swo­bod­ne­go, bez­pre­ten­sjo­nal­ne­go opo­wia­da­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­wę­da – epic­ki lub po­e­tyc­ki utwór li­te­rac­ki, ory­gi­nal­ny wyt­wór pol­skiej kul­tu­ry szla­chec­kiej i bie­siad­nej, któ­rej praw­zo­rem była luźna roz­mo­wa o prze­ży­ciach, z dużą licz­bą dy­gre­sji i cie­ka­wo­stek, cza...
  • ga­wę­da szla­chec­ka – od­mia­na prozy nie­fa­bu­lar­nej, wy­wo­dzą­ca się z ga­wę­dy
  • ze­spół „Ga­wę­da” – re­pre­zen­ta­cyj­ny Ze­spół Ar­ty­stycz­ny Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go im. harc­mi­strzy­ni Bar­ba­ry Kie­ru­zal­skiej
  • Ga­wę­da – dawny za­ścia­nek na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, w gmi­nie Świę­cia­ny.
  • Adam Ga­wę­da (ur. 1967) – pol­ski po­li­tyk
  • Cze­sław Ga­wę­da (1896-1979) – pol­ski żoł­nierz, na­u­czy­ciel
  • Do­mi­ni­ka Ga­wę­da (ur. 1985) – pol­ska wo­ka­list­ka
  • Sta­ni­sław Ga­wę­da (1914-1994) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ga­wen­da

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pogawędka ż., gawędziarz mos.

 czas. gawędzić ndk., pogawędzić dk.

 przym. gawędziarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogawędka, gawędzenie

Wiktionary


gawędowy

zwią­za­ny z ga­wę­dą


SJP.pl


gawędziarka

ko­bie­ta lu­bią­ca ga­wę­dzić, mówić długo i ze swadą


SJP.pl


gawędziarski

do­ty­czą­cy ga­wę­dy, ga­wę­dze­nia albo ga­wę­dzia­rza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ga­dat­li­wy

 (1.2) ma­ją­cy cechy ga­wę­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawęda ż.

 czas. gawędzić

Wiktionary


gawędziarstwo

1. skłon­ność do ga­dul­stwa, ga­wę­dze­nia; ga­wę­dze­nie;
2. twór­czość ga­wę­dziar­ska


SJP.pl


gawędziarz

osoba lu­bią­ca ga­wę­dzić, mówić długo i ze swadą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor lub znaw­ca gawęd, łatwo i z za­mi­ło­wa­niem opo­wia­da­ją­cy aneg­do­ty, różne hi­sto­rie

Wiktionary

Ga­wę­dziarz (hiszp. "El ha­bla­dor") – po­wieść pe­ru­wiań­skie­go pi­sa­rza Maria Var­ga­sa Llosy, wy­da­na w 1987 roku. W Pol­sce pier­wsze wy­da­nie uka­za­ło się w 1998 r., na­kła­dem poz­nań­skie­go Domu Wy­daw­ni­cze­go Rebis.

Jest to po­wieść opi­su­ją­ca ama­zoń­skie, wę­drow­ne ple­mię Ma­chi­gu­en­ga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gawęda ż., gawędziarstwo n.

:: fż. gawędziarka ż.

 czas. gawędzić

Wiktionary


gawędzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­wa­dzić luźną roz­mo­wę

 (1.2) przest. pro­wa­dzić opo­wiast­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Glę­dzą i nudzą, bre­dzą i plot­ko­wa­ćot­ku­ją, ga­wę­dzą, na­rze­ka­ją, opo­wia­da­ją i wy­mie­nia­ją doś­wiad­cze­nia wy­łącz­nie na jeden temat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawęda ż., gawędzenie n., gawędziarka ż., gawędziarstwo n., gawędziarz mos., pogawędka ż.

 przym. gawędowy, gawędziarski

 przysł. gawędziarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czatować, gadać, prowadzić pogawędkę, gwarzyć, plotkować

 (1.2) bajać, gwarzyć, opowiadać, pleść, prawić; gw. Górny Śląsk berać

Wiktionary


gawęski

naz­wi­sko


SJP.pl


gawłostwo

Gaweł z mał­żon­ką; Ga­wło­wie


SJP.pl


gawłowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gawłowie

imię mę­skie


SJP.pl


gawłowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ga­włow­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Jacek Ga­włow­ski – re­a­li­za­tor dźwię­ku
  • Józef Ta­de­usz Ga­włow­ski (1926–2009) – ar­chi­tekt
  • Sta­ni­sław Ga­włow­ski (ur. 1968) – po­li­tyk
  • Wie­sław Ga­włow­ski (1950–2000) – siat­karz
  • Wi­told Ga­włow­ski (ur. 1956) – ar­chi­tekt
  • Woj­ciech Ga­włow­ski (ur. 1953) – poeta

Wikipedia


gawłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gawła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Gawła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Ga­wło­wym domem rosną dwa stare orze­chy.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Ga­wło­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Pa­wło­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gawełek mos., Gawłowa ż., Gawłowski mos., Gawłowska ż., Gawlikowski mos., Gawlikowska ż., Gawliński mos., Gawlińska ż., Gawlik mos./ż., Gawliczek mos./ż., Gawłowicz mos./ż., Galla ż.

Wiktionary


gawłuszowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ga­włu­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie mie­lec­kim, sie­dzi­ba gminy Ga­włu­szo­wi­ce}. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś le­żą­ca w po­wie­cie san­do­mier­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go wcho­dzi­ła w XVII wieku w skład kom­plek­su mie­lec­kie­go dóbr Zbi­gnie­wa Os­so­liń­skie­go.

Wikipedia


gawłuszowicki

→ Ga­włu­szo­wi­ce


SJP.pl


gay

[czy­taj: gej] po­tocz­nie: ho­mo­sek­su­a­li­sta; gej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­mo­sek­su­al­ny męż­czyz­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gay – mia­sto w USA, w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Me­ri­wet­her
  • Gay (ang. Gay Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ta­y­lor
  • Gay - pier­wszy ma­ga­zyn ge­jow­ski w To­ron­to, jeden z pier­wszych ge­jow­skich ma­ga­zy­nów w Ka­na­dzie.
  • Gej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­łecz­ni gaye po­sta­no­wi­li na­brać wody w usta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛj, AS: gei ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gej; med. homoseksualista, pederasta; przest. uranista; wulg. pedał, pedzio, ciota

Wiktionary


gay-friendly

[czy­taj: gej frend­li] przy­ja­zdy dla osób ho­mo­sek­su­al­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) środ. mar­ke­tin­go­we: taki, który two­rzy śro­do­wi­sko przy­jaz­ne dla LGBT;

Wiktionary

Gay-friend­ly ( gay „ho­mo­sek­su­al­ny” oraz friend­ly „przy­jaz­ny”) lub też LGBT-friend­ly – epi­tet okre­śla­ją­cy miej­sca, dzia­ła­nia, ludzi lub in­sty­tu­cje, które są ot­war­te i przy­jaz­ne dla osób ho­mo­sek­su­al­nych (w tym wszyst­kich osób na­le­żą­cych do spo­łecz­no­ści LGBTQ) w celu stwo­rze­nia śro­do­wi­ska, które wspie­ra osoby ho­mo­sek­su­al­ne i ich związ­ki, sza­nu­je wszyst­kich ludzi, trak­tu­je wszyst­kich równo i jest po­zba­wio­ne uprze­dzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W War­sza­wie coraz wię­cej ho­te­li ety­kie­tu­je się jako gay-friend­ly.

Wiktionary


gay-lussac

[czy­taj: ge lüSAK albo ge liSAK] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­seph Gay-Lus­sac (1778–1850) – fran­cu­ski che­mik i fizyk
  • (11969) Gay-Lus­sac – pla­ne­to­i­da
  • Are­o­metr Gay-Lus­sa­ca – ro­dzaj are­o­me­tru słu­żą­ce­go do bez­poś­red­nie­go po­mia­ru gę­sto­ści bezwz­ględ­nej cie­czy
  • Prawo Gay-Lus­sa­ca (gaz do­sko­na­ły) – prawo do­ty­czą­ce za­cho­wa­nia się gazu do­sko­na­łe­go pod­czas zmia­ny jego stanu
  • Prawo Gay-Lus­sa­ca – pod­sta­wo­we prawo che­micz­ne
  • „Gay-Lus­sac” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej

Wikipedia


gaz

ciało lotne, jeden z trzech sta­nów sku­pie­nia ma­te­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. lotny stan ma­te­rii;

 (1.2) techn. sub­stan­cja słu­żą­ca do opa­la­nia, go­to­wa­nia itp., w po­sta­ci gazu (1.1)

 (1.3) wojsk. gaz (1.1), ma­ją­cy wła­ści­wo­ści tru­ją­ce, uży­wa­ny jako broń che­micz­na

 (1.4) mot. pedał lub dźwi­gnia przy­spie­sze­nia w sa­mo­cho­dzie lub mo­to­cy­klu

 (1.5) fizj. gazy: ga­zo­wy pro­dukt ubocz­ny tra­wie­nia, pow­sta­ją­cy w je­li­tach

 (1.6) daw. gwara. więz. wódka

Wiktionary

Gaz – stan sku­pie­nia ma­te­rii, w któ­rym ciało fi­zycz­ne łatwo zmie­nia kształt i zaj­mu­je całą do­stęp­ną mu prze­strzeń. Wła­ści­wo­ści te wy­ni­ka­ją z włas­no­ści czą­ste­czek, które w fazie ga­zo­wej mają pełną swo­bo­dę ruchu. Wszyst­kie one cały czas prze­mie­szcza­ją się w prze­strze­ni zaj­mo­wa­nej przez gaz i nigdy nie za­trzy­mu­ją się w jed­nym miej­scu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tem­pe­ra­tu­rę, w któ­rej ciecz zmie­nia się w gaz, na­zy­wa­my tem­pe­ra­tu­rą wrze­nia.

 (1.2) W na­szym bloku od­cię­to gaz.

 (1.3) Żoł­nie­rze szyb­ko za­ło­ży­li maski prze­ciw­ga­zo­we, gdy za­u­wa­ży­li chmu­rę gazu.

 (1.4) W moim sa­mo­cho­dzie zep­suł się pedał gazu.

 (1.5) Po ka­pu­ście za­wsze mam gazy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡas, AS: gas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. biogaz m., gazówka ż., gazownia ż., gazownik m., gazownica ż., gazak m., gazownictwo n., gazowiec mrz., gazowanie n., zagazowanie n.

 czas. gazować, przygazować, zagazować

 przym. gazowy, przeciwgazowy, gazowany, zagazowany, pogazowy, gazowniczy

 wykrz. gazu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) para, stan lotny

 (1.2) eufem. błękitne paliwo

 (1.5) wiatry; grub. pierdy

 (1.6) drut

Wiktionary


gaz.

skrót od: ga­ze­ta


SJP.pl


gaza

płót­no ba­weł­nia­ne do opa­try­wa­nia ran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. cien­ka i rzad­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na

 (1.2) med. ma­te­riał opa­trun­ko­wy z gazy (1.1);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gaza – mia­sto w Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej
  • Stre­fa Gazy – ob­szar na Bli­skim Wscho­dzie, obec­nie pod kon­tro­lą Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej
  • Gaza – mu­ha­fa­za w Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej
  • Gaza – pro­win­cja w Mo­zam­bi­ku
  • gaza – ma­te­riał opa­trun­ko­wy
  • gaza – ro­dzaj cien­kiej tka­ni­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gazik m.

Wiktionary


gazal

utwór po­e­tyc­ki w li­te­ra­tu­rze Wscho­du; gazel


SJP.pl


gazania

ro­śli­na ozdob­na po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, na­le­żą­ca do ro­dzi­ny astro­wa­tych; pa­wi­ca


SJP.pl

Ga­za­nia ("Ga­za­nia" Ga­ertn.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny astro­wa­tych. Na­le­ży do niego kil­ka­na­ście ga­tun­ków ro­ślin po­cho­dzą­cych z Afry­ki Po­łud­nio­wej i tro­pi­kal­nych ob­sza­rów Afry­ki. Nazwa ro­dza­ju na­da­na zo­sta­ła dla upa­mięt­nie­nia śred­nio­wiecz­ne­go uczo­ne­go Te­o­do­ra z Gazy.

Wikipedia


gazańczyk

miesz­ka­niec Stre­fy Gazy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Stre­fy Gazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość Ga­zań­czy­ków po­cho­dzi z po­bli­skich miast na­le­żą­cych dziś do Iz­ra­e­la (…). Jak na iro­nię, ra­kie­ty Ha­ma­su pa­da­ją na ro­dzin­ne mia­sta Ga­zań­czy­ków. A ci cią­gle za­po­wia­da­ją, że je­szcze do nich wrócą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaza ż.

 przym. gazański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gazejczyk

Wiktionary


gazański

→ Gaza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gazy lub Stre­fy Gazy, zwią­za­ny z Gazą lub Stre­fą Gazy

Wiktionary

Patrz:

Gaza

Przykłady

 (1.1) Cha­rak­te­ry­stycz­ny pod tym wzglę­dem jest np. epi­zod, kiedy to jed­nej z opi­sy­wa­nych ga­zań­skich Polek „tak­sów­karz po­wie­dział, żeby ostat­nie sto me­trów do ap­te­ki przesz­ła pie­szo, bo on boi się bom­bar­do­wań i nie pod­je­dzie pod same drzwi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gaza ż., Gazańczyk m.

Wiktionary


gazda

wła­ści­ciel go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu; go­spo­darz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. gw-pl|Pod­ha­le. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. go­spo­darz wiej­ski na Pod­ha­lu i w Cie­szyń­skiem;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) stpol. za­gro­da

Wiktionary

Zo­bacz też: Gazda (cza­so­pis­mo).

Gazda – wła­ści­ciel go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu i w Be­ski­dach Za­chod­nich. Bo­ga­ty go­spo­darz to "hruby gazda", żona gazdy to "gaź­dzi­na", jego go­spo­dar­stwo "ga­zdo­stwo" lub "ga­zdów­ka", a go­spo­da­rzyć to "ga­zdo­wać".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡazda, AS: gazda

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. gazdostwo n., gazdówka ż., gazdowanie n.

:: fż. gaździna ż.

 czas. gazdować ndk.

 przym. gazdowy, gazdowski

Wiktionary


gazdostwo

1. go­spo­dar­stwo wiej­skie na Pod­ha­lu;
2. ga­zdo­wa­nie, bycie gazdą (wła­ści­cie­lem go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) go­spo­dar­stwo rolne na Pod­ha­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaździna ż.

Wiktionary


gazdować

być gazdą (wła­ści­cie­lem go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu); gaź­dzić, go­spo­da­rzyć


SJP.pl


gazdowski

→ gazda


SJP.pl

Patrz:

gazda

gazdowy

przy­miot­nik od: gazda


SJP.pl


gazdyni

prze­sta­rza­łe: żona gazdy; gaź­dzi­na


SJP.pl


gazdynia

gó­ral­ska go­spo­dy­ni; gaź­dzi­na


SJP.pl


gazdówka

1. pod­ha­lań­skie go­spo­dar­stwo;
2. za­ję­cie gazdy, pod­ha­lań­skie­go go­spo­da­rza; ga­zdo­wa­nie


SJP.pl


gazeciarka

→ ga­ze­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która sprze­da­je ga­ze­ty

Wiktionary

Patrz:

gazeciarz

Powiązane:

 rzecz. gazeciarstwo n.

:: fm. gazeciarz mos.

 przym. gazeciarski, gazetowy

Wiktionary


gazeciarski

ty­czą­cy się ga­ze­cia­rza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do dzien­ni­ka­rzy, dzien­ni­kar­stwa lub gazet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeta ż., gazeciarz mos., gazeciarka ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gazeciarstwo

zawód sprze­daw­cy gazet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­mi­ło­wa­nie do czy­ta­nia gazet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeta ż., gazeciarz mos., gazeciarka ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gazeciarz

czło­wiek sprze­da­ją­cy, roz­no­szą­cy ga­ze­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. czło­wiek, który sprze­da­je lub do­star­cza ga­ze­ty

 (1.2) daw. dzien­ni­karz, re­por­ter

Wiktionary

Ga­ze­ciarz (ang. "pa­per­boy") – osoba zaj­mu­ją­ca się sprze­da­żą gazet na ulicy lub roz­no­szą­ca prasę. Zwy­kle jest to prze­mie­szcza­ją­cy się ro­we­rem na­sto­la­tek, który do­star­cza dru­ko­wa­ną ga­ze­tę co­dzien­ną do domów lub biur pre­nu­me­ra­to­rów. Z re­gu­ły chłop­cy zaj­mo­wa­li się dy­stry­bu­cją dzien­ni­ków przed i po szko­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie­szczęs­ny spra­wo­zdaw­ca, po­chwy­co­ny w Pe­sa­ro, zo­stał do­star­czo­ny do Rzymu, gdzie po ek­sko­mu­ni­ce i po­zba­wie­niu god­no­ści du­chow­nych odrą­ba­no mu dłoń, wy­dar­to język i wresz­cie po­wie­szo­no na Mo­ście Anio­ła z przy­pię­tym na­pi­sem „fał­szy­wy ga­ze­ciarz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɛt͡ɕaʃ, AS: gazećaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazeciarstwo n., gazeta ż., gazetka ż., gazecisko n., gazecidło n., gazetówka ż.

:: fż. gazeciarka ż.

 przym. gazeciarski, gazetowy, gazeciany

Wiktionary


gazecidło

po­gard­li­wie: ga­ze­ta po­da­ją­ca głów­nie wia­do­mo­ści mało ważne, sen­sa­cyj­ne i nie za­wsze praw­dzi­we; bul­wa­rów­ka, szma­tła­wiec, ta­blo­id, pi­śmi­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. zgrub. ga­ze­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeciarz mos., gazeta ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gazecina

lek­ce­wa­żą­co: marna, licha ga­ze­ta


SJP.pl


gazecisko

zgru­bie­nie od: ga­ze­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. zgrub. ga­ze­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeciarz mos., gazeta ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gazejski

splot ga­zej­ski - splot tkac­ki, który pow­sta­je przez wza­jem­ne okrę­ca­nie się nitek os­no­wy prze­pla­ta­nych nit­ka­mi wątku


SJP.pl


gazel

po­e­tyc­ki utwór li­rycz­ny w li­te­ra­tu­rze per­skiej; gazal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. li­rycz­ny utwór po­e­tyc­ki, znany prze­de wszyst­kim w li­te­ra­tu­rze per­skiej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ga­ze­la

Wiktionary

Gazel (ga­ze­la, gha­zal, gazal) – li­rycz­ny utwór po­e­tyc­ki, znany prze­de wszyst­kim w li­te­ra­tu­rze per­skiej, głów­nie roz­wi­nię­ty w ję­zy­ku urdu; mo­no­ryt­micz­ny i mo­no­ry­micz­ny, skła­da się z 4–15 "baj­tów" ("bej­tów") czyli pod­wój­nych pół­wer­sów, zwa­nych także "sher", z któ­rych każdy sta­no­wi osob­ną ca­łość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡazɛl, AS: gazel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gazal

Wiktionary


gazela

bar­dzo szyb­kie i zwin­ne zwie­rzę az­ja­tyc­kie lub afry­kań­skie z po­dro­dzi­ny an­ty­lop, ży­ją­ce na pu­sty­niach, ste­pach i gór­skich łą­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. mała afry­kań­ska an­ty­lo­pa;

 (1.2) liter. gazel

Wiktionary

Ga­ze­la ("Ga­zel­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia

Patrz:

gazela

Przykłady

 (1.1) Pawie, fla­min­gi, ła­bę­dzie i stru­sie, ga­ze­le i an­ty­lo­py z Afry­ki, je­le­nie i sarny, słu­żą­ce za ozdo­bę ogro­dów, posz­ły pod nóż tłu­szczy.

 (1.2) Je­szcze w uni­wer­sy­te­cie czy­ta­łem jakąś ga­ze­lę arab­ską, po­rów­nu­ją­cą siłę mi­ło­ści do siły pie­kiel­nych kle­szczów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɛla, AS: gazela

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gazel, ghazel

Wiktionary


gazeli

po­e­tyc­ki utwór li­rycz­ny w li­te­ra­tu­rze per­skiej; gazal


SJP.pl

Patrz:

gazela

gazelka

ro­dzaj ssa­ków ko­pyt­nych z po­dro­dzi­ny an­ty­lop


SJP.pl

Ga­zel­ka ("Nan­ger") – ro­dzaj ssa­ków ko­pyt­nych z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


gazelopka

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop


SJP.pl

Ga­ze­lop­ka ("Eu­dor­cas") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


gazem

po­tocz­nie: bar­dzo szyb­ko, na­tych­miast


SJP.pl


gazer

po­tocz­nie: pijak, och­lap­tus, ga­zow­nik, pijus


SJP.pl


gazeta

ro­dzaj wy­daw­nict­wa cią­głe­go, cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się czę­ściej niż raz w ty­god­niu, naj­czę­ściej co­dzien­nie - w ro­zu­mie­niu wszyst­kich dni ro­bo­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dru­ko­wa­ny śro­dek prze­ka­zu in­for­ma­cji, zaz­wy­czaj uka­zu­ją­cy się co­dzien­nie;

 (1.2) pot. uczn. ko­szul­ka wy­sta­ją­ca spod odzie­ży wierzch­niej

Wiktionary

Ga­ze­ta – ro­dzaj wy­daw­nict­wa cią­głe­go, uka­zu­ją­ce­go się co­dzien­nie (dzien­nik) lub co najm­niej dwa razy w ty­god­niu, prze­ka­zu­ją­ce­go od­bior­com in­for­ma­cje o bie­żą­cych po­wszech­nych wy­da­rze­niach (z re­gu­ły bez za­wę­ża­nia te­ma­ty­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ar­ty­ku­ły Jana uka­zu­ją się w miej­sco­wej ga­ze­cie.

 (1.1) W ga­ze­cie na­pi­sa­no, że od jutra zdro­że­je cu­kier.

 (1.1) Czy­tał ga­ze­tę, a jego żona ro­bi­ła w kuch­ni je­dze­nie.

 (1.2) Ga­ze­ty ci wy­sta­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɛta, AS: gazeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazeciarstwo n., gazeciarz mos., gazeciarka ż., gazetówka ż.

:: zdrobn. gazetka ż.

:: zgrub. gazecisko n., gazecidło n.

 przym. gazetowy, gazeciany, gazeciarski

Wiktionary


gazetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ga­ze­ta

 (1.2) ta­bli­ca do wie­sza­nia ogło­szeń i bie­żą­cych ma­te­ria­łów w szko­le, w za­kła­dzie pracy

 (1.3) ga­ze­ta za­wie­ra­ją­ca je­dy­nie re­kla­mę; forma re­kla­my

 (1.4) daw. środ. polit. ga­ze­ta „Ro­bot­nik”

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W no­wo­czes­nym spo­łe­czeń­stwie re­kla­my znaj­du­ją się wszę­dzie - na au­to­bu­sach i tak­sów­kach, w ga­ze­tach, ty­god­ni­kach, radiu, te­le­wiz­ji, In­ter­ne­cie, roz­no­szo­nych po do­mach ga­zet­kach re­kla­mo­wych i bro­szu­rach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazeta ż., gazecisko n., gazecidło n., gazetówka ż., gazeciarstwo n., gazeciarz m., gazeciarka ż.

 przym. gazetowy, gazeciany, gazeciarski

Wiktionary


gazetkowy

→ ga­zet­ka


SJP.pl

Patrz:

gazetka

gazetnik

po­jem­nik na cza­so­pis­ma; ga­ze­tow­nik


SJP.pl


gazeto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ga­ze­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɛtɔ, AS: gazeto

Wiktionary


gazetoid

ta­blo­id, bru­ko­wiec, szma­tła­wiec;
1. ga­ze­ta po­da­ją­ca sen­sa­cyj­ne tre­ści, plot­ki;
2. po­tocz­nie: ga­ze­ta bez­war­to­ścio­wa, na ni­skim po­zio­mie


SJP.pl


gazetomat

au­to­mat do sprze­da­ży cza­so­pism; pra­so­mat


SJP.pl


gazetowe

zwią­za­ny z ga­ze­tą


SJP.pl


gazetownik

po­jem­nik na cza­so­pis­ma; ga­zet­nik


SJP.pl


gazetowy

zwią­za­ny z ga­ze­tą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­ligr. zwią­za­ny z ga­ze­tą, do­ty­czą­cy ga­ze­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­niósł kawał mię­cha owi­nię­ty w pa­pier ga­ze­to­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazeciarstwo n., gazeciarz mos., gazeciarka ż., gazecidło n., gazecisko n., gazeta ż., gazetka ż., gazetówka ż.

 przym. gazeciany, gazeciarski

Wiktionary


gazetter

wykaz nazw ge­o­gra­ficz­nych


SJP.pl


gazetówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­pier, z któ­re­go wy­pro­du­ko­wa­ne są ga­ze­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazetka ż., gazeciarz mos., gazeta ż.

 przym. gazetowy

Wiktionary


gaziantep

[czy­taj: gazJANtep] mia­sto w Tur­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Tur­cji;

 (1.2) geogr. pro­win­cja w Tur­cji;

Wiktionary

Ga­zian­tep – mia­sto w po­łud­nio­wej Tur­cji, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Ga­zian­tep. Około 2 069 tys. miesz­kań­ców. Mia­sto znane z pi­sta­cji i ro­bio­nej z nich ba­kla­wy.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest przy linii ko­le­jo­wej ze sta­cją Ga­zian­tep pro­wa­dzą­cej do Mo­su­lu w Iraku.

Wikipedia


gaziarz

1. in­ka­sent z ga­zow­ni;
2. ro­bot­nik na­dzo­ru­ją­cy in­sta­la­cję pie­ców kok­sow­ni­czych


SJP.pl


gazik

1. po­tocz­nie: mały sa­mo­chód te­re­no­wy; łazik, dżip, jeep;
2. tam­po­nik z gazy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: gaz

 (1.2) med. ka­wa­łek gazy opa­trun­ko­wej zło­żo­ny w tam­po­nik

 (1.3) pot. żart. lek­kie upi­cie się

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. mały, woj­sko­wy sa­mo­chód te­re­no­wy marki GAZ

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaʑik, AS: gaźik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. gaza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wacik

 (2.1) łazik, dżip

Wiktionary


gazmajster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. żart. me­cha­nik zaj­mu­ją­cy się mon­ta­żem i ser­wi­sem in­sta­la­cji ga­zo­wych w sa­mo­cho­dach

 (1.2) daw. osoba zaj­mu­ją­ca się utrzy­my­wa­niem oś­wiet­le­nia ga­zo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] jak tra­fisz na do­bre­go gaz­maj­stra, to on sam Ci powie co on może za­ło­żyć (jaki ze­staw), albo ode­śle do kon­ku­ren­cji i przy takim radzę po­zo­stać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. gazownik

Wiktionary


gazo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od zob. gaza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡazɔ, AS: gazo

Wiktionary


gazobeton

lekki ma­te­riał bu­dow­la­ny; beton ko­mór­ko­wy


SJP.pl


gazobetonownia

wyt­wór­nia ga­zo­be­to­nu


SJP.pl


gazobetonowy

zwią­za­ny z ga­zo­be­to­nem


SJP.pl


gazochemia

dzie­dzi­na tech­no­lo­gii che­micz­nej obej­mu­ją­ca pro­duk­cję, ba­da­nie oraz prze­rób­kę su­row­ców che­micz­nych otrzy­ma­nych z gazu ziem­ne­go


SJP.pl


gazociąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ru­ro­ciąg do tran­spor­tu gazu;

Wiktionary

Ga­zo­ciąg – spe­cjal­nie za­pro­jek­to­wa­na i zbu­do­wa­na sieć rur prze­sy­ła­ją­ca gaz (naj­czę­ściej gaz ziem­ny) na różne od­le­gło­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy po zam­knię­ciu ga­zo­cią­gu jego po­now­ne uru­cho­mie­nie prze­bie­gnie bez kom­pli­ka­cji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: gazoćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gazociągowy

Wiktionary


gazociągowy

zwią­za­ny z ga­zo­cią­giem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ga­zo­cią­giem, do­ty­czą­cy ga­zo­cią­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazociąg mrz.

Wiktionary


gazogenerator

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia gazu z węgla, drze­wa, koksu lub torfu przez nie­zu­peł­ne spa­la­nie; czad­ni­ca; ga­zow­ni­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­zo­ge­ne­ra­tor (czad­ni­ca) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do pro­duk­cji gazu drzew­ne­go w pro­ce­sie zga­zo­wa­nia.
  • ga­zo­ge­ne­ra­tor (ar­ty­le­ria) – ele­ment po­ci­sku ar­ty­le­ryj­skie­go poz­wa­la­ją­cy zwięk­szyć jego do­no­śność.

Wikipedia


gazogeneratorowy

zwią­za­ny z ga­zo­ge­ne­ra­to­rem


SJP.pl


gazogipsowy

zwią­za­ny z ga­zo­gip­sem


SJP.pl


gazohol

pa­li­wo sil­ni­ko­we, mie­szan­ka bio­e­ta­no­lu i ben­zy­ny, zwy­kle w pro­por­cji 1:9; ben­zo­hol


SJP.pl


gazokoksownia

wyt­wór­nia gazu i koksu


SJP.pl


gazol

mie­sza­ni­na wę­glo­wo­do­rów: pro­pa­nu, bu­ta­nu oraz izo­bu­ta­nu, tzw. gaz płyn­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. techn. zob. gaz płyn­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡazɔl, AS: gazol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaz płynny, LPG

Wiktionary


gazolina

mie­sza­ni­na najl­żej­szych cie­kłych wę­glo­wo­do­rów wy­o­dręb­nio­nych z gazu ziem­ne­go lub gazów ra­fi­ne­ryj­nych, sto­so­wa­na głów­nie jako do­da­tek do ben­zy­ny sil­ni­ko­wej (pod­no­si licz­bę ok­ta­no­wą)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­zo­li­na – mie­sza­ni­na najl­żej­szych cie­kłych al­ka­nów
  • Ga­zo­li­na – pol­ski przed­wo­jen­ny sta­tek
  • Ga­zo­li­na – pol­skie przed­się­bior­stwo ist­nie­ją­ce w la­tach 1920–1939
  • ga­so­li­ne – an­giel­skie okre­śle­nie ben­zy­ny

Wikipedia


gazoliniarnia

za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym otrzy­mu­je się ga­zo­li­nę


SJP.pl


gazolinowy

→ ga­zo­li­na


SJP.pl

Patrz:

gazolina

gazometr

1. apa­rat sto­so­wa­ny do po­mia­ru ci­śnie­nia par­cjal­ne­go gazów, np. tlenu i dwut­len­ku węgla we krwi;
2. urzą­dze­nie do prze­cho­wy­wa­nia i do­zo­wa­nia gazów w la­bo­ra­to­riach


SJP.pl


gazometria

dia­gno­stycz­ne ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne krwi, umoż­li­wia­ją­ce mo­ni­to­ro­wa­nie wy­mia­ny ga­zo­wej or­ga­niz­mu


SJP.pl

Ga­zo­me­tria – dia­gno­stycz­ne ba­da­nie la­bo­ra­to­ryj­ne krwi umoż­li­wia­ją­ce roz­poz­na­nie i mo­ni­to­ro­wa­nie za­bu­rzeń rów­no­wa­gi kwa­so­wo-za­sa­do­wej i wy­mia­ny ga­zo­wej or­ga­niz­mu. Po­le­ga na po­bra­niu krwi, naj­czę­ściej tęt­ni­czej (z tęt­ni­cy pro­mie­nio­wej lub udo­wej) albo ka­pi­lar­nej (z opusz­ki palca lub płat­ka ucha), do spe­cjal­nej he­pa­ry­ni­zo­wa­nej strzy­kaw­ki. Po po­bra­niu krwi strzy­kaw­kę na­le­ży szczel­nie zam­knąć, aby krew w strzy­kaw­ce nie miała kon­tak­tu z po­wie­trzem.

Wikipedia


gazomierz

mier­nik ob­ję­to­ści prze­pły­wa­ją­ce­go gazu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do po­mia­ru prze­pły­wu gazu

Wiktionary

Ga­zo­mierz – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru ob­ję­to­ści prze­pły­wa­ją­ce­go gazu (cał­ku­ją­cy albo su­mu­ją­cy ob­ję­tość gazu prze­pły­wa­ją­ce­go przez ga­zo­mierz w danym cza­sie); ro­dzaj prze­pły­wo­mie­rza wyw­zor­co­wa­ne­go prze­waż­nie w me­trach sze­ścien­nych.

Sto­su­je się ga­zo­mie­rze sil­ni­ko­we, w któ­rych ru­cho­my ele­ment (wia­tra­czek, tłok lub bęben) na­pę­dza­ny jest przez róż­ni­cę ci­śnień gazu po obu jego stro­nach oraz ga­zo­mie­rze zwęż­ko­we (ma­no­me­trycz­ne), w któ­rych ilość gazu usta­la się po­przez po­miar róż­ni­cy ci­śnień po obu stro­nach zwęż­ki umie­szczo­nej w stru­mie­niu prze­pły­wa­ją­ce­go gazu.

Wikipedia


gazon

traw­nik w par­kach, ogro­dach itp., zaz­wy­czaj ozdo­bio­ny kwia­ta­mi i krze­wa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdob­ny traw­nik w kształ­cie pro­sto­ką­ta, koła lub owalu znaj­du­ją­cy się na pod­jeź­dzie do pa­ła­cu lub dworu, oto­czo­ny wokół drogą do­ja­zdo­wą koń­czą­cą się bez­poś­red­nio przed wej­ściem do re­zy­den­cji;

Wiktionary

Gazon ( le gazon – darń, mu­ra­wa) – duży, ozdob­ny traw­nik w kształ­cie pro­sto­ką­ta, koła lub owalu znaj­du­ją­cy się na pod­jeź­dzie do pa­ła­cu lub dworu, oto­czo­ny wokół drogą do­ja­zdo­wą koń­czą­cą się bez­poś­red­nio przed wej­ściem do re­zy­den­cji. Gazon może być ozdo­bio­ny klom­ba­mi kwia­to­wy­mi, kom­po­zy­cja­mi krze­wów, ew. po­je­dyn­czy­mi drze­wa­mi, oraz fon­tan­ną lub in­ny­mi drob­ny­mi for­ma­mi ar­chi­tek­to­nicz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poś­rod­ku ga­zo­nu stała mar­mu­ro­wa fon­tan­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡazɔ̃n, AS: gazõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazonik mrz.

Wiktionary


gazonik

mały gazon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gazon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gazon, lecz tylko mały ga­zo­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazon m.

Wiktionary


gazonowy

zwią­za­ny z ga­zo­nem


SJP.pl


gazonośność

→ ga­zo­no­śny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) su­ma­rycz­ny udział za­war­to­ści me­ta­nu, wyż­szych wę­glo­wo­do­rów ga­zo­wych oraz dwut­len­ku węgla w węglu, mie­rzo­ny w m3 na 1 tonę czy­stej sub­stan­cji wę­glo­wej (węgla bez po­pio­łów i wil­go­ci)

Wiktionary

Patrz:

gazonośny

Przykłady

 (1.1) Ob­sza­ry o dużym za­gro­że­niu wy­rzu­ta­mi gazów i skał oraz o dużej ga­zo­no­śno­ści węgla stwa­rza­ły po­ten­cjal­nie naj­więk­sze ga­zo­we za­gro­że­nie dla po­wierzch­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡazɔ̃ˈnɔɕnɔɕt͡ɕ, AS: gazõnośność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gazonośny

Wiktionary


gazonośny

ob­fi­tu­ją­cy w gaz; do­star­cza­ją­cy gazu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o te­re­nach, ska­łach itp. za­wie­ra­ją­cy złoża gazu ziem­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡazɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: gazõnośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazonośność

Wiktionary


gazopajęczarstwo

ko­rzy­sta­nie z ga­zo­cią­gu bez ui­szcza­nia opłat za gaz


SJP.pl


gazopajęczarz

czło­wiek ko­rzy­sta­ją­cy z ga­zo­cią­gu bez ui­szcza­nia opłat za gaz


SJP.pl


gazoport

port, w któ­rym od­bie­ra­ne są do­sta­wy gazu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) port słu­żą­cy do prze­ła­dun­ku skro­plo­ne­go gazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do bał­tyc­kich ga­zo­por­tów przy­pły­wa coraz wię­cej ga­zow­ców z Ame­ry­ki.

Wiktionary


gazoprzepuszczalny

prze­pu­szcza­ją­cy gazy


SJP.pl


gazoszczelnie

→ ga­zo­szczel­ny


SJP.pl

Patrz:

gazoszczelny

gazoszczelność

→ ga­zo­szczel­ny


SJP.pl

Patrz:

gazoszczelny

gazotron

dioda lam­po­wa ga­zo­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. lampa ga­zo­wa­na po­sia­da­ją­ca dwie elek­tro­dy: anodę i ka­to­dę;

Wiktionary

Ga­zo­tron – ro­dzaj pro­stow­ni­ka, ga­zo­wa­nej lampy elek­tro­no­wej wy­ko­rzy­sty­wa­nej głów­nie jako dioda pro­stow­ni­cza w za­si­la­czach więk­szej mocy.

Bu­do­wa ga­zo­tro­nu jest zbli­żo­na do nor­mal­nej diody próż­nio­wej - lampa rów­nież po­sia­da go­rą­cą ka­to­dę i anodę, jed­nak szcze­gó­ły kon­struk­cyj­ne są od­mien­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­nym przez­na­cze­niem ga­zo­tro­nów jest pro­sto­wa­nie prądu zmien­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gazotronowy

Wiktionary


gazotwórczy

two­rzą­cy gaz


SJP.pl


gazowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gazować

 przym. gazowany

 rzecz. gazowiec mrz., zagazowanie n., gaz mrz.

Wiktionary


gazowany

na­sy­co­ny dwut­len­kiem węgla


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: ga­zo­wać

przy­miot­nik

 (2.1) spoż. na­sy­co­ny dwut­len­kiem węgla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m., gazówka ż., gazownia ż., gazownik m., gazowanie n., zagazowanie m.

 czas. gazować ndk., zagazować dk.

 przym. gazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) musujący

Wiktionary


gazować

1. wpu­szczać gaz do po­mie­szcze­nia;
2. de­zyn­fe­ko­wać coś gazem;
3. po­tocz­nie: przy­spie­szać; do­da­wać gazu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ga­zo­wać)

 (1.1) na­sy­cać gazem ciecz

 (1.2) truć gazem

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) przy­spie­szać sa­mo­cho­dem, „do­da­wać gazu”

 (2.2) pot. biec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ła­do­wa­nia aku­mu­la­tor za­czął mocno ga­zo­wać.

 (1.2) Na­zi­ści na­to­miast (…) strze­la­li do ludzi w polu, ga­zo­wa­li w bun­krach, du­si­li w piw­ni­cach.

 (2.1) Kie­row­ca ga­zu­je i nagle zmie­nia pas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m., gazówka ż., gazownia ż., gazowanie n., zagazowanie m., gazownik m., gazowiec mrz.

 czas. zagazować dk.

 przym. gazowy, gazowany

Wiktionary


gazowiec

1. sta­tek do prze­wo­zu gazu;
2. po­tocz­nie: pi­sto­let ga­zo­wy; ga­zów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. sta­tek przez­na­czo­ny do tran­spor­tu skro­plo­ne­go gazu;

Wiktionary

Ga­zo­wiec – sta­tek przez­na­czo­ny do tran­spor­tu skro­plo­ne­go gazu ziem­ne­go – LNG (ang. "Li­qu­e­fied Na­tu­ral Gas") lub skro­plo­ne­go gazu po­ra­fi­na­cyj­ne­go – LPG (ang. "Li­qu­e­fied Pe­tro­le­um Gas"). Stat­ki tego typu są w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych na­zy­wa­ne "LNG/LPG car­rier", a w kra­jach fran­ko­foń­skich od­po­wied­nio "Méthanier/Pro­pa­nier".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do bał­tyc­kich ga­zo­por­tów przy­pły­wa coraz wię­cej ga­zow­ców z Ame­ry­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɔvʲjɛt͡s, AS: gazovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz mrz., gazowanie n., gazownia ż.

 przym. gazowy

 czas. gazować ndk.

Wiktionary


gazownia

za­kład prze­my­sło­wy wyt­wa­rza­ją­cy gaz wę­glo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­się­bior­stwo, które zaj­mu­je się sprze­da­wa­niem i do­star­cza­niem gazu od­bior­com

Wiktionary

Ga­zow­nia – przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się jedną lub kil­ko­ma ga­łę­zia­mi prze­my­słu: od­ga­zo­wy­wa­niem węgla i wyt­wa­rza­niem z niego gazu kok­sow­ni­cze­go, prze­sy­ła­niem gazu do od­bior­ców, za­kład za­si­la­ją­cy urzą­dze­nia w pa­li­wo ga­zo­we. W po­wszech­nym zna­cze­niu pod ter­mi­nem ga­zow­nia ro­zu­mie się za­kład prze­sy­ła­ją­cy gaz do od­bior­ców. W Pol­sce zaj­mu­je się tym Pol­ska Spół­ka Ga­zow­nict­wa, spół­ka-córka PGNiG.

Wikipedia


gazownica

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia gazu z węgla, drze­wa, koksu lub torfu przez nie­zu­peł­ne spa­la­nie; ga­zo­ge­ne­ra­tor; czad­ni­ca


SJP.pl


gazownictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją i prze­sy­ła­niem gazu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się wyt­wa­rza­niem i prze­sy­ła­niem gazu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz mrz., zagazowanie n.

 przym. gazowniczy

Wiktionary


gazowniczka

→ ga­zow­nik


SJP.pl

Patrz:

gazownik

gazowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ga­zow­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług za­pew­nień spół­ki ga­zow­ni­czej prace te mają się za­koń­czyć w po­ło­wie tego roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m., gazownia ż., gazownictwo n., zagazowanie n.

 przym. gazowy

Wiktionary


gazownik

1. pra­cow­nik ga­zow­ni;
2. po­tocz­nie: czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ga­zow­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz mrz., zagazowanie n.

 przym. gazowany

 czas. gazować

Wiktionary


gazowość

→ ga­zo­wy


SJP.pl

Patrz:

gazowy

gazowy

przy­miot­nik od: gaz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gazem, do­ty­czą­cy gazu

 (1.2) wy­peł­nio­ny gazem

 (1.3) włók. zwią­za­ny z gazą; zro­bio­ny z gazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koło lo­dów­ki wiało chło­dem, zaś bli­żej ku­chen­ki ga­zo­wej było zbyt go­rą­co.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈzɔvɨ, AS: gazovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. gaz m., gazówka ż., gazownia ż., gazownik m., gazowiec mrz., zagazowanie n.

:: czas. gazować, zagazować, odgazować

:: przym. gazowany, gazowniczy

:: przysł. gazowo

 (1.3)

:: rzecz. gaza ż., gazik mrz.

Wiktionary


gazoznawstwo

dział che­mii ba­da­ją­cy wła­ści­wo­ści gazów


SJP.pl


gazozol

za­wie­si­na w gazie czą­stek ko­lo­i­do­wych sta­łych (dym) lub cie­kłych (mgła)


SJP.pl


gazpacho

[czy­taj: ga­spa­czo] hisz­pań­ska zupa, chłod­nik przy­rzą­dza­ny z wa­rzyw; ga­spa­cho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. hisz­pań­ski chłod­nik z su­ro­wych wa­rzyw z do­dat­kiem su­che­go roz­mo­czo­ne­go chle­ba do­pra­wio­ny oliwą i win­nym octem;

Wiktionary

Gaz­pa­cho – hisz­pań­ska zupa, wy­wo­dzą­ca się z An­da­luz­ji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡasˈpat͡ʃɔ, AS: gaspačo

Wiktionary


gazprom

Gaz­prom ( ПАО «Газпром») – ro­syj­ski kon­cern pań­stwo­wy, naj­więk­szy świa­to­wy wy­do­byw­ca gazu ziem­ne­go.

Wikipedia


gazrurka

po­tocz­nie: ka­wa­łek rury uży­wa­ny do za­da­wa­nia cio­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. frag­ment rury sto­so­wa­nej w in­sta­la­cjach ga­zo­wych, uży­wa­ny w bój­kach i na­pa­dach jako broń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdań­ska po­li­cja za­trzy­ma­ła dwu­dzie­sto­o­so­bo­wą grupę na­sto­lat­ków, któ­rzy wy­po­sa­że­ni w kije bejs­bo­lo­we, szta­che­ty i gaz­rur­ki szy­ko­wa­li się do star­cia z ucz­nia­mi kon­ku­ren­cyj­nej pod­sta­wów­ki.

Wiktionary


gazu

wy­krzy­knie­nie za­chę­ca­ją­ce do szyb­kiej jazdy lub biegu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) po­na­gle­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: gaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba stąd spa­dać! Gazu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaz m.

Wiktionary

Synonimy:

  (1.1) czadu!, dawaj! / dawajcie!

Wiktionary


gazy

po­tocz­nie: sub­stan­cje lotne o przy­krej woni wyt­wa­rza­ją­ce się w je­li­tach na sku­tek za­bu­rzeń w pro­ce­sie tra­wie­nia, u niek­tó­rych zwie­rząt wyt­wa­rza­ne w ce­lach obron­nych; wia­try


SJP.pl


gazyfikacja

1. przy­łą­cze­nie do sieci ga­zow­ni­czej;
2. ga­zy­fi­ka­cja węgla - pro­ces che­micz­ny, w któ­rym z węgla ka­mien­ne­go otrzy­mu­je się gazy palne, zwy­kle tle­nek węgla i wodór


SJP.pl


gazyfikacyjny

→ ga­zy­fi­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

gazyfikacja

gazyfikator

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­niem, które przeksz­tał­ca, ga­zy­fi­ku­je ma­te­riał or­ga­nicz­ny, taki jak drew­no lub wę­giel, w gaz palny

Wiktionary


gazyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ga­zy­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niegazyfikowanie n., gazyfikacja ż.

 czas. gazyfikować ndk.

 przym. gazyfikacyjny

Wiktionary


gazylion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. bar­dzo dużo, mnó­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [[niby|[N]iby]] jedna re­kla­ma[,] ale pier­dy­liard spon­so­rów i ga­zy­lion pro­duk­cji włas­nych (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pierdyliard

Wiktionary


gazówka

po­tocz­nie:
1. pi­sto­let ga­zo­wy;
2. ką­piel ga­zo­wa;
3. cien­ka chust­ka z tiulu;
4. sa­mo­chód na­pę­dza­ny gazem;
5. ku­chen­ka ga­zo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ku­chen­ka ga­zo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zagazowanie n.

Wiktionary


gazówki

po­tocz­nie:
1. pi­sto­let ga­zo­wy;
2. ką­piel ga­zo­wa;
3. cien­ka chust­ka z tiulu;
4. sa­mo­chód na­pę­dza­ny gazem;
5. ku­chen­ka ga­zo­wa


SJP.pl


gać

1. ma­te­riał słu­żą­cy do ga­ce­nia;
2. gro­bla z fa­szy­ny lub drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ma­te­riał słu­żą­cy do ga­ce­nia cha­łu­py na zimę

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wgłę­bie­nie przy progu na rzece

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gać – część mia­sta Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Gać – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Gać – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no
  • Gać – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gru­dziądz
  • Gać – część wsi Pro­cyń w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no
  • Gać – część wsi Kunów w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Fir­lej
  • Gać – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Gać – przy­sió­łek wsi Cie­śle w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Łęki Szla­chec­kie
  • Gać – część wsi Za­bo­rów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Szczu­ro­wa
  • Gać – część wsi Pa­włów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Bo­le­sław
  • Gać – część wsi Tro­pi­szów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Igo­ło­mia-Wa­wrzeń­czy­ce
  • Gać – część wsi Wło­sań w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gacie nmos., gacenie n., ogacenie n., gaciowy m., Gać ż., gacica ż.

 czas. gacić ndk., ogacić dk.

 przym. gaciowy

Wiktionary


gaćki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spo­den­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gacie lm. nmos.

Wiktionary


gała

1. po­tocz­nie o oku (zwy­kle w licz­bie mno­giej: gały - oczy);
2. duża gałka;
3. po­tocz­nie: piłka;
4. śro­do­wi­sko­wo: ocena nie­do­sta­tecz­na; pała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. duża gałka

 (1.2) zwy­kle w lm. pot. posp. oko

 (1.3) środ. naj­niż­sza ocena szkol­na

 (1.4) sport. pot. piłka nożna

 (1.5) bia­ły­stok. nie­u­dacz­nik, gapa, ciapa

 (1.6) męski na­rząd płcio­wy

 (1.7) fel­la­tio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zja­dłeś trzy gały lodów, wy­star­czy na dziś.

 (1.2) Co tak wy­trze­szczasz te gały?

 (1.3) Do­pie­ro pier­wszy mie­siąc szko­ły, a ja już za­ła­pa­łem trzy gały.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawa, AS: gau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałeczka ż., gałka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) niedostateczny, lufa, pała, gol, bania

Wiktionary


gałacki

przy­miot­nik od: Ga­łacz (mia­sto w Ru­mu­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ga­ła­czem, do­ty­czą­cy Ga­ła­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gałacz mrz.

Wiktionary


gałacz

mia­sto w Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej Ru­mu­nii, po­ło­żo­ne na lewym brze­gu Du­na­ju;

 (1.2) geogr. okręg we wschod­niej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Ga­łacz (rum. "Galați") – jedno z naj­więk­szych miast we wschod­niej Ru­mu­nii, po­ło­żo­ne na lewym brze­gu Du­na­ju, po­mię­dzy uj­ścia­mi Prutu i Se­re­tu, sto­li­ca okrę­gu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gałacki

Wiktionary


gaładuś

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Ga­ła­duś ( Ga­la­du­sys) – dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści je­zio­ro Su­wal­szczyz­ny.

Wikipedia


gałaj

naz­wi­sko


SJP.pl


gałan

naz­wi­sko


SJP.pl


gałat

naz­wi­sko


SJP.pl


gałczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Gał­czyń­ski (forma żeń­ska: Gał­czyń­ska; licz­ba mnoga: Gał­czyń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 2200 osób.

Wikipedia


gałda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zi­mo­wa za­ba­wa, uczta or­ga­ni­zo­wa­na przez i dla ka­wa­le­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawda, AS: gau̯da

Wiktionary


gałecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Ga­łec­ki (forma żeń­ska: Ga­łec­ka; licz­ba mnoga: Ga­łec­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 4753 osoby.

Wikipedia


gałeczka

zdrob­nie­nie od: gałka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: gałka

Wiktionary

Ga­łecz­ka ("Spha­e­rius") – ro­dzaj chrzą­szczy z po­drzę­du My­xop­ha­ga i ro­dzi­ny ga­łecz­ko­wa­tych. Ma za­sięg kos­mo­po­li­tycz­ny, przy czym więk­szość ga­tun­ków wy­stę­pu­je w kra­i­nie orien­tal­nej. Wiele ga­tun­ków jest pół­wod­nych, ale niek­tó­re są cał­ko­wi­cie lą­do­we.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡaˈwɛt͡ʃka, AS: gau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałka ż., gała ż.

 przym. gałkowy

Wiktionary


gałecznicowate

o ce­chach ga­łecz­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Ga­łecz­ni­co­wa­te ("Ba­la­nop­ho­ra­ce­ae" Rich.) – ro­dzi­na bez­zie­le­nio­wych ro­ślin z rzędu san­da­łow­ców ("San­ta­la­les") obej­mu­ją­ca 17 ro­dza­jów z ok. 50 ga­tun­ka­mi. Ze wzglę­du na przy­sto­so­wa­nie do pa­so­żyt­ni­cze­go trybu życia ga­łecz­ni­co­wa­te od­bie­ga­ją znacz­nie swym wy­glą­dem od in­nych ro­ślin – przy­po­mi­na­ją grzy­by i na­zy­wa­ne były „wa­riact­wem w świe­cie ro­ślin”. W więk­szo­ści wy­stę­pu­ją w runie wil­got­nych lasów rów­ni­ko­wych pa­so­ży­tu­jąc na ro­śli­nach re­pre­zen­tu­ją­cych róż­no­rod­ne ro­dzi­ny.

Wikipedia


gałecznicowaty

o ce­chach ga­łecz­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


gałecznik

ga­łecz­nik czte­ro­pla­mek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­dro­nek


SJP.pl


gałek

1. ku­li­sty mały przed­miot, okrą­głe za­koń­cze­nie cze­goś;
2. po­krę­tło do re­gu­la­cji ja­kie­goś urzą­dze­nia


SJP.pl


gałgan

łobuz, urwis, psot­nik, ło­bu­ziak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zni­szczo­ny ka­wa­łek tka­ni­ny, strzęp odzie­ży

 (1.2) pot. ubra­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przest. ło­bu­ziak, nic­poń; ob­dar­tus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po całym ich miesz­ka­niu wa­la­ły się róż­no­barw­ne, ale brud­ne gał­ga­ny.

 (1.2) Szwa­gier­ka posz­ła wła­śnie do lum­pek­su kupić sobie jakiś gał­gan.

 (2.1) Dzię­ki temu sio­stra nie może ani pal­cem ru­szyć we włas­nym ma­jąt­ku, bo gał­gan Kunik ma peł­nię wła­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawɡãn, AS: gau̯gãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałganiarz m., gałganek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łachman, szmata

 (1.2) ciuch, łach

 (2.1) hultaj, niecnota, ladaco, łachmyta, łachudra, łapserdak; oberwaniec, szmaciarz

Wiktionary


gałganek

1. mały ka­wa­łek ma­te­ria­łu;
2. zwy­kle w licz­bie mno­giej: stro­je, fa­ta­łasz­ki;
3. zdrob­nie­nie od: gał­gan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ka­wa­łek, skra­wek tka­ni­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡawˈɡãnɛk, AS: gau̯gãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałgan m., gałganiarz m.

 przym. gałganiarski

Wiktionary


gałganeria

grupa gał­ga­nów, hul­ta­jów, nic­po­niów


SJP.pl


gałganiarka

→ gał­ga­niarz


SJP.pl

Patrz:

gałganiarz

gałganiarski

→ gał­ga­niarz


SJP.pl

Patrz:

gałganiarz

gałganiarstwo

1. cho­dze­nie w sta­rym, zni­szczo­nym ubra­niu; łach­ma­niar­stwo;
2. czyn nie­e­tycz­ny; gał­gań­stwo, łaj­dact­wo;
3. cecha kogoś, kto po­stę­pu­je nie­e­tycz­nie; łaj­dact­wo;
4. wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści nie­sta­ran­nie; by­le­ja­kość


SJP.pl


gałganiarz

1. czło­wiek nędz­nie ubra­ny, za­nied­ba­ny, brud­ny; łach­my­ta, ob­szar­pa­niec, ober­wa­niec, ob­dar­tus;
2. po­tocz­nie: czło­wiek dzi­wacz­nie ubra­ny; dzi­wak, cudak, ory­gi­nał;
3. hand­larz szma­ta­mi; ła­ciarz, szma­ciarz, łach­ma­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto trud­ni się zbie­ra­niem sta­rych szmat, gał­ga­nów

 (1.2) hand­larz sta­ry­mi, zni­szczo­ny­mi ubra­nia­mi

 (1.3) ktoś nędz­nie albo dzi­wacz­nie ubra­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałgan m., gałganek m.

:: fż. gałganiara ż.

 przym. gałganowy, gałgankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmaciarz

 (1.2) szmaciarz

 (1.3) szmaciarz

Wiktionary


gałganica

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta nie­mo­ral­na, nie­ucz­ci­wa; łaj­dacz­ka, hul­taj­ka;
2. ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów; la­dacz­ni­ca, nie­rząd­ni­ca


SJP.pl


gałganieć

sta­wać się gał­ga­nem, ło­bu­zem, nic­po­niem


SJP.pl


gałganisko

zgru­bie­nie od: gał­gan


SJP.pl


gałgankowy

→ gał­ga­nek


SJP.pl

Patrz:

gałganek

gałganowaty

po­tocz­nie:
1. nieco po­dar­ty, zni­szczo­ny;
2. ma­ją­cy pewne cechy gał­ga­na, łaj­da­ka


SJP.pl


gałgański

przy­miot­nik od: gał­gan


SJP.pl


gałgaństwo

po­tocz­nie:
1. lek­ce­wa­że­nie przy­ję­tych norm etycz­nych i spo­łecz­nych; ło­bu­zer­ka;
2. grupa gał­ga­nów, hul­ta­jów, nic­po­niów; gał­ga­ne­ria


SJP.pl


gałka

1. ku­li­sty mały przed­miot, okrą­głe za­koń­cze­nie cze­goś;
2. po­krę­tło do re­gu­la­cji ja­kie­goś urzą­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały, ku­li­sty przed­miot lub ku­li­ste za­koń­cze­nie przed­mio­tu

 (1.2) por­cja lodów w kształ­cie kulki

 (1.3) re­gu­la­tor da­nych funk­cji w urzą­dze­niach me­cha­nicz­nych, elek­trycz­nych i elek­tro­nicz­nych

 (1.4) daw. kulka uży­wa­na w gło­so­wa­niach

 (1.5) kulka ze śnie­gu, śnież­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gałka (glo­bus) – jedno z za­bu­rzeń czyn­no­ścio­wych prze­ły­ku
  • gałka – oku­cie
  • Gałka – szczyt w Be­ski­dzie Są­dec­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec wło­żył czar­ny sur­dut (nieco wy­tar­ty na szwach) i wy­do­był z kąta laskę ze srebr­ną gałką.

 (1.2) Adaś kupił dwie gałki lodów wa­ni­lio­wych.

 (1.3) Mimo dłuż­sze­go krę­ce­nia gałką nie udało mu się do­stro­ić apa­ra­tu.

 (1.4) Czar­na gałka oz­na­cza­ła głos prze­ciw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawka, AS: gau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gała ż.

:: zdrobn. gałeczka ż.

 przym. gałkowy, wewnątrzgałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kulka

 (1.3) regulator, pokrętło, potencjometr

 (1.5) śnieżka

Wiktionary


gałkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gałkowaty

ku­li­sty, po­dob­ny do gałki


SJP.pl


gałkownica

łyżka do na­bie­ra­nia lodów; por­cjo­ner


SJP.pl


gałkowo

Gał­ko­wo (niem. "Gal­ko­wen") – wieś w Pol­sce, w so­łect­wie Gał­ko­wo, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


gałkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gał­kow­ski – pol­ski ar­chi­tekt, ur­ba­ni­sta i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Dmi­trij Gał­kow­ski – ro­syj­ski pi­sarz
  • Jan Gał­kow­ski – pol­ski poeta i autor tek­stów pio­se­nek
  • Ja­nusz Gał­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, ad­wo­kat, sa­mo­rzą­do­wiec, se­na­tor
  • Jerzy Gał­kow­ski – pol­ski fi­lo­zof
  • Krzysz­tof Gał­kow­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tro­nik
  • Ste­fan Gał­kow­ski (1912–1984) – ar­ty­sta pla­styk, pro­fe­sor kra­kow­skiej ASP, zaj­mo­wał się pro­jek­to­wa­niem i wy­ko­ny­wa­niem go­be­li­nów
  • Ta­de­usz Gał­kow­ski – pol­ski psy­cho­log
  • To­masz Gał­kow­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i praw­nik

Wikipedia


gałkowy

→ gałka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy gałki

Wiktionary

Patrz:

gałka

Powiązane:

 rzecz. gałka ż., gałeczka ż.

Wiktionary


gałkówka

Gał­ków­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Miast­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Ró­żań­co­wej w Miast­ko­wie.

Wikipedia


gałowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­ło­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Sza­mo­tu­ły
  • Ga­ło­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Ga­ło­wo – gro­ma­da
  • Ga­ło­wo – wieś, w ob­wo­dzie Wraca, gmi­nie Or­ja­cho­wo
  • Ga­ło­wo-Ma­ją­tek, Gałów

Wikipedia


gałucha

ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych, o drob­nych, bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach; kro­pi­dło


SJP.pl


gałuskinit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał od­kry­ty w 2009 roku;

Wiktionary

Ga­łu­ski­nit – mi­ne­rał od­kry­ty w 2009 r. w ska­łach kon­tak­to­wych nad je­zio­rem Baj­kał przez mi­ne­ra­lo­gów z mię­dzy­na­ro­do­we­go ze­spo­łu, kie­ro­wa­ne­go przez nie­miec­kie­go kry­sta­lo­gra­fa Tho­ma­sa Arm­bru­ste­ra z Uni­wer­sy­te­tu w Ber­nie.

Nowy mi­ne­rał zo­stał naz­wa­ny na cześć pra­cow­ni­ków Wy­dzia­łu Nauk o Ziemi Uni­wer­sy­te­tu Ślą­skie­go Iriny i Jew­gie­ni­ja Ga­łu­ski­nów za ich wkład w mi­ne­ra­lo­gię wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wych skar­nów.

Wikipedia


gałuszczónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. woda po go­to­wa­niu klu­sek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałuszka ż.

Wiktionary


gałuszka

ga­tu­nek pa­pro­ci wod­nej na­le­żą­cy do ro­dzi­ny mar­sy­lio­wa­tych, ros­ną­cy w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, w Pol­sce wy­stę­pu­ją­cy rzad­ko na Ślą­sku i Po­mo­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. klu­ska z mąki lub ziem­nia­ków

Wiktionary

Ga­łusz­ka ("Pi­lu­la­ria") – ro­dzaj pa­pro­ci z ro­dzi­ny mar­sy­lio­wa­tych. Obej­mu­je 5–6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w dużym roz­pro­sze­niu na róż­nych ob­sza­rach w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym na obu pół­ku­lach. W Pol­sce bar­dzo rzad­ko spo­ty­ka­ny jest jeden ga­tu­nek – ga­łusz­ka ku­lecz­ni­ca ("Pi­lu­la­ria glo­bu­li­fe­ra").

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gałuszczónka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. hałuska, hałuszka

Wiktionary


gały

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zob. gała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawɨ, AS: gau̯y

Wiktionary


gałązeczka

zdrob­nie­nie od: ga­łąz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ga­łąz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡawɔ̃w̃ˈzɛt͡ʃka, AS: gau̯õũ̯zečka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gałąź.

Wiktionary


gałązka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: gałąź

 (1.2) mała gałąź

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Ga­łąz­ka (1933-1999)-pol­ski epi­de­mio­log i wak­cy­no­log
  • Cze­sław Ga­łąz­ka (1924-1949)-pol­ski dzia­łacz po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go i an­ty­ko­mu­ni­stycz­ne­go
  • Elż­bie­ta Ga­łąz­ka-Sa­la­mon (ur. 1961)-pol­ska tłu­macz­ka z ję­zy­ka an­giel­skie­go
  • Fran­ci­szek Ga­łąz­ka (1920-2017)-pol­ski woj­sko­wy i po­li­tyk
  • Hanna Ga­łąz­ka (1933-2018)-Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Jacek Ga­łąz­ka (1924-2018)-Żoł­nierz Pol­skich Sił Zbroj­nych na Za­cho­dzie, pu­bli­cy­sta, dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • Jan Ga­łąz­ka (1912-1984)-poseł na sejm PRL
  • Jan Ga­łąz­ka (1923-1981)-pol­ski aktor
  • Jan Ga­łąz­ka (bok­ser) (1945-1982)-pol­ski bok­ser
  • Ja­nusz Ga­łąz­ka (ur. 1987)-pol­ski siat­karz
  • Ka­ta­rzy­na Ga­łąz­ka (ur. 1997)-pol­ska ak­tor­ka
  • Marek Ga­łąz­ka (ur. 1954)-pol­ski poeta, kom­po­zy­tor, gi­ta­rzy­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ga­łąz­ce nie było już ani jed­ne­go list­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaˈwɔ̃w̃ska, AS: gau̯õũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałąź ż., gałęziak mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk astka

Wiktionary


gałązkowiec

pie­wik ga­łąz­ko­wiec - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny pie­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


gałązkowy

1. zwią­za­ny z ga­łąz­ką;
2. jeden ze ście­gów ozdob­nych wy­ko­ny­wa­nych igłą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ga­łąz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­sie­nią prze­mi­ja moda na far­bo­wa­ne chry­zan­te­my ga­łąz­ko­we zwane po­tocz­nie ko­re­an­ka­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡawɔ̃w̃ˈskɔvɨ, AS: gau̯õũ̯skovy

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gałąź.

Wiktionary


gałąź

1. pęd wy­ra­sta­ją­cy z pnia drze­wa; konar, odrośl;
2. urzę­do­wo: dział nauki, go­spo­dar­ki itp.;
3. książ­ko­wo: bocz­na linia rodu;
4. w me­dy­cy­nie: od­ga­łę­zie­nie ja­kie­goś or­ga­nu, ja­kiejś czę­ści or­ga­niz­mu;
5. w ło­wiect­wie: od­no­ga w wień­cu je­le­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. bocz­ny pęd drze­wa lub krze­wu

 (1.2) przen. dział go­spo­dar­ki, nauki itp.

 (1.3) przen. od­ga­łę­zie­nie, od­no­ga, roz­ga­łę­zie­nie cze­goś

Wiktionary

Gałąź – frag­ment pędu sta­no­wią­cy bocz­ne od­ga­łę­zie­nie pnia ro­ślin drze­wia­stych. Grube ga­łę­zie od­cho­dzą­ce bez­poś­red­nio od pnia na­zy­wa­ne są ko­na­ra­mi.

Spo­sób wzro­stu ga­łę­zi ma istot­ny wpływ na kształt ko­ro­ny drze­wa. Zwy­kle kąt na­chy­le­nia ga­łę­zi zmie­nia się od ostre­go w gór­nej czę­ści ko­ro­ny, po­przez zbli­żo­ny do pro­ste­go w środ­ko­wej czę­ści ko­ro­ny, po opa­da­ją­ce ga­łę­zie w dol­nej czę­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ostat­niej na­wał­ni­cy ga­łę­zie wielu drzew w ar­bo­re­tum zo­sta­ły po­waż­nie usz­ko­dzo­ne.

 (1.2) Fi­zy­ka ją­dro­wa to sto­sun­ko­wo nowa gałąź nauki.

 (1.3) Na ry­sun­ku zaz­na­czo­no głów­ne ga­łę­zie ukła­du ner­wo­we­go czło­wie­ka.

 (1.3) Adam wni­kli­wie bada licz­ne ga­łę­zie swo­jej ro­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡawɔ̃w̃ɕ, AS: gau̯õũ̯ś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gałązka ż., gałązeczka ż., gałęzatka ż., gałęziarka ż., odgałęzienie n., podgałąź ż., rozgałęzienie n., rozgałęźnik mrz., gałęźniak mrz., gałęźnik mrz., gałęziak m., gałęziówka ż.

 czas. rozgałęziać ndk., odgałęziać ndk., odgałęzić dk., rozgałęzić dk.

 przym. gałęziasty, gałązkowy, gałęziowy, międzygałęziowy, wewnątrzgałęziowy, rozgałęźny, odgałęziony, odgałęziający, ugałęziony

 przysł. gałęzisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konar, odrośl; gw. Górny Śląsk asta

 (1.2) dział

 (1.3) odnoga, linia boczna

Wiktionary


gałęzatka

ga­tu­nek ja­mo­chło­na przy­po­mi­na­ją­cy roz­ga­łę­zio­ny krzew, wy­stę­pu­ją­cy w wo­dach mor­skich i słod­kich; kla­do­fo­ra, kor­dy­lo­fo­ra


SJP.pl

Ga­łę­zat­ka ("Cla­dop­ho­ra") – ro­dzaj wie­lo­ko­mór­ko­wych glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic, na­le­żą­cych do rzędu ga­łę­zat­kow­ców, wy­stę­pu­ją­cych w wo­dach śród­lą­do­wych oraz w mo­rzach.

Wikipedia


gałęzatkowce

rząd wie­lo­ko­mór­ko­wych glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic


SJP.pl


gałęzatkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu wie­lo­ko­mór­ko­wych glo­nów z gro­ma­dy zie­le­nic


SJP.pl


gałęziak

bez­list­na ga­łąz­ka u niek­tó­rych ro­ślin, przy­sto­so­wa­na do peł­nie­nia roli or­ga­nu asy­mi­lu­ją­ce­go, za­stę­pu­ją­ca blasz­ki li­ścio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. po­dro­śnię­te, nie­lot­ne pis­klę sowy, które opu­ści­ło już gnia­zdo i prze­sia­du­je na ga­łę­zi lub na ziemi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. zmo­dy­fi­ko­wa­na, pła­ska ło­dy­ga o zie­lo­nej bar­wie, która prze­ję­ła funk­cje li­ścia;

 (2.2) mykol. zob. ko­ra­lów­ka.

Wiktionary

Ga­łę­ziak – zmo­dy­fi­ko­wa­na, spła­szczo­na ło­dy­ga barwy zie­lo­nej, która przej­mu­je funk­cje li­ścia (prze­pro­wa­dza fo­to­syn­te­zę) i jest do niego po­dob­na z kształ­tu. U ro­ślin wyt­wa­rza­ją­cych ga­łę­zia­ki li­ście wła­ści­we są zwy­kle sil­nie zre­du­ko­wa­ne, wyksz­tał­ca­ją się jako cier­nie lub łuski, czę­sto szyb­ko opa­da­ją­ce. U niek­tó­rych ro­ślin cała ło­dy­ga wyksz­tał­ca się w for­mie ga­łę­zia­ków, u in­nych tylko część pędów, zaz­wy­czaj koń­co­wa, jest zmo­dy­fi­ko­wa­na (np. u my­szo­pło­cha, szpa­ra­ga, ko­kiet­ni­ka).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gałąź ż., gałązka ż., gałązeczka ż., gałęzatka ż., gałęziarka ż., odgałęzienie n., podgałąź ż., rozgałęzienie n., rozgałęźnik m., gałęźniak m., gałęźnik m.

 czas. rozgałęziać ndk., odgałęziać ndk., odgałęzić dk., rozgałęzić dk.

 przym. gałęziasty, gałązkowy, gałęziowy, międzygałęziowy, wewnątrzgałęziowy, rozgałęźny, odgałęziony, odgałęziający, ugałęziony

 przysł. gałęzisto

Wiktionary


gałęziarka

karma z pędów drzew li­ścia­stych usu­szo­nych razem z liść­mi; li­ściar­ka


SJP.pl


gałęziasty

ga­łę­zi­sty;
1. ma­ją­cy kształt ga­łę­zi;
2. ma­ją­cy bujne ga­łę­zie, krza­cza­sty


SJP.pl


gałęziopodobny

po­dob­ny z wy­glą­du do ga­łę­zi


SJP.pl


gałęziowy

zwią­za­ny z ga­łę­zią


SJP.pl


gałęziożerca

śro­do­wi­sko­wo: zwie­rzę ży­wią­ce się liść­mi i ga­łę­zia­mi bez­poś­red­nio z drze­wa


SJP.pl


gałęzisto

→ ga­łę­zi­sty; ga­łę­zi­ście


SJP.pl


gałęzisty

ga­łę­zia­sty;
1. ma­ją­cy kształt ga­łę­zi;
2. ma­ją­cy dużo gęsto ros­ną­cych ga­łę­zi


SJP.pl


gałęziówka

1. piła do cię­cia ga­łę­zi;
2. ga­łę­zie po­zy­ski­wa­ne z lasu po wy­cin­ce drzew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. drewn. drob­ne drew­no opa­ło­we, naj­czę­ściej z ga­łę­zi, zbie­ra­ne pod­czas ścin­ki;

 (1.2) środ. techn. leśn. kom­pak­to­wa, rza­dziej jed­no­ręcz­na, pi­lar­ka

Wiktionary

Ga­łę­ziów­ka – drob­ne drew­no, odpad po­zy­ski­wa­ny pod­czas ścin­ki drzew, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako opał.

Naj­czę­ściej są to ga­łę­zie o gru­bo­ści do 7 cm w korze i 5 cm bez kory.

"Ga­łę­ziów­ka" po po­cię­ciu na od­po­wied­nią dłu­gość, staje się drew­nem opa­ło­wym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gałąź ż., gałązka ż.

 przym. gałęziowy

 czas. rozgałęziać ndk., rozgałęzić dk.

Wiktionary


gałęzowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­li­cjan Ele­u­te­ry Ga­łę­zow­ski (1972–), urzęd­nik ziem­ski i poseł prze­ło­mu XVII i XVIII wieku
  • Józef Ga­łę­zow­ski, (1834–1916), pe­da­gog, po­li­tyk, czło­nek Rządu Na­ro­do­we­go w pow­sta­niu stycz­nio­wym, pre­zes Mu­ze­um Pol­skie­go w Rap­pers­wi­lu
  • Józef Ga­łę­zow­ski, (1877–1963), ar­chi­tekt i ma­larz, wy­kła­dow­ca i rek­tor Aka­de­mii Sztuk Pię­knych w Kra­ko­wie
  • Ksa­we­ry Ga­łę­zow­ski (1832–1907), le­karz oku­li­sta
  • Marek Ga­łę­zow­ski (1972–), hi­sto­ryk
  • Se­we­ryn Ga­łę­zow­ski (1801–1878), le­karz chi­rurg
  • Sta­ni­sław Ga­łę­zow­ski, (1903–1945), ar­chi­tekt, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Win­cen­ty Ga­łę­zow­ski, pi­sarz, re­gent, poseł prze­ło­mu XVIII i XIX wieku

Wikipedia


gałęźniak

po­tocz­nie: młody ptak ho­do­wa­ny jako ptak łowny, nie­zdol­ny je­szcze do sa­mo­dziel­ne­go dłuż­sze­go lotu; ga­łęź­nik


SJP.pl


gałęźnik

po­tocz­nie: młody ptak ho­do­wa­ny jako ptak łowny, nie­zdol­ny je­szcze do sa­mo­dziel­ne­go dłuż­sze­go lotu; ga­łęź­niak


SJP.pl


gańba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. na­ga­na, po­tę­pie­nie

 (1.2) daw.) hańba, wstyd

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãɲba, AS: gãńba

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ganić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński ganiba

Wiktionary


gańdźa

po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na; ganja, gan­dża, gan­dzia, ma­ry­cha, ma­ryś­ka, staf, stuff


SJP.pl


gaśnica

prze­no­śny zbior­nik za­wie­ra­ją­cy środ­ki ga­śni­cze, uży­wa­ny do ga­sze­nia po­ża­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. prze­no­śny przy­rząd do ga­sze­nia po­ża­ru;

 (1.2) środ. więz. nos

Wiktionary

Ga­śni­ca – urzą­dze­nie (naj­czę­ściej prze­no­śne) słu­żą­ce do ga­sze­nia po­ża­rów. Mniej­sze ga­śni­ce sto­su­je się w sa­mo­cho­dach, więk­sze w obiek­tach pu­blicz­nych i prze­my­sło­wych. Ist­nie­ją także agre­ga­ty ga­śni­cze zło­żo­ne z jed­nej lub więk­szej licz­by du­żych ga­śnic za­o­pa­trzo­nych we wspól­ną dyszę i umie­szczo­nych na dwu­ko­ło­wym pod­wo­ziu oraz ze­sta­wy ga­śni­cze na wózku trol­ley2 - ze­sta­wy takie skła­da­ją się z kilku ga­śnic, przez co zwięk­szo­na jest sku­tecz­ność ga­śni­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogień można za­ga­sić ga­śni­cą lub zdu­sić kocem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɕˈɲit͡sa, AS: gaśńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaśnicowy m., gaszenie n., gaśniczak mos.

 czas. gasić ndk.

 przym. gaszący, gaśniczy, gaśnicowy

Wiktionary


gaśnicowy

→ ga­śni­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ga­śni­cą

Wiktionary

Patrz:

gaśnica

Powiązane:

 rzecz. gaśnica ż.

Wiktionary


gaśniczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. pejor. zwo­len­nik Grze­go­rza Bra­u­na i Kon­fe­de­ra­cji Ko­ro­ny Pol­skiej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɕˈɲit͡ʃak, AS: gaśńičak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaśnica ż.

Wiktionary


gaśniczy

sto­so­wa­ny przy ga­sze­niu po­ża­ru


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do ga­sze­nia po­ża­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce roz­po­czę­to akcję ga­śni­czą, gdy po oko­licz­nych wsiach za­ję­cza­ły sy­re­ny.

 (1.1) Naj­więk­szą atrak­cją była fi­na­ło­wa ką­piel w pia­nie ga­śni­czej, wyt­wo­rzo­nej przez spe­cjal­ny agre­gat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɕˈɲit͡ʃɨ, AS: gaśńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaśnica ż., gaszenie n., gaśnięcie n.

 czas. gasić, gasnąć

Wiktionary


gaśnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stoż­ko­wa­te na­rzę­dzie do ga­sze­nia świec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­po­pu­lar­niej­szym i naj­prost­szym ga­śni­kiem był jed­nak wy­ko­na­ny z bla­chy sto­żek na drew­nia­nej rącz­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gasić ndk., zgasić dk.

 rzecz. gasidło n.

Wiktionary


gaśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gas­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaɕˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: gaśńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gasnąć

 przym. gaśniczy

 rzecz. wygaśnięcie n.

Wiktionary


gaździna

żona gazdy; go­spo­dy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żona gazdy, go­spo­dy­ni na Pod­ha­lu i w Cie­szyń­skiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­jo­ma gaź­dzi­na za­wsze czę­sto­wa­ła her­bat­ką z prą­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡaʑˈd͡ʑĩna, AS: gaźʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gazdostwo n., gazdówka ż., gazdowanie n.

:: fm. gazda m.

 czas. gazdować ndk.

 przym. gazdowy, gazdowski

Wiktionary


gaździnka

zdrob­nie­nie od: gaź­dzi­na


SJP.pl


gaździć

być gazdą (wła­ści­cie­lem go­spo­dar­stwa wiej­skie­go na Pod­ha­lu); ga­zdo­wać, go­spo­da­rzyć


SJP.pl


gaździński

→ gaź­dzi­na


SJP.pl

Patrz:

gaździna

gaźnik

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mie­szan­ki pa­li­wa i po­wie­trza w sil­ni­kach; kar­bu­ra­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mie­szan­ki pa­li­wa i po­wie­trza w sil­ni­kach spa­li­no­wych z za­pło­nem iskro­wym

Wiktionary

Gaź­nik (kar­bu­ra­tor) – urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce mie­szan­kę pa­li­wo­wo-po­wietrz­ną o od­po­wied­nim skła­dzie w sil­ni­kach spa­li­no­wych o za­pło­nie iskro­wym. W gaź­ni­ku na­stę­pu­je do­zo­wa­nie pa­li­wa, jego roz­py­le­nie w celu od­pa­ro­wa­nia i wy­mie­sza­nie opa­rów pa­li­wa z po­wie­trzem, a na­stęp­nie do­star­cze­nie tak wyt­wo­rzo­nej mie­szan­ki w od­po­wied­niej ilo­ści po­przez ko­lek­tor do­lo­to­wy do cy­lin­dra. Gaź­nik jest czę­ścią ukła­du za­si­la­nia sil­ni­ka spa­li­no­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sil­nik skła­da się z gaź­ni­ka, tło­ków, wału, chłod­ni­cy i wielu in­nych ele­men­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gaźnikowiec mos.

 przym. gaźnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karburator

Wiktionary


gaźnikowiec

po­tocz­nie: spe­cja­li­sta od gaź­ni­ków sa­mo­cho­do­wych


SJP.pl


gaźnikowy

→ gaź­nik


SJP.pl

Patrz:

gaźnik

gaża

wy­na­gro­dze­nie za pracę, pen­sja, zwła­szcza ak­to­ra lub woj­sko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­na­gro­dze­nie za pracę ar­ty­sty sce­nicz­ne­go (ak­to­ra, mu­zy­ka)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za rolę w tym fil­mie aktor do­stał naj­wyż­szą gażę w życiu.

 (1.1) W trak­cie wio­sen­nej awan­tu­ry o gaże człon­ków pew­ne­go pu­blicz­ne­go gre­mium, bez że­na­dy szer­mo­wa­no ar­gu­men­tem, że w po­dob­nych pry­wat­nych gre­miach za­rob­ki są wyż­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡaʒa, AS: gaža

Wiktionary

Powiązane:

 czas. angażować ndk., zaangażować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaca, wynagrodzenie

Wiktionary


gb

sym­bol gil­ber­ta, jed­nost­ki siły ma­gne­to­mo­to­rycz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gb – dwuz­nak
  • Gb – gil­bert, jed­nost­ka miary siły ma­gne­to­mo­to­rycz­nej
  • Gb – gi­ga­bit, jed­nost­ka ilo­ści in­for­ma­cji uży­wa­na w in­for­ma­ty­ce; mi­liard lub 1024³ bitów
  • GB – Great Bri­ta­in, akro­nim nazwy Wiel­kiej Bry­ta­nii, uży­wa­ny m.in. do oz­na­cza­nia sa­mo­cho­dów
  • GB – gi­ga­bajt, jed­nost­ka ilo­ści in­for­ma­cji uży­wa­na w in­for­ma­ty­ce; mi­liard lub 1024³ baj­tów
  • GB – Game Boy, prze­no­śna kon­so­la do gry
  • GB – ame­ry­kań­skie oz­na­cze­nie sa­ri­nu

Wikipedia


gbeł

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. duże na­czy­nie na płyn

Wiktionary


gbgk

skrót od: Gór­no­ślą­ski Bank Go­spo­dar­czy SA


SJP.pl


gbh

skrót od: Gli­wic­ki Bank Hand­lo­wy


SJP.pl


gbl

skrót od: Głów­na Bi­blio­te­ka Le­kar­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • γ-Bu­ty­ro­lak­ton
  • Głów­na Bi­blio­te­ka Le­kar­ska

Wikipedia


gbp

skrót od: ang. Great Bri­ta­in Pound - funt szter­ling


SJP.pl


gbr

skrót od: Great Bri­ta­in - Wiel­ka Bry­ta­nia; GB


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GBR – wło­ska sta­cja te­le­wi­zyj­na
  • GBR – radar ame­ry­kań­skie­go sy­ste­mu obro­ny an­ty­ba­li­stycz­nej Bal­li­stic Mis­si­le De­fen­se.
  • GBR - skró­to­wiec od Great Bri­ta­in (Wiel­ka Bry­ta­nia)

Wikipedia


gbur

daw­niej na pół­no­cy Pol­ski: za­moż­ny chłop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. czło­wiek oprys­kli­wy, nie­o­by­ty to­wa­rzy­sko

 (1.2) hist. w XV-XIX w.: go­spo­darz, za­moż­ny chłop, po­sia­da­ją­cy włas­ne duże go­spo­dar­stwo (tzw. gbur­stwo), od jed­ne­go do dwóch łanów, w więk­szo­ści wolny;

 (1.3) reg-pl|Ma­zu­ry. bo­ga­ty rol­nik

 (1.4) reg-pl|War­mia, Ma­zu­ry. go­spo­darz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z niego jest strasz­ny gbur – wcho­dząc nie po­wie­dział nawet „Dzień dobry”.

 (1.1) ''Przed tym dru­gim nie mia­łam po co się wy­si­lać, bo był gbur i cham.''

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡbur, AS: gbur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gburostwo n., gburstwo n., gburzysko n.

:: fż. gburka ż.

 przym. gburowaty

 przysł. gburowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. cham, grubianin, prostak, prostaczek, kmiot, kmieć, jaskiniowiec, ordynus, prymityw, reg. pozn. bamber

Wiktionary


gburczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gburka

obraź­li­wie: ko­bie­ta or­dy­nar­na, nie­o­by­ta; pro­stacz­ka, cham­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­bie­ta oprys­kli­wa, nie­o­by­ta to­wa­rzy­sko

 (1.2) daw. reg. chłop­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpu­ści­li taką gbur­kę i po­o­bra­ża­ła wszyst­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gburostwo n., gburzysko n., gburstwo n.

:: fm. gbur m.

 przym. gburowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chamka, impertynentka, arogantka

 (1.2) chłopka

Wiktionary


gburliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gbur­li­wie


SJP.pl


gburliwość

→ gbur­li­wy


SJP.pl

Patrz:

gburliwy

gburliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gbur­li­wy


SJP.pl


gburliwy

za­cho­wu­ją­cy się jak gbur; nie­o­krze­sa­ny, pro­stac­ki, cham­ski, gbu­ro­wa­ty


SJP.pl


gburowacieć

sta­wać się gbu­rem, nie­o­krze­sań­cem; cha­mieć


SJP.pl


gburowato

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ty­po­wy dla gbura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gbur mos., gburowatość ż.

 przym. gburowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chamsko, grubiańsko, jędzowato, mrukliwie, niedelikatnie, niegrzecznie, nieprzyjemnie, niestosownie, opryskliwie, ordynarnie, prostacko, surowo, szorstko, zgryźliwie

Wiktionary


gburowatość

za­cho­wa­nie nie­u­przej­me, nie­grzecz­ne, nie­de­li­kat­ne; or­dy­nar­ność; gru­biań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tych, któ­rzy są gbu­ro­wa­ci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gburowaty

 przysł. gburowato

Wiktionary


gburowaty

za­cho­wu­ją­cy się jak gbur; nie­o­krze­sa­ny, pro­stac­ki, cham­ski, gbur­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) za­cho­wu­ją­cy się w spo­sób nie­grzecz­ny, szorst­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślę, że He­niek jest bar­dziej gbu­ro­wa­ty niż Se­ba­stian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gbur mos., gburka ż., gburowatość ż.

 przysł. gburowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borsukowaty, burkliwy, chamski, grubiański, jędzowaty, mrukliwy, naburmuszony, niedelikatny, niegrzeczny, nieokrzesany, niestosowny, nieuprzejmy, opryskliwy, ordynarny, prostacki, surowy, szorstki, zgryźliwy

Wiktionary


gburowski

→ gbur; gbu­ro­wa­ty


SJP.pl


gburski

→ gbur (daw­niej na pół­no­cy Pol­ski: za­moż­ny chłop)


SJP.pl


gburzysko

zgru­bie­nie od: gbur


SJP.pl


gbw

skrót od: Go­spo­dar­czy Bank Wiel­ko­pol­ski


SJP.pl


gcal

gi­ga­ka­lo­ria


SJP.pl


gcr

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Group Code Re­cor­ding – spo­sób za­pi­su dy­skie­tek
  • Grey com­po­nent re­pla­ce­ment – tech­ni­kę DTP
  • Ghost-can­ce­ling re­fe­ren­ce – spe­cjal­ny sy­gnał te­le­wi­zyj­ny
  • Gas Co­o­led Re­ac­tor – ro­dzaj re­ak­to­ra ją­dro­we­go
  • Ga­lac­tic cos­mic ray – ro­dzaj pro­mie­nio­wa­nia kos­micz­ne­go
  • Group Call Re­gi­ster – ele­ment ar­chi­tek­tu­ry sieci GSM

Wikipedia


gd

sym­bol ga­do­li­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­do­lin (Gd) – pier­wia­stek che­micz­ny.
  • gd – opro­gra­mo­wa­nie do two­rze­nia gra­fi­ki kom­pu­te­ro­wej.
  • GD – sym­bol NATO so­ma­nu, flu­o­ro­me­ty­lo­fos­fo­nia­nu O-pi­na­ko­lu.
  • GD – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gre­na­dy
    • .gd – do­me­na in­ter­ne­to­wa Gre­na­dy.
  • GD-ROM (ang. giga disk read only me­mo­ry) – no­śnik sto­so­wa­ny w kon­so­li do gier Sega Dre­am­cast.
  • Gwar­dia Dum­ble­do­re’a – fik­cyj­ne tajne sto­wa­rzy­sze­nie ucz­niow­skie z serii po­wie­ści o Har­rym Pot­te­rze.
  • GD – skrót od G-Dra­gon. Po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski raper, pio­sen­karz, pro­du­cent i model. Le­piej znany jako lider grupy Big Bang.
  • GD – skrót od gry kom­pu­te­ro­wej Ge­o­me­try Dash.
  • GD – skrót od Gen­der di­sap­po­int­ment

Wikipedia


gd.

skrót

 (1.1) = gdań­ski

Wiktionary


gdak

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos wy­da­wa­ny przez kurę


SJP.pl


gdakania

1. o kurze: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk;
2. po­tocz­nie: dużo mówić


SJP.pl


gdakanie

1. o kurze: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk;
2. po­tocz­nie: dużo mówić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gda­kać.

 (1.2) od­głos bę­dą­cy efek­tem czyn­no­ści gda­ka­nia (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdaˈkãɲɛ, AS: gdakãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gdakać ndk.

Wiktionary


gdakać

1. o kurze: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk;
2. po­tocz­nie: dużo mówić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. gda­knąć / zag­da­kać)

 (1.1) o kurze: wy­da­wać głos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana sły­chać było, jak kury gda­czą w kur­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdakat͡ɕ, AS: gdakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdakanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwokać

Wiktionary


gdaniec

naz­wi­sko


SJP.pl

Gda­niec (niem. "Ha­sen­danz") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca.

Wikipedia


gdanisko

wieża sto­ją­ca poza mu­ra­mi obron­ny­mi, peł­nią­ca oprócz funk­cji obron­nych rów­nież funk­cje sa­ni­tar­ne; dan­sker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. wieża peł­nią­ca w śred­nio­wie­czu funk­cję la­try­ny, bu­do­wa­na w pew­nej od­le­gło­ści od zamku, po­łą­czo­na z nim kry­tym przej­ściem na ar­ka­dach;

Wiktionary

Gda­ni­sko (z niem. "Dan­sker", "Danz­ker") – w śred­nio­wiecz­nej ar­chi­tek­tu­rze wa­row­nej miej­sce peł­nią­ce funk­cję la­try­ny, od­se­pa­ro­wa­ne od za­bu­do­wań zam­ko­wych i zwy­kle usy­tu­o­wa­ne nad fosą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1): Gda­ni­sko było za pol­skich cza­sów uży­wa­ne jako wieża obron­na i skład broni, a na górze było miesz­ka­nie dzie­sięt­ni­ka za­ło­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańsk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dansker, danzker, wieża latrynowa, wieża ustępowa

Wiktionary


gdań.

skrót od: gdań­ski


SJP.pl


gdańsk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go;

Wiktionary

Gdańsk (, Gduńsk; Dan­zig; Ge­da­nia, Ge­da­num, Dan­ti­scum; Danswijk) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­nej Pol­sce w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Bał­tyc­kim u uj­ścia Mo­tła­wy do Wisły nad Za­to­ką Gdań­ską. Naj­więk­sze mia­sto w Pol­sce pod wzglę­dem po­wierzch­ni. Cen­trum kul­tu­ral­ne, na­u­ko­we i go­spo­dar­cze oraz węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny pół­noc­nej Pol­ski, sto­li­ca wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go. Oś­ro­dek go­spo­dar­ki mor­skiej z dru­gim co do wiel­ko­ści por­tem hand­lo­wym Morza Bał­tyc­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oby­wa­tel­stwo Gdań­ska da­wa­ło przy­wi­lej do po­sia­da­nia ziemi.

 (1.1) Fon­tan­na Nep­tu­na w Gdań­sku stoi na Dłu­gim Targu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdãj̃sk, AS: gdãĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańszczanka ż., Gdańszczanin mos., gdańszczanin mos., gdańszczanka ż., gdanisko n.

 przym. gdański, podgdański

Wiktionary


gdańska

rzad­ko: wódka gdań­ska


SJP.pl


gdański

przy­miot­nik od: Gdańsk, Gdań­skie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gdań­skiem, do­ty­czą­cy Gdań­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan He­we­liusz, gdań­ski astro­nom, ucho­dzi za twór­cę no­wo­żyt­nej se­le­no­gra­fii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdãj̃sʲci, AS: gdãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańszczanka ż., Gdańszczanin mos., gdańszczanin mos., gdańszczanka ż., Gdańsk mrz., Gdańskie n.

 przym. podgdański

Wiktionary


gdańskie

rzad­ko: wódka gdań­ska


SJP.pl


gdańszczanin

miesz­ka­niec Gdań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gdań­ska

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Gdań­ska, uro­dzo­na w Gdań­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu współ­czes­nych gdań­szczan nie do końca ko­ja­rzy modny dziś wrze­szczań­ski Gar­ni­zon wła­śnie z Czar­ny­mi Hu­za­ra­mi, dla któ­rych wy­bu­do­wa­no te ko­sza­ry w II po­ło­wie XIX stu­le­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdãj̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: gdãĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańszczanin mos.

 rzecz. Gdańsk mrz.

:: fż. gdańszczanka ż.

 przym. gdański

Wiktionary


gdańszczanka

miesz­kan­ka Gdań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gdań­ska

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Gdań­ska, uro­dzo­na w Gdań­sku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdãj̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: gdãĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańszczanka ż.

 rzecz. Gdańsk mrz.

:: fm. gdańszczanin mos.

 przym. gdański

Wiktionary


gddkia

Ge­ne­ral­na Dy­rek­cja Dróg Kra­jo­wych i Au­to­strad


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go, nazwa włas­na

 (1.1) = adm. Ge­ne­ral­na Dy­rek­cja Dróg Kra­jo­wych i Au­to­strad;

Wiktionary


gdera

prze­sta­rza­le: męż­czyz­na, który stale na­rze­ka, uty­sku­je; gde­racz, zrzę­da, na­rze­kacz


SJP.pl


gderactwo

po­tocz­nie: do­kucz­li­we i mę­czą­ce na­rze­ka­nie; gde­ra­ni­na


SJP.pl


gderacz

na­rze­kacz, zrzę­da


SJP.pl


gderaczka

→ gde­racz


SJP.pl

Patrz:

gderacz

gderalski

rzad­ko: lu­bią­cy gde­rać, cią­gle gde­ra­ją­cy; gder­li­wy


SJP.pl


gderanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gde­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gderała m./ż., gdera m./ż., gderacz m., gderalski m., gderanina ż., gderliwość ż.

 czas. gderać

 przym. gderliwy, gderalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrzędzenie, burczenie

Wiktionary


gderanina

stałe na­rze­ka­nie, uty­ski­wa­nie, gde­ra­nie


SJP.pl


gderać

po­tocz­nie: do­kucz­li­wie i usta­wicz­nie na­rze­kać; zrzę­dzić, kwa­sić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. na­rze­kać w spo­sób nu­żą­cy i mę­czą­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gderacz mos., gderanie n., gderliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marudzić, zrzędzić, przest. mantyczyć

Wiktionary


gderliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gder­li­wy

Wiktionary


gderliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gder­li­wie


SJP.pl


gderliwość

→ gder­li­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. cecha tego, co gder­li­we; cecha tych, któ­rzy są gder­li­wi

Wiktionary

Patrz:

gderliwy

Przykłady

 (1.1) Bądź­cie wy­ro­zu­mia­li dla gder­li­wo­ści i braku hu­mo­ru star­szych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gderała m./ż., gdera m./ż., gderacz m., gderalski m., gderanina ż., gderanie n.

 czas. gderać

 przym. gderliwy, gderalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrzędliwość

Wiktionary


gderliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gder­li­wy


SJP.pl


gderliwy

skłon­ny do gde­ra­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skory do gde­ra­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gderanie n., gderliwość ż.

Wiktionary


gdesz

naz­wi­sko


SJP.pl


gdi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GDI () – frak­cja z gry Com­mand & Con­qu­er 3: Ti­be­rium Wars, Com­mand & Con­qu­er: Ti­be­rian Sun, Com­mand & Con­qu­er: Ti­be­rian Dawn, a także gry FPP Com­mand & Con­qu­er: Re­ne­ga­de.
  • GDI () – kom­po­nent Mi­cro­soft Win­dows poz­wa­la­ją­cy na odw­zo­ro­wa­nie gra­fi­ki na urzą­dze­niach zew­nętrz­nych, np. dru­kar­kach i mo­ni­to­rach
  • GDI () – sil­nik za­si­la­ny ben­zy­ną wtry­ski­wa­ną pod wy­so­kim ci­śnie­niem bez­poś­red­nio do cy­lin­drów

Wikipedia


gdow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne nad je­zio­rem Pej­pus, na pół­noc od Psko­wa;

Wiktionary

Gdow ( Γдов, Ou­do­va) – mia­sto w Rosji, u uj­ścia rzeki Gdow­ki do je­zio­ra Pej­pus, na pół­noc od Psko­wa.

Za­ło­żo­ne w XIV wieku jako wy­su­nię­ta pla­ców­ka dla Psko­wa; w la­tach 1431–1434 wy­bu­do­wa­no tam for­te­cę, któ­rej ruiny można oglą­dać do dziś. Ata­ko­wa­na kil­ka­krot­nie przez Szwe­dów i Po­la­ków w cza­sie kilku to­czą­cych się tu wojen (m.in. ro­syj­sko-szwedz­kich 1590–1595, i 1610–1617), osta­tecz­nie od 1617 w gra­ni­cach Rosji. Prawa miej­skie od 1780.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gdowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Gdów(zapis spolszczony)

Wiktionary


gdowianin

miesz­ka­niec Gdowa


SJP.pl


gdowianka

miesz­kan­ka Gdowa


SJP.pl


gdowski

przy­miot­nik od: Gdów (wieś w Ma­ło­pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Gdowa, zwią­za­ny z Gdo­wem, po­cho­dzą­cy z Gdowa

 (1.2) do­ty­czą­cy Gdowa, zwią­za­ny z Gdo­wem (Gdow w Rosji nad je­zio­rem Pej­pus)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdów m., Gdow mrz.

Wiktionary


gdp

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­dukt kra­jo­wy brut­to (ang. gross do­me­stic pro­duct, GDP)
  • Gross Do­me­stic Pro­duct – album ka­na­dyj­skiej grupy War­saw­pack
  • gu­a­no­zy­no-5′-di­fos­fo­ran – zwią­zek che­micz­ny, jeden z nu­kle­o­ty­dów
  • Good Di­stri­bu­tion Prac­ti­ce

Wikipedia


gdula

fio­łek al­pej­ski; cy­kla­men; gduła


SJP.pl

Gdula – ame­ry­kań­ski ze­spół i kon­struk­tor wy­ści­go­wy, za­ło­żo­ny przez Eda Gdulę i uczest­ni­czą­cy w In­dia­na­po­lis 500 w la­tach 1947–1951 (jako kon­struk­tor) i 1953 oraz 1957–1958 (wy­łącz­nie jako ze­spół).

Wikipedia


gduła

fio­łek al­pej­ski; cy­kla­men; gdula


SJP.pl


gdy

spój­nik; kiedy


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …roz­po­czy­na­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne okre­śla­ją­ce czas zaj­ścia czyn­no­ści ze zda­nia głów­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spa­lił się cał­kiem, za­czął spo­mię­dzy nich bu­chać z prze­raź­li­wym hu­kiem wiel­ki pło­mień, długi, drga­ją­cy.

 (1.1) Gdy wró­ci­li­śmy do domu, prze­sta­ło padać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdɨ, AS: gdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdybanie n.

 czas. gdybać ndk.

 przysł. nigdy, niegdyś

 sp. gdyby, gdyż

 partyk. gdybyż

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiedy; jeżeli

Wiktionary


gdybalski

po­tocz­nie: skłon­ny do for­mu­ło­wa­nia przy­pu­szczeń, roz­wo­dze­nia się nad czymś


SJP.pl


gdybalstwo

po­tocz­nie: for­mu­ło­wa­nie przy­pu­szczeń, roz­wo­dze­nie się nad czymś; gdy­ba­ni­na


SJP.pl


gdybanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gdy­bać.

 (1.2) spe­ku­la­cja, przy­pu­szcze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gdybać ndk.

Wiktionary


gdybanina

po­tocz­nie: for­mu­ło­wa­nie przy­pu­szczeń, roz­wo­dze­nie się nad czymś; gdy­bal­stwo


SJP.pl


gdybać

po­tocz­nie: for­mu­ło­wać wiele przy­pu­szczeń, za­sta­na­wiać się nad tym, co mogło się wy­da­rzyć; hi­po­te­ty­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pog­dy­bać)

 (1.1) pot. snuć przy­pu­szcze­nia; roz­wo­dzić się nad tym, co by było, gdyby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdɨbat͡ɕ, AS: gdybać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdybanie n.

 czas. pogdybać dk.

 sp. gdyby

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipotetyzować

Wiktionary


gdyby

1. spój­nik roz­po­czy­na­ją­cy zda­nia lub ich rów­no­waż­ni­ki oz­na­cza­ją­ce moż­li­wość, nie speł­nio­ny wa­ru­nek re­a­li­za­cji tego, o czym mowa w innym zda­niu
2. par­ty­ku­ła roz­po­czy­na­ją­ca zda­nia lub ich rów­no­waż­ni­ki oz­na­cza­ją­ce go­rą­ce pra­gnie­nie cze­goś


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …wpro­wa­dza­ją­cy w zda­niu po­drzęd­nym wa­ru­nek, który w danej sy­tu­a­cji nie jest moż­li­wy do speł­nie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby au­to­bus się nie spóź­nił, był­bym tu na czas.

 (1.1) Gdy­bym był zdro­wy, mógł­bym jeź­dzić na ro­we­rze.

 (1.1) Chęt­nie bym ci po­mógł, gdy­bym tylko miał czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdɨbɨ, AS: gdyby

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gdybać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeśli, jeżeli, reg. śl. dyby

Wiktionary


gdybyż

par­ty­ku­ła wpro­wa­dza­ją­ca pra­gnie­nie lub ży­cze­nie


SJP.pl


gdynia

1. mia­sto w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Brod­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gdy­nia (, Gdiniô, Gdin­gen) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Bał­tyc­kim, na Po­brze­żu Gdań­skim i Po­je­zie­rzu Wschod­nio­po­mor­skim. Wcho­dzi w skład Trój­mia­sta (wraz z Gdań­skiem i So­po­tem), jest zatem jed­nym z miast cen­tral­nych aglo­me­ra­cji Trój­mia­sta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­sta Gdańsk, Sopot i Gdy­nia two­rzą aglo­me­ra­cję zwaną Trój­mia­stem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdɨ̃ɲa, AS: gdỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdynianin mos., gdynianka ż.

 przym. gdyński, podgdyński

Wiktionary


gdynianin

miesz­ka­niec Gdyni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gdyni

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Gdyni, uro­dzo­na w Gdyni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: gdỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdynia ż.

:: fż. gdynianka ż.

 przym. gdyński

Wiktionary


gdynianka

miesz­kan­ka Gdyni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gdyni

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Gdyni, uro­dzo­na w Gdyni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdɨ̃ˈɲãnka, AS: gdỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdynia ż.

:: fm. gdynianin mos.

 przym. gdyński

Wiktionary


gdynka

dam­ski but na pła­skim ob­ca­sie


SJP.pl


gdynki

ga­tu­nek lek­kie­go obu­wia dam­skie­go na pła­skim ob­ca­sie


SJP.pl


gdysiejszy

gwa­ro­wo: dawny, mi­nio­ny, przesz­ły; zasz­ły, ów­czes­ny


SJP.pl


gdyński

przy­miot­nik od: Gdy­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Gdyni, zwią­za­ny z Gdy­nią, po­cho­dzą­cy z Gdyni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dy­wa­łem go więc w por­cie szcze­ciń­skim i gdyń­skim, spo­ty­ka­łem w Ham­bur­gu i Ant­wer­pii, w Las Pal­mas i Ca­sa­blan­ce, a w roku 1987 nawet w Ka­na­le Su­e­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡdɨ̃j̃sʲci, AS: gdỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdynia ż., gdynianin mos., gdynianka ż.

Wiktionary


gdyś

po­tocz­nie: spój­nik "gdy" po­łą­czo­ny z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą "-ś" (np. "Wi­dzia­łem cię, gdyś tam­tę­dy prze­cho­dził.", "Lubię, gdyś jest za­do­wo­lo­ny.")


SJP.pl


gdyż

po­nie­waż, al­bo­wiem, bo


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy przy­czy­nę cze­goś

 (1.2) przest. …roz­po­czy­na­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne okre­śla­ją­ce czas zaj­ścia czyn­no­ści ze zda­nia głów­ne­go; wzmoc­nio­ny spój­nik gdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę przyjść do szko­ły, gdyż je­stem chory.

 (1.1) Zli­tuj­cie się, przy­ja­cie­le, zli­tuj­cie, / gdyż Bóg mnie dot­knął swą ręką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡdɨʃ, AS: gdyš

Wiktionary

Powiązane:

 sp. gdy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponieważ, bo

Wiktionary


gdyżby

"gdyż" po­łą­czo­ne z "by", par­ty­ku­łą trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl


gdzie

za­i­mek za­stę­pu­ją­cy okre­śle­nie miej­sca, w któ­rym coś się dzie­je lub znaj­du­je; naj­czę­ściej wy­stę­pu­je na po­cząt­ku zdań py­taj­nych


SJP.pl

za­i­mek py­taj­ny

 (1.1) słu­żą­cy do two­rze­nia pytań o lo­ka­li­za­cję

 (1.2) pot. słu­żą­cy do two­rze­nia pytań o kie­ru­nek

 (1.3) pot. słu­żą­cy do two­rze­nia pytań o prze­bieg trasy

za­i­mek

 (2.1) …względ­ny, za­stę­pu­ją­cy okre­śle­nie miej­sca

 (2.2) gdzieś (miej­sce nie okre­ślo­ne bli­żej)

par­ty­ku­ła

 (3.1) …pod­kre­śla­ją­ca nie­re­al­ność

wy­krzy­knik

 (4.1) …do prze­ga­nia­nia in­tru­za albo za­ha­mo­wa­nia czy­je­goś nie­wła­ści­we­go za­cho­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie ku­pi­łaś tę bro­szę?

 (1.1) Szu­kam w kuch­ni mąki. Gdzie ona jest?

 (1.2) Gdzie idziesz?

 (1.3) Gdzie idziesz!? Nie wi­dzisz, że jest mokro i grzą­sko?

 (2.1) Pójdę, gdzie mnie oczy po­nio­są.

 (2.2) Nie mam gdzie zo­sta­wić dziec­ka; bab­cia jest za­ję­ta.

 (3.1) Gdzie tam wam do nas!

 (4.1) Gdzie! Wypad z mo­je­go domu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛ, AS: ǵʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gdzieniegdzie, gdziekolwiek

 zaim. gdzież, gdziekolwiek

 partyk. gdzież

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gdzież

 (1.2) dokąd; daw. kędy

 (1.3) którędy

 (3.1) gdzież; daw. kędy

 (1.1, 2.1-2, 3.1) gw. Śląsk, Częstochowa kaj, gw. Śląsk kany

Wiktionary


gdzieby

par­ty­ku­ła, np. Gdzie­by on skła­mał!


SJP.pl


gdziekolwiek

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) (wska­zu­je na) bli­żej nie­o­kre­ślo­ne miej­sce

 (1.2) w ja­kim­kol­wiek miej­scu

za­i­mek względ­ny

 (2.1) na po­cząt­ku zdań po­drzęd­nych, wska­zu­jąc na nie­spre­cy­zo­wa­ne miej­sce lub każdy frag­ment ja­kie­goś ob­sza­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy gdzie­kol­wiek spot­ka­łeś dzika?

 (1.2) Bur­mistrz za­gro­ził, że wraz z całą radą złoży man­dat. – Je­że­li już nic się nie da zmie­nić, to po­sta­ra­my się, żeby być gdzie­kol­wiek, byle nie w po­wie­cie no­wo­to­my­skim – dodał.

 (2.1) Gdzie­kol­wiek ów czło­wiek szedł, po­zo­sta­wiał pod­wój­ne ślady stóp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛˈkɔlvʲjɛk, AS: ǵʒ́ekolvʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. gdzie

 partyk. gdzie

 wykrz. gdzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) byle gdzie, gdzie bądź, obojętnie gdzie, dokądkolwiek

 (1.2) wszędzie

Wiktionary


gdzieniebądź

przy­słó­wek

 (1.1) gwara. gdzie­kol­wiek, w ja­kim­kol­wiek miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój pies po­tra­fi zas­nąć gdzie­nie­bądź, nawet na twar­dej po­dło­dze.

 (1.1) Mo­że­my usiąść gdzie­nie­bądź, wszyst­kie miej­sca mają rów­nie pię­kny widok na morze.

 (1.1) Jak je­steś zmę­czo­ny, usiądź gdzie­nie­bądź i od­pocz­nij.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gdziebykolwiek

Wiktionary


gdzieniegdzie

w niek­tó­rych miej­scach


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w niek­tó­rych miej­scach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Deszcz prze­stał na­resz­cie padać i tylko gdzie­nieg­dzie po­zo­sta­ły spore ka­łu­że.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛ̇̃ˈɲɛ̇ɟd͡ʑɛ, AS: ǵʒ́ė̃ńėǵʒ́e

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. gdzie

 partyk. gdzie

 wykrz. gdzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tu i ówdzie, miejscami; gw. Śląsk Cieszyński ponikandy, ponikany

Wiktionary


gdzieś

za­i­mek oz­na­cza­ją­cy okre­ślo­ne miej­sce, któ­re­go mó­wią­cy nie po­tra­fi zi­den­ty­fi­ko­wać lub któ­re­go nie chce wska­zać


SJP.pl

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) w pew­nym miej­scu

 (1.2) pot. uży­wa­ny do pod­kre­śle­nia przy­bli­żo­ne­go okre­śla­nia ja­kiejś wiel­ko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj gdzieś zgu­bi­łem oku­la­ry.

 (1.2) Mój pro­fe­sor jest gdzieś koło czter­dziest­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛ̇ɕ, AS: ǵʒ́ėś

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zaim. gdzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. kajś, reg. śl. kajsi, reg. śl. kańsi

 (1.2) coś, jakoś; reg. śl. kajś, reg. śl. kajsi, reg. śl. kańsi

Wiktionary


gdzież

za­i­mek py­ta­ją­cy lub wska­zu­ją­cy "gdzie" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-ż"


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) …py­taj­ny, słu­żą­cy do two­rze­nia pytań o lo­ka­li­za­cję; książk. gdzie

par­ty­ku­ła

 (2.1) …pod­kre­śla­ją­ca nie­re­al­ność; książk. gdzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzież ty byłaś? Cze­ka­łam na cie­bie cały dzień!

 (2.1) Lubią się z uczo­no­ścią po­pi­sy­wać, szczy­cą się nią, choć gdzież im do uczo­no­ści po­waż­nej, wy­ma­ga­ją­cej ca­łych lat pracy cięż­kiej i stu­dy­ów!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟd͡ʑɛʃ, AS: ǵʒ́eš

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. gdzie

 partyk. gdzie

 wykrz. gdzie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1, 2.1) gdzie, reg. śl. kanyż

Wiktionary


gdzieżby

tyle co: czyż­by (par­ty­ku­ła re­to­rycz­no-py­taj­na)


SJP.pl


gdzieżeś

wzmoc­nio­ny za­i­mek "gdzież" po­łą­czo­ny z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą "-eś" (np. "Gdzie­żeś zgu­bił tę książ­kę?")


SJP.pl


gdzieżże

wzmoc­nio­ne "gdzież"


SJP.pl


gdów

wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś gmin­na w Pol­sce;

Wiktionary

Gdów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów.

Gdów uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1794 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny przed 1880 ro­kiem. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gdów. W la­tach 1945–1975 na­le­żał ad­mi­ni­stra­cyj­nie do „du­że­go”, a w la­tach 1975–1998 do „ma­łe­go” wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdów znaj­du­je się na Po­gó­rzu Wie­lic­kim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gdowianin m., gdowianka ż.

 przym. gdowski

Wiktionary


ge

sym­bol ger­ma­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ger­man – pier­wia­stek che­micz­ny
  • Ge­ne­ral Elec­tric – kon­cern
  • GE – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gruz­ji
    • .ge – do­me­na in­ter­ne­to­wa Gruz­ji
  • Gaja – po­stać mi­to­lo­gii grec­kiej
  • Ge – sta­ro­żyt­na chiń­ska broń
  • Ge – ple­mię in­diań­skie
  • GE – kan­ton Ge­ne­wa w Szwaj­ca­rii (oz­na­cze­nie ko­do­we ISO 3166-2)
  • Mi­ko­łaj Ge – ma­larz ro­syj­ski

Wikipedia


geantyklina

łań­cuch lub masyw gór­ski (rów­nież pod­wod­ny) wy­pię­trzo­ny w obrę­bie ge­o­syn­kli­ny w na­stęp­stwie ru­chów fał­du­ją­cych; ge­o­an­ty­kli­na; kor­dy­lie­ra


SJP.pl


geba

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • geba – pismo ludu Naxi w Chi­nach
  • Gêba – rzeka w Afry­ce Za­chod­niej
  • Ka­zi­mierz Gęba – ma­te­ma­tyk

Wikipedia


geberit

po­tocz­nie: spłucz­ka pod­tyn­ko­wa


SJP.pl

Ge­be­rit AG – szwaj­car­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją tech­no­lo­gii sa­ni­tar­nej (m.in. spłu­czek, ste­la­ży do WC, umy­wa­lek i bi­de­tów), za­ło­żo­ne w 1874 r. w Rap­pers­wi­lu przez Ca­spa­ra Mel­chio­ra Al­ber­ta Ge­ber­ta. Na po­cząt­ku firma zaj­mo­wa­ła się pro­duk­cją je­dy­nie spłu­czek.

Wikipedia


gebert

naz­wi­sko


SJP.pl


gebethner

[czy­taj: geBETner] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks Jan Ge­beth­ner (1832–1887) – ku­piec, ko­lek­cjo­ner i ar­ty­sta-muzyk
  • Gu­staw Adolf Ge­beth­ner (1831–1901) – pol­ski księ­garz i wy­daw­ca
  • Jan Ro­bert Ge­beth­ner (1860–1910) – pol­ski księ­garz i wy­daw­ca
  • Jan Sta­ni­sław Ge­beth­ner (1894–1981) – pol­ski księ­garz i wy­daw­ca
  • Sta­ni­sław Ge­beth­ner (1935–2021) – pol­ski praw­nik, po­li­to­log
  • Ta­de­usz Ge­beth­ner (1897–1944) – pol­ski pił­karz oraz księ­garz i współ­za­ło­ży­ciel klubu Po­lo­nia War­sza­wa
  • Wac­ław Ge­beth­ner (1899–1959) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, pił­karz oraz księ­garz i współ­za­ło­ży­ciel klubu Po­lo­nia War­sza­wa
  • Zyg­munt Ge­beth­ner (1923–2020) – pol­ski re­dak­tor i wy­daw­ca, czło­nek Ka­pi­tu­ły Or­de­ru Wo­jen­ne­go Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Ge­beth­ner i Wolff – wy­daw­nict­wo

Wikipedia


gebhard

imię mę­skie


SJP.pl

Geb­hard – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od po­łą­cze­nia słów "geb" i "hard" oz­na­cza­ją­cych "po­da­ru­nek" i "dziel­ny, hardy". Nosił je m.in. X-wiecz­ny bi­skup, Geb­hard z Sal­zbur­ga.

Wikipedia


geburstag

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uro­dzi­ny

Wiktionary


gechazi

Ge­cha­zi (hebr. גֵּיחֲזִי) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, sługa pro­ro­ka Eli­ze­u­sza.

Po raz pier­wszy po­ja­wia się w hi­sto­rii o ko­bie­cie z Szu­nem (2Krl 4,12-36). Gdy Eli­ze­usz za­sta­na­wiał się, jak wy­na­gro­dzić go­ścin­ną Szu­ne­mit­kę, Ge­cha­zi wspom­niał iż jest ona bez­dziet­na.

Wikipedia


geco

[czy­taj: geko] skrót od: Ge­ne­ral Elec­tric (Com­pa­ny); GE


SJP.pl


gedania

ła­ciń­ska nazwa Gdań­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (764) Ge­da­nia – pla­ne­to­i­da od­kry­ta w 1913 przez Fran­za Ka­i­se­ra
  • GKS Ge­da­nia Gdańsk – dawny wie­lo­sek­cyj­ny klub spor­to­wy za­ło­żo­ny w Gdań­sku w 1922
    • Ge­da­nia Gdańsk (piłka nożna) (od 2006 – Gdań­ski Klub Spor­to­wy Ge­da­nia 1922)
    • Ge­da­nia Gdańsk (piłka siat­ko­wa)
    • Ge­da­nia II Gdańsk
    • Ge­da­nia Gdańsk (boks)
    • Gdań­skie To­wa­rzy­stwo Wio­ślar­skie Ge­da­nia
  • Ge­da­nia – pol­ska kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka za­ło­żo­na w Gdań­sku 1924
  • s/y Ge­da­nia – peł­no­mor­ski szku­ner zbu­do­wa­ny w Stocz­ni Gdań­skiej w 1974

Wikipedia


gedanit

jas­no­zło­ci­sta od­mia­na bursz­ty­nu bał­tyc­kie­go


SJP.pl

Ge­da­nit ( Ge­da­num – Gdańsk) – rzad­ka od­mia­na ży­wi­cy ko­pal­nej nie­za­wie­ra­ją­ca kwasu bursz­ty­no­we­go. Nazwa po­cho­dzi od miejsc znaj­do­wa­nia ży­wi­cy – oko­lic Gdań­ska.

Wikipedia


gedeon

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ge­de­on – imię mę­skie po­cho­dze­nia he­braj­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tek­ście go­dzi­nek wy­mie­nie­ni zo­sta­li Sam­son i Ge­de­on.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈdɛɔ̃n, AS: gedeõn

Wiktionary


gedeonostwo

Ge­de­on z mał­żon­ką; Ge­de­o­no­wie


SJP.pl


gedeonowie

imię mę­skie


SJP.pl


gedeonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­de­o­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gedryt

mi­ne­rał, od­mia­na an­to­fyl­li­tu, w któ­rej ma­gnez i że­la­zo są czę­ścio­wo pod­sta­wio­ne przez glin


SJP.pl

Ge­dryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy am­fi­bo­li. Jest mi­ne­ra­łem rzad­kim.

Jego nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści "Gèdres" we Fran­cji (wy­stę­pu­je w do­li­nie Héas, znaj­du­ją­cej się nie­da­le­ko od Gèdres). Od­kry­ty zo­stał w 1836 roku.

Wikipedia


geeczka

[czy­taj: gicz­ka]
1. ko­bie­ta fa­na­tycz­nie od­da­na po­sze­rza­niu swo­jej wie­dzy z danej dzie­dzi­ny (naj­czę­ściej in­for­ma­ty­ki oraz nauk ści­słych); ek­spert­ka;
2. ma­nia­kal­na fanka in­ter­ne­tu, spę­dza­ją­ca więk­szość czasu przed kom­pu­te­rem


SJP.pl


geek

[czy­taj: gik]
1. osoba fa­na­tycz­nie od­da­na po­sze­rza­niu swo­jej wie­dzy z danej dzie­dzi­ny (naj­czę­ściej in­for­ma­ty­ki oraz nauk ści­słych); ek­spert;
2. ma­nia­kal­ny fan in­ter­ne­tu, spę­dza­ją­cy więk­szość czasu przed kom­pu­te­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. czło­wiek, który dąży do po­głę­bia­nia swo­jej wie­dzy i umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie (naj­czę­ściej in­for­ma­ty­ce oraz na­u­kach ści­słych) w stop­niu da­le­ko wy­kra­cza­ją­cym poza zwy­kłe hobby;

Wiktionary

Geek, gik – czło­wiek, który dąży do po­głę­bia­nia swo­jej wie­dzy i umie­jęt­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie w stop­niu da­le­ko wy­kra­cza­ją­cym poza zwy­kłe hobby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ash­ley jest znaną oso­bi­sto­ścią w świe­cie ge­e­ków oraz roz­chwy­ty­wa­ną ak­tor­ką i pre­zen­ter­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. geekowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nerd, hacker

Wiktionary


geekowski

→ geek [czy­taj: gi­kow­ski]; ge­e­ko­wy


SJP.pl


geekowy

→ geek [czy­taj: gi­ko­wy]; ge­e­kow­ski


SJP.pl


geelowiec

[czy­taj: gie­e­lo­wiec, moż­li­we też: ge­e­lo­wiec] czło­nek GL (Gwar­dii Lu­do­wej); GL-owiec


SJP.pl


geelowski

[czy­taj: gie­e­low­ski, moż­li­we też: ge­e­low­ski] przy­miot­nik od: GL (Gwar­dia Lu­do­wa); GL-owski


SJP.pl


gees

[czy­taj: gie-ES] po­je­dyn­czy sklep pro­wa­dzo­ny przez Gmin­ną Spół­dziel­nię "Sa­mo­po­moc Chłop­ska"; GS


SJP.pl


geesowski

[czy­taj: gie­e­sow­ski, moż­li­we też ge­e­sow­ski] GS-owski; przy­miot­nik od:
a) GS (Gmin­na Spół­dziel­nia "Sa­mo­po­moc Chłop­ska");
b) GS, gees (po­je­dyn­czy sklep)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z geesu

Wiktionary


geez

język etiop­ski kla­sycz­ny z ro­dzi­ny se­mic­kich; gyyz


SJP.pl


geforce

GeForce (od Ge­o­me­try Force) – marka pro­ce­so­rów gra­ficz­nych pro­du­ko­wa­nych przez firmę Nvi­dia. Pier­wsze pro­duk­ty z tej serii były przez­na­czo­ne dla gra­czy, lecz póź­niej firma roz­sze­rzy­ła ofer­tę, by zająć wszyst­kie seg­men­ty rynku kart gra­ficz­nych. Wy­da­nych zo­sta­ło osiem­na­ście ge­ne­ra­cji ukła­dów GeForce, po­czy­na­jąc od GeForce 256, a koń­cząc na ukła­dach z serii 50.

Wikipedia


gefrajter

niski sto­pień woj­sko­wy w woj­sku nie­miec­kim, od­po­wia­da­ją­cy w przy­bli­że­niu star­sze­mu sze­re­go­we­mu; fraj­ter; ge­frej­ter


SJP.pl

Ge­fraj­ter ( Ge­fre­i­ter, „star­szy sze­re­go­wy”, do­słow­nie „uwol­nio­ny”), po­tocz­nie "fraj­ter" – sto­pień woj­sko­wy; w woj­sku pol­skim od XVI do XVII wieku doś­wiad­czo­ny żoł­nierz, we­te­ran kilku kam­pa­nii, do­brze wysz­ko­lo­ny, dy­spo­nu­ją­cy dużym doś­wiad­cze­niem i od­por­no­ścią psy­chicz­ną. Nazwa na­wią­zy­wa­ła do zwol­nie­nia żoł­nie­rza z czę­ści obo­wiąz­ków, prze­de wszyst­kim ze służ­by war­tow­ni­czej.

Wikipedia


gefrejter

dawny sto­pień woj­sko­wy w niek­tó­rych ar­miach, od­po­wia­da­ją­cy star­sze­mu sze­re­gow­co­wi; fraj­ter; ge­fraj­ter


SJP.pl


gefyrofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed prze­kro­cze­niem mostu


SJP.pl

Ge­fy­ro­fo­bia (gr. "γέφυρα" most) jest to fobia zwią­za­na ze stra­chem przed mo­sta­mi. Z po­wo­du stra­chu oraz pa­ni­ki wy­wo­ła­nej stra­chem przed mo­sta­mi, cho­rzy na ge­fy­ro­fo­bię sta­ra­ją się uni­kać dróg, które mogą pro­wa­dzić przez mosty.

Osoby z ge­fy­ro­fo­bią pod­czas prze­ja­zdu przez most mają po­dob­ne ob­ja­wy jak cho­rzy na lęk wy­so­ko­ści.

Wikipedia


gegijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ge­ga­mi, do­ty­czą­cy Gegów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt ge­gij­ski ję­zy­ka al­bań­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gegowie lm m.

Wiktionary


gegra

w gwa­rze ucz­niow­skiej: ge­o­gra­fia; gera


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. ge­o­gra­fia (jako przed­miot lub go­dzi­na lek­cyj­na)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz pro­fe­sor od gegry to strasz­na żyła.

Wiktionary


gehenna

1. dłu­gotr­wa­łe cier­pie­nia, bo­les­ne prze­ży­cia
2. daw­niej: pie­kło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przen. mę­czar­nia, wiel­kie cier­pie­nia, cięż­kie przej­ścia

 (1.2) daw. pie­kło

Wiktionary

W Sta­rym Te­sta­men­cie.

Ge­hen­na (hebr. גי(א)-הינום "Gehinnôm", "Do­li­na Hin­nom") – do­li­na, która w cza­sach sta­ro­żyt­nych wyz­na­cza­ła gra­ni­ce mia­sta Je­ro­zo­li­my. Znaj­do­wa­ła się za bramą mia­sta zwaną "Her­sit" i była pier­wot­nie wy­sy­pi­skiem śmie­ci, miej­scem kre­ma­cji zwłok prze­stęp­ców oraz tych, któ­rym od­mó­wio­no z róż­nych wzglę­dów nor­mal­ne­go po­grze­bu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla cie­bie to za­baw­ne, a dla mnie to ge­hen­na. Nie masz za grosz wy­czu­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈxɛ̃nːa, AS: geχẽ•na

Wiktionary


gehlenit

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian wap­nio­wy


SJP.pl


geiger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­i­ger – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Sum­ter
  • Abra­ham Ge­i­ger – nie­miec­ki rabin, jeden z twór­ców ju­da­iz­mu re­for­mo­wa­ne­go
  • Alain Ge­i­ger – szwaj­car­ski pił­karz
  • Anna Bella Ge­i­ger – bra­zy­lij­ska ar­tyst­ka
  • Arno Ge­i­ger – au­striac­ki pi­sarz
  • Ba­stien Ge­i­ger – szwaj­car­ski pił­karz
  • Chri­sti­na Ge­i­ger – nie­miec­ka nar­ciar­ka al­pej­ska
  • Den­nis Ge­i­ger – nie­miec­ki pił­karz
  • Falko Ge­i­ger – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta
  • Hans Ge­i­ger – nie­miec­ki fizyk, twór­ca licz­ni­ka Ge­i­ge­ra
  • Hans Jo­a­chim Ge­i­ger – zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • Hugo Ge­i­ger – nie­miec­ki po­li­tyk

Wikipedia


gej

ho­mo­sek­su­a­li­sta; gay


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­mo­sek­su­al­ny męż­czyz­na;

Wiktionary

Gej – męż­czyz­na o orien­ta­cji ho­mo­sek­su­al­nej, czyli taki, który od­czu­wa ro­man­tycz­ny i sek­su­al­ny po­ciąg tylko do in­nych męż­czyzn, i w opar­ciu o ten po­ciąg może bu­do­wać włas­ną toż­sa­mość oraz za­wie­rać trwa­łe związ­ki z in­ny­mi męż­czyz­na­mi, a także od­czu­wać przy­na­leż­ność do spo­łecz­no­ści osób od­czu­wa­ją­cych ten po­ciąg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tato, je­stem gejem, a Tomek to mój chło­pak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛj, AS: gei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gejowski, gejowy, antygejowski

 rzecz. gejostwo n., gejoza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. homoseksualista, pederasta; przest. uranista; wulg. pedał, ciota, pedzio; war. gay

Wiktionary


gejdar

po­tocz­nie: in­tu­i­cyj­na zdol­ność roz­poz­na­wa­nia orien­ta­cji ho­mo­sek­su­al­nej u in­nych osób


SJP.pl


gejek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: gej

Wiktionary


gejka

po­tocz­nie: les­bij­ka; les, lesba, lejba


SJP.pl


gejmczendżer

rzad­ko: czyn­nik po­wo­du­ją­cy ra­dy­kal­ną zmia­nę w do­tych­cza­so­wym po­stę­po­wa­niu; ga­me­chan­ger, game chan­ger


SJP.pl


gejostwo

1. bycie gejem; ho­mo­sek­su­a­lizm, pe­de­ra­stia;
2. ogół ho­mo­sek­su­a­li­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zazw. po­gard. cecha męż­czyz­ny od­czu­wa­ją­ce­go po­ciąg sek­su­al­ny do in­nych męż­czyzn

 (1.2) po­gard. ogół męż­czyzn od­czu­wa­ją­cych po­ciąg sek­su­al­ny do in­nych męż­czyzn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gej m., gejoza ż.

 przym. gejowski, gejowy, antygejowski

Wiktionary


gejowaty

pe­dal­ski, cio­to­wa­ty, cio­tow­ski, ge­jow­ski; po­gard­li­wie:
1. przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub za­cho­wa­niem ho­mo­sek­su­a­li­stę;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ho­mo­sek­su­a­li­sty


SJP.pl


gejowski

→ gej; ge­jo­wy, gej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy ge­jo­wi lub przez­na­czo­ny dla gejów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu­ry­sty­ka ge­jow­ska sta­no­wi spory udział w do­cho­dach bran­ży ho­te­lar­skiej na hisz­pań­skim wy­brze­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈjɔfsʲci, AS: gei ̯ofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gejostwo n., gej m., gejowskość ż.

 przym. gejowy, gejowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) queerowy, kampowy; przest. uranistyczny, pejor. pederastyczny; wulg. pedalski

Wiktionary


gejowskość

→ ge­jow­ski


SJP.pl

Patrz:

gejowski

gejowy

→ gej; ge­jow­ski, gej­ski


SJP.pl


gejoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. po­gard. ogół za­cho­wań cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ho­mo­sek­su­a­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gej mos., gejostwo n.

Wiktionary


gejski

→ gej; ge­jow­ski, ge­jo­wy


SJP.pl


gejson

w sta­ro­żyt­nej ar­chi­tek­tu­rze kla­sycz­nej: gzyms wień­czą­cy bel­ko­wa­nie ponad fry­zem


SJP.pl


gejsza

w kul­tu­rze ja­poń­skiej, dziew­czy­na do to­wa­rzy­stwa, umi­la­ją­ca czas; na ogół świet­nie wyksz­tał­co­na w tech­ni­kach tańca, mu­zy­ce, elok­went­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) w kul­tu­rze Ja­po­nii, ko­bie­ta do to­wa­rzy­stwa o umie­jęt­no­ściach ar­ty­stycz­nych – kon­wer­sa­cji, tańca, gry na in­stru­men­tach, do­brych ma­nier, li­te­ra­tu­ry, po­ez­ji itp.;

Wiktionary

Gej­sza (jap. 芸者 ge­is­ha; także "geiko" (芸子) lub "geigi" (芸妓)) – w Ja­po­nii ko­bie­ta o umie­jęt­no­ściach ar­ty­stycz­nych, ba­wią­ca gości roz­mo­wą, tań­cem, śpie­wem i grą na in­stru­men­tach (np. na sha­mi­se­nie, koto czy sha­ku­ha­chi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby uzy­skać uz­na­nie w swym za­wo­dzie, gej­sza musi być albo bar­dzo ładna, albo bar­dzo spryt­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛjʃa, AS: gei ̯ša

Wiktionary


gejtaw

lina słu­żą­ca do pod­cią­ga­nia rogów żagla do rei przy zwi­ja­niu żagla; gaj­ta­wa; gej­ta­wa


SJP.pl


gejtawa

lina słu­żą­ca do pod­cią­ga­nia rogów żagla do rei przy zwi­ja­niu żagla; gaj­ta­wa; gej­taw


SJP.pl

Gej­ta­wa – lina oli­no­wa­nia ru­cho­me­go uży­wa­na pod­czas pier­wszej fazy sprzą­ta­nia żagla re­jo­we­go. Gej­ta­wy wy­stę­pu­ją w jed­nej parze na każdy ża­giel i są ob­słu­gi­wa­ne z po­kła­du ża­glow­ca. Każda z gej­taw bie­gnie z po­kła­du przez blok umie­szczo­ny na rei w oko­li­cy masz­tu, lub w pew­nej od­le­gło­ści od niego, po czym scho­dzi sko­śnie w dół do rogu szo­to­we­go.

Wikipedia


gejuch

po­gard­li­wie: gej


SJP.pl


gejzer

ro­dzaj go­rą­ce­go źró­dła, pow­sta­łe­go dzię­ki ogrze­wa­niu wód po­dziem­nych w wy­ni­ku ich kon­tak­tu z magmą; cha­rak­te­ry­zu­je się okre­so­wym wy­rzu­ca­niem go­rą­cej wody i pary wod­nej, czę­sto w pew­nych sta­łych od­stę­pach czasu np. słyn­ny Old Fa­ith­ful z parku Yel­low­sto­ne wy­bu­cha co go­dzi­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. źró­dło try­ska­ją­ce go­rą­cą wodą i parą;

 (1.2) przen. gwał­tow­ny stru­mień, np. ognia, cie­czy

 (1.3) przen. ob­fi­te źró­dło cze­goś

Wiktionary

Zo­bacz też: Gej­zer (cza­so­pis­mo).

Gej­zer – ro­dzaj go­rą­ce­go źró­dła, które okre­so­wo wy­rzu­ca gwał­tow­nie stru­mień go­rą­cej wody i pary wod­nej.

Woda gej­ze­rów ogrze­wa­na jest w pro­ce­sie hy­dro­ter­mal­nym w wy­ni­ku czyn­nej lub nie­daw­no wy­ga­słej ak­tyw­no­ści wul­ka­nicz­nej. Wy­bu­chy gej­ze­rów są dość re­gu­lar­ne, ale dla każ­de­go źró­dła od­stę­py po­mię­dzy ko­lej­ny­mi wy­bu­cha­mi są inne. Woda wy­rzu­ca­na jest zaz­wy­czaj na wy­so­kość 30–60 m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛjzɛr, AS: gei ̯zer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gejzeryt mrz.

:: zdrobn. gejzerek mrz.

 przym. gejzerowy, gejzeryczny

Wiktionary


gejzerowy

1. → gej­zer;
2. nagły i dy­na­micz­nie zwięk­sza­ją­cy swoją in­ten­syw­ność, np. gej­ze­ro­wy roz­wój


SJP.pl


gejzeryt

skała osa­do­wa, nawar krze­mion­ko­wy


SJP.pl

Gej­ze­ryt – ro­dzaj mart­wi­cy krze­mion­ko­wej, two­rzą­cej się wokół gej­ze­rów. Ter­min wpro­wa­dził w roku 1812 Jean Cla­u­de Delamétherie.

Wikipedia


gekon

ga­tu­nek ja­szczur­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. ja­szczur­ka z ro­dzi­ny ge­ko­no­wa­tych o pal­cach umoż­li­wia­ją­cych wspi­na­nie się po gład­kich ścia­nach

 (1.2) herp. zob. ge­ko­no­wa­te.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci zła­pa­ły w szo­pie ge­ko­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛkɔ̃n, AS: gekõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gekonowate nmos., gekonek mzw.

Wiktionary


gekonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: gekon

 (1.2) mały gekon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gekon mzw.

Wiktionary


gekonowate

ro­dzi­na ja­szczu­rek obej­mu­ją­ca ponad 100 ro­dza­jów i ponad 1200 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo; ge­ko­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gek­ko­ni­dae|ref=tak., ro­dzi­na nie­wiel­kich ja­szczu­rek li­czą­ca około 1200 ga­tun­ków;

Wiktionary

Ge­ko­no­wa­te, ge­ko­ny (Gek­ko­ni­dae) – naj­bo­gat­sza w ga­tun­ki ro­dzi­na ma­łych i śred­niej wiel­ko­ści ja­szczu­rek z in­fra­rzę­du Gek­ko­ta w obrę­bie rzędu łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta). Obej­mu­je około 60 ro­dza­jów i ponad 1500 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo. Ge­ko­ny są ga­da­mi o naj­bar­dziej pry­mi­tyw­nej wśród ja­szczu­rek bu­do­wie. Są po­pu­lar­ny­mi wśród ter­ra­ry­stów zwie­rzę­ta­mi do­mo­wy­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gekon mzw.

Wiktionary


gekonowaty

o ce­chach ge­ko­no­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


SJP.pl


gekony

ro­dzi­na ja­szczu­rek obej­mu­ją­ca ponad 100 ro­dza­jów i ponad 1200 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo; ge­ko­no­wa­te


SJP.pl


gelazjański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. od­no­szą­cy się do pa­pie­ża Ge­la­ze­go I; ,

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­nu­skrypt sa­kra­men­ta­rza ge­laz­jań­skie­go jest bez­cen­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gelazy mos., Gelazjusz mos.

Wiktionary


gelazjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele za­rzą­dzeń dy­scy­pli­nar­nych Ge­laz­ju­sza wesz­ło na stałe do pra­wo­daw­stwa ko­ściel­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gelazy mos.

 przym. gelazjański

Wiktionary


gelazy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Ge­la­zy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, od gr. "Gelàsios" – „bły­szczą­cy, ja­śnie­ją­cy” (łac. "Ge­la­sius") lub od nazwy grec­kie­go mia­sta na Sy­cy­lii Gela. Ist­nie­je ponad 10 świę­tych ka­to­lic­kich o tym imie­niu.

Ge­la­zy imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 marca, 21 li­sto­pa­da i 23 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Ge­la­ze­go przy­pa­da 21 li­sto­pa­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gelazjusz mos.

 przym. gelazjański

Wiktionary


gelbryna

mie­sza­ni­na kwasu azo­to­we­go(V), kwasu siar­ko­we­go(VI), soli ku­chen­nej oraz sadzy; sto­so­wa­na do czy­szcze­nia przed­mio­tów me­ta­lo­wych


SJP.pl


gelbryniarnia

miej­sce, w któ­rym się gel­bry­nu­je mo­siądz


SJP.pl


gelbrynować

czy­ścić mo­siądz gel­bry­ną


SJP.pl


geldria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na po­ło­żo­na na te­re­nie obec­nej ho­len­der­skiej pro­win­cji Gel­dria (1.2) oraz nie­miec­kie­go po­wia­tu Kleve;

 (1.2) geogr. adm. naj­więk­sza pro­win­cja Ho­lan­dii, jej sto­li­cą jest Arn­hem;

Wiktionary

Gel­dria ( Gel­der­land, Pro­vin­cie Gel­der­land) – naj­więk­sza pro­win­cja Ho­lan­dii po­ło­żo­na po­mię­dzy rze­ka­mi IJssel, Moza i Ren.

Nazwa pro­win­cji po­cho­dzi od Gel­drii, kra­i­ny hi­sto­rycz­nej na te­re­nie Świę­te­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. geldryjski

Wiktionary


geldryjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Gel­drią, po­cho­dzą­cy z Gel­drii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­nym wy­da­rze­niem, na­gło­śnio­nym przez Krzy­ża­ków w Eu­ro­pie, był napad w 1388 roku na od­dział ry­cer­ski księ­cia gel­dryj­skie­go Wil­hel­ma, zdą­ża­ją­ce­go do Mal­bor­ka i uwię­zie­nie go na zamku w Zło­cień­cu.

 (1.1) – Wielu może gel­dryj­skich ry­ce­rzy znaj­du­je się po tam­tej stro­nie – odrzekł de Lor­che – ale jam panu memu, księ­ciu Ja­nu­szo­wi, służ­by z Dłu­go­la­su po­wi­nien.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Geldria ż.

Wiktionary


geldtag

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­pła­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geltak

Wiktionary


gelejza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - osoba nie­po­rząd­na, nie­zdar­na, po­wol­na

Wiktionary


gelender

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­ręcz, ba­lu­stra­da

Wiktionary


gelendżycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ge­len­dży­kiem, do­ty­czą­cy Ge­len­dży­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gelendżyk mrz.

Wiktionary


gelendżyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, po­pu­lar­ny ku­rort na ka­u­ka­skim wy­brze­żu Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Ge­len­dżyk ( Геленджик) – mia­sto w Rosji, w Kraju Kras­no­dar­skim, po­pu­lar­ny ku­rort na ka­u­ka­skim wy­brze­żu Morza Czar­ne­go.

Mia­sto po­ło­żo­ne 25 km na po­łud­nio­wy wschód od No­wo­ro­syj­ska, nad Za­to­ką Ge­len­dżyc­ką. Aglo­me­ra­cja wy­no­si około 116 tys. osób (2020).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gelendżycki

Wiktionary


gelenit

mi­ne­rał za­li­cza­ny do krze­mia­nów


SJP.pl


gell-mann

[czy­taj: gel­man] naz­wi­sko


SJP.pl


geller

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bruce Gel­ler – ame­ry­kań­ski fil­mo­wiec, twór­ca se­ria­li Mis­sion: Im­pos­si­ble
  • Elie­zer Gel­ler
  • Jefim Gel­ler
  • Laura Gel­ler
  • Ma­ciej Gel­ler
  • Mak­sim Gel­ler
  • Mar­ga­ret Gel­ler
  • Mo­ni­ca Gel­ler-Bing
  • Ross Gel­ler
  • Uri Gel­ler
  • Gábor Gellér
  • László Gellér

Wikipedia


gelolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­lo­lo­gii


SJP.pl


gelologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny ba­da­ją­ca wpływ śmie­chu na ludz­ki or­ga­nizm; ge­lo­to­lo­gia


SJP.pl


gelologiczny

do­ty­czą­cy ge­lo­lo­gii


SJP.pl


geloskopia

sztu­ka wró­że­nia ze śmie­chu


SJP.pl


gelotologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny ba­da­ją­ca wpływ śmie­chu na ludz­ki or­ga­nizm; ge­lo­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­ra­pia śmie­chem;

Wiktionary

Ge­lo­to­lo­gia (gr. gelos – "śmiech") – dzie­dzi­na badań nad śmie­chem i jego wpły­wem na zdro­wie. Ge­lo­to­lo­gia bada wpływ śmie­chu na or­ga­nizm z per­spek­ty­wy psy­cho­lo­gicz­nej i fiz­jo­lo­gicz­nej.

Ter­min ten jest czę­sto uży­wa­ny także w zna­cze­niu te­ra­pia śmie­chem.

Wikipedia


gelsenkirchen

[czy­taj: gel­zen­kir­szien] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Gel­sen­kir­chen – mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Münster, w Za­głę­biu Ruhry (niem. "Ruhr­ge­biet"). Sie­dzi­ba klubu pił­kar­skie­go FC Schal­ke 04.

Wikipedia


geltag

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzień wy­pła­ty

Wiktionary


geltak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­pła­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geldtag

Wiktionary


gelynder

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­ręcz, ba­lu­stra­da

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gelender

Wiktionary


gelée

[czy­taj: żeLE] z fran­cu­skie­go: ga­la­ret­ka, np. owo­co­wa


SJP.pl


gem

część seta w te­ni­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. część seta w te­ni­sie

Wiktionary

Gem (ang. "game", fr. "un jeu") – najm­niej­sza część roz­gryw­ki w meczu te­ni­sa ziem­ne­go, część seta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­łem trzy gemy prze­wa­gi, ale prze­gra­łem seta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃m, AS: gẽm

Wiktionary


gemajn

dawny sze­re­go­wiec w woj­sku pol­skim cu­dzo­ziem­skie­go au­to­ra­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. w XVII-XVIII wieku: sze­re­go­wiec w woj­sku pol­skim au­to­ra­men­tu cu­dzo­ziem­skie­go

Wiktionary

Ge­majn (niem. "ge­me­in" - zwy­czaj­ny, po­spo­li­ty) – żoł­nierz, sze­re­go­wy w woj­sku pol­skim au­to­ra­men­tu cu­dzo­ziem­skie­go w XVII i XVIII wieku. Uz­bro­je­ni w pikę lub musz­kiet re­kru­to­wa­ni byli prze­de wszyst­kim wśród chłop­stwa i pleb­su miej­skie­go. Miej­scem wer­bun­ku była zaz­wy­czaj Wiel­ko­pol­ska i Ma­zo­wsze. Od­po­wied­nik pol­skie­go draba i wę­gier­skie­go haj­du­ka.

Wikipedia


gemara

zbiór ko­men­ta­rzy i ob­ja­śnień uzu­peł­nia­ją­cych Misz­nę


SJP.pl

Ge­ma­ra (hebr. גמרא; pol. "uzu­peł­nie­nie", "za­koń­cze­nie") – ara­mej­sko­ję­zycz­ny zbiór ra­bi­nicz­nych ko­men­ta­rzy i ob­ja­śnień uzu­peł­nia­ją­cych Misz­nę, czyli ko­deks prawa oby­cza­jo­we­go w ju­da­iz­mie. Obie czę­ści two­rzą razem Tal­mud. Z tego wzglę­du, iż Ge­ma­ra była two­rzo­na i w Je­ro­zo­li­mie, i w Ba­bi­lo­nii, ist­nie­ją dwie wer­sje Tal­mu­du – ba­bi­loń­ska i je­ro­zo­lim­ska (Ge­ma­ra je­ro­zo­lim­ska za­wie­ra mało opo­wie­ści i le­gend; Ge­ma­ra Ba­bi­loń­ska jest zwię­zła i zna­la­zły się w niej sze­ro­ko dy­sku­to­wa­ne przez Żydów pro­ble­my do­ty­czą­ce zasad prawa – Ha­la­cha, obej­mu­ją­ce Zie­mię Iz­ra­e­la).

Wikipedia


gematria

re­gu­ła poz­wa­la­ją­ca ko­ja­rzyć mię­dzy sobą słowa i zwro­ty, któ­rych li­te­ry mają w sumie tę samą war­tość licz­bo­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. od­czy­ty­wa­nie war­to­ści nu­me­ro­lo­gicz­nej ze słów na pod­sta­wie liter, z któ­rych się skła­da­ją, po­pu­lar­ne w daw­nej ży­dow­skiej her­me­ne­u­ty­ce bi­blij­nej i współ­czes­nym wróż­biar­stwie;

Wiktionary

Ge­ma­tria (hebr. גימטריה z grec. γεωμετρια) – sy­stem nu­me­ro­lo­gii opie­ra­ją­cy się na ję­zy­ku i al­fa­be­cie he­braj­skim, zaś samo słowo "ge­ma­tria" po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "ge­o­me­tria". Ist­nie­je kilka form ge­ma­trii, mię­dzy in­ny­mi "od­kry­ta" i "mi­stycz­na".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dy­wi­na­cji wy­ko­rzy­sty­wa­no także licz­by (ary­to­man­cja) i li­te­ry (ge­ma­tria, ono­man­cja). Sta­ro­żyt­ni Grecy po­rów­ny­wa­li licz­bę i war­tość liter w imio­nach za­wod­ni­ków i na tej pod­sta­wie ty­po­wa­li zwy­cięz­cę.

Wiktionary


gembalski

naz­wi­sko


SJP.pl


gembicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gem­bic­ki (zm. 1654) – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup po­moc­ni­czy gnieź­nień­ski, bi­skup die­cez­jal­ny łucki;
  • An­drzej Gem­bic­ki (zm. 1688) – pod­ko­mo­rzy poz­nań­ski, sta­ro­sta ujsko-pil­ski;
  • Jakub Gem­bic­ki (1569–1633) – pol­ski poeta, pi­sarz re­li­gij­ny, muzyk,
  • Jan Gem­bic­ki (1602–1675) – bi­skup ku­jaw­ski, cheł­miń­ski, płoc­ki, se­kre­tarz wiel­ki ko­ron­ny, se­kre­tarz kró­lew­ski;
  • Józef Alek­san­der Gem­bic­ki (żył w XVIII wieku) – po­rucz­nik wojsk Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go;
  • Jan Paweł Gem­bic­ki (zm. 1713) – kasz­te­lan na­kiel­ski;
  • Ma­ciej Gem­bic­ki (zm. 1709) – kasz­te­lan ino­wroc­ław­ski;
  • Krzysz­tof Gem­bic­ki (zm. 1659) – kasz­te­lan gnieź­nień­ski;
  • Paweł Gem­bic­ki (zm. 1687) – kasz­te­lan łę­czyc­ki;
  • Piotr Gem­bic­ki (1585–1657) – bi­skup kra­kow­ski, prze­my­ski, pod­kanc­le­rzy i kanc­lerz wiel­ki ko­ron­ny;
  • Ste­fan Gem­bic­ki (wo­je­wo­da łę­czyc­ki) (1584-1653);
  • Ste­fan Gem­bic­ki (kasz­te­lan płoc­ki) (1634-1695);

Wikipedia


gemeliolog

ge­ne­tyk zaj­mu­ją­cy się bliź­nię­ta­mi


SJP.pl


gemeliologia

nauka o bliź­nię­tach


SJP.pl


gemendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ję­cząc


SJP.pl


geminacja

w ję­zy­koz­naw­stwie: pod­wo­je­nie gło­sek


SJP.pl


geminata

spół­gło­ska pod­wo­jo­na w wy­ra­zie, np. w sło­wie wanna, manna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. pod­wo­jo­na spół­gło­ska w wy­ra­zie;

Wiktionary

Ge­mi­na­ta – spół­gło­ska pod­wo­jo­na, np. w pol­skim wy­ra­zie "manna". W niek­tó­rych uję­ciach nazwą tą okre­śla się rów­nież pod­wój­ne lub dłu­gie sa­mo­gło­ski.

Ge­mi­na­ty w róż­nych ję­zy­kach są wy­ma­wia­ne 1,5–3 razy dłu­żej od swo­ich po­je­dyn­czych od­po­wied­ni­ków. Mię­dzy sa­my­mi użyt­kow­ni­ka­mi da­ne­go ję­zy­ka wy­mo­wa tej samej ge­mi­na­ty może się kil­ku­krot­nie róż­nić.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­mi­na­ta wy­stę­pu­je w wy­ra­zach: „al­le­gro”, „bud­dyzm”, „li­bret­to” i „wanna”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃mʲĩˈnata, AS: gẽmʹĩnata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geminacja ż.

Wiktionary


gemini

1. dawny pro­gram lotów kos­micz­nych pro­wa­dzo­ny przez USA przed lotem czło­wie­ka na Księ­życ, ma­ją­cy na celu ba­da­nie or­ga­niz­mu czło­wie­ka w wa­run­kach kos­micz­nych;
2. ro­dzaj ame­ry­kań­skie­go dwu­o­so­bo­we­go stat­ku kos­micz­ne­go;
3. trze­ci gwia­zdo­zbiór zo­dia­kal­ny; Bliź­nię­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pro­gram Ge­mi­ni – ame­ry­kań­ski pro­gram lotów kos­micz­nych
  • Ob­ser­wa­to­rium Ge­mi­ni – ob­ser­wa­to­rium astro­no­micz­ne
  • Bliź­nię­ta (łac. Ge­mi­ni) – gwia­zdo­zbiór nieba rów­ni­ko­we­go, jeden ze zna­ków zo­dia­ku – Bliź­nię­ta w astro­lo­gii
  • Ge­mi­ni – duży model ję­zy­ko­wy firmy Go­o­gle (Alp­ha­bet)
  • Ge­mi­ni – pier­wsza płyta Kasi Ko­wal­skiej, z 1994 roku
  • Ge­mi­ni – album jaz­zo­wy Ar­chie Shep­pa, z 2007 roku
  • Ge­mi­ni – piąta płyta Leny Meyer-Lan­drut, z 2017 roku
  • Ge­mi­ni – druga płyta Mac­kle­mo­re’a, z 2017 roku
  • Ge­mi­ni – de­biu­tanc­ki so­lo­wy album stu­dyj­ny estoń­skiej pio­sen­kar­ki Tat­ja­ny „Tanji” Mih­ha­i­lo­vej
  • Ge­mi­ni – kon­struk­tor sa­mo­cho­dów wy­ści­go­wych ak­tyw­ny w la­tach 60
  • Ge­mi­ni – pier­wszy pol­ski jacht hi-tech klasy One Ton wy­bu­do­wa­ny z ini­cja­ty­wy Ro­ma­na Pasz­ke
  • Ge­mi­ni Park Biel­sko-Biała – cen­trum hand­lo­we w Biel­sku-Bia­łej

Wikipedia


geminidy

rój me­te­o­rów


SJP.pl

Ge­mi­ni­dy (004 GEM) – rój me­te­o­rów, o ra­dian­cie w oko­li­cy Ka­sto­ra, jed­nej z naj­ja­śniej­szych gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Bliź­niąt, pow­sta­ły w wy­ni­ku roz­pa­du pla­ne­to­i­dy (3200) Pha­et­hon. Obiekt ten o śred­ni­cy 5 km zbli­ża się do Słoń­ca co 1,43 lat na od­le­głość za­led­wie 0,14 au.

Wikipedia


gemius

Ge­mius – mię­dzy­na­ro­do­wa firma ba­daw­czo-tech­no­lo­gicz­na dzia­ła­ją­ca na ryn­kach Eu­ro­py, Afry­ki i Azji.

Firma ofe­ru­je ba­da­nia do­ty­czą­ce za­cho­wa­nia in­ter­na­u­tów na wi­try­nach in­ter­ne­to­wych, pro­fi­lu spo­łecz­no-de­mo­gra­ficz­ne­go użyt­kow­ni­ków sieci oraz sku­tecz­no­ści kam­pa­nii re­kla­mo­wych pro­wa­dzo­nych w In­ter­ne­cie.

Wikipedia


gemma

ka­mień szla­chet­ny lub półsz­la­chet­ny z mi­nia­tu­ro­wym re­lie­fem, uży­wa­ny jako pie­częć lub ozdo­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. jubil. owal­na płyt­ka z ka­mie­nia szla­chet­ne­go lub półsz­la­chet­ne­go ozdo­bio­na re­lie­fem, opra­wia­na w pier­ścień, bro­szę lub inny ju­bi­ler­ski ar­te­fakt;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gemma (gwia­zda)
  • gemma (ka­mień)
  • gemma (za­rod­nik)
  • gemma prze­my­ska
  • Gemma – imię żeń­skie
  • Gemma (model ję­zy­ko­wy)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃mːa, AS: gẽ•ma

Wiktionary


gemmolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gem­mo­lo­gii


SJP.pl


gemmologia

dział mi­ne­ra­lo­gii, nauka o ka­mie­niach szla­chet­nych i ozdob­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miner. nauka o ka­mie­niach szla­chet­nych;

Wiktionary

Gem­mo­lo­gia (z łac. "gemma" i gr. "logos") – nauka o ka­mie­niach szla­chet­nych i ozdob­nych sto­so­wa­nych w ju­bi­ler­stwie i zdob­nict­wie, czyli o ka­mie­niach ju­bi­ler­skich. "Gemma" – słowo to oz­na­cza­ło naj­pierw każdy ka­mień szla­chet­ny, na­stęp­nie ka­mień gra­we­ro­wa­ny słu­żą­cy do pie­czę­to­wa­nia, a póź­niej ka­mień no­szo­ny także jako ozdo­ba. Gemma miała pła­sko­rzeź­bę rżnię­tą wy­pu­kło (kamea) lub wklę­sło (in­ta­glio). "Logos" – oz­na­cza naukę, mowę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku lat in­te­re­su­ję się gem­mo­lo­gią, ale to tylko moje hobby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gemmolog m.

 przym. gemmologiczny

Wiktionary


gemmologiczny

do­ty­czą­cy ka­mie­ni szla­chet­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miner. zwią­za­ny z gem­mo­lo­gią, do­ty­czą­cy gem­mo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gemmologia ż.

Wiktionary


gemmula

ge­mu­la;
1. przetr­wal­ni­ko­wa po­stać gąbek słod­ko­wod­nych;
2. w te­o­rii dzie­dzicz­no­ści Dar­wi­na: czą­stecz­ka ciała prze­ka­zu­ją­ca po­tom­stwu cechy ro­dzi­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gem­mu­la We­in­ka­uff, 1875 – ro­dzaj śli­ma­ków z ro­dzi­ny Tur­ri­dae,
  • ge­mu­la (łac. gem­mu­la) – forma przetr­wal­ni­ko­wa gąbek.

Wikipedia


gemowy

zwią­za­ny z gemem


SJP.pl


gemshorn

1. in­stru­ment mu­zycz­ny, róg zwie­rzę­cy (zwy­kle kozi) z na­wier­co­ny­mi ot­wo­ra­mi;
2. głos or­ga­no­wy o pi­szczał­kach zwę­ża­ją­cych się górze, o bar­wie fle­to­wej lub smycz­ko­wej; kozi róg


SJP.pl


gemula

gem­mu­la;
1. przetr­wal­ni­ko­wa po­stać gąbek słod­ko­wod­nych;
2. w te­o­rii dzie­dzicz­no­ści Dar­wi­na: czą­stecz­ka ciała prze­ka­zu­ją­ca po­tom­stwu cechy ro­dzi­ców


SJP.pl

Ge­mu­la, pą­czek wew­nętrz­ny (łac. słowo "gem­mu­la" oz­na­cza mały pą­czek) – ku­li­sta forma przetr­wal­ni­ko­wa słu­żą­ca rozm­na­ża­niu bezpł­cio­we­mu więk­szo­ści gąbek słod­ko­wod­nych i niek­tó­rych mor­skich. Sta­no­wi też sta­dium dy­sper­syj­ne prze­no­szo­ne przez ptaki do zam­knię­tych zbior­ni­ków wod­nych. Pow­sta­je w me­zo­hy­lu (u gąbek brak me­zen­chy­my, z uwagi na nie­wy­stę­po­wa­nie trze­cie­go list­ka za­rod­ko­we­go), w okre­sach nies­przy­ja­ją­cych (gwał­tow­ne zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry, brak wody). Osią­ga śred­ni­cę 0,3–1 mm.

Wikipedia


gemyla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. śmiet­nik, ba­ła­gan

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. śmie­ci, brud

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W życiu żem więk­sze­go szusz­wo­la nie wi­dzioł, taką mioł ge­my­lę pod wyrem!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) gemela, gimela, gymela

Wiktionary


gemütlich

[czy­taj: ge­myt­liś] przy­tul­ny, przy­jem­ny


SJP.pl


gen

pod­sta­wo­wa ma­te­rial­na jed­nost­ka dzie­dzi­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. część chro­mo­so­mów jądra ko­mór­ko­we­go, pod­sta­wo­wa jed­nost­ka dzie­dzicz­no­ści od­po­wie­dzial­na za prze­ka­za­nie cech dzie­dzicz­nych or­ga­niz­mu;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „genu”. Zo­bacz też: Geny (album).

Gen (gr. "γένος" – ród, po­cho­dze­nie) – po­ję­cie te­o­re­tycz­ne sto­so­wa­ne w wielu dzia­łach bio­lo­gii oraz in­nych dzie­dzi­nach wie­dzy. Słowo ma różne zna­cze­nie zmie­nia­ją­ce się w cza­sie oraz za­leż­ne od przed­mio­tu badań bio­lo­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W koń­co­wych od­cin­kach genów wy­stę­pu­je na­dre­pre­zen­ta­cja ko­do­nów li­zy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃n, AS: gẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genetyk m., genetyka ż., genotyp m.

 przym. genowy, genetyczny

 przysł. genowo, genetycznie

Wiktionary


gen.

skrót od:
1. ge­ne­rał;
2. ge­ne­ral­ny; gener.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ge­ne­rał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gen. bryg. w st. sp. Ta­de­usz Ja­strzęb­ski ps. "Ja­błoń­ski" (= ge­ne­rał bry­ga­dy w sta­nie spo­czyn­ku … pse­u­do­nim …) (Wi­ki­pe­dia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛraw, AS: gẽnerau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał mzw./mos./mrz.

Wiktionary


genadiusz

imię mę­skie


SJP.pl

Ge­na­diusz, rów­nież Gen­na­diusz, Ge­na­dy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od naz­wi­ska Γενναδιος (Gen­na­dios), praw­do­po­dob­nie po­cho­dzą­ce­go od γενναδας (gen­na­das) – „szla­chet­ny, hojny”.

Wikipedia


genadiuszostwo

Ge­na­diusz z mał­żon­ką; Ge­na­diu­szo­wie


SJP.pl


genadiuszowie

Ge­na­diusz z mał­żon­ką; Ge­na­diu­szo­stwo


SJP.pl


genadiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­na­diu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


genaker

ro­dzaj żagla, asy­me­trycz­na od­mia­na spi­na­ke­ra


SJP.pl

Ge­na­ker – ża­giel, jedna z asy­me­trycz­nych od­mian spi­na­ke­ra.

Jego asy­me­trycz­ność po­le­ga na tym, że w ge­na­ke­rze, po­dob­nie jak w foku, wy­róż­nia się róg hal­so­wy, szo­to­wy i fa­ło­wy (brak jest, wy­stę­pu­ją­cej w spi­na­ke­rze, linii sy­me­trii prze­cho­dzą­cej przez róg fa­ło­wy i po­ło­wę dłu­go­ści liku dol­ne­go żagla). Na tym typie żagla pływa się tylko baksz­ta­ga­mi. Na kur­sie for­de­wind ge­na­ker nie może pra­co­wać efek­tyw­nie, gdyż jest wtedy za­sła­nia­ny przez grot.

Wikipedia


gencjana

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych; go­rycz­ka, go­ry­czusz­ka;
2. ciem­no­fio­le­to­wy płyn o dzia­ła­niu ścią­ga­ją­cym, wy­su­sza­ją­cym i prze­ciw­bak­te­ryj­nym


SJP.pl

Gen­cja­na, fio­let gen­cja­no­wy, fio­let go­rycz­ki, piok­ta­ni­na (łac. "Vio­le­tum Gen­tia­nae, Py­oc­ta­ni­num co­e­ru­le­um FP III") – 0,5–2% wodny lub spi­ry­tu­so­wy rozt­wór fio­le­tu gen­cja­no­we­go, czyli far­ma­ko­pe­al­ne­go su­row­ca far­ma­ce­u­tycz­ne­go (FP III) mie­sza­ni­ny fio­le­tu kry­sta­licz­ne­go i fio­le­tu me­ty­lo­we­go. We­dług cha­rak­te­ry­sty­ki pro­duk­tu lecz­ni­cze­go skład­ni­kiem czyn­nym jest chlo­rek me­ty­lo­ro­za­ni­li­no­wy (fio­let kry­sta­licz­ny).

Wikipedia


gencjanka

zdrob­nie­nie od: gen­cja­na


SJP.pl


gencjanowy

przy­miot­nik od: gen­cja­na


SJP.pl


gencjobioza

di­sa­cha­ryd skła­da­ją­cy się z dwóch czą­ste­czek gli­ko­zy, po­łą­czo­nych wią­za­niem beta-gli­ko­zy­do­wym


SJP.pl

Gen­cjo­bio­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy di­sa­cha­ry­dów, zbu­do­wa­ny z dwóch czą­ste­czek -glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem β-(1→6)-gli­ko­zy­do­wym. Kry­sta­licz­ne ciało stałe, roz­pu­szczal­ne w wo­dzie i go­rą­cym me­ta­no­lu.

Ester di­gen­cjo­bio­zo­wy kro­ce­ty­ny nosi nazwę i jest głów­nym barw­ni­kiem sza­fra­nu; wy­stę­pu­je też w kwia­tach dzie­wan­ny.

Wikipedia


gendek

naz­wi­sko


SJP.pl


gender

[czy­taj: dżen­der]
1. spo­łecz­na i kul­tu­ro­wa toż­sa­mość płci czło­wie­ka;
2. nurt w re­flek­sji hu­ma­ni­stycz­nej opar­ty na prze­ko­na­niu, że toż­sa­mość płci czło­wie­ka jest uksz­tał­to­wa­na spo­łecz­nie i kul­tu­ro­wo; gen­de­ryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. gendst. ze­spół za­cho­wań, norm i war­to­ści, przy­pi­sa­nych kul­tu­ro­wo i spo­łecz­nie do każ­dej z płci

przy­miot­nik

 (2.1) zwią­za­ny z gen­der (1.2)

Wiktionary

Gen­der ( gen­der, czyt. "dżen­der"; płeć kul­tu­ro­wa, płeć spo­łecz­na, płeć kul­tu­ro­wo-spo­łecz­na, płeć/ro­dzaj, cza­sa­mi także jako płeć psy­cho­lo­gicz­na lub psy­chicz­na) – ze­spół za­cho­wań, norm i war­to­ści przy­pi­sa­nych przez kul­tu­rę do każ­dej z płci. Jest to suma cech oso­bo­wo­ści, ste­re­o­ty­pów i ról płcio­wych, ro­zu­mia­nych w danym spo­łe­czeń­stwie jako ko­bie­ce lub mę­skie, przyj­mo­wa­nych przez ko­bie­ty i męż­czyzn w za­kre­sie danej kul­tu­ry w dro­dze so­cja­li­za­cji, nie­wy­ni­ka­ją­cych bez­poś­red­nio z bio­lo­gicz­nych róż­nic w bu­do­wie ciała mię­dzy płcia­mi, czyli dy­mor­fiz­mu płcio­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O tym jak wy­glą­dam de­cy­du­je moja płeć, ale o tym jak po­wi­nie­nem się ubrać i kim mam szan­sę zo­stać de­cy­du­je gen­der.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genderyzm m., agenderyzm m., genderowiec m., genderysta m., genderystka ż., genderowość ż.

 przym. genderowy

 przysł. genderowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płeć kulturowa, płeć społeczna, społeczno-kulturowa tożsamość płciowa

 (1.2) genderyzm

 (2.1) genderowy

Wiktionary


gendera

[czy­taj: dżen­der]
1. spo­łecz­na i kul­tu­ro­wa toż­sa­mość płci czło­wie­ka;
2. nurt w re­flek­sji hu­ma­ni­stycz­nej opar­ty na prze­ko­na­niu, że toż­sa­mość płci czło­wie­ka jest uksz­tał­to­wa­na spo­łecz­nie i kul­tu­ro­wo; gen­de­ryzm


SJP.pl


genderowiec

po­gard­li­wie: czło­nek lub zwo­len­nik spo­łecz­no­ści LGBTQ+


SJP.pl


genderowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gen­de­ro­we; cecha tych, któ­rzy są gen­de­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gender m.

 przym. genderowy

 przysł. genderowo

Wiktionary


genderowy

→ gen­der [czy­taj: dżen­de­ro­wy]


SJP.pl


genderqueer

[czy­taj: dżen­der­kłir] ogół toż­sa­mo­ści płcio­wych, które wy­kra­cza­ją poza po­dział na męż­czyz­nę i ko­bie­tę; nie­bi­nar­ność


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nie bę­dą­cy ani ko­bie­tą, ani męż­czyz­ną, wy­kra­cza­ją­cy ze swoją płcią poza to roz­róż­nie­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebinarny, genderqueerowy

Wiktionary


genderqueerowy

[czy­taj: dżen­der­kłi­ro­wy] śro­do­wi­sko­wo: taki, któ­re­go toż­sa­mość płcio­wa wy­kra­cza poza po­dział na męż­czyz­nę i ko­bie­tę; nie­bi­nar­ny


SJP.pl


genderysta

[czy­taj: dżen­ge­ry­sta] ba­dacz spo­łecz­nej i kul­tu­ro­wej toż­sa­mo­ści płci czło­wie­ka


SJP.pl


genderystka

[czy­taj: dżen­ge­ryst­ka] ba­dacz­ka spo­łecz­nej i kul­tu­ro­wej toż­sa­mo­ści płci czło­wie­ka


SJP.pl


genderyzm

nurt w re­flek­sji hu­ma­ni­stycz­nej opar­ty na prze­ko­na­niu, że toż­sa­mość płci czło­wie­ka jest uksz­tał­to­wa­na spo­łecz­nie i kul­tu­ro­wo; gen­der


SJP.pl


genealog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­ne­a­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. hi­sto­ryk ba­da­ją­cy dzie­je rodów z uwz­ględ­nie­niem ko­li­ga­cji

 (1.2) ama­tor gro­ma­dzą­cy in­for­ma­cje o ge­ne­a­lo­gii ro­dzin­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­wa­dze­niem badań ge­ne­a­lo­gicz­nych zaj­mu­je się ge­ne­a­log.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genealogia ż., genealogista mos.

 przym. genealogiczny

Wiktionary


genealogia

1. hi­sto­ria rodu, pi­sa­na albo za­cho­wa­na w tra­dy­cji ust­nej; ro­do­wód;
2. nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii o sto­sun­kach po­kre­wień­stwa mię­dzy ludź­mi oraz okre­śla­ją­ca daty na­ro­dzin, ślu­bów i zgo­nów;
3. hi­sto­ria lub po­cho­dze­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ge­ne­za rodu uwz­ględ­nia­ją­ca na­stęp­stwo po­ko­leń i ko­li­ga­cje

 (1.2) hist. nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii zaj­mu­ją­ca się dzie­ja­mi rodów

 (1.3) po­cho­dze­nie cze­goś

Wiktionary

Ge­ne­a­lo­gia (z gr. γενεά, "genos" – „ród” oraz λόγος, "logos" – „słowo”, „wie­dza”) – jedna z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem więzi ro­dzin­nych mię­dzy ludź­mi na bazie za­cho­dzą­ce­go mię­dzy nimi po­kre­wień­stwa i po­wi­no­wact­wa. W szcze­gól­no­ści przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia ge­ne­a­lo­gii są wy­bra­ne ro­dzi­ny i rody, ich po­cho­dze­nie, hi­sto­ria oraz wza­jem­ne re­la­cje ro­dzin­ne i losy po­szcze­gól­nych człon­ków ro­dzi­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ewan­ge­lij­nej ge­ne­a­lo­gii Je­zu­sa wy­mie­nio­na zo­sta­ła Bat­sze­ba.

 (1.2) Ba­da­niem stop­nia po­kre­wień­stwa i po­wi­no­wact­wa w ro­dach zaj­mu­je się ge­ne­a­lo­gia, bę­dą­ca nauką po­moc­ni­czą hi­sto­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛaˈlɔɟja, AS: gẽnealoǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genealog mos., genealogista mos.

 przym. genealogiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodowód

Wiktionary


genealogicznie

→ ge­ne­a­lo­gicz­ny


SJP.pl

Patrz:

genealogiczny

genealogiczny

→ ge­ne­a­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ge­ne­a­lo­gią

Wiktionary

Patrz:

genealogia

Przykłady

 (1.1) Źró­dło ge­ne­a­lo­gicz­ne to osoba, miej­sce lub rzecz, za po­mo­cą któ­rej uzy­ska­łeś daną in­for­ma­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genealogista mos., genealogia ż., genealog m.

Wiktionary


genealogista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ge­ne­a­log

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛalɔˈɟista, AS: gẽnealoǵista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genealog mos., genealogia ż.

 przym. genealogiczny

Wiktionary


genealożka

→ ge­ne­a­log


SJP.pl

Patrz:

genealog

genek

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Ge­niek, Genio, Gie­nio


SJP.pl


gener.

skrót od: ge­ne­ral­ny; gen.


SJP.pl


generacja

1. ogół ludzi, zwie­rząt lub ro­ślin ży­ją­cych w tym samym okre­sie i bę­dą­cych w po­dob­nym wieku; po­ko­le­nie;
2. grupa urzą­dzeń tech­nicz­nych lub pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych skon­stru­o­wa­nych we­dług tech­no­lo­gii z pew­ne­go etapu roz­wo­ju;
3. wy­wo­ły­wa­nie ja­kie­goś zja­wi­ska fi­zycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół osob­ni­ków ży­ją­cych w tym samym cza­sie, bę­dą­cych mniej wię­cej w tym samym wieku

 (1.2) techn. grupa urzą­dzeń kon­stru­o­wa­nych na okre­ślo­nym szcze­blu roz­wo­ju tech­no­lo­gii

 (1.3) fiz. elektr. wyt­wa­rza­nie na­pię­cia prądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­na ge­ne­ra­cja w więk­szo­ści bę­dzie mu­sia­ła swoje stare lata spę­dzić w do­mach dla se­nio­rów.

 (1.2) W zesz­łym kwar­ta­le firma ta za­czę­ła uru­cha­miać pro­duk­cję nowej ge­ne­ra­cji te­le­fo­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. generować

 rzecz. generowanie n., kogeneracja ż.

 przym. generacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokolenie

Wiktionary


generacyjny

przy­miot­nik od: ge­ne­ra­cja


SJP.pl


generalia

1. spra­wy ogól­ne, za­sad­ni­cze;
2. kosz­ty ogól­ne ja­kichś robót, ma­szyn, pro­duk­cji itp.;
3. dzie­ła ogól­ne w kla­sy­fi­ka­cji bi­blio­tecz­nej;
4. akta do­ty­czą­ce ogól­nych spraw zwią­za­nych z ja­kimś pro­ce­sem lub osobą;
5. prze­sta­rza­le: dane, na które skła­da­ją się imię, naz­wi­sko i data uro­dze­nia; per­so­na­lia


SJP.pl


generalicja

ogół lub kor­pus naj­wyż­szych ofi­ce­rów armii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. kor­pus ge­ne­ra­łów

 (1.2) książk. ogół ge­ne­ra­łów z ja­kie­goś śro­do­wi­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To było na przy­ję­ciu z udzia­łem ge­ne­ra­li­cji, MSZ-tu i li­te­ra­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generał m., generałowa ż., generałówna ż., generalissimus m.

 przym. generalski

Wiktionary


generalisko

zgru­bie­nie od: ge­ne­rał; po­u­fa­le o ge­ne­ra­le


SJP.pl


generalissimus

[czy­taj: generaLISs-imus] naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy na­czel­ne­go wodza w niek­tó­rych ar­miach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. na­czel­ny wódz w niek­tó­rych ar­miach;

Wiktionary

Ge­ne­ra­lis­si­mus (łac. „naj­głów­niej­szy, naj­bar­dziej na­drzęd­ny”; sto­pień naj­wyż­szy od ge­ne­ra­lis, „ogól­ny, głów­ny”) – sto­pień na­da­wa­ny w niek­tó­rych pań­stwach ge­ne­ra­ło­wi lub mar­szał­ko­wi peł­nią­ce­mu obo­wiąz­ki na­czel­ne­go wodza, zwła­szcza na czas wojny, zwią­za­ny z sze­ro­ki­mi peł­no­moc­nict­wa­mi. Na­da­wa­ny też do­wo­dzą­cym ar­mia­mi so­jusz­ni­czy­mi, a także w wielu wy­pad­kach w przesz­ło­ści oso­bom z ro­dzin kró­lew­skich i dzia­ła­czom pań­stwo­wym jako sto­pień ho­no­ro­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale ge­ne­ra­lis­si­mus Fran­co zwo­dził Hit­le­ra. Sta­wiał nie­moż­li­we do speł­nie­nia żą­da­nia fi­nan­so­we, do­ma­gał się tak wiel­kich do­staw su­row­ców stra­te­gicz­nych, że nie wy­trzy­ma­ła­by tego nie­miec­ka go­spo­dar­ka.

 (1.1) Ko­tiel­ni­kow po­sta­no­wił być szcze­ry i za­ry­zy­ko­wać nawet gniew i nie­ła­skę ge­ne­ra­lis­si­mu­sa, ale po­mysł był idio­tycz­ny, a jego re­a­li­za­cja mogła na lata za­ab­sor­bo­wać bę­dą­cy i tak w fa­tal­nym sta­nie prze­mysł stocz­nio­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalicja ż.

 przym. generalski, jeneralski

Wiktionary


generalista

1. osoba ma­ją­ca wie­dzę lub zdol­no­ści w wielu dzie­dzi­nach;
2. po­tocz­nie: le­karz ogól­ny


SJP.pl


generalizacja

książ­ko­wo: po­sze­rze­nie pew­ne­go twier­dze­nia, prawa, za­sa­dy itp. na więk­szy za­kres zja­wisk; uo­gól­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­sze­rze­nie da­ne­go twier­dze­nia, za­sa­dy czy wnio­sku wys­nu­te­go na pod­sta­wie po­je­dyn­czych lub po­wierz­chow­nych fak­tów na więk­szy za­kres zja­wisk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ge­ne­ra­li­za­cja bodź­ca w psy­cho­lo­gii – re­a­go­wa­nie (bez ucze­nia) na po­dob­ny bo­dziec przez tę samą re­ak­cję; siłę re­ak­cji wyz­na­cza po­do­bień­stwo bodź­ców (gra­dient ge­ne­ra­li­za­cji); oprócz po­do­bień­stwa zmy­słow...
  • ge­ne­ra­li­za­cja w psy­cho­lo­gii spo­łecz­nej – nad­mier­ne uo­gól­nie­nie, przy­pi­sa­nie wszyst­kim człon­kom grupy ste­re­o­ty­pi­zo­wa­nej cech spot­ka­nych je­dy­nie u kilku przed­sta­wi­cie­li danej zbio­ro­wo­ści;
  • ge­ne­ra­li­za­cja mapy – pro­ces zmniej­sza­nia szcze­gó­ło­wo­ści mapy jako kon­sek­wen­cja zmniej­sza­nia jej skali. Może pod­le­gać czę­ścio­wej au­to­ma­ty­za­cji dla niek­tó­rych ro­dza­jów obiek­tów i map (np. to­po­gra­ficz­nyc...
  • ge­ne­ra­li­za­cja w in­for­ma­ty­ce
  • uo­gól­nie­nie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. generalizowanie n., generalność ż.

 czas. generalizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalizowanie, uogólnianie, uogólnienie, upraszczanie

Wiktionary


generalizacyjny

→ ge­ne­ra­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

generalizacja

generalizator

kwan­ty­fi­ka­tor w lo­gi­ce, przeksz­tał­ca funk­cję zda­nio­wą w zda­nie ogól­ne


SJP.pl


generalizować

uo­gól­niać, po­mi­jać mniej ważne szcze­gó­ły by naj­waż­niej­sze były bar­dziej wi­docz­ne


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uo­gól­niać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generalność ż., generalizowanie n., generalizacja ż.

Wiktionary


generalizująco

w spo­sób roz­sze­rza­ją­cy pewne twier­dze­nie, prawo itp. na więk­szy za­kres zja­wisk


SJP.pl


generalka

po­tocz­nie:
1. w za­wo­dach spor­to­wych: kla­sy­fi­ka­cja ge­ne­ral­na;
2. strajk ge­ne­ral­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. coś, co jest okre­śla­ne jako „ge­ne­ral­ne”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał m., generalicja ż., generalność ż., generalizowanie n.

 czas. generalizować ndk.

 przym. generalny, generalski

 przysł. generalnie

Wiktionary


generalnie

przy­słó­wek

 (1.1) na ogół, po­wszech­nie

 (1.2) zaz­wy­czaj, naj­czę­ściej

 (1.3) przest. ogól­nie, z grub­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ge­ne­ral­nie pre­zbi­te­rzy od­pra­wia­ją jedną mszę dzien­nie.

 (1.3) Ubra­nia mieli ge­ne­ral­nie po­tar­ga­ne, jak u stra­cha na wró­ble.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. generalny, generalski, jeneralski

 rzecz. generalka ż., generalność ż.

Wiktionary


generalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ge­ne­ral­nie


SJP.pl


generalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ge­ne­ral­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generalizacja ż., generalizowanie n.

 czas. generalizować ndk.

 przym. generalny, generalski, jeneralski

 przysł. generalnie

Wiktionary


generalny

1. do­ty­czą­cy ogółu, po­wszech­ny;
2. za­sad­ni­czy, głów­ny, pod­sta­wo­wy, na­czel­ny;
3. daw­niej: stany ge­ne­ral­ne - przed­sta­wi­ciel­stwo na­ro­du w prze­dre­wo­lu­cyj­nej Fran­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który od­no­si się do cze­goś ogól­ne­go, po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­ce­go

 (1.2) taki, który od­no­si się do cze­goś za­sad­ni­cze­go, na­czel­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Związ­ki za­wo­do­we zwo­łu­ją strajk ge­ne­ral­ny na po­czą­tek przysz­łe­go mie­sią­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał m., generałowa ż., generałówna ż., ganaralstwo n., generalka ż., generalność ż.

 przysł. generalnie

 przym. generalski, jeneralski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólny, powszechny; przest. jeneralny

 (1.2) zasadniczy, główny, podstawowy, naczelny; przest. jeneralny

Wiktionary


generalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­ne­ra­łem, do­ty­czą­cy ge­ne­ra­ła

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) taki, który na­le­ży do ge­ne­ra­ła, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po 1989 roku wiele osób zmie­nia­ło prze­ko­na­nia jak rę­ka­wicz­ki, ale kor­pus ge­ne­ral­ski bił tu wszel­kie re­kor­dy.

 (2.1) Głów­no­do­wo­dzą­cy ad­mi­rał prze­ka­zał okręt fla­go­wy na kwa­te­rę ge­ne­ra­ła, na po­kład wnie­sio­no ba­ga­że, a na ban­de­rę wcią­gnię­to ge­ne­ral­ski sztan­dar.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generał m., jenerał m., generałowa ż., jenerałowa ż., generałówna ż., jenerałówna ż., generałek m., generalik m., generalność ż., generalissimus m., generalisko n., generałowanie n., jenerał m., generalicja ż.

 czas. generałować ndk.

 przym. jeneralski, generałowy, generalny

 przysł. generalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. jeneralski

 (2.1) generałowy; przest. jeneralski

Wiktionary


generator

urzą­dze­nie lub ma­szy­na do wyt­wa­rza­nia okre­ślo­ne­go ro­dza­ju ener­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. prąd­ni­ca, szcze­gól­nie o dużej mocy;

 (1.2) urzą­dze­nie, które coś wyt­wa­rza (ge­ne­ru­je)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­ne­ra­to­ry elek­trycz­ne
    • prąd­ni­ca
      • ge­ne­ra­tor syn­chro­nicz­ny
      • ge­ne­ra­tor asyn­chro­nicz­ny
    • al­ter­na­tor
    • Ge­ne­ra­tor ma­gne­to­hy­dro­dy­na­micz­ny
    • ra­dio­i­zo­to­po­wy ge­ne­ra­tor ter­mo­e­lek­trycz­ny
  • Ge­ne­ra­to­ry wy­so­kie­go na­pię­cia:
    • ge­ne­ra­tor ka­ska­do­wy
    • ge­ne­ra­tor kro­plo­wy Kel­vi­na
    • ge­ne­ra­tor Marxa
    • ge­ne­ra­tor Tesli

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­ra­to­ry umoż­li­wia­ją wyt­wa­rza­nie ener­gii elek­trycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛˈratɔr, AS: gẽnerator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generowanie n., wygenerowanie n., degenerowanie n., zdegenerowanie n.

:: zdrobn. generatorek m.

 czas. generować ndk., wygenerować dk., degenerować ndk., zdegenerować dk.

 przym. generatorowy, degeneracyjny, regeneratywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prądnica, dynamo

 (1.2) wytwornica

Wiktionary


generatorowy

przy­miot­nik od: ge­ne­ra­tor


SJP.pl


generatywistka

→ ge­ne­ra­ty­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

generatywista

generatywistyczny

przy­miot­nik od: ge­ne­ra­ty­wizm


SJP.pl


generatywizm

te­o­ria ję­zy­ka trak­tu­ją­ca język jako nie­skoń­czo­ny zbiór zdań, który można ści­śle opi­sać za po­mo­cą for­mal­nych reguł gra­ma­ty­ki


SJP.pl


generatywny

1. zdol­ny do ge­ne­ro­wa­nia cze­goś;
2. zwią­za­ny z rozm­na­ża­niem płcio­wym; roz­rod­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. bot. zwią­za­ny z roz­ro­dem

 (1.2) jęz. gram. zwią­za­ny z ge­ne­ra­ty­wiz­mem

 (1.3) in­form. zwią­za­ny z ge­ne­ro­wa­niem (np. obra­zu, tek­stu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ge­ne­ra­tyw­na SI dzia­ła na za­sa­dzie ucze­nia się z du­żych zbio­rów da­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generatywizm mrz., generatywista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrodczy, płciowy

Wiktionary


generał

1. naj­wyż­szy ofi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy; osoba no­szą­ca ten sto­pień;
2. naj­wyż­szy zwierzch­nik w niek­tó­rych za­ko­nach ka­to­lic­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. wy­so­ki sto­pień ofi­cer­ski wojsk lą­do­wych i po­wietrz­nych;

 (1.2) rel. głów­ny prze­ło­żo­ny w niek­tó­rych za­ko­nach ka­to­lic­kich;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) środ. harc. pio­no­wo wbity palik pod­trzy­mu­ją­cy stos ogni­ska

 (2.2) środ. w grze w kości: układ po­le­ga­ją­cy na wy­rzu­ce­niu pię­ciu jed­na­ko­wych kości

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) daw. pot. ban­knot o no­mi­na­le 50 zło­tych z wi­ze­run­kiem Ka­ro­la Świer­czew­skie­go

Wiktionary

Ge­ne­rał – wy­so­ki sto­pień woj­sko­wy, a także grupa stop­ni ge­ne­ral­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sprze­ciw ge­ne­ra­łów od­no­to­wa­no w te­la­wiw­skiej pra­sie.

 (3.1) Mia­łem w kie­sze­ni ma­ry­nar­ki sporo bi­lo­nu i ze trzech „ge­ne­ra­łów”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛraw, AS: gẽnerau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generalka ż., generałowa ż., generalicja ż.

 przym. generalski, jeneralski, generalny

 skr. gen.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. jenerał; skr. gen.

Wiktionary


generał-gubernator

w daw­nej Rosji: za­rząd­ca pro­win­cji pod­le­ga­ją­cy bez­poś­red­nio ca­ro­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. ad­mi­ni­stra­tor pro­win­cji w car­skiej Rosji

Wiktionary

Ge­ne­rał-gu­ber­na­tor – w Im­pe­rium Ro­syj­skim w la­tach 1775–1917 ad­mi­ni­stra­tor pro­win­cji (ge­ne­rał-gu­ber­na­tor­stwa), bez­poś­red­nio pod­le­gły ca­ro­wi.

Po ko­lej­nych re­for­mach ad­mi­ni­stra­cyj­nych z 40 ge­ne­ra­łów gu­ber­na­to­rów (1782) po­zo­sta­ło w 2. po­ło­wie XIX w. 7 (mo­skiew­ski, war­szaw­ski, ki­jow­ski, tur­kie­stań­ski, ste­po­wy, ir­kuc­ki, na­da­mur­ski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1813 r. Alek­san­der I Ro­ma­now usta­no­wił ge­ne­ra­ła-gu­ber­na­to­ra Księ­stwa War­szaw­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał-gubernatorstwo n.

Wiktionary


generałbas

1. w ba­ro­ko­wych ut­wo­rach in­stru­men­tal­nych lub in­stru­men­tal­no-wo­kal­nych: naj­niż­szy ba­so­wy głos; basso con­ti­nuo;
2. dawny spo­sób no­to­wa­nia toku har­mo­nicz­ne­go kom­po­zy­cji za po­mo­cą głosu ba­so­we­go i umie­szcza­nych nad nim umow­nych cyfr, oz­na­cza­ją­cych różne akor­dy; bas akor­do­wy


SJP.pl


generałostwo

ge­ne­rał z żoną


SJP.pl


generałowa

żona ge­ne­ra­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona ge­ne­ra­ła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛraˈwɔva, AS: gẽnerau̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generał m., generalicja ż.

 przym. generalski, jeneralski, generalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. jenerałowa

Wiktionary


generałowy

→ ge­ne­rał (daw­niej); ge­ne­ral­ski


SJP.pl


generałówna

daw­niej: córka ge­ne­ra­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka ge­ne­ra­ła

Wiktionary

Powiązane:

 przym. jeneralski, generalny, generalski

 rzecz. generalicja ż.

Wiktionary


generowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ge­ne­ro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwas jo­do­wy jest uży­wa­ny jako silny ut­le­niacz, np. w mia­recz­ko­wa­niu re­doks, m.in. w jo­do­me­trii, gdzie wy­ko­rzy­stu­je się go do ge­ne­ro­wa­nia jodu z jod­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. generować ndk.

 rzecz. generator mrz., generacja ż.

 przym. regeneratywny

Wiktionary


generować

two­rzyć; wyt­wa­rzać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ge­ne­ro­wać)

 (1.1) być miej­scem wyt­wa­rza­nia, przy­czy­ną cze­goś

 (1.2) fiz. wyt­wa­rzać pe­wien no­śnik ener­gii albo przeksz­tał­cać jakąś po­stać ener­gii w inną

 (1.3) techn. wyt­wa­rzać pewne wiel­ko­ści fi­zycz­ne lub ma­te­ma­tycz­ne

 (1.4) jęz. two­rzyć nie­skoń­czo­ny zbiór zdań za po­mo­cą skoń­czo­nej licz­by zasad gra­ma­tycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­ty­kon­cep­cja nie­u­chron­nie ge­ne­ru­je też swo­i­stą men­tal­ność uty­li­ta­ry­stycz­ną — dą­że­nie do mak­sy­ma­li­za­cji przy­jem­no­ści.

 (1.2) La­se­ry im­pul­so­we ge­ne­ru­ją bły­ski trwa­ją­ce tylko 250 as.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generowanie n., generacja ż., generator mrz.

 przym. regeneratywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powodować, wytwarzać

Wiktionary


generyczność

→ ge­ne­rycz­ny


SJP.pl

Patrz:

generyczny

generyczny

1. lek ge­ne­rycz­ny - od­po­wied­nik leku ory­gi­nal­ne­go o ta­kiej samej sub­stan­cji czyn­nej i iden­tycz­nym dzia­ła­niu; ge­ne­ryk, za­mien­nik, lek odt­wór­czy;
2. w in­for­ma­ty­ce: moż­li­wy do uży­cia w sze­ro­kim polu za­sto­so­wań, ak­cep­tu­ją­cy różne typy ar­gu­men­tów, przet­wa­rza­nych da­nych itp.;
3. daw­niej: wła­ści­wy ca­łe­mu ro­dza­jo­wi, ga­tun­ko­wi; ro­dza­jo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. wła­ści­wy ro­dza­jo­wi lub ty­po­wi rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Takiém się nam zdaje to, któ­re­go spra­wą rodzą się owe twory mię­sza­ne, naz­wa­ne przez nas ge­ne­rycz­nym mia­nem fan­ta­zij.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. generyczność ż.

 przysł. generycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gatunkowy, rodzajowy

Wiktionary


generyk

od­po­wied­nik leku ory­gi­nal­ne­go o ta­kiej samej sub­stan­cji czyn­nej i iden­tycz­nym dzia­ła­niu; za­mien­nik, lek odt­wór­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. pot. lek ge­ne­rycz­ny

Wiktionary


genesis

1. [czy­taj: genez-is] pier­wsza księ­ga bi­blij­ne­go Pię­ciok­się­gu; Księ­ga Ro­dza­ju;
2. [czy­taj: dże­nes-is] bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 1967 r.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. Księ­ga Ro­dza­ju

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­ne­sis – ina­czej „Księ­ga Ro­dza­ju”
  • Ge­ne­sis Mo­tors – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów luk­su­so­wych
  • AMD 103 Ge­ne­sis – ame­ry­kań­ska lo­ko­mo­ty­wa spa­li­no­wa
  • Ge­ne­sis – ge­o­me­tria ro­we­ru
  • Ge­ne­sis – sonda kos­micz­na
  • Sega Ge­ne­sis – kon­so­la do gier wideo wy­pro­du­ko­wa­na przez firmę Sega
  • Ge­ne­sis – grupa mu­zycz­na
    • Ge­ne­sis – album grupy Ge­ne­sis
  • Ge­ne­sis – album kom­pi­la­cyj­ny grupy Lost Soul
  • Ge­ne­sis – album Ani Ru­so­wicz
  • Ge­ne­sis – album Job for a Cow­boy
  • Ge­ne­sis – album Rot­ting Christ

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opis stwo­rze­nia w Ge­ne­sis ma pod­wój­ną re­dak­cję.

Wiktionary


genet

[czy­taj: żöNE albo żeNE] naz­wi­sko, m.in. Jean Genet (1910-1986) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl

Genet, osob­nik ge­ne­tycz­ny, sek­set – po­je­dyn­cza ro­śli­na pow­sta­ła z jed­nej zy­go­ty.

Ge­ne­tem może być osob­nik wy­raź­nie odręb­ny od in­nych, naj­czę­ściej jed­nak po­ję­cie to sto­so­wa­ne jest wobec osob­ni­ków roz­prze­strze­nia­ją­cych się we­ge­ta­tyw­nie (klo­nal­nie) i two­rzą­cych ko­lej­ne mo­du­ły.

Wikipedia


genet.

skrót od: ge­ne­ty­ka, ge­ne­tycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


genetivus

ge­ne­tyw, ge­ne­ti­wus, do­peł­niacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. drugi przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: kogo? czego?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje przy­daw­ki, do­peł­nie­nia, oko­licz­ni­ka czasu oraz orzecz­ni­ka;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka;
3. przy­pa­dek wy­stę­pu­ją­cy m.in. w ję­zy­ku ła­ciń­skim, bę­dą­cy przy­bli­żo­nym od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go do­peł­nia­cza


SJP.pl


genetiwus

ge­ne­ti­vus, ge­ne­tyw, do­peł­niacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. drugi przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: kogo? czego?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje przy­daw­ki, do­peł­nie­nia, oko­licz­ni­ka czasu oraz orzecz­ni­ka;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka;
3. przy­pa­dek wy­stę­pu­ją­cy m.in. w ję­zy­ku ła­ciń­skim, bę­dą­cy przy­bli­żo­nym od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go do­peł­nia­cza


SJP.pl


genetliakon

wiersz uro­dzi­no­wy w po­ez­ji an­tycz­nej, pi­sa­ny pię­knym, kunsz­tow­nym stylu


SJP.pl


genetta

zwie­rzę fu­ter­ko­we z ro­dzi­ny łasz; że­ne­ta


SJP.pl


genetyczka

spe­cja­list­ka w za­kre­sie ge­ne­ty­ki


SJP.pl


genetycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy ge­ne­ty­ki / genów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­najm­niej sie­dem­dzie­siąt pro­cent ow­czar­ków cier­pi na ge­ne­tycz­nie uwa­run­ko­wa­ne pro­ble­my z ocza­mi, a 10% osta­tecz­nie traci wzrok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen m., genetyka ż., genetyk m.

 przym. genetyczny, genowy

Wiktionary


genetyczny

1. do­ty­czą­cy dzie­dzi­cze­nia cech przez po­tom­stwo; uwa­run­ko­wa­ny dzie­dzicz­nie;
2. zwią­za­ny z po­cho­dze­niem, ge­ne­zą cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. do­ty­czą­cy ge­ne­ty­ki, zwią­za­ny z ge­ne­ty­ką

 (1.2) książk. do­ty­czą­cy po­cho­dze­nia, ge­ne­zy cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z punk­tu wi­dze­nia ge­ne­tycz­ne­go cy­klo­fre­nia jest więc cho­ro­bą he­te­ro­gen­ną.

 (1.1) Układ ten za­pew­nia utrzy­ma­nie ge­ne­tycz­nej in­te­gral­no­ści wew­nętrz­ne­go śro­do­wi­ska or­ga­niz­mu, wy­peł­nia­jąc funk­cję roz­poz­na­wa­nia "swo­je­go" i "ob­ce­go".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: gẽnetyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen m., genotyp m., genetyka ż., genetyk m., geneza ż.

 przysł. genetycznie

 przym. genetycznie, genowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) częściowo dziedziczny

Wiktionary


genetyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­ne­ty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. biol. med. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­ne­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szu­kam moż­li­wo­ści skon­sul­to­wa­nia tego z ge­ne­ty­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen mrz., genetyka ż.

 przysł. genetycznie

 przym. genetyczny, genowy

Wiktionary


genetyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzie­dzicz­no­ści i zmien­no­ści or­ga­niz­mów ży­wych; bio­ge­ne­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi nad dzie­dzicz­no­ścią;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: ge­ne­tyk

Wiktionary

Ge­ne­ty­ka (od sta­ro­grec­kie­go: γένεσις "ge­ne­sis" – „po­cho­dze­nie”) – nauka o dzie­dzicz­no­ści i zmien­no­ści or­ga­niz­mów, które są opar­te na in­for­ma­cji za­war­tej w pod­sta­wo­wych jed­nost­kach dzie­dzicz­no­ści – ge­nach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do War­sza­wy przy­je­cha­li spe­cja­li­ści z wielu oś­rod­ków zaj­mu­ją­cych się ge­ne­ty­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛtɨka, AS: gẽnetyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen m., genetyk m.

 przym. genetyczny, genetycznie, genowy

 przysł. genetycznie

Wiktionary


genetyw

ge­ne­ti­vus, ge­ne­ti­wus, do­peł­niacz; w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. drugi przy­pa­dek w pol­skiej de­kli­na­cji, od­po­wia­da­ją­cy na py­ta­nia: kogo? czego?, który w zda­niu może peł­nić funk­cje przy­daw­ki, do­peł­nie­nia, oko­licz­ni­ka czasu oraz orzecz­ni­ka;
2. forma wy­ra­zo­wa tego przy­pad­ka;
3. przy­pa­dek wy­stę­pu­ją­cy m.in. w ję­zy­ku ła­ciń­skim, bę­dą­cy przy­bli­żo­nym od­po­wied­ni­kiem pol­skie­go do­peł­nia­cza


SJP.pl


genetyzm

ge­ne­tycz­ne wy­ja­śnie­nie zja­wisk spo­łecz­no-hi­sto­rycz­nych


SJP.pl


genever

[czy­taj: je­ne­ver lub ge­ne­ver] ho­len­der­ska ja­łow­ców­ka


SJP.pl


genewa

1. mia­sto w Szwaj­ca­rii;
2. kan­ton w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Szwaj­ca­rii;

 (1.2) adm. geogr. kan­ton w Szwaj­ca­rii;

Wiktionary

Ge­ne­wa ( Genève; Genf; gsw. Gämf, Gänf; frp. Ge­ne­va; Gi­nev­ra; rm. Ge­nev­ra) – mia­sto w Szwaj­ca­rii, dru­gie pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na kan­to­nu Ge­ne­wa. 18,6% miesz­kań­ców mia­sta sta­no­wią mi­lio­ne­rzy (2018). Po Zu­ry­chu jest naj­waż­niej­szym cen­trum fi­nan­so­wym kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ge­ne­wie znaj­du­je się eu­ro­pej­ska sie­dzi­ba Or­ga­ni­za­cji Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛva, AS: gẽneva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genewczyk m., genewka ż., genewianin m., genewianka ż.

 przym. genewski

Wiktionary


genewczyk

miesz­ka­niec Ge­ne­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ge­ne­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważną po­sta­cią tego okre­su był Gu­il­la­u­me Henri Du­fo­ur, ge­new­czyk, któ­re­mu Szwaj­ca­ria zaw­dzię­cza wpro­wa­dze­nie na­ro­do­wej flagi – bia­łe­go krzy­ża na czer­wo­nym tle.

 (1.1) Nie­sły­cha­ny suk­ces Nowej He­lo­i­zy, apo­lo­gia mi­ło­ści, ko­bie­co­ści, uczuć, nie mogą jed­nak prze­sło­nić prze­sła­nia in­ne­go z dzieł wiel­kie­go ge­new­czy­ka - Emila, trak­ta­tu w pię­ciu księ­gach, poś­wię­co­ne­go wy­cho­wa­niu dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛft͡ʃɨk, AS: gẽnefčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genewa ż., genewianin mos.

:: fż. genewka ż., genewianka ż.

 przym. genewski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. genewianin

Wiktionary


genewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ge­ne­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɛˈvʲjãnka, AS: gẽnevʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genewa ż.

:: fm. genewianin mos., genewczyk mos.

 przym. genewski

Wiktionary


genewka

miesz­kan­ka Ge­ne­wy


SJP.pl


genewski

zwią­za­ny z Ge­ne­wą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ge­ne­wy, zwią­za­ny z Ge­ne­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem tak samo da­le­ki od ogra­ni­czo­no­ści ła­ciń­skiej, jak od ogra­ni­czo­no­ści bi­zan­tyj­skiej, albo augs­burg­skiej czy ge­new­skiej: wyz­na­wa­na prze­ze mnie re­li­gia Ducha Świę­te­go jest szer­sza i bar­dziej po­jem­na od wszyst­kich szcze­gó­ło­wych re­li­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛfsʲci, AS: gẽnefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genewa ż., genewczyk mos., genewka ż., genewianka ż.

Wiktionary


geneza

po­cho­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół czyn­ni­ków pro­wa­dzą­cych do pow­sta­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaka jest ge­ne­za tej książ­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnɛza, AS: gẽneza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. genetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyczyna, źródło, powód, początek

Wiktionary


genezaret

je­zio­ro w Iz­ra­e­lu i Syrii; Je­zio­ro Ty­be­riadz­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Je­zio­ro Ty­be­riadz­kie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po Ge­ne­za­re­cie po­pły­nę­li­śmy stat­kiem wy­ciecz­ko­wym wy­na­ję­tym przez arab­skie biuro po­dró­ży.

 (1.1) Jor­dan ucho­dzi do Ge­ne­za­re­tu od stro­ny pół­noc­nej.

 (2.1) Do Ge­ne­za­ret, tak jak do Ka­far­na­um, przy­by­wa­ły tłumy z całej oko­li­cy.

 (2.1) Kibuc Gin­no­sar bie­rze swą nazwę od sta­ro­żyt­ne­go Ge­ne­za­ret, które kwi­tło w I w. n.e. na za­chod­nim brze­gu je­zio­ra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Jezioro Tyberiadzkie, Morze Galilejskie, Jezioro Galilejskie

 (2.1) Kinneret, Ginnosar

Wiktionary


genezyjny

dawny przy­miot­nik od: ge­ne­za


SJP.pl


genezyjski

do­ty­czą­cy spo­so­bu pow­sta­nia świa­ta i czło­wie­ka, opi­sa­ne­go w księ­gach re­li­gij­nych lub prze­ka­zy­wa­ne­go w mi­tach


SJP.pl


genia

zdrob­nie­nie od: Ge­no­we­fa, Eu­ge­nia (imio­na żeń­skie); Gie­nia, Gień­ka


SJP.pl


genialnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ge­nial­ny; z niez­wy­kłą in­te­li­gen­cją lub ta­len­tem

 (1.2) pot. w spo­sób zna­ko­mi­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kongenialność ż., genialność ż., geniusz m.

 przym. genialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mistrzowsko, pomysłowo, sprytnie, wybitnie

 (1.2) doskonale, rewelacyjnie, świetnie, znakomicie

Wiktionary


genialniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ge­nial­nie


SJP.pl


genialniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ge­nial­ny


SJP.pl


genialność

→ ge­nial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ge­nial­ne

Wiktionary

Patrz:

genialny

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈɲalnɔɕt͡ɕ, AS: gẽńalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geniusz m., geniuszek m., przegenialność ż., kongenialność ż.

 przym. genialny

 przysł. genialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geniusz

Wiktionary


genialny

1. wy­jąt­ko­wo uta­len­to­wa­ny;
2. świet­ny, do­sko­na­ły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­bit­nie uzdol­nio­ny

 (1.2) zna­ko­mi­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było wielu do­brych, czy też po­pu­lar­nych kom­po­zy­to­rów, ale tylko nie­licz­ni za­słu­gu­ją na miano ge­nial­nych.

 (1.2) Fa­bu­ła tego filmu do­pra­co­wa­na jest w każ­dym szcze­gó­le: ge­nial­ne dia­lo­gi, ge­nial­ny dobór ak­to­rów, no i świet­ne po­czu­cie hu­mo­ru…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geniusz m., genialność ż., kongenialność ż., przegenialność ż.

 przym. kongenialny, przegenialny

 przysł. genialnie, kongenialnie, przegenialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyjątkowo dobry, nadzwyczajnie dobry, wyjątkowo dobry, znakomity

Wiktionary


geniczesk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na po­łud­niu Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie cher­soń­skim, na brze­gu Morza Azow­skie­go;

Wiktionary

Ge­ni­czesk (ukr. Генічеськ, "He­ni­cześk", Геническ, "Gie­ni­czesk") – mia­sto na po­łud­niu Ukra­i­ny, w ob­wo­dzie cher­soń­skim, na brze­gu Morza Azow­skie­go. 21,6 tys. miesz­kań­ców. Od lu­te­go 2022 pod oku­pa­cją ro­syj­ską, od 12 li­sto­pa­da tego roku ad­mi­ni­stra­cyj­na sto­li­ca ro­syj­ska oku­po­wa­nej czę­ści ob­wo­du cher­soń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. geniczeski

Wiktionary


genie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms., W. lp. od: gen

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Genie (dzi­kie dziec­ko) (ur. 1957) – ame­ry­kań­skie dzi­kie dziec­ko.
  • Na­gro­da Genie – ka­na­dyj­ska na­gro­da fil­mo­wa.
  • Genie – sin­gel ze­spo­łu Girls’ Ge­ne­ra­tion.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃ɲɛ, AS: gẽńe

Wiktionary


geniek

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Genek, Genio, Gie­nio


SJP.pl


genina

ni­sko­cu­kro­wy skład­nik gli­ko­zy­dów, agli­kon


SJP.pl


genio

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Ge­niek, Genek, Gie­nio


SJP.pl


geniowie

Genio z mał­żon­ką


SJP.pl


genisteina

zwią­zek che­micz­ny z grupy fla­wo­no­i­dów, ła­go­dzą­cy ob­ja­wy me­no­pa­u­zy


SJP.pl

Ge­ni­ste­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fla­wo­no­i­dów (do­kład­niej izo­fla­wo­nów). Wy­stę­pu­je w ro­śli­nach z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, w tym w ziar­nie soi ("Soiae semen"). W ro­śli­nach wy­stę­pu­je w po­sta­ci wol­nej (jako agli­kon) lub zwią­za­na gli­ko­zy­do­wo (ge­ni­sty­na).

Wikipedia


genitalia

zew­nętrz­ne na­rzą­dy płcio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) anat. na­rzą­dy płcio­we, na­rzą­dy roz­rod­cze;

Wiktionary

Ge­ni­ta­lia – ogól­ny ter­min bio­lo­gicz­ny od­no­szą­cy się do mę­skich lub żeń­skich na­rzą­dów płcio­wych i zwią­za­nych z nimi struk­tur ana­to­micz­nych.

W sze­ro­kim sen­sie mówi się o ge­ni­ta­liach wew­nętrz­nych i zew­nętrz­nych, jed­nak u owa­dów zwy­kle od­no­si się tylko do zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cier­piał na różne pro­ble­my z ge­ni­ta­lia­mi.

 (1.1) Kro­nos ob­ciął Ura­no­so­wi ge­ni­ta­lia i wrzu­cił je do morza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃ɲiˈtalʲja, AS: gẽńitalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. genitalny

Wiktionary


genitalny

do­ty­czą­cy zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­ni­ta­lia­mi, do­ty­czą­cy ge­ni­ta­liów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genitalia nmos.

Wiktionary


geniusz

1. osoba wy­bit­nie in­te­li­gent­na, uzdol­nio­na, zdol­na osią­gać nadz­wy­czaj­nie wy­so­kie efek­ty w swo­jej dzia­łal­no­ści; fe­no­men, wir­tu­oz, zna­ko­mi­tość;
2. w mi­to­lo­gii: duch prze­sta­wia­ny jako us­krzyd­lo­na po­stać ludz­ka, która spra­wu­je kon­tro­lę nad losem czło­wie­ka od chwi­li uro­dze­nia; duch opie­kuń­czy, dobry duch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­bit­na, o nie­prze­cięt­nych zdol­no­ściach

 (1.2) mi­trzym. liter. duch spra­wu­ją­cy pie­czę nad czło­wie­kiem, spo­łecz­no­ścią lub miej­scem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) czy­jeś nie­prze­cięt­ne zdol­no­ści, umie­jęt­no­ści, czyjś wy­bit­ny ta­lent

 (2.2) pot. po­nad­prze­cięt­ność, wy­bit­ność cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­niusz – jedna z po­sta­ci w mi­to­lo­gii rzym­skiej
  • ge­niusz – po­tocz­ne okre­śle­nie osoby po­sia­da­ją­cej wy­bit­nie po­nad­prze­cięt­ne zdol­no­ści in­te­lek­tu­al­ne
  • Ge­niusz – ame­ry­kań­ski film z 1999 roku
  • Ge­niusz – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski film z 2016 roku
  • Ge­niusz – ame­ry­kań­ski se­rial z 2017 roku
  • Ge­niu­sze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już wtedy było jasne, że chło­pak jest ge­niu­szem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃ɲjuʃ, AS: gẽńi̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. genialność ż.

:: zdrobn. geniuszek m.

 przym. genialny

 przysł. genialnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wybitny talent

 (2.2) genialność

Wiktionary


geniuszka

→ ge­niusz


SJP.pl

Patrz:

geniusz

geniuś

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie)


SJP.pl


geniza

ar­chi­wum w sy­na­go­dze


SJP.pl

Ge­ni­za (hebr. גניזה, "scho­wek") – w ju­da­iz­mie spe­cjal­ne po­mie­szcze­nie, scho­wek, ro­dzaj skład­ni­cy, w któ­rym umie­szcza się zni­szczo­ne, nie­u­ży­wa­ne bądź wy­co­fa­ne z obie­gu świę­te księ­gi. Ko­niecz­ność ist­nie­nia ta­kiej skład­ni­cy wy­ni­ka z ogrom­ne­go sza­cun­ku, któ­rym Żydzi ota­cza­ją tek­sty świę­te tj. Ta­nach, księ­gi li­tur­gicz­ne i mod­li­tew­ni­ki, ze wzglę­du na obec­ność w nich imie­nia Boga.

Wikipedia


genkowie

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Ge­niek, Genio, Gie­nio


SJP.pl


genocide

[czy­taj: DŻEnosajd] dzia­ła­nie ma­ją­ce za za­da­nie zni­szcze­nie danej grupy re­li­gij­nej, et­nicz­nej lub ra­so­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lu­do­bój­stwo

Wiktionary

Ge­no­ci­de – trze­ci album pol­skiej grupy de­ath­me­ta­lo­wej Yat­te­ring. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 25 marca 2003 roku na­kła­dem Cand­le­light Re­cords. Na­gra­nia zo­sta­ły za­re­je­stro­wa­ne w 2002 roku w gdań­skim Red Stu­dio we współ­pra­cy z pro­du­cen­tem mu­zycz­nym Pio­trem Łu­ka­szew­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈd͡ʒɛ̃nɔsajt, AS: ǯẽnosai ̯t

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. ludobójstwo.

Wiktionary


genocyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. nauk. dzia­ła­nia po­le­ga­ją­ce na ce­lo­wym wy­ni­szcza­niu ca­łych na­ro­dów lub ich czę­ści (grup et­nicz­nych / re­li­gij­nych / ra­so­wych) po­przez za­bój­stwa jak i two­rze­nie wa­run­ków życia obli­czo­nych na fi­zycz­ne wy­ni­szcze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­trud­nio­no go w dzia­le praw­nym De­par­ta­men­tu Wojny. W wy­da­nej w 1944 roku książ­ce za­pro­po­no­wał zu­peł­nie nowy ter­min: ge­no­cyd (ang. ge­no­ci­de) od grec­kie­go słowa genos – „rasa”, „ple­mię” i ła­ciń­skie­go ca­e­de­re – „za­bi­jać”. W ję­zy­ku pol­skim przy­jął się w for­mie „lu­do­bój­stwo”.

 (1.1) Jak wska­zu­ją ba­da­cze ge­no­cy­du, bar­dzo waż­nym ele­men­tem de­fi­ni­cji jest in­ten­cja lu­do­bój­cza. Nie cho­dzi bo­wiem o ma­so­we za­bi­ja­nie (np. w wy­ni­ku dzia­łań wo­jen­nych) albo o ma­so­wą umie­ral­ność (np. w wy­ni­ku głodu) spo­wo­do­wa­ną nie­u­dol­no­ścią władz. Aby mówić o lu­do­bój­stwie, trze­ba wy­ka­zać, że spraw­ca pod­jął dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu świa­do­mą ek­ster­mi­na­cję okre­ślo­nej grupy.

 (1.1) Można, rzecz jasna, do­szu­ki­wać się nie­kom­plet­no­ści stwo­rzo­ne­go przez łódz­kie­go ba­da­cza ka­ta­lo­gu prze­ra­ża­ją­cych ma­so­wych zbrod­ni i po­stu­lo­wać jego po­sze­rze­nie na przy­kład o sta­li­now­skie lu­do­bój­stwo na Ukra­i­nie, rzeź wo­łyń­ską, zbrod­nie Czer­wo­nych Khme­rów, ma­sa­kry w Rwan­dzie (te ge­no­cy­dy są w książ­ce je­dy­nie wzmian­ko­wa­ne), ale nie od­bie­ra to zna­cze­nia tej im­po­nu­ją­cej swoim za­kre­sem mo­no­gra­fii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludobójstwo

Wiktionary


genodieta

śro­do­wi­sko­wo: dieta opar­ta na ana­li­zie in­for­ma­cji za­pi­sa­nych w DNA


SJP.pl


genofor

u or­ga­niz­mów pro­ka­rio­tycz­nych ma­te­riał ge­ne­tycz­ny w po­sta­ci zwi­nię­tej nici kwasu nu­kle­i­no­we­go (RNA lub DNA), znaj­du­ją­cy się w cy­to­plaz­mie ko­mór­ko­wej; chro­mo­som bak­te­ryj­ny


SJP.pl


genogram

sche­mat prze­ka­zów trans­ge­ne­ra­cyj­nych w ro­dzi­nie, po­dob­ny do drze­wa ge­ne­a­lo­gicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra­ficz­ny sche­mat re­la­cji mię­dzy krew­ny­mi w ro­dzi­nie, po­dob­ny do drze­wa ge­ne­a­lo­gicz­ne­go;

Wiktionary

Ge­no­gram – gra­ficz­ny sche­mat prze­ka­zów trans­ge­ne­ra­cyj­nych w ro­dzi­nie, po­dob­ny do drze­wa ge­ne­a­lo­gicz­ne­go. Ilu­stru­je związ­ki i re­la­cje mię­dzy krew­ny­mi oraz ważne daty z życia człon­ków ro­dzi­ny. In­for­mu­je też o wizji życia ro­dzin­ne­go jakie dana osoba otrzy­ma­ła od swo­jej ro­dzi­ny, wska­zu­jąc praw­do­po­dob­ne przy­czy­ny jej ak­tu­al­nej sy­tu­a­cji ży­cio­wej.

Wikipedia


genolog

ba­dacz ro­dza­jów, ga­tun­ków i od­mian li­te­rac­kich w po­wią­za­niu ze zja­wi­ska­mi hi­sto­rycz­no-li­te­rac­ki­mi


SJP.pl


genologia

Ge­no­lo­gia (z gr. "génos" – po­cho­dze­nie, ga­tu­nek i "logia" – zbiór, "lógos" – myśl) – dział po­e­ty­ki ba­da­ją­cy ro­dza­je li­te­rac­kie, ga­tun­ki li­te­rac­kie, ich od­mia­ny i przeksz­tał­ce­nia. Bada ich cechy struk­tu­ral­ne, rolę w ko­mu­ni­ka­cji li­te­rac­kiej, ewo­lu­cję w toku pro­ce­su hi­sto­rycz­no­li­te­rac­kie­go.

Wikipedia


genom

kom­plet­ny ze­spół czyn­ni­ków dzie­dzi­cze­nia za­war­ty w zre­du­ko­wa­nej licz­bie chro­mo­so­mów osob­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ma­te­riał ge­ne­tycz­ny za­war­ty w pod­sta­wo­wym (ha­plo­i­dal­nym) ze­spo­le chro­mo­so­mów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. plu­ral|gen.

Wiktionary

Zo­bacz też: ge­no­typ.

Genom (nazwa z po­łą­cze­nia słów gen i chro­mo­som) – kom­plet­na in­for­ma­cja ge­ne­tycz­na ży­we­go or­ga­niz­mu lub wi­ru­sa. W przy­pad­ku or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych ter­min ten od­no­si się zwy­kle do ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go za­war­te­go w pod­sta­wo­wym, po­je­dyn­czym (ha­plo­i­dal­nym) ze­spo­le chro­mo­so­mów. W przy­pad­ku or­ga­niz­mów pro­ka­rio­tycz­nych od­no­si się on do za­war­te­go w nich po­je­dyn­cze­go chro­mo­so­mu, a w przy­pad­ku wi­ru­sów – do ich czą­stecz­ki ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃nɔ̃m, AS: gẽnõm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. genomowy

Wiktionary


genomiczny

→ ge­no­mi­ka


SJP.pl

Patrz:

genomika

genomika

gałąź nauki ści­śle po­wią­za­na z bio­in­for­ma­ty­ką, zaj­mu­ją­ca się ana­li­zą ge­no­mu or­ga­niz­mów


SJP.pl

Ge­no­mi­ka – dzie­dzi­na bio­lo­gii mo­le­ku­lar­nej i bio­lo­gii te­o­re­tycz­nej (po­krew­na ge­ne­ty­ce i ści­śle zwią­za­na z bio­in­for­ma­ty­ką), zaj­mu­ją­ca się ana­li­zą ge­no­mu or­ga­niz­mów. Głów­nym celem ge­no­mi­ki jest poz­na­nie sek­wen­cji ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go oraz ma­po­wa­nie ge­no­mu, ale rów­nież okre­śle­nie wszel­kich za­leż­no­ści i in­te­rak­cji wew­nątrz ge­no­mu.

Wikipedia


genomodyfikowany

taki, któ­re­go genom zo­stał zmie­nio­ny za po­mo­cą in­ży­nie­rii ge­ne­tycz­nej; zmo­dy­fi­ko­wa­ny ge­ne­tycz­nie


SJP.pl


genomowy

→ genom


SJP.pl

Patrz:

genom

genoterapia

le­cze­nie po­le­ga­ją­ce na wpro­wa­dze­niu kwa­sów nu­kle­i­no­wych do ko­mó­rek; te­ra­pia ge­no­wa


SJP.pl


genotoksyczność

cecha cze­goś, co po­wo­du­je usz­ko­dze­nie genów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bez­poś­red­nia re­ak­cja ra­kot­wór­czych związ­ków che­micz­nych z kwa­sem de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­wym (DNA);

Wiktionary

Ge­no­tok­sycz­ność – bez­poś­red­nia re­ak­cja ra­kot­wór­czych związ­ków che­micz­nych z kwa­sem de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­wym (DNA). Dzia­ła­nie dzie­li się na bez­poś­red­nie lub poś­red­nie na­stę­pu­ją­ce do­pie­ro po ak­ty­wa­cji (tzw. pro­kan­ce­ro­ge­ny).

Ge­no­tok­sy­czość skut­ku­je aber­ra­cja­mi chro­mo­so­mo­wy­mi (usz­ko­dze­nia ge­ne­tycz­ne), ad­duk­ta­mi DNA u osób ek­spo­no­wa­nych na kan­ce­ro­ge­ny. Niek­tó­re związ­ki ge­no­tok­sycz­ne mogą po­sia­dać dawki pro­go­we, na co wska­zu­ją naj­no­wsze dane.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. genotoksyczny

 przysł. genotoksycznie

Wiktionary


genotoksyczny

po­wo­du­ją­cy usz­ko­dze­nie genów


SJP.pl


genotyp

kom­plet­ny zapis ge­ne­tycz­ny


SJP.pl

Ge­no­typ (gr. "γένος" - ród, po­cho­dze­nie + "τύπος" - od­bi­cie) – ze­spół genów da­ne­go osob­ni­ka wa­run­ku­ją­cych jego wła­ści­wo­ści dzie­dzicz­ne. Po­ję­cie ge­no­ty­pu od­no­si się cza­sem także do genów wi­ru­sa. Jest to spa­ro­wa­ny układ al­le­li (czę­sto myli się go z ge­no­mem, czyli skła­dem ge­ne­tycz­nym pod­sta­wo­we­go (mo­no­plo­i­dal­ne­go) ze­sta­wu chro­mo­so­mów). Można go wy­ra­zić sym­bo­licz­nie za po­mo­cą oz­na­czeń "aa", "AA" lub "Aa", gdzie "aa" i "AA" oz­na­cza­ją ho­mo­zy­go­tę pod wzglę­dem tego genu, a "Aa" oz­na­cza he­te­ro­zy­go­tę.

Wikipedia


genotypowanie

okre­śla­nie ge­no­ty­pu or­ga­niz­mu lub osoby


SJP.pl

Ge­no­ty­po­wa­nie oz­na­cza okre­śla­nie lub spraw­dza­nie za po­mo­cą tech­nik mo­le­ku­lar­nych (np. sek­wen­cjo­no­wa­nia) sek­wen­cji nu­kle­o­ty­do­wej okre­ślo­nych re­jo­nów DNA (genów lub ich frag­men­tów), lub zmian w tych re­jo­nach (mu­ta­cji, po­li­mor­fiz­mów) mię­dzy in­ny­mi celem iden­ty­fi­ko­wa­nia po­szcze­gól­nych ge­no­ty­pów.

Wikipedia


genotypowy

przy­miot­nik od: ge­no­typ


SJP.pl


genowefa

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­no­we­fa – imię
  • Ge­no­we­fa Pigwa – po­stać z pol­skie­go ka­ba­re­tu
  • Ge­no­we­fa – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Kle­czew
  • Ge­no­we­fa – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siwa, szczu­pła pani, która na dłu­gotr­wa­łe dzwo­nie­nie ot­wo­rzy­ła wresz­cie drzwi, przez chwi­lę wy­glą­da­ła, jakby mu­sia­ła się przyz­wy­cza­ić do wi­do­ku Ge­no­we­fy. – Przysz­łam na obia­dek – pow­tó­rzy­ła Ge­no­we­fa nie­pew­nie. Siwa pani uśmiech­nę­ła się do niej. – Do­brze tra­fi­łaś. Dziś pie­ro­gi. – Z czym? – po­in­for­mo­wa­ła się Ge­no­we­fa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nɔˈvɛfa, AS: gẽnovefa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Genia ż., Genka ż., Geniusia ż.

Wiktionary


genowefiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­no­we­fy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


genowy

zwią­za­ny z genem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. med. zwią­za­ny z genem, ge­na­mi, do­ty­czą­cy genów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gen mrz., genetyka ż., genetyk m.

 przym. genetyczny

 przysł. genetycznie

Wiktionary


genr

[czy­taj: żąr lub żanr] rzad­ko: genre, żanr;
1. styl gry, twór­czo­ści cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­ty­sty;
2. ga­tu­nek twór­czo­ści li­te­rac­kiej, mu­zycz­nej lub pla­stycz­nej o spe­cy­ficz­nych ce­chach;
3. rzeź­ba lub ma­lar­stwo ro­dza­jo­we przed­sta­wia­ją­ce sceny z życia co­dzien­ne­go


SJP.pl


genre

[czy­taj: żąr lub żanr] żanr;
1. styl gry, twór­czo­ści cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­ty­sty;
2. ga­tu­nek twór­czo­ści li­te­rac­kiej, mu­zycz­nej lub pla­stycz­nej o spe­cy­ficz­nych ce­chach;
3. rzeź­ba lub ma­lar­stwo ro­dza­jo­we przed­sta­wia­ją­ce sceny z życia co­dzien­ne­go


SJP.pl


gensek

se­kre­tarz ge­ne­ral­ny w par­tii ko­mu­ni­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. pier­wszy se­kre­tarz par­tii ko­mu­ni­stycz­nej (zwy­kle o se­kre­ta­rzu ge­ne­ral­nym w ZSRR)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto lat dla gen­se­ka wyz­wo­li­cie­la!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃w̃sɛk, AS: gẽũ̯sek

Wiktionary


gentamycyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­ty­bio­tyk ami­no­gli­ko­zy­do­wy za­bi­ja­ją­cy bak­te­rie tle­no­we, wyt­wa­rza­ny przez pro­mie­niow­ce;

Wiktionary

Gen­ta­my­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk ami­no­gli­ko­zy­do­wy o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym, wy­ka­zu­ją­cy dzia­łal­ność je­dy­nie wobec bak­te­rii tle­no­wych, zwła­szcza pa­łe­czek Gram-ujem­nych. Pro­dukt pro­mie­niow­ców z ro­dza­ju ".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uży­wa­jąc gen­ta­my­cy­ny na­le­ży pa­mię­tać o jej po­ten­cjal­nym dzia­ła­niu ne­fro­tok­sycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃ntãmɨˈt͡sɨ̃na, AS: gẽntãmycỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gentamycynooporność ż., gentamycynowrażliwość ż.

 przym. gentamycynooporny, gentamycynowrażliwy ż.

Wiktionary


genteks

mię­dzy­na­ro­do­wa usłu­ga te­le­gra­ficz­na dzia­ła­ją­ca w opar­ciu o sieć da­le­ko­pi­so­wą; gen­tex


SJP.pl


gentiana

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych; gen­cja­na, go­rycz­ka


SJP.pl


gentil

w ło­wiect­wie: sokół zło­wio­ny w mie­sią­cach let­nich


SJP.pl

Gen­til – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Rio Gran­de do Sul. Znaj­du­je się w me­zo­re­gio­nie No­ro­e­ste Rio-Gran­den­se i mi­kro­re­gio­nie Passo Fundo.

Wikipedia


gentilhomme

[czy­taj: żętiJOM] z fran­cu­skie­go:
1. daw­niej: męż­czyz­na do­brze uro­dzo­ny; szlach­cic, ary­sto­kra­ta;
2. męż­czyz­na do­brze wy­cho­wa­ny, uprzej­my, kur­tu­a­zyj­ny; dżen­tel­men


SJP.pl


gentilmente

[czy­taj: dżen­til­men­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: de­li­kat­nie, ła­god­nie


SJP.pl


gentleman

[czy­taj: dżen­tel­men] dżen­tel­men;
1. do­brze wy­cho­wa­ny męż­czyz­na;
2. męż­czyz­na wyt­wor­ny, gu­stow­nie ubra­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) inna pi­sow­nia wy­ra­zu dżen­tel­men

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic, ko­cha­ni, wię­cej z nas nie wy­cią­gnie­cie, • gent­le­ma­ni oraz damy, • a o ta­kich dziś śpie­wa­my, • o szcze­gó­łach nie po­wie­dzą za nic w świe­cie!

 (1.1) Mój mąż jest to grzecz­ny i de­li­kat­ny gent­le­man, dy­plo­ma­ta, praw­nik, nawet pra­wo­daw­ca, ama­tor szty­chów, ak­wa­fort, ak­wa­tint i in­nych ja­kichś tam je­szcze gra­wiur.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dżentelmen m.

Wiktionary


gentlemański

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dżen­tel­me­na (gent­le­ma­na); tak­tow­ny, grzecz­ny, dżen­tel­meń­ski


SJP.pl


gentlemeński

[czy­taj: dżen­tel­meń­ski] cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gent­le­ma­na (dżen­tel­me­na), tak­tow­ny, grzecz­ny; dżen­tel­meń­ski


SJP.pl


gentry

[czy­taj: dżen­try]
1. bo­ga­te mie­szczań­stwo an­giel­skie;
2. w śred­nio­wiecz­nej An­glii: drob­na szlach­ta


SJP.pl

Gen­try – zie­miań­stwo an­giel­skie lub inne ro­dzi­ny ży­ją­ce na pew­nym po­zio­mie ma­jąt­ko­wym nie­po­sia­da­ją­ce ty­tu­łów szla­chec­kich.

Wikipedia


gentryfikacja

pro­ces zmia­ny cha­rak­te­ru czę­ści mia­sta w bar­dziej sko­mer­cja­li­zo­wa­ny, zdo­mi­no­wa­ny przez osoby o wyż­szym sta­tu­sie ma­te­rial­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pro­ces re­no­wa­cji mia­sta

Wiktionary

Gen­try­fi­ka­cja ( gen­tri­fi­ca­tion) – po­ję­cie wy­wo­dzą­ce się od an­giel­skie­go słowa "gen­try oz­na­cza­ją­ce­go wyż­szą klasę spo­łecz­ną, szlach­tę." Gen­try­fi­ka­cja naj­czę­ściej do­ty­czy zmia­ny cha­rak­te­ru dziel­ni­cy miesz­kal­nej, pier­wot­nie za­miesz­ka­nej przez spek­trum lo­ka­to­rów, w stre­fę zdo­mi­no­wa­ną przez miesz­kań­ców o sto­sun­ko­wo wy­so­kim sta­tu­sie ma­te­rial­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele dziel­nic War­sza­wy doś­wiad­cza pro­ce­su gen­try­fi­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃ntrɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: gẽntryfʹikacʹi ̯a

Wiktionary


gentryfikacyjny

→ gen­try­fi­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

gentryfikacja

gentryfikować

zmie­niać cha­rak­ter czę­ści mia­sta w bar­dziej sko­mer­cja­li­zo­wa­ny, zdo­mi­no­wa­ny przez osoby o wyż­szym sta­tu­sie ma­te­rial­nym


SJP.pl


genua

trój­kąt­ny ża­giel roz­pi­na­ny na jach­tach za­miast foka, który umoż­li­wia wy­zy­ska­nie sła­bych wia­trów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) trój­kąt­ny ża­giel przed­ni w omasz­to­wa­niu jach­tów;

Wiktionary

Genua (wł. "Ge­no­va", lig. "Zena") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Włoch nad Mo­rzem Li­gu­ryj­skim (Morze Śró­dziem­ne), u stóp Ape­ni­nu Li­gu­ryj­skie­go i Alp Li­gu­ryj­skich. Sto­li­ca i głów­ne mia­sto re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­no-hi­sto­rycz­ne­go Li­gu­ria. Ob­szar ad­mi­ni­stra­cyj­ny ma po­wierzch­nię 243 km² i licz­bę lud­no­ści 595 025, będąc szó­stym co do wiel­ko­ści mia­stem Włoch.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛ̃ˈnuwa, AS: gẽnuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genueńczyk mos., genueńczyk mos., genuenka ż., Genua ż.

 przym. genueński

Wiktionary


genuenka

miesz­kan­ka Genui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Genui, ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z tego mia­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nuˈwɛ̃nka, AS: gẽnuu̯ẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genua ż., genua ż.

:: fm. genueńczyk mos.

 przym. genueński

Wiktionary


genueńczyk

miesz­ka­niec Genui


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Genui, osoba po­cho­dzą­ca z Genui

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nuˈwɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: gẽnuu̯ẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genua ż., genua ż.

:: fż. genuenka ż.

 przym. genueński

Wiktionary


genueński

zwią­za­ny z Genuą, do­ty­czą­cy Genui


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Genui, zwią­za­ny z Genuą, po­cho­dzą­cy z Genui

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niem­niej jed­nak układ ten pod­pi­sa­ny w War­sza­wie, choć nie ra­ty­fi­ko­wa­ny, ode­grał do­raź­nie okre­ślo­ną rolę. Stał się atu­tem dy­plo­ma­cji pol­skiej na kon­fe­ren­cji ge­nu­eń­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛ̃nuˈwɛ̃j̃sʲci, AS: gẽnuu̯ẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Genueńczyk mos., Genua ż., genueńczyk mos., genuenka ż., genua ż.

Wiktionary


genus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. w to­po­lo­gii: licz­ba ot­wo­rów w roz­ma­i­to­ści to­po­lo­gicz­nej

Wiktionary

Genus – niez­mien­nik to­po­lo­gicz­ny, licz­ba cał­ko­wi­ta cha­rak­te­ry­zu­ją­ca roz­ma­i­tość to­po­lo­gicz­ną równa licz­bie ot­wo­rów w roz­ma­i­to­ści. Tak więc dla sfery jest to 0, dla to­ru­sa 1, dla pre­cel­ka 3 itp.

Genus po­wią­za­ny jest z cha­rak­te­ry­sty­ką Eu­le­ra wzo­rem for­mu­la_1 dla po­wierzch­ni orien­to­wal­nych, dla nie­o­rien­to­wal­nych za­cho­dzi wła­ści­wość for­mu­la_2.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Genus jest niez­mien­ni­kiem to­po­lo­gicz­nym – nie można go zmie­nić bez roz­ry­wa­nia i skle­ja­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛ̃nus, AS: gẽnus

Wiktionary


genzeryk

król Wan­da­lów ży­ją­cy w la­tach 390-477


SJP.pl

Gen­ze­ryk (także Gej­ze­ryk, Ga­i­se­rich, Ge­i­se­rich, Gen­se­ryk; ur. ok. 390, zm. 25 stycz­nia 477) – król Wan­da­lów i Ala­nów w la­tach 428–477. Wyz­naw­ca aria­niz­mu.

Był nie­ślub­nym synem Go­di­gi­se­la i nie­wol­ni­cy. W 428 roku, po śmier­ci przy­rod­nie­go brata Gun­de­ry­ka, zo­stał kró­lem Wan­da­lów.

Wikipedia


geo-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z zie­mią

Wiktionary


geoakustyczny

→ ge­o­a­ku­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

geoakustyka

geoantyklina

łań­cuch lub masyw gór­ski wy­nu­rza­ją­cy się w obrę­bie ge­o­syn­kli­ny w wy­ni­ku ru­chów fał­du­ją­cych; kor­dy­lie­ra; ge­an­ty­kli­na


SJP.pl


geoarcheolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­ar­che­o­lo­gii


SJP.pl


geoarcheologia

dział ar­che­o­lo­gii ba­da­ją­cy po­zo­sta­ło­ści ma­te­rial­ne daw­nych spo­łe­czeństw


SJP.pl


geobiolog

osoba ba­da­ją­ca za­leż­no­ści mię­dzy zja­wi­ska­mi ge­o­lo­gicz­ny­mi a or­ga­niz­ma­mi ży­wy­mi


SJP.pl


geobiologia

pa­ra­na­u­ka ba­da­ją­ca za­leż­no­ści mię­dzy zja­wi­ska­mi ge­o­lo­gicz­ny­mi a or­ga­niz­ma­mi ży­wy­mi


SJP.pl


geobiologiczny

→ ge­o­bio­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

geobiologia

geobiont

or­ga­nizm, któ­re­go śro­do­wi­skiem jest gleba


SJP.pl

Ge­o­biont (gr. "gé" ‘zie­mia’, "bióo" ‘żyję’) – or­ga­nizm stale lub pra­wie stale ży­ją­cy w gle­bie. Ge­o­bion­ty wy­ka­zu­ją licz­ne przy­sto­so­wa­nia do życia w śro­do­wi­sku gle­bo­wym (np. na­rzą­dy ruchu ułat­wia­ją­ce grze­ba­nie, zanik na­rzą­du wzro­ku), zwy­kle uni­ka­ją świa­tła sło­necz­ne­go oraz wy­so­kich tem­pe­ra­tur. Or­ga­niz­my te sta­no­wią znacz­ny udział w masie gleby, na­po­wie­trza­ją ją, mie­sza­ją, a także biorą udział w roz­kła­dzie szcząt­ków or­ga­nicz­nych, przez co przy­czy­nia­ją się do obie­gu pier­wiast­ków.

Wikipedia


geoblocking

[czy­taj: ge­o­blo­king] blo­ko­wa­nie do­stęp­no­ści do stron lub usług in­ter­ne­to­wych z okre­ślo­nych lo­ka­li­za­cji; ge­o­blo­ka­da


SJP.pl


geoblokada

blo­ko­wa­nie do­stęp­no­ści do stron lub usług in­ter­ne­to­wych z okre­ślo­nych lo­ka­li­za­cji; ge­o­bloc­king


SJP.pl


geobotanicznie

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem ge­o­bo­ta­nicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­tu­li­sko Duże ge­o­bo­ta­nicz­nie na­le­ży do Okrę­gu San­do­mier­sko-Opa­tow­skie­go Kra­i­ny Mie­chow­sko-San­do­mier­skiej (ob­szar pra­wo­brzeż­ny).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geobotaniczka ż., geobotanik mos., geobotanika ż.

 przym. geobotaniczny

Wiktionary


geobotaniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. zwią­za­ny z ge­o­bo­ta­ni­ką, do­ty­czą­cy ge­o­bo­ta­ni­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­szar Żuław jako jed­nost­ki fiz­jo­gra­ficz­nej zbli­żo­ny jest do ob­sza­ru wy­dzie­la­nej w ge­o­bo­ta­nicz­nym po­dzia­le Pol­ski kra­i­ny Żu­ła­wy Wisły.

 (1.1) Pod wzglę­dem ge­o­bo­ta­nicz­nym Wi­gier­ski Park Na­ro­do­wy re­pre­zen­tu­je rejon pół­noc­no-wschod­niej Eu­ro­py, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się do­mi­na­cją mszy­stych lasów igla­stych sos­no­wo-świer­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geobotaniczka ż., geobotanik mos., geobotanika ż.

 przysł. geobotanicznie

Wiktionary


geobotanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bot. spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­o­bo­ta­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geobotanika ż.

:: fż. geobotaniczka ż.

 przym. geobotaniczny

 przysł. geobotanicznie

Wiktionary


geobotanika

dział bo­ta­ni­ki ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy ro­śli­na­mi a śro­do­wi­skiem ge­o­gra­ficz­nycm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dział bo­ta­ni­ki ba­da­ją­cy wza­jem­ne od­dzia­ły­wa­nie ro­ślin­no­ści i śro­do­wi­ska ge­o­gra­ficz­ne­go;

Wiktionary

Ge­o­bo­ta­ni­ka – dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się wza­jem­ny­mi sto­sun­ka­mi mię­dzy ro­śli­na­mi i śro­do­wi­skiem ge­o­gra­ficz­nym. Obej­mu­je: flo­ry­sty­kę, ge­o­gra­fię ro­ślin, eko­lo­gię ro­ślin i fi­to­so­cjo­lo­gię. Ter­min „ge­o­bo­ta­ni­ka” bywa także uży­wa­ny jako sy­no­nim ge­o­gra­fii ro­ślin lub fi­to­so­cjo­lo­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor na­pi­sał kilka opra­co­wań do­ty­czą­cych ge­o­bo­ta­ni­ki i den­dro­lo­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geobotaniczka ż., geobotanik mos.

 przym. geobotaniczny

 przysł. geobotanicznie

Wiktionary


geocache

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) scho­wek, skrzyn­ka do ge­o­ca­chin­gu

Wiktionary


geocaching

[czy­taj: ge­o­ke­szing] gra te­re­no­wa po­le­ga­ją­ca na szu­ka­niu skar­bów za po­mo­cą GPS-u


SJP.pl

Ge­o­ca­ching (gr. "geo" – Zie­mia, ang. "cache" // – skryt­ka, scho­wek, kry­jów­ka) – gra te­re­no­wa dla użyt­kow­ni­ków urza­dzeń od­bie­ra­ja­cych sy­gnał GPS. Celem gry jest po­szu­ki­wa­nie tzw. skry­tek, po­jem­ni­ków, keszy (ang. "ge­o­ca­che") uprzed­nio ukry­tych przez in­nych uczest­ni­ków tej za­ba­wy.

Wikipedia


geocachingowy

→ ge­o­ca­ching


SJP.pl

Patrz:

geocaching

geocenoza

ze­spół or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych ży­ją­cych wspól­nie w pew­nym śro­do­wi­sku; bio­ce­no­za; ży­wo­stan


SJP.pl


geocentryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. cecha tego, co ge­o­cen­trycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geocentryzm mrz.

 przym. geocentryczny

Wiktionary


geocentryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) astr. uży­wa­ją­cy Ziemi jako punk­tu od­nie­sie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geocentryzm mrz., geocentryczność ż.

Wiktionary


geocentryzm

te­o­ria na­u­ko­wa uz­na­ją­ca Zie­mię za śro­dek wszechś­wia­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. te­o­ria o cen­tral­nym po­ło­że­niu Ziemi we wszechś­wie­cie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­stą­pi­ła ona pto­le­me­u­szo­wy ge­o­cen­tryzm, który gło­sił, że Zie­mia jest cen­trum wszechś­wia­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geocentryczność ż.

 przym. geocentryczny

Wiktionary


geochemia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem roz­mie­szcze­nia pier­wiast­ków che­micz­nych na Ziemi i ich udzia­łu w pro­ce­sach ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bu­do­wy che­micz­nej Ziemi;

Wiktionary

Ge­o­che­mia – gałąź nauk ge­o­lo­gicz­nych zaj­mu­ją­ca się hi­sto­rią na­tu­ral­ną Ziemi z che­micz­ne­go punk­tu wi­dze­nia.

Ge­o­che­mia sta­wia sobie na­stę­pu­ją­ce głów­ne cele:

Ge­o­che­mię dzie­li się na or­ga­nicz­ną i nie­or­ga­nicz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­o­che­mia jest dzia­łem nauk o Ziemi, który znaj­du­je się na po­gra­ni­czu ge­o­lo­gii i che­mii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geochemik mos.

 przym. geochemiczny

Wiktionary


geochemiczka

→ ge­o­che­mik


SJP.pl

Patrz:

geochemik

geochemiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­o­che­mią, do­ty­czą­cy ge­o­che­mii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­o­róż­no­rod­ność do­ty­czy róż­nych aspek­tów wią­żą­cych się na przy­kład z tłem ge­o­che­micz­nym, które ma istot­ne re­per­ku­sje, wy­wie­ra bar­dzo istot­ny wpływ na che­mizm wód wy­ko­rzy­sty­wa­nych przez pod­mio­ty go­spo­dar­cze czy też lud­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geochemia ż., geochemik mos.

Wiktionary


geochemik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­che­mii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec spe­cja­li­zu­ją­cy się w ge­o­che­mii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geochemia ż.

 przym. geochemiczny

Wiktionary


geochronolog

ge­o­log zaj­mu­ją­cy się usta­la­niem sek­wen­cji zda­rzeń ge­o­lo­gicz­nych i ich da­to­wa­niem


SJP.pl


geochronologia

dzie­dzi­na ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi zwią­za­ny­mi z usta­le­niem sek­wen­cji zda­rzeń ge­o­lo­gicz­nych i ich da­to­wa­niem


SJP.pl

Ge­o­chro­no­lo­gia – dy­scy­pli­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się usta­la­niem wieku skał i ska­mie­nia­ło­ści sko­ru­py ziem­skiej oraz umie­szcza­niem w cza­sie pew­nych wy­da­rzeń ge­o­lo­gicz­nych i bio­lo­gicz­nych. Ge­o­chro­no­lo­gia umoż­li­wia re­kon­struk­cję hi­sto­rii ge­o­lo­gicz­nej Ziemi. For­mal­ne jed­nost­ki ge­o­chro­no­lo­gicz­ne to:

Wikipedia


geochronologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ge­o­chro­no­lo­gią, do­ty­czą­cy ge­o­chro­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geochronologia ż.

Wiktionary


geociepłownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cie­płow­nia wy­ko­rzy­stu­ją­ca cie­pło wnę­trza Ziemi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔt͡ɕɛpˈwɔvʲɲa, AS: geoćepu̯ovʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciepłownia geotermiczna

Wiktionary


geod.

skrót od: ge­o­dez­ja, ge­o­de­zyj­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


geoda

sku­pie­nie krysz­ta­łów wy­peł­nia­ją­ce w niek­tó­rych ska­łach wolną prze­strzeń, zwy­kle o kształ­cie ku­li­stym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miner. wnęka w masie skal­nej, któ­rej ścia­ny obro­śnię­te są mi­ne­ra­łem;

Wiktionary

Geoda – prze­strzeń masy skal­nej wy­peł­nio­na mi­ne­ra­łem. Pow­sta­je wsku­tek kry­sta­li­za­cji mi­ne­ra­łów w wol­nych, pu­stych miej­scach w ska­łach. Geody mają czę­sto owal­ną formę. Na ścia­nach jej ku­li­stej wnęki two­rzą się naj­pierw współś­rod­ko­we war­stwy, na­stęp­nie szczot­ki krysz­ta­łów skie­ro­wa­nych swo­i­mi koń­ca­mi ku środ­ko­wi geody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Albo kras­no­lu­dy prze­bi­ły się do wiel­kiej geody, albo bar­dzo sta­ran­nie wy­ło­ży­ły ścia­ny i strop ja­ski­ni krysz­ta­ła­mi kwar­cu tak, by każda po­wierzch­nia od­bi­ja­ła świa­tło dwóch nie­du­żych świec pło­ną­cych na ko­lum­nach poś­rod­ku pia­szczy­ste­go po­dło­ża.

Wiktionary


geodeta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­dez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ge­o­dez­ją

Wiktionary

Ge­o­de­ta – spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­o­dez­ji, zaj­mu­ją­cy się wyz­na­cza­niem kształ­tu i roz­mia­rów Ziemi lub jej czę­ści, spo­rzą­dza­niem map i pla­nów oraz wy­ko­ny­wa­niem po­mia­rów grun­tów i obiek­tów dla celów go­spo­dar­czych, tech­nicz­nych lub woj­sko­wych. Zawód ten za­li­cza­ny jest do grupy za­wo­dów re­gu­lo­wa­nych, co oz­na­cza, że jego wy­ko­ny­wa­nie wy­ma­ga speł­nie­nia usta­wo­wych wa­run­ków oraz uzy­ska­nia od­po­wied­nich upraw­nień.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój star­szy brat jest ge­o­de­tą.

 (1.1) Ge­o­de­ta od­mie­rza li­nij­ką od­le­głość miast na mapie.

 (1.1) Każdy ge­o­de­ta po­wi­nien znać cho­ciaż pod­sta­wy kar­to­gra­fii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈdɛta, AS: geodeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geodezja ż.

:: fż. geodetka ż.

 przym. geodezyjny, geodetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. geometra

Wiktionary


geodetka

→ ge­o­de­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ge­o­dez­ją

Wiktionary

Patrz:

geodeta

Powiązane:

 rzecz. geodezja ż.

:: fm. geodeta mos.

 przym. geodezyjny

Wiktionary


geodetyczny

→ ge­o­dez­ja


SJP.pl

Patrz:

geodezja

geodezja

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wiel­ko­ści i kształ­tu po­wierzch­ni Ziemi za po­mo­cą po­mia­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. eduk. nauka o po­mia­rach Ziemi;

Wiktionary

Ge­o­dez­ja (gr. γῆ "gē" „zie­mia”, δαίω "daiō" „dzie­lę”) – nauka zaj­mu­ją­ca się gro­ma­dze­niem, przet­wa­rza­niem i prze­ka­zy­wa­niem da­nych o Ziemi oraz okre­śla­niem po­ło­że­nia i wza­jem­nych re­la­cji prze­strzen­nych punk­tów na jej po­wierzch­ni.

Za­da­niem ge­o­dez­ji jest stwo­rze­nie mo­de­lu po­wierzch­ni Ziemi oraz ma­te­ma­tycz­ne­go opisu punk­tów na jej po­wierzch­ni, poz­wa­la­ją­ce­go na ich jed­noz­nacz­ne okre­śle­nie w prze­strze­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ko­le­ga stu­diu­je ge­o­dez­ję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈdɛzʲja, AS: geodezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geodeta m., geodetka ż.

 przym. geodezyjny, geodetyczny

 przysł. geodezyjnie, geodetycznie

Wiktionary


geodezyjna

w ma­te­ma­ty­ce: krzy­wa ge­o­de­zyj­na


SJP.pl


geodezyjny

zwią­za­ny z ge­o­dez­ją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ge­o­dez­ji, zwią­za­ny z ge­o­dez­ją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔdɛˈzɨjnɨ, AS: geodezyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geodezja ż., geodeta m., geodetka ż.

Wiktionary


geodyn

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia sta­łych drgań prze­no­szo­nych na grunt w celu okre­śle­nia cech sprę­ży­stych po­dło­ża bu­dow­la­ne­go


SJP.pl

Ge­o­dyn – urzą­dze­nie ba­daw­cze uży­wa­ne w ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej do ge­ne­ro­wa­nia sta­łych drgań prze­no­szo­nych na grunt. Poz­wa­la na ba­da­nie pręd­ko­ści roz­cho­dze­nia się drgań i ich cha­rak­te­ru, a w kon­sek­wen­cji na okre­śla­nie cech sprę­ży­stych po­dło­ża bu­dow­la­ne­go.

Wikipedia


geodynamika

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ana­li­zą sił dzia­ła­ją­cych we wnę­trzu Ziemi


SJP.pl

Ge­o­dy­na­mi­ka (z gr. γῆ gē – „zie­mia” oraz δυναμικός dy­na­mi­kós – „silny”) – jedna z nauk o Ziemi, z po­gra­ni­cza ge­o­fi­zy­ki oraz ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem sił dzia­ła­ją­cych pod po­wierzch­nią Ziemi oraz zwią­za­nych z nimi zja­wisk wy­stę­pu­ją­cych na po­wierzch­ni.

Wikipedia


geoekolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­e­ko­lo­gii


SJP.pl


geoekologia

nauka ana­li­zu­ją­ca ele­men­ty skła­do­we kra­jo­bra­zu i za­cho­dzą­ce mię­dzy nimi in­te­rak­cje; eko­lo­gia kra­jo­bra­zu


SJP.pl


geoekonomia

dy­scy­pli­na łą­czą­ca ge­o­po­li­ty­kę i eko­no­mię, zaj­mu­ją­ca się wy­ko­rzy­sty­wa­niem in­stru­men­tów ge­o­po­li­tycz­nych do re­a­li­za­cji celów go­spo­dar­czych


SJP.pl

Ge­o­e­ko­no­mia – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się po­li­ty­ką oraz stra­te­gią, jaką na­le­ży się po­słu­żyć aby wzmoc­nić kon­ku­ren­cyj­ność kraju. Ter­min ten wpro­wa­dził w końcu lat 80. XX w. ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta Ed­ward Lutt­wak, we­dług któ­re­go po za­koń­cze­niu zim­nej wojny, siły mi­li­tar­ne pań­stwa prze­sta­ły być głów­nym czyn­ni­kiem de­ter­mi­nu­ją­cym kla­sy­fi­ka­cję waż­no­ści na sce­nie mię­dzy­na­ro­do­wej. We­dług Lutt­wa­ka siła mi­li­tar­na zo­sta­je za­stą­pio­na przez zdol­no­ści i siłę eko­no­micz­ną.

Wikipedia


geoekonomiczny

→ ge­o­e­ko­no­mia


SJP.pl

Patrz:

geoekonomia

geoelektrownia

elek­trow­nia ga­zo­wa


SJP.pl


geoelektryka

Ge­o­e­lek­try­ka jest ga­łę­zią ge­o­fi­zy­ki, która wy­ko­rzy­stu­je włas­no­ści fi­zycz­ne skał zwią­za­ne z prze­bie­giem zja­wisk elek­tro­ma­gne­tycz­nych. Do włas­no­ści tych na­le­żą:

Do grupy ge­o­e­lek­trycz­nych metod badań na­le­żą takie me­to­dy jak:

Wikipedia


geoenergetyczny

→ ge­o­e­ner­ge­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

geoenergetyka

geoenergetyka

ener­ge­ty­ka opar­ta na go­rą­cych źró­dłach po­dziem­nych; ener­ge­ty­ka ge­o­ter­mal­na


SJP.pl

Ge­o­e­ner­ge­ty­ka – dział ener­ge­ty­ki ciepl­nej obej­mu­ją­cy po­zy­ski­wa­nie i przet­wa­rza­nie ener­gii ge­o­ter­mal­nej z wnę­trza Ziemi. Glo­bal­nie ge­o­e­ner­ge­ty­ka ma nie­wiel­kie zna­cze­nie prak­tycz­ne, gdyż do­tych­czas wy­ko­rzy­sty­wa­na jest je­dy­nie ener­gia go­rą­cych źró­deł po­wierzch­nio­wych i po­dziem­nych przet­wa­rza­na w ge­o­ter­micz­nych za­kła­dach ener­ge­tycz­nych. Jed­nak w sprzy­ja­ją­cych wa­run­kach (np. Is­lan­dia) ener­gia ge­o­ter­mal­na może za­spo­ka­jać więk­szość za­po­trze­bo­wa­nia na ener­gię ciepl­ną.

Wikipedia


geofagia

cho­ro­bli­wa skłon­ność do zja­da­nia pro­duk­tów nie­bę­dą­cych żyw­no­ścią (np. zie­mia, kreda, wę­giel) lub nie­przet­wo­rzo­nych skład­ni­ki żyw­no­ści (np. mąka, su­ro­we ziem­nia­ki); zie­mio­żer­stwo


SJP.pl


geofencing

[czy­taj: ge­o­fens-ing] tech­no­lo­gia umoż­li­wia­ją­ca ut­wo­rze­nie wir­tu­al­nej gra­ni­cy wokół ja­kie­goś ob­sza­ru ge­o­gra­ficz­ne­go i wy­sy­ła­nie po­wia­do­mie­nia w razie jej prze­kro­cze­nia


SJP.pl


geofil

w bio­lo­gii: or­ga­nizm prze­by­wa­ją­cy, ży­ją­cy w pew­nych okre­sach w gle­bie


SJP.pl

Ge­o­fil (gr. "gé" ‘zie­mia’, "philéo" ‘lubić’), daw­niej też pe­do­fil – or­ga­nizm, który część swego życia spę­dza w gle­bie (na przy­kład rozm­na­ża się w niej lub chro­ni pod­czas okre­su zi­mo­we­go).

Ge­o­fi­la­mi są larwy wielu owa­dów (za­cio­sek zmien­no­barw­ny, tęcz­nik mniej­szy, a także larwy z ro­dzi­ny bą­ko­wa­tych), jak rów­nież niek­tó­re płazy (ro­pu­cha szara, grze­biusz­ka ziem­na), gady i ssaki.

Wikipedia


geofit

ro­śli­na, któ­rej pącz­ki od­no­wie­nio­we prze­trzy­mu­ją nies­przy­ja­ją­cą porę roku pod zie­mią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ziem­no­pącz­ko­wa ro­śli­na z or­ga­na­mi we­ge­ta­tyw­ny­mi od­na­wia­ją­cy­mi się pod zie­mią;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Eu­ro­pie środ­ko­wej ge­o­fi­ty rosną głów­nie w la­sach li­ścia­stych zrzu­ca­ją­cych li­ście na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. geofityczny

 przysł. geofitycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślina ziemnopączkowa

Wiktionary


geofitycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) tak jak ge­o­fi­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­tu­nek ten ro­śnie ge­o­fi­tycz­nie na po­bo­czu, w peł­nym słoń­cu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geofit m.

 przym. geofityczny

Wiktionary


geofiz.

skrót od: ge­o­fi­zy­ka, ge­o­fi­zycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


geofizyczka

→ ge­o­fi­zyk


SJP.pl

Patrz:

geofizyk

geofizyczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ge­o­fi­zy­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geofizyka ż., geofizyk mos.

Wiktionary


geofizyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­fi­zy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ge­o­fi­zy­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ar­ty­ku­le opu­bli­ko­wa­nym ostat­nio w pra­sie na­u­ko­wej grupa ge­o­fi­zy­ków do­wo­dzi, że sadza może aż w jed­nej trze­ciej od­po­wia­dać za wzrost ziem­skich tem­pe­ra­tur na Ziemi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geofizyka ż.

 przym. geofizyczny

Wiktionary


geofizyka

dzie­dzi­na nauki sto­su­ją­ca me­to­dy i za­sa­dy fi­zy­ki w ba­da­niu Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka ba­da­ją­ca pro­ce­sy i zja­wi­ska fi­zycz­ne za­cho­dzą­ce kie­dy­kol­wiek we wszyst­kich ge­os­fe­rach kuli ziem­skiej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: ge­o­fi­zyk

Wiktionary

Ge­o­fi­zy­ka (z gr. γῆ "gē" – „zie­mia”, oraz φύσις "phy­sis" – „na­tu­ra”) – dy­scy­pli­na nauk o Ziemi, która bada Zie­mię jako pla­ne­tę me­to­da­mi na­u­ko­wy­mi uży­wa­ny­mi w fi­zy­ce. Obec­nie ter­mi­nem tym czę­sto okre­śla się też ba­da­nia in­nych pla­net po­dob­ny­mi me­to­da­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. geofizyk mos.

 przym. geofizyczny

Wiktionary


geofon

przy­rząd do re­je­stro­wa­nia sztucz­nie wy­wo­ła­nych drgań sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. re­je­stra­tor sztucz­nie wy­wo­ły­wa­nych drgań sko­ru­py ziem­skiej

Wiktionary

Ge­o­fon – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w ge­o­fi­zy­ce, słu­żą­ce do re­je­stro­wa­nia drgań sejs­micz­nych i przet­wa­rza­nia ich na im­pul­sy elek­trycz­ne. Jest to w za­sa­dzie ro­dzaj sejs­mo­gra­fu.

Ge­o­fon jest czuj­ni­kiem, przet­wa­rza­ją­cym drga­nia po­dło­ża (czę­stot­li­wość i am­pli­tu­dę), do któ­re­go jest przyt­wier­dzo­ny, na na­pię­cie elek­trycz­ne.

Wikipedia


geofroja

ga­tu­nek małpy sze­ro­ko­no­sej z ro­dzi­ny cze­pia­ko­wa­tych; cze­piak czar­no­rę­ki


SJP.pl


geog.

geogr.; skrót od:
1. ge­o­gra­fia;
2. ge­o­gra­ficz­ny; ge­o­graf.


SJP.pl


geogenia

dawna nauka ba­da­ją­ca po­cho­dze­nie i zmia­ny za­cho­dzą­ce w sko­ru­py ziem­skiej; ge­o­go­nia


SJP.pl


geoglif

spo­rych roz­mia­rów ry­su­nek, wzór lub fi­gu­ra na po­wierzch­ni ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. du­żych roz­mia­rów wzór ut­wo­rzo­ny przez ludzi na po­wierzch­ni ziemi po­przez usy­pa­nie ze skał, ziemi lub in­nych trwa­łych ele­men­tów kra­jo­bra­zu;

Wiktionary

Ge­o­glif (z gr. γῆ "gē" "zie­mia", γλύφω "glyphō" "piszę, rzeź­bię, wy­ci­nam") – ry­su­nek, fi­gu­ra lub wzór na ziemi spo­rych roz­mia­rów (zwy­kle więk­szy niż 4 metry). Naj­czę­ściej two­rzo­ny po­przez wy­ko­pa­nie nie­wiel­kich row­ków, uło­że­nie ka­mie­ni, lub w inny spo­sób umoż­li­wia­ją­cy odróż­nie­nie pow­sta­łych linii od resz­ty grun­tu sta­no­wią­ce­go w tym przy­pad­ku tło dla pow­sta­łe­go w ten spo­sób obiek­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­pu­szcza się, że ge­o­glif ten stwo­rzy­li Cel­to­wie.

Wiktionary


geognozja

prze­sta­rza­le: ge­o­lo­gia


SJP.pl


geogonia

dawna nauka ba­da­ją­ca po­cho­dze­nie i zmia­ny za­cho­dzą­ce w sko­ru­py ziem­skiej; ge­o­ge­nia


SJP.pl


geogr.

geog.; skrót od:
1. ge­o­gra­fia;
2. ge­o­gra­ficz­ny; ge­o­graf.


SJP.pl


geograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ge­o­gra­fią lub uczą­ca ge­o­gra­fii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ge­o­gra­fią lub uczą­ca ge­o­gra­fii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ge­o­graf – na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem i poz­na­wa­niem ge­o­gra­fii, czyli nauki o świe­cie
  • Ge­o­graf – obraz Jana Ver­me­e­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był on pier­wszym ge­o­gra­fem, który opi­sał Indie.

 (1.1) Je­dzie­my na wy­ciecz­kę w Góry Sto­ło­we z na­szym ge­o­gra­fem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈɔɡraf, AS: geograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geografia ż.

:: fż. geografka ż.

 przym. geograficzny

 przysł. geograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. krajopis, daw. ziemiopisarz, daw. ziemiopis

 (2.1) geografka

Wiktionary


geograf.

skrót od: ge­o­gra­ficz­ny; geog., geogr.


SJP.pl


geografia

1. nauka przy­rod­ni­cza i spo­łecz­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem Ziemi;
2. wy­dział lub kie­ru­nek na wyż­szej uczel­ni;
3. przed­miot na­u­cza­nia w szko­le; lek­cja tego przed­mio­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem zja­wisk przy­rod­ni­czych i spo­łecz­nych na po­wierzch­ni Ziemi;

 (1.2) eduk. przed­miot szkol­ny przy­bli­ża­ją­cy za­gad­nie­nia z dzie­dzi­ny ge­o­gra­fii (1.1)

 (1.3) eduk. lek­cja ge­o­gra­fii (1.2)

Wiktionary

Ge­o­gra­fia – nauka przy­rod­ni­cza i spo­łecz­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­wło­ki ziem­skiej (prze­strze­ni ge­o­gra­ficz­nej), jej zróż­ni­co­wa­niem prze­strzen­nym pod wzglę­dem przy­rod­ni­czym i spo­łecz­no-go­spo­dar­czym, a także po­wią­za­nia­mi po­mię­dzy śro­do­wi­skiem przy­rod­ni­czym a dzia­łal­no­ścią spo­łe­czeństw ludz­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­o­gra­fia poz­naw­cza pró­bu­je od­po­wie­dzieć na py­ta­nia typu: Dla­cze­go Ko­pen­ha­ga jest po­strze­ga­na jako cen­trum, skoro mia­sto jest fi­zycz­nie i ge­o­gra­ficz­nie po­ło­żo­ne na pe­ry­fe­riach?

 (1.1) Moja sio­stra stu­diu­je ge­o­gra­fię.

 (1.3) Mam w tym roku dwie ge­o­gra­fie w ty­god­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈɡrafʲja, AS: geografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geograf m., geografka ż., geografizm m.

 przym. geograficzny

 przysł. geograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ziemiopismo

Wiktionary


geografica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uczn. nie­lu­bia­na na­u­czy­ciel­ka ge­o­gra­fii

Wiktionary


geograficzka

na­u­czy­ciel­ka ge­o­gra­fii


SJP.pl


geograficznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób od­no­szą­cy się do ge­o­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­o­gra­fia poz­naw­cza pró­bu­je od­po­wie­dzieć na py­ta­nia typu: Dla­cze­go Ko­pen­ha­ga jest po­strze­ga­na jako cen­trum, skoro mia­sto jest fi­zycz­nie i ge­o­gra­ficz­nie po­ło­żo­ne na pe­ry­fe­riach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geografia ż., geograf m., geografka ż.

Wiktionary


geograficzno-kulturalny

zwią­za­ny z kul­tu­rą i ge­o­gra­fią cze­goś; kul­tu­ral­no-ge­o­gra­ficz­ny, ge­o­gra­ficz­no-kul­tu­ro­wy


SJP.pl


geograficzno-kulturowy

zwią­za­ny z kul­tu­rą i ge­o­gra­fią cze­goś; kul­tu­ral­no-ge­o­gra­ficz­ny, ge­o­gra­ficz­no-kul­tu­ral­ny


SJP.pl


geograficzny

zwią­za­ny z ge­o­gra­fią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ge­o­gra­fią, od­no­szą­cy się do ge­o­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprawdź po­ło­że­nie tego mia­sta w at­la­sie ge­o­gra­ficz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: geografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geografia ż., geograf m., geografka ż.

Wiktionary


geografka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ge­o­gra­fią lub uczą­ca ge­o­gra­fii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈɡrafka, AS: geografka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geografia ż.

:: fm. geograf m.

 przym. geograficzny

 przysł. geograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geograf

Wiktionary


geohydrologia

1. dział ge­o­lo­gii obej­mu­ją­cy ba­da­nie wód po­dziem­nych: ich po­cho­dze­nia, wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne i che­micz­ne, spo­so­bów wy­stę­po­wa­nia, roz­prze­strze­nie­nia, krą­że­nia w ska­łach sko­ru­py ziem­skiej oraz prze­mian, któ­rym ule­ga­ły w dzie­jach Ziemi; hy­dro­ge­o­lo­gia;
2. nauka o hy­dro­lo­gii globu ziem­skie­go jako ca­ło­ści


SJP.pl


geoida

te­o­re­tycz­na po­wierzch­nia przed­sta­wia­ją­ca kształt Ziemi - kula obu­stron­nie spła­szczo­na na bie­gu­nach


SJP.pl

Ge­o­i­da – w ge­o­lo­gii po­wierzch­nia w każ­dym miej­scu pro­sto­pa­dła do pionu wyz­na­czo­ne­go przez siłę cięż­ko­ści.

Ge­o­i­da jest te­o­re­tycz­ną po­wierzch­nią, na któ­rej po­ten­cjał siły cięż­ko­ści Ziemi jest stały, równy po­ten­cja­ło­wi siły cięż­ko­ści na śred­nim po­zio­mie mórz ot­war­tych i prze­dłu­żo­ną umow­nie pod po­wierzch­nią lądów.

Wikipedia


geoinformacja

Ge­o­in­for­ma­cja – dy­scy­pli­na na­u­ko­wa w obrę­bie nauk ge­o­gra­ficz­nych re­de­fi­niu­ją­ca i roz­wi­ja­ją­ca do­tych­cza­so­we, uz­na­ne i przy­ję­te kon­cep­cje, te­o­rie i po­glą­dy nauk ge­o­gra­ficz­nych w ka­te­go­riach in­for­ma­tycz­nych, da­ją­cych nowe moż­li­wo­ści in­ter­pre­ta­cyj­ne.

Wikipedia


geoinformatyczny

→ ge­o­in­for­ma­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

geoinformatyka

geoinformatyka

dzie­dzi­na in­for­ma­ty­ki zaj­mu­ją­ca się da­ny­mi prze­strzen­ny­mi


SJP.pl

Ge­o­in­for­ma­ty­ka – dy­scy­pli­na na­u­ko­wa w obrę­bie nauk in­for­ma­tycz­nych zaj­mu­ją­ca się nu­me­rycz­nym przet­wa­rza­niem i ana­li­zo­wa­niem in­for­ma­cji ge­o­gra­ficz­nej (ge­o­in­for­ma­cji). Jest opi­sy­wa­na także jako nauka i tech­ni­ka zaj­mu­ją­ca się struk­tu­rą i cha­rak­te­rem da­nych ge­o­gra­ficz­nych, ich prze­chwy­ty­wa­niem, kla­sy­fi­ka­cją, przet­wa­rza­niem i wi­zu­a­li­za­cją.

Wikipedia


geoinżynieria

ge­o­in­ży­nie­ria kli­ma­tu - pro­po­no­wa­ne wiel­ko­ska­lo­we mo­dy­fi­ka­cje po­go­dy w celu prze­ciw­dzia­ła­nia nie­ko­rzyst­nym zmia­nom kli­ma­tycz­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­o­in­ży­nie­ria (grun­ty) - ulep­sza­nie grun­tów
  • Ge­o­in­ży­nie­ria (kli­mat) – sztucz­ne zmia­ny kli­ma­tu i po­go­dy

Wikipedia


geoinżynieryjny

→ ge­o­in­ży­nie­ria


SJP.pl

Patrz:

geoinżynieria

geokarpia

zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na doj­rze­wa­niu owo­ców pod po­wierzch­nią ziemi


SJP.pl


geokoma

zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na tym, że w gór­nej at­mos­fe­rze nad­fio­le­to­we pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne roz­kła­da znaj­du­ją­ce się tam reszt­ki pary wod­nej i me­ta­nu


SJP.pl


geokrata

ma­te­riał o ko­mór­ko­wej struk­tu­rze, wzmac­nia­ją­cy i sta­bi­li­zu­ją­cy grunt


SJP.pl


geokratyczny

w ge­o­lo­gii: okres ge­o­kra­tycz­ny - okres w hi­sto­rii Ziemi cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ni­skim po­zio­mem wód mórz i oce­a­nów i znacz­nym za­się­giem lądów; okres epej­ro­kra­tycz­ny


SJP.pl


geoksen

Ge­ok­sen – or­ga­nizm spot­ka­ny w gle­bie, który w odróż­nie­niu od ge­o­fi­li czy ge­o­bion­tów, nie jest ty­po­wym ele­men­tem eda­fo­nu, ale zna­lazł się w niej przy­pad­ko­wo (np. larwa owada ży­ją­ca wśród koron drzew, która spa­dła na zie­mię lub or­ga­nizm ży­ją­cy na po­wierzch­ni gleby, który wpadł do szcze­li­ny), albo prze­by­wa tam spo­ra­dycz­nie (np. skła­da­jąc jaja, chro­niąc się przed nie­ko­rzyst­ną po­go­dą lub w po­go­ni za po­ten­cjal­ną zdo­by­czą).

Wikipedia


geol.

skrót od: ge­o­lo­gia, ge­o­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


geolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­o­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. geol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) eduk. geol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii

Wiktionary

Ge­o­log – zawód uzy­ski­wa­ny po ukoń­cze­niu stu­diów wyż­szych w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii lub nauk ge­o­lo­gicz­nych. Ge­o­log to spe­cja­li­sta, który zaj­mu­je się stu­dia­mi i ba­da­niem bu­do­wy Ziemi oraz ana­li­zą pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych, któ­rym ona ulega. Jako te­o­re­tyk, ge­o­log po­ru­sza się w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii pod­sta­wo­wej, jako prak­tyk zaś - w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii sto­so­wa­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛˈɔlɔk, AS: geolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geologia ż.

:: fż. geolożka ż.

 przym. geologiczny

 przysł. geologicznie

Wiktionary


geologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem dzie­jów i bu­do­wy Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się bu­do­wą, włas­no­ścia­mi i hi­sto­rią Ziemi;

Wiktionary

Ge­o­lo­gia (ze γῆ "gē" – „zie­mia” oraz λόγος "lógos" – „słowo, nauka”) – jedna z nauk o Ziemi, która zaj­mu­je się bu­do­wą, włas­no­ścia­mi i hi­sto­rią Ziemi oraz pro­ce­sa­mi za­cho­dzą­cy­mi w jej wnę­trzu i na jej po­wierzch­ni, dzię­ki któ­rym ulega ona prze­o­bra­że­niom. W szer­szym zna­cze­niu ge­o­lo­gia do­ty­czy rów­nież in­nych pla­net ska­li­stych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja sio­stra stu­diu­je ge­o­lo­gię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔˈlɔɟja, AS: geoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geolog m.

 przym. geologiczny

 przysł. geologicznie

Wiktionary


geologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) nauk. od­no­sząc się do ge­o­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pla­ne­ta jed­nak po­zo­sta­wa­ła ak­tyw­na ge­o­lo­gicz­nie, więc dom­nie­my­wa­li­śmy, że eko­sy­stem musi ba­zo­wać na ener­gii ge­o­ter­mal­nej, a te rze­ko­me duże or­ga­niz­my za­miesz­ku­ją sied­li­ska po­dziem­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geolog mos., geologia ż.

 przym. geologiczny

Wiktionary


geologiczny

do­ty­czą­cy ge­o­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ge­o­lo­gią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Perm to naj­młod­szy okres ge­o­lo­gicz­ny pa­le­o­zo­i­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: geoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geolog m., geologia ż.

 przysł. geologicznie

Wiktionary


geolokacyjny

→ ge­o­lo­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

geolokacja

geolokalizacja

usta­le­nie po­zy­cji ge­o­gra­ficz­nej lub adre­su ja­kie­goś miej­sca lub osoby po­przez wy­ko­rzy­sta­nie GPS lub adre­su IP


SJP.pl

Ge­o­lo­ka­li­za­cja – po­ło­że­nie oraz pro­ces okre­śla­nia ge­o­gra­ficz­ne­go po­ło­że­nia fi­zycz­nych przed­mio­tów lub osób ty­po­wo za po­mo­cą GPS, bądź adre­su IP urzą­dze­nia. Po­ło­że­nie zwy­kle okre­śla­ne jest po­przez współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne, ale także in­ne­go ro­dza­ju dane adre­so­we (kod pocz­to­wy, mia­sto, ulica i numer domu). Ge­o­lo­ka­li­za­cja jest ści­śle po­wią­za­na z po­zy­cjo­no­wa­niem, jak cza­sem na­zy­wa­ny jest pro­ces usta­la­nia sa­mych współ­rzęd­nych ge­o­gra­ficz­nych.

Wikipedia


geolokalizacyjny

→ ge­o­lo­ka­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

geolokalizacja

geolokalizować

usta­lać po­zy­cję ge­o­gra­ficz­ną lub adres ja­kie­goś miej­sca lub osoby po­przez wy­ko­rzy­sta­nie GPS lub adre­su IP


SJP.pl


geolożka

→ ge­o­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. geol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ge­o­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

geolog

Przykłady

 (1.1) […] jest ge­o­loż­ką pla­ne­tar­ny­a­ne­tar­ną. Obec­nie pra­cu­je na Uni­wer­sy­te­cie w Exe­ter w Wiel­kiej Bry­ta­nii, gdzie zaj­mu­je się ba­da­niem ma­łych kra­te­rów ude­rze­nio­wych na Ziemi.

 (1.1) […] ge­o­loż­ka, która spe­cja­li­zu­je się w ge­o­che­mii i ge­o­chro­no­lo­gii.

 (1.1) Jako ge­o­loż­ka czę­ściej spo­glą­dam pod nogi niż w niebo.

 (1.1) […] astro­bio­loż­ka i ge­o­loż­ka, ma­ją­ca na swoim na­u­ko­wym kon­cie za­rów­no fa­scy­nu­ją­ce ba­da­nia nad bie­gu­na­mi ma­gne­tycz­ny­mi Ziemi, jak i od­kry­cie… no­we­go ga­tun­ku nie­spor­cza­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geologia ż.

:: fm. geolog mos.

 przym. geologiczny

 przysł. geologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geolog

Wiktionary


geom.

skrót od: ge­o­me­tria, ge­o­me­trycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


geomagnetyczny

→ ge­o­ma­gne­tyzm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ge­o­fiz. zwią­za­ny z ge­o­ma­gne­tyz­mem

Wiktionary

Patrz:

geomagnetyzm

geomancja

1. tra­dy­cyj­na wie­dza do­ty­czą­ca ta­kie­go usy­tu­o­wa­nia bu­dyn­ków, aby jak naj­le­piej wy­ko­rzy­stać po­zy­tyw­ne od­dzia­ły­wa­nie oto­cze­nia;
2. me­to­da wró­że­nia po­le­ga­ją­ca na roz­sy­py­wa­niu ziemi, ka­mie­ni itp. i od­czy­ty­wa­niu kształ­tów jakie ut­wo­rzy­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­pot­wier­dzo­na na­u­ko­wo tra­dy­cyj­na prak­ty­ka wy­ko­rzy­sta­nia wła­ści­we­go usy­tu­o­wa­nia obiek­tów bu­dow­la­nych, ogród­ków itd., tak, by jak naj­le­piej wy­czer­pać dobre od­dzia­ły­wa­nie oto­cze­nia, da­ne­go te­re­nu;

 (1.2) wró­że­nie w opar­ciu o wzór uło­żo­ny przez roz­rzu­co­ne ka­mie­nie, żwir czy pa­tycz­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ge­o­man­cja – prak­ty­ka wy­ko­rzy­sta­nia, nie­pot­wier­dzo­nych na­u­ko­wo, „ener­gii” Ziemi i Kos­mo­su
  • ge­o­man­cja – wró­że­nie ze zna­ków na­kre­ślo­nych na ziemi lub roz­sy­pa­nych gar­ści pia­sku, soli lub innej po­dob­nej sub­stan­cji oraz z to­po­gra­fii te­re­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃ˈmãnt͡sʲja, AS: geõmãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geomanta m.

Wiktionary


geomechaniczny

→ ge­o­me­cha­ni­ka


SJP.pl

Patrz:

geomechanika

geomechanika

gałąź ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej zaj­mu­ją­ca się wła­ści­wo­ścia­mi skał, głów­nie dla po­trzeb bu­dow­nict­wa i gór­nict­wa


SJP.pl

Ge­o­me­cha­ni­ka – gałąź ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej zaj­mu­ją­ca się, głów­nie dla po­trzeb bu­dow­nict­wa i gór­nict­wa, wła­ści­wo­ścia­mi skał.

Sto­so­wa­ne są w niej za­sa­dy fi­zy­ki i me­cha­ni­ki do obli­cza­nia stanu na­prę­żeń skał (w gór­nict­wie: gó­rot­wo­ru) oraz ich re­ak­cji na odksz­tał­ce­nia.

Wikipedia


geomembrana

syn­te­tycz­na, szczel­na folia izo­la­cyj­na sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie i ochro­nie śro­do­wi­ska


SJP.pl


geometr.

skrót od: ge­o­me­trycz­ny


SJP.pl


geometra

spe­cja­li­sta mie­rzą­cy grun­ty; mier­ni­czy; ge­o­de­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mat. spe­cja­li­sta z dzie­dzi­ny ge­o­me­trii

 (1.2) daw. zob. ge­o­de­ta.

Wiktionary

Ge­o­me­tra (przest.), mier­ni­czy – osoba, naj­czę­ściej in­ży­nier lub tech­nik, zaj­mu­ją­ca się po­mia­ra­mi grun­tów i spo­rzą­dza­niem pla­nów. W sta­ro­żyt­no­ści "Wiel­kim Ge­o­me­trą" na­zy­wa­no Apo­lo­niu­sza z Pergi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃ˈmɛtra, AS: geõmetra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geometria ż., geometryczność ż., geometryzacja ż.

 czas. geometryzować ndk.

 przym. geometryczny, geometryzacyjny

 przysł. geometrycznie

Wiktionary


geometria

dział ma­te­ma­ty­ki ba­da­ją­cy fi­gu­ry ge­o­me­trycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. dział ma­te­ma­ty­ki ba­da­ją­cy fi­gu­ry ge­o­me­trycz­ne i za­leż­no­ści mię­dzy nimi

 (1.2) mat. sze­rzej: dział ma­te­ma­ty­ki ba­da­ją­cy dla wy­bra­nych przeksz­tał­ceń ich niez­mien­ni­ki;

Wiktionary

Ge­o­me­tria – jedna z głów­nych dzie­dzin ma­te­ma­ty­ki; tra­dy­cyj­nie i nie­for­mal­nie de­fi­nio­wa­na jako nauka o prze­strze­ni i jej podz­bio­rach zwa­nych fi­gu­ra­mi. W zna­cze­niu pre­cy­zyj­nym i ogól­nym jest to nauka ba­da­ją­ca dla wy­bra­nych przeksz­tał­ceń ich niez­mien­ni­ki, zwła­szcza inne niż moc zbio­ru czy niez­mien­ni­ki to­po­lo­gicz­ne. W za­leż­no­ści od ro­dza­ju prze­strze­ni i przeksz­tał­ceń mówi się o róż­nych ro­dza­jach ge­o­me­trii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ką­ta­mi zaj­mu­je się ge­o­me­tria i try­go­no­me­tria

 (1.2) W ge­o­me­trii ana­li­tycz­nej ob­ję­tość jest wy­ra­ża­na za po­mo­cą całki po­trój­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: geõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geometra m., geometryczność ż.

 przym. geometryczny

 przysł. geometrycznie

Wiktionary


geometrio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ge­o­me­tria

Wiktionary


geometrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) nauk. mat. we­dług ge­o­me­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geometra mos., geometria ż., geometryczność ż., geometryzacja ż.

 czas. geometryzować ndk.

 przym. geometryczny, geometryzacyjny

Wiktionary


geometryczność

→ ge­o­me­trycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ge­o­me­trycz­ne

Wiktionary

Patrz:

geometryczny

Powiązane:

 rzecz. geometria ż., geometra m.

 przym. geometryczny

 przysł. geometrycznie

Wiktionary


geometryczny

do­ty­czą­cy ge­o­me­trii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. do­ty­czą­cy ge­o­me­trii

 (1.2) skła­da­ją­cy się z ele­men­tów bę­dą­cych fi­gu­ra­mi ge­o­me­trycz­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Niez­wy­kłe ma­lo­wi­dła z XV w. za­wie­ra­ją ponad 100 scen oraz 640 nie­pow­ta­rzal­nych mo­ty­wów ge­o­me­trycz­nych, tka­ni­no­wych i zwie­rzę­cych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃mɛˈtrɨt͡ʃnɨ, AS: geõmetryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geometra m., geometria ż., geometryczność ż.

 przysł. geometrycznie

Wiktionary


geometryzacja

sto­so­wa­nie w sztu­kach pla­stycz­nych form i mo­ty­wów ge­o­me­trycz­nych lub na­da­wa­nie cze­muś kształ­tów ge­o­me­trycz­nych


SJP.pl


geometryzacyjny

przy­miot­nik od: ge­o­me­try­za­cja


SJP.pl


geometryzm

→ ge­o­me­try­za­cja


SJP.pl

Patrz:

geometryzacja

geomorfolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­mor­fo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­mor­fo­lo­gii; ba­dacz kształ­tu te­re­nu, jego pow­sta­nia oraz zmian, które za­cho­dzą w cza­sie, za­rów­no na­tu­ral­nych, jak i wpły­wa­ją­cych na niego dzia­łal­no­ści czło­wie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­o­mor­fo­lo­gia poz­wa­la zro­zu­mieć współ­czes­ną rzeź­bę par­ków na­ro­do­wych i in­nych uni­kal­nych ob­sza­rów świa­ta, na któ­rych można od­kryć wy­jąt­ko­wo efek­tow­ne formy te­re­nu. W dzi­siej­szych cza­sach, w epoce da­le­kich po­dró­ży, każdy tu­ry­sta po­wi­nien być w pew­nym stop­niu ge­o­mor­fo­lo­giem. Na­le­ży jed­nak za­u­wa­żyć, że tu­ry­sta pa­trzy na kra­jo­braz, na­to­miast ge­o­mor­fo­log go widzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geomorfologia ż.

 przym. geomorfologiczny

Wiktionary


geomorfologia

nauka o for­mach po­wierzch­ni Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o for­mach rzeź­by po­wierzch­ni Ziemi, ich wy­glą­dzie zew­nętrz­nym, wła­ści­wo­ściach, po­cho­dze­niu, roz­wo­ju i roz­mie­szcze­niu;

Wiktionary

Ge­o­mor­fo­lo­gia – nauka o for­mach rzeź­by po­wierzch­ni Ziemi oraz pro­ce­sach, które je kształ­to­wa­ły i nadal kształ­tu­ją. Nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów: "geo" (Zie­mia), "morfo" (forma) i "logos" (nazwa). Zaj­mu­je się opi­sem (mor­fo­gra­fia), po­mia­rem (mor­fo­me­tria), ge­ne­zą (mor­fo­ge­ne­za) i wie­kiem (mor­fo­chro­no­lo­gia) form po­wierzch­ni Ziemi. Bada ona za­rów­no po­je­dyn­cze formy (wy­dzie­la­jąc ge­ne­tycz­ne typy form) jak i ze­spo­ły form (wy­dzie­la­jąc ge­ne­tycz­ne typy rzeź­by).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako dy­scy­pli­na aka­de­mic­ka ge­o­mor­fo­lo­gia roz­wi­nę­ła się w la­tach 1890–1930. Przy­czy­nił się do tego szcze­gól­nie W. M. Davis (1830-1934), uz­na­ny mistrz ge­o­mor­fo­lo­gii, twór­ca te­o­rii cy­klów ge­o­gra­ficz­nych oraz współt­wór­ca kie­run­ku ge­ne­tycz­ne­go w ge­o­mor­fo­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔ̃mɔrfɔˈlɔɟja, AS: geõmorfoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geomorfolog m.

 przym. geomorfologiczny

Wiktionary


geomorfologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z ge­o­mor­fo­lo­gią, do­ty­czą­cy ge­o­mor­fo­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sad­ni­cza rola ge­o­mor­fo­lo­gicz­na pły­wów po­le­ga na zmia­nie po­zio­mu wody, dzię­ki czemu ener­gia fal może być wy­dat­ko­wa­na na prze­strze­ni więk­sze­go prze­dzia­łu pio­no­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geomorfologia ż., geomorfolog m.

Wiktionary


geomorfolożka

→ ge­o­mor­fo­log


SJP.pl

Patrz:

geomorfolog

geonim

pse­u­do­nim ut­wo­rzo­ny od nazwy ge­o­gra­ficz­nej


SJP.pl


geopark

ob­szar chro­nio­ny o istot­nym zna­cze­niu na­u­ko­wym dla ge­o­lo­gii


SJP.pl

Ge­o­park – ob­szar o do­kład­nie wyz­na­czo­nych gra­ni­cach, obej­mu­ją­cy sta­no­wi­ska dzie­dzict­wa ge­o­lo­gicz­ne­go (czę­sto ge­o­sta­no­wi­ska) o istot­nym zna­cze­niu na­u­ko­wym dla ge­o­lo­gii, jak rów­nież obiek­ty uni­ka­to­we lub pię­kne, re­pre­zen­ta­tyw­ne dla da­ne­go re­gio­nu i jego hi­sto­rii ge­o­lo­gicz­nej. Ge­o­park to nie tylko wa­lo­ry ge­o­lo­gicz­ne, ob­szar ten może być cenny także z ar­che­o­lo­gicz­ne­go, eko­lo­gicz­ne­go, hi­sto­rycz­ne­go czy kul­tu­ro­we­go punk­tu wi­dze­nia.

Wikipedia


geopatyczny

pro­mie­nio­wa­nie ge­o­pa­tycz­ne - szkod­li­we pro­mie­nio­wa­nie wy­sy­ła­ne przez żyły wodne, usko­ki tek­to­nicz­ne i złoża mi­ne­ra­łów


SJP.pl


geoplan

płyta z umo­co­wa­ny­mi na stałe koł­ka­mi, two­rzą­ca sieć kwa­dra­to­wą ukła­du współ­rzęd­nych, wy­ko­rzy­sty­wa­na do pre­zen­ta­cji figur ge­o­me­trycz­nych pła­skich, wy­kre­sów funk­cji ma­te­ma­tycz­nych itp.


SJP.pl


geoplastyczka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie ge­o­pla­sty­ki


SJP.pl


geoplastyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­pla­sty­ki


SJP.pl


geoplastyka

spo­rzą­dza­nie map ge­o­gra­ficz­nych w po­sta­ci mo­de­lu z gliny, gipsu itp., ma­ją­ce na celu odt­wo­rze­nie po­wierzch­ni da­ne­go ob­sza­ru


SJP.pl


geopoetyka

dzie­dzi­na badań kul­tu­ro­wych poś­wię­co­na związ­kom li­te­ra­tu­ry i ge­o­gra­fii


SJP.pl


geopolimer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. syn­te­tycz­ny po­li­mer, gli­no­krze­mian;

Wiktionary

Ge­o­po­li­mer – ter­min obej­mu­ją­cy klasę no­wo­czes­nych, ba­da­nych od lat 50. XX wieku nie­or­ga­nicz­nych, amor­ficz­nych, syn­te­tycz­nych po­li­me­rów – gli­no­krze­mia­nów o spe­cy­ficz­nym skła­dzie i wła­ści­wo­ściach. Ba­da­nia nad ge­o­po­li­me­ra­mi pro­wa­dzo­ne są głów­nie w celu za­stą­pie­nia nimi ce­men­tu port­landz­kie­go, a w kon­sek­wen­cji uży­cia ich na sze­ro­ką skalę w bu­dow­nict­wie.

Wikipedia


geopolityczka

→ ge­o­po­li­tyk


SJP.pl

Patrz:

geopolityk

geopolitycznie

przy­słó­wek

 (1.1) polit. w spo­sób do­ty­czą­cy ge­o­po­li­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­tu­a­cja Iz­ra­e­la ge­o­po­li­tycz­nie jest tro­chę inna niż Pol­ski, która jest czę­ścią Unii Eu­ro­pej­skiej i nigdy nie bę­dzie takim ję­zycz­kiem u wagi jak Iz­ra­el dla Ame­ry­ka­nów, bo cho­ciaż­by mają oni Niem­ców ze swo­i­mi ba­za­mi tuż obok nas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geopolityka ż.

 przym. geopolityczny

Wiktionary


geopolityczny

1. do­ty­czą­cy po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go ja­kie­goś te­re­nu, które wpły­wa na jego po­zy­cję po­li­tycz­ną;
2. zwią­za­ny z te­o­rią za­kła­da­ją­cą, że funk­cjo­no­wa­nie państw za­le­ży od ich po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go da­ne­go ob­sza­ru, które wpły­wa na jego sy­tu­a­cję po­li­tycz­ną

 (1.2) zwią­za­ny z ge­o­po­li­ty­ką, zgod­ny z dok­try­ną ge­o­po­li­ty­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔpɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: geopolʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geopolityka ż.

 przysł. geopolitycznie

Wiktionary


geopolityk

1. kon­cep­cja po­li­tycz­na, we­dług któ­rej po­li­ty­ka pań­stwa wy­ni­ka z jego po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go;
2. nauka ba­da­ją­ca za­leż­ność po­li­ty­ki państw od ich po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go;
3. po­ło­że­nie ge­o­gra­ficz­ne ja­kie­goś ob­sza­ru wpły­wa­ją­ce na jego sy­tu­a­cję po­li­tycz­ną


SJP.pl


geopolityka

1. kon­cep­cja po­li­tycz­na, we­dług któ­rej po­li­ty­ka pań­stwa wy­ni­ka z jego po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go;
2. nauka ba­da­ją­ca za­leż­ność po­li­ty­ki państw od ich po­ło­że­nia ge­o­gra­ficz­ne­go;
3. po­ło­że­nie ge­o­gra­ficz­ne ja­kie­goś ob­sza­ru wpły­wa­ją­ce na jego sy­tu­a­cję po­li­tycz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. dok­try­na po­li­tycz­na, która głosi, że wa­run­ki ge­o­gra­ficz­ne wyz­na­cza­ją pro­ce­sy i fakty po­li­tycz­ne

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: ge­o­po­li­tyk

Wiktionary

Ge­o­po­li­ty­ka – (z gr. γῆ gē - „zie­mia”; πολιτικά politiká - spra­wy mia­sta-pań­stwa), nauka zaj­mu­ją­ca się wy­ja­śnia­niem wpły­wów uwa­run­ko­wań ge­o­gra­ficz­nych ta­kich jak: po­ło­że­nie, za­so­by na­tu­ral­ne, kli­mat, lud­ność, po­ten­cjał go­spo­dar­czy i inne na po­li­ty­kę pań­stwa, a w szcze­gól­no­ści po­li­ty­ką za­gra­nicz­ną, sto­sun­ki mię­dzy­na­ro­do­we i po­zy­cję pań­stwa na sce­nie mię­dzy­na­ro­do­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ży­je­my w cza­sach, w któ­rych ge­o­po­li­ty­ka, czyli za­bie­gi o za­so­by ustę­pu­je tech­no­po­li­ty­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geopolityk m.

 przym. geopolityczny

 przysł. geopolitycznie

Wiktionary


geopotencjalny

zwią­za­ny z po­ten­cja­łem siły cięż­ko­ści


SJP.pl


geoprzestrzenny

do­ty­czą­cy okre­ślo­nej lo­ka­li­za­cji lub okre­ślo­ne­go ob­sza­ru ge­o­gra­ficz­ne­go


SJP.pl


georadar

urzą­dze­nie emi­tu­ją­ce fale elek­tro­ma­gne­tycz­ne i jed­no­cze­śnie re­je­stru­ją­ce od­bi­te fale od ano­ma­lii w ba­da­nej struk­tu­rze


SJP.pl

Ge­o­ra­dar ( gro­und-pe­ne­tra­ting radar, GPR) – wy­so­ko­roz­dziel­cza, mo­bil­na me­to­da ge­o­fi­zycz­na opar­ta na emi­to­wa­niu fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych o czę­stot­li­wo­ści z za­kre­su krót­kich do ul­tra­krót­kich fal ra­dio­wych i re­je­stra­cji fal od­bi­tych od warstw cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się zmia­na­mi włas­no­ści die­lek­trycz­nych.

Wikipedia


georadarowy

→ ge­o­ra­dar


SJP.pl

Patrz:

georadar

georg

obce imię mę­skie


SJP.pl


george

[czy­taj: dżordż]
1. an­glo­sa­skie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko obce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Jerzy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­or­ge – rzeka
  • Ge­or­ge – gmina
  • Ge­or­ge – mia­sto
  • Ge­or­ge – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Lyon
  • Ge­or­ge – mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Grant
  • Ge­or­ge (ang. Ge­or­ge Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Mis­si­si­pi
  • Anju Bobby Ge­or­ge – in­dyj­ska lek­ko­at­let­ka
  • Boy Ge­or­ge – bry­tyj­ski pio­sen­karz
  • Brian Ge­or­ge – bry­tyj­ski aktor
  • Chri­stop­her Ge­or­ge – ame­ry­kań­ski aktor
  • Dan Ge­or­ge – ka­na­dyj­ski aktor
  • David Lloyd Ge­or­ge – bry­tyj­ski po­li­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do końca lu­te­go miną dwa lata odkąd Pa­u­li­ne pra­cu­je w fir­mie Ge­or­ge'a.

Wiktionary


georges

[czy­taj: żorż] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Jerzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyj­mu­je się, że twór­cą pu­en­ty­liz­mu był Ge­or­ges Se­u­rat.

Wiktionary


georgetown

[czy­taj: dżordż­tałn]
1. sto­li­ca Gu­ja­ny; De­me­ra­ra;
2. mia­sto w Ma­lez­ji; Pe­nang;
3. sto­li­ca Kaj­ma­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Gu­ja­ny;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miast, dziel­nic miast i gmin w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych;

Wiktionary

Ge­or­ge­town – sto­li­ca, głów­ny port i naj­więk­sze mia­sto Gu­ja­ny, po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, nad uj­ściem rzeki De­me­ra­ry. Ok. 235 tys. miesz­kań­ców (2012, sza­cun­ko­wo).

Po­przez port ek­spor­tu­je się stąd cu­kier, drew­no, bok­sy­ty, złoto i dia­men­ty.

Ge­or­ge­town jest sie­dzi­bą Uni­wer­sy­te­tu Gu­ja­ny. Do naj­waż­niej­szych za­byt­ków na­le­ży drew­nia­na ka­te­dra św. Je­rze­go, re­pre­zen­tu­ją­ca styl wik­to­riań­ski.

Wikipedia


georgia

[czy­taj: dżordż­ja, moż­li­we też: ge­org­ja] stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści USA, ze sto­li­cą w At­lan­cie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa miej­sco­wo­ści i trzech gmin w USA

 (1.3) geogr. zob. Ge­or­gia Po­łud­nio­wa.

Wiktionary

Ge­or­gia () – stan w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, naj­więk­szy na wschód od Mis­si­si­pi. Nazwa stanu zo­sta­ła na­da­na na cześć króla Wiel­kiej Bry­ta­nii Je­rze­go II Ha­no­wer­skie­go ( Ge­or­ge II).

Gra­ni­czy: od pół­no­cy z Ten­nes­see i Ka­ro­li­ną Pół­noc­ną, od wscho­du z Ka­ro­li­ną Po­łud­nio­wą i Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, od po­łud­nia z Flo­ry­dą, od za­cho­du z Ala­ba­mą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie byłem w Ge­or­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Georgina ż.

Wiktionary


georgiański

→ Ge­or­gia (stan w USA) [czy­taj: dżor­dżiań­ski]


SJP.pl


georgica

[czy­taj: ge­or­gi­ka] po­e­mat Wer­gi­liu­sza opie­wa­ją­cy pracę rol­ni­ka; Ge­or­gi­ka, Ge­or­gi­ki


SJP.pl


georgij

obce imię mę­skie


SJP.pl


georgika

po­e­mat sła­wią­cy wieś w sta­ro­żyt­nych: Gre­cji i Rzy­mie


SJP.pl


georgiki

po­e­mat sła­wią­cy wieś w sta­ro­żyt­nych: Gre­cji i Rzy­mie


SJP.pl

Ge­or­gi­ki – po­e­mat dy­dak­tycz­ny o te­ma­ty­ce rol­ni­czej, au­tor­stwa two­rzą­ce­go w I w. p.n.e. poety rzym­skie­go Wer­gi­liu­sza.

Wikipedia


georgina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­or­gi­na – w niek­tó­rych ję­zy­kach żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Jerzy
  • Ge­or­gi­na – miej­sco­wość w Ka­na­dzie, w pro­win­cji On­ta­rio, w re­gio­nie York
  • Ge­or­gi­na – rzeka okre­so­wa w Au­stra­lii
  • Ge­or­gi­na (Wa­len­ti­na Szczu­ki­na, 1931-2022) – ro­syj­ska mnisz­ka pra­wo­sław­na
  • Ge­or­gi­na Ta­ra­siuk – pol­ska pio­sen­kar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dłuż­szej przer­wie Ge­or­gi­na Ta­ra­siuk po­sta­no­wi­ła na­grać nową płytę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. georgika ż.

:: zdrobn. Georginka ż., Gina ż.

 przym. Georginin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Georginka, Gina

Wiktionary


georginia

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; dalia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. dalia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔrʲˈɟĩɲja, AS: georʹǵĩńi ̯a

Wiktionary


georóżnorodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. zróż­ni­co­wa­nie nie­o­ży­wio­nych ele­men­tów przy­ro­dy;

Wiktionary

Ge­o­róż­no­rod­ność (ang. "ge­o­di­ver­si­ty") – róż­no­rod­ność przy­ro­dy nie­o­ży­wio­nej oraz pro­ce­sy za­cho­dzą­ce na po­wierzch­ni Ziemi, w mo­rzach i oce­a­nach.

Ter­min „ge­o­róż­no­rod­ność” nie po­sia­da jed­nej po­wszech­nie ak­cep­to­wa­nej de­fi­ni­cji. Niek­tó­re ze sto­so­wa­nych de­fi­ni­cji to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­o­róż­no­rod­ność do­ty­czy róż­nych aspek­tów wią­żą­cych się na przy­kład z tłem ge­o­che­micz­nym, które ma istot­ne re­per­ku­sje, wy­wie­ra bar­dzo istot­ny wpływ na che­mizm wód wy­ko­rzy­sty­wa­nych przez pod­mio­ty go­spo­dar­cze czy też lud­ność.

Wiktionary


geosfera

kon­cen­trycz­na sfera wcho­dzą­ca w skład kuli ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. po­wło­ka globu ziem­skie­go;

Wiktionary

Ge­os­fe­ra (z gr. γῆ "gē" „zie­mia”, σφαῖρα "sphaîra" „kula”) – każda z kilku umow­nych, kon­cen­trycz­nych warstw, wcho­dzą­cych w skład kuli ziem­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­os­fe­ry dzie­lą się na cień­sze po­wło­ki.

Wiktionary


geosferyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gląd o przy­bli­żo­nej ku­li­sto­ści Ziemi;

Wiktionary

Ge­os­fe­ryzm – po­gląd, że Zie­mia jest w przy­bli­że­niu kulą. Po­ja­wił się naj­póź­niej w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i zo­stał udo­wod­nio­ny przez jej uczo­nych; przez ko­lej­ne stu­le­cia upo­wszech­nił się w Eu­ro­pie, kra­jach is­lam­skich i In­diach. No­wo­żyt­ne od­kry­cia ge­o­gra­ficz­ne umoż­li­wi­ły przed­sta­wie­nie go po­zo­sta­łym kul­tu­rom.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­wo­dy ge­os­fe­ryz­mu były znane w sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Wiktionary


geosiatka

siat­ka sta­bi­li­zu­ją­ca po­dło­że, za­po­bie­ga­ją­ca osia­da­niu i de­for­ma­cjom na­wierzch­ni


SJP.pl


geosmina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cy­klicz­nych al­ko­ho­li, na­da­ją­cy żyw­no­ści i wo­dzie zie­mi­sty, sple­śnia­ły, stę­chły za­pach i smak


SJP.pl

Ge­os­mi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cy­klicz­nych al­ko­ho­li, na­da­ją­cy żyw­no­ści i wo­dzie zie­mi­sty, sple­śnia­ły stę­chły za­pach i smak, wy­czu­wal­ny w niez­wy­kle ni­skich stę­że­niach rzędu 5–10 ng/l.

Pro­du­ko­wa­na m.in. przez si­ni­ce oraz pro­mie­niow­ce (zwła­szcza z ro­dza­ju "Strep­to­my­ces").

Wikipedia


geostatyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ge­o­sta­ty­ką, do­ty­czą­cy ge­o­sta­ty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geostatyka ż.

Wiktionary


geostatystyczny

→ ge­o­sta­ty­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

geostatystyka

geostatystyka

dział sta­ty­sty­ki ma­te­ma­tycz­nej poś­wię­co­ny pro­ce­som sto­cha­stycz­nym


SJP.pl

Ge­o­sta­ty­sty­ka – ze­spół metod esty­ma­cji wy­ko­rzy­sty­wa­ny do roz­wią­zy­wa­nia pro­ble­mów w ta­kich dy­scy­pli­nach jak nauki o Ziemi, ge­o­lo­gia, hy­dro­ge­o­lo­gia, ge­o­fi­zy­ka, ge­o­dez­ja, ge­o­tech­ni­ka, me­te­o­ro­lo­gia, rol­nict­wo.

Ge­o­sta­ty­sty­ka zaj­mu­je się opi­sem zmien­nej zre­gio­na­li­zo­wa­nej przy po­mo­cy wa­rio­gra­mu lub ko­wa­rian­cji.

Wikipedia


geostrategia

dzie­dzi­na ge­o­po­li­ty­ki, w któ­rej stra­te­gia pań­stwa uza­leż­nio­na jest od ele­men­tów ge­o­gra­ficz­nych


SJP.pl

Ge­o­stra­te­gia – dzie­dzi­na ge­o­po­li­ty­ki, w któ­rej stra­te­gia pań­stwa, w tym po­li­ty­ka za­gra­nicz­na i po­li­ty­ka bez­pie­czeń­stwa, są pod­po­rząd­ko­wa­ne ele­men­tom ge­o­gra­ficz­nym we­dług za­sa­dy, że „ge­o­gra­fia jest matką ge­o­stra­te­gii”. Ge­o­stra­te­gia jest roz­pa­try­wa­na za­wsze z per­spek­ty­wy okre­ślo­ne­go pań­stwa, a zatem bie­rze pod uwagę, jego cele, za­so­by, kul­tu­rę, go­spo­dar­kę itd.

Wikipedia


geosynklina

po­dłuż­ne za­głę­bie­nie w sko­ru­pie ziem­skiej: oce­a­nicz­nej lub kon­ty­nen­tal­nej


SJP.pl

Ge­o­syn­kli­na – prze­sta­rza­łe po­ję­cie z dzie­dzi­ny ge­o­lo­gii, cen­tral­ny ele­ment te­o­rii ge­o­syn­klin, która tłu­ma­czy­ła pow­sta­wa­nie łań­cu­chów gór­skich, obec­nie za­stą­pio­nej przez tek­to­ni­kę płyt.

Wikipedia


geosyntetyczny

→ ge­o­syn­te­tyk


SJP.pl

Patrz:

geosyntetyk

geosyntetyk

pro­dukt po­li­me­ro­wy o wy­so­kiej trwa­ło­ści wbu­do­wy­wa­ny w grunt


SJP.pl


geosyrysowate

o ce­chach ge­o­sy­ry­so­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


geosyrysowaty

o ce­chach ge­o­sy­ry­so­wa­tych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


geotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie po­ru­sza­ją­ce­go się or­ga­niz­mu (naj­czę­ściej jed­no­ko­mór­ko­we­go) na bo­dziec kie­run­ko­wy - przy­cią­ga­nie ziem­skie


SJP.pl


geotechniczka

→ ge­o­tech­nik


SJP.pl

Patrz:

geotechnik

geotechniczny

→ ge­o­tech­ni­ka


SJP.pl

Patrz:

geotechnika

geotechnik

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem grun­tów dla celów bu­dow­la­nych


SJP.pl


geotechnika

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem grun­tów dla celów bu­dow­la­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. techn. dzie­dzi­na nauki i in­ży­nie­rii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści grun­tów i skał oraz ich wy­ko­rzy­sta­niem w bu­dow­nict­wie

Wiktionary

Ge­o­tech­ni­ka – gałąź in­ży­nie­rii ści­śle zwią­za­na z in­ży­nie­rią lą­do­wą. Jest to nauka zaj­mu­ją­ca się wła­ści­wo­ścia­mi grun­tu pod kątem pro­jek­to­wa­nia i wy­ko­naw­stwa bu­dow­li ziem­nych i po­dziem­nych oraz fun­da­men­tów bu­dyn­ków i na­wierzch­ni dro­go­wych. Jest to nauka in­ter­dy­scy­pli­nar­na, wy­ko­rzy­stu­ją­ca grun­toz­naw­stwo, me­cha­ni­kę grun­tów, fun­da­men­to­wa­nie, ge­o­lo­gię – w szcze­gól­no­ści in­ży­nier­ską, che­mię, fi­zy­kę, me­cha­ni­kę bu­dow­li, re­o­lo­gię etc.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. geotechnik mos.

Wiktionary


geotechnolog

tech­no­log zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi z za­kre­su ge­o­lo­gii, gór­nict­wa, ge­o­che­mii i tech­no­lo­gii che­micz­nej


SJP.pl


geotektonik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­tek­to­ni­ki


SJP.pl


geotektonika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ge­o­tek­to­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o ru­chach sko­ru­py ziem­skiej i uło­że­nie mas skal­nych

Wiktionary

Ge­o­tek­to­ni­ka – dział tek­to­ni­ki zaj­mu­ją­cy się pro­ce­sa­mi za­cho­dzą­cy­mi w sko­ru­pie ziem­skiej w skali glo­bal­nej lub re­gio­nal­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɛɔtɛkˈtɔ̃ɲika, AS: geotektõńika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. geotektoniczny

Wiktionary


geoterapia

wy­ko­rzy­sta­nie ziemi w ce­lach te­ra­pe­u­tycz­nych, np. okła­dy z okre­ślo­ne­go ro­dza­ju błota lub gliny, re­lak­sa­cyj­na upra­wa ziemi w ogród­ku, sto­so­wa­ne w sta­ro­żyt­no­ści le­cze­nie przez po­da­wa­nie do je­dze­nia spra­so­wa­nej ziemi


SJP.pl


geoterma

elek­trow­nia lub cie­płow­nia ge­o­ter­micz­na (ge­o­ter­mal­na)


SJP.pl


geotermalny

zwią­za­ny z cie­płem pły­ną­cym z wnę­trza Ziemi; ge­o­ter­micz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z cie­płem i go­rą­cy­mi źró­dła­mi we wnę­trzu Ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pla­ne­ta jed­nak po­zo­sta­wa­ła ak­tyw­na ge­o­lo­gicz­nie, więc dom­nie­my­wa­li­śmy, że eko­sy­stem musi ba­zo­wać na ener­gii ge­o­ter­mal­nej, a te rze­ko­me duże or­ga­niz­my za­miesz­ku­ją sied­li­ska po­dziem­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geotermia ż.

Wiktionary


geotermia

wy­ko­rzy­sty­wa­nie cie­pła pły­ną­ce­go z wnę­trza Ziemi do pro­duk­cji ener­gii elek­trycz­nej i ogrze­wa­nia


SJP.pl


geotermiczny

zwią­za­ny z cie­płem pły­ną­cym z wnę­trza Ziemi; ge­o­ter­mal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. zwią­za­ny z cie­płem z wnę­trza Ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dołu lo­do­wiec jest ogrze­wa­ny cie­płem ge­o­ter­micz­nym z głębi Ziemi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geotermalny

Wiktionary


geotermika

Ge­o­ter­mi­ka – dział ge­o­fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem pro­ce­sów ciepl­nych wnę­trza kuli ziem­skiej, m.in. pro­ce­sów prze­no­sze­nia cie­pła oraz pro­ce­sów sty­gnię­cia Ziemi. Nauka ta po­ma­ga wy­ko­rzy­stać ener­gię ge­o­ter­micz­ną dla po­trzeb ener­ge­ty­ki.

Wikipedia


geotorsja

usta­wie­nie czę­ści ro­ślin wy­ni­ka­ją­ce z od­dzia­ły­wa­nia pola gra­wi­ta­cyj­ne­go, np. liści lub kwia­tów tą samą stro­ną do góry


SJP.pl


geotropizm

ukie­run­ko­wa­ny ruch ro­ślin spo­wo­do­wa­ny dzia­ła­niem przy­cią­ga­nia ziem­skie­go; gra­wi­tro­pizm; ba­ro­tro­pizm


SJP.pl

Ge­o­tro­pizm (gra­wi­tro­pizm) – re­ak­cja or­ga­nów ro­ślin­nych na zmia­nę ich po­ło­że­nia wzglę­dem wek­to­ra gra­wi­ta­cji.

Przy­kła­dem może być umie­szcze­nie ro­śli­ny w po­ło­że­niu ho­ry­zon­tal­nym, jej pęd głów­ny wznie­sie się w górę, a ko­rzeń skie­ru­je się w dół. Re­ak­cja pędu jest skie­ro­wa­na od­wrot­nie do kie­run­ku dzia­ła­nia siły gra­wi­ta­cji, mó­wi­my tu o gra­wi­tro­piz­mie ujem­nym. Ko­rzeń głów­ny wy­gi­na się zgod­nie z dzia­ła­niem siły gra­wi­ta­cji jest to gra­wi­tro­pizm do­dat­ni.

Wikipedia


geoturystyczny

→ ge­o­tu­ry­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

geoturystyka

geoturystyka

forma tu­ry­sty­ki sku­pio­na na obiek­tach i zja­wi­skach ge­o­lo­gicz­nych (skały, ja­ski­nie, wul­ka­ny itp.)


SJP.pl

Ge­o­tu­ry­sty­ka (ang. "ge­o­to­u­rism") – forma tu­ry­sty­ki ba­zu­ją­cej m.in. na obiek­tach ge­o­lo­gicz­nych, ści­śle zwią­za­na z ge­o­lo­gią sto­so­wa­ną, ochro­ną przy­ro­dy nie­o­ży­wio­nej i edu­ka­cją ge­o­lo­gicz­ną. Szan­są dla roz­po­wszech­nie­nia idei ge­o­tu­ry­sty­ki na sze­ro­ką skalę oka­za­ła się mię­dzy in­ny­mi kon­cep­cja two­rze­nia Ge­o­par­ków UNESCO.

Wikipedia


geotyp

forma da­ne­go ga­tun­ku róż­nią­ca się pod wzglę­dem ge­ne­tycz­nym od in­nych form tego ga­tun­ku i od­dzie­lo­na od nich ba­rie­ra­mi to­po­gra­ficz­ny­mi (np. mo­rzem)


SJP.pl

Ge­o­typ – tak­son niż­szy od ga­tun­ku (zwy­kle utoż­sa­mia­ny z pod­ga­tun­kiem), słu­żą­cy do wy­o­dręb­nia­nia form w obrę­bie da­ne­go ga­tun­ku róż­nią­cych się ge­ne­tycz­nie i od­dzie­lo­nych ba­rie­ra­mi ge­o­gra­ficz­ny­mi (np. morza, góry).

Wikipedia


geowłóknina

tka­ni­na syn­te­tycz­na z włó­kien po­li­pro­py­le­no­wych lub po­lie­stro­wych


SJP.pl

Ge­o­włó­kni­ny – pła­skie ge­o­syn­te­ty­ki, wy­ko­na­ne z włó­kien po­li­pro­py­le­no­wych lub po­lie­stro­wych po­łą­czo­ne me­cha­nicz­nie - w wy­ni­ku igło­wa­nia (lub prze­szy­wa­nia) lub ter­micz­nie w wy­ni­ku zgrze­wa­nia.

Mają za­sto­so­wa­nie jako se­pa­ra­cja sła­be­go po­dło­ża na­sy­pów w celu po­pra­wy jego sta­tecz­no­ści oraz przy­spie­sze­nia kon­so­li­da­cji.

Wikipedia


geozagrożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. zja­wi­sko wy­ni­ka­ją­ce z dy­na­micz­nych pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w obrę­bie at­mos­fe­ry, pe­dos­fe­ry, li­tos­fe­ry i hy­dros­fe­ry, które sta­no­wi za­gro­że­nie dla życia ludzi i zwie­rząt;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­o­za­gro­że­niem są prze­de wszyst­kim zja­wi­ska ek­stre­mal­ne, tzn. takie, które da­le­ce wy­kra­cza­ją poza przy­ję­te normy i śred­nie, zda­rza­ją się rzad­ko i mogą ro­dzić wiel­kie nie­bez­pie­czeń­stwo lub przy­no­sić po­waż­ne stra­ty.

Wiktionary


gepard

dra­pież­ne zwie­rzę z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych o żół­tym ubar­wie­niu w czar­ne cętki, ży­ją­ce na ste­pach Azji i Afry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych;

Wiktionary

Ge­pard ("Aci­no­nyx") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów (Fe­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało ge­par­da jest smu­kłe i mu­sku­lar­ne z dłu­gi­mi no­ga­mi, mimo iż wy­glą­da na wą­tłe­go i de­li­kat­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛpart, AS: gepart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. gepardziątko n.

:: fż. gepardzica ż.

 przym. gepardzi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gepard grzywiasty

Wiktionary


gepardzi

→ ge­pard


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ge­par­da

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ge­par­dem, do­ty­czą­cy ge­par­da

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ge­par­da, ma­ją­cy cechy ge­par­da

Wiktionary

Patrz:

gepard

Przykłady

 (1.1) Zza skały wy­sta­wał ge­par­dzi ogon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gepard mzw., gepardziątko n., gepardzica ż.

Wiktionary


gepardzica

sa­mi­ca ge­par­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca ge­par­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­bie­gu prze­by­wa obec­nie ge­par­dzi­ca z mło­dym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gepardziątko n.

:: fm. gepard m.

 przym. gepardzi

Wiktionary


gepardziątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młode ge­par­da; mały, młody ge­pard

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za matką drep­ta­ło ge­par­dziąt­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gepard mzw., gepardzica ż.

 przym. gepardzi

Wiktionary


gepida

czło­nek ludu ger­mań­skie­go


SJP.pl


gepidowie

czło­nek ludu ger­mań­skie­go


SJP.pl

Ge­pi­do­wie ( Ge­pi­dae, "Gi­pe­dae", gr. Γετίπαιδες – "dzie­ci Gotów") – grupa daw­nych ple­mion wschod­nio­ger­mań­skich, bli­sko spo­krew­nio­na z Go­ta­mi, za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny dzi­siej­szych Wę­gier wschod­nich i Ru­mu­nii za­chod­niej. Przesz­li do hi­sto­rii, po­ko­nu­jąc Hunów po śmier­ci At­ty­li, w bit­wie nad rzeką Nedao. Ich pań­stwo zo­sta­ło ro­zbi­te przez Lon­go­bar­dów i Awa­rów w II poł. VI w.

Wikipedia


gepidzi

lud ger­mań­ski; Ge­pi­do­wie


SJP.pl


gepista

czło­nek GPU (daw­nej ra­dziec­kiej służ­by bez­pie­czeń­stwa)


SJP.pl


geppert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edyta Gep­pert (ur. 1953) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Eu­ge­niusz Gep­pert (1890-1979) – pol­ski ma­larz
  • Jan Gep­pert (ur. 1929) – pol­ski ma­larz
  • Chri­stop­her Cross (ur. 1951) – ame­ry­kań­ski wo­ka­li­sta

Wikipedia


ger

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ger – dy­na­stia cha­sydz­ka z Góry Kal­wa­rii
  • Ger – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia
  • Ger – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Dolna Nor­man­dia
  • Ger – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je
  • Ger – hisz­pań­ska gmina w co­mar­ce Baixa Cer­da­nya
  • Ger – rzeka we Fran­cji, prze­pły­wa­ją­ca przez teren de­par­ta­men­tu Górna Ga­ron­na, prawy do­pływ rzeki Ga­ron­ny
  • ger – inna nazwa jurty

Wikipedia


gera

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Gera – mia­sto na pra­wach po­wia­tu we wschod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, nad Białą El­ste­rą, ok. 60 km na po­łud­nie od Lip­ska, ok. 80 km na wschód od Er­fur­tu, przy au­to­stra­dzie A4. Po Er­fur­cie i Jenie trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju związ­ko­we­go Tu­ryn­gia. 31 grud­nia 1988 roku mia­sto li­czy­ło 134 834 miesz­kań­ców, a 31 grud­nia 2014 roku już tylko 94 492 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gerald

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ge­rald – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Sta­no­wi zło­że­nie czło­nów: ger- ("oszczep") i -wald/-walt, ("wła­dać, pa­no­wać"), oz­na­cza­ją­ce­go "wła­da­ją­cy oszcze­pem", "wła­da­ją­cy włócz­nią". W Pol­sce imię pot­wier­dzo­ne w for­mie Ge­rald, Gie­rołt (1393) oraz jako za­wo­ła­nie he­ral­dycz­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛralt, AS: geralt

Wiktionary


geraldostwo

Ge­rald z mał­żon­ką; Ge­ral­do­wie


SJP.pl


geraldowie

Ge­rald z mał­żon­ką; Ge­ral­do­stwo


SJP.pl


geraldowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­ral­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


geraldyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ge­ral­dy­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ge­rald.

Ge­ral­dy­na imie­ni­ny ob­cho­dzi: 13 paź­dzier­ni­ka i 5 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja na­u­czy­ciel­ka hi­sto­rii i wie­dzy o spo­łe­czeń­stwie ma na imię Ge­ral­dy­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Geraldynia ż., Geraldynka ż., Geraldysia ż., Dyna ż.

Wiktionary


gerania

ge­ra­nium;
1. ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; bo­dzi­szek;
2. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; an­gin­ka, an­gi­no­wiec, pe­lar­go­nia pach­ną­ca, ru­zynd­la


SJP.pl

Ge­ra­nia, Góry Ge­ra­nej­skie ( Γεράνεια Όρη) – pasmo gór­skie w Gre­cji, w Ko­ryn­tii (gmina Lu­tra­ki-Aji Te­o­do­ri) i At­ty­ce (gmina Me­ga­ra), na pół­wy­spie Pe­lo­po­nez. Naj­wyż­szym szczy­tem jest (1351 lub 1369 m n.p.m.).

Wikipedia


geraniol

al­ko­hol nie­na­sy­co­ny wy­stę­pu­ją­cy w wielu olej­kach ete­rycz­nych, be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu róż, sto­so­wa­ny jako skład­nik olej­ków za­pa­cho­wych i sma­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) al­ko­hol ter­pe­no­wy po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go

Wiktionary

Ge­ra­niol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy nie­na­sy­co­nych al­ko­ho­li ter­pe­no­wych. Wy­stę­pu­je w olej­kach ete­rycz­nych. Ma in­ten­syw­ny za­pach ko­ja­rzą­cy się ze świe­żo­ścią i pe­lar­go­nia­mi, dla­te­go sto­su­je się go czę­sto w wielu kom­po­zy­cjach za­pa­cho­wych sto­so­wa­nych w per­fu­mach. Jest głów­nym skład­ni­kiem olej­ku ró­ża­ne­go, pe­lar­go­nio­we­go i cy­try­no­we­go. Jest izo­me­rem ge­o­me­trycz­nym (o kon­fi­gu­ra­cji "E") ne­ro­lu.

Wikipedia


geraniowy

przy­miot­nik od: ge­ra­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ge­ra­nium

 (1.2) kos­met. otrzy­ma­ny z od­po­wied­nie­go ro­dza­ju pe­lar­go­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ole­jek ge­ra­nio­wy ma silny, słod­ki za­pach, barwę jas­no­zie­lo­ną. Jest otrzy­my­wa­ny z liści pe­lar­go­nii. Ma on dzia­ła­nie an­ty­de­pre­syj­ne i asep­tycz­ne oraz ścią­ga­ją­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geranium n.

Wiktionary


geranium

ge­ra­nia;
1. ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; bo­dzi­szek;
2. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; an­gin­ka, an­gi­no­wiec, pe­lar­go­nia pach­ną­ca, ru­zynd­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­dzi­szek (Ge­ra­nium) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych
  • Pe­lar­go­nia pach­ną­ca (Pe­lar­go­nium gra­ve­o­lens) – ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych, zwy­cza­jo­wo na­zy­wa­ny ge­ra­nium

Wikipedia


geranos

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) cho­re­ogr. mit. ta­niec żu­ra­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej ta­jem­ni­czym mo­men­tem w przy­go­dach Te­ze­u­sza jest ge­ra­nos, ma­gicz­ny ta­niec la­bi­ryn­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈrãnɔs, AS: gerãnos

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taniec żurawia, taniec labiryntu

Wiktionary


gerar

Gerar (hebr. גְּרָר) – mia­sto, które na­u­kow­cy utoż­sa­mia­ją z jed­nym z kop­ców: Tell Dżem­ma, Tell Abu Hu­re­ir, Tell el-Sza­ria bądź Tell el-Tu­wa­il, po­ło­żo­nych po­mię­dzy Gazą a Beer Szebą. Nazwa mia­sta nie zo­sta­ła poś­wiad­czo­na w żad­nych źró­dłach, oprócz kilku ksiąg Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Wikipedia


gerard

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ge­rard – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „oszczep”, „silny” lub „od­waż­ny”.

Forma "Kai" funk­cjo­nu­ją­ca w Niem­czech jest praw­do­po­dob­nie fry­zyj­skim dzie­cię­cym spie­szcze­niem Ge­rar­da.

Ge­rard imie­ni­ny ob­cho­dzi: 30 stycz­nia, 12 lu­te­go, 23 kwiet­nia, 13 maja, 13 czerw­ca, 24 wrze­śnia, 3 paź­dzier­ni­ka, 16 paź­dzier­ni­ka, 30 paź­dzier­ni­ka, 24 li­sto­pa­da i 29 grud­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛrart, AS: gerart

Wiktionary


gerarda

imię żeń­skie


SJP.pl

Ge­rar­da – imię żeń­skie; żeń­ski od­po­wied­nik ger­mań­skie­go imie­nia Ge­rard, zło­żo­ne­go z czło­nów "ger–", "gari–" – „oszczep”, i "–hard" – „mężny, mocny, trwa­ły”.

W Pol­sce imię jest rzad­kie. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 69 ko­biet o imie­niu Ge­rar­da na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


gerardia

1. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych


SJP.pl


gerardostwo

Ge­rard z mał­żon­ką; Ge­rar­do­wie


SJP.pl


gerardowie

[czy­taj: żeRAR, w od­mia­nie: Gérarda - czy­taj: żeRARda itd.] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl


gerardowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­rar­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gerardziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ge­rar­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


geraza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w pół­noc­nej Jor­da­nii, w sta­ro­żyt­no­ści oś­ro­dek miej­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rozk­wit Ge­ra­zy przy­padł na lata pa­no­wa­nia ce­sa­rza Tra­ja­na.

Wiktionary


gerbera

ro­śli­na kwia­to­wa o róż­no­ko­lo­ro­wych kwia­tach osa­dzo­nych na dłu­gich ło­dy­gach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ger­be­ra|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.2) bot. ogrod. ro­śli­na z ro­dza­ju ger­be­ra (1.1)

 (1.3) kwiat ger­be­ry (1.2)

Wiktionary

Ger­be­ra ("Ger­be­ra" L.) – ro­dzaj bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny astro­wa­tych. Liczy około 22–29 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w sta­nie dzi­kim w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce i na Ma­da­ga­ska­rze oraz w tro­pi­kal­nych re­jo­nach Azji i na Tas­ma­nii. Nazwę ro­śli­nie, dla upa­mięt­nie­nia nie­miec­kie­go bo­ta­ni­ka Tra­u­got­ta Ger­be­ra, nadał w 1735 roku Jan Fre­de­rik Gro­no­vius.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Z okaz­ji Dnia Na­u­czy­cie­la wy­cho­waw­czy­ni ich klasy do­sta­ła pię­kny bu­kiet ger­ber.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈbɛra, AS: gerbera

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gerberowy

Wiktionary


gerberek

po­tocz­nie: pro­dukt spo­żyw­czy dla dzie­ci


SJP.pl


gerberowy

→ ger­be­ra


SJP.pl

Patrz:

gerbera

gerda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Gerda (Gerd) – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej pię­kna córka ol­brzy­ma Gy­mi­ra, która zo­sta­ła żoną Frej­ra.

Po­cząt­ko­wo nie chcia­ła oddać mu swej ręki ani za da­ją­ce nie­śmier­tel­ność złote jabł­ka, ani pod groź­bą od­cię­cia głowy. Ule­gła, do­pie­ro gdy wy­słan­nik Frej­ra Skir­nir za­gro­ził jej żądzą, któ­rej nic nie by­ło­by w sta­nie za­spo­ko­ić, gło­dem, któ­re­go nic nie mo­gło­by na­sy­cić, i uwię­zie­niem u bram pie­kła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛrda, AS: gerda

Wiktionary


gere

[czy­taj: gier] naz­wi­sko


SJP.pl

Gere – szwedz­ki tor­pe­do­wiec z lat 80. XIX wieku, jedna z trzech zbu­do­wa­nych jed­no­stek typu "Munin". Okręt zo­stał zwo­do­wa­ny w 1887 roku w kra­jo­wej stocz­ni w Sztok­hol­mie i w tym samym roku wcie­lo­no go do służ­by w Sven­ska ma­ri­nen. W 1915 roku okręt zo­stał prze­kla­sy­fi­ko­wa­ny na pa­tro­lo­wiec i oz­na­czo­ny Vedettbåt n:r 18. Jed­nost­ka zo­sta­ła skre­ślo­na z listy floty w 1923 roku.

Wikipedia


geremek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Ge­re­mek (1932-2008) – pol­ski hi­sto­ryk-me­die­wi­sta i po­li­tyk
  • Hanna Ge­re­mek (1930-2004) – pol­ska uczo­na, hi­sto­ryk, żona prof. Bro­ni­sła­wa Ge­rem­ka
  • Agora Bro­ni­sław Ge­re­mek

Wikipedia


gerent

za­rząd­ca, osoba spra­wu­ją­ca ad­mi­ni­stra­cję; peł­no­moc­nik hand­lo­wy lub po­li­tycz­ny


SJP.pl


gerenuk

ro­dzaj an­ty­lo­py z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych


SJP.pl


gereza

małpa wą­sko­no­sa z ro­dzi­ny kocz­ko­da­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lo­bus|Il­li­ger|ref=tak., ro­dzaj nie­wiel­kiej małpy z ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych;

 (1.2) zool. małpa z ro­dza­ju gerez (1.1)

Wiktionary

Ge­re­za ("Co­lo­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twa­rze gerez są po­zba­wio­ne owło­sie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈrɛza, AS: gereza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gerezy lm nm.

Wiktionary


gerezanka

ro­dzaj ssaka na­czel­ne­go z po­dro­dzi­ny gerez


SJP.pl

Ge­re­zan­ka ("Pi­lio­co­lo­bus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


gerhard

obce imię mę­skie


SJP.pl


geriatra

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w za­kre­sie ge­ria­trii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób wieku po­desz­łe­go

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka ge­ria­trii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrʲˈjatra, AS: gerʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geriatria ż.

 przym. geriatryczny

 przym. geriatrycznie

Wiktionary


geriatria

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się za­po­bie­ga­niem i le­cze­niem cho­rób wieku po­desz­łe­go i star­cze­go oraz ba­da­niem bio­lo­gicz­nych pod­staw pro­ce­sów sta­rze­nia się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny, który zaj­mu­je się scho­rze­nia­mi wieku po­desz­łe­go;

 (1.2) pot. med. od­dział szpi­ta­la, kli­ni­ki lub szko­ły me­dycz­nej, który zaj­mu­je się ge­ria­trią (1.1)

Wiktionary

Ge­ria­tria – prio­ry­te­to­wa dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi wieku po­desz­łe­go. Hi­sto­rycz­nie wy­wo­dzi się z in­ter­ny, jako „kró­lo­wej nauk me­dycz­nych”, ale ak­tu­al­nie obej­mu­je rów­nież inne za­gad­nie­nia zwią­za­ne ze scho­rze­nia­mi wieku po­desz­łe­go, czer­piąc m.in. z me­dy­cy­ny ro­dzin­nej, ne­u­ro­lo­gii czy psy­chia­trii. Ge­ria­trii nie na­le­ży mylić z ge­ron­to­lo­gią, która jest nauką o pro­ce­sach sta­rze­nia się.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛrʲˈjatrʲja, AS: gerʹi ̯atrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geriatra mos.

 przym. geriatryczny

 przysł. geriatrycznie

Wiktionary


geriatryczny

zwią­za­ny z po­desz­łym wie­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy ge­ria­trii lub ge­ria­trów

 (1.2) do­ty­czą­cy wieku star­cze­go, wła­ści­wy ta­kie­mu wie­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. geriatra mos. / ż., geriatria ż.

 przysł. geriatrycznie

Wiktionary


geriatryk

po­tocz­nie: osoba w po­desz­łym wieku, zwła­szcza wy­ma­ga­ją­ca opie­ki ge­ria­trycz­nej


SJP.pl


geriavit

hand­lo­wa nazwa wi­ta­mi­no­wo-mi­ne­ral­ne­go su­ple­men­tu diety


SJP.pl


geriocain

[czy­taj: ge­rio­ka­in] nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu sto­so­wa­ne­go w niek­tó­rych za­bu­rze­niach wieku po­desz­łe­go, za­wie­ra­ją­ce­go pro­ka­i­nę; Ge­ro­vi­tal


SJP.pl


gerlach

marka sztuć­ców i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski w Ta­trach;

Wiktionary

Ger­lach, Gier­lach (słow. "Gerlachovský štít", "Ger­la­chov­ka", niem. "Gerls­dor­fer Spit­ze", "Ger­lach", węg. "Ger­lach­fal­vi-csúcs"), 2655 m n.p.m. – naj­wyż­szy szczyt Tatr oraz ca­łych Kar­pat i jed­no­cze­śnie Sło­wa­cji, po­ło­żo­ny w bocz­nej grani Tatr Wy­so­kich. Szczyt ten na­le­ży do Ko­ro­ny Eu­ro­py, Wy­bit­nej Ko­ro­ny Tatr oraz Wiel­kiej Ko­ro­ny Tatr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Masyw Ger­la­cha skła­da się z kilku wierz­choł­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gerlachów m., Mały Gerlach m., Pośredni Gerlach m., Zadni Gerlach m.

 przym. gerlachowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gierlach, daw. Garłuch

Wiktionary


gerlachowski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ger­la­chu, zwią­za­ny z Ger­la­chem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gerlach m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gierlachowski

Wiktionary


gerlicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gerling

naz­wi­sko


SJP.pl


germ.

skrót od: ger­mań­ski


SJP.pl


germakówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie bor­szczow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go;

Wiktionary

Ger­ma­ków­ka (ukr. Гермаківка) – wieś w re­jo­nie czort­kow­skim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go. W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Ger­ma­ków­ka w po­wie­cie bor­szczow­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go. Wieś liczy 1371 miesz­kań­ców.

Miesz­kań­cy obrząd­ku rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­że­li do pa­ra­fii w Krzy­wa­czu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. germakówecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Giermakówka

Wiktionary


german

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ge i licz­bie ato­mo­wej 32, na­le­żą­cy do grupy wę­glow­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako skład­nik sto­pów spe­cjal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ge i licz­bie ato­mo­wej 32;

Wiktionary

Ger­man (Ge, łac. "ger­ma­nium") – pier­wia­stek che­micz­ny z bloku p ukła­du okre­so­we­go. Jest twar­dym, bły­szczą­cym, sre­brzy­sto­sza­rym pół­me­ta­lem o wła­ści­wo­ściach che­micz­nych po­dob­nych do in­nych wę­glow­ców, prze­de wszyst­kim krze­mu i cyny. Two­rzy wiele związ­ków or­ga­nicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ger­man jest pół­prze­wod­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛrmãn, AS: germãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanit m., Germania ż.

 temsłow. germano-

 przysł. germańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Ge

Wiktionary


germanen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. alo­tro­po­wa od­mia­na ger­ma­nu ma­ją­ca po­stać war­stwy o jed­no­a­to­mo­wej gru­bo­ści i sze­ścio­kąt­nych ko­mór­kach, przy­po­mi­na­ją­ca pla­ster miodu;

Wiktionary

Ger­ma­nen – alo­tro­po­wa od­mia­na ger­ma­nu, na­no­ma­te­riał o pła­skiej struk­tu­rze, ana­lo­gicz­nej do gra­fe­nu i si­li­ce­nu. Atomy ger­ma­nu two­rzą war­stwę jed­no­a­to­mo­wej gru­bo­ści i po­łą­czo­ne są w sze­ścio­ką­ty na po­do­bień­stwo pla­stra miodu. Ze wzglę­du na mi­ni­mal­ną gru­bość, ger­ma­nen jest uwa­ża­ny za struk­tu­rę dwu­wy­mia­ro­wą. Wy­ka­zu­je nowe wła­ści­wo­ści pół­prze­wod­ni­ko­we oraz op­tycz­ne i jest przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia nauki, jako mo­gą­cy zna­leźć roz­licz­ne za­sto­so­wa­nia w elek­tro­ni­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sam ger­ma­nen zo­stał „wy­my­ślo­ny" – to zna­czy za­ło­żo­no moż­li­wość jego ist­nie­nia – już w 2009 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. germanenowy

Wiktionary


germania

nazwa te­re­nów po­ło­żo­nych na wschód od Renu i na pół­noc od gór­ne­go i środ­ko­we­go Du­na­ju, uży­wa­na przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­na nazwa ziem na wschód od Renu i na pół­noc od Du­na­ju;

 (1.2) książk. apo­te­o­za, per­so­ni­fi­ka­cja Nie­miec lub Niem­ców w pa­trio­tycz­nych ut­wo­rach li­te­rac­kich, dzie­łach ma­lar­skich;

 (1.3) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 241 z pasa głów­ne­go aste­ro­id;

Wiktionary

Ger­ma­nia ( Ger­ma­nia) – nazwa na­da­na przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian zie­miom na wschód od Renu i na pół­noc od gór­ne­go i środ­ko­we­go Du­na­ju. Ob­sza­ry te były za­miesz­ka­ne przez Ger­ma­nów, a także inne nie­ger­mań­skie ludy.

Za cza­sów Ok­ta­wia­na Au­gu­sta Rzy­mia­nie pod­bi­li Ger­ma­nię, przej­ścio­wo aż po Łabę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈmãɲja, AS: germãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germaniec mos., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., germanizacja ż., germańskość ż., germanizm m., germanizowanie n., zgermanizowanie n., Germanin m., Germanka ż., german m.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

 temsłow. germano-

 przysł. germańsko

Wiktionary


germanie

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ge i licz­bie ato­mo­wej 32, na­le­żą­cy do grupy wę­glow­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako skład­nik sto­pów spe­cjal­nych


SJP.pl

Ger­ma­nie, in. Ger­ma­no­wie ( Ger­ma­ni) – odłam In­do­e­u­ro­pej­czy­ków ży­ją­cy w pół­noc­nej i środ­ko­wo-pół­noc­nej Eu­ro­pie, na pół­noc od ludów cel­tyc­kich. Po­słu­gu­ją się ję­zy­ka­mi ger­mań­ski­mi.

Ger­ma­na­mi przy­ję­ło się na­zy­wać grupę ludów z in­do­e­u­ro­pej­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej. Pra­oj­czyz­ną tych ludów jest ob­szar dzi­siej­szej Danii, po­łud­nio­wej Skan­dy­na­wii i Szlez­wi­ku. Nazwy "Ger­ma­nie" po raz pier­wszy użył Po­se­i­do­nios, a w ślad za nim Ju­liusz Cezar.

Wikipedia


germaniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. Nie­miec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ziu­tek strze­lił ger­mań­co­wi mię­dzy oczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germania ż., Germanin mos., Germanka ż.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Niemiec; pogard. adolf, szkop, szwab, fryc, helmut, niemiaszek, przest. niemczura

Wiktionary


germanik

Gaius Cla­u­dius Dru­sus Ca­e­sar Ger­ma­ni­cus (ur. 24 maja 15 p.n.e., zm. 10 paź­dzier­ni­ka 19 n.e.) – wódz rzym­ski, czło­nek dy­na­stii ju­lij­sko-kla­u­dyj­skiej (wnuk Liwii, żony ce­sa­rza Au­gu­sta). Bra­ta­nek ce­sa­rza Ty­be­riu­sza, oj­ciec ce­sa­rza Ka­li­gu­li, brat Kla­u­diu­sza. Po­ślu­bił wnucz­kę Ok­ta­wia­na Au­gu­sta, Agryp­pi­nę.

Wikipedia


germanin

miesz­ka­niec Ger­ma­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Ger­ma­nii

 (1.2) etn. hist. czło­nek ludu in­do­e­u­ro­pej­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu te­ry­to­ria pół­noc­nej i środ­ko­wo-pół­noc­nej Eu­ro­py;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­cząt­ko­wo Ger­ma­nie byli zor­ga­ni­zo­wa­ni w grupy ro­dzin­no-ple­mien­ny­e­mien­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germania ż., germanista mos., germanizator mos., germanofil mos., germanofilstwo n., germanofobia ż., germanistyka ż., germanizacja ż., germanizowanie n., germanizm mrz., german mrz.

:: fż. Germanka ż., germanistka ż.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

 temsłow. germano-

 przysł. germańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Pragermanin

Wiktionary


germanista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. jęz. znaw­ca ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry nie­miec­kiej

 (1.2) zaw. eduk. na­u­czy­ciel ję­zy­ka nie­miec­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po spraw­dze­niu czter­dzie­stej szó­stej pracy ma­tu­ral­nej ger­ma­ni­sta po­czuł, że zde­cy­do­wa­nie musi napić się kawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛrmãˈɲista, AS: germãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizm mrz., Germania ż., Germanin mos., Germanka ż., germanistyka ż.

:: fż. germanistka ż.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germański, germanistyczny, germanizacyjny

Wiktionary


germanistka

→ ger­ma­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. eduk. znaw­czy­ni ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry nie­miec­kiej

 (1.2) eduk. na­u­czy­ciel­ka ję­zy­ka nie­miec­kie­go

Wiktionary

Patrz:

germanista

Przykłady

 (1.2) Po spraw­dze­niu trzy­dzie­stej pią­tej pracy ma­tu­ral­nej ger­ma­nist­ka po­czu­ła, że musi napić się kawy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizm mrz., Germania ż., Germanin mos., Germanka ż., germanistyka ż., germanizowanie n.

:: fm. germanista m.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germański, germanistyczny, germanizacyjny

Wiktionary


germanistyczny

→ ger­ma­ni­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ger­ma­ni­sty­ką

Wiktionary

Patrz:

germanistyka

Przykłady

 (1.1) Aż czwo­ro ucz­niów na­szej szko­ły zna­la­zło się na li­ście la­u­re­a­tów te­go­rocz­nej edy­cji Kon­kur­su Ger­ma­ni­stycz­ne­go zor­ga­ni­zo­wa­ne­go przez In­sty­tut Fi­lo­lo­gii Ger­mań­skiej Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germaniec mos., germanistyka ż., Germania ż., Germanin m., Germanka ż., germanista mos., germanistka ż., germanizacja ż., germanizm mrz.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanizacyjny, germański

Wiktionary


germanistyka

1. nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze nie­miec­kiej;
2. wy­dział lub kie­ru­nek na uni­wer­sy­te­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na zaj­mu­ją­ca się li­te­ra­tu­rą nie­miec­ką i ję­zy­kiem nie­miec­kim

 (1.2) pot. stu­dia obej­mu­ją­ce ger­ma­ni­sty­kę (1.1) na wyż­szej uczel­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ho­no­ra­ta ukoń­czy­ła ger­ma­ni­sty­kę w Ham­bur­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., Germania ż., germanista mos., germanistka ż., germanizacja ż., germanizm mrz., germanizowanie n.

 przym. germanistyczny, germański, germanizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) filologia niemiecka, filologia germańska

Wiktionary


germanit

mi­ne­rał ger­ma­no­wy


SJP.pl


germanizacja

pod­da­wa­nie wpły­wom nie­miec­kim, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo nie­miec­kich; ger­ma­ni­zo­wa­nie, zniem­cza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzu­ca­nie lub do­bro­wol­ne przys­wa­ja­nie kul­tu­ry nie­miec­kiej i ję­zy­ka nie­miec­kie­go

Wiktionary

Ger­ma­ni­za­cja (także niem­cze­nie) – pro­ces przys­wa­ja­nia ję­zy­ka lub kul­tu­ry nie­miec­kiej przez jed­nost­ki i grupy spo­łecz­ne funk­cjo­nu­ją­ce wcze­śniej w ra­mach in­nych kul­tur. Ger­ma­ni­za­cja może za­cho­dzić za­rów­no w wy­ni­ku mniej lub bar­dziej wy­raź­ne­go przy­mu­su (np.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. germanizator m., germanizatorka ż., germanizowanie n., zgermanizowanie n., germanizm m., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., Germania ż., Germanin m., Germanka ż.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanizatorski, germanizacyjny, germanistyczny, germański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemczenie, zniemczenie

Wiktionary


germanizacyjny

przy­miot­nik od: ger­ma­ni­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ger­ma­ni­za­cją, do­ty­czą­cy ger­ma­ni­za­cji, na­rzu­ca­ją­cy język lub kul­tu­rę nie­miec­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizatorka ż., zgermanizowanie n., germaniec mos., Germanka ż., Germanin mos., germanizacja ż., germanizowanie n., germanizator m., germanizm m., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., Germania ż.

 czas. zgermanizować, germanizować ndk.

 przym. germanizatorski, germański, germanistyczny

Wiktionary


germanizator

osoba na­rzu­ca­ją­ca kul­tu­rę nie­miec­ką, język i cechy wła­ści­we Niem­com


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba pro­wa­dzą­ca ger­ma­ni­za­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kar­tu­zi bo­wiem, z jed­nej stro­ny roz­wi­ja­jąc kul­tu­ral­ną dzia­łal­ność godną uz­na­nia, z dru­giej oka­za­li się ger­ma­ni­za­to­ra­mi, tak da­le­ce, że nawet w okre­sie pa­no­wa­nia Rze­czy­po­spo­li­tej, na Ka­szu­bach sze­rzy­li nie­miec­kość i nawet sze­reg wsi ob­sa­dzi­li nie­miec­ki­mi i lu­ter­ski­mi ko­lo­ni­sta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanizacja ż., germanizowanie n., zgermanizowanie n.

:: fż. germanizatorka ż.

 czas. germanizować ndk., germanizować się ndk., zgermanizować dk., zgermanizować się dk.

 przym. germanizacyjny, germański

 temsłow. germano-

Wiktionary


germanizatorka

ko­bie­ta, która ger­ma­ni­zu­je, dąży do zniem­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca ger­ma­ni­za­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanizacja ż., germanizowanie n., zgermanizowanie n.

:: fm. germanizator mos.

 czas. germanizować ndk., germanizować się ndk., zgermanizować dk., zgermanizować się dk.

 przym. germanizacyjny

 temsłow. germano-

Wiktionary


germanizatorski

→ ger­ma­ni­za­tor


SJP.pl

Patrz:

germanizator

germanizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku nie­miec­kim albo z niego prze­ję­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka nie­miec­kie­go;

Wiktionary

Ger­ma­nizm (od Ger­ma­nia – ła­ciń­ska nazwa Nie­miec, także te­u­to­nizm) – wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa za­po­ży­czo­na z ję­zy­ka nie­miec­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈmãɲism̥, AS: germãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. German mos., Germania ż., Germanik mos., Germanin mos., germanista mos., germanistka ż., germanistyka ż., germanizacja ż., germanizator mos., germanizatorka ż., germanizatorskość ż., germanizowanie n., Germanka ż., germańskość ż., zgermanizowanie n.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

Wiktionary


germanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzu­ca­nie lub przys­wa­ja­nie kul­tu­ry nie­miec­kiej i ję­zy­ka nie­miec­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanizatorka ż., zgermanizowanie n., germanizacja ż., germanizator m., germanizm m., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., Germania ż.

 czas. zgermanizować, germanizować ndk.

 przym. germanizacyjny, germanizatorski, germański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemczenie, zniemczanie

Wiktionary


germanizować

1. na­rzu­cać kul­tu­rę nie­miec­ką, za­szcze­piać język i cechy wła­ści­we Niem­com;
2. ger­ma­ni­zo­wać się - przyj­mo­wać kul­tu­rę, język i cechy wła­ści­we Niem­com


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zger­ma­ni­zo­wać)

 (1.1) książk. na­rzu­cać kul­tu­rę i język nie­miec­ki

 (1.2) na­da­wać cze­muś cha­rak­ter nie­miec­ki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ger­ma­ni­zo­wać się (dk. zger­ma­ni­zo­wać się)

 (2.1) przys­wa­jać kul­tu­rę i język nie­miec­ki, sta­wać się Niem­cem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pru­sa­ki nie będą już ger­ma­ni­zo­wać na­szych dzie­ci!

 (1.2) Oku­pan­ci zza Odry ma­so­wo ger­ma­ni­zo­wa­li sło­wiań­skie nazwy.

 (1.2) Resz­ta zaś, wzo­rem Pru­sa­ków, prze­krę­ca­ją­cych na swój spo­sób od­wiecz­ne nazwy sło­wiań­skie, imię Orzesz­ko­wej tak da­le­ce ger­ma­ni­zu­je, iż z cza­sem poz­nać go nie bę­dzie­my mogli.

 (2.1) Wsie ger­ma­ni­zo­wa­ły się z wiel­kim tru­dem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizm mrz., germanistka ż., germanista mos., germaniec mos., Germanka ż., Germania ż., Germanin mos., germanizacja ż., germanizator mos., germanizatorka ż., germanizowanie n., zgermanizowanie n.

 czas. zgermanizować dk., zgermanizować się dk.

 przym. germanizacyjny, germański, germanistyczny

 temsłow. germano-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niemczyć, zniemczać

 (2.1) niemczeć, niemczyć się, zniemczać się

Wiktionary


germanka

miesz­kan­ka Ger­ma­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ger­ma­nii

 (1.2) etn. człon­ki­ni ple­mię­e­mie­nia in­do­e­u­ro­pej­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go w śred­nio­wie­czu te­re­ny pół­noc­nej i środ­ko­wo-pół­noc­nej Eu­ro­py

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germania ż.

:: fm. Germanin m.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanistyczny, germanizacyjny, germański

Wiktionary


germano-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z Niem­ca­mi lub nie­miec­ko­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanizatorka ż., germanizator mos., zgermanizowanie n., german mrz., Germania ż., Germanin mos.

 przym. germański

 przysł. germańsko

 czas. germanizować, zgermanizować

Wiktionary


germanofil

zwo­len­nik, sym­pa­tyk tego, co nie­miec­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik Niem­ców i wszyst­kie­go, co nie­miec­kie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germanofilstwo n., germanofilia ż.

:: fż. germanofilka ż.

 przym. germanofilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prusofil

Wiktionary


germanofilia

sym­pa­tia dla Niem­ców i tego, co nie­miec­kie; ger­ma­no­fil­stwo, ger­ma­no­fi­lizm


SJP.pl


germanofilizm

sym­pa­tia dla Niem­ców i tego, co nie­miec­kie; ger­ma­no­fi­lia, ger­ma­no­fil­stwo


SJP.pl


germanofilka

→ ger­ma­no­fil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka Niem­ców i wszyst­kie­go, co nie­miec­kie

Wiktionary

Patrz:

germanofil

Powiązane:

 rzecz. germanofil mos., germanofilstwo n.

Wiktionary


germanofilski

→ ger­ma­no­fil


SJP.pl

Patrz:

germanofil

germanofilstwo

sym­pa­tia dla Niem­ców i tego, co nie­miec­kie; ger­ma­no­fi­lia, ger­ma­no­fi­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. fa­wo­ry­zo­wa­nie tego, co nie­miec­kie; za­u­wa­żal­na przy­chyl­ność Niem­com

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Germanin mos., germanofil mos., germanofilia ż., germanofilka ż.

 przym. germanofilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) germanofilia

Wiktionary


germanofob

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie; niem­co­żer­ca, ger­ma­no­żer­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca nie­chęt­ny sto­su­nek do wszyst­kie­go co nie­miec­kie

Wiktionary


germanofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie; pru­so­fo­bia


SJP.pl


germanofobka

ko­bie­ta ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca nie­chęt­ny sto­su­nek do wszyst­kie­go co nie­miec­kie

Wiktionary


germanofobski

→ ger­ma­no­fo­bia


SJP.pl

Patrz:

germanofobia

germanomania

prze­sad­na sym­pa­tia do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie; ger­ma­no­fi­lia, ger­ma­no­fil­stwo, ger­ma­no­fi­lizm


SJP.pl


germanowy

przy­miot­nik od: ger­man


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ger­ma­nu

Wiktionary


germanożerca

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co nie­miec­kie; niem­co­żer­ca, ger­ma­no­fob


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­cie­kły wróg Niem­ców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛrmãnɔˈʒɛrt͡sa, AS: germãnožerca

Wiktionary


germański

przy­miot­nik od: Ger­ma­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ger­ma­nów lub Ger­ma­nii

 (1.2) jęz. do­ty­czą­cy ger­mań­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej

 (1.3) książk. nie­miec­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ade­li­na to imię ger­mań­skie­go po­cho­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈmãj̃sʲci, AS: germãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. germaniec mos., Germania ż., Germanin m., Germanka ż., germanizm m., germańskość ż., germanistyka ż., germanista m., germanistka ż., germanizacja ż., germanizator m., germanizowanie n., zgermanizowanie n.

 czas. germanizować ndk., zgermanizować dk.

 przym. germanizacyjny, germanistyczny, germanizatorski

 temsłow. germano-

 przysł. germańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) niemiecki, teutoński

Wiktionary


germańsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ger­mań­ski, po ger­mań­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. german mrz., Germania ż., Germanin mos.

 przym. germański

 temsłow. germano-

Wiktionary


germańskojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ger­mań­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku ger­mań­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem ger­mań­skim


SJP.pl


germańskość

→ ger­mań­ski


SJP.pl

Patrz:

germański

germinacja

kieł­ko­wa­nie na­sion


SJP.pl


germinal

[czy­taj: żerminAL] siód­my mie­siąc fran­cu­skie­go ka­len­da­rza re­pu­bli­kań­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa siód­me­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ger­mi­nal – mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym
  • Ger­mi­nal – po­wieść Émile’a Zoli
  • Ger­mi­nal – film z 1913 roku
  • Ger­mi­nal – film z 1963 roku
  • Ger­mi­nal – film z 1993 roku
  • „Ger­mi­nal” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej

Wikipedia


germinalny

za­rod­ko­wy, np. no­wot­wór ger­mi­nal­ny


SJP.pl


germofob

osoba prze­ja­wia­ją­ca cho­ro­bli­wy lęk przed bru­dem, za­raz­ka­mi; mi­zo­fob, za­raz­ko­fob


SJP.pl


germofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­raz­ka­mi; mi­zo­fo­bia


SJP.pl


gero

Gero (?-965), mar­gra­bia Mar­chii Wschod­niej od roku 937


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gero (ar­cy­bi­skup Ko­lo­nii)
  • Gero (mar­gra­bia Mar­chii Wschod­niej)
  • Gero II (mar­gra­bia Łużyc)
  • Gero (mia­sto) w Ja­po­nii

Wikipedia


gerokomia

po­gląd, że star­szy męż­czyz­na może się od­mło­dzić po­przez utrzy­my­wa­nie kon­tak­tów fi­zycz­nych z mło­dy­mi dziew­czę­ta­mi


SJP.pl


geronimo

[czy­taj: heROnimo] wódz Apa­czów Chi­ri­ca­hua


SJP.pl

Ge­ro­ni­mo wła­ści­wie Go­y­ah­kla lub Go­y­ath­lay (w ję­zy­ku apa­che "Ten, który ziewa") (ur. 16 czerw­ca 1829 w, zm. 17 lu­te­go 1909 w) – jeden z wo­dzów In­dian Chi­ri­ca­hua.

Wikipedia


geront

czło­nek rady star­ców w niek­tó­rych pań­stwach sta­ro­żyt­nej Gre­cji, wy­bie­ra­ny po 60 roku życia, peł­nią­cy funk­cję do­ży­wot­nio


SJP.pl


gerontiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Ge­ron­tiusz – wódz wojsk za­chod­nie­go Ce­sar­stwa Rzym­skie­go, który po­cząt­ko­wo po­parł uzur­pa­cję Kon­stan­ty­na III, a póź­niej opo­wie­dział się po stro­nie uzur­pa­to­ra Mak­sy­mu­sa.

Wikipedia


geronto-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy ze sta­ro­ścią, star­ca­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈrɔ̃ntɔ, AS: gerõnto

Wiktionary


gerontofil

osoba od­czu­wa­ją­ca po­ciąg sek­su­al­ny do osób w po­desz­łym wieku


SJP.pl


gerontofilia

po­ciąg sek­su­al­ny do osób w po­desz­łym wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. po­ciąg sek­su­al­ny do osób star­szych;

Wiktionary

Ge­ron­to­fi­lia (gr. γήρον, γήροντος "géron, gérontos" – „sta­rość”, "filia" – „mi­łość”) – ro­dzaj za­bu­rze­nia pre­fe­ren­cji sek­su­al­nych (zob. pa­ra­fi­lia), w któ­rym osią­ga­nie sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej moż­li­we jest tylko po­przez kon­tak­ty z oso­ba­mi w wieku star­czym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psy­cho­log wy­ja­śnił róż­ni­cę mię­dzy ge­ron­to­fi­lią a in­ny­mi pa­ra­fi­lia­mi.

 (1.1) Pa­cjent przyz­nał się te­ra­pe­u­cie do swo­jej ge­ron­to­fi­lii, co po­mo­gło w dal­szej te­ra­pii.

 (1.1) Spe­cja­li­ści pró­bu­ją zro­zu­mieć, skąd bie­rze się ge­ron­to­fi­lia u niek­tó­rych osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛrɔ̃ntɔˈfʲilʲja, AS: gerõntofʹilʹi ̯a

Wiktionary


gerontofilka

→ ge­ron­to­fil


SJP.pl

Patrz:

gerontofil

gerontofilski

→ ge­ron­to­fil


SJP.pl

Patrz:

gerontofil

gerontofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed sta­ro­ścią


SJP.pl


gerontokracja

1. w niek­tó­rych pań­stwach sta­ro­żyt­nej Gre­cji (m.in. w Spar­cie): spra­wo­wa­nie wła­dzy przez radę star­ców (ge­ron­tów);
2. po­tocz­nie: ustrój pań­stwo­wy opar­ty na rzą­dach ludzi w wieku po­desz­łym; grupa ludzi sta­rych spra­wu­ją­ca wła­dzę


SJP.pl

Ge­ron­to­kra­cja (ang. "ge­ron­to­cra­cy", od gr. "gérōn, gérontos" – „sta­rzec” i "krátos" – „wła­dza”) – typ or­ga­ni­za­cji wła­dzy lub do­mi­na­cji spo­łecz­nej, w któ­rym naj­waż­niej­sze role de­cy­zyj­ne przy­pa­da­ją oso­bom star­szym, naj­czę­ściej star­szym męż­czyz­nom, albo są ob­sa­dza­ne zgod­nie z za­sa­dą star­szeń­stwa.

Wikipedia


gerontokrata

pe­jo­ra­tyw­nie: stary czło­wiek spra­wu­ją­cy wła­dzę


SJP.pl


gerontolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o sta­rze­niu się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w ge­ron­to­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta ge­ron­to­log (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gerontologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gerontolożka

Wiktionary


gerontologia

nauka o sta­rze­niu się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka ba­da­ją­ca wpływ pro­ce­sów sta­rze­nia się na or­ga­nizm czło­wie­ka;

Wiktionary

Ge­ron­to­lo­gia – nauka o pro­ce­sach sta­rze­nia się. Jest to in­ter­dy­scy­pli­nar­ny splot bio­lo­gii, me­dy­cy­ny, kul­tu­roz­naw­stwa, psy­cho­lo­gii i za­sad­ni­czo an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej w te­re­nie. Ge­ron­to­lo­gii nie na­le­ży mylić z ge­ria­trią, która jest nauką o cho­ro­bach wieku po­desz­łe­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɛrɔ̃ntɔˈlɔɟja, AS: gerõntoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gerontolog w.

 przym. gerontologiczny

Wiktionary


gerontologiczny

→ ge­ron­to­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z ge­ron­to­lo­gią, do­ty­czą­cy ge­ron­to­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

gerontologia

Powiązane:

 rzecz. gerontologia ż.

Wiktionary


gerontolożka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki o sta­rze­niu się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spe­cja­list­ka w za­kre­sie ge­ron­to­lo­gii

Wiktionary


gerontyzm

rzad­ko: ge­ron­to­kra­cja;
1. w niek­tó­rych pań­stwach sta­ro­żyt­nej Gre­cji: spra­wo­wa­nie wła­dzy przez radę star­ców (ge­ron­tów);
2. po­tocz­nie: ustrój pań­stwo­wy opar­ty na rzą­dach ludzi w wieku po­desz­łym; grupa ludzi sta­rych spra­wu­ją­ca wła­dzę


SJP.pl


gerovital

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu sto­so­wa­ne­go w niek­tó­rych za­bu­rze­niach wieku po­desz­łe­go, za­wie­ra­ją­ce­go pro­ka­i­nę; Ge­rio­ca­in


SJP.pl


gerować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fer­men­to­wać

Wiktionary


gerry

1. [czy­taj: dżeri] obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko, m.in. El­brid­ge Gerry [czy­taj: el­bridż geri] (1744-1814) - po­li­tyk ame­ry­kań­ski, wi­ce­pre­zy­dent USA


SJP.pl

Gerry – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 2002 roku w re­ży­se­rii Gusa Van Santa, z udzia­łem Matta Da­mo­na i Ca­se­ya Af­flec­ka. Jest to pier­wszy film „Try­lo­gii śmier­ci” Van Santa. Wszyst­kie trzy filmy opar­te są na zgo­nach, które miały miej­sce w praw­dzi­wym życiu. Po­zo­sta­łe dwa ty­tu­ły to "Słoń" (2003) i "Ostat­nie dni" (2005). Opo­wieść o losie przy­ja­ciół za­gu­bio­nych na pu­sty­ni.

Wikipedia


gersdorfit

mi­ne­rał, siar­czek niklu i ar­se­nu


SJP.pl


gershwin

[czy­taj: gersz­łin] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Ge­or­ge Gersh­win (1898-1937), ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta


SJP.pl


gerson

1. Woj­ciech Ger­son (1851-1901), ma­larz pol­ski;
2. Jo­han­nes Ger­son (wła­ści­wie Jean Char­lier) (1363-1429), fran­cu­ski te­o­log i fi­lo­zof


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ger­son – śred­nio­wiecz­ny te­o­log, kanc­lerz Uni­wer­sy­te­tu pa­ry­skie­go w XIII wieku.
  • Max Ger­son – nie­miec­ki le­karz i na­u­ko­wiec
  • Woj­ciech Ger­son – pol­ski ma­larz
  • Gérson (Gérson de Oli­ve­i­ra Nunes, ur. 1941) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Ger­son (Ger­son San­tos da Silva, ur. 1997) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


gerszom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię bi­blij­ne, wy­stę­pu­ją­ce w Ta­na­chu / Sta­rym Te­sta­men­cie

Wiktionary

Zo­bacz też: Ger­szon - syn Le­wie­go.

Ger­szom – pier­wszy syn Moj­że­sza i Se­fo­ry. Jego imię zna­czy­ło tyle co cu­dzo­zie­miec ("Je­stem cu­dzo­ziem­cem w obcej ziemi"). Miał syna o imie­niu Jo­na­tan.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Imię Ger­szom nosił m.in. pier­wo­rod­ny syn Moj­że­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gerszonita mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Gerszon

Wiktionary


gerszon

Zo­bacz też: Ger­szom - syn Moj­że­sza.

Ger­szon (hebr. גרשון) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Naj­star­szy syn Le­wie­go. Miał dwóch synów - Lib­nie­go i Szi­mei, któ­rzy wraz ze swo­i­mi po­tom­ka­mi two­rzy­li jedną z trzech grup le­wi­tów. W niek­tó­rych frag­men­tach Bi­blii jest on rów­nież na­zy­wa­ny imie­niem Ger­szom.

Wikipedia


gerta

zdrob­nie­nie od: Ger­tru­da


SJP.pl


gertruda

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ger­tru­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, zło­żo­ne z czło­nu Ger-: stwniem. "gēr" – „włócz­nia z ostrym że­laz­nym gro­tem”, „oszczep”, oraz trut, od germ. "thrūdi" („moc, siła”) po­mie­sza­ne­go z "drūda", stwniem. "trūt", "drūt" („uko­cha­ny, miły”; por. Er­men­tru­da). Można je tłu­ma­czyć jako „silna w walce oszcze­pem”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Ger­tru­da i je­stem bi­blio­te­kar­ką z Ka­to­wic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈtruda, AS: gertruda

Wiktionary


gertrudziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ger­tru­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


gerundialny

→ ge­run­dium


SJP.pl

Patrz:

gerundium

gerundium

w ję­zy­koz­naw­stwie: rze­czow­nik od­cza­sow­ni­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. rze­czow­ni­ko­wa forma cza­sow­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gerundialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odsłownik, rzeczownik odczasownikowy

Wiktionary


gerundivum

imie­słów bier­ny czasu przysz­łe­go wy­stę­pu­ją­cy w gra­ma­ty­ce ła­ciń­skiej, wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność, która po­win­na zo­stać speł­nio­na; ge­run­di­wum


SJP.pl


gerundiwum

imie­słów bier­ny czasu przysz­łe­go wy­stę­pu­ją­cy w gra­ma­ty­ce ła­ciń­skiej, wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność, która po­win­na zo­stać speł­nio­na; ge­run­di­vum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. ła­ciń­ski imie­słów bier­ny czasu przysz­łe­go, który okre­śla czyn­ność, jaka po­win­na zo­stać wy­ko­na­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gerundivum

Wiktionary


geruzja

głów­ny organ wła­dzy w oli­gar­chii grec­kiej, skła­da­ją­cy się z dwóch kró­lów (dzie­dzicz­nie) i rady 28 star­szych (wy­bie­ra­nych przez Zgro­ma­dze­nie Lu­do­we); rada star­ców


SJP.pl

Ge­ruz­ja, rada star­szych (gr. "γέρων" „stary, sta­rzec”) – w sta­ro­żyt­nej Spar­cie, głów­ny organ wła­dzy w oli­gar­chii spar­tań­skiej. W jej skład wcho­dzi­ło dwóch kró­lów oraz 28 star­szych oby­wa­te­li – ge­ron­tów. Byli oni wy­bra­ni przez Zgro­ma­dze­nie Lu­do­we z grona oby­wa­te­li po­wy­żej 60.

Wikipedia


gerwatowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gerwazostwo

Ger­wa­zy z mał­żon­ką; Ger­wa­zo­wie


SJP.pl


gerwazowie

Ger­wa­zy z mał­żon­ką; Ger­wa­zo­stwo


SJP.pl


gerwazowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ger­wa­ze­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gerwazy

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ger­wa­zy – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „czczo­ny”, „sza­no­wa­ny”.

Imię nie­zbyt po­pu­lar­ne w Pol­sce. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 72 męż­czyzn o imie­niu Ger­wa­zy na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bóg raczy wie­dzieć, dla­cze­go Pas­chaz­ju­szo­wi nie spo­do­ba­ły się żarty Ger­wa­ze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈvazɨ, AS: gervazy

Wiktionary


gerwin

imię mę­skie


SJP.pl

Ger­win – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, zło­żo­ne z czło­nów "Ger-" ("oszczep, dzida") i "-win" ("przy­ja­ciel"). W Pol­sce pier­wszy raz no­to­wa­ne w 1264 roku u osoby o nie­jas­nej na­ro­do­wo­ści. Ist­nie­je dwóch świę­tych ka­to­lic­kich o tym imie­niu.

Wikipedia


gerydon

1. ozdob­ny, drew­nia­ny słu­pek pod świecz­nik lub wazę;
2. mały, na­roż­ni­ko­wy sto­lik o jed­nej nodze, na dro­biaz­gi, kwia­ty itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wy­so­ka ozdob­na pod­sta­wa pod świecz­nik, wazę, tacę itp., sto­so­wa­na w XVI-XVII wieku

 (1.2) daw. nie­wiel­ki okrą­gły sto­lik, jedno- lub trój­noż­ny, uży­wa­ny w wy­po­sa­że­niu wnętrz w XVIII-XIX wieku jako po­dręcz­ny mebel śnia­da­nio­wy, także na kwia­ty lub bi­be­lo­ty;

Wiktionary

Ge­ry­don (z franc. "guéridon") – re­pre­zen­ta­cyj­na wy­so­ka pod­sta­wa pod wazę, tacę, świecz­nik itp.; póź­niej mały, po­dręcz­ny sto­lik ga­bi­ne­to­wy.

Nazwą tą po­cząt­ko­wo okre­śla­no we Fran­cji rzeź­bio­ną w drew­nie po­stać Mu­rzy­na dzier­żą­ce­go po­chod­nię lub pod­trzy­mu­ją­ce­go tacę dla świecz­ni­ka, roz­po­wszech­nio­ną w okre­sie ba­ro­ku i ro­ko­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ge­ry­do­nach spo­czy­wa­ły pi­ra­mi­dy owo­ców, wią­zan­ki kwia­tów i róż­nych kształ­tów pu­cha­ry do picia.

 (1.2) Na dwóch ge­ry­do­nach po ką­tach usta­wio­no mnó­stwo por­ce­la­ny róż­ne­go ro­dza­ju, srebr­ną cu­kier­ni­cę, srebr­ne lich­ta­rze, ro­bio­ne kwiat­ki, wo­sko­we owoce, ma­sel­nicz­kę w kształ­cie ba­ran­ka i różne drob­ne gra­ci­ki.

Wiktionary


gerylas

hisz­pań­ski par­ty­zant, bio­rą­cy udział w woj­nie zwła­szcza z Na­po­le­o­nem I


SJP.pl


gerylasować

wal­czyć na ty­łach wroga, dzia­łać w zbroj­nych od­dzia­łach ochot­ni­czych


SJP.pl


gerylasówka

wojna pod­ja­zdo­wa; par­ty­zant­ka


SJP.pl


ges

dźwięk g ob­ni­żo­ny o pół tonu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk g ob­ni­żo­ny o pół­ton;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy sły­sza­łeś już Me­nu­et ges dur Be­et­ho­ve­na?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛs, AS: ges

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. G♭

Wiktionary


ges-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku ges


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku ges (w za­pi­sie nu­to­wym z sze­ścio­ma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji Ges-dur (1.1)

Wiktionary

Ges-dur – gama mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej i któ­rej to­ni­ką jest ges. Gama Ges-dur za­wie­ra dźwię­ki: ges, as, b, ces, des, es, f. To­na­cja Ges-dur za­wie­ra sześć be­mo­li.

Po­krew­ną jej mo­lo­wą to­na­cją pa­ra­lel­ną jest es-moll, jed­no­i­mien­ną mo­lo­wą – ges-moll.

Ges-dur to także akord, zbu­do­wa­ny z pier­wsze­go (ges), trze­cie­go (b) i pią­te­go (des) stop­nia gamy Ges-dur.

Wikipedia


ges-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku ges


SJP.pl

ges-moll – gama mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest ges. Gama ges-moll za­wie­ra dźwię­ki: ges, as, heses, ces, des, eses, fes. En­har­mo­nicz­nym od­po­wied­ni­kiem ges-moll jest gama fis-moll.

Nazwa ges-moll oz­na­cza także akord, zbu­do­wa­ny z pier­wsze­go (ges), trze­cie­go (heses) i pią­te­go (des) stop­nia gamy ges-moll.

Wikipedia


geses

dźwięk g ob­ni­żo­ny o dwa pół­to­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk g ob­ni­żo­ny o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwię­ki geses na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: geses¹, geses², Geses, geses°.

Geses – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla geses¹ wy­no­si około 349,6 Hz. Jest to ob­ni­żo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go be­mo­la dźwięk g. En­har­mo­nicz­nie dźwię­ki o tej samej wy­so­ko­ści to: eis i f.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɛsɛs, AS: geses

Wiktionary


gesneria

ro­śli­na z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych


SJP.pl


gessler

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gess­ler (ur. 1955) – re­sta­u­ra­tor, aktor
  • Mag­da­le­na Gess­ler (ur. 1953) – re­sta­u­ra­tor­ka, pi­sar­ka, oso­bo­wość te­le­wi­zyj­na
  • Marta Gess­ler (ur. 1960) – re­sta­u­ra­tor­ka, pi­sar­ka
  • Ma­te­usz Gess­ler (ur. 1980) – re­sta­u­ra­tor, ku­charz
  • Zbi­gniew Gess­ler (1921-2004) – rze­mieśl­nik, po­li­tyk, poseł na Sejm PRL
  • (113355) Gess­ler – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


gest

1. ruch ręki to­wa­rzy­szą­cy mowie, cza­sem ją za­stę­pu­ją­cy; ski­nie­nie; znak;
2. mieć gest - być hoj­nym, wspa­nia­ło­myśl­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ruch ciała, zaz­wy­czaj dłoni, pod­kre­śla­ją­cy treść wy­po­wie­dzi

 (1.2) książk. czyn wspa­nia­ło­myśl­ny, do­ko­na­ny w spo­sób pod­nio­sły lub dla zwró­ce­nia uwagi, dla efek­tu

Wiktionary

Gest – do­wol­ny ruch wy­ko­na­ny przez kogoś świa­do­mie lub nieś­wia­do­mie, ma­ją­cy okre­ślo­ne zna­cze­nie.

Zaz­wy­czaj gesty są ro­zu­mia­ne tylko przez pewną grupę osób, które wy­wo­dzą się z tego sa­me­go śro­do­wi­ska lub tego sa­me­go kręgu kul­tu­ro­we­go. Niek­tó­re gesty sta­no­wią też ro­dzaj znaku, umoż­li­wia­ją­ce­go roz­poz­na­nie od­po­wied­nich osób. Ty­po­wym przy­kła­dem jest po­praw­ne sa­lu­to­wa­nie w woj­sku, które w każ­dej armii różni się nieco szcze­gó­ła­mi wy­ko­na­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kloss wypił tego wie­czo­ru dużo, po­zba­wia­ło go to zwy­kłej pew­no­ści sie­bie, mu­siał być czuj­ny, mu­siał kon­tro­lo­wać każdy swój gest.

 (1.2) Hra­bie­go stać było na wiel­ki gest: wy­bu­do­wał szpi­tal dla bie­do­ty, czym zy­skał sym­pa­tię córki księ­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛst, AS: gest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestykulacja ż.

:: zdrobn. geścik mrz.

 czas. gestykulować ndk.

Wiktionary


gestagen

żeń­ski hor­mon z grupy pro­ge­ste­ro­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. żeń­ski hor­mon płcio­wy, hor­mon pod­trzy­mu­ją­cy ciążę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gestagenny

Wiktionary


gestagenny

→ ge­sta­gen; ge­sta­ge­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. do­ty­czą­cy ge­sta­ge­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestagen m.

Wiktionary


gestagenowy

→ ge­sta­gen; ge­sta­gen­ny


SJP.pl


gestalt

[czy­taj: geszTALT] Ge­stalt;
1. kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii, za­kła­da­ją­cy, że życie psy­chicz­ne na­le­ży trak­to­wać jako twór zło­żo­ny z pew­nych ca­ło­ści, nie­da­ją­cych się spro­wa­dzić do ich czę­ści skła­do­wych; psy­cho­lo­gia po­sta­ci, ge­stal­tyzm;
2. po­dej­ście psy­cho­te­ra­pe­u­tycz­ne, w któ­rym pro­ble­my czło­wie­ka ana­li­zo­wa­ne są w kon­tek­ście jego sy­tu­a­cji zew­nętrz­nej; psy­cho­te­ra­pia po­sta­ci


SJP.pl

Ge­stalt (niem. «po­stać») – za­pro­po­no­wa­na przed II wojną świa­to­wą w Niem­czech te­o­ria per­cep­cji al­ter­na­tyw­na wobec in­nych zna­nych i ak­cep­to­wa­nych na po­cząt­ku XX wieku. Ze wzglę­du na swoje ory­gi­nal­ne po­dej­ście do opisu zja­wi­ska per­cep­cji do­cze­ka­ła się kon­ty­nu­a­cji i zo­sta­ła roz­wi­nię­ta.

Wikipedia


gestaltysta

zwo­len­nik ge­stal­tyz­mu


SJP.pl


gestaltyzm

kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii, za­kła­da­ją­cy, że życie psy­chicz­ne na­le­ży trak­to­wać jako twór zło­żo­ny z pew­nych ca­ło­ści, nie­da­ją­cych się spro­wa­dzić do ich czę­ści skła­do­wych; psy­cho­lo­gia po­sta­ci, ge­stalt, Ge­stalt


SJP.pl


gestapo

1. funk­cjo­na­riusz(e) po­li­cji po­li­tycz­nej w III Rze­szy;
2. sie­dzi­ba po­li­cji po­li­tycz­nej w III Rze­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. tajna po­li­cja hit­le­row­skich Nie­miec;

 (1.2) hist. sie­dzi­ba ge­sta­pa (1.1)

 (1.3) hist. funk­cjo­na­riu­sze ge­sta­pa (1.1)

Wiktionary

Zo­bacz też: po­wieść „Ge­sta­po”.

Ge­sta­po ( Ge­he­i­me Sta­at­spo­li­zei, Tajna Po­li­cja Pań­stwo­wa; do 1936 rów­nież Ge­sta­pa, od "Ge­he­i­mes Sta­at­spo­li­ze­iamt" – Urząd Taj­nej Po­li­cji Pań­stwo­wej) – tajna po­li­cja ut­wo­rzo­na w III Rze­szy 26 kwiet­nia 1933, która w spo­sób bezwz­ględ­ny zwal­cza­ła wszel­kie prze­ja­wy oporu, roz­wią­za­na wraz z upad­kiem III Rze­szy w 1945. Przez Mię­dzy­na­ro­do­wy Try­bu­nał Woj­sko­wy w No­rym­ber­dze uz­na­na za or­ga­ni­za­cję zbrod­ni­czą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agen­ci ge­sta­po słu­cha­ją i cza­sem do­wia­du­ją się cie­ka­wych wia­do­mo­ści (…)

 (1.1) Kahał po­słał naj­gor­szych ban­dy­tów, zwa­nych przez Żydów „ży­dow­skim ge­sta­pem", szcze­gól­nie lu­bia­nych przez Niem­ców za bezwz­ględ­ność, bez­li­tos­ne bicie ska­za­nych i gwałt na dziew­czę­tach.

 (1.1) (…) ra­port z 2 wrze­śnia in­for­mo­wał: „przy re­wiz­jach za bro­nią mi­li­cjan­ci i woj­sko Wa­si­lew­skiej ra­bu­je go­rzej od ge­sta­pa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛˈstapɔ, AS: gestapo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestapowiec m., gestapówka ż.

 przym. gestapowski

Wiktionary


gestapowiec

czło­nek ge­sta­po


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. funk­cjo­na­riusz ge­sta­po

 (1.2) po­gard. obraź. nie­lu­bia­na osoba, wred­na, au­to­ry­ta­tyw­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z wy­ro­ków sądów po­dziem­nych gi­nę­li kon­fi­den­ci, szmal­cow­ni­cy, gor­li­wi ge­sta­pow­cy i po­li­cjan­ci, urzęd­ni­cy ge­sta­po i ad­mi­ni­stra­cji oku­pan­ta, straż­ni­cy z Pa­wia­ka, a także szcze­gól­nie znie­na­wi­dze­ni funk­cjo­na­riu­sze Urzę­dów Pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛstaˈpɔvʲjɛt͡s, AS: gestapovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestapo n., Gestapo n.

 przym. gestapowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) menda, faszysta, nazista

Wiktionary


gestapowski

→ ge­sta­po


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ge­sta­po lub ge­sta­pow­ca­mi, do­ty­czą­cy ge­sta­po

Wiktionary

Patrz:

gestapo

Powiązane:

 rzecz. gestapo n., Gestapo n., gestapowiec mos., gestapówka ż.

Wiktionary


gestia

kie­ro­wa­nie czy­i­miś in­te­re­sa­mi z upo­waż­nie­nia; ad­mi­ni­stra­cja; za­rząd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk., ofic. za­kres kom­pe­ten­cji lub upraw­nie­nie do de­cy­do­wa­nia o czymś

 (1.2) przest. kie­ro­wa­nie spra­wa­mi z czy­je­goś upo­waż­nie­nia

 (1.3) przest. urz. za­rząd lub ad­mi­ni­stra­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ład i po­rzą­dek po­zo­sta­wa­ły w ge­stii ko­men­dy po­li­cji.

 (1.1) Wybór te­ma­tu po­zo­sta­wio­no w ge­stii pre­le­gen­ta, co zwy­kle pro­wa­dzi do nie koń­czą­cych się roz­te­rek.

 (1.1) Oso­bi­ście jed­nak przy­chy­lam się do stwier­dze­nia, że de­cyz­ja o uro­dze­niu dziec­ka po­win­na po­zo­sta­wać tylko w ge­stii ko­bie­ty.

 (1.3) Piotr III po­le­cił, aby za­rząd wszyst­kich ma­jąt­ków ko­ściel­nych prze­szedł w ge­stię Ko­le­gium Eko­no­mii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛstʲja, AS: gestʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gestor m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompetencja, uprawnienia, decyzja

Wiktionary


gestodźwięk

dźwięk two­rzo­ny ru­cha­mi ciała, np. kla­ska­niem, tu­pa­niem


SJP.pl


gestor

dy­spo­nent, za­rząd­ca


SJP.pl


gestorka

dy­spo­nent­ka, za­rząd­czy­ni


SJP.pl


gestowy

→ gest


SJP.pl

Patrz:

gest

gestoza

cho­ro­ba wy­stę­pu­ją­ca w okre­sie ciąży, ob­ja­wia­ją­ca się upor­czy­wy­mi nud­no­ścia­mi w pier­wszym try­me­strze (ge­sto­za wczes­na) lub obrzę­ka­mi koń­czyn, wy­so­kim ci­śnie­niem tęt­ni­czym oraz zwięk­sze­niem wy­da­la­nia biał­ka z mo­czem w trze­cim try­me­strze (ge­sto­za późna)


SJP.pl


gestyczny

zwią­za­ny z ge­stem , ge­sty­ku­la­cją; ge­sty­ku­la­cyj­ny


SJP.pl


gestyjność

→ ge­styj­ny


SJP.pl

Patrz:

gestyjny

gestyjny

→ ge­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

gestyka

gestyka

sztu­ka wy­ra­ża­nia uczuć i myśli za po­mo­cą ge­sty­ku­la­cji, sto­so­wa­na jako ele­ment gry ak­tor­skiej


SJP.pl


gestykulacja

1. część mowy ciała, ruchy rąk pod­kre­śla­ją­ce treść wy­po­wie­dzi;
2. wy­ko­ny­wa­nie ge­stów, po­słu­gi­wa­nie się ge­sta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ruchy rąk, które uwy­pu­kla­ją treść wy­po­wie­dzi, wy­ko­ny­wa­nie ge­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gest m., gestyka ż., gestykulowanie n.

 czas. gestykulować ndk.

 przym. gestykulacyjny

 przysł. gestykulacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gestyka

Wiktionary


gestykulacyjny

wy­ra­ża­ją­cy się ge­stem (ge­sta­mi), zwią­za­ny z ge­stem; ge­stycz­ny


SJP.pl


gestykulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ge­sty­ku­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛstɨkulɔˈvãɲɛ, AS: gestykulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gestykulować

 rzecz. gestykulacja ż.

Wiktionary


gestykulować

1. wy­ko­ny­wać ruchy rę­ko­ma, pod­kre­śla­jąc treść wy­po­wie­dzi;
2. wy­ko­ny­wać gesty, po­słu­gi­wać się ge­sta­mi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­ru­szać rę­ko­ma w celu pod­kre­śle­nia swo­jej wy­po­wie­dzi, po­ka­za­nia cze­goś, dania komuś ja­kie­goś znaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwał­tow­nie ge­sty­ku­lu­jąc daje znak, aby męż­czyz­na przer­wał pracę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛstɨkuˈlɔvat͡ɕ, AS: gestykulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gest mrz., gestykulacja ż., gestykulowanie n.

Wiktionary


geszefciara

→ ge­szef­ciarz


SJP.pl

Patrz:

geszefciarz

geszefciarka

→ ge­szef­ciarz


SJP.pl

Patrz:

geszefciarz

geszefciarski

przy­miot­nik od: ge­szef­ciarz


SJP.pl


geszefciarstwo

zaj­mo­wa­nie się ge­szef­ta­mi; spe­ku­la­cja; sza­chraj­stwo


SJP.pl


geszefciarz

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ge­szef­tem, drob­ny spe­ku­lant


SJP.pl


geszefcik

zdrob­nie­nie od: ge­szeft


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ge­szeft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geszeft m.

Wiktionary


geszeft

po­tocz­nie, slan­go­wo: in­te­res do zro­bie­nia, czę­sto nie­ucz­ci­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. żyd., pot. przest. in­te­res, zwy­kle nie­ucz­ci­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. geszefciarstwo

:: zdrobn. geszefcik, geszefciarz

 przym. geszefciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwindel

Wiktionary


geszem

Ge­szem – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu.

Wpły­wo­wy Arab, który pró­bo­wał pow­strzy­mać Ne­he­mia­sza przed od­bu­do­wą murów Je­ro­zo­li­my.

Wikipedia


geszur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej czę­ści Go­la­nu, na wschód od Je­zio­ra Ga­li­lej­skie­go;

Wiktionary

Ge­szur – re­gion i mia­sto w po­łud­nio­wej Syrii, za­ra­zem nazwa ara­mej­skie­go kró­le­stwa z prze­ło­mu XI i X wieku p.n.e.

Źró­dła bi­blij­ne (2 Księ­ga Sa­mu­e­la 3,3; 13,37a) wspo­mi­na­ją o Tal­ma­ju, królu Ge­szur, te­ściu iz­ra­el­skie­go króla Da­wi­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Joab pow­stał i udał się do Ge­szur, i spro­wa­dził Ab­sa­lo­ma do Je­ro­zo­li­my.

Wiktionary


get

mia­sto bi­blij­ne


SJP.pl

Get (hebr. i aram. גט, "do­ku­ment") – w ju­da­iz­mie list roz­wo­do­wy, nie­zbęd­ny do za­koń­cze­nia i roz­wią­za­nia mał­żeń­stwa. Pod­sta­wą bi­blij­ną jego wy­sta­wie­nia jest Księ­ga Pow­tó­rzo­ne­go Prawa, roz­dział 24, wer­se­ty 1–4.

Get wy­sta­wia­ny jest przed sądem ra­bi­nac­kim zło­żo­nym z 3 ra­bi­nów.

Wikipedia


geta

ja­poń­skie drew­nia­ne cho­da­ki wyj­ścio­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Geta – ce­sarz rzym­ski
  • Geta – tra­dy­cyj­ne ja­poń­skie obu­wie
  • Geta (go) – za­gra­nie w wy­wo­dzą­cej się z Da­le­kie­go Wscho­du grze go
  • Geta – gmina w Alan­dii
  • Geta – gaun wikas sa­mi­ti w Ne­pa­lu

Wikipedia


getafe

Ge­ta­fe (wym.) – jest jed­nym z okrę­gów miej­skich na po­łud­niu pro­win­cji Ma­dryt. Jest jed­nym z naj­bar­dziej za­lud­nio­nych i uprze­my­sło­wio­nych miast w stre­fie me­tro­po­li­tal­nej sto­li­cy. Na zna­cze­nie Ge­ta­fe ma także wpływ obec­ność woj­sko­wej bazy lot­ni­czej, jed­nej z naj­star­szych w Hisz­pa­nii, jak rów­nież w Cerro de los Ángeles, uwa­ża­ny za cen­trum ge­o­gra­ficz­ne Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go oraz Uni­wer­sy­tet Ka­ro­la III (Uni­ver­si­dad Car­los III), któ­re­go rek­to­rat znaj­du­je się w mie­ście.

Wikipedia


geter

sub­stan­cja po­chła­nia­ją­ca gazy (zwy­kle ma­gnez lub bar); get­ter


SJP.pl


getin

nazwa banku


SJP.pl


getka

naz­wi­sko


SJP.pl


getr

1. cho­lew­ka z filcu, sukna lub in­ne­go ma­te­ria­łu, wkła­da­na na obu­wie dla ochro­ny nogi przed zim­nem; ka­masz;
2. pod­ko­la­nów­ka bez stóp


SJP.pl


getra

1. cho­lew­ka z filcu, sukna lub in­ne­go ma­te­ria­łu, wkła­da­na na obu­wie dla ochro­ny nogi przed zim­nem; ka­masz;
2. pod­ko­la­nów­ka bez stóp


SJP.pl


getry

cho­lew­ki za­kła­da­ne na buty, za­bez­pie­cza­ją­ce nogi przed niską tem­pe­ra­tu­rą, śnie­giem, de­szczem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. pod­ko­la­nów­ki bez stóp;

 (1.2) odzież. po­dob­na do spod­ni część ubio­ru z ela­stycz­nej tka­ni­ny lub dzia­ni­ny, ob­ci­sła, z gumką w pasie

 (1.3) odzież. sport. skar­pe­ty do kolan sta­no­wią­ce część stro­ju spor­to­we­go pił­ka­rzy

 (1.4) odzież. obuw. uży­wa­ne daw­niej ochra­nia­cze z filcu lub gru­be­go sukna, wkła­da­ne na wierzch obu­wia i się­ga­ją­ce ko­stek

Wiktionary

Getry, ga­ma­sze – daw­niej "cho­lew­ki" z płót­na, filcu lub sukna, wkła­da­ne zwy­kle na obu­wie jako za­bez­pie­cze­nie przed chło­dem. Uży­wa­ne głów­nie w XIX w. i na po­cząt­ku XX w.

Ocie­pla­cze na nogi zo­sta­ły pier­wot­nie za­pro­jek­to­wa­ne do prak­tycz­ne­go użyt­ku przez tan­ce­rzy, aby ogrze­wać nogi pod­czas prób i wy­stę­pów.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) legginsy, leginsy

Wiktionary


getsemani

bi­bi­lij­ny ogród u stóp Góry Oliw­nej w Je­ro­zo­li­mie, w któ­rym poj­ma­no Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. bibl. miej­sce kultu i ogród u stóp Góry Oliw­nej w Je­ro­zo­li­mie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A kiedy przysz­li do ogro­du zwa­ne­go Get­se­ma­ni, rzekł Jezus do swo­ich ucz­niów: «Usiądź­cie tutaj, Ja tym­cza­sem będę się mod­lił».

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ogród Oliwny, Ogrójec

Wiktionary


getter

sub­stan­cja po­chła­nia­ją­ca gazy (zwy­kle ma­gnez lub bar); geter


SJP.pl

Get­ter, geter, po­chła­niacz gazów – sub­stan­cja che­micz­na umie­szcza­na we wnę­trzu przy­rzą­du próż­nio­we­go np. lampy elek­tro­no­wej.

Jego za­da­nie to utrzy­my­wa­nie w danym przy­rzą­dzie próż­ni przez po­chła­nia­nie resz­tek gazów (za­rów­no tych po­zo­sta­łych przy pro­duk­cji, jak i mo­gą­cych się wyt­wa­rzać pod­czas pracy urzą­dze­nia).

Wikipedia


getterować

usu­wać reszt­ki gazów po ich wy­pom­po­wa­niu z urzą­dzeń próż­nio­wych za po­mo­cą get­te­rów


SJP.pl


getto

1. dziel­ni­ca mia­sta za­miesz­ka­na z wy­bo­ru lub przy­mu­su przez mniej­szo­ści, np. et­nicz­ne; w okre­sie II wojny świa­to­wej: przy­mu­so­wo zam­knię­ta dziel­ni­ca ży­dow­ska;
2. miej­sce, śro­do­wi­sko lub grupa spo­łecz­na izo­lu­ją­ca się od oto­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) w śred­nio­wie­czu i póź­niej: zwar­te sku­pi­sko, dziel­ni­ca miej­ska od­se­pa­ro­wa­na od po­zo­sta­łych czę­ści mia­sta i za­miesz­ki­wa­na przez mniej­szość et­nicz­ną, zwy­kle ży­dow­ską, poz­wa­la­ją­ca im na za­cho­wa­nie odręb­no­ści et­nicz­nej i re­li­gij­nej

 (1.2) hist. dziel­ni­ca przy­mu­so­we­go zam­knię­cia Żydów w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej

 (1.3) dziel­ni­ca bie­do­ty, zwy­kle za­miesz­ka­na w więk­szo­ści przez jedną grupę et­nicz­ną lub re­li­gij­ną (np. Mu­rzy­nów, Chiń­czy­ków, Por­to­ry­kań­czy­ków w USA)

 (1.4) przen. miej­sce, śro­do­wi­sko lub grupa spo­łecz­na (et­nicz­na, re­li­gij­na lub kul­tu­ro­wa) izo­lu­ją­ca się od oto­cze­nia, ży­ją­ca w izo­la­cji od oto­cze­nia

Wiktionary

Getto – część mia­sta za­miesz­ka­na w izo­la­cji od in­nych przez mniej­szość na­ro­do­wą, ra­so­wą bądź re­li­gij­ną, naj­czę­ściej ży­dow­ską.

Okre­śle­nie to oz­na­cza też odi­zo­lo­wa­ną spo­łecz­ność, rzą­dzą­cą się włas­ny­mi pra­wa­mi i nie­chęt­ną lu­dziom z zew­nątrz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ter­mi­nu „getto” użyto po raz pier­wszy na okre­śle­nie do­bro­wol­nie ut­wo­rzo­ne­go sku­pi­ska lud­no­ści ży­dow­skiej w We­ne­cji na po­cząt­ku XVI w.

 (1.2) Pier­wszym ut­wo­rzo­nym przez na­zi­stów przy­mu­so­wym get­tem w Pol­sce było pow­sta­łe 8 paź­dzier­ni­ka 1939 roku getto w Piotr­ko­wie Try­bu­nal­skim.

 (1.3) Jedno z naj­słyn­niej­szych gett współ­czes­nych two­rzą dziel­ni­ce nędzy w Rio de Ja­ne­i­ro.

 (1.4) Ca­stro, Dziel­ni­ca San Fran­ci­sco, to getto ho­mo­sek­su­a­li­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛtːɔ, AS: ge•to

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gettoizacja ż., gettoizowanie n., zgettoizowanie n.

 czas. gettoizować ndk., zgettoizować dk.

 przym. gettowy

Wiktionary


gettoizacja

get­ty­za­cja;
1. izo­lo­wa­nie grup et­nicz­nych od spo­łe­czeń­stwa w wy­dzie­lo­nych dziel­ni­cach mia­sta;
2. pro­ces two­rze­nia się zam­knię­tych dziel­nic, za­miesz­ki­wa­nych przez grupy mniej­szo­ścio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. pro­ces two­rze­nia się gett, ho­mo­ge­nicz­nych ob­sza­rów za­miesz­ki­wa­nych przez grupy mniej­szo­ścio­we, które nie współ­ży­ją ze spo­łe­czeń­stwem więk­szo­ścio­wym;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Efek­tem odrzu­ca­nia ofert po­mo­cy i braku włas­nej ini­cja­ty­wy na rzecz in­te­gra­cji jest po­stę­pu­ją­ca get­to­i­za­cja ob­co­kra­jow­ców, szcze­gól­nie w więk­szych mia­stach (…), i pow­sta­wa­nie funk­cjo­nu­ją­cych rów­no­le­gle, ob­cych sobie oby­cza­jo­wo, ję­zy­ko­wo, kul­tu­ro­wo i re­li­gij­nie śro­do­wisk.

 (1.1) Wy­pę­dze­nia i get­to­i­za­cja w marcu 1941 roku roz­po­czę­ły się, gdy wy­ni­kła po­trze­ba osied­la­nia żoł­nie­rzy Wer­mach­tu, przy­go­to­wu­ją­cych się do ataku na ZSRR, w po­bli­żu linii de­mar­ka­cyj­nej roz­dzie­la­ją­cej ob­sza­ry oku­po­wa­nej Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɛtːɔjiˈzat͡sʲja, AS: ge•toi ̯izacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. getto n., gettyzacja ż.

 czas. gettoizować ndk., zgettoizować dk.

 przym. gettowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gettyzacja, izolacja, marginalizacja społeczna

Wiktionary


gettoizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zget­to­i­zo­wać)

 (1.1) two­rzyć getta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. getto n., gettoizacja ż., gettyzacja ż.

 czas. zgettoizować dk.

 przym. gettowy

Wiktionary


gettowy

przy­miot­nik od: getto


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z get­tem, do­ty­czą­cy getta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. getto n., gettoizacja ż., gettyzacja ż.

 czas. gettoizować ndk., zgettoizować dk.

Wiktionary


gettysburg

[czy­taj: GEtizberg]
1. mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia;
2. mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa;
3. wieś w sta­nie Ohio


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Get­tys­burg – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Adams
  • Get­tys­burg – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Pot­ter
  • Get­tys­burg – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Darke
  • Get­tys­burg (Get­tys­burg Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Gra­ham
  • Get­tys­burg – film z 1993 o bit­wie pod Get­tys­bur­giem

Wikipedia


gettysburski

przy­miot­nik od: Get­tys­burg


SJP.pl


gettyzacja

get­to­i­za­cja;
1. izo­lo­wa­nie grup et­nicz­nych od spo­łe­czeń­stwa w wy­dzie­lo­nych dziel­ni­cach mia­sta;
2. pro­ces two­rze­nia się zam­knię­tych dziel­nic, za­miesz­ki­wa­nych przez grupy mniej­szo­ścio­we


SJP.pl


getynga

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech;

Wiktionary

Ge­tyn­ga ( Göttingen, dol­no­niem. "Chöttingen") – aka­de­mic­kie mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, nad rzeką Leine, na po­łud­nio­wym krań­cu kraju związ­ko­we­go Dolna Sak­so­nia, sie­dzi­ba po­wia­tu Ge­tyn­ga. W roku 2013 mia­sto li­czy­ło 116 891 miesz­kań­ców. Jeden z głów­nych oś­rod­ków na­u­ko­wych kraju (ponad 30 tys. stu­den­tów), sie­dzi­ba Dol­no­sak­soń­skiej Aka­de­mii Nauk. Li­czą­ce się cen­trum tu­ry­stycz­ne oraz kul­tu­ral­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­tyn­ga za­trud­nia­ła trzy­dzie­stu lam­pu­ce­rów w 1870 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. getyńczyk mos.

 przym. getyński

Wiktionary


getynianin

miesz­ka­niec Ge­tyn­gi


SJP.pl


getynianka

miesz­kan­ka Ge­tyn­gi


SJP.pl


getyt

uwod­nio­ny tle­nek że­la­za, mi­ne­rał o bar­wie bru­nat­nej; go­et­hyt


SJP.pl


getyńczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ge­tyn­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Getynga ż.

 przym. getyński

Wiktionary


getyński

przy­miot­nik od: Ge­tyn­ga


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ge­tyn­gą, do­ty­czą­cy Ge­tyn­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Getynga ż., getyńczyk mos.

Wiktionary


getz

[czy­taj: gec] naz­wi­sko


SJP.pl


gev

gi­ga­e­lek­tro­no­wolt


SJP.pl


gewandhaus

1. dom tar­go­wy ce­chów su­kien­ni­czych;
2. nie­miec­ka or­kie­stra sym­fo­nicz­na z Lip­ska


SJP.pl


geza

jasna, po­ro­wa­ta skała osa­do­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gejza – ksią­żę wę­gier­ski
  • Geza (skała) – skała osa­do­wa

Wikipedia


gezer

Gezer ( ‏תל גזר‎) – ruiny sta­ro­żyt­ne­go mia­sta ka­na­nej­skie­go po­ło­żo­ne przy ki­bu­cu Gezer, w po­ło­wie drogi mię­dzy Je­ro­zo­li­mą a Jafą, w środ­ko­wej czę­ści Iz­ra­e­la.

Wikipedia


geścik

zdrob­nie­nie od: gest


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gest m.

Wiktionary


gg

[czy­taj: gie-gie] skrót od:
1. Ge­ne­ral­na Gu­ber­nia;
2. Ge­ne­ral­ne Gu­ber­na­tor­stwo;
3. Gadu-Gadu


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go, nazwa włas­na

 (1.1) = hist. adm. Ge­ne­ral­ne Gu­ber­na­tor­stwo, Ge­ne­ral­na Gu­ber­nia

 (1.2) = in­form. Gadu-Gadu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GG – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gu­ern­sey
    • .gg – do­me­na in­ter­ne­to­wa przy­pi­sa­na do Gu­ern­sey
  • GG (daw­niej Gadu-Gadu) – pol­ski ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy firmy GG Net­work
  • Game Gear – prze­no­śna kon­so­la do gier firmy Sega
  • Ge­ne­ral­ne Gu­ber­na­tor­stwo (1914–1918)
  • Ge­ne­ral­ne Gu­ber­na­tor­stwo (1939–1945), pot. Ge­ne­ral­na Gu­ber­nia

Wikipedia


ggtp

skró­to­wiec

 (1.1) = med. bio­chem. ang. gamma-glu­ta­myl­trans­fe­ra­se / gamma-glu­ta­myl tran­spep­ti­da­se → gamma-glu­ta­my­lo­tran­spep­ty­da­za / γ-glu­ta­my­lo­tran­spep­ty­da­za / γ-glu­ta­my­lo­trans­fe­ra­za, gamma-glu­ta­my­lo­trans­fe­ra­za

Wiktionary


ghana

[czy­taj: gana]
1. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Akrze; Re­pu­bli­ka Ghany;
2. dawne pań­stwo w Su­da­nie Za­chod­nim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Akrze;

 (1.2) geogr. adm. okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w dy­stryk­cie miej­skim Mbeya, w re­gio­nie Mbeya w Tan­za­nii

Wiktionary

Ghana (Re­pu­bli­ka Ghany, Re­pu­blic of Ghana) – pań­stwo w za­chod­niej Afry­ce nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Gra­ni­czy z Togo, Bur­ki­ną Faso i Wy­brze­żem Kości Sło­nio­wej. Nazwa kraju w ję­zy­ku Asan­te oz­na­cza „Król – Wo­jow­nik”.

Po­cho­dzi od przed­ko­lo­nial­ne­go, śred­nio­wiecz­ne­go Im­pe­rium Ghany, które roz­cią­ga­ło się na te­re­nach dzi­siej­szych Mali i Ma­u­re­ta­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­nym pro­duk­tem ek­spor­to­wym Ghany jest ziar­no ka­ka­ow­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãna, AS: gãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ghańczyk mos., Ghanka ż.

 przym. ghański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Ghany

Wiktionary


ghanijka

miesz­kan­ka Ghany; Ghan­ka


SJP.pl


ghanin

miesz­ka­niec Ghany; Ghań­czyk


SJP.pl


ghanka

[czy­taj: ganka] oby­wa­tel­ka Ghany; Gha­nij­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ghany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãŋka, AS: gãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ghana ż.

:: fm. Ghańczyk mos.

 przym. ghański

Wiktionary


ghat

ka­mien­ne scho­dy wzdłuż rzeki, gdzie są wy­ko­ny­wa­ne ry­tu­al­ne ablu­cje lub pa­lo­ne zwło­ki; ghaty


SJP.pl

Ghat ( ‏غات‎) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Libii, w oazie na Sa­ha­rze w po­bli­żu gra­ni­cy z Al­gie­rią, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny gminy Ghat. Pier­wot­nie tu­a­re­skie mia­sto było w przesz­ło­ści waż­nym przy­stan­kiem na tra­sie ka­ra­wan ku­piec­kich. Współ­cze­śnie Ghat przy­cią­ga wielu tu­ry­stów ze wzglę­du na ma­lo­wi­dła na­skal­ne na po­bli­skiej pu­sty­ni Ta­drart Aka­kus, a także spek­ta­ku­lar­ne kra­jo­bra­zy li­bij­skiej pu­sty­ni.

Wikipedia


ghaty

ka­mien­ne scho­dy wzdłuż rzeki, gdzie są wy­ko­ny­wa­ne ry­tu­al­ne ablu­cje lub pa­lo­ne zwło­ki; ghaty


SJP.pl

Ghaty (de­wa­na­ga­ri: घाट ben­gal­ski: ঘাট, trans­li­te­ra­cja ghaţ, do­słow­nie "stop­nie") – ciąg ka­mien­nych scho­dów pro­wa­dzą­cy w dół ku rzece. Wy­stę­pu­je w wielu miej­scach Azji.

Zszedł­szy po gha­tach, wyz­naw­cy hin­du­iz­mu do­ko­nu­ją pod­czas mo­dłów we­dług swo­ich wie­rzeń ry­tu­al­ne­go oczy­szcze­nia się w wo­dzie z ne­ga­tyw­nej karmy (grze­chów). W Wa­ra­na­si i nad in­ny­mi brze­ga­mi rzek na ka­mien­nych gha­tach od­by­wa się hin­du­ska ce­re­mo­nia po­grze­bu po­przez spa­le­nie zwłok i wy­rzu­ce­nie po­zo­sta­ło­ści do rzeki.

Wikipedia


ghazi

[czy­taj: gaz-i] wo­jow­nik mu­zuł­mań­ski wal­czą­cy z nie­wier­ny­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ghazi – tytuł na­da­wa­ny w is­la­mie wo­jow­ni­kom i wo­dzom
  • Ghazi – nazwa wo­jow­ni­ków is­lam­skich wal­czą­cych z nie­wier­ny­mi
  • PNS „Ghazi” – pa­ki­stań­ski okręt pod­wod­ny, w służ­bie 1964-71

Wikipedia


ghazni

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie;

 (1.2) geogr. adm. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Af­ga­ni­sta­nie;

Wiktionary

Ghaz­ni (Ġazni, Ghaz­na; pers.: غزنی) – mia­sto we wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie, po­ło­żo­ne nad rzeką Ghaz­ni, przy dro­dze sa­mo­cho­do­wej Kabul – Kan­da­har. Jest oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym pro­win­cji Ghaz­ni. W roku 2021 li­czy­ło ponad 190 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­pro­wa­dzi­łam się do Ghaz­ni na wios­nę 2021.

 (1.2) W skład pro­win­cji Ghaz­ni wcho­dzi 19 po­wia­tów.

Wiktionary


ghańczyk

[czy­taj: gań­czyk] oby­wa­tel Ghany; Gha­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ghany

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ghań­czy­cy świę­tu­ją czę­sto i chęt­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: gãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ghana ż.

:: fż. Ghanka ż.

 przym. ghański

Wiktionary


ghański

→ Ghana [czy­taj: gań­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ghana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ghań­ska flaga jest czer­wo­na, żółta, czar­na i zie­lo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡãj̃sʲci, AS: gãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ghana ż., Ghańczyk mos., Ghanka ż.

Wiktionary


ghb

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = biol. chem. gli­ko­he­mo­glo­bi­na;

 (1.2) = biol. chem. kwas γ-hy­drok­sy­ma­sło­wy, che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, lek, sub­sta­cja psy­cho­ak­tyw­na, skład­nik m.in. tzw. pi­guł­ki gwał­tu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kwas γ-hy­drok­sy­ma­sło­wy
  • gli­ko­he­mo­glo­bi­na
  • Grupa Hand­lo-Bu­do­wa

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hemoglobina glikowana

 (1.2) kwas 4-hydroksybutanowy

Wiktionary


ghee

[czy­taj: ghi] masło wy­ra­bia­ne ze zsia­dłe­go mleka ba­wo­lic, po­pu­lar­ne w In­diach; ghi


SJP.pl


ghelderode

[czy­taj: geldeROD] naz­wi­sko


SJP.pl


ghi

masło wy­ra­bia­ne ze zsia­dłe­go mleka ba­wo­lic, po­pu­lar­ne w In­diach; ghee


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­dyj­skie masło kla­ro­wa­ne;

Wiktionary

Ghi, ghee (hindi: घी "ghī", ne­pa­li: घ्यू "ghyū", urdu: گھی "ghī", ben­ga­li: ঘী "ghī", ma­rat­hi: तूप "Toop", kan­na­da: ತುಪ್ಪ "tuppa", ta­mil­ski: நெய் "ney", te­lu­gu: నెయ్యి "neyyi", arab­ski: سمنة "samna") – ro­dzaj masła kla­ro­wa­ne­go, tłuszcz zwie­rzę­cy wyt­wa­rza­ny przez dłu­gotr­wa­łe ogrze­wa­nie na małym ogniu i usu­wa­nie szu­mo­win oraz osa­dów (kla­ro­wa­nie) masła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ghi jest czę­sto uży­wa­ne do celów re­li­gij­nych w ry­tu­a­łach we­dyj­skich.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ghee

Wiktionary


ghirlandaio

[czy­taj: girlanDAjo] naz­wi­sko


SJP.pl


ghosting

[czy­taj: goł­sting] nagłe koń­cze­nie ko­mu­ni­ka­cji i uni­ka­nie kon­tak­tu z drugą osobą bez żad­ne­go wy­ja­śnie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. so­cjol. za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na zry­wa­niu re­la­cji z bli­ską osobą – na­tych­mia­sto­wym, cał­ko­wi­tym, bez po­da­wa­nia po­wo­dów

 (1.2) in­form. wada kla­wia­tu­ry po­le­ga­ją­ca na braku pra­wi­dło­wej od­po­wie­dzi na wci­śnię­cie kilku przy­ci­sków jed­no­cze­śnie lub w krót­kim cza­sie, zwy­kle pod­czas gry kom­pu­te­ro­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. anty-ghosting m.

Wiktionary


ghostować

[czy­taj: goł­sto­wać] nagle i nie­spo­dzie­wa­nie koń­czyć ko­mu­ni­ka­cję i uni­kać kon­tak­tu z drugą osobą bez żad­ne­go wy­ja­śnie­nia


SJP.pl


ghostword

wyraz pow­sta­ły je­dy­nie przez po­mył­kę za­ist­nia­łą w druku lub wy­po­wie­dzi


SJP.pl


ghostwriter

[czy­taj: goł­straj­ter] osoba pi­szą­ca tek­sty za wy­na­gro­dze­niem, które są póź­niej pu­bli­ko­wa­ne pod naz­wi­skiem zle­ce­nio­daw­cy


SJP.pl

Ghost­wri­ter (ang. "pi­sarz-widmo") – osoba, która za wy­na­gro­dze­niem pisze, ko­ry­gu­je lub re­da­gu­je: opo­wia­da­nia, ar­ty­ku­ły, spra­wo­zda­nia, tek­sty pio­se­nek, prace na­u­ko­we, książ­ki, które na­stęp­nie zo­sta­ją opu­bli­ko­wa­ne pod naz­wi­skiem zle­ce­nio­daw­cy. Ghost­wri­te­rzy two­rzą lub edy­tu­ją au­to­bio­gra­fie wiel­kich gwiazd i za­moż­nych przed­sta­wi­cie­li świa­ta show biz­ne­su.

Wikipedia


ghostwriterka

→ ghost­wri­ter [czy­taj: goł­straj­ter­ka]


SJP.pl


ghostwriting

[czy­taj: goł­straj­ting] pi­sa­nie tek­stu pu­bli­ko­wa­ne­go pod naz­wi­skiem zle­ce­nio­daw­cy


SJP.pl


ghul

[czy­taj: gul] gul;
1. w wie­rze­niach przed­mu­zuł­mań­skiej Ara­bii: zły duch, demon, zwy­kle ro­dza­ju żeń­skie­go, po­ja­wia­ją­cy się pod po­sta­cią zwie­rząt (głów­nie hien), pot­wo­rów lub wiedźm;
2. w fan­ta­sty­ce: nie­u­mar­ła isto­ta ży­wią­ca się ludz­ki­mi zwło­ka­mi, oży­wio­na po śmier­ci za po­mo­cą czar­nej magii albo przez zło, któ­re­go do­ko­na­ła za życia, wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej w miej­scach ob­fi­tu­ją­cych w zwło­ki, np. ne­kro­po­liach, cmen­ta­rzach, kryp­tach, w po­bli­żu kur­ha­nów oraz na po­lach bitew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mit. w wie­rze­niach przed­mu­zuł­mań­skiej Ara­bii zły duch za­miesz­ku­ją­cy cmen­ta­rze, bez­cze­szczą­cy groby i po­że­ra­ją­cy trupy; po­stać czę­sto wy­stę­pu­ją­ca w grach i li­te­ra­tu­rze fan­ta­stycz­nej;

Wiktionary

Ghul, ghula ( ‏غول‎) – w wie­rze­niach przed­mu­zuł­mań­skiej Ara­bii zły duch pu­styn­ny (po­ja­wia­ją­cy się także w in­nych odo­sob­nio­nych miej­scach, na przy­kład na cmen­ta­rzach), demon, zwy­kle ro­dza­ju żeń­skie­go, wy­wo­dzą­cy się z arab­skie­go fol­klo­ru. Ghule zwa­bia­ły, na­pa­da­ły i za­bi­ja­ły po­dróż­nych (zwy­kle potem po­że­ra­ły swoje ofia­ry) oraz okra­da­ły groby z umar­łych (w na­stęp­stwie tego słowo "ghoul" od­no­si się także do ludzi okra­da­ją­cych groby). Po­ja­wia­ły się pod po­sta­cią zwie­rząt (głów­nie hien), pot­wo­rów lub wiedźm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­syw­ny, szcze­rzą­cy kły ghul zmie­rzał w jej stro­nę z wy­raź­nie złymi za­mia­ra­mi.

 (1.1) Ghule nie­kie­dy chwy­ta­ją ich, by po­si­lić się ich mię­sem.

Wiktionary


ghz

gi­ga­herc


SJP.pl


gi

ki­mo­no uży­wa­ne w spor­tach walki, np. w ka­ra­te, judo, jiu­jit­su


SJP.pl

Gi (także Ce­sa­rzo­wa Ki; han­gul: 기황후;lub Ce­sa­rzo­wa Qi /Ch’i: chiń. 奇皇后), mong. Öljei Khu­tuk (Өлзий хутуг) (1315-1369/1370) – ce­sa­rzo­wa Chin z dy­na­stii Yuan jako mał­żon­ka To­go­na Temüra i matka chana Biligtü (Ay­us­hi­ri­da­ry). Po­cho­dzi­ła z ary­sto­kra­tycz­nej ro­dzi­ny z Go­ry­eo.

Wikipedia


giacomo

[czy­taj: dżja­ko­mo] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl


giallo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) film. nurt fil­mów grozy we wło­skiej ki­ne­ma­to­gra­fii lat sie­dem­dzie­sią­tych i osiem­dzie­sią­tych XX w.;

 (1.2) film. film w nur­cie gial­lo (1.1)

Wiktionary

Gial­lo (z wł. „żółty”) – po­pu­lar­ny, głów­nie w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych i osiem­dzie­sią­tych, nurt we wło­skim kinie grozy. Mia­nem "gial­lo" okre­śla­no krwa­we kry­mi­na­ły wzo­ro­wa­ne po czę­ści na ta­nich po­wie­ściach sen­sa­cyj­nych i fil­mach Al­fre­da Hitch­coc­ka.

Fa­bu­ła gial­li opie­ra się głów­nie na za­wi­kła­nej za­gad­ce kry­mi­nal­nej, bru­tal­nych mor­der­stwach i po­szu­ki­wa­niu ich spraw­cy, w któ­rym czę­sto biorą udział przy­pad­ko­we osoby – świad­ko­wie dzia­łal­no­ści zbrod­nia­rza.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) spaghetti thriller

Wiktionary


gianni

[czy­taj: dżja­ńi] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl


giardia

wi­cio­wiec wy­wo­łu­ją­cy lam­blio­zę; lam­blia


SJP.pl


giardioza

za­ka­że­nie pier­wot­nia­kiem na­le­żą­cym do wi­ciow­ców - lam­blia je­li­to­wa; lam­blio­za


SJP.pl

Giar­dio­za, lam­blio­za (łac. "giar­dio­sis") – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza je­li­ta cien­kie­go wy­wo­ły­wa­na przez pier­wot­nia­ki z ga­tun­ku "Giar­dia in­te­sti­na­lis" (ogo­nia­stek je­li­to­wy). Inne ła­ciń­skie nazwy tego pa­so­ży­ta to "Giar­dia du­o­de­na­lis" oraz, sto­so­wa­na głów­nie w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, "Giar­dia lam­blia". Wy­stę­pu­je w umiar­ko­wa­nych sze­ro­ko­ściach ge­o­gra­ficz­nych, tak samo czę­sto w kra­jach wy­so­ko roz­wi­nię­tych, jak i roz­wi­ja­ją­cych się.

Wikipedia


giaur

po­gard­li­wa nazwa na­da­wa­na in­no­wier­com przez wyz­naw­ców is­la­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. (pejor.) mu­zuł­mań­skie okre­śle­nie in­no­wier­cy, szcze­gól­nie chrze­ści­ja­ni­na

Wiktionary

Giaur (tur. "gawr", "giaur") – nie­wier­ny, po­gard­li­we okre­śle­nie na­da­wa­ne przez wyz­naw­ców is­la­mu in­no­wier­com, zwła­szcza chrze­ści­ja­nom. Okre­śle­nie to użył Ge­or­ge Byron w ty­tu­le po­e­ma­tu "Giaur".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) …kor­sar­stwo u Ma­u­rów nie było wcale rze­czą hań­bią­cą, ale czy­nem bo­ha­ter­skim, ry­cer­skim. Więc sami nawet człon­ko­wie ro­dzi­ny suł­tań­skiej wy­sy­ła­li stat­ki na chwy­ta­nie i łu­pie­nie gia­u­rów (psów chrze­ści­jań­skich).

 (1.1) Ci praw­dzi­wi sy­no­wie pu­sty­ni wi­ta­li nas wszę­dzie z ra­do­ścią, i z wschod­nią iście go­ścin­no­ścią przyj­mo­wa­li w swych na­mio­tach. Znają oni wszy­scy Blun­ta, uwa­ża­ją go za swo­je­go, a nie­na­wi­dząc wszyst­kie­go co an­giel­skie, po­ko­cha­li tego gia­u­ra, który ser­cem i duszą do nich przyl­gnął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟawr, AS: ǵau̯r

Wiktionary

Powiązane:

 przym. giaurski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kafir, daw. dziaur, dżaur,dżawr, gawur, gaur, kaur

Wiktionary


giaurski

→ giaur


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gia­u­rem, do­ty­czą­cy gia­u­ra

Wiktionary

Patrz:

giaur

Powiązane:

 rzecz. giaur mos.

Wiktionary


gibas

naz­wi­sko


SJP.pl


gibać

1. prze­chy­lać, prze­gi­nać
2. gibać się - zgi­nać się, wy­gi­nać się na bok, w przód lub do tyłu; prze­chy­lać się, ko­ły­sać się


SJP.pl


gibała

1. prze­chy­lać, prze­gi­nać
2. gibać się - zgi­nać się, wy­gi­nać się na bok, w przód lub do tyłu; prze­chy­lać się, ko­ły­sać się


SJP.pl

Zo­bacz też: Łu­kasz Gi­ba­ła – po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec i przed­się­bior­ca.

Gi­ba­ła (daw­niej niem. "Gi­bal­len") – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa War­li­ty Małe. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


gibbon

wą­sko­no­sa małpa człe­koksz­tałt­na z ro­dzi­ny gi­bo­no­wa­tych; gibon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny małp człe­koksz­tałt­nych o dłu­gich koń­czy­nach przed­nich i bez ogona

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gib­bon Ed­ward (1737–1794) – hi­sto­ryk bry­tyj­ski
  • Gib­bon – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny gib­bo­no­wa­tych
  • Gib­bo­no­wa­te – ro­dzi­na śred­niej wiel­ko­ści ssa­ków na­czel­nych
  • Miej­sco­wo­ści w USA:
    • Gib­bon – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Si­bley
    • Gib­bon – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Buf­fa­lo
  • Gminy w USA:
    • Gib­bon (ang. Gib­bon Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Buf­fa­lo
  • Gib­bon – po­stać z cyklu Harry Pot­ter

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gibon

Wiktionary


gibboniec

ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny gib­bo­no­wa­tych


SJP.pl

Gib­bo­niec ("No­ma­scus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny gib­bo­no­wa­tych (Hy­lo­ba­ti­dae).

Wikipedia


gibbonowate

o ce­nach gib­bo­no­wa­tych (ro­dzi­na małp); gi­bo­no­wa­te


SJP.pl

Gib­bo­no­wa­te, gi­bo­no­wa­te, gi­bo­ny, gib­bo­ny (Hy­lo­ba­ti­dae) – ro­dzi­na śred­niej wiel­ko­ści ssa­ków na­czel­nych z na­dro­dzi­ny człe­koksz­tałt­nych (Ho­mi­no­i­dea) w obrę­bie in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych (Si­mii­for­mes) o dłu­gich koń­czy­nach wy­spe­cja­li­zo­wa­nych w życiu na­drzew­nym. W za­pi­sie ko­pal­nym znane od mio­ce­nu.

Wikipedia


gibbonowaty

o ce­nach gib­bo­no­wa­tych (ro­dzi­na małp); gi­bo­no­wa­te


SJP.pl


gibbony

ro­dzi­na małp człe­koksz­tałt­nych; gi­bo­ny, gi­bo­no­wa­te


SJP.pl


gibbs

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gibbs – wieś w USA, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Adair.
  • Gibbs (ang. Gibbs Towns­hip) – gmina w USA, w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Bur­le­igh
  • Gibbs, wła­ści­wie Ma­te­usz Przy­byl­ski (ur. 1995) – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Cecil Arm­strong Gibbs (1889–1960) – bry­tyj­ski kom­po­zy­tor
  • Cory Gibbs (ur. 1980) – ame­ry­kań­ski pił­karz
  • Da­niel Gibbs (ur. 1968) – po­li­tyk, tym­cza­so­wy Pre­zy­dent Rady Te­ry­to­rial­nej Saint-Mar­tin
  • Fred­die Gibbs – ame­ry­kań­ski raper
  • Ge­or­gia Gibbs (1919–2006) – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Joe Gibbs (1943–2008) – ja­maj­ski pro­du­cent reg­gae
  • Jo­seph Gibbs (1699–1788) – bry­tyj­ski kom­po­zy­tor
  • Jo­siah Wil­lard Gibbs (1839–1903) – ame­ry­kań­ski fizyk te­o­re­tyk
  • Kie­ran Gibbs (ur. 1989) – an­giel­ski pił­karz

Wikipedia


gibbsyt

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek glinu; hy­drar­gi­lit, hy­drar­gi­ryt


SJP.pl

Gibb­syt (hy­drar­gi­lit) Al(OH)3 – mi­ne­rał, od­mia­na po­li­mor­ficz­na wo­do­rot­len­ku glinu o za­war­to­ści 65,4% Al2O3, może za­wie­rać do­miesz­ki SiO2, Fe2O3, MgO i inne. Wy­stę­pu­je w sku­pie­niach zbi­tych, blasz­ko­wa­tych lub o bu­do­wie pro­mie­ni­stej; cza­sem w po­sta­ci na­sko­ru­pień i form na­cie­ko­wych. Nazwa po­cho­dzi o naz­wi­ska ame­ry­kań­skie­go mi­ne­ra­lo­ga Ge­or­ge Gibbs (1776–1833).

Wikipedia


gibea

Gibea, "Gibea Be­nia­mi­na", "Gibea' Saula" – ro­dzin­ne mia­sto i sto­li­ca Saula, króla Iz­ra­e­la.

Wikipedia


gibelin

czło­nek par­tii stron­ni­ków wła­dzy ce­sar­skiej we Wło­szech w cza­sach walki ce­sa­rzy z pa­pie­stwem i mia­sta­mi w XII i XIII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. zwo­len­nik ce­sar­stwa w śred­nio­wiecz­nych Wło­szech;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siena była w rę­kach gi­be­li­nów.

 (1.1) Gwel­fo­wie wal­czy­li męż­nie z gi­be­li­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gibelinizm m.

 przym. gibeliński

Wiktionary


gibelinowie

czło­nek par­tii stron­ni­ków wła­dzy ce­sar­skiej we Wło­szech w cza­sach walki ce­sa­rzy z pa­pie­stwem i mia­sta­mi w XII i XIII wieku


SJP.pl


gibeliński

→ gi­be­lin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gi­be­li­na­mi, do­ty­czą­cy gi­be­li­nów

Wiktionary

Patrz:

gibelin

Powiązane:

 rzecz. gibelin mos., gibelinizm mrz.

Wiktionary


gibeon

Gi­be­on (hebr. גבעון) – jedno z naj­star­szych miast Ka­na­a­nu, wie­lo­krot­nie wzmian­ko­wa­ne w Bi­blii. Gi­be­on iden­ty­fi­ko­wa­ny jest ze współ­czes­nym el-Dżib, zlo­ka­li­zo­wa­nym 13 km na pół­noc­ny za­chód od Je­ro­zo­li­my.

Wikipedia


giberelinowy

przy­miot­nik od: gi­be­re­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z gi­be­re­li­ną, do­ty­czą­cy gi­be­re­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giberelina ż.

Wiktionary


gibereliny

Gi­be­re­li­ny (GA1-GAn) – związ­ki bę­dą­ce za­rów­no wła­ści­wy­mi fi­to­hor­mo­na­mi, jak i pro­duk­ta­mi ich prze­mian, za­li­cza­ne czę­sto do re­gu­la­to­rów wzro­stu i roz­wo­ju ro­ślin. Gi­be­re­li­ny na­le­żą­ce do fi­to­hor­mo­nów re­gu­lu­ją wzrost i doj­rze­wa­nie ro­ślin. Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ną gi­be­re­li­ną jest kwas gi­be­re­li­no­wy (GA3).

Wikipedia


gibianin

miesz­ka­niec Gib (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gibianka

miesz­kan­ka Gib (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gibki

zwin­ny, gięt­ki, sprę­ży­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. gięt­ki, zwin­ny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. szyb­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten twój synek jest bar­dzo gibki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: 'gʲipkʲi, AS: ǵipḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gibko, gibem

 rzecz. gibkość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprężysty

Wiktionary


gibko

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szyb­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pyj­ter rano gibko po­szoł po świe­że żymły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: 'gʲipkɔ, AS: ǵipko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gibki

 przysł. gibem

 rzecz. gibkość ż.

Wiktionary


gibkościowy

→ gib­kość


SJP.pl

Patrz:

gibkość

gibkość

→ gibki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest gib­kie; cecha tych, któ­rzy są gibcy

Wiktionary

Gib­kość – zdol­ność czło­wie­ka do osią­ga­nia dużej am­pli­tu­dy w wy­ko­ny­wa­nych ru­chach. Ćwi­cze­nie gib­ko­ści ma za za­da­nie przy­go­to­wa­nie apa­ra­tu ruchu do re­a­li­za­cji zadań star­to­wych oraz opa­no­wa­nie ra­cjo­nal­nej tech­ni­ki.

Do czyn­ni­ków wpły­wa­ją­cych na roz­wój gib­ko­ści za­li­cza się:

Wikipedia

Patrz:

gibki

Powiązane:

 przym. gibki

 przysł. gibko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) giętkość, elastyczność, prężność, sprężystość

Wiktionary


gibnąć

1. prze­chy­lić, prze­giąć
2. gib­nąć się - zgiąć się, wy­giąć się na bok, w przód lub do tyłu; prze­chy­lić się


SJP.pl


gibon

wą­sko­no­sa małpa człe­koksz­tałt­na, z ro­dzi­ny gi­bo­no­wa­tych; gib­bon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny małp człe­koksz­tałt­nych o dłu­gich koń­czy­nach przed­nich i bez ogona

 (1.2) środ. mot. Fiat 126p;

 (1.3) slang. skręt z ma­ri­hu­a­ny; joint

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co chwi­lę gibon jakiś lub magot, z ohyd­nie gołym, czer­wo­nym po­ślad­kiem, wy­cią­gał przez kratę rękę kos­ma­tą, usi­łu­jąc dla psoty do­się­gnąć piór w ogo­nie pta­ków kró­lew­skich; pa­pu­gi wie­sza­ły się na prę­tach prze­gro­dy i roz­dzia­wia­jąc dzio­by, ka­ry­ka­tu­ral­nie do or­lich po­dob­ne, wtó­ro­wa­ły zgieł­kli­wym krzy­kiem mia­u­cze­niu wy­krzy­wia­ją­cych się małp.

 (1.2) Wi­dzia­łaś no­we­go gi­bo­na Ga­bryś­ki? Za­par­ko­wa­ła przed in­sty­tu­tem.

 (1.3) Mach­nie­my gi­bo­na?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟibɔ̃n, AS: ǵibõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. gibonowate lm nm.

 przym. gibonowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kaszlak, maluch

Wiktionary


giboni

→ gibon, np. gi­bo­ni genom


SJP.pl


gibonowate

o ce­chach gi­bo­no­wa­tych (ro­dzi­na małp)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­lo­ba­ti­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na śred­niej wiel­ko­ści małp człe­koksz­tałt­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród człe­koksz­tałt­nych gi­bo­no­wa­te są naj­le­piej przy­sto­so­wa­ne do na­drzew­ne­go trybu życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gibon mzw.

Wiktionary


gibonowaty

o ce­chach gi­bo­no­wa­tych (ro­dzi­na małp)


SJP.pl


gibony

ro­dzi­na małp człe­koksz­tałt­nych; gi­bo­no­wa­te, gib­bo­ny


SJP.pl


gibraltar

1. te­ry­to­rium za­leż­ne Wiel­kiej Bry­ta­nii po­ło­żo­ne na krań­cu Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;
2. sto­li­ca tego te­ry­to­rium i port mor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ska­li­sty pół­wy­sep na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go

 (1.2) geogr. polit. te­ry­to­rium za­mor­skie Wiel­kiej Bry­ta­nii na Gi­bral­ta­rze (1.1);

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i w We­ne­zu­e­li

Wiktionary

Gi­bral­tar (znieksz­tał­co­ne #PATRZ

– "Dża­bal Tarik", „góra Ta­ri­ka”) – bry­tyj­skie te­ry­to­rium za­mor­skie na po­łud­nio­wym wy­brze­żu Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 6,55 km² i jest za­miesz­ki­wa­ny przez 37 936 miesz­kań­ców. Po­ło­żo­ny jest nad Za­to­ką Gi­bral­tar­ską, nie­da­le­ko wyj­ścia Morza Śró­dziem­ne­go na Ocean At­lan­tyc­ki (Cie­śni­na Gi­bral­tar­ska).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gi­bral­tar zo­stał zdo­by­ty przez wodza Ber­be­rów Ta­ri­ka (stąd nazwa Gebel Tariq, Dże­bel Tarik – „góra Ta­ri­ka”), który zbu­do­wał tu twier­dzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈbraltar, AS: ǵibraltar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gibraltarczyk m., Gibraltarka ż., gibraltarczyk m., gibraltarka ż.

 przym. gibraltarski

Wiktionary


gibraltarczyk

miesz­ka­niec Gi­bral­ta­ru (sto­li­cy Gi­bral­ta­ru)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gi­bral­ta­ru (sto­li­cy te­ry­to­rium Gi­bral­tar)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟibralˈtart͡ʃɨk, AS: ǵibraltarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gibraltar m., Gibraltarczyk m., Gibraltarka ż.

:: fż. gibraltarka ż.

 przym. gibraltarski

Wiktionary


gibraltarka

miesz­kan­ka Gi­bral­ta­ru (sto­li­cy te­ry­to­rium o tej samej naz­wie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gi­bral­ta­ru (sto­li­cy te­ry­to­rium Gi­bral­tar)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟibralˈtarka, AS: ǵibraltarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gibraltar m., Gibraltarczyk m., Gibraltarka ż.

:: fm. gibraltarczyk m.

 przym. gibraltarski

Wiktionary


gibraltarski

zwią­za­ny z Gi­bral­ta­rem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Gi­bral­ta­rem, do­ty­czą­cy Gi­bral­ta­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gibraltar m., Gibraltarczyk m., Gibraltarka ż., gibraltarczyk m., gibraltarka ż.

Wiktionary


gibski

przy­miot­nik od: Giby, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


SJP.pl


gibson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gib­son – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pu­la­ski
  • Gib­son – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Gla­scock
  • Gib­son – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ford
  • Gib­son – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ke­o­kuk
  • Gib­son – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Scot­land
  • Gib­son – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Gib­son
  • Gib­son – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ni­to­woc
  • Gib­son (ang. Gib­son Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Gib­son (ang. Gib­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Bay
  • Gib­son (ang. Gib­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Mer­cer
  • Gib­son (ang. Gib­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Ca­me­ron
  • Gib­son (ang. Gib­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Sus­qu­e­han­na

Wikipedia


gibus

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. wy­so­ki czło­wiek

 (1.2) daw. gw-pl|War­sza­wa. cy­lin­der

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ginol

Wiktionary


giby

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Giby (lit. "Gibai") – wieś o cha­rak­te­rze let­ni­sko­wym w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, sie­dzi­ba gminy Giby (daw­niej gminy Po­krowsk). Leży po­mię­dzy je­zio­ra­mi Gie­ret i Po­mo­rze, przez te­re­ny wsi prze­pły­wa rzeka Ma­ry­cha. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 16.

Wikipedia


gichanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gi­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gichać ndk.

Wiktionary


gichać

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. wylać, nalać, oblać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gichanie n.

Wiktionary


gichnąć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. oblać, lunąć, nalać

Wiktionary


gichon

Gi­chon – jedna z czte­rech odnóg rzeki wy­pły­wa­ją­cej z bi­blij­ne­go Edenu. W prze­ci­wień­stwie do Ty­gry­su i Eu­fra­tu, nie udało się jed­noz­nacz­nie stwier­dzić, jaką do­kład­nie rzekę miał na myśli autor Księ­gi Ro­dza­ju.

Na temat po­ło­że­nia Gi­cho­nu funk­cjo­no­wa­ło wiele te­o­rii. Na przy­kład w XVII wieku Peter He­y­le­yn su­ge­ro­wał, że Gi­chon był za­chod­nią od­no­gą Eu­fra­tu, a nie – jak po­wszech­nie są­dzo­no – ina­czej naz­wa­nym Nilem.

Wikipedia


gicht

daw­niej:
1. po­da­gra;
2. go­ściec


SJP.pl


gichta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wsad do pieca hut­ni­cze­go

 (1.2) techn. górny otwór pieca hut­ni­cze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Wieża, zwana gich­tą, słu­ży­ła do wy­cią­ga­nia za po­mo­cą ręcz­ne­go dźwi­gu wsadu – czyli dar­nio­wej rudy że­la­za, węgla drzew­ne­go i top­ni­ków – na sporą wy­so­kość, aby za­sy­pać nim zbu­do­wa­ny w po­bli­żu cy­lin­drycz­ny wiel­ki piec.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wsad

 (1.3) wieża wyciągowa

Wiktionary


giclée

[czy­taj: żyKLE] wy­so­kiej ja­ko­ści tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia od­bit­ki, uży­wa­na w fo­to­gra­fii ko­lek­cjo­ner­skiej


SJP.pl


gicz

część go­le­ni cie­lę­cej; po­tra­wa z tej czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. część go­le­ni cie­lę­cia, ja­gnię­cia lub in­ne­go zwie­rzę­cia

 (1.2) spoż. kulin. po­tra­wa z giczy (1.1)

Wiktionary


giczał

po­tocz­nie: noga; gi­cza­ła, gi­czo­ła, gi­czoł


SJP.pl


giczała

po­tocz­nie: noga; gi­cza­ła, gi­czo­ła, gi­czoł


SJP.pl


giczka

zdrob­nie­nie od: gicz


SJP.pl


giczoł

po­tocz­nie: noga; gi­cza­ła, gi­czo­ła, gi­czał


SJP.pl


giczoła

po­tocz­nie: noga; gi­cza­ła, gi­czo­ła, gi­czał


SJP.pl


gid

1. czło­nek XVIII-wiecz­ne­go od­dzia­łu kon­ne­go do­star­cza­ją­ce­go prze­wod­ni­ków woj­skom lub słu­żą­ce­go jako eskor­ta;
2. osoba opro­wa­dza­ją­ca tu­ry­stów, prze­wod­nik; guide


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek XVIII-wiecz­ne­go od­dzia­łu kon­ne­go do­star­cza­ją­ce­go woj­skom prze­wod­ni­ków lub po­słu­gu­ją­cej eskor­ty

 (1.2) książk. osoba, która opro­wa­dza tu­ry­stów

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. obrzyd­li­wiec, brzy­do­ta

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nic­poń, ur­wi­po­łeć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) książ­ka, która za­wie­ra istot­ne wska­zów­ki ułat­wia­ją­ce po­dróż

Wiktionary

GID "Group ID, group iden­ti­fier" – nu­me­rycz­ny iden­ty­fi­ka­tor grupy w sy­ste­mie ope­ra­cyj­nym Unix i sy­ste­mach unik­so­po­dob­nych.

W sy­ste­mach unik­so­wych, konta użyt­kow­ni­ków przy­dzie­la­ne są do grup. Dana grupa po­sia­da ści­śle okre­ślo­ne prawa do­stę­pu do sy­ste­mu pli­ków z upraw­nie­nia­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟit, AS: ǵit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przewodnik

 (1.3) gw. Śląsk Cieszyński gizd

 (1.4) gw. Śląsk Cieszyński gizd

 (2.1) przewodnik

Wiktionary


gide

[czy­taj: żid] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. André Gide (1869-1951), pi­sarz fran­cu­ski; Char­les Gide (1847-1932), fran­cu­ski eko­no­mi­sta


SJP.pl


gidea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. wy­so­ka ko­bie­ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gidyja

Wiktionary


gidelski

przy­miot­nik od: Gidle (wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim)


SJP.pl


gideon

Zo­bacz też: Gi­de­on (Mis­so­u­ri).

Gi­de­on – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Che­ro­kee.

Wikipedia


gidia

re­gio­nal­nie: bar­dzo wy­so­ka i szczu­pła dziew­czy­na


SJP.pl


gidlanin

miesz­ka­niec Gidli (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gidlanka

miesz­kan­ka Gidli (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gidle

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gidle – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle.

4 wrze­śnia 1939 nie­miec­cy żoł­nie­rze Wehr­mach­tu za­mor­do­wa­li 3 miesz­kań­ców wsi, Win­cen­te­go Choj­nac­kie­go, Ma­ria­na Ocie­pę i Jó­ze­fa Turka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


gidran

koń półkr­wi an­glo­a­rab­skiej, za­przę­go­wy


SJP.pl

Gi­dran – jedna z ras konia do­mo­we­go.

Wikipedia


gidyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Nowy Sącz. reg-pl|Czę­sto­cho­wa. żart. wy­so­ka ko­bie­ta

 (1.2) śrpol. po­gard. chudy i wątły koń, szka­pa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gidea, gidia

Wiktionary


gie

1. nazwa li­te­ry G;
2. eu­fe­mi­stycz­nie: gówno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry G / g

 (1.2) pot. eufem. gówno, tan­de­ta, szajs

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten film to wiel­kie gie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟjɛ, AS: ǵi ̯e

Wiktionary


gieburowski

naz­wi­sko


SJP.pl


giebułtów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gie­buł­tów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Mirsk
  • Gie­buł­tów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś
  • Gie­buł­tów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ki
  • Gie­buł­tów – gro­ma­da w po­wie­cie lu­bań­skim
  • Gie­buł­tów – gro­ma­da w po­wie­cie mie­chow­skim
  • Gie­buł­tów – pro­jek­to­wa­ny spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk

Wikipedia


giec

naz­wi­sko


SJP.pl


giecki

→ Giecz


SJP.pl

Patrz:

Giecz

giecz

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Giecz (u Galla Ano­ni­ma "Gdech", u Kos­ma­sa we­dług tzw. rę­ko­pi­su bu­dzi­szyń­skie­go "Gra­dec"; lub we­dług rę­ko­pi­su sztok­holm­skie­go "Gdec") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Do­mi­no­wo le­żą­ca nad Mo­ska­wą. Jeden z naj­star­szych i naj­waż­niej­szych oś­rod­ków gro­do­wych wznie­sio­ny około 865 roku, zwią­za­ny z po­cząt­ka­mi pań­stwa pol­skie­go, który ty­pu­je się na praw­do­po­dob­ną sie­dzi­bę ro­do­wą pier­wszych Pia­stów.

Wikipedia


gieczno

Giecz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Zgierz.

Przez Giecz­no prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 702 łą­czą­ca Zgierz i Kutno.

Giecz­no uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską przed 1543 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne przed 1575 ro­kiem.

Wikipedia


giedroyc

naz­wi­sko, np. Jerzy Gie­dro­yc (Gie­dro­yć) (1906-2000), pol­ski wy­daw­ca, pu­bli­cy­sta, praw­nik


SJP.pl


giedroyć

naz­wi­sko, np. Jerzy Gie­dro­yć (Gie­dro­yc) (1906-2000), pol­ski wy­daw­ca, pu­bli­cy­sta, praw­nik


SJP.pl

Gie­dro­yć, "l. mn." Gie­dro­y­cio­wie, "ż." (panna) Gie­dro­y­ciów­na, (pani) Gie­dro­y­cio­wa (obocz­no­ści: Gie­drojć, Gie­dro­yc) – pol­skie naz­wi­sko po­cho­dze­nia li­tew­skie­go. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce naz­wi­sko Gie­dro­yć no­si­ły 84 osoby.

Wikipedia


giedymin

imię mę­skie


SJP.pl

Gie­dy­min, także Ge­dy­min, lit. "Ge­di­mi­nas" (ur. ok. 1275, zm. w grud­niu 1341 pod Wie­lo­ną) – wiel­ki ksią­żę li­tew­ski w la­tach 1316–1341, za­ło­ży­ciel dy­na­stii Gie­dy­mi­no­wi­czów, dziad Ja­gieł­ły.

Wikipedia


gielajza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. kufel

 (1.2) gw-pl|Lwów. szyna, tor

 (1.3) gw-pl|Lwów. ko­lej­ka (na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go)

 (1.4) gw-pl|Lwów. panna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. glajza

Wiktionary


gielas

gie­las dzie­się­cio­pla­mek, gie­las czter­na­sto­pla­mek - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­dro­nek


SJP.pl


gielgud

[czy­taj: gil­gud] naz­wi­sko, m.in. sir John Giel­gud (wła­ści­wie Art­hur Giel­gud) (1904-2000), an­giel­ski aktor i re­ży­ser


SJP.pl


gielniak

naz­wi­sko


SJP.pl


gielniowianin

miesz­ka­niec Giel­nio­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gielniowianka

miesz­kan­ka Giel­nio­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gielniowski

→ Giel­niów


SJP.pl

Patrz:

Gielniów

gielniów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Giel­niów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Giel­niów oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii bł. Wła­dy­sła­wa z Giel­nio­wa.

Wikipedia


gielo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Grze­gorz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Gielo (1934–1981) – pol­ski poeta
  • To­masz Gielo (ur. 1993) – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


giemlice

Giem­li­ce (niem. "Gem­litz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, od 2 lipca 1976 w gmi­nie Cedry Wiel­kie. Leży na ob­sza­rze Żuław Gdań­skich. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1945–1954 Giem­li­ce na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go a w la­tach 1975–1998 do ma­łe­go wo­je­wództ­wa gdań­skie­go. W la­tach 1945–1954 i 1973–1976 na­le­ża­ły do gminy Suchy Dąb. W la­tach 1954–1972 na­le­ża­ły do gro­ma­dy Cedry Wiel­kie.

Wikipedia


giemza

1. wy­pra­wio­na skóra kozia, uży­wa­na w ga­lan­te­rii; sze­wro
2. ssak gór­ski z ro­dzi­ny pu­sto­roż­ców; ko­zi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ko­zi­ca

 (1.2) rzem. wy­pra­wio­na skóra kozia

 (1.3) środ. klapa, kres

 (1.4) prze­stęp. kara śmier­ci

Wiktionary

Giem­za (z niem. "Gämse"), ina­czej zamsz lub sze­wro (franc. "cha­mo­is" [ko­zi­ca, giem­za], "chèvre" [koza]) – skóra kozia w pro­ce­sie wy­pra­wia­nia gar­bo­wa­na chro­mo­wo. Bar­dzo cien­ka i mięk­ka, sto­so­wa­na głów­nie do pro­duk­cji ga­lan­te­rii (rę­ka­wicz­ki, obu­wie) luk­su­so­wej. Daw­niej naj­wy­żej ce­nio­no skórę kozic dziś bę­dą­cych w Eu­ro­pie pod ści­słą ochro­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­lo­wa­li­śmy na giem­zy w Al­pach.

 (1.2) Do pro­duk­cji tych mo­ka­sy­nów użyto giem­zę przy­wie­zio­ną z Włoch.

 (1.3) Nie udało ci się skom­bi­no­wać bi­le­tów, no to giem­za.

 (1.4) Giem­za? – mru­knął po­nu­ro. (…) Znał ten mo­ment, w któ­rym na­jod­waż­niej­si, naj­bar­dziej cy­nicz­ni prze­stęp­cy tra­ci­li pa­no­wa­nie nad sobą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. giemzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szewro

Wiktionary


giemzowy

przy­miot­nik od: giem­za


SJP.pl


gienek

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Genek, Ge­niek, Genio, Gie­nio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., forma po­u­fa­ła imie­nia Eu­ge­niusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gie­nek i je­stem księ­go­wym z Opola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eugeniusz mos.

Wiktionary


gienia

zdrob­nie­nie od: Ge­no­we­fa, Eu­ge­nia (imio­na żeń­skie); Genia, Gień­ka


SJP.pl


gienio

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Gie­nek, Ge­niek, Genek, Genio


SJP.pl


gieniuchna

zdrob­nie­nie od:
1. Eu­ge­nia;
2. Ge­no­we­fa


SJP.pl


gienka

zdrob­nie­nie od: Eu­ge­niusz (imię mę­skie); Genek, Ge­niek, Genio, Gie­nio


SJP.pl


giennadij

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gien­na­dij – imię mę­skie
  • Gien­na­dij Alek­san­drow
  • Gien­na­dij Ko­wa­low (bok­ser)
  • Gien­na­dij Ko­wa­low (biath­lo­ni­sta)
  • Gien­na­dij Mat­wie­jew
  • Gien­na­dij Riger
  • Genn­dy Tar­ta­kov­sky

Wikipedia


gieorgij

ro­syj­skie imię mę­skie


SJP.pl


gier

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|gra.

Wiktionary

Gier – rzeka we Fran­cji, prze­pły­wa­ją­ca przez te­re­ny de­par­ta­men­tów Loara oraz Rodan, o dłu­go­ści 40,3 km. Sta­no­wi prawy do­pływ rzeki Ro­da­nu.

Wikipedia


giera

naz­wi­sko


SJP.pl


gierada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. posag

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛˈrada, AS: ǵerada

Wiktionary


gierak

naz­wi­sko


SJP.pl


gierasimiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


gierat

naz­wi­sko


SJP.pl


gierałcice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gie­rał­ci­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn
  • Gie­rał­ci­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Głu­cho­ła­zy

Wikipedia


gierałtowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gie­rał­to­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wieprz
  • Gie­rał­to­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Reń­ska Wieś
  • Gie­rał­to­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie Gie­rał­to­wi­ce
  • Gie­rał­to­wi­ce – gmina Gie­rał­to­wi­ce
  • Gie­rał­to­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ryb­nic­kim
  • Gie­rał­to­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie wa­do­wic­kim
  • Gie­rał­to­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w Gie­rał­to­wi­cach

Wikipedia


gierałtowicki

przy­miot­nik od: Gie­rał­to­wi­ce


SJP.pl


gierałtowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gie­rał­to­wem, do­ty­czą­cy Gie­rał­to­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Gie­rał­tow­ski (1931-2001) – pol­ski pro­za­ik
  • Krzysz­tof Gie­rał­tow­ski (ur. 1938) – pol­ski fo­to­graf
  • Paweł Gie­rał­tow­ski (zm. 1635) – pol­ski szla­chic

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gierałtów m.

Wiktionary


gierałtów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w gmi­nie No­wo­gro­dziec;

 (1.2) geogr. zob. Stary Gie­rał­tów.

 (1.3) geogr. zob. Nowy Gie­rał­tów.

Wiktionary

Gie­rał­tów ( Gers­dorf a. Queis) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie No­wo­gro­dziec.

Gie­rał­tów to duża wieś le­żą­ca na pół­noc­nym skra­ju Po­gó­rza Izer­skie­go, nad pół­noc­nym bie­giem Czer­nej Wiel­kiej, na wy­so­ko­ści około 220–230 m n.p.m.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gierałtowianin m., gierałtowianka ż.

 przym. gierałtowski

Wiktionary


giercowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gier­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. giercować ndk.

Wiktionary


giercować

cza­sow­nik

 (1.1) neol. slang. długo grać w gry kom­pu­te­ro­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To praw­dzi­wy no­li­fe, cały dzień sie­dzi przed ekra­nem i tylko gier­cu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛrˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: ǵercovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giercowanie n.

 przym. growy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grać

Wiktionary


gierczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Kowal-Gier­czak (1926–2021) – pol­ska, le­kar­ka, an­gio­loż­ka
  • Emi­lia Gier­czak (1925–1945) – pol­ska woj­sko­wa
  • Piotr Gier­czak (ur. 1976) – pol­ski pił­karz
  • To­masz Gier­czak (ur. 1976) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i przed­się­bior­ca
  • SS Emi­lia Gier­czak – pol­ski sta­tek ry­bac­ki

Wikipedia


gierczyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gier­czy­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Gier­czy­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Woj­cie­cho­wi­ce
  • Gier­czy­ce – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Rych­tal
  • Gier­czy­ce – gro­ma­da

Wikipedia


gierczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gierczyć

po­tocz­nie:
1. grać w grę elek­tro­nicz­ną;
2. grać na in­stru­men­cie


SJP.pl


gierczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


gierdawski

1. po­wiat gier­daw­ski - dawny pru­ski po­wiat ist­nie­ją­cy w la­tach 1818-1945 w Pru­sach Wschod­nich;
2. → Gier­da­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Gier­da­wa­mi, do­ty­czą­cy Gier­daw

Wiktionary

Patrz:

Gierdawy

Powiązane:

 rzecz. Gierdawy mrz.

Wiktionary


gierdawy

ko­lo­nia w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Że­lez­no­do­roż­nyj (hi­sto­rycz­na nazwa mia­sta w Pru­sach Wschod­nich, obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gierdawski

Wiktionary


gierek

po­tocz­nie: in­try­gi, pod­stęp


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gie­rek (ur. 1938) – pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Ariad­na Gie­rek-Ła­piń­ska (1938-2020) – pol­ska le­kar­ka-oku­list­ka, pro­fe­sor
  • Ed­ward Gie­rek (1913-2001) – I se­kre­tarz KC PZPR
  • Le­o­pold Gie­rek (ur. 1952) – ro­bot­nik
  • Sta­ni­sła­wa Gie­rek (1918-2007) – żona I se­kre­ta­rza KC PZPR Ed­war­da Gier­ka
  • Sta­ni­sła­wa Gie­rek-Cia­ciu­ra (ur. 1964) – pol­ska le­kar­ka-oku­list­ka, pro­fe­sor
  • Ta­tia­na Gie­rek (1942-2017) – pol­ska le­kar­ka, pro­fe­sor la­ryn­go­lo­gii
  • Gie­rek – pol­ski film z 2021 r.

Wikipedia


gierka

1. zdrob­nie­nie od: gra;
2. chwyt ak­tor­ski prze­ja­skra­wia­ją­cy, ba­na­li­zu­ją­cy, wul­ga­ry­zu­ją­cy grę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od gra

 (1.2) pejor. zwy­kle nie­czy­ste po­stę­po­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie miał za­mia­ru mie­szać się w to, co robią. Nic go nie ob­cho­dzą prze­cież ich brud­ne gier­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przygrywka ż., grajek mos., gracz mos., gra ż.

 czas. grać

 przym. growy, grywalny

Wiktionary


gierki

po­tocz­nie: in­try­gi, pod­stęp


SJP.pl

Gier­ki ( Геркі; Герки) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Lud­wi­nów.

Wikipedia


gierkizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. spo­sób upra­wia­nia po­li­ty­ki wła­ści­wy Ed­war­do­wi Gier­ko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To Do­nald Tusk po­now­nie od­krył moż­li­wość wy­ko­rzy­sta­nia gier­kiz­mu dla krót­kotr­wa­łe­go suk­ce­su po­li­tycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gierkowszczyzna ż.

 przym. gierkowski

Wiktionary


gierkomania

po­tocz­nie: fa­scy­na­cja Ed­war­dem Gier­kiem, pier­wszym se­kre­ta­rzem PZPR


SJP.pl


gierkowski

do­ty­czą­cy Ed­war­da Gier­ka i cza­sów jego rzą­dów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z okre­sem spra­wo­wa­nia wła­dzy przez Ed­war­da Gier­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla za­kła­du lata gier­kow­skie były okre­sem naj­więk­szej pro­spe­ri­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gierkizm mrz., gierkowszczyzna ż.

Wiktionary


gierkowszczyzna

1. okres wła­dzy Ed­war­da Gier­ka (1971-1980);
2. styl spra­wo­wa­nia wła­dzy przy­po­mi­na­ją­cy tamtą epokę


SJP.pl


gierkówka

po­tocz­nie o dro­dze War­sza­wa-Ka­to­wi­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zbu­do­wa­na w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku droga szyb­kie­go ruchu łą­czą­ca War­sza­wę z Ka­to­wi­ca­mi;

Wiktionary

Gier­ków­ka – po­tocz­na nazwa drogi szyb­kie­go ruchu łą­czą­cej War­sza­wę z Ka­to­wi­ca­mi, zbu­do­wa­nej w la­tach 1972–1976, po­cho­dzą­ca od osoby Ed­war­da Gier­ka, I se­kre­ta­rza KC PZPR, który był ini­cja­to­rem jej bu­do­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj wró­ci­łem z Ka­to­wic do­pie­ro o siód­mej, bo na gier­ków­ce były strasz­ne korki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛrˈkufka, AS: ǵerkufka

Wiktionary


gierlach

prze­sta­rza­łe: masyw gór­ski w Ta­trach Wy­so­kich; Gar­łuch; Ger­lach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. masyw gór­ski w Ta­trach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz na po­cząt­ku maja wspię­li się na Gier­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gierlachowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gerlach, daw. Garłuch

Wiktionary


gierlachowski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Gier­la­chu, zwią­za­ny z Gier­la­chem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gierlach m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gerlachowski

Wiktionary


gierlasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


gierliński

naz­wi­sko


SJP.pl


giermek

w śred­nio­wie­czu: mło­dzie­niec, który to­wa­rzy­szył ry­ce­rzo­wi na woj­nie, by po­ma­gać mu w ek­wi­pa­żu, a także by za­słu­żyć sobie na za­szczyt pa­so­wa­nia na ry­ce­rza; sługa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. po­moc­nik ry­ce­rza przy­go­to­wu­ją­cy się do stanu ry­cer­skie­go;

Wiktionary

Gier­mek (od węg. "gy­er­mek" – dziec­ko) – po­moc­nik śred­nio­wiecz­ne­go ry­ce­rza, mło­dzie­niec to­wa­rzy­szą­cy ry­ce­rzo­wi i szko­lą­cy się w służ­bie woj­sko­wej. Jego służ­ba była trak­to­wa­na jako przy­go­to­wa­nie do stanu ry­cer­skie­go.

Wikipedia


gieroj

[czy­taj: gieROJ] iro­nicz­nie: osoba po­zor­nie lub nie­po­trzeb­nie od­waż­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. bo­ha­ter

 (1.2) iron. ktoś po­zor­nie od­waż­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­ki napis ro­syj­ską bukwą sławi gie­ro­jów po­le­głych „za swo­bo­du i sczast­je na­sze­go na­ro­da”.

Wiktionary


gierojka

po­tocz­nie: bo­ha­ter­ka; he­ro­i­na


SJP.pl


gierowski

naz­wi­sko


SJP.pl


gierski

naz­wi­sko


SJP.pl


giersz

naz­wi­sko


SJP.pl


gierszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Gier­szew­ska – pol­ska li­te­ra­tu­roz­naw­czy­ni i fil­moz­naw­czy­ni
  • Da­riusz Gier­szew­ski – pol­ski per­ku­si­sta, czło­nek Daabu
  • Gra­ży­na Gier­szew­ska (ur. 1949) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Ja­nusz Gier­szew­ski – pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, spe­cja­li­sta w za­kre­sie bez­pie­czeń­stwa na­ro­do­we­go
  • Józef Gier­szew­ski (1900–1943) – pol­ski woj­sko­wy
  • Ma­ciej Gier­szew­ski (ur. 1975) − pol­ski poeta, pro­za­ik, blo­ger
  • Ma­riusz Gier­szew­ski (ur. 1969) – pol­ski dzien­ni­karz i gi­ta­rzy­sta ba­so­wy
  • Mie­czy­sław Gier­szew­ski (ur. 1954) – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Prze­my­sław Gier­szew­ski (ur. 1970) – pol­ski ko­szy­karz
  • Sta­ni­sław Gier­szew­ski (1929–1993) – pol­ski hi­sto­ryk
  • We­ro­ni­ka Gier­szew­ska (ur. 2000) – pol­ska siat­kar­ka

Wikipedia


giertych

naz­wi­sko pol­skie, m.in. Ję­drzej Gier­tych (1903-92), dzia­łacz po­li­tycz­ny, pu­bli­cy­sta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­drzej Gier­tych (1903 – 1992) – po­li­tyk Stron­nict­wa Na­ro­do­we­go, syn Fran­cisz­ka Gier­ty­cha
  • Ma­ciej Gier­tych (ur. 1936) – po­li­tyk pra­wi­co­wy, syn Ję­drze­ja Gier­ty­cha
  • Woj­ciech Gier­tych (ur. 1951) – do­mi­ni­ka­nin, te­o­log, syn Ję­drze­ja Gier­ty­cha
  • Ma­rian Gier­tych (ur. 1965) – bo­ta­nik, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny Uni­wer­sy­te­tu Zie­lo­no­gór­skie­go, syn Ma­cie­ja Gier­ty­cha
  • Roman Gier­tych (ur. 1971) – ad­wo­kat, po­li­tyk LPR (2001-2010), syn Ma­cie­ja Gier­ty­cha

Wikipedia


gierula

naz­wi­sko


SJP.pl


gierulski

naz­wi­sko


SJP.pl


gierymski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Gie­rym­ski (1850 w War­sza­wie, zm. mię­dzy 6 a 8 marca 1901) – pol­ski ma­larz, brat Mak­sy­mi­lia­na
  • Mak­sy­mi­lian Gie­rym­ski (1846–1874) – pol­ski ma­larz, brat Alek­san­dra
  • Ta­de­usz Gie­rym­ski (1928–2009) – pol­ski poeta i pro­za­ik

Wikipedia


gierzwałd

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Nie mylić z: Gietrz­wałd.

Wikipedia


gierzwałdowski

przy­miot­nik od: Gierz­wałd; gierz­wałdz­ki


SJP.pl


gierzwałdzki

przy­miot­nik od: Gierz­wałd; gierz­wał­dow­ski


SJP.pl


gierłoż

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gier­łoż – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn
  • Gier­łoż – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da
  • Gier­łoż – przy­sta­nek oso­bo­wy w Gier­ło­ży
  • Gier­łoż Pol­ska
  • Nowa Gier­łoż
  • Stara Gier­łoż

Wikipedia


giet

śro­do­wi­sko­wo: gram nar­ko­ty­ku


SJP.pl


gietka

naz­wi­sko


SJP.pl


gietrzwałd

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Nie mylić z: Gierz­wałd.

Wikipedia


gietrzwałdowski

przy­miot­nik od: Gietrz­wałd; gietrz­wałdz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gietrz­wał­dem, do­ty­czą­cy Gietrz­wał­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gietrzwałd m., Gietrzwałdzianin m., Gietrzwałdzianka ż.

 przym. gietrzwałdzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gietrzwałdzki

Wiktionary


gietrzwałdzianin

miesz­ka­niec Gietrz­wał­du (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gietrzwałdzianka

miesz­kan­ka Gietrz­wał­du (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


gietrzwałdzki

przy­miot­nik od: Gietrz­wałd; gietrz­wał­dow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gietrz­wał­dem, do­ty­czą­cy Gietrz­wał­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zyg­munt wy­o­bra­ził sobie grup­kę klę­czą­cych. Po­brzę­ki­wa­li sza­bel­ka­mi, mod­ląc się do pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wej ko­new­ki w kształ­cie Matki Bo­skiej Gietrz­wałdz­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gietrzwałd m., Gietrzwałdzianin m., Gietrzwałdzianka ż.

 przym. gietrzwałdowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gietrzwałdowski

Wiktionary


giewartów

Gie­war­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Gie­war­tów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


giewoncki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gie­won­tem, do­ty­czą­cy Gie­won­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giewont mrz., giewont mrz.

 przym. giewontowy

Wiktionary


giewont

masyw gór­ski w Ta­trach Za­chod­nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. pa­pie­ros marki „Gie­won­ty”, po­pu­lar­nej w PRL

Wiktionary

Gie­wont – masyw gór­ski w Ta­trach Za­chod­nich o wy­so­ko­ści 1895 m n.p.m. i dłu­go­ści 2,7 km. Jego głów­ny wierz­cho­łek, Wiel­ki Gie­wont, jest zaz­wy­czaj uz­na­wa­ny za naj­wyż­szy szczyt Tatr Za­chod­nich po­ło­żo­ny w ca­ło­ści na te­re­nie Pol­ski; choć wyż­sza jest Twar­da Kopa w Czer­wo­nych Wier­chach, po­mi­ja się ją ze wzglę­du na nie­wiel­ką wy­bit­ność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szty­gar palił gie­won­ty, które nosił w kie­szon­ce na pier­si.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛvɔ̃nt, AS: ǵevõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giewont mrz.

 przym. giewoncki, giewontowy

Wiktionary


giewontowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gie­won­tem, do­ty­czą­cy Gie­won­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giewont mrz., giewont mrz.

 przym. giewoncki

Wiktionary


gieysztor

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Gie­ysz­tor
  • An­drzej Gie­ysz­tor
  • Sta­ni­sław Gie­ysz­tor
  • Jakub Gie­ysz­tor
  • Józef Gie­ysz­tor
  • Maria Ka­ta­rzy­na Gie­ysz­tor

Wikipedia


giez

owad, któ­re­go larwy roz­wi­ja­ją się w or­ga­niz­mie niek­tó­rych zwie­rząt pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (głów­nie bydła)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. owad po­dob­ny do muchy, pa­so­żyt, kąsa głów­nie bydło i konie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Giez – gmina
  • Giez – gmina w kan­to­nie Vaud, w okrę­gu Jura-Nord va­u­do­is
  • Giez byd­lę­cy – nazwa owada

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟɛs, AS: ǵes

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gzić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bąk, ślepak

Wiktionary


giezek

naz­wi­sko


SJP.pl


giezłeczko

daw­niej, zdrob­nie­nie od: gie­zło


SJP.pl


giezło

luźna ko­szu­la ko­bie­ca z cien­kie­go płót­na, no­szo­na w okre­sie śred­nio­wie­cza i re­ne­san­su; gzło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. ko­szu­la, także. dłu­gie ubra­nie płó­cien­ne, ob­szer­na szata lnia­na (także. za­sło­na), kitel, całun, alba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­ne­lo­pa na­ro­dów, co ut­ka­ła to pruła, za­lot­ni­ków za­chłan­ność do­peł­ni­ła jej los. Za czym pracę pod­ję­ła De­ja­ni­ra nie­czu­ła, szy­jąc gie­zła śmier­tel­ne rze­szom Her­ku­le­sów na stos.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛzwɔ, AS: ǵezu̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gzło

Wiktionary


giełd

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|gieł­da.

Wiktionary


giełd.

skrót od: gieł­do­wy


SJP.pl


giełda

in­sty­tu­cja pu­blicz­na, w któ­rej kupcy i poś­red­ni­cy (ma­kle­rzy) ku­pu­ją lub sprze­da­ją pa­pie­ry war­to­ścio­we i niek­tó­re to­wa­ry ma­so­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. fi­nans. in­sty­tu­cja pu­blicz­na, w któ­rej kupcy i poś­red­ni­cy (ma­kle­rzy) ku­pu­ją lub sprze­da­ją pa­pie­ry war­to­ścio­we i niek­tó­re to­wa­ry ma­so­we;

 (1.2) ekon. hand. stałe lub okre­so­we miej­sce zor­ga­ni­zo­wa­nej de­ta­licz­nej lub hur­to­wej sprze­da­ży to­wa­rów okre­ślo­ne­go ro­dza­ju

 (1.3) stpol. grupa ludzi, bie­sia­du­ją­ca za wspól­ne pie­nią­dze

 (1.4) stpol. miej­sce, w któ­rym spo­ty­ka­li się kupcy

 (1.5) stpol. pejor. karcz­ma, miej­sce o złej sła­wie

 (1.6) stpol. zbie­ra­ni­na, zgra­ja

Wiktionary

Gieł­da – miej­sce, gdzie w usta­lo­nym cza­sie do­ko­ny­wa­ne są tran­sak­cje kupna/sprze­da­ży okre­ślo­nych in­stru­men­tów. Tran­sak­cje na gieł­dach za­wie­ra­ne są zgod­nie z obo­wią­zu­ją­cym re­gu­la­mi­nem, mię­dzy człon­ka­mi gieł­dy poś­red­ni­czą­cy­mi w za­wie­ra­niu tran­sak­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam długo ko­rzy­stał z hossy na gieł­dzie, ale Ste­fan nie po­tra­fił na tym ko­rzy­stać.

 (1.1) Gra­jąc na gieł­dzie, stra­ci­łem cały swój ma­ją­tek.

 (1.2) Uży­wa­ne czę­ści do pe­ce­ta znaj­dziesz tanio na gieł­dzie kom­pu­te­ro­wej.

 (1.4) Pa­no­wie kupcy, jak się z sobą o pew­nej go­dzi­nie przed gieł­dą, albo w saméy gieł­dzie, o cenie na­mó­wią, tak cenę trzy­ma­ią. sic.

 (1.5) Teraz dwory pań­skie są wsze­te­czeń­stwa i wsze­la­kiey nie­po­boż­no­ści sro­mot­ne­mi gieł­da­mi. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛwda, AS: ǵeu̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giełdowicz m., giełdziarz m., giełdowiec m., giełdziara ż., gildia ż.

 przym. giełdowy, giełdziarski; stpol. giełdziany

 przysł. giełdowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) hałastra, gawiedź, tłok

Wiktionary


giełdomania

mania na punk­cie gieł­dy, na­ło­go­we gra­nie na gieł­dzie


SJP.pl


giełdowicz

osoba hand­lu­ją­ca na gieł­dzie, np. sa­mo­cho­do­wej, kwia­to­wej; gieł­dziarz


SJP.pl


giełdowiczka

→ gieł­do­wicz


SJP.pl

Patrz:

giełdowicz

giełdowiec

po­tocz­nie: gracz gieł­do­wy; gieł­dziarz


SJP.pl


giełdowy

przy­miot­nik od: gieł­da


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: gieł­da

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛwˈdɔvɨ, AS: ǵeu̯dovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giełda ż., giełdziara ż.

Wiktionary


giełdziara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. sprze­daw­czy­ni na tar­go­wi­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giełda ż., giełdowicz m., giełdziarz m., giełdowiec m.

 przym. giełdowy, giełdziarski, stpol. giełdziany

Wiktionary


giełdziarski

przy­miot­nik od: gieł­dziarz


SJP.pl


giełdziarz

po­tocz­nie: gracz, spe­ku­lant gieł­do­wy


SJP.pl


giełgud

An­to­ni Gieł­gud (1792-1831), ge­ne­rał pol­ski, uczest­nik pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gieł­gud, herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Dzia­ło­sza
    • An­drzej Ka­zi­mierz Gieł­gud, herbu Dzia­ło­sza (? – 1711)
    • An­to­ni Onu­fry Gieł­gud, herbu Gieł­gud (ok. 1720 – 1797 przed 10 lu­te­go)
    • Igna­cy Gieł­gud, herbu Gieł­gud (? – 1807)
    • Mi­chał Gieł­gud, herbu Gieł­gud (1756 – 1808)
    • An­to­ni Gieł­gud, herbu Gieł­gud (1792 – 1831)
  • Gieł­gu­do­wie, pol­ski ród szla­chec­ki po­cho­dze­nia li­tew­skie­go
  • John Giel­gud
  • Maina Giel­gud
  • Val Giel­gud

Wikipedia


giełgudyski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gieł­gu­dy­szek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giełgudyszki lm.

Wiktionary


giełgudyszki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ma­riam­pol­skim.

Wiktionary

Gieł­gu­dysz­ki (lit. "Gelgaudiškis") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ma­riam­pol­skim, 15 km od Sza­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. giełgudyski

Wiktionary


giełkot

za­bu­rze­nie mowy po­le­ga­ją­ce na nieś­wia­do­mym za­kłó­ce­niu per­cep­cji, ar­ty­ku­ło­wa­nia i for­mu­ło­wa­nia wy­po­wie­dzi


SJP.pl

Gieł­kot, mowa be­zład­na (inne okre­śle­nia fa­cho­we: "trze­po­ta­nie mowy, pa­pla­nie, ba­ta­ryzm, pol­ten, bre­do­u­il­le­ment, clut­te­ring, tu­mul­tus (łac.), ser­mo­nis, pa­raph­ra­sia [pa­ra­fraz­ja], pra­e­ceps") – za­bu­rze­nie płyn­no­ści mowy ob­ja­wia­ją­ce się zmien­nym tem­pem i zbyt dłu­gi­mi przer­wa­mi w trak­cie mó­wie­nia, czę­sto rów­nież in­ny­mi za­bu­rze­nia­mi mowy, błę­da­mi fo­ne­tycz­ny­mi oraz de­fi­cy­ta­mi uwagi. Gieł­kot jest czę­sto my­lo­ny z ją­ka­niem.

Wikipedia


giełżyński

naz­wi­sko


SJP.pl


gieńka

zdrob­nie­nie od: Ge­no­we­fa, Eu­ge­nia (imio­na żeń­skie); Genia, Gień­ka


SJP.pl


gif

1. po­tocz­nie: obra­zek lub krót­ka, za­pęt­lo­na ani­ma­cja;
2. plik gra­ficz­ny w for­ma­cie GIF


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. farm. Głów­ny In­spek­to­rat Far­ma­ce­u­tycz­ny;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) in­form. nazwa jed­ne­go ze stan­dar­dów za­pi­su obra­zów i ani­ma­cji bit­ma­po­wych;

 (2.2) in­form. obraz lub krót­ki film za­pi­sa­ny w stan­dar­dzie GIF (2.1)

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) gif

Wiktionary


gifes

daw­niej: część rę­ko­je­ści broni bia­łej osła­nia­ją­ca rękę; garda, jelec


SJP.pl


gig

1. wio­sło­wa łódź okrę­to­wa o ścię­tej rufie
2. jed­no­kon­ny po­wo­zik dwu­ko­ło­wy, uży­wa­ny daw­niej w An­glii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. mors. wąska, szyb­ka łódź wio­sło­wa o ścię­tej rufie

 (1.2) hist. jed­no­kon­ny po­wo­zik dwu­ko­ło­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gig (łódź)
  • Gig (po­jazd)
  • Gig – płyta ze­spo­łu Circ­le Jerks
  • GIG

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟik, AS: ǵik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bąk

Wiktionary


giga

gigue; jig;
1. ta­niec lu­do­wy po­cho­dze­nia an­giel­skie­go, żywy, skocz­ny, po­pu­lar­ny do dziś w Ir­lan­dii;
2. część kla­sycz­nej suity o me­lo­dy­ce zbli­żo­nej do tego tańca
3. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny smycz­ko­wy


SJP.pl

Giga (G) – prze­dro­stek jed­nost­ki miary oz­na­cza­ją­cy mnoż­nik 1 000 000 000 = 109(mi­liard).

Wikipedia


gigabajt

w in­for­ma­ty­ce: jed­nost­ka po­jem­no­ści pa­mię­ci równa 1024 me­ga­baj­tom (skrót: GB)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka ilo­ści in­for­ma­cji: za­pi­sy­wa­nej, przet­wa­rza­nej lub prze­sy­ła­nej; rów­nież jed­nost­ka po­jem­no­ści no­śni­ków da­nych i pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej kom­pu­te­ra równa 1024 me­ga­baj­tom;

Wiktionary

Gi­ga­bajt (skrót GB) lub gi­bi­bajt (skrót GiB) – jed­nost­ki uży­wa­ne w in­for­ma­ty­ce oz­na­cza­ją­ce od­po­wied­nio mi­liard (1 000 000 000 = 109) baj­tów i 230, czyli 1 073 741 824 = 10243 baj­tów.

Sto­so­wa­na m.in. do okre­śla­nia po­jem­no­ści du­żych pa­mię­ci ma­so­wych. Współ­czes­ne dyski twar­de po­sia­da­ją po­jem­ność li­czo­ną w set­kach, a nawet ty­sią­cach gi­ga­baj­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1 gi­ga­bajt to 1024 me­ga­baj­ty.

 (1.1) Ta karta pa­mię­ci ma 8 gi­ga­baj­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bajt mrz.

 przym. gigabajtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. GB

Wiktionary


gigabajtowy

→ gi­ga­bajt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. ma­ją­cy roz­miar albo po­jem­ność jed­ne­go gi­ga­baj­ta

Wiktionary

Patrz:

gigabajt

Powiązane:

 rzecz. gigabajt mrz.

Wiktionary


gigabit

jed­nost­ka in­for­ma­cji równa 1 073 741 824 bitom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka ilo­ści in­for­ma­cji, 230 bitów

Wiktionary

Gi­ga­bit – jed­nost­ka in­for­ma­cji, w skró­cie Gb lub Gbit.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 1 gi­ga­bit to 1024 me­ga­bi­ty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gb

Wiktionary


gigabitowy

→ gi­ga­bit


SJP.pl

Patrz:

gigabit

gigadżul

jed­nost­ka pracy i ener­gii równa mi­liar­do­wi dżuli


SJP.pl


gigaelektronowolt

jed­nost­ka pracy i ener­gii równa mi­liar­do­wi elek­tro­no­wol­tów (skrót: GeV)


SJP.pl


gigafabryka

ogrom­na, wy­so­ko za­u­to­ma­ty­zo­wa­na fa­bry­ka


SJP.pl


gigaflop

jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­rów równa mi­liar­do­wi flo­pów; gi­ga­flops


SJP.pl


gigaflops

jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­rów równa mi­liar­do­wi flop­sów; gi­ga­flop


SJP.pl


gigaherc

jed­nost­ka czę­stot­li­wo­ści równa mi­liar­do­wi her­ców (skrót: GHz)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. jed­nost­ka czę­stot­li­wo­ści równa mi­liar­do­wi her­ców

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oznaczenie GHz; rzad. gigacykl

Wiktionary


gigahercowy

→ gi­ga­herc


SJP.pl

Patrz:

gigaherc

gigakaloria

po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka cie­pła równa mi­liar­do­wi ka­lo­rii (skrót: Gcal)


SJP.pl


gigametr

jed­nost­ka dłu­go­ści równa 1 000 000 000 me­trów (sym­bol: Gm)


SJP.pl

Gi­ga­metr (sym­bol: Gm) – wie­lo­krot­ność metra, pod­sta­wo­wej jed­nost­ki dłu­go­ści w ukła­dzie SI. Jeden gi­ga­metr to 1 000 000 000 m. Jed­nost­ka może być za­pi­sa­na w no­ta­cji na­u­ko­wej jako 1 E+9 m (no­ta­cja wy­kład­ni­cza) lub 1×109 m (no­ta­cja in­ży­nie­ryj­na), co równa się 1 000 000 000 × 1 m.

Wikipedia


gigancik

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych; ko­li­ber wiel­ki


SJP.pl


gigancki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z gi­gan­tem, gi­gan­ta­mi, do­ty­czą­cy gi­gan­ta; taki jak gi­gant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gigant mos. / mrz.

 przym. gigantyczny

Wiktionary


gigant

1. w mi­to­lo­gii grec­kiej: ol­brzym, wiel­ko­lud;
2. czło­wiek o ol­brzy­mim wzro­ście i wiel­kiej sile; także o kimś ob­da­rzo­nym niez­wy­kły­mi zdol­no­ścia­mi w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mitgr. każdy z ol­brzy­mów o wę­żo­wych splo­tach za­miast nóg, synów Ura­no­sa i Gai;

 (1.2) zob. ol­brzym.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przen. coś (także or­ga­ni­za­cja) du­że­go i sil­ne­go

 (2.2) slang. mło­dzień­cza uciecz­ka – z domu, z za­kła­du opie­kuń­cze­go lub po­praw­cza­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gi­gant (at­lant) – pod­po­ra w for­mie po­są­gu męż­czyz­ny dźwi­ga­ją­ce­go ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny (np. bal­kon, bel­ko­wa­nie, gzyms)
  • gi­gant – w mi­to­lo­gii grec­kiej każdy z ol­brzy­mów o wę­żo­wych splo­tach za­miast nóg
  • Mes­sersch­mitt Me 321 Gi­gant – nie­miec­ki cięż­ki szy­bo­wiec tran­spor­to­wy z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Mes­sersch­mitt Me 323 Gi­gant – nie­miec­ki sa­mo­lot tran­spor­to­wy z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Gi­gant – na­gro­da Ga­ze­ty Wy­bor­czej za poz­nań­ski styl pracy
  • Gi­gant – osied­le Ja­worz­na
  • Gi­gant Mamut – seria ko­mik­so­wa z bo­ha­te­ra­mi Walta Dis­ne­ya
  • Gi­gant Po­le­ca – seria ko­mik­so­wa z bo­ha­te­ra­mi Walta Dis­ne­ya
  • Gi­gant Po­le­ca na wa­ka­cje – po­je­dyn­czy ko­miks z bo­ha­te­ra­mi Walta Dis­ne­ya
  • Gi­gant Po­le­ca Extra – seria ko­mik­so­wa z bo­ha­te­ra­mi Walta Dis­ne­ya
  • Gi­gant Po­le­ca Spe­cial – seria ko­mik­so­wa z bo­ha­te­ra­mi Walta Dis­ne­ya
  • Gi­gant Po­le­ca Pre­mium – seria ko­mik­so­wa z bo­ha­te­ra­mi Walta Dis­ne­ya

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­go­wie olim­pij­scy wy­gra­li walkę z gi­gan­ta­mi.

 (1.1) Wielu gi­gan­tów zgi­nę­ło przy­gnie­cio­nych rzu­co­ny­mi na nich gła­za­mi, które ut­wo­rzy­ły wyspy.

 (1.2) Wszy­scy miesz­kań­cy wio­ski bali się gór­skich gi­gan­tów.

 (2.1) Drob­ni skle­pi­ka­rze prze­gry­wa­ją z hand­lo­wy­mi gi­gan­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟiɡãnt, AS: ǵigãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gigantka ż., gigantyzm mrz., gigantyczność ż.

 przym. gigantyczny, gigancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) olbrzym, kolos

 (2.2) ucieczka, zrywka, dzida

Wiktionary


gigantka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta cier­pią­ca na gi­gan­tyzm;
2. ko­bie­ta o ol­brzy­mim wzro­ście i wiel­kiej sile; ty­tan­ka;
3. ko­bie­ta ob­da­rzo­na niez­wy­kły­mi zdol­no­ścia­mi w ja­kiejś dzie­dzi­nie; ty­tan­ka


SJP.pl


gigantofon

me­ga­fon wiel­kiej mocy, zwy­kle zło­żo­ny z wielu gło­śni­ków, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do na­gła­śnia­nia du­żych, ot­war­tych prze­strze­ni


SJP.pl

Gi­gan­to­fon (z gr. "gi­gant" + "fōnē" = ogrom­ny + głos) – ro­dzaj me­ga­fo­nu szcze­gól­nie wiel­kiej mocy, na ogół li­czo­nej w ty­sią­cach watów. Bu­do­wa­ny jako ze­staw wielu gło­śni­ków, czę­sto w po­sta­ci „ścia­ny” gło­śni­ków, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. pod­czas kon­cer­tów od­by­wa­nych na ot­war­tej prze­strze­ni (sta­dio­ny spor­to­we itp.)

Wikipedia


gigantomachia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. walka gi­gan­tów z bo­ga­mi olim­pij­ski­mi;

Wiktionary

Gi­gan­to­ma­chia (gr. Γιγαντομαχία Gigantomachía) – w mi­to­lo­gii grec­kiej walka bogów olim­pij­skich z gi­gan­ta­mi.

Gi­gan­ci zro­dzi­li się wraz z Ery­nia­mi i me­lia­da­mi z roz­la­nej krwi Ura­no­sa, któ­re­go ranił sier­pem (bądź nożem) Kro­nos. Były to isto­ty o ludz­kiej po­sta­ci z wy­jąt­kiem nóg za­koń­czo­nych wę­żo­wy­mi ogo­na­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɟiɡãntɔ̃ˈmaxʲja, AS: ǵigãntõmaχʹi ̯a

Wiktionary


gigantoman

1. osoba skłon­na do two­rze­nia rze­czy gi­gan­tycz­nych, nie­po­trzeb­nie wiel­kich;
2. osoba skłon­na do po­dej­mo­wa­nia przed­sięw­zięć na wiel­ką skalę


SJP.pl


gigantomania

1. skłon­ność do two­rze­nia rze­czy gi­gan­tycz­nych, nie­po­trzeb­nie wiel­kich;
2. skłon­ność do po­dej­mo­wa­nia przed­sięw­zięć na wiel­ką skalę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mania bu­do­wa­nia rze­czy gi­gan­tycz­nych, ponad po­trze­by

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gigantomański

Wiktionary


gigantomański

przy­miot­nik od: gi­gan­to­ma­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się gi­gan­to­ma­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gigantomania ż.

Wiktionary


gigantopitek

małpa ko­pal­na ży­ją­ca we wczes­nym plej­sto­ce­nie


SJP.pl


gigantostrak

ko­pal­ny sta­wo­nóg, rak ol­brzy­mi


SJP.pl


gigantowy

→ gi­gant (sla­lom gi­gant), np. narty gi­gan­to­we


SJP.pl


gigantozaur

po­tęż­ny, mię­so­żer­ny di­no­za­ur o dłu­giej szyi i dłu­gim ogo­nie, ży­ją­cy na te­re­nach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej we wczes­nej kre­dzie


SJP.pl

Zo­bacz też: Gi­gan­to­za­ur (se­rial ani­mo­wa­ny).

Wikipedia


gigantycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gi­gan­tycz­ny; prze­o­grom­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟiɡãnˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: ǵigãntyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. gigantyczny.

Wiktionary


gigantyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gi­gan­tycz­ny


SJP.pl


gigantyczność

→ gi­gan­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

gigantyczny

gigantyczny

nie­spo­ty­ka­nie wiel­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ogrom­ny, bar­dzo duży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Się­gnę­ła do to­reb­ki i wy­ję­ła pocz­tów­kę z wi­do­kiem bu­dyn­ków Ma­ri­na City przy­po­mi­na­ją­cych gi­gan­tycz­ne ka­cza­ny ku­ku­ry­dzy.

 (1.1) Mo­der­ni­za­cji ronda Ze­słań­ców Sy­be­ryj­skich war­szaw­scy kie­row­cy cze­ka­ją jak kania dżdżu – co­dzien­nie two­rzą się tam gi­gan­tycz­ne korki.

 (1.1) Na Ala­sce ry­ba­cy wy­ło­wi­li gi­gan­tycz­ne­go oko­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟiɡãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: ǵigãntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gigant m., gigantyzm m.

 przysł. gigantycznie

 przym. gigancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielki, monstrualny, olbrzymi, kolosalny

Wiktionary


gigantyzm

nad­mier­ny roz­miar ciała, prze­kra­cza­ją­cy normę cha­rak­te­ry­stycz­ną dla danej po­pu­la­cji, spo­wo­do­wa­ny nad­mia­rem hor­mo­nu wzro­stu bądź nie­do­bo­rem estro­ge­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gi­gan­tycz­ne roz­mia­ry cze­goś

 (1.2) ogrom­ne roz­mia­ry ciała osią­gnię­te w toku ewo­lu­cji przez przed­sta­wi­cie­la da­ne­go ga­tun­ku

 (1.3) ogrom­ny wzrost czło­wie­ka spo­wo­do­wa­ny nad­mier­nym wy­dzie­la­niem hor­mo­nu wzro­stu

Wiktionary

Gi­gan­tyzm – ogrom­ne roz­mia­ry ciała na sku­tek nad­mier­ne­go wzro­stu ca­łe­go kość­ca i masy tka­nek, mocno prze­kra­cza­ją­ce­go normy dla danej rasy.

U ludzi gi­gan­tyzm jest cho­ro­bą ob­ja­wia­ją­cą się nad­mier­nym wzro­stem ciała (po­wy­żej 97 cen­ty­la dla danej po­pu­la­cji). Wy­róż­nia się dwie za­sad­ni­cze od­mia­ny gi­gan­tyz­mu: gi­gan­tyzm przy­sad­ko­wy i gi­gan­tyzm eu­nu­cho­i­dal­ny. Nad­mier­ny wzrost może być też ob­ja­wem in­nych cho­rób, jak: ze­spół Mar­fa­na, ze­spół Beck­wit­ha i Wie­de­man­na, ze­spół So­to­sa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gigant mos./mrz.

Wiktionary


gigaparsek

astro­no­micz­na jed­nost­ka dłu­go­ści równa mi­liar­do­wi par­se­ków


SJP.pl


gigapaskal

jed­nost­ka ci­śnie­nia równa mi­liar­do­wi pa­ska­li


SJP.pl


gigartyna

glon z typu kras­no­ro­stów


SJP.pl


gigatona

jed­nost­ka masy równa mi­liar­do­wi ton (skrót: Gt)


SJP.pl


gigawat

jed­nost­ka mocy równa 1 000 000 000 watów


SJP.pl


gigawatogodzina

jed­nost­ka ener­gii elek­trycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. ilość ener­gii elek­trycz­nej równa pracy wy­ko­ny­wa­nej przez prąd o mocy 1 gi­ga­wa­ta w ciągu jed­nej go­dzi­ny; mi­lion ki­lo­wa­to­go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta nowa farma wia­tro­wa do­star­cza 200 gi­ga­wa­to­go­dzin prądu na rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟiɡavatɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: ǵigavatogoʒ́ĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót GWh

Wiktionary


giglanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gi­glać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiɡˈlãɲɛ, AS: ǵiglãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. giglać

Wiktionary


giglać

de­li­kat­nie do­ty­kać, po­cie­rać opusz­ka­mi pal­ców lub ja­ki­miś przed­mio­ta­mi, np. pió­rem, wraż­li­wych na dotyk miejsc na czy­imś ciele, po­wo­du­jąc śmiech u tego kogoś; gil­go­tać, ła­sko­tać, gil­gać; smy­rać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. ła­sko­tać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giglanie n., niegiglanie n.

Wiktionary


gigli

[czy­taj: dżili] naz­wi­sko, np. Be­nia­mi­no Gigli (1890-1957), tenor wło­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abel Gigli
  • Be­nia­mi­no Gigli
  • Gio­van­ni Co­bol­li Gigli
  • Le­o­nar­do Gigli
  • Gigli − ame­ry­kań­ski film z 2003 roku
  • Gigli − ro­dzaj wło­skie­go ma­ka­ro­nu
  • (10371) Gigli
  • Piłka Gi­glie­go

Wikipedia


gigolo

[czy­taj: ŻIgolo lub DŻIgolo] płat­ny part­ner do tańca w noc­nych lo­ka­lach roz­ryw­ko­wych; żi­go­lo; for­dan­ser


SJP.pl


gigowy

po­tocz­nie: gi­ga­bi­to­wy, gi­ga­baj­to­wy


SJP.pl


gigue

[czy­taj: żi:g] giga; jig;
1. ta­niec lu­do­wy po­cho­dze­nia an­giel­skie­go, żywy, skocz­ny, po­pu­lar­ny do dziś w Ir­lan­dii;
2. część kla­sycz­nej suity o me­lo­dy­ce zbli­żo­nej do tego tańca
3. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny smycz­ko­wy


SJP.pl


gijon

[czy­taj: hihON] mia­sto w Hisz­pa­nii


SJP.pl


gik

po­zio­me ru­cho­me drzew­ce słu­żą­ce do mo­co­wa­nia dol­ne­go liku żagla; bom


SJP.pl


gil

1. ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, tro­chę więk­szy od wró­bla, o barw­nym upie­rze­niu, w Pol­sce gnia­zdo­wy, zi­mu­ją­cy jako gość z pół­no­cy;
2. po­tocz­nie: wy­dzie­li­na spły­wa­ją­ca z nosa; smark


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pyrr­hu­la|ref=tak., barw­ny ptak wiel­ko­ści wró­bla, z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych;

 (1.2) ornit. jedna z ras go­łę­bia o czer­wo­nym upie­rze­niu, po­cho­dzą­ca z Al­ba­nii;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. ślu­zo­wy wy­ciek z nosa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gil – ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych (zwy­kle w od­nie­sie­niu do gila zwy­czaj­ne­go)
    • gil łu­sko­gło­wy (Pyrr­hu­la ni­pa­len­sis)
    • gil bia­ło­u­chy (Pyrr­hu­la le­u­co­ge­nys)
    • gil po­ma­rań­czo­wy (Pyrr­hu­la au­ran­tia­ca)
    • gil pło­mien­ny (Pyrr­hu­la eryth­ro­cep­ha­la)
    • gil si­wo­gło­wy (Pyrr­hu­la eryt­ha­ca)
    • gil zwy­czaj­ny (Pyrr­hu­la pyrr­hu­la)
    • gil azor­ski (Pyrr­hu­la mu­ri­na)
  • gil – rasa go­łę­bia
  • Gil – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nach Bi­sku­piec i Nowe Mia­sto Lu­baw­skie
  • Gil – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Łukta
  • Gil Wiel­ki – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam to, niżej, obok ścież­ki wy­sa­dzo­nej agre­sto­wy­mi i po­rzecz­ko­wy­mi krze­wy, któ­rych tylko naj­wyż­sze czub­ki wy­glą­da­ły ku słoń­cu, tu­li­ły się po­mię­dzy sobą i gile, i szczy­gły, mocno cien­ki­mi łap­ka­mi obej­mu­jąc zimne pręty.

 (2.1) A nasz Janek w złym sosie, bo ma gila na nosie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟil, AS: ǵil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. giluszek mzw.

 przym. gilowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) glut, smark

Wiktionary


gila

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: gil

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uni­wer­sy­tec­kie Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce w To­ru­niu, daw­niej: Gim­naz­jum i Li­ce­um Aka­de­mic­kie w To­ru­niu (GiLA)
  • Gila – tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny
  • Gila – ga­tu­nek ja­szczur­ki
  • Gila – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA
  • Gila – nie­miec­ki ze­spół roc­ko­wy
  • Gila Baird & Gi­rard, 1853 – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych
  • Gila – rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, do­pływ Ko­lo­ra­do
  • Gila Fin­kel­ste­in
  • Gila Gamli’el
  • Hrab­stwo Gila

Wikipedia


gilak

gilak pu­styn­ny, gilak ciem­no­gło­wy, gilak blady - ga­tun­ki ma­łych pta­ków z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych


SJP.pl


gilanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gilać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gilać

Wiktionary


gilarski

naz­wi­sko


SJP.pl


gilać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gi­lać)

 (1.1) pot. de­li­kat­nie pie­ścić i ła­sko­tać

cza­sow­nik zwrot­ny gilać się

 (2.1) pot. de­li­kat­nie pie­ścić i ła­sko­tać sa­me­go sie­bie

 (2.2) pot. de­li­kat­nie pie­ścić i ła­sko­tać sie­bie wza­jem­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gilgotka ż., gilanie n., gilgotanie n., pogilanie n., pogilgotanie n.

 czas. gilgotać ndk., pogilać dk., pogilgotać dk.

 wykrz. gili gili

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gilgotać, łaskotać

Wiktionary


gilbert

jed­nost­ka na­pię­cia ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Gil­bert – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów "gisel" – przy­się­ga i "be­racht" – "jasny". Imię zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne do ję­zy­ka an­giel­skie­go przez Nor­ma­nów, a potem spo­pu­la­ry­zo­wa­ne dzię­ki XII-wiecz­ne­mu św. Gil­ber­to­wi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chło­pak mojej sio­stry ma na imię Gil­bert.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟilbɛrt, AS: ǵilbert

Wiktionary


gilbertostwo

Gil­bert z mał­żon­ką; Gil­ber­to­wie


SJP.pl


gilbertowie

Gil­bert z mał­żon­ką; Gil­ber­to­stwo


SJP.pl


gilbertowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gil­ber­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gilboa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gil­boa – nie­wiel­ki łań­cuch gór­ski w Iz­ra­e­lu, wzno­szą­cy się nad Do­li­ną Jor­da­nu
  • Gil­boa – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Scho­ha­rie
  • Gil­boa – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Put­nam
  • Gil­boa (ang. Gil­boa Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ben­ton
  • Gil­boa (ang. Gil­boa Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Scho­ha­rie

Wikipedia


gilda

w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie: sto­wa­rzy­sze­nie o cha­rak­te­rze re­li­gij­nym, spo­łecz­nym lub po­li­tycz­nym; gil­dia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

 (1.2) imię|pol­ski|ż., zdrob­nie­nie od Her­me­ne­gil­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gilda – forma imie­nia Hilda lub Her­me­ne­gil­da
  • Gilda – film z Ritą Ha­y­worth i Glen­nem For­dem (1946, reż. Char­les Vidor)
  • Gilda – ar­gen­tyń­ska pio­sen­kar­ka
  • Gilda – wło­ska pio­sen­kar­ka
  • Gilda Gray – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i tan­cer­ka pol­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Gildo m.

Wiktionary


gildia

1. w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie: sto­wa­rzy­sze­nie o cha­rak­te­rze re­li­gij­nym, spo­łecz­nym lub po­li­tycz­nym; gilda;
2. śro­do­wi­sko­wo: grupa osób gra­ją­cych w okre­ślo­ną wie­lo­o­so­bo­wą grę kom­pu­te­ro­wą przez In­ter­net;
3. daw­niej: or­ga­ni­za­cja ku­piec­ka w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie sto­wa­rzy­sze­nie o cha­rak­te­rze obron­nym, re­li­gij­nym lub to­wa­rzy­skim, w szcze­gól­no­ści łą­czą­ce in­te­re­sy kup­ców i in­nych grup za­wo­do­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gil­dia – okre­śle­nie śred­nio­wiecz­nych sto­wa­rzy­szeń ku­piec­kich i rze­mieśl­ni­czych
  • gil­dia – grupa ga­tun­ków o po­dob­nym spo­so­bie odży­wia­nia się oraz ko­rzy­sta­ją­cych z po­dob­nych lub tych sa­mych za­so­bów sied­li­ska
  • Gil­dia.pl – pol­ski in­ter­ne­to­wy por­tal kul­tu­ral­ny
  • Gil­dia – gra plan­szo­wa
  • gil­dia (lub klan) – grupa osób gra­ją­cych w kon­kret­ną grę kom­pu­te­ro­wą wie­lo­o­so­bo­wą przez In­ter­net

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟildʲja, AS: ǵildʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gildyjny

 rzecz. giełda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfraternia

Wiktionary


gildyjny

przy­miot­nik od: gil­dia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od gil­dia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟilˈdɨjnɨ, AS: ǵildyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gildia ż.

Wiktionary


gildystyczny

→ gil­dyzm


SJP.pl

Patrz:

gildyzm

gildyzm

od­mia­na re­for­miz­mu; ruch ro­bot­ni­czy w An­glii zwła­szcza po pier­wszej woj­nie świa­to­wej zrze­sza­ją­cy in­te­li­gen­cję z ro­bot­ni­ka­mi


SJP.pl


gile

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|gil.

Wiktionary

Gile (niem. "Hilff") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Dawny ma­ją­tek szla­chec­ki, który w 1889 r.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟilɛ, AS: ǵile

Wiktionary


gilead

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion w sta­ro­żyt­nej Pa­le­sty­nie, po­mię­dzy rze­ka­mi Arnon i Jar­muk;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) rzad. imię|pol­ski|m., jedno z imion bi­blij­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gi­le­ad – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Za­jor­da­niu po­mię­dzy rze­ka­mi Arnon i Jar­muk wzmian­ko­wa­na w Bi­blii
  • Gi­le­ad – dziel­ni­ca w Syd­ney
  • Gi­le­ad – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Tha­y­er
  • Gi­le­ad – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford
  • Gi­le­ad – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Branch
  • Gi­le­ad – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Mor­row
  • Gi­le­ad – imię bi­blij­ne
  • Gi­le­ad – fik­cyj­na Re­pu­bli­ka Gi­le­ad, pań­stwo dy­sto­pij­ne za­ło­żo­ne po upad­ku Sta­nów Zjed­no­czo­nych, w któ­rej roz­gry­wa się akcja po­wie­ści Mar­ga­ret At­wo­od Opo­wieść po­dręcz­nej
  • Gi­le­ad – fik­cyj­ne mia­sto z któ­re­go po­cho­dzi głów­ny bo­ha­ter cyklu po­wie­ści Mrocz­na Wieża, au­tor­stwa Step­he­na Kinga
  • Bi­blij­na Szko­ła Straż­ni­cy – Gi­le­ad – szko­ła kształ­cą­ca mi­sjo­na­rzy Świad­ków Je­ho­wy
  • Gi­le­ad Scien­ces – ame­ry­kań­ska firma bio­tech­no­lo­gicz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na prze­ło­mie er Gi­le­ad po­du­padł.

 (1.1) W mia­stach Gi­le­a­du osied­la­li się Żydzi.

 (2.1) Czy Gi­le­ad miał ja­kieś po­tom­stwo?

 (2.1) Bi­blia od­no­to­wu­je ist­nie­nie trzech Gi­le­a­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gileadczyk m., Gileadka ż.

 przym. gileadzki, Gileadowy

Wiktionary


gilewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Gi­le­wicz (1918–1973), che­mik
  • Ra­do­sław Gi­le­wicz (1971–), pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Sta­ni­sław Gi­le­wicz (1969–1943), dok­tor me­dy­cy­ny, puł­kow­nik ty­tu­lar­ny Woj­ska Pol­skie­go
  • Woj­ciech Gi­le­wicz (1974–), ar­ty­sta ma­larz, fo­to­graf, autor fil­mów wideo i in­sta­la­cji
  • Zyg­munt Gi­le­wicz (1980–1960), le­karz, ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


gilewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Gi­lew­ska (1911–1986) – pol­ska tan­cer­ka i ak­tor­ka
  • Grze­gorz Gi­lew­ski (ur. 1973) – pol­ski sę­dzia pił­kar­ski
  • Jacek Gi­lew­ski (ur. 1969) – pol­ski łucz­nik
  • Józef Gi­lew­ski (ur. 1971) – pol­ski bok­ser
  • Karol Gi­lew­ski (1832–1871) – pol­ski le­karz, chi­rurg i la­ryn­go­log
  • Maria Gi­lew­ska (1925–2020) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka i po­li­tyk
  • Wło­dzi­mierz Gi­lew­ski (1893–1976) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


gilgal

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gil­gal – bi­blij­ne mia­sto, pier­wsza sto­li­ca Iz­ra­e­la, na miej­scu pier­wsze­go obo­zo­wa­nia Iz­ra­e­li­tów po prze­kro­cze­niu rzeki Jor­dan,
  • Gil­gal – kibuc po­ło­żo­ny w sa­mo­rzą­dzie re­gio­nu Bika’at ha-Jar­den, w Dy­stryk­cie Judei i Sa­ma­rii, na Za­chod­nim Brze­gu.
  • Gil­gal – w wie­rze­niach ruchu świę­tych w dniach ostat­nich ne­fic­ki woj­sko­wy ży­ją­cy w IV wieku n.e.

Wikipedia


gilgamesz

pół­le­gen­dar­ny wład­ca su­me­ryj­skie­go mia­sta Uruk, bo­ha­ter eposu ba­bi­loń­sko-asy­ryj­skie­go pow­sta­łe­go około roku 2000 p.n.e.; praw­do­po­dob­nie król mia­sta Uruk w la­tach 2700-2660 p.n.e.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. mit­su­mer. król su­me­ryj­skie­go mia­sta Uruk w epoce wczes­no­dy­na­stycz­nej (ok. XXVII–XXVI w. p.n.e.)

Wiktionary

"„Gil­ga­mesz, któ­re­go oj­ciec był du­chem, pan Ku­la­by, pa­no­wał przez 126 lat”"

Wikipedia


gilgać

de­li­kat­nie do­ty­kać, po­cie­rać opusz­ka­mi pal­ców lub ja­ki­miś przed­mio­ta­mi, np. pió­rem, wraż­li­wych na dotyk miejsc na czy­imś ciele, po­wo­du­jąc śmiech u tego kogoś; gil­go­tać, ła­sko­tać, gi­glać; smy­rać


SJP.pl


gilgotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gil­go­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niegilgotanie n.

 czas. gilać, gilgotać ndk.

Wiktionary


gilgotać

de­li­kat­nie do­ty­kać, po­cie­rać opusz­ka­mi pal­ców lub ja­ki­miś przed­mio­ta­mi, np. pió­rem, wraż­li­wych na dotyk miejsc na czy­imś ciele, po­wo­du­jąc śmiech u tego kogoś; ła­sko­tać, gil­gać, smy­rać


SJP.pl


gilgotki

ła­skot­ki, ła­chot­ki;
1. de­li­kat­ne do­ty­ka­nie, po­cie­ra­nie wraż­li­wych na dotyk miejsc na czy­imś ciele, ma­ją­ce wy­wo­łać śmiech u tego kogoś;
2. skłon­ność do śmia­nia się wsku­tek ła­sko­ta­nia, zwy­kle w wy­ra­że­niu "mieć gil­got­ki"


SJP.pl


gilia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych, obej­mu­ją­cy ponad 40 ga­tun­ków


SJP.pl

Gilia, za­zier­ka ("Gilia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych ("Po­le­mo­nia­ce­ae"). Obej­mu­je 39 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, głów­nie w za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej (cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Ka­li­for­nii) oraz w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (w Chile 8 ga­tun­ków).

Wikipedia


giliacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gi­lia­ka­mi, do­ty­czą­cy Gi­lia­ków (Niw­chów)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język gi­liac­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giliak mos.. Giliaczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niwchijski

 (2.1) niwchijski

Wiktionary


giliański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gi­la­nem, do­ty­czą­cy Gi­la­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język gi­liań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gilan mrz.

Wiktionary


gill

[czy­taj: gil] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gill – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Fran­klin
  • Gill (ang. Gill Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Fran­klin
  • Gill (ang. Gill Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Sul­li­van
  • Gill (ang. Gill Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Clay
  • Gill (ang. Gill Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass

Wikipedia


gilles

[czy­taj: żil] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Gil­les – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w Re­gio­nie Cen­tral­nym, w de­par­ta­men­cie Eure-et-Loir, w kan­to­nie Anet.

We­dług da­nych na rok 2013 gminę za­miesz­ki­wa­ło 545 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 75 osób/km².

Wikipedia


gillespie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ales­sa Gil­le­spie − fik­cyj­na po­stać pier­wszej gry z serii Si­lent Hill
  • Billy Gil­le­spie − szkoc­ki pił­karz
  • Brett Gil­le­spie − au­stra­lij­ski rug­by­sta
  • Dizzy Gil­le­spie (właśc. John Birks Gil­le­spie) − ame­ry­kań­ski trę­bacz, kom­po­zy­tor i wo­ka­li­sta jaz­zo­wy
  • Gary Gil­le­spie − szkoc­ki pił­karz
  • Keith Gil­le­spie − pół­noc­no­ir­landz­ki pił­karz
  • Wil­liam John Gil­le­spie − as lot­nict­wa ka­na­dyj­skie­go
  • Gil­le­spie – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­co­u­pin
  • Gil­le­spie (ang. Gil­le­spie Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­co­u­pin
  • hrab­stwo Gil­le­spie (ang. Gil­le­spie Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


gillette

[czy­taj: dżiLET albo żiLET] marka ak­ce­so­riów do go­le­nia i firma


SJP.pl

Gil­let­te – marka ma­szy­nek i in­nych ak­ce­so­riów do go­le­nia na­le­żą­ca do Proc­ter & Gam­ble. Gil­let­te była jedną z kilku marek na­le­żą­cych do kon­cer­nu The Gil­let­te Com­pa­ny, który w 2005 roku zo­stał prze­ję­ty przez Proc­ter & Gam­ble.

The Gil­let­te Com­pa­ny zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1901 roku przez Kinga C. Gil­let­te’a. Sie­dzi­ba przed­się­bior­stwa mie­ści­ła się w Bo­sto­nie w sta­nie Mas­sa­chu­setts w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


gilosz

ry­su­nek z prze­pla­ta­ją­cych się linii krzy­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ligr. bank. ry­su­nek zło­żo­ny z kom­bi­na­cji prze­pla­ta­ją­cych się linii krzy­wych, sto­so­wa­ny na pa­pie­rach war­to­ścio­wych i do­ku­men­tach, np. ban­kno­tach czy świa­dect­wach szkol­nych, utrud­nia­ją­cy ich po­dro­bie­nie

 (1.2) pot. środ. pusty ar­kusz po­kry­ty gi­lo­szem (1.1) słu­żą­cy do wy­dru­ko­wa­nia świa­dect­wa

 (1.3) techn. ma­szy­na do wy­tła­cza­nia ta­kie­go ry­sun­ku

 (1.4) rzem. or­na­ment cią­gły, żło­bio­ny ze wstęg prze­pla­ta­ją­cych się ze sobą; motyw de­ko­ra­cyj­ny w ar­chi­tek­tu­rze i me­blar­stwie

Wiktionary

Gi­losz (z fr. "guilloché") – za­wi­ły ry­su­nek or­na­men­to­wy wy­ko­na­ny z wielu cien­kich linii krzy­wych, ze­sta­wio­nych w róż­no­rod­nych kom­bi­na­cjach, po­sia­da­ją­cy cechy upo­rząd­ko­wa­nia i kon­sek­wen­cji oraz zbli­żo­ną gę­stość na całej po­wierzch­ni, sto­so­wa­ny jako trud­ne do po­dro­bie­nia tło. Gi­losz jest ry­sun­kiem nie­na­rzu­ca­ją­cym się swoim wy­glą­dem, ze­sta­wio­nym z jas­nych linii, czę­sto ko­lo­ro­wych i umoż­li­wia czy­tel­ne na­dru­ko­wy­wa­nie na nim tek­stów nawet w małym stop­niu pisma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pod­czas dru­ko­wa­nia świa­dectw dru­kar­ka usz­ko­dzi­ła dwa gi­lo­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giloszer mos.

Wiktionary


gilosza

za­wi­ły ry­su­nek wy­ko­na­ny z wielu cien­kich linii krzy­wych, ze­sta­wio­nych w róż­no­rod­nych kom­bi­na­cjach; np. na ban­kno­tach


SJP.pl


giloszer

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się gi­lo­szo­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się gi­lo­szo­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gilosz m., giloszowanie n.

 czas. giloszować ndk.

Wiktionary


giloszować

ry­so­wać lub wy­tła­czać gi­losz


SJP.pl


giloszowy

→ gi­losz


SJP.pl

Patrz:

gilosz

gilotyna

1. urzą­dze­nie ści­na­ją­ce głowę ska­zań­ca przy uży­ciu ostrza spa­da­ją­ce­go z góry na szyję, sto­so­wa­ne do wy­ko­ny­wa­nia wy­ro­ków śmier­ci;
2. urzą­dze­nie do cię­cia bla­chy, pa­pie­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia kary śmier­ci przez ścię­cie głowy;

 (1.2) przy­rząd słu­żą­cy do cię­cia pa­pie­ru, bla­chy itp.

Wiktionary

Gi­lo­ty­na – przy­rząd słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia kary śmier­ci po­przez ścię­cie głowy za po­mo­cą du­że­go, cięż­kie­go (ok. 40 kg) noża o sko­śnym ostrzu, który opada pio­no­wo pod wpły­wem gra­wi­ta­cji na szyję ska­zań­ca, unie­ru­cho­mio­ne­go w ramie gi­lo­ty­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kwiet­niu 1794 roku re­wo­lu­cyj­ny ter­ror we Fran­cji osią­gnął punkt kul­mi­na­cyj­ny. Kilka dni wcze­śniej zgi­nął na gi­lo­ty­nie Dan­ton, parę mie­się­cy póź­niej ten sam los spot­kał Ro­be­spier­re`a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟilɔˈtɨ̃na, AS: ǵilotỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. gilotynka

 czas. gilotynować, zgilotynować

 przym. zgilotynowany, gilotynowy

Wiktionary


gilotynka

urzą­dze­nia do przy­ci­na­nia cze­goś; ob­ci­nar­ka


SJP.pl


gilotynować

ści­nać głowę ska­zań­co­wi za po­mo­cą gi­lo­ty­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgi­lo­ty­no­wać)

 (1.1) ści­nać gi­lo­ty­ną

 (1.2) przen. ra­dy­kal­nie eli­mi­no­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gilotyna ż.

Wiktionary


gilotynowy

przy­miot­nik od: gi­lo­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gi­lo­ty­ną, do­ty­czą­cy gi­lo­ty­ny; wy­ko­rzy­stu­ją­cy me­cha­nizm po­dob­ny do gi­lo­ty­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gilotyna ż.

Wiktionary


gilowice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gi­lo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Miedź­na
  • Gi­lo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Gi­lo­wi­ce
  • Gi­lo­wi­ce – gmina
  • Gi­lo­wi­ce – gro­ma­da

Wikipedia


gilowicki

przy­miot­nik od: Gi­lo­wi­ce


SJP.pl


gilowski

naz­wi­sko pol­skie, m.in. Paweł Gi­low­ski (1543-1595) - te­o­log i kaz­no­dzie­ja kal­wiń­ski


SJP.pl


gilowy

zwią­za­ny z gilem (pta­kiem)


SJP.pl


gilson

naz­wi­sko


SJP.pl

Gil­son – osada w An­glii, w hrab­stwie War­wicks­hi­re, w dy­stryk­cie North War­wicks­hi­re. Leży 27 km na pół­noc od mia­sta War­wick i 156 km na pół­noc­ny za­chód od Lon­dy­nu.

Wikipedia


giltować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. gwara. po­sia­dać moc obo­wią­zu­ją­cą; utrzy­my­wać pra­wo­moc­ność praw­ną, urzę­do­wą lub zwy­cza­jo­wą

 (1.2) daw. gwara. o środ­kach płat­nicz­nych: przed­sta­wiać usta­lo­ną siłę na­byw­czą; sta­no­wić fi­nan­so­wą rów­no­war­tość innej wa­lu­ty lub dobra

 (1.4) daw. gwara. mieć zna­cze­nie; od­gry­wać rolę; cie­szyć się po­wa­ża­niem lub wpły­wa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — To były je­szcze czasy, kiedy w Poz­na­niu na ołó­wek mó­wi­ło się blajsz­tyft, na pod­pis un­tersz­ryft, prze­daw­nio­ny bilet nie gil­to­wał, a do War­sza­wy je­cha­ło się baną.

 (1.1) Przy­cho­dzi znowu jakiś inny pan i każe dać bi­le­ty! Ja mu też po­ka­zu­ję bilet, com kupił rano, a on po­wia­da: Gilt nyszt [= nie obo­wią­zu­je]! to tylko do ran­ne­go po­cią­gu ten bilet gil­to­wał!

 (1.1) To, com pani wczo­raj za­o­fe­ro­wał, to gil­to­wa­ło­by, cho­cia by pani obie ręce, obie nogi stra­ci­ła. Słowo ku­piec­kie się rze­kło, cof­nie­nia niema.

 (1.1) (…) panie Sta­ni­sła­wie, nie gnie­waj­cie się, roz­ka­zuj­cie, ja słu­cham, cobym nie słu­chał ta­kie­go go­spo­da­rza jak wy panie Sta­ni­sła­wie, — ny, ja tu sługa, wy pan, tu wasze słowo gil­tu­je tylko — uspra­wied­li­wiał się żyd.

 (1.1) (…) Jasiu, koł­tu­nie sa­kra­menc­ki, ani słu­chać tego nie mogę, co tu ple­śće­ciesz — prze­de­wszyst­kiem czy wiesz, że do­cze­kasz sta­ro­ści? — kon­trakt masz na to? — zresz­tą tylko z so­lid­ną firmą kon­trakt gil­tu­je.

 (1.1) (…) a je­że­li Ri­chard nie jest war­jat, to roz­wód — nie gil­tu­je i jest un­gil­tig [= nie­waż­ny]. Je­stem nadal żoną mo­je­go męża (…).

 (1.2) — Co to? Srebr­ne ko­ro­ny? // — To wszyst­ko, co mam — uspra­wied­li­wia­ła się gar­ba­ta. — Chło­pi już nie chcą pa­pie­ro­wych pie­nię­dzy. Już nie gil­tu­ją.

 (1.2) Strzeb­ne to­la­ry, taki tolar gil­tu­je pół drugá ryń­skie­go, a reń­ski już nie be­dzie mieć 60 grej­ca­rów, ale 100 daj­tów.

 (1.2) (…) ona czy­sta przed sądem Bo­skim, bo mi po­ka­zy­wa­ła pot­wier­dze­nie na swo­jej ksią­żecz­ce, jako Fis­chel się pod­pi­sał, że trze­wi­ki Kop­ciu­cho­wej gil­tu­ją za na­sze­go gul­de­na z kosz­ta­mi, ale cóż… kiedy ksią­żecz­ka prze­pa­dła, Kop­ciu­cho­wa nie żyje, a Fis­chel ma wyrok na nas i kto mu co zrobi?…

 (1.3) Han­del pra­wie ni gil­tu­je // Ni zyz pasek ni z wa­lu­te, // Mąż furt w domu, uj, już cał­kom // Mieli życie my pop­su­te.

 (1.4) Owoś nie darmo po­wia­da­ją nasi, co my bez Niem­czy­now­skie­go w mie­ście nic gil­to­wać nie bę­dzie­mo, i co jego trza jen­te­li­gen­tom wy­kraść.

 (1.4) (…) Ba­ruch Gross sza­sta się jak szara gęś — po są­dzie bial­skim — i „gil­tu­je“ u stró­żów spra­wied­li­wo­ści bial­skiej, oczy­wi­ście na szko­dę „śle­pej“ Te­mi­dy.

 (1.4) Ale i to nie dosyć! Żeby ko­me­dya była więk­sza i przed całą Ewro­pą gil­to­wa­ła (tak roz­po­wia­da­ją jen­te­li­gen­ty), spro­wa­dza­ją cały cug ta­kich jak oni re­bel­jan­tów z Cze­chów (…).

 (1.4) — Pani fla­dru­je czy co? U mnie flota nie gil­tu­je, niech mnie po­krę­ci. Jak­bym ja chciał mieć flotę, tobym miał po pem­pek, ali ja wszyst­ko kan­tem pu­szczam.

 (1.4) Kiedy więc osta­tecz­nie ro­zesz­ła się wia­do­mość, że już gar­ba­ci, ku­la­wi, ślepi „nie gil­tu­ją”, zja­wił się przed obli­czem pre­fek­ta drab dwu­me­tro­wy (…).

Wiktionary


gilty

obli­ga­cje pań­stwo­we bę­dą­ce w obro­cie na gieł­dzie lon­dyń­skiej, ma­ją­ce gwa­ran­cję wy­pła­ty opro­cen­to­wa­nia oraz ter­mi­no­we­go wy­ku­pu


SJP.pl


giluj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie amur­skim Rosji, prawy do­pływ Zei w do­rze­czu Amuru

Wiktionary


gilurytmal

nazwa hand­lo­wa leku prze­ci­wa­ryt­micz­ne­go za­wie­ra­ją­ce­go aj­ma­li­nę


SJP.pl


giluszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Car­po­da­cus si­bi­ri­cus|ref=tak., ga­tu­nek pta­ków z ro­dza­ju Car­po­da­cus

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku gi­lusz­ków (1.1)

Wiktionary

Gi­lu­szek ("Car­po­da­cus si­bi­ri­cus") – ga­tu­nek ma­łe­go, prze­waż­nie osia­dłe­go ptaka z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych (Frin­gil­li­dae). Wy­stę­pu­je w Azji. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟiˈluʃɛk, AS: ǵilušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gil m.

 przym. giluszkowy, gilowy

Wiktionary


gilza

1. łuska na­bo­ju;
2. rurka z bi­buł­ki do pa­pie­ro­sów; tutka, zwij­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. me­ta­lo­wa łuska na­bo­ju;

 (1.2) bi­buł­ko­wa rurka do sa­mo­dziel­ne­go wy­ro­bu pa­pie­ro­sów

 (1.3) techn. ut­war­dzo­na tu­le­ja dla na­wi­ja­nia zro­lo­wa­ne­go pa­pie­ru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gilza w pa­pier­nict­wie
  • gilza – łuska na­bo­ju
  • gilza pa­pie­ro­so­wa – tubka do na­peł­nia­nia w na­bi­jar­kach
  • gilza ek­strak­cyj­na – ce­lu­lo­zo­wy filtr, w któ­rym umie­szcza się sub­stan­cję pod­da­wa­ną ek­strak­cji w apa­ra­cie Soxh­le­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pełno roz­sy­pa­nych gilz le­ża­ło wokół daw­ne­go sta­no­wi­ska strze­lec­kie­go.

 (1.2) Wziął tło­czek i sta­ran­nie za­czął nim upy­chać tytoń do na­ło­żo­nej na fo­rem­kę gilzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łuska

 (1.2) tutka, zwijka

Wiktionary


gim.

skrót od: gim­naz­jum


SJP.pl


gimb

gim­bus; lek­ce­wa­żą­co:
1. gim­naz­ja­li­sta;
2. osoba za­cho­wu­ją­ca się nie­doj­rza­le;
3. osoba mało doś­wiad­czo­na w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) lek­cew. gim­naz­ja­li­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu ze­bra­ły się gimby na bo­i­sku…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n., gimbus mzw., gimbaza ż.

 przym. gimbusiarski, gimnazjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gimnazjalista; lekcew. gimbus

Wiktionary


gimbal

sta­bi­li­za­tor do apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go lub ka­me­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sta­bi­li­za­tor obra­zu do ka­me­ry lub apa­ra­tu

 (1.2) hist. sta­ro­żyt­ny ka­ła­marz nie wy­le­wa­ją­cy in­ka­u­stu

 (1.3) mar. me­cha­nizm mo­cu­ją­cy do kom­pa­su na stat­kach

Wiktionary


gimbaza

mło­dzie­żo­wo:
1. gim­naz­jum;
2. ucz­nio­wie gim­naz­jum;
3. nauka w gim­naz­jum;
4. osoby za­cho­wu­ją­ce się nie­doj­rza­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. po­ko­le­nie gim­naz­ja­li­stów

 (1.2) slang. lu­dzie o men­tal­no­ści gim­naz­ja­li­sty, nie­skom­pli­ko­wa­ni, ślepo po­dą­ża­ją­cy za modą i pop­kul­tu­rą

 (1.3) slang. gim­naz­jum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩmˈbaza, AS: ǵĩmbaza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimbus m., gimb m., gimbusiara ż.

 przym. gimbusiarski

Wiktionary


gimbazowy

→ gim­ba­za


SJP.pl

Patrz:

gimbaza

gimbopatriota

sa­moz­wań­czy, zwy­kle młody pa­trio­ta, u któ­re­go gó­ru­ją emo­cje nad roz­sąd­kiem


SJP.pl


gimbus

au­to­bus do­wo­żą­cy ucz­niów do gim­naz­jum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. au­to­bus szkol­ny

 (1.2) pot. lek­cew. gim­naz­ja­li­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten gim­bus znowu się spóź­nia.

 (1.2) Wszyst­kie gim­bu­sy z tej szko­ły to wan­da­le i chu­li­ga­ni!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟĩmbus, AS: ǵĩmbus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimb mzw., gimbaza ż.

 przym. gimbusiarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gimb

Wiktionary


gimbusiara

gim­bia­ra; lek­ce­wa­żą­co:
1. gim­naz­ja­list­ka;
2. dziew­czy­na za­cho­wu­ją­ca się nie­doj­rza­le


SJP.pl


gimbusiarnia

zbiór osób nie­doj­rza­łych; gim­ba­za


SJP.pl


gimbusiarski

→ gim­bus; gim­bu­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) slang. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gim­bu­sa, gim­ba­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ży wspom­nieć o prze­kli­na­niu i gim­bu­siar­skich tek­stach typu „swag” i „yolo”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmbuˈɕarsʲci, AS: ǵĩmbuśarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimb mzw., gimbus mzw., gimbaza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gimnazjalny

Wiktionary


gimbuska

→ gim­bus


SJP.pl

Patrz:

gimbus

gimbusowy

→ gim­bus; gim­bu­siar­ski


SJP.pl


gimela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. środ. śmiet­nik

 (1.2) pot. środ. ba­ła­gan w po­mie­szcze­niu

Wiktionary


gimlet

kok­tajl z wódki lub dżinu z do­dat­kiem soku z cy­try­ny


SJP.pl


gimn.

skrót od: gim­na­sty­ka, gim­na­stycz­ny


SJP.pl


gimnasta

1. na­u­czy­ciel wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go w sta­ro­żyt­niej Gre­cji;
2. sę­dzia na igrzy­skach spor­to­wych w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl


gimnastiorka

śro­do­wi­sko­wo: ro­syj­ska bluza woj­sko­wa przy­po­mi­na­ją­ca ru­basz­kę


SJP.pl

Gim­na­stior­ka ( гимнастёрка,) – tra­dy­cyj­na ro­syj­ska bluza mun­du­ro­wa w for­mie smoc­ku z rzę­dem gu­zi­ków się­ga­ją­cym od szyi do oko­lic pasa. W za­leż­no­ści od wer­sji mogła być za­koń­czo­na stój­ką i za­pię­ciem na dwa do­dat­ko­we gu­zi­ki lub ro­zło­żo­ny­mi koł­nie­rzy­ka­mi; po­sia­dać jedną, dwie lub brak gór­nych kie­sze­ni na pier­si, a także oz­na­cze­nia stop­nia w for­mie patek lub pa­go­nów.

Wikipedia


gimnastyczka

1. za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca gim­na­sty­kę;
2. na­u­czy­ciel­ka gim­na­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta lub dziew­czy­na upra­wia­ją­ca gim­na­sty­kę – spor­to­wą, akro­ba­tycz­ną lub ar­ty­stycz­ną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmnaˈstɨt͡ʃka, AS: ǵĩmnastyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnastyka ż., gimnastykowanie n., gimnazjum n., gimnazjon m.

:: fm. gimnastyk m.

 czas. gimnastykować, pogimnastykować, wygimnastykować, rozgimnastykować

 przym. gimnastyczny, wygimnastykowany, gimnazjalny

Wiktionary


gimnastyczny

→ gim­na­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gim­na­sty­ką, słu­żą­cy gim­na­sty­ce

Wiktionary

Patrz:

gimnastyka

Przykłady

 (1.1) Ko­niec­pol­ski za­pew­nił, że LPR wyśle do Egip­tu 40-oso­bo­wy od­dział gim­na­stycz­ny Mło­dzie­ży Wszech­pol­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmnaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: ǵĩmnastyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnastyka ż., gimnastyk m., gimnastyczka ż., nagimnastykowanie n.

 czas. gimnastykować się

Wiktionary


gimnastyk

1. za­wod­nik upra­wia­ją­cy gim­na­sty­kę;
2. na­u­czy­ciel gim­na­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spor­to­wiec upra­wia­ją­cy gim­na­sty­kę spor­to­wą

 (1.2) pot. na­u­czy­ciel gim­na­sty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz gim­na­styk zdo­był złoto na rów­no­waż­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩmˈnastɨk, AS: ǵĩmnastyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnastyka ż., gimnazjon m., gimnazjum n.

:: fż. gimnastyczka ż.

 czas. gimnastykować

 przym. gimnastyczny, wygimnastykowany, gimnazjalny

Wiktionary


gimnastyka

1. za­wod­nik upra­wia­ją­cy gim­na­sty­kę;
2. na­u­czy­ciel gim­na­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ogół ćwi­czeń roz­cią­ga­ją­cych i po­pra­wia­ją­cych spraw­ność fi­zycz­ną

 (1.2) sport. grupa dy­scy­plin spor­to­wych zwią­za­nych z po­ka­zem spraw­no­ści ciała

 (1.3) sport. eduk. szkol­ne za­ję­cia spor­to­we, zwła­szcza w młod­szych kla­sach

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D., B. lp. od: gim­na­styk

Wiktionary

Gim­na­sty­ka "(grec. γυμναστική "gym­na­sti­ke", tre­ning spor­to­wy od "gym­nos" nagi)" – dy­scy­pli­na spor­to­wa, wy­wo­dzą­ca się ze sta­ro­żyt­nej Gre­cji, w ra­mach któ­rej za­wod­ni­cy wy­ko­nu­ją spe­cjal­ne ukła­dy, z wy­ko­rzy­sta­niem róż­nych sprzę­tów. Gim­na­sty­ka może być upra­wia­na za­rów­no przez ko­bie­ty, jak i męż­czyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ran­na gim­na­sty­ka po­pra­wia mi na­strój na cały dzień.

 (1.3) Od wtor­ku za­czy­na­ją się za­ję­cia gim­na­sty­ki na sali spor­to­wej w na­szej szko­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩmˈnastɨka, AS: ǵĩmnastyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n., gimnazjalista mos., gimnastyk m., gimnastyczka ż., gimnastykowanie n., nagimnastykowanie n.

 czas. gimnastykować ndk.

 przym. gimnastyczny, gimnazjalny

Wiktionary


gimnastykować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­gim­na­sty­ko­wać)

 (1.1) sport. pod­da­wać ćwi­cze­niom gim­na­stycz­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gim­na­sty­ko­wać się (dk. wy­gim­na­sty­ko­wać się)

 (2.1) sport. upra­wiać gim­na­sty­kę; wy­ko­ny­wać ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gim­na­sty­ko­wać się (dk. na­gim­na­sty­ko­wać się)

 (3.1) przen. usil­nie się sta­rać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnastyka ż., gimnastyk mos., gimnastykowanie n., gimnastyczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) wysilać się, kombinować

Wiktionary


gimnazista

daw­niej: gim­naz­ja­li­sta; gim­naz­ja­sta


SJP.pl


gimnazistka

daw­niej: uczen­ni­ca gim­naz­jum


SJP.pl


gimnazjalista

uczeń gim­naz­jum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń gim­naz­jum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślicz­ne córki na­u­czy­cie­la śpie­wa­ły do wtóru oj­cow­skim skrzyp­kom. Star­szej, Pe­la­gii, prze­lot­nej sym­pa­tii (bo czo­ło­wą adre­sat­ką „tęs­knot” gim­naz­ja­li­stów była panna Olim­pia Drwę­ska, o iście olim­pij­skiej uro­dzie), wpi­sał 19-letni Janek w imion­nik dwa wier­sze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmnazʲjaˈlʲista, AS: ǵĩmnazʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n., gimnastyka ż.

:: fż. gimnazjalistka ż.

 przym. gimnazjalny

Wiktionary


gimnazjalistka

uczen­ni­ca gim­naz­jum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczen­ni­ca gim­naz­jum

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩmnazʲjaˈlʲistka, AS: ǵĩmnazʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum n., gimnazjon m., gimnazista m., gimnazistka ż.

:: fm. gimnazjalista m.

 przym. gimnazjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. gimnazistka

Wiktionary


gimnazjalny

→ gim­naz­jum, np. eg­za­min gim­naz­jal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) eduk. zwią­za­ny z gim­naz­jum, do­ty­czą­cy gim­naz­jum (szko­ły po­nad­pod­sta­wo­wej)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem w trze­ciej kla­sie gim­naz­jal­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimnazjum mrz., gimb mzw., gimnastyka ż., gimnastyczka ż., gimnastyk mos., gimnazjalista mos., gimnazjalistka ż.

Wiktionary


gimnazjarcha

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji:
1. osoba, która utrzy­my­wa­ła gim­naz­jon - szko­łę przez­na­czo­ną dla do­ra­sta­ją­cych Ateń­czy­ków;
2. oby­wa­tel zo­bo­wią­za­ny do przy­go­to­wa­nia i wyć­wi­cze­nia za­wod­ni­ków na igrzy­ska oraz za­pew­nie­nia im utrzy­ma­nia


SJP.pl


gimnazjasta

daw­niej: gim­naz­ja­li­sta; gim­na­zi­sta


SJP.pl


gimnazjon

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: kom­pleks obiek­tów słu­żą­cy głów­nie do upra­wia­nia (czę­sto pod okiem tre­ne­ra) ćwi­czeń fi­zycz­nych; gym­na­sion


SJP.pl

Gim­naz­jon (gr. γυμνάσιον gymnásion od γυμνός gym­nós – nagi, gdyż ćwi­czo­no nago) – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji ze­spół czę­ścio­wo kry­tych bu­dow­li przez­na­czo­nych do ćwi­czeń fi­zycz­nych.

Jego cen­tral­ną część sta­no­wił kom­pleks bież­ni, boisk i por­ty­ków. Do gim­naz­jo­nu, na­zy­wa­ne­go też (od jed­nej z głów­nych jego czę­ści) pa­le­strą na­le­żał też sta­dion. Plan gim­naz­jo­nu zre­kon­stru­o­wa­no na pod­sta­wie wy­ko­pa­lisk pro­wa­dzo­nych w Del­fach, na Delos, Epi­da­u­ros, Alek­san­drii i Olim­pii.

Wikipedia


gimnazjum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. ro­dzaj szko­ły ogól­noksz­tał­cą­cej, wy­stę­pu­ją­cy w przesz­ło­ści w Pol­sce i współ­cze­śnie w sy­ste­mach oś­wia­ty wielu in­nych państw;

Wiktionary

Gim­naz­jum (łac. "gym­na­sium" z gr. "gymnásion", „miej­sce słu­żą­ce gim­na­sty­ce”) – typ szko­ły wy­stę­pu­ją­cy w sy­ste­mach edu­ka­cji niek­tó­rych państw świa­ta.

Współ­cze­śnie, po­czą­wszy od cza­sów re­ne­san­su gim­naz­ja to róż­ne­go typu szko­ły śred­nie, ogól­noksz­tał­cą­ce i za­wo­do­we, mię­dzy in­ny­mi w Au­strii, Niem­czech, Danii, Szwe­cji, Nor­we­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gim­naz­jum przy­go­to­wu­je do nauki w li­ce­um lub w szko­le za­wo­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩmˈnazʲjũm, AS: ǵĩmnazʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gimb mzw., gimnastyka ż., gimnastyczka ż., gimnastyk mos., gimnazjalista mos., gimnazjalistka ż., progimnazjum n.

 przym. gimnazjalny, wewnątrzgimnazjalny, wokółgimnazjalny, przygimnazjalny

Wiktionary


gimneta

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: lek­koz­broj­ny wo­jow­nik wal­czą­cy pie­szo


SJP.pl


gimniczny

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: lek­ko­at­le­tycz­ny (w od­nie­sie­niu do za­wo­dów spor­to­wych)


SJP.pl


gimnokarpowy

o owoc­ni­ku: taki, któ­re­go war­stwa za­rod­ni­kot­wór­cza nie jest osło­nię­ta


SJP.pl


gimpa

pasmo z przę­dzy ba­weł­nia­nej ople­cio­ne nitką jed­wab­ną, weł­nia­ną lub me­ta­lo­wą, uży­wa­ne do wy­ro­bu ozdob­nych sznu­rów i frędz­li


SJP.pl


gin

[czy­taj: dżin] wódka o smaku i za­pa­chu ja­łow­ca; dżin, dżyn, ja­łow­ców­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. ro­dzaj wy­so­ko­pro­cen­to­we­go al­ko­ho­lu o smaku ja­łow­ca;

Wiktionary

Gin – de­sty­lo­wa­ny napój al­ko­ho­lo­wy, któ­re­go cha­rak­te­ry­stycz­ny smak po­cho­dzi od szysz­ko­ja­gód ja­łow­ca po­spo­li­te­go.

Po de­sty­la­cji po­wi­nien za­wie­rać 35% – 40% al­ko­ho­lu. "Dry gin" i "Lon­don dry gin" to jego dwa naj­po­pu­lar­niej­sze ro­dza­je.

Zaz­wy­czaj jest mie­sza­ny z in­ny­mi na­po­ja­mi, by zła­go­dzić cierp­ki i gorz­ki smak.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są­cząc gin bez to­ni­ku ma­rzy­my ska­cząc po dziu­rach w chod­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: d͡ʒʲĩn, AS: ǯʹĩn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżin, jałowcówka

Wiktionary


gin-seng

[czy­taj: dżin­sen] żeń-szeń, żeń­szeń, gin­seng;
1. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych, któ­rej ko­rzeń uży­wa­ny jest w lecz­nict­wie i kos­me­ty­ce;
2. ko­rzeń żeń-sze­nia - ro­śli­ny


SJP.pl


gin.

skrót od: gi­ne­ko­lo­gicz­ny, gi­ne­ko­log, gi­ne­ko­lo­gia; ginek.


SJP.pl


gina

po­tocz­nie: gi­ne­ko­log


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gina – imię żeń­skie po­cho­dzą­ce od ła­ciń­skie­go słowa re­gi­na – kró­lo­wa.
  • GINA – Świa­to­wa Ini­cja­ty­wa na Rzecz Zwal­cza­nia Astmy

Wikipedia


ginalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gi­nal­ski – pol­ski pilot woj­sko­wy, szy­bow­nik, ba­lo­niarz
  • Ed­mund Gi­nal­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Jerzy Gi­nal­ski – pol­ski pro­fe­sor sztu­ki pla­stycz­nej
  • Jerzy Gi­nal­ski – pol­ski ar­che­o­log, kon­ser­wa­tor za­byt­ków

Wikipedia


ginandria

w me­dy­cy­nie: upo­dob­nie­nie zew­nętrz­nych na­rzą­dów płcio­wych ko­bie­ty do na­rzą­dów mę­skich, po­le­ga­ją­ce na prze­ro­ście łech­tacz­ki i zro­śnię­ciu warg sro­mo­wych; oboj­nact­wo rze­ko­me żeń­skie, gy­nan­dria


SJP.pl


ginandromorf

w bio­lo­gii: osob­nik o zew­nętrz­nych ce­chach płcio­wych mę­skich i żeń­skich, roz­mie­szczo­nych cha­o­tycz­nie lub od­dziel­nie na po­ło­wach ciała wsku­tek nie­pra­wi­dło­wo­ści za­płod­nie­nia jaja lub nie­pra­wi­dło­wo­ści roz­wo­ju


SJP.pl


ginandromorficzny

przy­miot­nik od: gi­nan­dro­mor­fizm


SJP.pl


ginandromorfizm

w bio­lo­gii: wy­stę­po­wa­nie u osob­ni­ka zew­nętrz­nych cech płcio­wych mę­skich i żeń­skich, roz­mie­szczo­nych cha­o­tycz­nie lub od­dziel­nie na po­ło­wach ciała, zda­rza­ją­ce się spo­ra­dycz­nie u sko­ru­pia­ków, owa­dów, ryb i pta­ków wsku­tek nie­pra­wi­dło­wo­ści za­płod­nie­nia jaja lub nie­pra­wi­dło­wo­ści roz­wo­ju


SJP.pl


ginb

Ge­ne­ral­ny In­spek­to­rat Na­dzo­ru Ban­ko­we­go


SJP.pl


gineceum

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: część domu przez­na­czo­na dla ko­biet; gy­ne­ce­um, gy­na­e­ce­um


SJP.pl


ginek.

skrót od: gi­ne­ko­lo­gicz­ny, gi­ne­ko­log, gi­ne­ko­lo­gia; gin.


SJP.pl


gineko-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ko­bie­tą, sa­mi­cą, ko­bie­co­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩˈnɛkɔ, AS: ǵĩneko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gyno-, gino-

Wiktionary


ginekografia

obra­zo­wa­nie ko­bie­cych dróg rod­nych na zdję­ciu rent­ge­now­skim


SJP.pl


ginekolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gi­ne­ko­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta gi­ne­ko­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka gi­ne­ko­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gi­ne­ko­lo­dzy są także po­łoż­ni­ka­mi.

 (2.1) Żona jest gi­ne­ko­lo­giem w szpi­ta­lu bie­lań­skim.

 (2.1) Gi­ne­ko­log Ko­wal­ska zde­cy­do­wa­ła się na wy­ko­na­nie u pa­cjent­ki ce­sar­skie­go cię­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩnɛˈkɔlɔk, AS: ǵĩnekolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ginekologia ż., ginekologiczność ż.

:: fż. ginekolożka ż.

 przym. ginekologiczny

 przysł. ginekologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarz chorób kobiecych; wulg. pizdogrzeb

 (2.1) lekarka chorób kobiecych; pot. ginekolożka

Wiktionary


ginekologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą, czyn­no­ścią i scho­rze­nia­mi ukła­du rod­ne­go ko­bie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób żeń­skie­go ukła­du płcio­we­go;

 (1.2) pot. med. od­dział szpi­ta­la, kli­ni­ki lub uczel­ni me­dycz­nej, który zaj­mu­je się gi­ne­ko­lo­gią (1.1)

Wiktionary

Gi­ne­ko­lo­gia – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób żeń­skie­go ukła­du płcio­we­go. Jest ści­śle zwią­za­na z po­łoż­nict­wem. Naj­częst­sze pro­ble­my me­dycz­ne, ja­ki­mi zaj­mu­je się gi­ne­ko­lo­gia, to: za­bu­rze­nia mie­siącz­ko­wa­nia, stany za­pal­ne po­chwy, an­ty­kon­cep­cja, nie­płod­ność oraz no­wot­wo­ry na­rzą­dów rod­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gi­ne­ko­lo­gia, jedna z dzie­dzin me­dy­cy­ny, jest nie­ro­zer­wal­nie zwią­za­na z po­łoż­nict­wem.

 (1.2) Szpi­tal de­men­tu­je po­gło­ski o kło­po­tach na gi­ne­ko­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩnɛkɔˈlɔɟja, AS: ǵĩnekoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ginekolog mos., ginekolożka ż., ginekologiczność ż.

 przym. ginekologiczny

 przysł. ginekologicznie

Wiktionary


ginekologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z gi­ne­ko­lo­gią, do­ty­czą­cy gi­ne­ko­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas akcji pa­cjent­ki są pod­da­wa­ne ba­da­niu cy­to­lo­gicz­ne­mu, wszech­stron­ne­mu gi­ne­ko­lo­gicz­ne­mu, a także gru­czo­łów pier­sio­wych i eko­sy­ste­mu po­chwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩnɛkɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: ǵĩnekoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ginekologia ż., ginekolog m., ginekolożka ż.

Wiktionary


ginekolożka

→ gi­ne­ko­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. le­kar­ka spe­cja­list­ka w za­kre­sie gi­ne­ko­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

ginekolog

Powiązane:

 rzecz. ginekologia ż., ginekologiczność ż.

:: fm. ginekolog mos.

 przym. ginekologiczny

 przysł. ginekologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ginekolog, lekarka chorób kobiecych

Wiktionary


ginekomastia

nad­mier­ny roz­wój gru­czo­łów pier­sio­wych u męż­czyzn wsku­tek za­bu­rzeń hor­mo­nal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. roz­rost tkan­ki gru­czo­ło­wej sutka u męż­czyz­ny, ob­ja­wia­ją­ce się jego po­więk­sze­niem

Wiktionary

Gi­ne­ko­ma­stia, prze­rost sutka u męż­czyzn (łac. "gy­na­e­co­ma­stia") – po­więk­sze­nie się sutka u męż­czyz­ny, w wy­ni­ku roz­ro­stu tkan­ki gru­czo­ło­wej, włó­kni­stej i tłu­szczo­wej. Gru­czoł pier­sio­wy ulega jed­no­stron­ne­mu lub obu­stron­ne­mu po­więk­sze­niu, jest obrz­mia­ły i może być bo­les­ny. Gi­ne­ko­ma­stia spo­wo­do­wa­na jest za­bu­rze­nia­mi hor­mo­nal­ny­mi, naj­czę­ściej wsku­tek le­cze­nia hor­mo­nal­ne­go (le­cze­nie raka ster­cza).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W gi­ne­ko­ma­stii sutki mogą być bo­les­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟĩnɛkɔ̃ˈmastʲja, AS: ǵĩnekõmastʹi ̯a

Wiktionary


ginewra

żona le­gen­dar­ne­go króla Ar­tu­ra, wład­cy Bry­ta­nii


SJP.pl

Gi­ne­wra (walij. Gwenh­wy­far, ang. Gu­i­ne­ve­re) – po­stać z le­gend ar­tu­riań­skich, żona króla Ar­tu­ra, w nie­mal wszyst­kich wer­sjach le­gen­dy bez­dziet­na. Była córką jego przy­ja­cie­la i so­jusz­ni­ka Le­o­de­gran­ce'a (Le­o­de­ga­na), króla Ca­me­liard, i miała sio­strę o imie­niu Gwenh­wy­fach.

Wikipedia


ginger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gin­ger – an­giel­skie imię
  • Gin­ger – ka­na­dyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Gin­ger – album ze­spo­łu Gin­ger
  • Gin­ger – album ze­spo­łu Brock­hamp­ton
  • Gin­ger – album ze­spo­łu Spe­e­dy’ego J
  • Gin­ger – ame­ry­kań­ski film z 1935 w re­ży­se­rii Le­wi­sa Se­i­le­ra
  • Gin­ger – ame­ry­kań­ski film z 1941 w re­ży­se­rii Oli­ve­ra Drake’a
  • Gin­ger – ame­ry­kań­ski film z 1971 w re­ży­se­rii Dona Scha­i­na
  • imbir le­kar­ski (ang. gin­ger)

Wikipedia


gingerol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. fi­tos­kład­nik im­bi­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pra­wę zwaną im­bi­rem otrzy­mu­je się z kłą­czy krze­wu podz­wrot­ni­ko­we­go o tej samej naz­wie. Cha­rak­te­ry­stycz­ny smak i za­pach po­cho­dzi głów­nie z gin­ge­ro­lu.

Wiktionary


ginięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ginąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟĩˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ǵĩńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ginąć

Wiktionary


ginocentryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skon­cen­tro­wa­nie na po­trze­bach i pra­gnie­niach ko­biet

Wiktionary

Gi­no­cen­tryzm, także gy­no­cen­tryzm ( gy­no­cen­trism) – do­mi­nu­ją­cy lub wy­łącz­ny punkt za­in­te­re­so­wa­nia ko­biet w te­o­rii lub prak­ty­ce. Wszyst­ko można uznać za gi­no­cen­trycz­ne, jeśli do­ty­czy wy­łącz­nie ko­bie­ce­go (lub fe­mi­ni­stycz­ne­go) punk­tu wi­dze­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gynocentryczny

Wiktionary


ginogeneza

roz­wój bez za­płod­nie­nia ko­mór­ki ja­jo­wej, ale wy­ma­ga­ją­cy sty­mu­la­cji przez plem­nik


SJP.pl

Gi­no­ge­ne­za, gy­no­ge­ne­za, pse­u­do­ga­mia – spe­cy­ficz­na od­mia­na par­te­no­ge­ne­zy spo­ty­ka­na u niek­tó­rych pła­ziń­ców, ni­cie­ni, pier­ście­nic, ryb i pła­zów po­le­ga­ją­ca na in­du­ko­wa­niu roz­wo­ju jaja przez plem­ni­ki in­ne­go ga­tun­ku bez pro­ce­su ka­rio­ga­mii. Plem­ni­ki jed­nak nie wni­ka­ją do ko­mór­ki ja­jo­wej.

Wikipedia


ginol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. wy­so­ki czło­wiek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gibus

Wiktionary


ginowy

→ gin (wódka) [czy­taj: dżi­no­wy]


SJP.pl


ginsberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Allen Gins­berg (1926–1997) – ame­ry­kań­ski poeta po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Aszer Gins­berg (1856–1927) – ro­syj­ski pi­sarz po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Alek­san­der Gins­berg (1871–1911) – pol­ski kon­struk­tor przy­rzą­dów op­tycz­nych
  • Chri­stian David Gins­burg (1831–1914) – bry­tyj­ski ba­dacz tek­stu ma­so­rec­kie­go po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Jew­gie­ni­ja Gin­zburg (1904–1977) – wię­zień, pi­sar­ka
  • Gri­go­rij Gin­zburg (1904–1961) – pia­ni­sta
  • Wi­ta­lij Gin­zburg (1916–2003) – fizyk

Wikipedia


ginseng

[czy­taj: dżin­sen] żeń-szeń, żeń­szeń, gin-seng;
1. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych, któ­rej ko­rzeń uży­wa­ny jest w lecz­nict­wie i kos­me­ty­ce;
2. ko­rzeń żeń-sze­nia - ro­śli­ny


SJP.pl


ginter

1. naz­wi­sko;
2. obce imię mę­skie


SJP.pl

Gun­cerz, Gon­ciarz, Gin­ter, Gun­ter – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, skła­da­ją­ce się z czło­nów "gund" – „walka, wojna, bitwa” i "heri", co jako drugi człon imie­nia oz­na­cza­ło „do­wód­ca woj­sko­wy”. W Pol­sce imię to na­da­wa­ne było od śred­nio­wie­cza, nosił je m.in.

Wikipedia


gintowt

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gin­towt – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 271 osób.
  • Alek­san­der Gin­towt-Dzie­wał­tow­ski (1821–1889) – du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • An­to­ni Gin­towt (1901–1942) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Eu­ge­niusz Gin­towt-Dzi­wiłł (1896-) – ofi­cer
  • Ed­ward Gin­towt-Dzie­wiał­tow­ski (1899–1965) – pol­ski praw­nik, pro­fe­sor prawa rzym­skie­go
  • Igna­cy Gin­towt-Dzie­wał­tow­ski (1888–1925) – dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Ka­zi­mierz Gin­towt-Dzie­wiał­tow­ski (1892–1936) – urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy II RP
  • Ma­ciej Gin­towt (1927–2003) – ar­chi­tekt, przed­sta­wi­ciel mo­der­niz­mu, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej, czło­nek PAU
  • Mag­da­le­na Gin­towt Juch­nie­wicz (ur. 1976) – ma­lar­ka, gra­fik, po­et­ka, kry­tyk sztu­ki
  • Maria Gin­towt-Jan­ko­wicz (ur. 1939) – praw­nik, sę­dzia TK
  • Wi­told Gin­towt-Dzie­wał­tow­ski (ur. 1949) – po­li­tyk, pre­zy­dent El­blą­ga, poseł, se­na­tor

Wikipedia


gintrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


ginuchijski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język gi­nu­chij­ski;

Wiktionary


ginura

gi­nu­ra po­ma­rań­czo­wa - ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl

Gi­nu­ra ("Gy­nu­ra") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je co najm­niej 54 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej Afry­ki, Azji i Au­stra­lii.

Wikipedia


ginąć

1. o isto­tach ży­wych: tra­cić życie; umie­rać;
2. sta­wać się coraz sła­biej wi­docz­nym; za­ni­kać, roz­pły­wać się, gubić się;
3. ni­szczyć się, ule­gać de­gra­da­cji;
4. o zja­wi­skach ab­strak­cyj­nych: od­cho­dzić w nie­pa­mięć, tra­cić na zna­cze­niu; za­ni­kać;
5. gubić się, prze­pa­dać, za­po­dzie­wać się;
6. być kra­dzio­nym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) gubić się, zo­sta­wać zgu­bio­nym

 (1.2) umie­rać, zdy­chać (o po­je­dyn­czych or­ga­niz­mach)

 (1.3) wy­mie­rać (o dużej gru­pie or­ga­niz­mów)

 (1.4) prze­sta­wać być wi­docz­nym, sły­szal­nym itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cią­gle ginie mi gdzieś ołó­wek.

 (1.2) Żoł­nie­rze ma­so­wo gi­nę­li pod ostrza­łem ce­ka­e­mów.

 (1.3) Di­no­za­u­ry wy­gi­nę­ły mi­lio­ny lat temu.

 (1.4) Ucie­ki­nier zgi­nął w tłu­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: ǵĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 (1) rzecz. ginięcie

 (1.1) rzecz. zginięcie, zaginięcie

 (1.2) rzecz. zginięcie

 (1.3) rzecz. wyginięcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gubić się, o stworzeniach żywych zabłądzić

 (1.2) umierać, zdychać, padać

 (1.3) wymierać

Wiktionary


gioacchino

[czy­taj: dżjo­a­ki­no] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl


gioconda

[czy­taj: dżjo­kon­da] po­tocz­nie: ko­bie­ta o ta­jem­ni­czym uśmie­chu, peł­nym spo­ko­ju i sło­dy­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) szt. ko­bie­ta spor­tre­to­wa­na na słyn­nym obra­zie Le­o­nar­da da Vinci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nudna jest baba, mó­wiąc szcze­rze • Sie­dzi, uśmie­cha się Gio­con­da • Jakoś to robi, że to bie­rze • I wcale na to nie wy­glą­da

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Mona Lisa

Wiktionary


giocoso

[czy­taj: dżo­ko­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: we­so­ło, żar­to­bli­wie


SJP.pl


giodo

[czy­taj: gjodo] skrót od: Ge­ne­ral­ny In­spek­tor Ochro­ny Da­nych Oso­bo­wych


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) = adm. ge­ne­ral­ny in­spek­tor ochro­ny da­nych oso­bo­wych (funk­cja lub urząd);

Wiktionary


gioioso

[czy­taj: dżo­jo­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­god­nie, we­so­ło


SJP.pl


giop

skrót od: Głów­ny In­spek­to­rat Ochro­ny Pracy


SJP.pl


giorgio

Gior­gio – utwór szwaj­car­skiej wo­ka­list­ki Lys Assi, na­pi­sa­ny przez Paula Burk­har­da i Fri­do­li­na Tschu­die­go, a na­gra­ny i wy­da­ny w 1958 roku. Sin­giel re­pre­zen­to­wał Szwaj­ca­rię pod­czas 3. Kon­kur­su Pio­sen­ki Eu­ro­wiz­ji w tym samym roku.

Pod­czas kon­kur­su, który odbył się 12 marca 1958 roku, utwór zo­stał wy­ko­na­ny jako ostat­ni, dzie­sią­ty w ko­lej­no­ści i osta­tecz­nie zajął dru­gie miej­sce, zdo­by­wa­jąc 24 punk­ty i prze­gry­wa­jąc je­dy­nie z pro­po­zy­cją „Dors, mon amour” re­pre­zen­tan­ta Fran­cji, André Cla­ve­au.

Wikipedia


giorgione

wła­ści­wie Gior­gio da Ca­stel­fran­co, ma­larz wło­ski, przed­sta­wi­ciel re­ne­san­su


SJP.pl

Gior­gio­ne, właśc. Gior­gio Bar­ba­rel­li da Ca­stel­fran­co lub Zorzi di Ca­stel­fran­co (ur. w 1478 lub 1479 w Ca­stel­fran­co Ve­ne­to, zm. przed 25 paź­dzier­ni­ka 1510 w We­ne­cji) – wło­ski ma­larz, przed­sta­wi­ciel re­ne­san­su.

O życiu i twór­czo­ści Gior­gio­ne­go wiemy bar­dzo mało.

Wikipedia


giotto

[czy­taj: dżot­to] naz­wi­sko, np. Giot­to di Bonde (ok. 1267-1337), wło­ski ar­chi­tekt i ma­larz, przed­sta­wi­ciel tre­cen­ta


SJP.pl


giovanna

[czy­taj: dżio­wan­na] obce imię żeń­skie


SJP.pl


giovanni

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gio­van­ni (an­gol­ski pił­karz) – an­gol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka lub na­past­ni­ka
  • Gio­van­ni (kar­dy­nał) – wło­ski be­ne­dyk­tyn i kar­dy­nał
  • Gio­van­ni (me­te­o­ro­lo­gia) – opro­gra­mo­wa­nie poz­wa­la­ją­ce na pro­stą ana­li­zę da­nych sa­te­li­tar­nych NASA oraz po­mia­rów na­ziem­nych.
  • Gio­van­ni (pił­karz) – bra­zy­lij­ski pił­karz, na­past­nik
  • John
  • Ivan

Wikipedia


gipiura

1. ro­dzaj ko­ron­ki kloc­ko­wej bez tiu­lo­we­go tła, o du­żych, nie­re­gu­lar­nych ocz­kach i wy­pu­kłym wzo­rze
2. ręcz­ny haft na ba­ty­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. daw. ro­dzaj gru­bej wy­pu­kłej ko­ron­ki haf­to­wa­nej na przez­ro­czy­stym pod­kła­dzie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­ni­stą aleją szła w bia­łej, przy­bra­nej gi­piu­ra­mi sukni i w ka­pe­lu­szu ze zwiew­nym haf­to­wa­nym we­lo­nem.

 (1.1) Sie­dział w głę­bo­kim fo­te­lu i pa­trzył uważ­nie na gi­piu­rę bo­ga­tych fi­ra­nek, na sto­lik z haf­tem pod szkla­nym bla­tem, na ol­brzy­mie lu­stro i pię­kne fo­te­le.

Wiktionary


gipiurowy

przy­miot­nik od: gi­piu­ra


SJP.pl


gips

1. mi­ne­rał, uwod­nio­ny siar­czan wap­nia;
2. usz­tyw­nia­ją­cy opa­tru­nek z gipsu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy siar­cza­nów, dwu­wod­ny siar­czan wap­nia; także skała osa­do­wa któ­rej głów­nym skład­ni­kiem jest dwu­wod­ny siar­czan wap­nia, do­dat­ko­wo może ona za­wie­rać an­hy­dryt, iły, różne wę­gla­ny;

 (1.2) bud. ma­te­riał bu­dow­la­ny, pół­wod­ny siar­czan wap­nia

 (1.3) pot. opa­tru­nek unie­ru­cha­mia­ją­cy wy­ko­na­ny z gipsu

 (1.4) środ. fi­gu­ra, odlew gip­so­wy

 (1.5) pot. sport. drob­ny, suchy śnieg utrud­nia­ją­cy jazdę na nar­tach

 (1.6) przen. kiep­ska sy­tu­a­cja

Wiktionary

Gips − nazwa po­cho­dzi od gr. gyp­sos (γύψος) (łac. "gyp­sum") oz­na­cza­ją­ce­go czyn­ność gip­so­wa­nia, a także kredę lub ce­ment. Nazwa ta obej­mu­je dwa po­krew­ne po­ję­cia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te gleby są bo­ga­te w gips.

 (1.2) Idź do ma­ga­zy­nu i przy­nieś worek gipsu.

 (1.3) Adam prze­wró­cił się i ma teraz rękę w gip­sie.

 (1.4) Ech, te wszyst­kie gipsy są do wy­rzu­ce­nia.

 (1.5) Po tym gip­sie nie da się jeź­dzić, wra­ca­my do ho­te­lu.

 (1.6) Z ma­te­ma­ty­ki le­żysz na obu ło­pat­kach, język an­giel­ski za­wa­li­łaś, che­mia i fi­zy­ka sta­no­wią dwie twoje achil­le­so­we pięty, że tak po­wiem. In­te­re­su­je mnie, co za­mie­rzasz przed­sięw­ziąć, by wy­ka­ra­skać się z tego gipsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟips, AS: ǵips

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gipsówka ż., gipsoteka ż., gipsowanie n., zagipsowanie n., gipsiarz m.

 czas. gipsować ndk., zagipsować dk.

 przym. gipsowy

Wiktionary


gips-karton

płyta z kar­to­nu i gipsu sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; kar­ton-gips, kar­ton­gips, re­gips, ri­gips, płyta re­gip­so­wa, suchy tynk


SJP.pl


gipsatura

ozdo­ba ar­chi­tek­to­nicz­na z gipsu lub stiu­ku; sztu­ka­te­ria


SJP.pl


gipsaturowy

przy­miot­nik od: gip­sa­tu­ra


SJP.pl


gipsdeka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gip­so­wa­ny sufit

Wiktionary


gipsiarnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy gips; gip­sow­nia


SJP.pl


gipsiarski

→ gip­siarz


SJP.pl

Patrz:

gipsiarz

gipsiarz

ar­ty­sta lub rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem sztu­ka­te­rii i in­nych prac ze stiu­ku; sztu­ka­tor


SJP.pl


gipsik

mały gips


SJP.pl


gipsobeton

Gip­so­be­ton (beton gip­so­wy) – zwią­za­na i stward­nia­ła masa bę­dą­ca mie­szan­ką gipsu, kru­szy­wa i wody.

Kru­szy­wo mogą sta­no­wić np. pia­sek, wa­pień, gruz ce­gla­ny, żużel pa­le­ni­sko­wy, tro­ci­ny. Ze wzglę­du na za­sto­so­wa­ne two­rzy­wo gip­so­be­to­ny dzie­lą się na:

Wikipedia


gipsomat

au­to­mat do sprze­da­ży gipsu or­to­pe­dycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat z lek­kim gip­sem or­to­pe­dycz­nym

Wiktionary


gipsoryt

1. tech­ni­ka gra­ficz­na druku wy­pu­kłe­go;
2. od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

Gip­so­ryt — tech­ni­ka gra­ficz­na druku wy­pu­kłe­go, w któ­rej ma­try­ca wy­ko­na­na jest z gipsu; także od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką. Gip­so­ry­ty wy­ko­ny­wa­ne są od XIX wieku. Tech­ni­ka zo­sta­ła opi­sa­na przez fran­cu­skie­go gra­fi­ka Ma­xi­me La­lan­ne (1827–1886). Na nowo od­kry­ta i roz­wi­ja­na była w la­tach 30. XX wieku w pa­ry­skim stu­diu gra­ficz­nym Ate­lier 17 za­ło­żo­nym przez Stan­le­ya Wil­lia­ma Ha­y­te­ra.

Wikipedia


gipsoteka

zbiór gip­so­wych od­le­wów rzeźb an­tycz­nych


SJP.pl


gipsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gip­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟipsɔˈvãɲɛ, AS: ǵipsovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gipsować

 przym. gipsowy

 rzecz. gips mrz.

Wiktionary


gipsowaty

przy­po­mi­na­ją­cy gę­sto­ścią gips


SJP.pl


gipsować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) na­kła­dać na coś gips

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟipˈsɔvat͡ɕ, AS: ǵipsovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gips m., gipsówka ż., gipsoteka ż., gipsowanie n.

 czas. zagipsować dk.

 przym. gipsowy

Wiktionary


gipsownia

za­kład pro­du­ku­ją­cy gips; gip­siar­nia


SJP.pl


gipsowobiały

biały o od­cie­niu gipsu


SJP.pl


gipsowy

przy­miot­nik od: gips


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z gipsu

 (1.2) zwią­za­ny z gip­sem, do­ty­czą­cy gipsu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam gip­so­wą fi­gu­rę Matki Bo­skiej w nie­bie­skiej sza­cie, obok kon­fe­sjo­na­łu.

 (1.1) Ten dwu­pię­tro­wy obiekt wew­nątrz wy­ło­żo­ny zo­stał ścian­ka­mi gip­so­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟipˈsɔvɨ, AS: ǵipsovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gips mrz., gipsiarz mos., gipsówka ż., gipsowanie n., zagipsowanie n., gipsoryt mrz., gipsoteka ż.

 czas. gipsować ndk., zagipsować dk.

 przysł. gipsowo

Wiktionary


gipsówka

ro­śli­na z goź­dzi­ko­wa­tych, o bia­łych kwia­tach i lan­ce­to­wa­tych li­ściach; wa­pli­nek; ły­szczec wie­cho­wa­ty


SJP.pl


gipsówkowy

→ gip­sów­ka


SJP.pl

Patrz:

gipsówka

gira

po­tocz­nie: noga; syra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. posp. noga

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. kulin. go­lon­ka

 (1.3) lm. giry – góry. płaty na cho­mą­ta, zwy­kle czer­wo­ne

 (1.4) lm. giry – reg. wsch. wiel­kie wagi

 (1.5) lm. giry – reg. wsch. wiel­kie cię­ża­ry do wag

Wiktionary

Zo­bacz też: Gira – wieś na Lit­wie.

Gira, ist­nie­ją­cy od 1905 nie­miec­ki pro­du­cent sprzę­tu elek­tro­tech­nicz­ne­go. Firma zo­sta­ła za­ło­żo­na w Wup­per­ta­lu, ale w 1912 jej sie­dzi­ba zo­sta­ła prze­nie­sio­na do Ra­de­vorm­wal­du. Po­cząt­ko­wo GIRA pro­du­ko­wa­ła wszel­kie­go ro­dza­ju łącz­ni­ki elek­trycz­ne i os­przęt kon­wen­cjo­nal­ny. Od sa­me­go po­cząt­ku firma odz­na­cza­ła się dobrą ja­ko­ścią ofe­ro­wa­nych pro­duk­tów oraz sze­ro­kim asor­ty­men­tem wy­glą­du urzą­dzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale ci giry śmier­dzą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟira, AS: ǵira

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. girsko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szwaja, syra, szkita, szłapa, kryka, giczała

Wiktionary


giraltowce

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wschod­niej Sło­wa­cji

Wiktionary


girard

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Filip de Gi­rard (1775–1845) – in­ży­nier fran­cu­ski, wy­na­laz­ca ma­szyn do me­cha­nicz­ne­go przę­dze­nia lnu. Od jego naz­wi­ska po­cho­dzi nazwa Ży­rar­dów
  • René Gi­rard (ur. 1923) – fran­cu­ski fi­lo­zof, an­tro­po­log i kry­tyk li­te­rac­ki. Twór­ca kon­cep­cji „kozła ofiar­ne­go”
  • Gi­rard – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Burke
  • Gi­rard – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­co­u­pin
  • Gi­rard – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Craw­ford
  • Gi­rard – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Trum­bull
  • Gi­rard – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Erie
  • Gi­rard – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Kent
  • Gi­rard (ang. Gi­rard Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­co­u­pin
  • Gi­rard (ang. Gi­rard Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Branch
  • Gi­rard (ang. Gi­rard Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Otter Tail
  • Gi­rard (ang. Gi­rard Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cle­ar­field

Wikipedia


girardot

[czy­taj: żirarDO] naz­wi­sko


SJP.pl

Gi­rar­dot – mia­sto w środ­ko­wej Ko­lum­bii, w de­par­ta­men­cie Cun­di­na­mar­ca, nad rzeką Mag­da­le­na, przy linii ko­le­jo­wej łą­czą­cej Bo­go­tę z Neivą. Około 120 tys. miesz­kań­ców w 2003 r.

Wikipedia


girka

zdrob­nie­nie od: gira


SJP.pl


girlanda

pod­wie­szo­ny w dwóch koń­cach zwój kwia­tów lub liści, ujęty ko­kar­da­mi lub wstę­ga­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) de­ko­ra­cyj­ny łań­cuch z kwia­tów lub liści;

Wiktionary

Gir­lan­da – de­ko­ra­cyj­ny, ro­ślin­ny or­na­ment w for­mie pod­wie­szo­nej wią­zan­ki kwia­tów, liści i owo­ców.

Gir­lan­da za­cze­pio­na jest w dwóch punk­tach po bo­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­sta­u­ra­cję na wi­gi­lij­ny wie­czór prze­pię­knie ude­ko­ro­wa­no lśnią­cy­mi zło­tem gir­lan­da­mi. Stoły na­kry­te dłu­gi­mi, bor­do­wy­mi, z cięż­kie­go jed­wa­biu obru­sa­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feston

Wiktionary


girlandowy

→ gir­lan­da


SJP.pl

Patrz:

girlanda

girlasek

tan­cer­ka re­wio­wa; girl­sa


SJP.pl


girlaska

tan­cer­ka re­wio­wa; girl­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) młoda tan­cer­ka w rewii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɛrˈlaska, AS: gerlaska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerka, girlsa

Wiktionary


girlsa

[czy­taj: gerl­sa] tan­cer­ka re­wio­wa; gir­la­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tan­cer­ka w rewii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɛrl̥sa, AS: gerl̦sa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tancerka, girlaska

Wiktionary


girlsband

[czy­taj: gerls­bend] wo­kal­ny ze­spół mu­zy­ki pop zło­żo­ny z dziew­cząt; girls band


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. neol. grupa mu­zycz­na skła­da­ją­ca się wy­łącz­nie z dziew­czyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była sie­dem­na­sto­let­nią wo­ka­list­ką w girls­ban­dzie gra­ją­cym pro­gre­syw­ną mie­szan­kę tech­no­pun­ku i jazzu.

Wiktionary


giro

po­rę­cze­nie weks­lo­we; żyro


SJP.pl


girobus

au­to­bus na­pę­dza­ny ener­gią ki­ne­tycz­ną wi­ru­ją­ce­go koła za­ma­cho­we­go o dużej bez­wład­no­ści; ży­ro­bus


SJP.pl


girobusola

[czy­taj: ży­ro­bu­so­la] przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny w po­sta­ci obra­ca­ją­ce­go się wokół włas­nej osi pier­ście­nia, słu­żą­cy do okre­śla­nia kursu stat­ku po­wietrz­ne­go lub wod­ne­go; ży­ro­bu­so­la, ży­ro­kom­pas, gi­ro­kom­pas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. elek­tro­me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do wska­zy­wa­nia kursu, wy­ko­rzy­stu­ją­ce wła­ści­wo­ści ży­ro­sko­pu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʒɨrɔbuˈsɔla, AS: žyrobusola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyrokompas, girokompas, żyrobusola, kompas żyroskopowy

Wiktionary


giroklinometr

przy­rząd do okre­śla­nia kąta na­chy­le­nia sa­mo­lo­tu; ży­ro­kli­no­metr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd słu­ża­cy do okre­śla­nia kąta na­chy­le­nia sa­mo­lo­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʒɨrɔklʲĩˈnɔ̃mɛtr̥, AS: žyroklʹĩnõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyroklinometr

Wiktionary


girokompas

[czy­taj: ży­ro­kom­pas] przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny w po­sta­ci obra­ca­ją­ce­go się wokół włas­nej osi pier­ście­nia, słu­żą­cy do okre­śla­nia kursu stat­ku po­wietrz­ne­go lub wod­ne­go; gi­ro­bu­so­la, ży­ro­bu­so­la, ży­ro­kom­pas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. elek­tro­me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do wska­zy­wa­nia kursu, wy­ko­rzy­stu­ją­ce wła­ści­wo­ści ży­ro­sko­pu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌʒɨrɔˈkɔ̃mpas, AS: žyrokõmpas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyrokompas, żyrobusola, girobusola, kompas żyroskopowy

Wiktionary


giros

po­tra­wa grec­ka; gyros


SJP.pl


giroskop

sztyw­ny przed­miot, naj­czę­ściej krą­żek, szyb­ko obra­ca­ją­cy się do­o­ko­ła włas­nej osi sy­me­trii, sto­so­wa­ny m.in. w urzą­dze­niach na­wi­ga­cyj­nych; ży­ro­skop


SJP.pl


giroskopowy

przy­miot­nik od: gi­ro­skop; ży­ro­sko­po­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zob. ży­ro­sko­po­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giroskop mrz., żyroskop mrz.

 przym. żyroskopowy

Wiktionary


girostat

przy­rząd ży­ro­sko­po­wy utrzy­mu­ją­cy w rów­no­wa­dze ciała, w któ­rych jest umie­szczo­ny, np. usta­wio­ny na stat­ku speł­nia rolę sta­bi­li­za­to­ra prze­ciw­dzia­ła­ją­ce­go ko­ły­sa­niu, umie­szczo­ny wew­nątrz wa­go­nu kolei jed­no­szy­no­wej za­pew­nia mu trwa­łą rów­no­wa­gę; ży­ro­stat


SJP.pl


girotron

przy­rząd do po­mia­ru pręd­ko­ści ką­to­wej; ży­ro­tron


SJP.pl


girzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


gis

dźwięk g pod­wyż­szo­ny o pół tonu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk g pod­wyż­szo­ny o pół­ton;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Głów­ny In­spek­to­rat Sa­ni­tar­ny – urząd ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej
  • Sy­stem In­for­ma­cji Ge­o­gra­ficz­nej () – sy­stem słu­żą­cy do przet­wa­rza­nia da­nych ge­o­gra­ficz­nych
  • GIS – ro­dzaj roz­dziel­ni­cy elek­trycz­nej
  • GIS – kod IATA portu lot­ni­cze­go Gis­bor­ne
  • gis – nazwa dźwię­ku mu­zycz­ne­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟis, AS: ǵis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. G♯

Wiktionary


gis-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku gis


SJP.pl

Gis-dur – gama mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, któ­rej to­ni­ką jest Gis. Prak­tycz­nie nie­u­ży­wa­na, jako za­mien­nik używa się As-dur.

Gama Gis-dur za­wie­ra dźwię­ki: gis, ais, his, cis, dis, eis, fisis.

Gis-dur to także akord, zbu­do­wa­ny z pier­wsze­go (gis), trze­cie­go (c) i pią­te­go (dis) stop­nia gamy Gis-dur.

Wikipedia


gis-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku gis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja mo­lo­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku gis (w za­pi­sie nu­to­wym z pię­cio­ma krzy­ży­ka­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord mo­lo­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji gis-moll (1.1)

Wiktionary

gis-moll – gama mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest gis. Gama gis-moll w od­mia­nie na­tu­ral­nej (eol­skiej) za­wie­ra dźwię­ki: gis, ais, h, cis, dis, e, fis. W za­pi­sie to­na­cji gis-moll wy­stę­pu­je pięć krzy­ży­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟis‿mɔl, AS: ǵis‿mol

Wiktionary


giscard

[czy­taj: żisKAR] naz­wi­sko


SJP.pl


giscardowski

[czy­taj: żi­skar­dow­ski] przy­miot­nik od: Gi­scard d'Esta­ing


SJP.pl


giscardysta

[czy­taj: żi­skar­dy­sta] zwo­len­nik Valéry'ego Gi­scar­da d'Esta­ing lub jego po­li­ty­ki


SJP.pl


giscardystka

→ gi­scar­dy­sta [czy­taj: żi­skar­dyst­ka]


SJP.pl


giser

wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik pra­cu­ją­cy w od­lew­ni że­la­za, szkła; to­piarz (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo od­le­wa­niem czcio­nek i ma­tryc dru­kar­skich;

Wiktionary

Giser – daw­niej rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się od­le­wa­niem me­ta­lo­wych przed­mio­tów; wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny pra­cow­nik gi­ser­ni, a także jej wła­ści­ciel.

Gi­se­ra­mi byli rze­mieśl­ni­cy-ar­ty­ści od­le­wa­ją­cy w me­ta­lu na zle­ce­nie ar­ty­stów-pro­jek­tan­tów ich dzie­ła sztu­ki, np. po­pier­sia, pom­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­duk­cja księ­gi nie mogła za­cząć się bez gi­se­ra, który czcion­ki od­le­wał z oło­wiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟisɛr, AS: ǵiser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gisernia ż., giserstwo n., giserz mos.

 przym. giserski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) formierz

Wiktionary


gisernia

1. dział dru­kar­ni
2. prze­sta­rza­le: od­lew­nia


SJP.pl

Gi­ser­nia (z niem. "Gießerei") – spe­cja­li­stycz­ny warsz­tat od­lew­ni­czy, zaj­mu­ją­cy się od­le­wa­niem z me­ta­lu go­to­wych wy­ro­bów koń­co­wych, zaz­wy­czaj jed­nost­ko­wych (gi­ser­nia nie zaj­mu­je się wy­to­pem me­ta­lu z rud). W gi­ser­ni można od­le­wać wszel­kie­go ro­dza­ju me­ta­le i stopy me­ta­li. W za­leż­no­ści od spe­cja­li­za­cji, w gi­ser­ni są od­le­wa­ne czcion­ki, dzwo­ny, pom­ni­ki itd. oraz wszel­kie­go ro­dza­ju formy od­lew­ni­cze i ma­try­ce.

Wikipedia


giserski

przy­miot­nik od: giser


SJP.pl


giserstwo

wy­ko­ny­wa­nie od­le­wów z me­ta­lu; le­jar­stwo


SJP.pl


gisis

[czy­taj: gis-is] dźwięk g pod­wyż­szo­ny o dwa pół­to­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk g pod­wyż­szo­ny o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwię­ki gisis na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: gisis¹, gisis², Gisis, gisis°.

Gisis – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla gisis¹ wy­no­si 440 Hz. Jest to pod­wyż­szo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go krzy­ży­ka dźwięk g. Dźwię­ki en­har­mo­nicz­nie rów­no­waż­ne to: a i heses.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟisʲis, AS: ǵisʹis

Wiktionary


giskana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pod­le­wacz­ka

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. ko­new­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konewka

 (1.2) gizkana

Wiktionary


gislaved

Gis­la­ved – miej­sco­wość (tätort) w Szwe­cji, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym ("län") Jönköping, w gmi­nie Gis­la­ved.

We­dług da­nych Szwedz­kie­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go licz­ba lud­no­ści wy­nio­sła: 10 180 (31 grud­nia 2015), 10 389 (31 grud­nia 2018) i 10 404 (31 grud­nia 2019).

Wikipedia


gisz

skrót od: Ge­ne­ral­ny In­spek­to­rat Sił Zbroj­nych


SJP.pl


giszowiec

Gi­szo­wiec (1979–1990 "Osied­le im. Sta­ni­sła­wa Sta­szi­ca"; Gies­che­wald) – część oraz dziel­ni­ca Ka­to­wic, po­ło­żo­na we wschod­niej czę­ści mia­sta, nad Bo­li­ną.

Gi­szo­wiec skła­da się z bu­dyn­ków wie­lo­ro­dzin­nych z wiel­kiej płyty oraz za­byt­ko­wych domów, prze­waż­nie jedno- i dwu­ro­dzin­nych, sta­no­wią­cych nieg­dyś zwar­te osied­le gór­ni­cze, które do dziś jest uni­ka­to­we w skali eu­ro­pej­skiej i znaj­du­je się na Szla­ku Za­byt­ków Tech­ni­ki Wo­je­wództ­wa Ślą­skie­go.

Wikipedia


git

przed­sta­wi­ciel pol­skiej pod­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej lat sie­dem­dzie­sią­tych, czer­pią­cej wzor­ce ze śro­do­wi­ska prze­stęp­cze­go; gi­to­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na słowo-klucz; osoba gryp­su­ją­ca, bę­dą­ca człon­kiem sub­kul­tu­ry wię­zien­nej;

 (1.2) pot. posp. zob. gi­to­wiec.

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) pot. super, w po­rząd­ku

w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym

 (3.1) pot. świet­ny, bez za­rzu­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Git – roz­pro­szo­ny sy­stem kon­tro­li wer­sji
  • Git-lu­dzie – sub­kul­tu­ra wię­zien­na
  • Gi­tow­cy – kontr­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa
  • Git – pol­ski film z 2015 r.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) — Masz wszyst­ko? — Tak mam, chodź­my, bę­dzie git.

 (2.1) — Ku­pi­łeś piwo? — Tak, mam też ot­wie­racz. – No to git.

 (3.1) To była git im­pre­za.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟit, AS: ǵit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gitesowy, gitowy, gitny

 przysł. gites

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) super, ekstra, elegancko

 (3.1) wspaniały, świetny

Wiktionary


git-człowiek

przed­sta­wi­ciel pol­skiej pod­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej lat sie­dem­dzie­sią­tych, czer­pią­cej wzor­ce ze śro­do­wi­ska prze­stęp­cze­go; git, gi­to­wiec


SJP.pl


git.

skrót od: gi­ta­ra, gi­ta­ro­wy


SJP.pl


gitana

[czy­taj: chi­ta­na] ener­gicz­ny ta­niec cy­gań­ski z ka­sta­nie­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. ży­wio­ło­wy ta­niec cy­gań­ski wy­ko­ny­wa­ny z ka­sta­nie­ta­mi

Wiktionary


gitar

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|gi­ta­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟitar, AS: ǵitar

Wiktionary


gitara

1. sze­ścio-, rza­dziej sied­mio­stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny;
2. gi­ta­ra po­wietrz­na - uda­wa­nie gry na gi­ta­rze za po­mo­cą ge­stów;
3. dźwi­gnia w obra­biar­ce do gwin­tów i uzę­bień do osa­dza­nia osi kół zmia­no­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny;

Wiktionary

Gi­ta­ra – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów (np. gi­ta­ra kla­sycz­na) lub elek­tro­fo­nów (np. gi­ta­ra elek­trycz­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­do­by­wa spod łóżka gi­ta­rę, do­stra­ja ją i wzią­wszy kilka akor­dów, za­czy­na śpie­wać przez nos pieśń bar­dzo ro­man­tycz­ną.

 (1.1) W skle­pie obej­rza­łem kilka gitar, ale żadna mi się nie spo­do­ba­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈtara, AS: ǵitara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitarzysta m., gitarzystka ż., gitarówka ż.

:: zdrobn. gitarka ż.

 przym. gitarowy

Wiktionary


gitariada

kon­cert gi­ta­ro­wy, fe­sti­wal gi­ta­rzy­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­cert, fe­sti­wal lub kon­kurs mu­zycz­ny, w któ­rym głów­ną rolę od­gry­wa­ją gi­ta­rzy­ści lub ze­spo­ły gi­ta­ro­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­ro­dził się nam nowy ze­spół moc­ne­go ude­rze­nia, zwy­cięz­ca war­szaw­skiej gi­ta­ria­dy: „Czer­wo­ne gi­ta­ry”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitara ż., gitarzysta mos., gitarzystka ż.

:: zdrobn. gitarka ż.

 przym. gitarowy

Wiktionary


gitarka

zdrob­nia­le o gi­ta­rze


SJP.pl


gitaro

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: gi­ta­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈtarɔ, AS: ǵitaro

Wiktionary


gitarowy

przy­miot­nik od: gi­ta­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gi­ta­rą, do­ty­czą­cy gi­ta­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟitaˈrɔvɨ, AS: ǵitarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitariada ż., gitara ż., gitarka ż., gitarówka ż., gitarzysta m., gitarzystka ż.

Wiktionary


gitarzysta

1. osoba gra­ją­ca na gi­ta­rze;
2. wid­mo­wy gi­ta­rzy­sta - śro­do­wi­sko­wo: osoba sy­mu­lu­ją­ca grę na gi­ta­rze przy po­mo­cy ge­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na gi­ta­rze

Wiktionary

Gi­ta­rzy­sta – osoba gra­ją­ca na gi­ta­rze, muzyk, in­stru­men­ta­li­sta, czło­nek ze­spo­łu mu­zycz­ne­go lub ar­ty­sta so­lo­wy. Po­pu­lar­nie gi­ta­rzy­stów dzie­li się na ryt­micz­nych i pro­wa­dzą­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na kon­cer­cie było kilku zna­nych gi­ta­rzy­stów.

 (1.1) Gi­ta­rzy­sta sie­dział na krze­seł­ku i po­wo­li szar­pał stru­ny, akom­pa­niu­jąc śpie­wacz­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟitaˈʒɨsta, AS: ǵitažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitara ż., gitarka ż., gitarówka ż.

:: fż. gitarzystka

 przym. gitarowy

Wiktionary


gitarzystka

→ gi­ta­rzy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która gra na gi­ta­rze

Wiktionary

Patrz:

gitarzysta

Przykłady

 (1.1) Mamy w ze­spo­le nową gi­ta­rzyst­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟitaˈʒɨstka, AS: ǵitažystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gitara ż., gitariada ż.

:: fm. gitarzysta m.

 przym. gitarowy

Wiktionary


gites

git; po­tocz­nie:
1. w po­rząd­ku, do­brze; okej, faj­nie, gi­ta­ra;
2. oce­nia­ny po­zy­tyw­nie, świet­ny, po­rząd­ny; gitny, gi­to­wy, gi­te­so­wy, gi­tow­ski, fa­jo­wy, fajny, fa­jow­ski


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. super!

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na im­pre­zie było gites.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟitɛs, AS: ǵites

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) git

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) super, extra, elegancko

Wiktionary


gitesowy

po­tocz­nie: oce­nia­ny po­zy­tyw­nie, świet­ny, po­rząd­ny; gitny, gi­to­wy, gi­tow­ski, fa­jo­wy, fajny, fa­jow­ski


SJP.pl


github

GitHub – ho­stin­go­wy ser­wis in­ter­ne­to­wy przez­na­czo­ny dla pro­jek­tów pro­gra­mi­stycz­nych ko­rzy­sta­ja­cych z sy­ste­mu kon­tro­li wer­sji Git. Stwo­rzo­ny przy uży­ciu fra­me­wor­ka Ruby on Rails i ję­zy­ka Er­lang. Ser­wis dzia­ła od kwiet­nia 2008 roku. GitHub udo­stęp­nia dar­mo­wy ho­sting pro­gra­mów ot­war­toź­ró­dło­wych i pry­wat­nych re­po­zy­to­riów (część funk­cji w ra­mach pry­wat­nych re­po­zy­to­riów jest płat­na). W czerw­cu 2018 ogło­szo­no, że ser­wis zo­sta­nie prze­ję­ty przez przed­się­bior­stwo Mi­cro­soft za kwotę 7,5 mld USD.

Wikipedia


gitny

po­tocz­nie: oce­nia­ny po­zy­tyw­nie, świet­ny, po­rząd­ny; gi­te­so­wy, gi­to­wy, gi­tow­ski, fa­jo­wy, fajny, fa­jow­ski


SJP.pl


gitowiec

przed­sta­wi­ciel pol­skiej pod­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej lat sie­dem­dzie­sią­tych, czer­pią­cej wzor­ce ze śro­do­wi­ska prze­stęp­cze­go; git


SJP.pl


gitowski

1. po­tocz­nie: oce­nia­ny po­zy­tyw­nie, świet­ny, po­rząd­ny; gitny, gi­to­wy, gi­te­so­wy, fa­jo­wy, fajny, fa­jow­ski;
2. zwią­za­ny z gi­tow­ca­mi


SJP.pl


gitowy

po­tocz­nie: oce­nia­ny po­zy­tyw­nie, świet­ny, po­rząd­ny; gitny, gi­te­so­wy, gi­tow­ski, fa­jo­wy, fajny, fa­jow­ski


SJP.pl


giuliani

naz­wi­sko


SJP.pl


giuliano

Giu­lia­no, właśc. Giu­lia­no Vic­tor de Paula (ur. 31 maja 1990 w Ku­ry­ty­bie) – bra­zy­lij­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka w tu­rec­kim klu­bie İstanbul Başakşehir, re­pre­zen­tant Bra­zy­lii.

Wikipedia


giulio

Giu­lio – srebr­na, gro­szo­wa mo­ne­ta wło­ska bita przez pa­pie­ża Ju­liu­sza II, przed­sta­wia­ją­ca na awer­sie po­pier­sie albo herb pa­pie­ski, zaś na re­wer­sie po­sta­cie św. Pio­tra i Pawła. Masa mo­ne­ty wy­no­si­ła 3,87 grama.

W póź­niej­szym okre­sie nazwa "gulio" była uży­wa­na w od­nie­sie­niu do róż­nych gro­szo­wych monet wło­skich, z któ­rych ostat­nią było pa­pie­skie pod­wój­ne gulio z 1823 r.

Wikipedia


giuseppe

[czy­taj: dżju­ze­pe] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl


giustamente

[czy­taj: dżju­sta­men­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: w tem­pie wła­ści­wym dla ut­wo­ru; giu­sto


SJP.pl


giusto

[czy­taj: dżju­sto] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: w tem­pie wła­ści­wym dla ut­wo­ru; giu­sta­men­te


SJP.pl


givenchy

[czy­taj: żiwąSZI] naz­wi­sko


SJP.pl

Gi­ven­chy – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo kos­me­tycz­ne i dom mody za­ło­żo­ny w roku 1952 przez pro­jek­tan­ta Hu­ber­ta de Gi­ven­chy.

Od 1988 r. przed­się­bior­stwo na­le­ży do fran­cu­skiej grupy dóbr luk­su­so­wych LVMH.

Wikipedia


giwer

po­tocz­nie: broń palna, zwła­szcza ka­ra­bin


SJP.pl

Giwer (kiwer) – ro­dzaj woj­sko­we­go na­kry­cia głowy, wy­ko­na­ne­go z ciem­ne­go filcu. Wy­so­ka czap­ka w kształ­cie ścię­te­go, lekko zwę­ża­ją­ce­go się ku górze stoż­ka, z dasz­kiem opu­szcza­nym z przo­du lub (w star­szej od­mia­nie) z przo­du i z tyłu.

Uży­wa­ne w Pol­sce od końca XVIII wieku do XIX wieku. Wpro­wa­dzo­ne do umun­du­ro­wa­nia po 1775 roku – m.in. było na­kry­ciem głowy pocz­to­wych Ka­wa­le­rii Na­ro­do­wej. Póź­niej, w zbli­żo­nej do czaka for­mie sto­so­wa­ne w od­dzia­łach Legii Księ­stwa War­szaw­skie­go.

Wikipedia


giwera

po­tocz­nie: broń palna, zwła­szcza ka­ra­bin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. broń palna

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈvɛra, AS: ǵivera

Wiktionary


giza

mia­sto w Egip­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Egip­cie;

Wiktionary

Giza (arab. ‏الجيزة‎, "Al-Ǧīza"; egip. arab. "Ig-Gīza") – mia­sto w Egip­cie, na za­chod­nim brze­gu Nilu, na­prze­ciw Kairu. W 2006 roku li­czy­ło ok. 3,1 mln miesz­kań­ców, co czyni je trze­cim pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem w kraju. Wcho­dzi w skład aglo­me­ra­cji Kairu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­jeż­dża­li­śmy przez Gizę o po­ran­ku.

Wiktionary


gizalski

→ Gi­zał­ki


SJP.pl

Patrz:

Gizałki

gizarma

broń drzew­co­wa o dłu­gim, pła­skim gro­cie osa­dzo­nym na drzew­cu dłu­go­ści 2-2,5 metra, uży­wa­na przez pie­cho­tę


SJP.pl

Gi­zar­ma – broń drzew­co­wa o dłu­gim, pła­skim gro­cie osa­dzo­nym na drzew­cu dłu­go­ści 2–2,5 metra, zdo­bio­nym czę­sto w póź­niej­szym okre­sie chwo­stem u na­sa­dy że­leź­ca. Po­cząt­ko­wo że­leź­ce miało kształt kosy osa­dzo­nej pio­no­wo, z dłu­gim, po­zio­mym szpi­kul­cem po tępej stro­nie oraz dwoma kol­ca­mi ster­czą­cy­mi na boki.

Wikipedia


gizałki

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim


SJP.pl

Gi­zał­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Gi­zał­ki, nad Pros­ną, przy skrzy­żo­wa­niu dróg wo­je­wódz­kich nr 442 i 443.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Gi­zał­ki.

Wikipedia


gizd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ktoś obrzyd­li­wy, nie­da­rzo­ny sym­pa­tią

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. smar­kacz, ur­wi­po­łeć

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk., reg-pl|Ma­ło­pol­ska. niech­luj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. gad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I da­rem­nie zło­śli­wy gizd po­kry­wał swą twarz coraz przy­mil­niej­szy­mi uśmie­cha­mi. Nic nie wskó­rał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński gid

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński gid

Wiktionary


gizela

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gi­ze­la – imię żeń­skie
  • Gi­ze­la (rzeka) – do­pływ rzeki Drwę­cy
  • Gi­ze­la – kró­lo­wa Wę­gier, bło­go­sła­wio­na
  • Gi­ze­la – córka Ka­ro­la Wiel­kie­go
  • Gi­ze­la – córka Pe­pi­na Krót­kie­go

Wikipedia


gizewo

Gi­ze­wo (niem. "Gie­se­wen", 1938–1945 "Gie­se­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Sork­wi­ty. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś za­ło­żo­na zo­sta­ła w 1573.

Wikipedia


gizicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Gi­zic­ki – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Woj­ciech Gi­zic­ki – pol­ski so­cjo­log

Wikipedia


giziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wło­dzi­sław Gi­ziń­ski – pol­ski le­karz, psy­chia­tra i psy­cho­te­ra­pe­u­ta
  • Zyg­munt Gi­ziń­ski – pol­ski spe­cja­li­sta trak­cji elek­trycz­nej

Wikipedia


giąć

1. na­da­wać cze­muś za­ła­ma­ny kształt
2. schy­lać, po­chy­lać ku do­ło­wi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) zgi­nać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny giąć się (dk. brak)

 (2.1) być gięt­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: ǵo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., giętarka ż., gięcie n., zginanie n., zgięcie n., giętkość ż.

 czas. wygiąć dk.

 przym. giętki, wygięty

Wiktionary


gięciarka

→ gię­ciarz


SJP.pl

Patrz:

gięciarz

gięciarnia

za­kład lub dział za­kła­du pro­duk­cyj­ne­go wy­ko­nu­ją­cy meble gięte; gię­tar­nia, gię­tow­nia


SJP.pl


gięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|giąć.

Wiktionary

Gię­cie – ro­dzaj tech­no­lo­gii obrób­ki ma­te­ria­łów (naj­czę­ściej me­ta­lo­wych) po­le­ga­ją­cy na trwa­łej zmia­nie krzy­wizn przed­mio­tu obra­bia­ne­go.

Je­że­li w wy­ni­ku tej obrób­ki otrzy­mu­je się przed­miot za­krzy­wio­ny to mó­wi­my o wy­gi­na­niu. Je­że­li gię­cie po­wo­du­je wy­pro­sto­wa­nie obra­bia­ne­go ma­te­ria­łu to mówi się o pro­sto­wa­niu. Od­mia­ną wy­gi­na­nia jest zwi­ja­nie. Ro­dza­je gię­cia: sprę­ży­ste, pla­stycz­ne oraz do­tła­cza­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: ǵė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. giąć, zagiąć

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., wyginanie n., giętarka ż., giętkość ż.

 przym. giętki, wygięty

Wiktionary


giętarka

urzą­dze­nie ręcz­ne lub me­cha­nicz­ne słu­żą­ce do wy­gi­na­nia stali zbro­je­nio­wej, uży­wa­ne w bu­dow­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie, czę­sto ręcz­ne, słu­żą­ce do wy­gi­na­nia prę­tów lub me­ta­lo­wych pa­sków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ̃nˈtarka, AS: ǵẽntarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgiętka ż., gięcie n., giętarz m., gięciarz m., zgięcie n., zginanie n., zagięcie n., zaginanie n., wygięcie n., wyginanie n., giętkość ż.

 czas. giąć ndk., zgiąć dk.

Wiktionary


giętarnia

za­kład lub dział za­kła­du pro­duk­cyj­ne­go wy­ko­nu­ją­cy meble gięte; gię­ciar­nia, gię­tow­nia


SJP.pl


giętarz

ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy gię­tar­kę (ma­szy­nę do na­da­wa­nia krzy­wiz­ny ele­men­tom me­ta­lo­wym)


SJP.pl


giętcej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gięt­ko


SJP.pl


giętki

da­ją­cy się łatwo wy­gi­nać, ela­stycz­ny, sprę­ży­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) coś da­ją­ce się łatwo wy­gi­nać

 (1.2) przen. ktoś łatwo pod­da­ją­cy się zew­nętrz­nym wpły­wom, umie­ją­cy się przy­sto­so­wać w za­leż­no­ści od oko­licz­no­ści

 (1.3) przen. ktoś spraw­nie dzia­ła­ją­cy, my­ślą­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛ̃ntʲci, AS: ǵẽntʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., giętkość ż., gięcie n.

 czas. giąć, ugiąć, uginać, pogiąć, powyginać, zgiąć, zginać, wygiąć, wyginać

 przysł. giętko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elastyczny

Wiktionary


giętko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gięt­ki, da­ją­cy się ugi­nać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɛ̃ntkɔ, AS: ǵẽntko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. giętki

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., giętkość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elastycznie, sprężyście

Wiktionary


giętkoząb

ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pie­rza­sto­wą­so­wa­tych


SJP.pl

Gięt­ko­ząb ("Sy­no­don­tis ba­ten­so­da") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pie­rza­sto­wą­so­wa­tych (Mo­cho­ki­dae). Nie­kie­dy bywał wy­dzie­la­ny do mo­no­ty­po­we­go ro­dza­ju "Bra­chy­sy­no­don­tis".

Wikipedia


giętkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co daje się giąć, zgi­nać

 (1.2) przen. zdol­ność łat­we­go do­sto­so­wy­wa­nia się do wa­run­ków, szyb­kie ule­ga­nie wpły­wom zew­nętrz­nym

 (1.3) przen. zdol­ność spraw­ne­go my­śle­nia, mó­wie­nia i dzia­ła­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgiętka ż., wygięcie n., gięcie n., giętarka ż.

 czas. giąć ndk.

 przym. giętki

 przysł. giętko

Wiktionary


giętownia

za­kład lub dział za­kła­du pro­duk­cyj­ne­go wy­ko­nu­ją­cy meble gięte; gię­ciar­nia, gię­tar­nia


SJP.pl


giętszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gięt­ki


SJP.pl


gięty

1. na­da­wać cze­muś za­ła­ma­ny kształt
2. schy­lać, po­chy­lać ku do­ło­wi


SJP.pl


giżałecki

przy­miot­nik od: Gi­żał­ki


SJP.pl


giżałki

osada w Pol­sce


SJP.pl

Gi­żał­ki (do 1945 r. niem. "Gis­solk") – mała osada śród­le­śna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo. W la­tach 1975–1998 osada na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. We­dług da­nych UM, na dzień 31 grud­nia 2014 roku osada miała 12 sta­łych miesz­kań­ców. Osada wcho­dzi w skład so­łect­wa War­ni­no.

Wikipedia


giżycczanin

miesz­ka­niec Gi­życ­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gi­życ­ka

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Gi­życ­ka, uro­dzo­na w Gi­życ­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gi­życ­cza­nie przy zdję­ciu zmar­łe­go, tak jak w mia­stach ca­łe­go kraju, usta­wia­li zni­cze w kształt serca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giżycko n.

:: fż. giżycczanka ż.

 przym. giżycki

Wiktionary


giżycczanka

miesz­kan­ka Gi­życ­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gi­życ­ka

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Gi­życ­ka, uro­dzo­na w Gi­życ­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giżycko n.

:: fm. giżycczanin mos.

 przym. giżycki

Wiktionary


giżyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gi­ży­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów
  • Gi­ży­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów
  • Gi­ży­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Gra­bów nad Pros­ną

Wikipedia


giżycki

przy­miot­nik od: Gi­życ­ko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Gi­życ­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Kle­mens Gi­życ­ki – herbu Go­zda­wa (1744–1806), szam­be­lan Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta
  • Bar­tło­miej Gi­życ­ki – herbu Go­zda­wa (1682–1768), kasz­te­lan wy­szo­grodz­ki
  • Bar­tło­miej Gi­życ­ki (ok. 1770–1827) – herbu Go­zda­wa (1770–1827), ge­ne­rał wojsk ro­syj­skich
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Gi­życ­ki – herbu Go­zda­wa (1786–1850 lub 1843)
  • Jan Marek Gi­życ­ki – herbu Go­zda­wa (1844–1925), hi­sto­ryk, pro­fe­sor
  • Jerzy Gi­życ­ki (1918–2009) – kry­tyk fil­mo­wy, pu­bli­cy­sta, sza­chi­sta
  • Jerzy Gi­życ­ki (1889–1970) – pi­sarz i dy­plo­ma­ta
  • Ka­je­tan Gi­życ­ki – herbu Go­zda­wa (1720–1785), kon­fe­de­rat bar­ski, puł­kow­nik, mar­sza­łek wo­łyń­ski
  • Kamil Gi­życ­ki – (1893–1968) – pol­ski pi­sarz i po­dróż­nik
  • Mi­ko­łaj Gi­życ­ki – herbu Go­zda­wa, 1622–1633 kasz­te­lan czer­ski
  • Paweł Gi­życ­ki – herbu Go­zda­wa (1400–1463), bi­skup płoc­ki
  • Paweł Gi­życ­ki – herbu Go­zda­wa (1692–1762), je­zu­i­ta, ar­chi­tekt ba­ro­ku, ma­larz, rzeź­biarz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Giżycko n., giżycczanin mos., giżycczanka ż.

Wiktionary


giżycko

przy­miot­nik od: Gi­życ­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

}|-

Gi­życ­ko ( Lötzen, dawn. pol. "Łu­cza­ny, Lec") – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu gi­życ­kie­go i gminy wiej­skiej Gi­życ­ko. Mia­sto jest po­ło­żo­ne po­mię­dzy je­zio­ra­mi Ki­saj­no i Nie­go­cin.

Gi­życ­ko jest na­zy­wa­ne sto­li­cą że­glar­stwa w Pol­sce. Jest jed­nym z głów­nych por­tów na szla­ku wiel­kich je­zior ma­zur­skich i jed­nym z pol­skich oś­rod­ków tu­ry­stycz­nych i wy­po­czyn­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gi­życ­ko leży w sercu Mazur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟiˈʒɨt͡skɔ, AS: ǵižycko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. giżycczanin mos., giżycczanka ż.

 przym. giżycki

Wiktionary


giżyga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w ob­wo­dzie ma­ga­dań­skim Rosji, ucho­dzi do Za­to­ki Gi­ży­giń­skiej Morza Ochoc­kie­go

Wiktionary

Gi­ży­ga ( Гижига) – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie ma­ga­dań­skim, w re­jo­nie sie­wie­ro-eweń­skim. W 2021 li­czy­ła 98 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. giżygiński

Wiktionary


giżygiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gi­ży­gą, do­ty­czą­cy Gi­ży­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Giżyga ż.

Wiktionary


giżyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Gi­żyń­ski (1922–1984) – har­cerz
  • Al­fred Gi­żyń­ski (1906–1983) – sę­dzia, po­li­tyk
  • Jacek Gi­żyń­ski (ur. 1965) – dzia­łacz opo­zy­cyj­ny, dzien­ni­karz
  • Jakub Gi­żyń­ski (ur. 1990) – lek­ko­at­le­ta
  • Lu­cjan Gi­żyń­ski (1909–1946) – ka­pi­tan
  • Ma­riusz Gi­żyń­ski (ur. 1981) – lek­ko­at­le­ta
  • Szy­mon Gi­żyń­ski (ur. 1956) – po­li­tyk
  • To­masz Gi­żyń­ski (1884–1965) – dzia­łacz, poseł

Wikipedia


gjuwecz

ro­dzaj serb­skie­go, bo­śniac­kie­go lub buł­gar­skie­go gu­la­szu, skła­da­ją­ce­go się z ryżu, mięsa, wa­rzyw, przy­praw oraz z małej ilo­ści ro­so­łu


SJP.pl


gkkf

skrót od: Głów­ny Ko­mi­tet Kul­tu­ry Fi­zycz­nej


SJP.pl


gkkfit

Głów­ny Ko­mi­tet Kul­tu­ry Fi­zycz­nej i Tu­ry­sty­ki


SJP.pl


gks

skrót od: Gór­ni­czy Klub Spor­to­wy


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Gór­ni­czy Klub Spor­to­wy;

 (1.2) = Gmin­ny Klub Spor­to­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GKS Beł­cha­tów
  • GKS Car­tu­sia Kar­tu­zy
  • GKS Fut­sal Tychy
  • GKS Gór­nik Łęcz­na
  • GKS Ja­strzę­bie
  • GKS Ka­to­wi­ce
  • GKS Mamry Gi­życ­ko
  • GKS Ma­zo­wsze Gró­jec
  • GKS Mie­rzyn
  • GKS Na­przód Li­pi­ny
  • GKS Na­przód Ry­duł­to­wy
  • GKS Olim­pia Gru­dziądz (Gru­dziądz­ki Klub Spor­to­wy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od naj­młod­szych lat tre­nu­ję piłkę nożną w GKS.

 (1.2) Od naj­młod­szych lat tre­nu­ję piłkę nożną w GKS-ie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ‿ka‿ˈɛs, AS: ǵe‿ka‿es

Wiktionary


gl

skrót od: Gwar­dia Lu­do­wa - or­ga­ni­za­cja zbroj­na Pol­skiej Par­tii Ro­bot­ni­czej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­ze­ta Lecka
  • Ga­ze­ta Le­kar­ska
  • Ga­ze­ta Li­te­rac­ka
  • Ga­ze­ta Lo­kal­na
  • Ga­ze­ta Lu­bel­ska
  • Ga­ze­ta Lu­bu­ska
  • Ga­ze­ta Lu­do­wa
  • Ga­ze­ta Lwow­ska
  • Ger­ma­nis­cher Lloyd
  • grupa li­nio­wa
  • Gwar­dia Lu­do­wa
  • GL – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gren­lan­dii

Wikipedia


gl-owiec

czło­nek GL (Gwar­dii Lu­do­wej); ge­e­lo­wiec


SJP.pl


gl-owski

→ GL (Gwar­dia Lu­do­wa); ge­e­low­ski


SJP.pl


glaca

po­tocz­nie: wy­ły­sia­ła głowa; ły­si­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. także reg-pl|Poz­nań. ły­si­na

 (1.2) pot. także reg-pl|Poz­nań. głowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlat͡sa, AS: glaca

Wiktionary


glacaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łysy

Wiktionary


glacis

w bu­dow­nict­wie obron­nym: część stoku bo­jo­we­go


SJP.pl

Gla­cis – dy­strykt po­ło­żo­ny w pół­noc­nej czę­ści wyspy Mahé; 3 576 miesz­kań­ców (2002).

Wikipedia


glacitektoniczny

→ gla­ci­tek­to­ni­ka [czy­taj: glac-itek­to­nicz­ny]


SJP.pl


glacitektonika

Gla­ci­tek­to­ni­ka – dzia­łal­ność, de­for­ma­cje po­dło­ża lo­dow­ca oraz skła­da­nych prze­zeń osa­dów (lo­dow­co­wych i wod­no­lo­dow­co­wych) spo­wo­do­wa­ne przez na­cisk lub tar­cie lodu o po­dło­że.

Cechy struk­tu­ral­ne za­bu­rzeń gla­ci­tek­to­nicz­nych:

Wikipedia


glacjacja

1. faza epoki lo­dow­co­wej zwią­za­na z ozię­bie­niem kli­ma­tu i wy­stę­po­wa­niem lo­dow­ców;
2. po­kry­cie lodem ob­sza­rów ziemi, zlo­do­wa­ce­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. zlo­do­wa­ce­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glacjał mrz.

 przym. glacjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zlodowacenie

Wiktionary


glacjalny

zwią­za­ny z lo­dow­ca­mi lub lo­do­wa­ce­niem; lo­dow­co­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. lo­dow­co­wy.

 (1.2) zwią­za­ny z gla­cja­łem (okre­sem lo­dow­co­wym)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: glacʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glacjał m., glacjacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lodowcowy

Wiktionary


glacjał

okres pow­sta­wa­nia lub po­więk­sza­nia się za­się­gu lo­dow­ców wsku­tek ochła­dza­nia się kli­ma­tu i wzro­stu ilo­ści opa­dów at­mos­fe­rycz­nych; zlo­do­wa­ce­nie


SJP.pl


glacjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie gla­cjo­lo­gii


SJP.pl


glacjologia

nauka o lo­dow­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o lo­dow­cach i lą­do­lo­dach;

Wiktionary

Gla­cjo­lo­gia – gałąź hy­dro­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem lo­dow­ców, ich for­ma­mi, wła­ści­wo­ścia­mi fi­zycz­ny­mi i che­micz­ny­mi oraz za­cho­dzą­cy­mi w nich pro­ce­sa­mi. Ba­da­nia gla­cjo­lo­gów do­ty­czą rów­nież roz­wo­ju mas lo­do­wych, wza­jem­ne­go od­dzia­ły­wa­nia mię­dzy lo­dow­ca­mi a śro­do­wi­skiem, a także po­mia­ru masy lo­dow­ców i ich prze­mie­szcza­nia się.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡlat͡sʲjɔˈlɔɟja, AS: glacʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glacjolog m.

 przym. glacjologiczny

Wiktionary


glacjologiczny

do­ty­czą­cy gla­cjo­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) nauk. zwią­za­ny z gla­cjo­lo­gią, do­ty­czą­cy gla­cjo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glacjologia ż., glacjolog mos.

Wiktionary


glacjolożka

→ gla­cjo­log


SJP.pl

Patrz:

glacjolog

glacok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łysy

Wiktionary


glacé

po­tocz­nie: wy­ły­sia­ła głowa; ły­si­na


SJP.pl


gladiator

za­pa­śnik wal­czą­cy na are­nach cyr­ko­wych w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: osoba wal­czą­ca dla ucie­chy pu­blicz­no­ści na are­nie z in­ny­mi oso­ba­mi lub dzi­ki­mi zwie­rzę­ta­mi;

 (1.2) przen. spor­to­wiec, zwy­kle wkła­da­ją­cy w walkę dużo wy­sił­ku

Wiktionary

Gla­dia­tor (łac. "gla­dia­tor", l.mn. "gla­dia­to­res", od "gla­dius" – miecz) – naj­czę­ściej nie­wol­nik to­czą­cy walkę na are­nie, na przy­kład w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie.

Zwy­czaj walk gla­dia­to­rów Rzy­mia­nie prze­ję­li od Etru­sków i Sam­ni­tów. Wy­wo­dził się on z ry­tu­al­nych ofiar z ludzi, skła­da­nych pod­czas uro­czy­sto­ści po­grze­bo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gla­dia­to­ra­mi byli zwy­kle nie­wol­ni­cy.

 (1.2) Mecz bok­ser­ski był nie­sa­mo­wi­tą walką gla­dia­to­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlaˈdʲjatɔr, AS: gladʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gladiatorski

Wiktionary


gladiatorka

→ gla­dia­tor


SJP.pl

Patrz:

gladiator

gladiatorski

przy­miot­nik od: gla­dia­tor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gla­dia­to­rem, do­ty­czą­cy gla­dia­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gladiator mos., gladiatorstwo n., gladius mrz.

Wiktionary


gladiatorstwo

za­ję­cie gla­dia­to­ra


SJP.pl


gladiola

re­gio­nal­nie: mie­czyk (ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych); gla­dio­lus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. mie­czyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlaˈdʲjɔla, AS: gladʹi ̯ola

Wiktionary


gladiolus

ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; mie­czyk, gla­dio­la


SJP.pl


gladius

krót­ki, obo­siecz­ny miecz, uży­wa­ny przez pie­cho­tę w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

Gla­dius (łac., l. mn. "gla­dii" – miecz) – krót­ki miecz rzym­skich le­gio­ni­stów, przez­na­czo­ny za­rów­no do cię­cia, jak i kłu­cia.

Miał obo­siecz­ną że­laz­ną głow­nię z ością po­pro­wa­dzo­ną przez śro­dek i ostro za­ry­so­wa­nym szty­chem. Po­cząt­ko­wo głow­nia lekko roz­sze­rza­ła się w kie­run­ku szty­chu (po­dob­nie jak w grec­kim xip­hos), póź­niej­sze eg­zem­pla­rze mają głow­nie rów­no­le­głe, z ością po obu stro­nach.

Wikipedia


glageryt

mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian glinu; ha­lo­i­zyt


SJP.pl


glajchszachtować

po­tocz­nie: ujed­no­li­cać, pod­cią­gać do jed­ne­go po­zio­mu; glajch­szal­to­wać


SJP.pl


glajchszaltowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ujed­no­li­ca­nie na siłę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlajxʃaltɔˈvãɲɛ, AS: glai ̯χšaltovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. glajchszaltować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urawniłowka, uniformizacja

Wiktionary


glajchszaltować

po­tocz­nie: ujed­no­li­cać, pod­cią­gać do jed­ne­go po­zio­mu; glajch­szach­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ujed­no­li­cać, zrów­ny­wać na siłę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem jak naj­dal­szy od tego, żeby sto­so­wać od­po­wie­dzial­ność zbio­ro­wą i żeby glajch­szal­to­wać spra­wę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlajxʃalˈtɔvat͡ɕ, AS: glai ̯χšaltovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glajchszaltowanie, zglajchszaltowanie

 czas. zglajchszaltować

Wiktionary


glajd

w ję­zy­koz­naw­stwie: gło­ska, która raz może two­rzyć sy­la­bę, a raz nie; pół­sa­mo­gło­ska


SJP.pl


glajda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. błoto

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. fleja

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. bezw­styd­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dło­że trasy sta­no­wi­ła błot­ni­sta glaj­da, w wielu miej­scach prze­o­ra­na ko­le­i­na­mi. (z In­ter­ne­tu)

 (1.2) Ale z niej glaj­da, pot­wor­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) flejtuch

Wiktionary


glajt

po­tocz­nie: pa­ra­lot­nia; pa­ra­glajt, pa­ra­glajd, glajd, pa­ra­gli­de, pa­ra­pent


SJP.pl


glajza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szyna, tor

Wiktionary


glam

z dia­lek­tów lu­do­wych, po­tocz­nie: mla­skać przy je­dze­niu; smok­tać, cmok­tać, cmo­kać, ciam­kać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GLAM – akro­nim ko­lek­cji ma­te­ria­łów do­ty­czą­cych zbio­rów ga­le­rii, bi­blio­tek, ar­chi­wów i mu­ze­ów (ang. gal­le­ries, li­bra­ries, ar­chi­ves, and mu­se­ums)
  • glam metal – styl mu­zycz­ny
  • glam rock – styl mu­zycz­ny
  • Glam – pio­sen­ka Chri­sti­ny Agu­i­le­ry
  • Glam – album ze­spo­łu Mouse on Mars
  • Moshe Glam – iz­ra­el­ski pił­karz i me­ne­dżer pił­kar­ski (brat Ra­mie­go)
  • Rami Glam – były iz­ra­el­ski pił­karz (brat Mos­he­go)
  • Åge Sten Nil­sen (pseud. Glam) – nor­we­ski muzyk/kom­po­zy­tor

Wikipedia


glamać

z dia­lek­tów lu­do­wych, po­tocz­nie: mla­skać przy je­dze­niu; smok­tać, cmok­tać, cmo­kać, ciam­kać


SJP.pl


glamour

[czy­taj: glaMUR] cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bo­gact­wem, dba­ło­ścią o szcze­gó­ły, ek­stra­wa­gan­cją, lekko sta­roś­wiec­ką ele­gan­cją


SJP.pl

Gla­mo­ur – ame­ry­kań­skie cza­so­pis­mo mo­do­we wy­da­wa­ne od 1939 roku. Od 2003 roku mie­sięcz­nik uka­zu­je się rów­nież w Pol­sce; wy­da­wa­ny jest przez Burda In­ter­na­tio­nal Pol­ska na li­cen­cji no­wo­jor­skie­go przed­się­bior­stwa Condé Nast Pu­bli­ca­tions.

Od 2018 roku re­dak­tor­ką na­czel­ną pol­skiej edy­cji jest Ka­ta­rzy­na Dą­brow­ska.

Wikipedia


glamowy

→ glam; glam­roc­ko­wy


SJP.pl


glamping

luk­su­so­wy cam­ping


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. usłu­ga tu­ry­stycz­na na kem­pin­gu w wy­god­nych, czę­sto luk­su­so­wych wa­run­kach, z pełną ob­słu­gą ho­te­lo­wą;

Wiktionary

Glam­ping – zbit­ka an­giel­skich słów "gla­mo­ro­us" (eks­klu­zyw­ne, cza­ru­ją­ce) i "cam­ping" (biwak), oz­na­cza­ją­ca luk­su­so­wy kem­ping, czyli w wy­god­nym miej­scu i czę­sto z do­dat­kiem usług ho­te­lar­skich. Ten styl upra­wia­nia tu­ry­sty­ki zy­sku­je na po­pu­lar­no­ści w XXI wieku, gdy tu­ry­ści szu­ka­ją wol­no­ści ko­ja­rzo­nej z dziką przy­ro­dą i jed­no­cze­śnie nie chcą roz­sta­wać się z wy­go­dą, do ja­kiej przyz­wy­cza­i­ły ich cen­tra tu­ry­stycz­ne.

Wikipedia


glampingowy

→ glam­ping


SJP.pl

Patrz:

glamping

glamrockowy

→ glam rock [czy­taj: glam­ro­ko­wy]


SJP.pl


glan

cięż­ki, wy­so­ki but skó­rza­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. młodz. obuw. wy­so­ki sznu­ro­wa­ny but na gru­bej po­desz­wie, wzo­ro­wa­ny na obu­wiu woj­sko­wym, no­szo­ny przez sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­we

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glan – rzeka, do­pływ Gurk
  • Glan – rzeka, do­pływ Sal­zach
  • Glan – miej­sco­wość
  • Glan – rzeka, do­pływ Nahe
  • Glan – je­zio­ro
  • Paul Glan – nie­miec­ki fizyk
  • Glan – ro­dzaj obu­wia
  • Glan – teatr
  • Glan-Münchweiler
  • Nahe-Glan

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Asia do szko­ły cho­dzi ubra­na jak grzecz­na dziew­czyn­ka, a po lek­cjach wska­ku­je w skó­rza­ną kurt­kę i glany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlãn, AS: glãn

Wiktionary


glanc

po­łysk, blask; glans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­łysk

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. lu­kier w przy­pad­ku szne­ki z glan­cem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pa­stuj buty, bo stra­ci­ły glanc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlãnt͡s, AS: glãnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glancowanie n.

 czas. glancować ndk.

Wiktionary


glancowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|glan­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. glancować ndk.

 rzecz. glanc mrz.

Wiktionary


glancować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­glan­co­wać)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­le­ro­wać, czy­ścić do po­ły­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­wi­ki żes se glan­co­woł? → Buty sobie po­le­ro­wa­łeś?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glanc m., glancowanie n., wyglancowanie n.

 czas. wyglancować dk.

Wiktionary


glancpapier

1. pa­pier lub płót­no po­kry­te zia­ren­ka­mi szkła lub skały, słu­żą­ce do wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni; pa­pier ścier­ny, szmer­giel;
2. ko­lo­ro­wy, ozdob­ny pa­pier do prac pla­stycz­nych


SJP.pl


glancuś

po­tocz­nie lub iro­nicz­nie: osoba, która prze­sad­nie dba o swój wy­gląd; picuś, mod­niś, stroj­niś


SJP.pl


glanować

śro­do­wi­sko­wo: dep­tać cięż­ki­mi bu­ta­mi (gla­na­mi)


SJP.pl


glanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


glans

1. po­łysk na­da­wa­ny niek­tó­rym przed­mio­tom, np. obu­wiu, wy­ro­bom z me­ta­lu;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: kulka z oło­wiu lub gliny wy­rzu­ca­na z procy przez pro­ca­rzy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glans – ro­dzaj małży z ro­dzi­ny Car­di­ti­dae
  • glans – żo­łę­dzio­wa­te za­koń­cze­nie ciała niek­tó­rych sik­wia­ków
  • glans – wtór­ne prą­cie ważek
  • glans – część di­sti­fal­lu­sa niek­tó­rych mu­chó­wek
  • glans – zgru­bie­nie na końcu ba­zy­fal­lu­sa mu­chó­wek z na­dro­dzi­ny Teph­ri­to­i­dea
  • glans cli­to­ri­dis – żo­łądź łech­tacz­ki krę­gow­ców
  • glans penis – żo­łądź prą­cia ko­sa­rzy i krę­gow­ców
  • glans penis – pę­che­rzyk prą­cio­wy mo­ty­li

Wikipedia


glany

cięż­ki, wy­so­ki but skó­rza­ny


SJP.pl

Glany – typ cięż­kich, skó­rza­nych butów (waga „stan­dar­do­wych” gla­nów, tj. dzie­się­cio­ocz­ko­wych, zwa­nych po­pu­lar­nie dzie­siąt­ka­mi i się­ga­ją­cych do ok. ⅓ łydki, wy­no­si ok. 750 g każdy), zaz­wy­czaj czar­ne, rza­dziej w róż­nych ko­lo­rach i wzo­rach. Cho­le­wy za­cho­dzą­ce za kost­kę, cza­sem nawet do kolan, czę­sto wzmoc­nio­ne bla­chą na pal­cach (czę­sto także na pię­cie).

Wikipedia


glapa

re­gio­nal­nie: kruk, ga­wron, wrona


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Łomża, Ka­lisz, Łódź. ga­wron, wrona

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. orzeł hit­le­row­ski

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. rzad. tępa dziew­czy­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gapa

Wiktionary


glapiak

naz­wi­sko


SJP.pl


glapiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gla­piń­ski (ur. 1950) – pol­ski po­li­tyk
  • An­drzej Gla­piń­ski (ur. 1944) – pol­ski po­li­tyk
  • Hen­ryk Gla­piń­ski (1915-1947) – żoł­nierz Armii Kra­jo­wej
  • Rafał Gla­piń­ski (ur. 1982) – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


glarneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gla­ru­sem, do­ty­czą­cy Gla­ru­su, po­cho­dzą­cy z Gla­ru­su (mia­sta lub kan­to­nu w Szwaj­ca­rii)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Be­rzo­na. Ktoś opo­wia­da o pot­wier­dzo­nym spot­ka­niu Ro­ber­ta Wal­se­ra i Le­ni­na na Spie­gel­gas­se w Zu­ry­chu, w 1917, gdy Ro­bert Wal­ser skie­ro­wał do Le­ni­na jedno je­dy­ne py­ta­nie: Pan też tak lubi glar­neń­ski chleb z grusz­ka­mi?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Glarus mrz.

Wiktionary


glarus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Szwaj­ca­rii, w Al­pach Glar­neń­skich;

 (1.2) geogr. adm. kan­ton w Szwaj­ca­rii po­ło­żo­ny we wschod­niej czę­ści kraju;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gla­rus – kan­ton
  • Gla­rus – mia­sto w kan­to­nie Gla­rus
  • Gla­rus Nord – gmina w kan­to­nie Gla­rus
  • Gla­rus Süd – gmina w kan­to­nie Gla­rus
  • New Gla­rus

Wikipedia

Powiązane:

 przym. glarneński

Wiktionary


glasgow

[czy­taj: glez­goł albo glaz­goł] mia­sto w Szko­cji


SJP.pl

Glas­gow (wym. ; gael. "Glas­chu", wym. ; scots "Gle­sca",) – naj­więk­sze mia­sto Szko­cji, uz­na­ne za jej ko­mer­cyj­ną sto­li­cę, po­ło­żo­ne nad rzeką Clyde. Mia­sto sta­no­wi sa­mo­dziel­ną jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną ("co­un­cil area").

Wikipedia


glasgowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Glas­gow, do­ty­czą­cy Glas­gow

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Glasgow n.

Wiktionary


glaska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szklan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glaspapiór mrz., glasszrank mrz.

Wiktionary


glass

Glass (język manx "jasna", "zie­lo­na") – rzeka na wy­spie Man, o dłu­gość rzeki wy­no­si w przy­bli­że­niu 8,5 km.

Rzeka bie­rze po­czą­tek w oko­li­cy In­je­breck, około 10 km na pół­noc od sto­li­cy wyspy, Do­u­glas. Glass łączy się z rzeką Dhoo na przed­mie­ściach Do­u­glas, two­rząc rzekę Do­u­glas, która ucho­dzi do Morza Ir­landz­kie­go.

Wikipedia


glauberski

sól gla­u­ber­ska - siar­czan sodu, zwią­zek che­micz­ny o licz­nych za­sto­so­wa­niach tech­no­lo­gicz­nych, sto­so­wa­ny rów­nież jako śro­dek prze­czy­szcza­ją­cy; gorz­ka sól


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i dzia­łal­no­ści Jo­han­na Gla­u­be­ra, nie­miec­kie­go al­che­mi­ka i ap­te­ka­rza z XVII w.

Wiktionary


glauberyt

mi­ne­rał, siar­czan sodu i wap­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gla­u­be­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­cza­nów
  • Gla­u­be­ryt – kryp­to­nim pi­sto­le­tu ma­szy­no­we­go PM-84

Wikipedia


glauberytowy

→ gla­u­be­ryt


SJP.pl

Patrz:

glauberyt

glaukodot

mi­ne­rał, od­mia­na ar­se­no­pi­ry­tu bo­ga­ta w ko­balt


SJP.pl

Gla­u­ko­dot – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał, za­sob­na w ko­balt od­mia­na ar­se­no­pi­ry­tu. Po raz pier­wszy zo­stał opi­sa­ny w 1849 roku.

Wikipedia


glaukofan

mi­ne­rał z grupy am­fi­bo­li, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w ska­łach me­ta­mor­ficz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy am­fi­bo­li;

Wiktionary

Gla­u­ko­fan – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy am­fi­bo­li. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich spo­ty­ka­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "gla­u­kos" = nie­bie­ski i "fanos" = po­ja­wiać się i na­wią­zu­je do barwy tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. glaukofanowy

Wiktionary


glaukofit

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów ro­ślin nie­na­czy­nio­wych


SJP.pl


glaukofity

typ ro­ślin nie­na­czy­nio­wych po­sia­da­ją­cych pewne cechy pry­mi­tyw­ne


SJP.pl

Gla­u­ko­fi­ty ("Gla­u­cop­hy­ta") – typ (gro­ma­da) jed­no­ko­mór­ko­wych (rza­dziej two­rzą­cych ce­no­bia) glo­nów, na­le­żą­cych do kró­le­stwa ro­ślin. Rozm­na­ża­ją się bezpł­cio­wo przez po­dział (formy bez ścia­ny ko­mór­ko­wej) lub za po­mo­cą pły­wek (formy kap­sal­ne i ko­ko­i­dal­ne). Do typu tego za­li­cza się 13 ga­tun­ków. Zgod­nie z do­mi­nu­ją­cym obec­nie po­glą­dem w sy­ste­ma­ty­ce grupa ta sta­no­wi naj­star­szą linię roz­wo­jo­wą ro­ślin.

Wikipedia


glaukoma

przew­le­kłe scho­rze­nie oka spo­wo­do­wa­ne wzmo­żo­nym ci­śnie­niem śród­gał­ko­wym; ja­skra


SJP.pl


glaukonit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian po­ta­su, że­la­za i ma­gne­zu


SJP.pl

Gla­u­ko­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do mi­ne­ra­łów ila­stych. Jest po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny. Ma zmien­ny skład che­micz­ny.

Nazwa po­cho­dzi z gr. "gla­u­kos" = nie­bie­sko­zie­lo­ny, nie­bie­ska­wy i na­wią­zu­je do cha­rak­te­ry­stycz­nej barwy tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


glaukonitowy

przy­miot­nik od: gla­u­ko­nit


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miner. zwią­za­ny z gla­u­ko­ni­tem, do­ty­czą­cy gla­u­ko­ni­tu; zbu­do­wa­ny z gla­u­ko­ni­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glaukonit mrz.

Wiktionary


glazejka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. daw. śliz­gaw­ka

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. zwy­kle w lm. gla­zej­ki → skó­rza­ne rę­ka­wicz­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Poznań|ligawa.

Wiktionary


glazer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ben­ja­min Gla­zer – ir­landz­ki sce­na­rzy­sta, re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Eu­ge­ne Ro­bert Gla­zer – ame­ry­kań­ski aktor
  • Jakub Gla­zer – bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup po­moc­ni­czy prze­my­ski
  • Je­re­my Gla­zer – ame­ry­kań­ski aktor
  • Ka­ro­li­na Gla­zer – pol­ska wo­ka­list­ka jaz­zo­wa i kom­po­zy­tor­ka
  • Mal­colm Gla­zer – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca
  • Zofia Ol­sza­kow­ska-Gla­zer – Polka, Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Zyg­munt Gla­zer – pol­ski ge­o­log, spe­cja­li­sta me­cha­ni­ki grun­tów i ge­o­tech­ni­ki, współt­wór­ca tzw. war­szaw­skiej szko­ły ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej
  • Gla­ser

Wikipedia


glazerunek

1. po­łysk na­da­wa­ny przez gla­zu­ro­wa­nie;
2. wy­koń­cze­nie obra­zu olej­ne­go przez na­ło­że­nie wer­nik­su; wer­nik­so­wa­nie


SJP.pl


glazik

naz­wi­sko


SJP.pl


glazura

1. szkli­sta po­wło­ka na wy­ro­bach ce­ra­micz­nych;
2. płyt­ki ce­ra­micz­ne po­kry­te szkli­stą po­wło­ką, uży­wa­ne do wy­kła­da­nia ścian;
3. cien­ka war­stwa lodu lub cukru na pro­duk­tach spo­żyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. cien­ka po­wło­ka szkli­wa na­kła­da­na na wy­ro­by ce­ra­micz­ne, np. płyt­ki, kafle;

 (1.2) pot. płyt­ki po­kry­wa­ne gla­zu­rą (1.1)

 (1.3) spoż. war­stwa lodu na mro­żo­nej żyw­no­ści

 (1.4) kulin. po­le­wa do pro­duk­tów cu­kier­ni­czych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gla­zu­ra – szkli­sta po­wło­ka na płyt­kach, ce­ra­mi­ce itp.
  • gla­zu­ra – płyt­ki ce­ra­micz­ne po­kry­te taką po­wło­ką
  • gla­zu­ra – war­stwa cukru na owo­cach lub ciast­kach
  • gla­zu­ra – war­stwa lodu, głów­nie na ry­bach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlaˈzura, AS: glazura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glazurowanie n., glazurownia ż.

 przym. glazurowy

 czas. glazurować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) terakota

 (1.4) lukier

Wiktionary


glazurnictwo

po­kry­wa­nie róż­nych po­wierzch­ni gla­zu­rą


SJP.pl


glazurniczka

→ gla­zur­nik; ka­fel­kar­ka


SJP.pl


glazurnik

spe­cja­li­sta od wy­kła­da­nia po­wierzch­ni płyt­ka­mi gla­zur­ni­czy­mi


SJP.pl


glazurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. pow­le­ka­nie szkli­wem wy­ro­bów ce­ra­micz­nych

 (1.2) pot. ukła­da­nie pły­tek ce­ra­micz­nych

 (1.3) spoż. po­kry­wa­nie mro­żo­nej żyw­no­ści war­stwą lodu

 (1.4) kulin. po­le­wa­nie cia­sta lub owo­ców szkli­stym cu­krem lub inną gla­zu­rą, np. cze­ko­la­do­wą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gla­zu­ro­wa­nie (tech­no­lo­gia żyw­no­ści)
  • gla­zu­ro­wa­nie (bu­dow­nict­wo), zob. też gla­zu­ra (bu­dow­nict­wo)
  • za­gę­szcza­nie po­traw, me­to­dą opró­sza­nia mąką ziem­nia­cza­ną

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glazura ż., glazurnictwo n., glazurnik m., glazurownia ż.

 czas. glazurować ndk.

 przym. glazurniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) lukrowanie

Wiktionary


glazurować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gla­ru­zo­wać)

 (1.1) spoż. cuk. kulin. po­kry­wać wy­ro­by słod­kie lub pie­kar­skie lu­krem bądź też innym słod­kim pły­nem

 (1.2) bud. po­kry­wać gla­zu­rą wy­ro­by ce­ra­micz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do for­mo­wa­nia uży­wał no­ży­ków w kształ­cie pro­sto­ką­ta a do zdo­bie­nia wy­ko­rzy­sty­wał ka­ła­marz. Na­czy­nia gla­zu­ro­wał po­le­wa­jąc je gar­nusz­kiem lub wia­drem nad bla­sza­ną wa­nien­ką (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glazura ż., glazurowanie n., glazurownia ż.

 przym. glazurowy

 czas. poglazurować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lukrować

Wiktionary


glazurownia

dział fa­bry­ki, w któ­rym po­kry­wa się wy­ro­by ce­ra­micz­ne gla­zu­rą


SJP.pl


glazurowy

→ gla­zu­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gla­zu­rą, do­ty­czą­cy gla­zu­ry

Wiktionary

Patrz:

glazura

Powiązane:

 rzecz. glazura ż.

 czas. glazurować

Wiktionary


gleb

1. po­wierzch­nia li­tos­fe­ry, skła­da się z 4 czę­ści: mi­ne­ral­nych, or­ga­nicz­nych, po­wie­trza i wody
2. po­tocz­nie: upa­dek


SJP.pl

Gleb – imię mę­skie po­cho­dze­nia sta­ro­skan­dy­naw­skie­go; ro­syj­ska wer­sja sta­ro­skan­dy­naw­skie­go imie­nia "Guðleifr", które pow­sta­ło z "guð" - "bóg" i "leifr" - "spad­ko­bier­ca". Wśród pa­tro­nów - św. Gleb, mę­czen­nik pod Ki­jo­wem, to­wa­rzysz św. Bo­ry­sa. Imię to nosił także Gleb Ju­ri­je­wicz, ksią­żę ki­jow­ski w la­tach 1169 i 1170-1171.

Wikipedia


gleba

1. po­wierzch­nia li­tos­fe­ry, skła­da się z 4 czę­ści: mi­ne­ral­nych, or­ga­nicz­nych, po­wie­trza i wody
2. po­tocz­nie: upa­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. roln. po­wierzch­nio­wa war­stwa li­tos­fe­ry wzbo­ga­co­na w sub­stan­cje or­ga­nicz­ne wsku­tek pro­ce­sów gle­bot­wór­czych;

 (1.2) biol. płod­na część w zam­knię­tych owoc­ni­kach grzy­bów;

Wiktionary

Gleba ( gla­e­ba – zie­mia upraw­na, rola) – na­tu­ral­na, trój­fa­zo­wa, bio­lo­gicz­nie czyn­na, po­wierzch­nio­wa war­stwa sko­ru­py ziem­skiej, uksz­tał­to­wa­na po­przez pro­ce­sy gle­bot­wór­cze ze zwie­trze­li­ny skal­nej (skały ma­cie­rzy­stej) w wy­ni­ku od­dzia­ły­wa­nia kli­ma­tu i or­ga­niz­mów ży­wych, przy okre­ślo­nej rzeź­bie te­re­nu, w okre­ślo­nym prze­dzia­le czasu, czę­sto przy wpły­wie dzia­łal­no­ści czło­wie­ka. Gleba jest in­te­gral­nym skład­ni­kiem eko­sy­ste­mów lą­do­wych i niek­tó­rych płyt­ko­wod­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W gó­rach gleby są ra­czej kiep­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlɛba, AS: gleba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glebik m., glebiki nmos., przyglebienie n., glebnięcie n.

 czas. przyglebić dk., glebnąć dk.

 przym. glebowy

 przysł. glebowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemia, grunt, podłoże, rola

Wiktionary


glebik

drob­ny owad us­krzyd­lo­ny


SJP.pl


glebnąć

gleb­nąć się - po­tocz­nie: prze­wró­cić się; wy­wa­lić się, wy­gle­bić się, wy­gle­bać się


SJP.pl


glebogryzarka

ma­szy­na rol­ni­cza do spulch­nia­nia gleby


SJP.pl

Gle­bo­gry­zar­ka – ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do upra­wy roli. Ze­spo­łem ro­bo­czym są łu­ko­we lub ha­ko­wa­te noże osa­dzo­ne na obro­to­wym wale, wy­ci­na­ją­ce kęsy gleby, które mogą obra­cać się współ­bież­nie lub prze­ciw­bież­nie. In­ten­syw­ność spulch­nie­nia roli można re­gu­lo­wać w dużym za­kre­sie do­bie­ra­jąc od­po­wied­nio do wy­ma­ga­nej głę­bo­ko­ści upra­wy pręd­kość obro­to­wą wału i pręd­kość ruchu po­stę­po­we­go. Zbyt szyb­kie obro­ty wału po­wo­du­ją ni­szcze­nie struk­tu­ry gru­zeł­ko­wa­tej gleby.

Wikipedia


gleboopryskiwacz

ma­szy­na do opry­ski­wa­nia gleby w celu zni­szcze­nia szkod­ni­ków ro­ślin; opry­ski­wacz gleby


SJP.pl


gleboopylacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. masz. przy­rząd do opy­la­nia gleby róż­ny­mi środ­ka­mi, naj­czę­ściej owa­do­bój­czy­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] w za­bie­gach de­zyn­sek­cji o cha­rak­te­rze po­wierzch­nio­wym lub rzę­do­wym sto­su­je się pre­pa­ra­ty o dzia­ła­niu kon­tak­to­wym, przy uży­ciu siew­ni­ków lub gle­bo­o­py­la­czy.

Wiktionary


gleboryjec

wąż z ro­dzi­ny wę­żo­wa­tych lub żmi­jo­wa­tych, osią­ga­ją­cy dłu­gość do 65 cm, wy­stę­pu­ją­cy w 16 ga­tun­kach w Afry­ce i na Bli­skim Wscho­dzie


SJP.pl


glebotwórczy

two­rzą­cy glebę, zwią­za­ny ze zja­wi­ska­mi pow­sta­wa­nia i przeksz­tał­ca­nia się gleby (np. pro­ces gle­bot­wór­czy); pe­do­ge­ne­tycz­ny (rza­dziej)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. taki, który two­rzy glebę lub od­dzia­łu­je na nią; taki, który współ­dzia­ła przy pow­sta­wa­niu gleby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma lasu bez ro­ślin i zwie­rząt, ale rów­no­cze­śnie las jest miej­scem ich ist­nie­nia, trwa­nia i roz­wo­ju. Nie ma lasu bez gleby, ale rów­no­cze­śnie las jest gle­bot­wór­czy.

Wiktionary


glebowy

przy­miot­nik od: gleba


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z glebą, do­ty­czą­cy gleby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gleba ż.

Wiktionary


gleboznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o gle­bie; pe­do­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie gle­boz­naw­stwa

Wiktionary

Gle­boz­naw­ca — osoba zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i opi­sem gleb. W celu poz­na­nia ge­ne­zy, wła­ści­wo­ści oraz przy­dat­no­ści dla rol­nict­wa gleb na okre­ślo­nym te­re­nie gle­boz­naw­ca pro­wa­dzi prace te­re­no­we, la­bo­ra­to­ryj­ne i ka­me­ral­ne. Uczest­ni­czy rów­nież w pra­cach zwią­za­nych z ochro­ną oraz ra­cjo­nal­nym za­go­spo­da­ro­wa­niem gleb.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gleboznawstwo n.

 przym. gleboznawczy

Wiktionary


gleboznawczy

zwią­za­ny z nauką o gle­bie; pe­do­lo­gicz­ny


SJP.pl


gleboznawczyni

→ gle­boz­naw­ca


SJP.pl

Patrz:

gleboznawca

gleboznawstwo

nauka o gle­bie; pe­do­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauk. roln. nauka o gle­bach;

Wiktionary

Gle­boz­naw­stwo, pe­do­lo­gia (od gleba „grud­ka ziemi”) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem gleb, ich pow­sta­wa­niem, bu­do­wą, wła­ści­wo­ścia­mi fi­zycz­ny­mi, che­micz­ny­mi i bio­lo­gicz­ny­mi, sy­ste­ma­ty­ką oraz moż­li­wo­ścia­mi ich użyt­ko­wa­nia oraz roz­mie­szcze­niu ich na Ziemi. Gle­boz­naw­stwo jest nauką przy­rod­ni­czą po­wią­za­ną wie­lo­stron­nie z in­ny­mi na­u­ka­mi zaj­mu­ją­cy­mi się przy­ro­dą mart­wą i oży­wio­ną. Jest nie­kie­dy ukie­run­ko­wa­ne na spe­cjal­ne cele prak­tycz­ne, np. gle­boz­naw­stwo rolne, leśne, me­lio­ra­cyj­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gleboznawca m.

 przym. gleboznawczy

Wiktionary


glebożerca

zwie­rzę bez­krę­go­we, np. dżdżow­ni­ca, zja­da­ją­ca glebę wraz z za­war­tą w niej ma­te­rią or­ga­nicz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwie­rzę odży­wia­ją­ce się glebą

Wiktionary


gleczer

lo­do­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. lo­do­wiec; duża, po­wo­li po­ru­sza­ją­ca się masa lodu, pow­sta­ła z gro­ma­dzą­ce­go się wiecz­ne­go śnie­gu w wy­so­kich gó­rach lub stre­fach po­lar­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gle­cze­ry po dziś dzień okry­wa­ją­ce szczy­ty gór wy­so­kich […] mają być szcząt­ka­mi owych lodów, które całą kulę ziem­ską nieg­dyś okry­wa­ły.

 (1.1) Na­prze­ciw […] wzno­sił się po­kry­ty śnie­giem łań­cuch po­tęż­nych Alp Ka­tuń­skich […], któ­rych gle­cze­ry roz­cią­ga­ły na 1,500 me­trów dłu­go­ści.

 (1.1) Cza­sem drogę prze­ry­wa­ły prze­pa­ście, nad któ­re­mi zima pot­wo­rzy­ła mosty z na­gro­ma­dzo­nych […] blo­ków lodu, oder­wa­nych z gle­cze­rów.

 (1.1) Lód ten [pow­sta­ły ze śnie­gu], party z góry, wci­ska się w do­li­ny […] i pły­nie nie­ja­ko w dół na po­do­bień­stwo rzeki. […] Takie masy lo­do­we […] zowią się lo­dow­ca­mi, lod­ni­ka­mi lub gle­cze­ra­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gleczerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lodowiec; daw. lodnik

Wiktionary


gleczerowy

przy­miot­nik od: gle­czer


SJP.pl


glediczia

drze­wo z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ros­ną­ce w Ame­ry­ce, Azji i tro­pi­kal­nej Afry­ce; gle­dicz­ja, iglicz­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gle­dit­sia|L.|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju gle­di­czia (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W parku pa­ła­co­wym, przy kład­ce nad po­to­kiem rosły gle­di­czie i wierz­by.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) iglicznia

Wiktionary


glediczja

drze­wo z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ros­ną­ce w Ame­ry­ce, Azji i tro­pi­kal­nej Afry­ce; gle­di­czia, iglicz­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gle­dit­sia|L.|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju gle­dicz­ja (1.1)

Wiktionary

Gle­dicz­ja, iglicz­nia ("Gle­dit­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 12 ga­tun­ków. Ro­dzaj ma po­roz­ry­wa­ny za­sięg, przy czym od­da­lo­ne od sie­bie ga­tun­ki (np. po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski i az­ja­tyc­kie) od­dzie­lo­ne od sie­bie od ok. 60 mi­lio­nów lat, za­cho­wu­ją bar­dzo duże po­do­bień­stwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W parku rosną dwie oka­za­łe gle­dicz­je.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) iglicznia

Wiktionary


glee

[czy­taj: gli] ro­dzaj mu­zy­ki chó­ral­nej a cap­pel­la na mę­skie głosy so­lo­we


SJP.pl

Glee – ame­ry­kań­ski mu­si­ca­lo­wy se­rial te­le­wi­zyj­ny (ko­me­dio­dra­mat), emi­to­wa­ny przez sta­cję Fox od 19 maja 2009 do 20 marca 2015 roku. Kon­cen­tro­wał się na życiu mło­dych ludzi, któ­rzy śpie­wa­ją wspól­nie w szkol­nym chó­rze w fik­cyj­nym li­ce­um imie­nia Wil­lia­ma McKinleya w Limie w sta­nie Ohio.

Wikipedia


glegoła

naz­wi­sko


SJP.pl


glej

1. pro­ces odt­le­nia­nia sub­stan­cji gle­bo­wych za­cho­dzą­cy w gle­bach pod­mo­kłych
2. ze­spół ko­mó­rek two­rzą­cych zrąb dla ko­mó­rek ner­wo­wych oraz ma­ją­cych dla nich zna­cze­nie odżyw­cze i obron­ne; tkan­ka gle­jo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. tkan­ka pod­po­ro­wa, izo­la­cyj­na i odżyw­cza dla ko­mó­rek ner­wo­wych

 (1.2) geol. pro­ces odt­le­nia­nia sub­stan­cji or­ga­nicz­nych w gle­bie, pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia war­stwy gleby za­wie­ra­ją­cej związ­ki że­la­za

 (1.3) geol. po­ziom gle­bo­wy o dużej za­war­to­ści związ­ków że­la­za

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glejowy

Wiktionary


glejak

no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z tkan­ki gle­jo­wej i roz­wi­ja­ją­cy się w oś­rod­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym


SJP.pl

Gle­ja­ki – grupa no­wot­wo­rów oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go wy­wo­dzą­cych się z ko­mó­rek gle­jo­wych (sta­no­wią­cych zrąb tkan­ki ner­wo­wej i peł­nią­cej wobec ne­u­ro­nów funk­cje pod­po­ro­we, odżyw­cze oraz na­praw­cze).

Wikipedia


glejcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od glejt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie glejt, lecz tylko mały glej­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glejt m.

Wiktionary


glejowy

1. przy­miot­nik od: glej;
2. tkan­ka gle­jo­wa - tkan­ka po­moc­ni­cza bu­du­ją­ca układ ner­wo­wy


SJP.pl


glejoza

nie­no­wot­wo­ro­wy roz­rost gleju gwiaź­dzi­ste­go wy­stę­pu­ją­cy w cho­ro­bach oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl

Gle­jo­za (ang. glio­sis) – nie­no­wot­wo­ro­wy prze­rost i roz­rost gleju gwiaź­dzi­ste­go (astro­gle­ju, astro­cy­tów), bę­dą­cy nies­wo­i­stą re­ak­cją astro­cy­tów, spo­ty­ka­ną w wielu róż­nych cho­ro­bach oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go.

Astro­cy­ty są sto­sun­ko­wo du­ży­mi ko­mór­ka­mi gle­jo­wy­mi po­sia­da­ją­cy­mi sze­reg funk­cji m.in.

Wikipedia


glejt

do­ku­ment wy­da­wa­ny przez pa­nu­ją­ce­go, zez­wa­la­ją­cy danej oso­bie na prze­jazd przez ja­kieś te­ry­to­rium, bądź za­pew­nia­ją­cy bez­pie­czeń­stwo oso­bi­ste; list bez­pie­czeń­stwa, list że­laz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. praw. polit. list że­laz­ny

 (1.2) stpol. za­bez­pie­cze­nie przej­ścia

 (1.3) stpol. za­wie­sze­nie broni

Wiktionary

Glejt (z nie­miec­kie­go "Ge­le­it") – do­ku­ment wy­da­ny przez wyż­szą wła­dzę i za­pew­nia­ją­cy danej oso­bie bez­pie­czeń­stwo życia i mie­nia w cza­sie jej prze­ja­zdu przez dane te­ry­to­rium (list że­laz­ny).

Glejt oz­na­cza także or­szak zbroj­ny do­star­cza­ny przez zwierzch­nią wła­dzę dla bez­piecz­ne­go prze­ja­zdu. Takie or­sza­ki w śred­nio­wiecz­nych Niem­czech, za pa­no­wa­nia „prawa pię­ści”, do­da­wa­li pa­no­wie te­ry­to­rial­ni za od­po­wied­nią opła­tą kup­com wio­zą­cym pie­nią­dze i to­wa­ry na jar­mar­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlɛjt, AS: glei ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glejcik mrz.

Wiktionary


glejta

1. czer­wo­no­żół­ta od­mia­na tlen­ku oło­wia­we­go
2. w gwa­rze gór­ni­czej: mi­ne­rał to­wa­rzy­szą­cy wy­do­by­wa­ne­mu krusz­co­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. ema­lia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk glyjta

Wiktionary


glemp

naz­wi­sko, np. Józef Glemp (1929-2013), pol­ski kar­dy­nał, w la­tach 1981-2009 pry­mas Pol­ski


SJP.pl


gleukometr

urzą­dze­nie do po­mia­ru po­zio­mu cukru we krwi


SJP.pl


glewia

kopia o głow­ni po­dob­nej do mie­cza


SJP.pl

Gle­wia (łac. "gla­vea, gla­via") – broń drzew­co­wa, za­o­pa­trzo­na w że­leź­ce w po­sta­ci grotu o kształ­cie sze­ro­kie­go, jed­no­siecz­ne­go noża, nie­kie­dy od­gię­te­go lekko do tyłu, osa­dzo­ne­go na drzew­cu o dłu­go­ści 2–2,5 m. Póź­niej­sze gle­wie miały jeden lub dwa kolce na grzbie­cie noża, cza­sem wy­gię­te lekko ku do­ło­wi, co upo­dab­nia­ło je do gi­zar­my.

Wikipedia


glewice

Gle­wi­ce (nazwa hi­sto­rycz­na: Gli­wi­ce, Wo­ły­nian­ka, Wo­ły­niew­ka, do 1945 Gle­witz) – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie szcze­ciń­skim. W roku 2009 wieś li­czy­ła 120 miesz­kań­ców.

Wikipedia


glewiczek

roz­po­wszech­nio­ny ga­tu­nek msza­ka z ro­dzi­ny ma­czu­gow­co­wa­tych


SJP.pl


glewik

ro­śli­na pio­nier­ska na­le­żą­ca do ro­ślin te­lo­mo­wych (daw­niej w obrę­bie msza­ków)


SJP.pl


glewiki

typ ro­ślin na­le­żą­cych do msza­ków


SJP.pl

Gle­wi­ki ("Ant­ho­ce­ro­top­hy­ta") – gro­ma­da ro­ślin te­lo­mo­wych (jedna z czte­rech wy­róż­nia­nych obok mchów, wą­tro­bow­ców i ro­ślin na­czy­nio­wych), daw­niej czę­sto w ran­dze klasy w obrę­bie msza­ków. Naz­wa­no w tej gru­pie ok. 300–400 ga­tun­ków, ale sza­cu­je się, że w isto­cie jest ich ok.

Wikipedia


glewja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. miecz

Wiktionary


gleń

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krom­ka, pajda, ka­wa­łek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dam ci wody z mego dzba­na / Dam ci cukru, dam ci siana / Dam bryłę szcze­rej soli, gleń świe­że­go chle­ba / I przez okno ot­war­te przy­chy­lę ci nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɛ̃ɲ, AS: glẽń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kromka, pajda, kawałek

Wiktionary


glia

tkan­ka two­rzą­ca osło­nę włó­kien ner­wo­wych i wy­ście­ła­ją­ca świa­tło komór móz­go­wych


SJP.pl


gliadyna

ro­dzaj biał­ka, skład­nik biał­ka zbóż (glu­te­nu)


SJP.pl


gliadynowy

→ glia­dy­na


SJP.pl

Patrz:

gliadyna

gliceriusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Gli­ce­riusz, "Gly­ce­rius" (ur. ok. 420, zm. po 480) – ce­sarz za­chod­nio­rzym­ski od 3 marca 473 do czerw­ca 474, ma­rio­net­ko­wy wład­ca wy­nie­sio­ny na tron przez Gun­do­ba­da.

Uro­dził się w Ita­lii – praw­do­po­dob­nie w Ti­ci­num. Spra­wo­wał funk­cję ko­me­sa do­me­sty­ków ("comes do­me­sti­co­rum"), czyli do­wód­cy jed­nej z przy­bocz­nych gwar­dii ce­sa­rza Oli­briu­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­ne­ty Gli­ce­riu­sza wy­bi­ja­ne były w Ra­wen­nie i Me­dio­la­nie.

Wiktionary


glicerofosfat

śro­dek uży­wa­ny w me­dy­cy­nie dla wzmoc­nie­nia sy­ste­mu ner­wo­we­go, po­bu­dze­nia me­ta­bo­liz­mu i ogól­ne­go wzmoc­nie­nia or­ga­niz­mu


SJP.pl


glicerol

al­ko­hol trój­wo­do­rot­le­no­wy, gęsta, słod­ka­wa ciecz o licz­nych za­sto­so­wa­niach, głów­nie w kos­me­ty­ce; gli­ce­ry­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zob. gli­ce­ry­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲiˈt͡sɛrɔl, AS: glʹicerol

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glicerolowy

Wiktionary


glicerolowy

→ gli­ce­rol; gli­ce­ry­no­wy


SJP.pl


gliceryd

ester pow­sta­ły z gli­ce­ry­ny i kwasu tłu­szczo­we­go, skład­nik na­tu­ral­nych tłu­szczów


SJP.pl


gliceryna

al­ko­hol trój­wo­do­rot­le­no­wy, gęsta, słod­ka­wa ciecz o licz­nych za­sto­so­wa­niach, głów­nie w kos­me­ty­ce; gli­ce­rol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­kro­li;

Wiktionary

Gli­ce­ry­na, gli­ce­rol ( gly­ce­ro­lum), pro­pa­no-1,2,3-triol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­kro­li, naj­prost­szy trwa­ły al­ko­hol trój­wo­do­rot­le­no­wy (triol).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gli­ce­ry­na ma za­sto­so­wa­nie m.in. w prze­my­śle spo­żyw­czym, kos­me­tycz­nym i far­ma­ce­u­tycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲit͡sɛˈrɨ̃na, AS: glʹicerỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glicerynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glicerol, propanotriol

Wiktionary


glicerynowy

→ gli­ce­ry­na; gli­ce­ro­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z gli­ce­ry­ny, do­ty­czą­cy gli­ce­ry­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­in­te­re­so­wa­niem cie­szy­ły się gli­ce­ry­no­we, za­pa­cho­we my­deł­ka oraz zdo­bio­ne do­nicz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲit͡sɛrɨ̃ˈnɔvɨ, AS: glʹicerỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gliceryna ż.

Wiktionary


glicyloglicyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. naj­prost­szy di­pep­tyd, zbu­do­wa­ny z dwóch reszt gli­cy­ny, które są po­łą­czo­ne wią­za­niem pep­ty­do­wym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲit͡sɨlɔɡlʲiˈt͡sɨ̃na, AS: glʹicyloglʹicỹna

Wiktionary


glicyna

naj­prost­szy ami­nok­was en­do­gen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. naj­prost­szy ami­nok­was biał­ko­wy, en­do­gen­ny i nie­po­lar­ny, m.in. peł­nią­cy rolę ne­u­ro­trans­mi­te­ra ha­mu­ją­ce­go w ukła­dzie ner­wo­wym; wzór che­micz­ny|C2H5NO2.;

Wiktionary

Gli­cy­na ( "aci­dum ami­no­a­ce­ti­cum"), #PATRZ Gly, G – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, naj­prost­szy spoś­ród 20 stan­dar­do­wych ami­nok­wa­sów biał­ko­wych, je­dy­ny nie­bę­dą­cy czyn­ny op­tycz­nie. Za jej po­ja­wie­nie się w łań­cu­chu po­li­pep­ty­do­wym od­po­wia­da obec­ność ko­do­nów GGU, GGC, GGA lub GGG w łań­cu­chu mRNA.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. glicynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol Gly, skrót G

Wiktionary


glicynia

drze­wia­ste pną­cze z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; wi­sta­ria; wi­ste­ria; słod­lin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Wi­ste­ria|Nutt.|ref=tak., ro­dzaj lian ozdob­nych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

Wiktionary

Gli­cy­nia, słod­lin, wi­ste­ria, wi­sta­ria ("Wi­ste­ria" Nutt.) – ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki, z któ­rych jeden wy­stę­pu­je en­de­micz­nie we wschod­niej Ame­ry­ce Pół­noc­nej ("W. fru­te­scens"), jeden w Ja­po­nii (gli­cy­nia ja­poń­ska "W. flo­ri­bun­da"), a po­zo­sta­łe dwa (w niek­tó­rych uję­ciach roz­dzie­la­ne na czte­ry) w Chi­nach. Są to liany wy­stę­pu­ją­ce w la­sach i za­ro­ślach, za­rów­no na te­re­nach ska­li­stych, jak i nad rze­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na per­go­li zak­wi­tła gli­cy­nia w pię­knych fio­le­to­wych gro­nach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słodlin, wisteria

Wiktionary


glicynowy

→ gli­cy­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy gli­cy­ny

Wiktionary

Patrz:

glicyna

Powiązane:

 rzecz. glicyna ż.

Wiktionary


gliczyca

gli­czy­ca jed­no­ro­żec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych


SJP.pl

Gli­czy­ca ("No­to­xus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny nak­wiat­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny No­to­xi­nae. Obej­mu­je ponad 300 opi­sa­nych ga­tun­ków. Znany jest ze wszyst­kich krain zo­o­ge­o­gra­ficz­nych oprócz au­stra­lij­skiej.

Wikipedia


glif

pła­skie, prze­waż­nie sko­śne ścię­cie oście­ży okien­nych lub drzwio­wych, wy­ko­ny­wa­ne w gru­bych mu­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. uko­śnie ścię­te oście­że okna lub drzwi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • glif – rzeź­ba, gemma, znak pisma obraz­ko­we­go
  • glif – uko­śne oście­ża w ar­chi­tek­tu­rze
  • glif (albo glyf) – gra­ficz­ną re­pre­zen­ta­cję gra­fe­mu w ty­po­gra­fii
  • glif – logo wy­ko­rzy­stu­ją­ce po­je­dyn­czą li­te­rę lub cyfrę

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Glify okien­ne ozda­bia po­li­chro­mia o mo­ty­wach ro­ślin­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozglifienie n.

Wiktionary


glifosat

skład­nik pre­pa­ra­tów do zwal­cza­nia chwa­stów


SJP.pl

Gli­fo­sat – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fos­fo­nia­nów. Jest ak­tyw­nym skład­ni­kiem niek­tó­rych nie­se­lek­tyw­nych her­bi­cy­dów. Ha­mu­je dzia­ła­nie bar­dzo waż­ne­go dla ro­ślin en­zy­mu (syn­ta­za 5-eno­lo­pi­ro­gro­nia­no-szi­ki­mo­wo-3-fos­fo­ra­no­wa), który jest klu­czo­wym en­zy­mem na szla­ku me­ta­bo­licz­nym kwasu szi­ki­mo­we­go, zwią­za­ne­go z bio­syn­te­zą aro­ma­tycz­nych ami­nok­wa­sów (fe­ny­lo­a­la­ni­ny, ty­ro­zy­ny i tryp­to­fa­nu).

Wikipedia


glik

po­tocz­nie: zdol­ność, skłon­ność do cze­goś; smy­kał­ka, żyłka, dryg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa,La­so­wi­ce Wiel­kie. daw. szczę­ście, fart, ta­lent

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hirsz Glik – ży­dow­ski poeta;
  • Je­hu­da Glik – iz­ra­el­ski rabin i po­li­tyk;
  • Kamil Glik – pol­ski pił­karz

Wikipedia

Powiązane:

 czas. gliknąć

Wiktionary


glikacja

pro­ces nie­en­zy­ma­tycz­ne­go przy­łą­cza­nia się hek­soz (głów­nie glu­ko­zy) do wol­nych grup ami­no­wych bia­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. re­ak­cja łą­cze­nia bia­łek z cu­kra­mi;

Wiktionary


glikacyjny

→ gli­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

glikacja

glikemia

stę­że­nie glu­ko­zy we krwi, wy­ra­ża­ne w mmol/l lub mg/dl (mg%)


SJP.pl

Gli­ke­mia – stę­że­nie glu­ko­zy we krwi. Gli­ke­mia jest wy­ra­ża­na w mmol/l lub mg/dl (czyli mg%). Celem prze­li­cze­nia war­to­ści gli­ke­mii z jed­nych jed­no­stek na dru­gie sto­su­je się prze­licz­nik: 1 mmol/l = 18 mg/dl.

U ludzi i wielu ssa­ków stę­że­nie glu­ko­zy we krwi prze­cięt­nie za­wie­ra się w gra­ni­cach 4,5-5,5 mmol/l. Po spo­ży­ciu po­kar­mu bo­ga­te­go w wę­glo­wo­da­ny wzra­stać może do 6,5-7,2 mmol/l. Pod­czas gło­dze­nia gli­ke­mia ob­ni­ża się do war­to­ści 3,3-3,9 mmol/l.

Wikipedia


glikemiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co gli­ke­micz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glikemiczny

Wiktionary


glikemiczny

→ gli­ke­mia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gli­ke­mią, stę­że­niem glu­ko­zy we krwi

Wiktionary

Patrz:

glikemia

Powiązane:

 rzecz. glikemiczność ż., glikemia ż.

Wiktionary


gliko-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z cu­krem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) glikogen • glikoge­no­wy • glikolipid • glikopro­te­id

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glukoza ż.

 przym. glukozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gluko-

Wiktionary


glikogen

po­li­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny z czą­ste­czek glu­ko­zy po­wią­za­nych w sil­nie roz­ga­łę­zio­ne łań­cu­chy; zwią­zek or­ga­nicz­ny bę­dą­cy za­pa­so­wym ma­te­ria­łem odżyw­czym or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. po­li­sa­cha­ryd sta­no­wią­cy ma­te­riał za­pa­so­wy dla ko­mó­rek zwie­rzę­cych, gro­ma­dzo­ny głów­nie w wą­tro­bie i mię­śniach;

Wiktionary

Gli­ko­gen – po­li­sa­cha­ryd (wie­lo­cu­kier), któ­re­go czą­stecz­ki zbu­do­wa­ne są z po­łą­czo­nych ok. 100 000 reszt -glu­ko­zy. W or­ga­niz­mach zwie­rzę­cych jest gro­ma­dzo­ny w wą­tro­bie, w około 7 razy mniej­szym stę­że­niu wy­stę­pu­je też w tkan­ce mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych (szkie­le­to­wych). Jed­nak­że ze wzglę­du na dużą masę mię­śni w całym or­ga­niz­mie, cał­ko­wi­ta za­war­tość gli­ko­ge­nu w mię­śniach sta­no­wi około trzech czwar­tych jego za­war­to­ści w or­ga­niz­mie czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Glu­ko­za jest ma­ga­zy­no­wa­na w mię­śniach i wą­tro­bie w po­sta­ci gli­ko­ge­nu i stam­tąd uwal­nia­na do krwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glikogenowość ż.

 przym. glikogenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrobia zwierzęca

Wiktionary


glikogeneza

pro­ces syn­te­zy gli­ko­ge­nu, cu­kro­we­go ma­te­ria­łu za­pa­so­we­go, od­by­wa­ją­cy się w ko­mór­ce, po­le­ga­ją­cy na kon­den­sa­cji czą­ste­czek glu­ko­zy


SJP.pl


glikogenoliza

pro­ces uwal­nia­nia glu­ko­zy do krwi po­le­ga­ją­cy na uzy­ski­wa­niu jej z roz­kła­du zgro­ma­dzo­ne­go w wą­tro­bie gli­ko­ge­nu, za­cho­dzą­cy przy ni­skim stę­że­niu cukru we krwi, uru­cha­mia­ny przez hor­mon o naz­wie glu­ka­gon


SJP.pl

Gli­ko­ge­no­li­za – pro­ces roz­kła­du gli­ko­ge­nu do glu­ko­zy (w wą­tro­bie i ner­kach) lub

glu­ko­zo-6-fos­fo­ra­nu (w mię­śniach szkie­le­to­wych). Jest waż­nym pro­ce­sem, który może szyb­ko do­star­czyć or­ga­niz­mo­wi glu­ko­zę lub jej fos­fo­ran w od­po­wie­dzi na nagłe za­po­trze­bo­wa­nie na ener­gię.

Wikipedia


glikogenowy

przy­miot­nik od: gli­ko­gen


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z gli­ko­ge­nem, do­ty­czą­cy gli­ko­ge­nu, za­wie­ra­ją­cy gli­ko­gen

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glikogen mrz.

Wiktionary


glikokaliks

ma­ją­cy bu­do­wę cha­rak­te­ry­stycz­ną dla cu­krów koń­co­wy frag­ment niek­tó­rych bia­łek wcho­dzą­cych w skład błony ko­mór­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. wę­glo­wo­da­no­wa war­stwa po­kry­wa­ją­ca po­wierzch­nię błon ko­mór­ko­wych;

Wiktionary

Gli­ko­ka­liks – wę­glo­wo­da­no­wa war­stwa po­kry­wa­ją­ca po­wierzch­nię błon ko­mór­ko­wych ko­mó­rek zwie­rzę­cych oraz niek­tó­rych bak­te­rii i in­nych ko­mó­rek. Skła­da się z: ga­lak­to­zy, glu­ko­zy, glu­ko­zo­a­mi­ny, ga­lak­to­za­mi­ny, man­no­zy, fu­ko­zy i kwa­sów sja­lo­wych, które są skład­ni­ka­mi gli­ko­li­pi­dów oraz gli­ko­pro­te­i­dów, gli­ko­pro­te­in.

Wikipedia


glikokol

gli­cy­na


SJP.pl


glikol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, słod­ka, tok­sycz­na ciecz sto­so­wa­na do pro­duk­cji żywic i włó­kien syn­te­tycz­nych oraz ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych, skład­nik płynu ha­mul­co­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • diole
  • gli­kol ety­le­no­wy
    • gli­kol die­ty­le­no­wy
    • gli­kol po­lie­ty­le­no­wy
  • gli­kol pro­py­le­no­wy

Wikipedia


glikole

al­ko­ho­le ali­fa­tycz­ne za­wie­ra­ją­ce dwie grupy hy­drok­sy­lo­we, bę­dą­ce prze­waż­nie gę­sty­mi, be­zbarw­ny­mi i wy­so­ko­wrzą­cy­mi cie­cza­mi


SJP.pl


glikolipid

skład­nik błony ko­mór­ko­wej za­wie­ra­ją­cy czą­stecz­kę cukru i czą­stecz­kę tłu­szczu


SJP.pl


glikolipidy

grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych zbu­do­wa­nych z grupy li­pi­do­wej po­łą­czo­nej z cu­krem


SJP.pl

Gli­ko­li­pi­dy – or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, zbu­do­wa­ne z czę­ści cu­kro­wej po­łą­czo­nej wią­za­niem "O"-gli­ko­zy­do­wym z frag­men­tem li­po­fi­lo­wym, zaz­wy­czaj za poś­red­nict­wem gli­ce­ro­lu (gli­ko­gli­ce­ro­li­pi­dy) lub sfin­go­zy­ny (gli­kos­fin­go­li­pi­dy).

Wikipedia


glikolityczny

→ gli­ko­li­za


SJP.pl

Patrz:

glikoliza

glikoliza

pro­ces en­zy­ma­tycz­ne­go roz­kła­du glu­ko­zy, któ­re­go wy­ni­kiem jest uzy­ska­nie ener­gii


SJP.pl

Gli­ko­li­za, szlak Emb­de­na-Me­y­er­ho­fa-Par­na­sa – ciąg re­ak­cji bio­che­micz­nych, pod­czas któ­rych jedna czą­stecz­ka glu­ko­zy zo­sta­je przeksz­tał­co­na w dwie czą­stecz­ki pi­ro­gro­nia­nu.

Gli­ko­li­za jest ewo­lu­cyj­nie sta­rym szla­kiem me­ta­bo­licz­nym, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym wśród or­ga­niz­mów ży­wych na­le­żą­cych do wszyst­kich trzech domen.

Wikipedia


glikolowy

→ gli­kol


SJP.pl

Patrz:

glikol

glikon

część cu­kro­wa two­rzą­ca z agli­ko­nem sa­po­ni­nę


SJP.pl


glikoproteinowy

→ gli­ko­pro­te­i­na


SJP.pl

Patrz:

glikoproteina

glikoza

mo­no­sa­cha­ryd (cu­kier pro­sty) łatwo roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, bę­dą­cy źró­dłem ener­gii dla każ­de­go ży­we­go or­ga­niz­mu, sto­so­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym i w lecz­nict­wie; glu­ko­za, dek­stro­za, cu­kier gro­no­wy, cu­kier skro­bio­wy


SJP.pl


glikozowy

→ gli­ko­za; glu­ko­zo­wy (czę­ściej)


SJP.pl


glikozuria

cho­ro­bo­we wy­stę­po­wa­nie glu­ko­zy w moczu; cu­kro­mocz


SJP.pl


glikozyd

zwią­zek po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go zwięk­sza­ją­cy siłę i zmniej­sza­ją­cy czę­stość skur­czów serca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z czę­ści cu­kro­wej i agli­ko­no­wej

Wiktionary


glikozydaza

enzym roz­kła­da­ją­cy wią­za­nia gli­ko­zy­do­we


SJP.pl


glikozydowy

przy­miot­nik od: gli­ko­zyd


SJP.pl


glima

od­mia­na za­pa­sów lu­do­wych, na­ro­do­wy sport is­landz­ki


SJP.pl


glimać

cza­sow­nik

 (1.1) reg-pl|Kiel­ce, Śląsk. jeść po­wo­li, dzia­mać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań tak gli­mać!

Wiktionary


glimfatyczny

układ glim­fa­tycz­ny - ot­war­ty układ za­rzą­dza­ny przez ko­mór­ki gle­jo­we w mózgu u ssa­ków


SJP.pl


glin

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Al i licz­bie ato­mo­wej 13, lekki sre­brzy­sto­bia­ły metal, kru­chy i łam­li­wy, jako skład­nik sto­pów wy­ko­rzy­sty­wa­ny do pro­duk­cji wielu pro­duk­tów, np. pu­szek do na­po­jów; alu­mi­nium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Al i licz­bie ato­mo­wej 13; da­ta­def|od 1850 r.}}

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: glina

Wiktionary

Glin (w tech­ni­ce: alu­mi­nium; Al, alu­mi­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny, metal z bloku p ukła­du okre­so­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Azot­ki glinu, galu i indu przyj­mu­ją dia­men­to­po­dob­ną struk­tu­rę wur­cy­tu, w któ­rej atomy zaj­mu­ją te­tra­e­drycz­ne po­ło­że­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲĩn, AS: glʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glina m./ż., glinka ż., glinianka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Al, techn. aluminium

Wiktionary


glina

1. skała osa­do­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na w garn­car­stwie, bu­dow­nict­wie, rzeź­biar­stwie itp. dzię­ki swoim pla­stycz­nym wła­ści­wo­ściom wy­stę­pu­ją­cym w pew­nych wa­run­kach;
2. po­gard­li­we: po­li­cjant, mi­li­cjant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. skała osa­do­wa i ma­te­riał ce­ra­micz­ny;

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (2.1) pot. po­li­cjant

Wiktionary

Glina – ila­sta skała osa­do­wa, pow­sta­ła naj­czę­ściej w okre­sie czwar­to­rzę­du w wy­ni­ku na­gro­ma­dze­nia osa­dów mo­re­no­wych (skały ila­ste star­sze niż czwar­to­rzę­do­we na­zy­wa­ne są naj­czę­ściej iłami). Jest to zatem skała zło­żo­na z mi­ne­ra­łów ila­stych, kwar­cu, ska­le­ni, sub­stan­cji ko­lo­i­dal­nych, może za­wie­rać okru­chy in­nych skał oraz sub­stan­cje or­ga­nicz­ne (humus, ko­rze­nie, bi­tu­mi­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta ar­cha­icz­na waza wy­ko­na­na jest z gliny.

 (2.1) Zgar­nę­ły mnie gliny za picie piwa w miej­scu pu­blicz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲĩna, AS: glʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gliniarz mzw./mos., glin m., glinian m., glinianka ż., gliniak m., gliniec m.

:: zdrobn. glinka ż.

 przym. gliniany, gliniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gliniarz, policjant

Wiktionary


glinawica

fał­dów­ka gli­na­wi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


gliniak

1. piec gli­nia­ny;
2. na­czy­nie wy­ko­na­ne z gliny


SJP.pl

Gli­niak – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mińsk Ma­zo­wiec­ki. Leży w po­łud­nio­wym wcię­ciu Miń­ska Ma­zo­wiec­kie­go.

Duża wieś na po­łud­nie od Miń­ska. Po­sia­da dwie drogi do­ja­zdo­we do róż­nych czę­ści mia­sta, od­dzie­lo­na od niego kom­plek­sem le­śnym. Na te­re­nie Le­śnict­wa Stan­ko­wiz­na znaj­du­je się pom­nik przy­ro­dy sosna Wsze­bo­ra.

Wikipedia


glinianka

1. chata z gliny;
2. miej­sce po wy­ko­pa­nej gli­nie, dół na­peł­nio­ny wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ro­bi­sko, w któ­rym wy­do­by­wa­no glinę

 (1.2) za­głę­bie­nie po wy­ko­pa­nej gli­nie, wy­peł­nio­ne wodą

 (1.3) ar­chit. chata ule­pio­na z gliny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gli­nian­ka – wy­ro­bi­sko gór­ni­cze, zbior­nik wodny
  • Le­pian­ka (gli­nian­ka) – chata ule­pio­na z gliny
  • Gli­nian­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Wią­zow­na
  • Gli­nian­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Ula­nów
  • Gli­nian­ka – gro­ma­da
  • Gli­nian­ka – dawna gmina
  • Gli­nian­ka – potok w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no
  • Gli­nian­ka – potok, do­pływ So­łot­wy
  • Gli­nian­ka – stru­ga, do­pływ Osiń­ca
  • Gli­nian­ka – stru­mień w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, na te­re­nie Szcze­ci­na
  • Gli­nian­ka – dawna osada młyń­ska w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Gró­dek
  • Gli­nian­ka – wieś w Kraju Za­baj­kal­skim, w re­jo­nie sze­ło­pu­giń­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlʲĩˈɲãnka, AS: glʹĩńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glina ż., glin mrz.

 przym. gliniany

Wiktionary


gliniankowy

przy­miot­nik od: gli­nian­ka


SJP.pl


gliniany

→ glina


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sfor­mo­wa­ny, ule­pio­ny z gliny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od: gli­nian

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – związ­ki che­micz­ne, sole, w któ­rych anio­ny ut­wo­rzo­ne są przez glin po­łą­czo­ny z tle­nem, np. me­ta­gli­nian sodu – NaAlO2 lub te­tra­hy­drok­so­gli­nian sodu – Na[Al(OH)4].
  • Gli­nia­ny – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów
  • Gli­nia­ny – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów
  • Gli­nia­ny – potok w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Gli­nia­ny – gro­ma­da
  • Ho­rosz­ki – wieś po­ło­żo­na w ob­wo­dzie gro­dzień­skim w re­jo­nie gro­dzień­skim
  • Gli­nia­ny – mia­sto w ob­wo­dzie lwow­skim
    • Gli­nia­ny – hro­ma­da te­ry­to­rial­na w re­jo­nie lwow­skim ob­wo­du lwow­skie­go
    • Gli­nia­ny – dawna gmina

Wikipedia

Patrz:

glina

Przykłady

 (1.1) Jest dzi­siaj nie­wie­le ma­nu­fak­tur le­pią­cych gli­nia­ne garn­ki.

 (2.1) Gli­nia­ny są związ­ka­mi nie­or­ga­nicz­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲĩˈɲãnɨ, AS: glʹĩńãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gliniarz mzw./mos., glina ż., glinka ż., glinianka ż., gliniak m., gliniec m.

 przym. gliniasty

Wiktionary


gliniara

po­tocz­nie: funk­cjo­na­riusz­ka po­li­cji


SJP.pl


gliniarski

→ glina, np. warsz­ta­ty gli­niar­skie


SJP.pl


gliniarz

po­tocz­nie: po­li­cjant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­li­cjant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. pot. owad z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sce­liph­ron de­stil­la­to­rium., gli­niarz na­ścien­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gli­niarz – pot. po­li­cjant
  • Gli­niarz (Un flic) – fran­cu­sko-wło­ski film z 1972 w re­ży­se­rii Jean-Pier­re’a Mel­vil­le’a
  • Gli­niarz (The Guard) – ame­ry­kań­ski film z 2011 w re­ży­se­rii Johna Mi­cha­e­la McDonagha

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgar­nę­li mnie gli­nia­rze za picie piwa w miej­scu pu­blicz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲĩɲaʃ, AS: glʹĩńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glina m., glinka ż., glin m., gliniarstwo n., glinowanie n.

 czas. glinować ndk.

 przym. gliniany, gliniarski, glinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. policjant; pot. glina, pies, bagieta; wulg. menda

 (2.1) gliniarz naścienny, formierz zdun

Wiktionary


gliniastobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu gliny


SJP.pl


gliniastoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu gliny


SJP.pl


gliniastość

→ gli­nia­sty


SJP.pl

Patrz:

gliniasty

gliniastożółty

żółty o od­cie­niu gliny


SJP.pl


gliniasty

1. po­dob­ny do gliny, przy­po­mi­na­ją­cy glinę kształ­tem, ko­lo­rem itp.;
2. za­wie­ra­ją­cy dużo gliny;
3. daw­niej: gli­nia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy dużo gliny

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy glinę (np. zwar­to­ścią, ko­lo­rem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glina mos./ż.

 przym. gliniany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. gliwy

Wiktionary


gliniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gli­nian

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliniany lm.

Wiktionary


glinica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gli­ni­ca – część mia­sta Jed­li­na-Zdrój
  • Gli­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Żu­ko­wi­ce
  • Gli­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Jor­da­nów Ślą­ski
  • Gli­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów
  • Gli­ni­ca – część wsi Narew w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Narew
  • Gli­ni­ca – wieś w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Cias­na
  • Gli­ni­ca – wzgó­rze w pa­śmie Wzgórz Strze­liń­skich
  • Gli­ni­ca – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie uńsko-sań­skim, w gmi­nie Ve­li­ka Kladuša
  • Gli­ni­ca – wieś w Rosji, w siel­so­wie­cie sie­lek­cy­on­nym re­jo­nu lgow­skie­go w ob­wo­dzie kur­skim
  • Gli­ni­ce, Glina, Gli­nian­ki

Wikipedia


gliniec

ma­te­riał ce­ra­micz­ny pow­sta­ją­cy przez wy­pa­la­nie gliny w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze; glina pian­ko­wa, ke­ram­zyt


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gli­niec – ro­dzaj grzy­bów
  • Gli­niec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha
  • Gli­niec – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Stare Czar­no­wo
  • Gli­niec – gro­ma­da
  • Gli­niec – rzeka, do­pływ Kwisy
  • Gli­niec – stru­mień, prawy do­pływ Sło­necz­ne­go Potok
  • Gli­niec (rejon ja­wo­row­ski) – wieś na Ukra­i­nie, do 1949 r. Lasz­ki

Wikipedia


gliniecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lu­bo­mir Gli­niec­ki (ur. 1957) − pol­ski po­li­tyk, eko­no­mi­sta, poseł na Sejm
  • Roman Gli­niec­ki (1884-1929) − pol­ski ofi­cer
  • Woj­ciech Gli­niec­ki (XVII w) − pol­ski szlach­cic i urzęd­nik sta­ro­pol­ski

Wikipedia


glinik

gli­nik lul­karz - ga­tu­nek plusk­wia­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gli­nik (Ma­riam­pol­ski) – część mia­sta Gor­li­ce
  • Gli­nik – część mia­sta Wał­brzych
  • Gli­nik – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Deszcz­no
  • Gli­nik – część wsi Trzcia­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Trzcia­na
  • Gli­nik – przy­sió­łek wsi Przy­do­ni­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gró­dek nad Du­naj­cem
  • Gli­nik – część wsi Sro­mow­ce Wyżne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czorsz­tyn
  • Gli­nik – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Wie­lo­po­le Skrzyń­skie
  • Gli­nik – gro­ma­da w po­wie­cie rop­czyc­kim
  • Gli­nik – gro­ma­da w po­wie­cie wał­brzy­skim
  • Gli­nik Cha­rzew­ski, Gli­nik Dolny, Gli­nik Górny, Gli­nik Pol­ski, Gli­nik Za­bo­row­ski, Gli­nik Śred­ni

Wikipedia


glinizacja

wtła­cza­nie rozt­wo­ru gli­no­we­go w słabo wo­do­no­śne skały


SJP.pl


glinka

1. gleba, która za­wie­ra glinę;
2. skała osa­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ila­sta skała osa­do­wa, ko­lo­ru od jas­no­sza­re­go do bru­nat­no­czer­wo­ne­go

 (1.2) geol. gleba zło­żo­na z gliny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • glin­ka – su­ro­wiec kos­me­tycz­ny oraz far­ma­ce­u­tycz­ny, sto­so­wa­ny rów­nież jako do­da­tek do żyw­no­ści
  • Glin­ka – część mia­sta Tychy
  • Glin­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Góra
  • Glin­ka – część wsi Mę­drze­chów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Mę­drze­chów
  • Glin­ka – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Uj­so­ły
  • Glin­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Gnoj­no
  • Glin­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Ćmie­lów
  • Glin­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Glin­ka – przy­sió­łek w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny
  • Glin­ka – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce
  • Glin­ka – dziel­ni­ca mia­sta Konin
  • Glin­ka – gro­ma­da

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gliniarz mzw./mos., glin mrz., glina ż., glinkarz mos.

 przym. gliniany

Wiktionary


glinkarz

pra­cow­nik w prze­my­śle użyt­ku­ją­cym glin­kę


SJP.pl


glinkowaty

za­sło­nak glin­ko­wa­ty - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny za­sło­na­ko­wa­tych


SJP.pl


glinkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Glin­kow­ski (ur. 1941) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Ma­rian Glin­kow­ski (1940-2014) – pol­ski re­ży­ser

Wikipedia


glinkowy

przy­miot­nik od: glin­ka


SJP.pl


glinnik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glin­nik – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Abra­mów
  • Glin­nik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­boch­nia
  • Glin­nik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Głow­no
  • Glin­nik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Glin­nik – część wsi Be­rest w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Kry­ni­ca-Zdrój
  • Glin­nik – część wsi Ba­czyn w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Bu­dzów
  • Glin­nik – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Brańsk
  • Glin­nik – część wsi Toł­win w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Sie­mia­ty­cze
  • Glin­nik – gro­ma­da
  • Glin­nik – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Glin­ni­ki
  • Nowy Glin­nik

Wikipedia


glinno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glin­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wał­brzy­skim, w gmi­nie Walim
  • Glin­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Glin­no – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Warta
  • Glin­no – część wsi Ju­ry­sze­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Ra­dza­no­wo
  • Glin­no – część wsi Mie­chu­ci­no, w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no
  • Glin­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Nowy To­myśl
  • Glin­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki
  • Glin­no – gro­ma­da
  • Je­zio­ro Glin­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo;
  • Je­zio­ro Glin­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim, w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Stę­ży­ca;
  • Je­zio­ro Glin­no – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Stare Czar­no­wo;
  • Glin­no – dawna wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Suchy Las

Wikipedia


glinobitka

ma­te­riał bu­dow­la­ny z ubi­tej mie­szan­ki pia­sku, żwiru i gliny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. cegła z nie­wy­pa­lo­nej gliny, czę­sto z do­miesz­ką, żwiru, pia­sku lub słomy

Wiktionary


glinojecczanin

miesz­ka­niec Gli­no­jec­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


glinojecczanka

miesz­kan­ka Gli­no­jec­ka (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


glinojeck

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;

Wiktionary

Gli­no­jeck – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Gli­no­jeck. Mia­sto leży na za­chód od Cie­cha­no­wa, na Rów­ni­nie Ra­cią­skiej nad rzeką Wkrą, na Ma­zo­wszu. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlʲĩˈnɔjɛt͡sk, AS: glʹĩnoi ̯eck

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glinojecczanin m., glinojecczanka ż.

 przym. glinojecki

Wiktionary


glinojecki

→ Gli­no­jeck


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gli­no­jec­ka, zwią­za­ny z Gli­no­jec­kiem

Wiktionary

Patrz:

Glinojeck

Powiązane:

 rzecz. Glinojeck m., glinojecczanin m., glinojecczanka ż.

Wiktionary


glinokrzemian

mi­ne­rał ska­łot­wór­czy sta­no­wią­cy jeden z głów­nych skład­ni­ków sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy an­da­lu­zyt za­li­cza się do gli­no­krze­mia­nów?

Wiktionary


glinokrzemianowy

przy­miot­nik od: gli­no­krze­mian


SJP.pl


glinonośny

ob­fi­tu­ją­cy w glinę; do­star­cza­ją­cy gliny


SJP.pl


glinowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych z 13 grupy ukła­du okre­so­we­go oprócz boru (glin, gal, ind i tal), me­ta­le niesz­la­chet­ne, łatwo to­pli­we, o wła­ści­wo­ściach am­fo­te­rycz­nych


SJP.pl


glinowiec

każdy metal z grupy gli­now­ców; glin, gal, ind lub tal


SJP.pl


glinowodór

biała, bez­po­sta­cio­wa masa, za­pa­la­ją­ca się sa­mo­rzut­nie na po­wie­trzu, ma­ją­ca silne włas­no­ści re­du­ku­ją­ce; wo­do­rek glinu; alan


SJP.pl


glinowy

przy­miot­nik od: glin


SJP.pl


gliny

1. skała osa­do­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na w garn­car­stwie, bu­dow­nict­wie, rzeź­biar­stwie itp. dzię­ki swoim pla­stycz­nym wła­ści­wo­ściom wy­stę­pu­ją­cym w pew­nych wa­run­kach;
2. po­gard­li­we: po­li­cjant, mi­li­cjant


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gliny – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Księż­pol
  • Gliny – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Gliny – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Ry­chwał
  • Gliny – hong­koń­ski film z 1999 r – ho­len­der­ski se­rial ko­me­dio­wy­o­ku
  • Gliny – ho­len­der­ski se­rial ko­me­dio­wy
  • gliny – ila­ste skały osa­do­we
  • Gliny Małe
  • Gliny Wiel­kie

Wikipedia


gliocyt

skład­nik tkan­ki ner­wo­wej; ko­mór­ka gle­jo­wa


SJP.pl


glioksal

naj­prost­szy dial­de­hyd, sto­so­wa­ny do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych, ut­war­dza­nia bia­łek, jako śro­dek re­du­ku­ją­cy; al­de­hyd szcza­wio­wy


SJP.pl

Gliok­sal, eta­no­dial – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­de­hy­dów za­wie­ra­ją­cy dwie grupy al­de­hy­do­we (), bę­dą­cy więc naj­prost­szym dial­de­hy­dem. Pow­sta­je w re­ak­cji ut­le­nia­nia gli­ko­lu lub w wy­ni­ku ka­ta­li­tycz­ne­go ozo­no­wa­nia ben­ze­nu.

Wikipedia


glioksysom

mi­kro­cia­ło struk­tu­ral­nie iden­tycz­ne z pe­rok­sy­so­mem, ale róż­nią­ce się od niego skła­dem en­zy­ma­tycz­nym; wy­stę­pu­je w ko­mór­kach ro­ślin­nych


SJP.pl

Gliok­sy­som – or­ga­nel­lum wy­stę­pu­ją­ce w ko­mór­kach li­ście­ni, biel­ma i war­stwy ale­u­ro­no­wej u ro­ślin oraz ko­mór­kach niek­tó­rych grzy­bów.

Pod wzglę­dem struk­tu­ral­nym są toż­sa­me z pe­rok­sy­so­ma­mi i okre­śla­ne wspól­ną nazwą mi­kro­cia­ła. Oto­czo­ne są po­je­dyn­czą błoną biał­ko­wo-li­pi­do­wą.

Wikipedia


gliptal

be­zbarw­na ży­wi­ca bło­not­wór­cza z grupy po­lie­strów uży­wa­na do wy­ro­bu la­kie­rów


SJP.pl


gliptalowy

przy­miot­nik od: glip­tal


SJP.pl


gliptodont

wy­mar­ły ro­dzaj wiel­kich ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu szczer­ba­ków; glyp­to­dont, glyp­to­don


SJP.pl


gliptogeneza

pro­ces pow­sta­wa­nia rzeź­by ziemi wsku­tek dzia­ła­nia czyn­ni­ków zew­nętrz­nych


SJP.pl


gliptoteka

zbiór rzeź­by


SJP.pl


gliptyka

sztu­ka rzeź­bie­nia, ry­to­wa­nia i rżnię­cia szla­chet­nych i półsz­la­chet­nych ka­mie­ni


SJP.pl

Glip­ty­ka – sztu­ka rzeź­bie­nia i ry­to­wa­nia re­lie­fów w ka­mie­niach szla­chet­nych i ozdob­nych oraz wy­ko­ny­wa­nie nie­wiel­kich rzeźb, obro­bio­ne tak ka­mie­nie noszą nazwę gemm.

Ar­ty­sta pra­cu­ją­cy w tej tech­ni­ce, po­słu­gu­ją­cy się ryl­ca­mi, pil­ni­kiem i kó­łecz­ka­mi obro­to­wy­mi, zwany jest glip­ty­kiem.

Wikipedia


glironia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gli­ro­nia|Tho­mas|ref=tak., tor­bacz za­miesz­ku­ją­cy tro­pi­kal­ne lasy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masa ciała gli­ro­nii wy­no­si 130 g.

Wiktionary


glisada

fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej


SJP.pl


glisno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glis­no – część ko­lo­nii Ja­nó­wek, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Nie­bo­rów
  • Glis­no – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Lub­nie­wi­ce
  • Glis­no – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Su­lę­cin
  • Glis­no – dawna sta­cja ko­le­jo­wa w Gli­śnie, w gmi­nie Lub­nie­wi­ce
  • Gli­śno

Wikipedia


glissando

płyn­ne przej­ście przez sze­reg ko­lej­nych dźwię­ków in­stru­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. szyb­kie, płyn­ne przej­ście przez sze­reg ko­lej­nych dźwię­ków in­stru­men­tu, wy­wo­ła­ne np. przez szyb­kie prze­su­nię­cie palca wzdłuż stru­ny, po kla­wi­szach lub przez wy­cią­gnię­cie rury pu­zo­nu;

Wiktionary

Glis­san­do – oz­na­cze­nie „płyn­ne­go” przej­ścia od jed­ne­go dźwię­ku do dru­gie­go po kolei po­przez wszyst­kie moż­li­we do zaś­pie­wa­nia czy za­gra­nia na danym in­stru­men­cie dźwię­ki le­żą­ce mię­dzy nimi.

Na in­stru­men­tach stru­no­wych z gry­fem efekt ten uzy­sku­je się po­przez prze­su­nię­cie pal­cem po stru­nie na gry­fie pod­czas wy­do­by­wa­nia dźwię­ku, na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych szyb­ko prze­su­wa się pal­cem po bia­łych lub czar­nych kla­wi­szach, na har­fie – po stru­nach, na idio­fo­nach sztab­ko­wych lub ru­ro­wych – pa­łecz­ką po sztab­kach (ru­rach).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. glissandowy

Wiktionary


glissandowy

przy­miot­nik od: glis­san­do


SJP.pl


glista

1. ni­cień pa­so­ży­tu­ją­cy w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym; aska­ry­da;
2. po­tocz­nie:
a) dżdżow­ni­ca; gli­zda;
b) czło­wiek bu­dzą­cy obrzy­dze­nie; gli­zda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ni­cień, pa­so­żyt je­li­ta;

 (1.2) pot. dżdżow­ni­ca

 (1.3) pot. czło­wiek bu­dzą­cy obrzy­dze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gli­sta byd­lę­ca – ni­cień, pa­so­żyt bydła, zebu i ba­wo­łu
  • Gli­sta kocia – ni­cień, pa­so­żyt kota
  • Gli­sta koń­ska – ni­cień, pa­so­żyt konia, osła, zebry, muła i zebu
  • Gli­sta ludz­ka – pa­so­żyt ludz­ki
  • Gli­sta psia – ni­cień, pa­so­żyt psa
  • Gli­sta świń­ska – ni­cień, pa­so­żyt świni
    • Gli­sty – po­tocz­na nazwa pa­so­żyt­ni­czych ni­cie­ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­stań się wier­cić! Masz gli­sty w tyłku?

 (1.2) W tej ap­tecz­ce całą jedną połać przez­na­czy­ła „sza­cow­ne­mu zdro­wiu”. Tam stały gą­sio­ry z róż­ne­mi wód­ka­mi na­cią­ga­ne­mi na słoń­cu albo prze­pu­szcza­ne­mi przez alem­bik na suche bóle, pa­ra­li­że, na sła­bo­ści wew­nętrz­ne; były tam wódki z szy­szek mło­dych, z glist ko­pa­nych na wios­nę, a nawet ga­dzin róż­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲista, AS: glʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glistnica ż., glistnik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. glizda, glizdwa, glistwa

Wiktionary


glistnica

po­spo­li­ta na całym świe­cie cho­ro­ba jelit czło­wie­ka i zwie­rząt; aska­ry­do­za, aska­rio­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez obec­ność glist, czyli ro­ba­ków pa­so­żyt­ni­czych z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Asca­ri­di­dae|ref=tak.

Wiktionary

Glist­ni­ca (aska­rio­za, łac. "asca­rio­sis", asca­ria­sis) – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza po­wo­do­wa­na przez gli­sty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­ja­wy glist­ni­cy mogą obej­mo­wać: ból brzu­cha, bie­gun­kę, nud­no­ści, wy­mio­ty, utra­tę ape­ty­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glista ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) askarioza, askarydoza

Wiktionary


glistnik

czę­sto spo­ty­ka­ny chwast o żół­tych kwia­tach; ja­skół­cze ziele


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Che­li­do­nium|L.|ref=tak., ro­dzaj by­li­ny z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych o żół­tych kwia­tach, wy­dzie­la­ją­ca cha­rak­te­ry­stycz­ny po­ma­rań­czo­wy sok mlecz­ny

Wiktionary

Glist­nik ("Che­li­do­nium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki, z któ­rych dwa są en­de­mi­ta­mi chiń­ski­mi, jeden – sty­lo­fo­rum dwu­list­ne ("Ch. dip­hyl­lum") wy­stę­pu­je w at­lan­tyc­kiej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, a glist­nik ja­skół­cze ziele ("Ch. majus") jest roz­po­wszech­nio­ny w Eu­raz­ji. Jest to też je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju we flo­rze Pol­ski.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glista ż.

Wiktionary


gliszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Gli­szczyń­ski − pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Ja­strzę­biec. Uży­wa­ny przez ro­dzi­nę osia­dłą w Wiel­ko­pol­sce, przy­pi­sy­wa­ny też błęd­nie ro­dzi­nie ka­szub­skiej.

Wikipedia


glit

daw­niej w woj­sku: szyk, sze­reg, roz­sta­wie­nie żoł­nie­rzy


SJP.pl


glitch

1. ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej pow­sta­ły w la­tach 90.;
2. śro­do­wi­sko­wo: błąd w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym lub grze wideo


SJP.pl

Glitch (ang. krót­kotr­wa­łe za­kłó­ce­nie), znany rów­nież jako Clicks and Cuts – ga­tu­nek mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej pow­sta­ły w la­tach 90. wraz z upo­wszech­nie­niem się cy­fro­wej obrób­ki dźwię­ku.

Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną tego ga­tun­ku jest uży­cie, zaz­wy­czaj bar­dzo krót­kich, pró­bek dźwię­ku oraz efek­tów wy­ge­ne­ro­wa­nych elek­tro­nicz­nie bądź pow­sta­łych jako za­kłó­ce­nie fali dźwię­ko­wej – w miej­sce tra­dy­cyj­nych in­stru­men­tów.

Wikipedia


glitchować

[czy­taj: gli­czo­wać] w in­for­ma­ty­ce:
1. wy­wo­ły­wać błąd w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym lub grze wideo;
2. glit­cho­wać się - za­wie­szać się, nie dzia­łać pra­wi­dło­wo


SJP.pl


gliw.

skrót od: gli­wic­ki


SJP.pl


gliwa

naz­wi­sko


SJP.pl


gliwajn

napój z wina, z do­dat­kiem przy­praw ko­rzen­nych, spo­ży­wa­ny na go­rą­co


SJP.pl


gliwice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Gli­wi­ce ( Gle­i­witz, Gly­wi­ce, Glaj­wic, Glaj­wi­cy) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­ło­żo­ne na Wy­ży­nie Ślą­skiej, nad rzeką Kłod­ni­cą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jarek wy­wo­łał już zdję­cia z pal­miar­ni w Gli­wi­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲiˈvʲit͡sɛ, AS: glʹivʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gliwiczanin mos., gliwiczanka ż.

 czas. gliwieć ndk.

 przym. gliwicki, podgliwicki, gliwy

Wiktionary


gliwicki

przy­miot­nik od: Gli­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Gli­wic, zwią­za­ny z Gli­wi­ca­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlʲiˈvʲit͡sʲci, AS: glʹivʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos., gliwiczanin mos., gliwiczanka ż.

 przym. podgliwicki

Wiktionary


gliwiczanin

miesz­ka­niec Gli­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gli­wic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Gli­wic, uro­dzo­na w Gli­wi­cach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲivʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: glʹivʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos.

:: fż. gliwiczanka ż.

 przym. gliwicki

Wiktionary


gliwiczanka

miesz­kan­ka Gli­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gli­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Gli­wic, uro­dzo­na w Gli­wi­cach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlʲivʲiˈt͡ʃãnka, AS: glʹivʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos.

:: fm. gliwiczanin mos.

 przym. gliwicki

Wiktionary


gliwieć

o serze: zmie­niać się pod wpły­wem drob­no­u­stro­jów w ma­zi­stą masę o nie­mi­łej woni


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zgli­wieć)

 (1.1) stpol. psuć się

 (1.2) spoż. o serze twa­ro­go­wym: doj­rze­wać, roz­kła­da­jąc się pod wpły­wem drob­no­u­stro­jów lub do­dat­ków che­micz­nych w ma­zi­stą po­stać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲivʲjɛ̇t͡ɕ, AS: glʹivʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos., gliwienie n., zgliwienie n.

 czas. zgliwieć dk.

 przym. gliwy

Wiktionary


gliwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


gliwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. gli­nia­sty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlʲivɨ, AS: glʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice

 czas. gliwieć

Wiktionary


glizda

gli­sta; po­tocz­nie:
1. dżdżow­ni­ca;
2. czło­wiek bu­dzą­cy obrzy­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. gli­sta lub dżdżow­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamo, tam w pia­skow­ni­cy jest gli­zda.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glista, dżdżownica

Wiktionary


gliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gliń­ski – herb szla­chec­ki
  • Gliń­scy herbu włas­ne­go – ta­tar­sko-ruski ród ksią­żę­cy
  • Dy­o­ni­zy Gliń­ski (1930–2013) – pol­ski dy­plo­ma­ta, puł­kow­nik wy­wia­du PRL
  • Ka­zi­mierz Gliń­ski (1850–1920) – pol­ski poeta, dra­ma­turg i po­wie­ścio­pi­sarz
  • Leon Gliń­ski (1870–1918) – pol­ski ana­to­mo­pa­to­log
  • Mi­chał Gliń­ski (ok. 1470–1534) – kniaź li­tew­ski
  • Piotr Gliń­ski (ur. 1954) – pol­ski po­li­tyk, so­cjo­log
  • Ro­bert Gliń­ski (ur. 1952) – pol­ski re­ży­ser fil­mo­wy
  • Ta­de­usz Gliń­ski (1933–1993) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pal­lo­tyn
  • Wień­czy­sław Gliń­ski (1921–2008) – pol­ski aktor
  • Wie­sław Gliń­ski (1947–2013) – pol­ski le­karz
  • Wi­told Gliń­ski (1925–1983) – pol­ski woj­sko­wy, kon­trad­mi­rał

Wikipedia


glińsko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie żół­kiew­skim ob­wo­du lwow­skie­go;

Wiktionary

Gliń­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gliński

Wiktionary


glob

ciało nie­bie­skie wcho­dzą­ce w skład ukła­du pla­ne­tar­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ciało nie­bie­skie

 (1.2) książk. kula ziem­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • glob – ciało nie­bie­skie, w szcze­gól­no­ści:
  • Glob – fik­cyj­na po­stać z ko­mik­sów Mar­ve­la
  • Złoty Glob – na­gro­da za osią­gnię­cia w dzie­dzi­nie filmu i te­le­wiz­ji
  • globe
  • glo­bus (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Linie ko­le­jo­we opa­su­ją nie­mal cały glob.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔp, AS: glop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. globus mrz.

 przym. globalny

 przysł. globalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kula ziemska, świat, planeta, Ziemia

Wiktionary


globalista

→ glo­ba­li­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik glo­ba­liz­mu; osoba po­pie­ra­ją­ca in­te­gra­cję go­spo­dar­czą, po­li­tycz­ną i kul­tu­ro­wą na skalę świa­to­wą

Wiktionary

Patrz:

globalizacja

Powiązane:

 rzecz. globalizm mrz.

:: fż. globalistka ż.

 przym. globalistyczny

Wiktionary


globalistka

→ glo­ba­li­sta


SJP.pl

Patrz:

globalista

globalistyczny

→ glo­ba­lizm


SJP.pl

Patrz:

globalizm

globalizacja

pro­ces zwięk­sza­nia się współ­za­leż­no­ści i po­do­bieństw mię­dzy róż­ny­mi kra­ja­mi ca­łe­go świa­ta, wy­ni­ka­ją­cy z po­stę­pu tech­nicz­ne­go w za­kre­sie tran­spor­tu to­wa­rów, prze­pły­wu ludzi i ka­pi­ta­łu, wy­mia­ny in­for­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pro­ces za­cie­śnia­nia się po­wią­zań państw po­przez m.in. zwięk­sza­nie obro­tów hand­lo­wych i prze­pły­wu ludzi oraz po­wo­du­ją­cy ujed­no­li­ca­nie się kul­tur i trybu życia ludzi na świe­cie;

Wiktionary

Glo­ba­li­za­cja – ogół pro­ce­sów pro­wa­dzą­cych do coraz więk­szej współ­za­leż­no­ści i in­te­gra­cji państw, spo­łe­czeństw, go­spo­da­rek i kul­tur, czego efek­tem jest two­rze­nie się „jed­ne­go świa­ta”, świa­to­we­go spo­łe­czeń­stwa; za­ni­ka­nie ka­te­go­rii pań­stwa na­ro­do­we­go; kur­cze­nie się prze­strze­ni spo­łecz­nej i wzrost tempa in­te­rak­cji po­przez wy­ko­rzy­sta­nie tech­no­lo­gii in­for­ma­cyj­nych oraz wzrost zna­cze­nia or­ga­ni­za­cji ponad- i mię­dzy­na­ro­do­wych, w szcze­gól­no­ści po­nad­na­ro­do­wych kor­po­ra­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo po­stę­pu­ją­cej glo­ba­li­za­cji zna­jo­mość ję­zy­ków ob­cych nie wzro­sła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlɔbalʲiˈzat͡sʲja, AS: globalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. globalizowanie n.

 czas. globalizować ndk.

 przym. globalny, globalizacyjny

 przysł. globalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mondializacja

Wiktionary


globalizacyjny

→ glo­ba­li­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. ekon. zwią­za­ny z glo­ba­li­za­cją, do­ty­czą­cy glo­ba­li­za­cji

Wiktionary

Patrz:

globalizacja

Powiązane:

 rzecz. globalizacja ż.

 czas. globalizować

 przym. globalny

Wiktionary


globalizm

1. pro­ces zwięk­sza­nia się współ­za­leż­no­ści i po­do­bieństw mię­dzy róż­ny­mi kra­ja­mi ca­łe­go świa­ta, wy­ni­ka­ją­cy z po­stę­pu tech­nicz­ne­go w za­kre­sie tran­spor­tu to­wa­rów, prze­pły­wu ludzi i ka­pi­ta­łu, wy­mia­ny in­for­ma­cji; glo­ba­li­za­cja;
2. etap w zim­nej woj­nie mię­dzy Związ­kiem Ra­dziec­kim a USA, na któ­rym oba kraje dą­ży­ły do świa­to­wej do­mi­na­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. polit. zob. glo­ba­li­za­cja.

Wiktionary

Glo­ba­lizm – zbiór prze­ko­nań i po­glą­dów do­ty­czą­cych glo­ba­li­za­cji, która w glo­ba­liz­mie jest naj­czę­ściej oce­nia­na po­zy­tyw­nie i uz­na­wa­na za naj­waż­niej­szy pro­ces za­cho­dzą­cy we współ­czes­nym świe­cie. Wiele twier­dzeń glo­ba­liz­mu (a w szcze­gól­no­ści bez­kry­tycz­ne po­dej­ście do glo­ba­li­za­cji) kry­ty­ko­wa­ne jest przez anty- i al­ter­glo­ba­li­stów. Glo­ba­lizm może też oz­na­czać pe­wien kie­ru­nek po­li­ty­ki na­sta­wio­ny na skalę glo­bal­ną lub glo­bal­ny wy­miar zja­wisk spo­łecz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. globalista mos.

Wiktionary


globalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|glo­ba­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. globalizować ndk.

 rzecz. globalizacja ż.

 przym. globalny

Wiktionary


globalizować

na­da­wać cze­muś cha­rak­ter glo­bal­ny, ogól­noś­wia­to­wy


SJP.pl


globalnie

przy­słó­wek

 (1.1) na całym świe­cie

 (1.2) ca­ło­ścio­wo, ogól­nie, cał­ko­wi­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔˈbalʲɲɛ, AS: globalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. globalny

 rzecz. glob m., globalizacja ż., globalność ż.

Wiktionary


globalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: glo­bal­ny (cał­ko­wi­ty, ogól­ny); bar­dziej glo­bal­ny


SJP.pl


globalność

→ glo­bal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest glo­bal­ne

Wiktionary

Patrz:

globalny

Powiązane:

 przym. globalny

 przysł. globalnie

Wiktionary


globalny

1. od­no­szą­cy się do ca­łe­go świa­ta, do­ty­czą­cy wielu państw na róż­nych kon­ty­nen­tach;
2. obli­czo­ny ogól­nie; ca­ło­ścio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ogól­noś­wia­to­wy, obej­mu­ją­cy cały świat

 (1.2) ca­ło­ścio­wy, li­czo­ny lub roz­pa­try­wa­ny ogól­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spe­cja­li­ści od ochro­ny śro­do­wi­ska prze­strze­ga­ją przed ry­zy­kiem glo­bal­ne­go ocie­ple­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔˈbalnɨ, AS: globalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glob mrz., globus mrz., globalizacja ż., globalność ż., globalizowanie n., zglobalizowanie n.

 czas. globalizować ndk., zglobalizować dk.

 przym. globowy, globalizacyjny

 przysł. globalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólnoświatowy, światowy, daw. globowy

Wiktionary


globar

nie­me­ta­lo­wy spie­ka­ny ma­te­riał opo­ro­wy odz­na­cza­ją­cy się dużą opor­no­ścią, uży­wa­ny do wy­ro­bu ele­men­tów grzej­nych pie­ców prze­my­sło­wych


SJP.pl


globcio

po­tocz­nie: glo­bal­ne ocie­ple­nie


SJP.pl


globigeryna

pier­wot­niak z rzędu ot­wor­nic


SJP.pl


globigerynowy

przy­miot­nik od: glo­bi­ge­ry­na


SJP.pl


globina

biał­ko pro­ste sta­no­wią­ce skład­nik he­mo­glo­bi­ny i in­nych he­mo­pro­te­in


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. biał­ko bę­dą­ce skład­ni­kiem he­mo­glo­bi­ny i in­nych he­mo­pro­te­in

Wiktionary

Powiązane:

 przym. globinowy

Wiktionary


globinowy

→ glo­bi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z glo­bi­ną, do­ty­czą­cy glo­bi­ny

Wiktionary

Patrz:

globina

Powiązane:

 rzecz. globina ż.

Wiktionary


globisz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Glo­bisz – aktor
  • Mi­chał Glo­bisz – tre­ner pił­kar­ski

Wikipedia


globoid

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) w bo­ta­ni­ce: wtręt mi­ne­ral­ny, część skła­do­wa ale­u­ro­no­we­go ziar­na


SJP.pl


globowy

rzad­ko, daw­niej: obej­mu­ją­cy swym za­się­giem całą kulę ziem­ską; glo­bal­ny, ziem­ski, świa­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy globu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. globalny

Wiktionary


globtroter

czło­wiek czę­sto od­by­wa­ją­cy da­le­kie po­dró­że


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba dużo po­dró­żu­ją­ca, zwie­dza­ją­ca wiele miejsc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔpˈtrɔtɛr, AS: gloptroter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. globtroterstwo n.

:: fż. globtroterka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obieżyświat, podróżnik, wagabunda, tramp

Wiktionary


globtroterka

→ glob­tro­ter


SJP.pl

Patrz:

globtroter

globtroterski

przy­miot­nik od: glob­tro­ter


SJP.pl


globula

ciem­na mgła­wi­ca py­ło­wa, sto­sun­ko­wo nie­wiel­kich roz­mia­rów, wi­docz­na na tle jas­nych mgła­wic


SJP.pl


globularia

drob­na ro­śli­na o nie­bie­skich kwia­tach, ros­ną­ca w Al­pach i oko­li­cach śró­dziem­no­mor­skich; kul­nik


SJP.pl


globulariowate

dawna ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców, włą­czo­na do ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych; Glo­bu­la­ria­ce­ae


SJP.pl


globulariowaty

o ce­chach glo­bu­la­rio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


globulina

biał­ko pro­ste, nie­roz­pu­szczal­ne w wo­dzie, wy­stę­pu­ją­ce m.in. w mleku, mię­sie, ja­jach, oso­czu krwi, na­sio­nach ro­ślin


SJP.pl


globulinowy

→ glo­bu­li­na


SJP.pl

Patrz:

globulina

globulka

po­stać leku sto­so­wa­ne­go do­po­chwo­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. obła por­cja leku lub środ­ka an­ty­kon­cep­cyj­ne­go

 (1.2) bio­chem. chem. nie­wiel­ka por­cja sub­stan­cji nie­u­le­ga­ją­ca roz­mie­sza­niu lub roz­pu­szcze­niu w innej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W razie wy­ko­rzy­sta­nia glo­bu­lek do­po­chwo­wych osło­no­wo po­da­je się an­ty­bio­tyk.

Wiktionary


globus

ku­li­sty model Ziemi lub in­ne­go ciała nie­bie­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ku­li­sty model Ziemi, sfery nie­bie­skiej lub in­ne­go ciała nie­bie­skie­go z umie­szczo­ną (na­ry­so­wa­ną lub na­kle­jo­ną) na nim mapą;

 (1.2) przest. objaw hi­ste­rii, od­czu­wa­nie wra­że­nia za­ty­ka­nia gar­dła

 (1.4) bot. kulin. od­mia­na se­le­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przen. pot. żart. głowa

Wiktionary

Glo­bus (od ła­ciń­skie­go słowa "glo­bus" – kula) – pom­niej­szo­ny model ciała nie­bie­skie­go (naj­czę­ściej Ziemi) lub sfery nie­bie­skiej w po­sta­ci kuli umie­szczo­nej na osi usta­wio­nej pod kątem od­po­wia­da­ją­cym ką­to­wi na­chy­le­nia osi da­ne­go ciała (prze­cho­dzą­cej przez jego bie­gun pół­noc­ny i po­łud­nio­wy). Na po­wierzch­ni glo­bu­sa umie­szcza się mapę pier­wow­zo­ru. Za­le­tą glo­bu­sa jest brak istot­nych znieksz­tał­ceń, które po­ja­wia­ją się przy odw­zo­ro­wa­niu obra­zu te­re­nu na mapie sta­no­wią­cej pła­szczyz­nę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drugi pokój z dwoma okna­mi jest bar­dzo ory­gi­nal­ny: wy­glą­da bo­wiem na pra­cow­nię na­u­ko­wą. Jest w nim […] kilka sto­ją­cych półek, na­peł­nio­nych książ­ka­mi i at­la­sa­mi, czar­na ta­bli­ca na sta­lu­gach z kredą i gąbką, (…) wiel­ka szafa, pełna przy­rzą­dów fi­zycz­nych i che­micz­nych. (…) Nie brak też re­tort, sło­i­ków i fla­szek z od­czyn­ni­ka­mi, jest glo­bus astro­no­micz­ny (…)

 (1.2) Pani Emi­lii zro­bi­ło się nie­do­brze. Nagle i nie­spo­dzie­wa­nie glo­bus do gar­dła pod­cho­dzić jej za­czął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlɔbus, AS: globus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glob m.

:: zdrobn. globusik m.

 przym. globalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) globus hystericus

Wiktionary


globusik

zdrob­nie­nie od: glo­bus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od glo­bus

 (1.2) reg. pozn. me­lo­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie glo­bus, lecz tylko mały glo­bu­sik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔˈbuɕik, AS: globuśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. globus mrz./mzw.

Wiktionary


globusowy

→ glo­bus


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy glo­bu­sa

Wiktionary

Patrz:

globus

glochidium

larwa mał­żów z ro­dzi­ny skój­ko­wa­tych, pa­so­ży­tu­ją­ca na skrze­lach, skó­rze i płet­wach ryb


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • glo­chi­dium – larwa małży (Bi­val­via)
  • glo­chi­dium – ha­czy­ko­wa­te lub za­dzior­ko­wa­te wło­ski/szcze­cin­ki u ro­ślin
  • glo­chi­dium – bar­dzo krót­ki, słaby i mały cierń

Wikipedia


glock

[czy­taj: glok] marka pi­sto­le­tów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wojsk. pi­sto­let marki Glock;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glock GmbH – au­striac­kie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce broń
  • pi­sto­le­ty Glock:
    • pi­sto­let Glock 17
    • pi­sto­let Glock 18
  • Ga­ston Glock (1929–2023) – au­striac­ki przed­się­bior­ca, za­ło­ży­ciel przed­się­bior­stwa Glock GmbH
  • Timo Glock (ur. 1982) – nie­miec­ki kie­row­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjant oddał w kie­run­ku ban­dy­ty 5 strza­łów z gloc­ka.

Wiktionary


glockenspiel

[czy­taj: GLOkenszpil] in­stru­ment per­ku­syj­ny zbu­do­wa­ny z dzwon­ków lub pły­tek me­ta­lo­wych


SJP.pl


gloger

naz­wi­sko, np. Zyg­munt Glo­ger (1845 - 1910), pol­ski fol­klo­ry­sta i pi­sarz, autor En­cy­klo­pe­dii sta­ro­pol­skiej ilu­stro­wa­nej


SJP.pl


glogierówka

pe­pi­na, pe­pin­ka;
a) od­mia­na ja­bło­ni od­por­na na mróz;
b) owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. od­mia­na ja­bło­ni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepinka

Wiktionary


glogowski

naz­wi­sko


SJP.pl


glokalizacja

do­star­cza­nie glo­bal­nych pro­duk­tów i usług z uwz­ględ­nie­niem lo­kal­nych wa­run­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) glo­bal­na pro­duk­cja dóbr, usług, idei, war­to­ści i in­for­ma­cji uwz­ględ­nia­ją­ca lo­kal­ne uwa­run­ko­wa­nia w stop­niu, który umoż­li­wi ak­cep­ta­cję i przys­wo­je­nie, wszyst­kich pro­duk­tów fi­nal­nych tra­fia­ją­cych do od­bior­ców w spo­łe­czeń­stwach lo­kal­nych;

Wiktionary

Glo­ka­li­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na do­sto­so­wy­wa­niu glo­bal­nych tren­dów, pro­duk­tów i usług do lo­kal­nych uwa­run­ko­wań spo­łecz­nych, kul­tu­ro­wych, re­li­gij­nych itd.

Glo­bal­na pro­duk­cja dóbr, usług, idei, war­to­ści i in­for­ma­cji uwz­ględ­nia­ją­ca lo­kal­ne uwa­run­ko­wa­nia w stop­niu, który umoż­li­wi ak­cep­ta­cję, przys­wo­je­nie i w końcu uz­na­nie za swoje, wszyst­kich pro­duk­tów fi­nal­nych tra­fia­ją­cych do od­bior­ców w spo­łe­czeń­stwach lo­kal­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡlɔkalʲiˈzat͡sʲja, AS: glokalʹizacʹi ̯a

Wiktionary


glokalizować

1. do­sto­so­wy­wać glo­bal­ne prak­ty­ki do lo­kal­nych wa­run­ków;
2. glo­ka­li­zo­wać się - do­sto­so­wy­wać się do lo­kal­nych wa­run­ków, mając cha­rak­ter glo­bal­ny


SJP.pl


glokalny

łą­czą­cy w sobie wła­ści­wo­ści glo­bal­ne i lo­kal­ne


SJP.pl


glokać

o głusz­cu: wy­da­wać dźwięk w cza­sie toków (trze­cia część pie­śni); kor­ko­wać


SJP.pl


gloknąć

o głusz­cu: wydać dźwięk w cza­sie toków (trze­cia część pie­śni)


SJP.pl


gloksynia

ho­dow­la­na ro­śli­na zwrot­ni­ko­wa z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych; sin­nin­gia, mar­cin­ka


SJP.pl


glon

gwa­ro­wo: duża krom­ka; pajda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Algae|ref=tak., ro­dzaj or­ga­niz­mów wod­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) uczn. nie­lu­bia­ny uczeń

 (2.2) stud. pejor. męż­czyz­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glon – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Glons
  • Glon – dziel­ni­ca (Ort­ste­il) gminy Ried w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Ai­chach-Fried­berg
  • André Glon – fran­cu­ski po­li­tyk
  • glony – grupa or­ga­niz­mów ple­cho­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Glony są w więk­szo­ści or­ga­niz­ma­mi sa­mo­żyw­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡlɔ̃n, AS: glõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glony nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alga, wodorost

Wiktionary


glonek

zdrob­nie­nie od: glon (gwa­ro­wo: kawał chle­ba)


SJP.pl


glonojad

1. po­tocz­nie: ryba ży­wią­ca się glo­na­mi;
2. lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta, która przesz­ła za­bieg po­więk­sze­nia ust


SJP.pl

Glo­no­ja­dy – po­tocz­na nazwa przy­pi­sy­wa­na rybom odży­wia­ją­cym się glo­na­mi. Po­pu­lar­ność niek­tó­rych ga­tun­ków spo­wo­do­wa­ła przy­pi­sy­wa­nie im nazwy zwy­cza­jo­wej glo­no­jad, np.: ro­dzaj "Gy­ri­no­che­i­lus" lub cała ro­dzi­na okrą­gło­przys­saw­ko­wa­tych (Gy­ri­no­che­i­li­dae).

Mi­ło­śni­cy ak­wa­ry­sty­ki cenią glo­no­ja­dy za ich "pomoc" w ogra­ni­cza­niu roz­wo­ju glo­nów w ak­wa­rium.

Wikipedia


glonowiec

mi­kro­sko­pij­ny grzyb nie two­rzą­cy owoc­ni­ków, wy­stę­pu­ją­cy w wo­dzie lub na lą­dzie


SJP.pl


glonowy

przy­miot­nik od: glon


SJP.pl


glony

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Algae|Lin­na­e­us|ref=tak., sztucz­nie wy­o­dręb­nio­na grupa or­ga­niz­mów w więk­szo­ści au­to­tro­ficz­nych, za­rów­no jed­no­ko­mór­ko­wych jak i wie­lo­ko­mór­ko­wych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: glon

Wiktionary

Glony, algi (łac. i ang. "algae") – w obec­nym uję­ciu grupa mor­fo­lo­gicz­no-eko­lo­gicz­na, skła­da­ją­ca się z kilku od­le­gle spo­krew­nio­nych linii ewo­lu­cyj­nych or­ga­niz­mów ple­cho­wych, tj. bezt­kan­ko­wych, zwy­kle zwią­za­nych ze śro­do­wi­skiem wod­nym lub przy­najm­niej wil­got­nym, w prze­wa­ża­ją­cej więk­szo­ści fo­to­syn­te­ty­zu­ją­cych; w daw­niej­szych, obec­nie nie­ak­tu­al­nych uję­ciach, tak­son w obrę­bie ro­ślin lub grupa „pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Duże ple­cho­wa­ty­e­cho­wa­te glony za­kot­wi­cza­ją się w po­dło­żu chwyt­ni­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glon mrz.

Wiktionary


gloria

1. chwa­ła, świet­ność
2. świet­li­sty krąg wy­stę­pu­ją­cy czę­sto na obra­zach ponad gło­wa­mi świę­tych; au­re­o­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chwa­ła, sława ota­cza­ją­ce kogoś

 (1.2) au­re­o­la, zwy­kle w po­sta­ci roz­pro­szo­ne­go świa­tła wokół po­sta­ci świę­te­go lub bó­stwa na obra­zie

 (1.3) barw­ne kręgi wi­dzia­ne wokół włas­ne­go cie­nia na tle mgły lub chmu­ry

 (1.4) tka­ni­na na pod­szew­ki, jed­wab­na, pół­jed­wab­na lub ba­weł­nia­na, zaz­wy­czaj w czar­nym ko­lo­rze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glo­ria (z łac.) – rel. poet. chwa­ła:
    • Glo­ria in ex­cel­sis Deo (z łac. Chwa­ła na wy­so­ko­ści Bogu) – po­czą­tek jed­ne­go ze śpie­wów mszal­nych
    • Glo­ria Patri (z łac. Chwa­ła Ojcu) – tzw. westch­nie­nie mod­li­tew­ne
  • Glo­ria – imię żeń­skie
  • glo­ria – zja­wi­sko op­tycz­ne
  • glo­ria – tka­ni­na
  • Glo­ria – ame­ry­kań­ski film z 1980 r.
  • Glo­ria – ame­ry­kań­ski film z 1999 r.
  • Glo­ria − chi­lij­ski film z 2013 r.
  • „Glo­ria” – pio­sen­ka ze­spo­łu Them
  • „Glo­ria” – pio­sen­ka U2
  • Glo­ria – album ze­spo­łu Ziyo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡlɔrʲja, AS: glorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glorieta ż.

 czas. gloryfikować

Wiktionary


glorieta

glo­riet­ta;
1. nad­bu­dów­ka z ko­lum­na­mi, ar­ka­da­mi przy­kry­ta ko­pu­łą
2. sa­mo­dziel­na bu­dow­la ogro­do­wa lub par­ko­wa, naj­czę­ściej na wzgó­rzu, wy­ko­na­na w for­mie ma­łe­go, ot­war­te­go pa­wi­lo­nu z ko­lum­na­mi, ar­ka­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. de­ko­ra­cyj­ne, ko­lum­no­we lub ar­ka­do­we zwień­cze­nie wieży albo naj­wyż­szej kon­dy­gna­cji bu­dyn­ku;

 (1.2) ar­chit. nie­wiel­ka bu­dow­la ogro­do­wa, al­ta­na lub ot­war­ty pa­wi­lon ko­lum­no­wy po­ło­żo­ny w naj­wyż­szym punk­cie parku albo ogro­du

Wiktionary

Glo­rie­ty

Glo­rie­ta (fr. "glo­riet­te") – bu­dow­la ar­chi­tek­to­nicz­na wy­stę­pu­ją­ca jako:

Jedną z naj­więk­szych i naj­słyn­niej­szych jest glo­rie­ta w wie­deń­skim Schönbrunnie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlɔrʲˈjɛta, AS: glorʹi ̯eta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glorietta

:: zdrobn. glorietka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) rzad. glorietta

Wiktionary


glorietka

zdrob­nie­nie od: glo­rie­ta


SJP.pl


glorietta

glo­rie­ta;
1. nad­bu­dów­ka z ko­lum­na­mi, ar­ka­da­mi przy­kry­ta ko­pu­łą
2. sa­mo­dziel­na bu­dow­la ogro­do­wa lub par­ko­wa, naj­czę­ściej na wzgó­rzu, wy­ko­na­na w for­mie ma­łe­go, ot­war­te­go pa­wi­lo­nu z ko­lum­na­mi, ar­ka­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ar­chit. bu­dow­la ogro­do­wa w kształ­cie ot­war­te­go, ko­lum­no­we­go pa­wi­lo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glorieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glorieta

Wiktionary


glorioza

pną­cze z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce w re­jo­nach mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych Afry­ki i Azji oraz na Ma­da­ga­ska­rze


SJP.pl

Glo­rio­za ("Glo­rio­sa") – ro­dzaj wie­lo­let­nich, ziem­no­pącz­ko­wych pną­czy z ro­dzi­ny zi­mo­wi­to­wa­tych, obej­mu­ją­cy 11 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z tro­pi­kal­nej i po­łud­nio­wej Afry­ki. Za­sięg jed­ne­go ga­tun­ku, glo­rio­zy wspa­nia­łej ("Glo­rio­sa su­per­ba") obej­mu­je rów­nież sub­kon­ty­nent in­dyj­ski i Azję Po­łud­nio­wo-Wschod­nią; zo­stał on rów­nież na­tu­ra­li­zo­wa­ny w Au­stra­lii i Oce­a­nii, a także w Ala­ba­mie i Su­ri­na­mie.

Wikipedia


gloryfikacja

wy­chwa­la­nie, ado­ro­wa­nie osoby, czy­nów, idei itp.; ado­ra­cja, de­i­fi­ka­cja, apo­te­o­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. chwa­le­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gloryfikowanie n.

 czas. gloryfikować ndk.

Wiktionary


gloryfikacyjny

przy­miot­nik od: glo­ry­fi­ka­cja


SJP.pl


gloryfikator

osoba, która glo­ry­fi­ku­je


SJP.pl


gloryfikatorka

ko­bie­ta, która glo­ry­fi­ku­je


SJP.pl


gloryfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|glo­ry­fi­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlɔrɨfʲikɔˈvãɲɛ, AS: gloryfʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gloryfikować

 rzecz. gloryfikacja ż.

Wiktionary


gloryfikować

wy­chwa­lać, wy­no­sić kogoś pod nie­bio­sa


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wy­sła­wiać, pod­no­sić czy­jeś za­słu­gi, za­le­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gloryfikowanie n., gloryfikacja ż., gloria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opiewać

Wiktionary


glosa

do­pi­sek, uwaga ko­pi­sty lub czy­tel­ni­ka zro­bio­na na mar­gi­ne­sie; glos­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uwaga, ob­ja­śnie­nie lub tłu­ma­cze­nie trud­niej­sze­go zwro­tu bądź wy­ra­zu, do­pi­sa­ne ręcz­nie przez czy­tel­ni­ka lub ko­pi­stę danej książ­ki zwy­kle mię­dzy wier­sza­mi tek­stu lub na mar­gi­ne­sie

 (1.2) jęz. ad­no­ta­cja za­wie­ra­ją­ca ob­ja­śnie­nia gra­ma­tycz­ne, umie­szczo­na w tek­ście ję­zy­koz­naw­czym zwy­kle mię­dzy zda­niem ory­gi­nal­nym a jego tłu­ma­cze­niem, ułat­wia­ją­ca zro­zu­mie­nie struk­tu­ry ję­zy­ka;

 (1.3) praw. ko­men­tarz do do­ku­men­tu są­do­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • glosa (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • glosa (prawo)
  • glosa (lek­sy­ko­gra­fia)
  • Język glosa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glosariusz mrz., glosowanie n.

 czas. glosować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. glossa

Wiktionary


glosarium

słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy prze­sta­rza­łe lub rzad­ko uży­wa­ne wy­ra­zy w danym tek­ście; glo­sa­riusz


SJP.pl


glosariusz

słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy prze­sta­rza­łe lub rzad­ko uży­wa­ne wy­ra­zy w danym tek­ście; glo­sa­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słow­nik do­łą­czo­ny do tek­stu ob­ja­śnia­ją­cy prze­sta­rza­łe lub obec­nie rzad­ko uży­wa­ne wy­ra­zy

Wiktionary

Glo­sa­riusz, glo­sa­rium ( glos­sa­rium od γλωσσα glōssa „język”, nie­jas­ne słowo wy­ma­ga­ją­ce ob­ja­śnie­nia) – słow­nik ob­ja­śnia­ją­cy wy­ra­zy trud­niej­sze (zwła­szcza w daw­nych tek­stach): prze­sta­rza­łe, rzad­ko uży­wa­ne lub mniej po­pu­lar­ne. Rów­nież wykaz (zbiór) ta­kich wy­ra­zów, zwy­kle umie­szcza­ny na końcu książ­ko­wej pu­bli­ka­cji (szcze­gól­nie po­pu­lar­no­na­u­ko­wej bądź na­u­ko­wej).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glosa ż., glosarium n., glosator mos., glosatorka ż.

 czas. glosować ndk.

 przym. glosalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glosarium

Wiktionary


glosator

1. osoba ko­men­tu­ją­ca dawne tek­sty, ob­ja­śnia­ją­ca niez­ro­zu­mia­łe wy­ra­zy w tek­stach;
2. osoba, która gło­su­je;
3. prze­no­śnie: autor ko­men­ta­rza (zwy­kle li­te­rac­kie­go) do ja­kie­goś wy­da­rze­nia, bio­rą­cy głos w dy­sku­sji na jakiś temat


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glo­sa­tor (prawo) – praw­nik pi­szą­cy glosy, autor glos
  • Glo­sa­tor (praw­nik śred­nio­wiecz­ny)

Wikipedia


glosatorka

1. ko­bie­ta ko­men­tu­ją­ca dawne tek­sty, ob­ja­śnia­ją­ca niez­ro­zu­mia­łe wy­ra­zy w tek­stach;
2. ko­bie­ta, która gło­su­je


SJP.pl


glosograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie glo­so­gra­fii


SJP.pl


glosolalia

1. wy­krzy­ki­wa­nie w sta­nie ek­sta­zy be­zład­nych słów i dźwię­ków, uwa­ża­nych za głos boży
2. po­zba­wio­ne wy­raź­ne­go sensu ukła­dy gło­sko­we two­rzą­ce niby-wy­ra­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ezot. rze­ko­my dar (np. od boga, sza­ta­na, istot po­za­ziem­skich) mó­wie­nia ję­zy­ka­mi, któ­rych się nie zna, zwy­kle w chwi­lach ek­sta­zy re­li­gij­nej;

Wiktionary

Glo­so­la­lia, mó­wie­nie ję­zy­ka­mi (od gr. γλῶσσα "glō̂ssa" „język” + λαλέω "laléō" „mówię”) – wy­po­wia­da­nie w sta­nie re­li­gij­ne­go unie­sie­nia niez­ro­zu­mia­łych dźwię­ków. Przez wyz­na­nia i Ko­ścio­ły chrze­ści­jań­skie uz­na­wa­ne za cha­ryz­ma­tycz­ną mowę ar­ty­ku­ło­wa­ną, choć niez­ro­zu­mia­łą dla słu­cha­czy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mówienie językami; pot. blablanie

Wiktionary


glosopteryd

wy­mar­ła ro­śli­na za­li­cza­na do gro­ma­dy ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych wiel­ko­list­nych; wy­stę­po­wa­ła od permu do tria­su na lą­dzie Gond­wa­na; glos­sop­te­ryd, glo­sop­te­rys, glos­sop­te­rys


SJP.pl


glosopterys

wy­mar­ła ro­śli­na za­li­cza­na do gro­ma­dy ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych wiel­ko­list­nych; wy­stę­po­wa­ła od permu do tria­su na lą­dzie Gond­wa­na; glo­sop­te­ryd, glos­sop­te­ryd, glos­sop­te­rys


SJP.pl


glosować

opa­try­wać tekst glo­sa­mi


SJP.pl


glossa

do­pi­sek, uwaga ko­pi­sty lub czy­tel­ni­ka zro­bio­na na mar­gi­ne­sie; glosa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. glosa.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • glosa (glos­sa) – ad­no­ta­cja umie­szczo­na w tek­ście
  • glosa (glos­sa) – na­u­ko­wy ko­men­tarz do orze­cze­nia są­do­we­go
  • ję­zy­czek (glos­sa) – ele­ment na­rzą­dów gę­bo­wych owa­dów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡlɔsːa, AS: glo•sa

Wiktionary


glossem

w ję­zy­koz­naw­stwie: najm­niej­sza jed­nost­ka ję­zy­ko­wa ma­ją­ca swój wy­kład­nik za­rów­no w pla­nie tre­ści, jak i pla­nie wy­ra­ża­nia


SJP.pl


glossemantyczny

→ glos­se­ma­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

glossematyka

glossemantyka

te­o­ria ję­zy­koz­naw­cza wy­róż­nia­ją­ca w bu­do­wie ję­zy­ka plan wy­ra­że­nia i plan tre­ści oraz ba­da­ją­ca re­la­cje mię­dzy nimi; glos­se­ma­ty­ka


SJP.pl


glossematyczny

→ glos­se­ma­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

glossematyka

glossematyka

te­o­ria ję­zy­koz­naw­cza wy­róż­nia­ją­ca w bu­do­wie ję­zy­ka plan wy­ra­że­nia i plan tre­ści oraz ba­da­ją­ca re­la­cje mię­dzy nimi; glos­se­man­ty­ka


SJP.pl

Glos­se­ma­ty­ka (gr. "glōssa" – język i "mathē" – nauka) – te­o­ria ję­zy­koz­naw­cza duń­skie­go ling­wi­sty Lo­u­i­sa Hjelms­le­va, roz­wi­ja­na dalej przez jego ko­le­gów z Ko­pen­ha­skie­go Koła Ję­zy­koz­naw­cze­go. Glos­se­ma­ty­ka jest odła­mem struk­tu­ra­liz­mu, zwana jest „ne­o­sa­us­su­ryz­mem”.

Wikipedia


glossolalia

glo­so­la­lia
1. w re­li­gii chrze­ści­jań­skiej dar ję­zy­ków po­cho­dzą­cy od Boga
2. niez­ro­zu­mia­ła, ek­sta­tycz­na prze­mo­wa


SJP.pl


glossopteryd

wy­mar­ła ro­śli­na za­li­cza­na do gro­ma­dy ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych wiel­ko­list­nych; wy­stę­po­wa­ła od permu do tria­su na lą­dzie Gond­wa­na; glo­sop­te­ryd, glo­sop­te­rys, glos­sop­te­rys


SJP.pl


glossopterys

wy­mar­ła ro­śli­na za­li­cza­na do gro­ma­dy ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych wiel­ko­list­nych; wy­stę­po­wa­ła od permu do tria­su na lą­dzie Gond­wa­na; glo­sop­te­ryd, glos­sop­te­ryd, glo­sop­te­rys


SJP.pl


gloster

1. od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Glo­ster Air­craft Com­pa­ny – bry­tyj­ska wyt­wór­nia lot­ni­cza w któ­rej pro­du­ko­wa­no mię­dzy in­ny­mi:
    • Glo­ster Grebe – pier­wszy my­śli­wiec bry­tyj­ski wy­pro­du­ko­wa­ny po I woj­nie świa­to­wej
    • Glo­ster Gla­dia­tor – ostat­ni bry­tyj­ski my­śli­wiec dwu­pła­to­wy
    • Glo­ster F.5/34 – mię­dzy­wo­jen­ny, pro­to­ty­po­wy my­śli­wiec jed­no­pła­to­wy
    • Glo­ster E.28/39 – pier­wszy bry­tyj­ski sa­mo­lot odrzu­to­wy
    • Glo­ster Me­te­or – pier­wszy bry­tyj­ski my­śli­wiec odrzu­to­wy pro­du­ko­wa­ny se­ryj­nie
    • Glo­ster Ja­ve­lin – ostat­ni sa­mo­lot no­szą­cy nazwę Glo­ster
  • Glo­ster – miej­sco­wość w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Glo­ster – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Glo­ster – po­pu­lar­na od­mia­na ja­bło­ni

Wikipedia


glotolog

daw­niej: ję­zy­koz­naw­ca; glot­to­log


SJP.pl


glotologia

daw­niej: ję­zy­koz­naw­stwo; glot­to­lo­gia


SJP.pl


glottis

(r. żeń­ski) w ana­to­mii: gło­śnia


SJP.pl


glotto-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ję­zy­kiem, mową

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlɔtːɔ, AS: glo•to

Wiktionary


glottochronologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem zmian hi­sto­rycz­nych w ję­zy­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. me­to­da przy­bli­żo­ne­go okre­śla­nia czasu roz­pa­du pra­ję­zy­ka ja­kiejś ro­dzi­ny na odręb­ne ję­zy­ki;

Wiktionary


glottodydaktyczny

→ glot­to­dy­dak­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

glottodydaktyka

glottodydaktyk

osoba zaj­mu­ją­ca się glot­to­dy­dak­ty­ką


SJP.pl


glottodydaktyka

nauka zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sem na­u­cza­nia i ucze­nia się ję­zy­ków ob­cych


SJP.pl


glottogeneza

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­cząt­ków mowy ludz­kiej i po­cho­dze­niem ję­zy­ków


SJP.pl


glottogenia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­cząt­ków mowy ludz­kiej i po­cho­dze­niem ję­zy­ków; glot­to­go­nia


SJP.pl


glottogonia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­cząt­ków mowy ludz­kiej i po­cho­dze­niem ję­zy­ków; glot­to­ge­ne­za, glot­to­ge­nia


SJP.pl


glottografia

zapis obra­zu strun gło­so­wych czło­wie­ka w trak­cie wy­da­wa­nia dźwię­ku, na­rzę­dzie ba­daw­cze m.in. fo­nia­trii


SJP.pl


glottogram

w ję­zy­koz­naw­stwie: wy­kres drgań wią­za­deł gło­so­wych pod­czas wyt­wa­rza­nia gło­sek


SJP.pl


glottolog

daw­niej: ję­zy­koz­naw­ca; glo­to­log


SJP.pl

Glot­to­log – bi­blio­gra­ficz­na baza ję­zy­ków świa­ta, zwła­szcza ję­zy­ków mniej zna­nych, za­po­cząt­ko­wa­na przez In­sty­tut An­tro­po­lo­gii Ewo­lu­cyj­nej im. Maxa Planc­ka. Od 2015 r. jest utrzy­my­wa­na przez. Do głów­nych twór­ców wi­try­ny na­le­żą Ha­rald Hammarström, Mar­tin Ha­spel­math i Ro­bert For­kel.

Wikipedia


glottologia

daw­niej: ję­zy­koz­naw­stwo; glo­to­lo­gia


SJP.pl


glotz

[czy­taj: gloc] naz­wi­sko


SJP.pl


gloucester

[czy­taj: GLOSter]
1. mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii;
2. mia­sto w USA


SJP.pl

Glo­u­ce­ster (,) – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii (An­glia), oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Glo­u­ce­sters­hi­re. Mia­sto sy­tu­o­wa­ne w do­li­nie rzeki Se­vern około 180 km na za­chód od Lon­dy­nu, port nad rzeką Se­vern, po­łą­czo­ny ka­na­łem że­glow­nym Glo­u­ce­ster-Sharp­ness (dłu­gość 26 km) z jej estu­a­rium. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 118 555 miesz­kań­ców.

Wikipedia


glover

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roger Glo­ver – muzyk bry­tyj­ski, ba­si­sta grupy Deep Pur­ple
  • Danny Glo­ver – aktor ame­ry­kań­ski
  • Cri­spin Glo­ver
  • Ju­lian Glo­ver
  • Glo­ver – miej­sco­wość w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Or­le­ans
  • Glo­ver – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Or­le­ans
  • Glo­ver (ang. Glo­ver Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ed­munds
  • Glo­ver (ang. Glo­ver Town) – gmina w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Or­le­ans.

Wikipedia


glow

[czy­taj: gloł] efekt glow: efekt zdro­wej, pro­mien­nej i rozś­wiet­lo­nej skóry


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GLOW – Gor­ge­o­us La­dies of Wrest­ling
  • GLOW – Gre­en­vil­le Light Opera Works
  • GLOW – se­rial te­le­wi­zyj­ny o Gor­ge­o­us La­dies of Wrest­ling
  • Glow – album Ricka Ja­me­sa (1985)
  • Glow – album ze­spo­łu Raven (1994)
  • Glow – sin­gel ze­spo­łu Mad­con (2010)
  • Glow – sin­gel Elli Hen­der­son (2014)
  • Glow – sin­gel Drake’a (2017)
  • Glow – pod­gru­pa TripleS
  • Glow On
  • Glow Up

Wikipedia


glubka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. mi­ra­bel­ka, ro­dzaj śliw­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań gluba, gw. Poznań glupka, gw. Kraków lubaszka, gw. Warszawa lubaszka

Wiktionary


glucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od glut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glut m.

Wiktionary


gluck

[czy­taj: gluk] naz­wi­sko nie­miec­kie, m.in. Chri­stoph Wil­li­bald Gluck (1714-1787), kom­po­zy­tor nie­miec­ki


SJP.pl


glucyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek sło­dzą­cy po­dob­ny do sa­cha­ry­ny, sto­so­wa­ny na po­cząt­ku XX wieku


SJP.pl


glukagon

hor­mon syn­te­ty­zo­wa­ny przez trzust­kę, dzia­ła­ją­cy an­ta­go­ni­stycz­nie w sto­sun­ku do in­su­li­ny, re­gu­lu­ją­cy go­spo­dar­kę wę­glo­wo­da­no­wą i li­pi­do­wą


SJP.pl

Glu­ka­gon – po­li­pep­ty­do­wy hor­mon wyt­wa­rza­ny przez ko­mór­ki A (α) wysp trzust­ko­wych. Hor­mon ten ma zna­cze­nie w go­spo­dar­ce wę­glo­wo­da­no­wej, sty­mu­lu­jąc wzrost stę­że­nia glu­ko­zy we krwi, co jest dzia­ła­niem an­ta­go­ni­stycz­nym w sto­sun­ku do in­su­li­ny. Wzma­ga on pro­ce­sy glu­ko­ne­o­ge­ne­zy i gli­ko­ge­no­li­zy oraz ut­le­nia­nia kwa­sów tłu­szczo­wych.

Wikipedia


glukagonoma

Glu­ka­go­no­ma (łac. glu­ca­go­no­ma, ang. glu­ca­go­no­ma) – rzad­ko wy­stę­pu­ją­cy, hor­mo­nal­nie czyn­ny no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z ko­mó­rek A trzust­ki wy­dzie­la­ją­cy glu­ka­gon. Sta­no­wi po­ni­żej 2% guzów ne­u­ro­en­do­kryn­nych prze­wo­du po­kar­mo­we­go. Obec­ność guza glu­ka­go­no­we­go może być skła­do­wą ze­spo­łu MEN1.

Wikipedia


glukan

po­li­mer cu­kro­wy zbu­do­wa­ny z czą­ste­czek glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi gli­ko­zy­do­wy­mi


SJP.pl


glukarowy

kwas glu­ka­ro­wy - kwas pow­sta­ją­cy po ut­le­nie­niu glu­ko­zy


SJP.pl


gluko-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z cu­krem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) glukogenny • glukometr • glukone­o­ge­ne­za

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glukoza ż.

 przym. glukozowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gliko-

Wiktionary


glukometr

au­to­ma­tycz­ny apa­rat do ba­da­nia po­zio­mu glu­ko­zy we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. techn. przy­rząd do au­to­ma­tycz­ne­go po­mia­ru po­zio­mu glu­ko­zy we krwi

Wiktionary

Glu­ko­metr – me­dycz­ne, prze­no­śne urzą­dze­nie dia­gno­stycz­ne słu­żą­ce do po­mia­ru i bie­żą­ce­go od­czy­tu po­zio­mu glu­ko­zy we krwi wło­śnicz­ko­wej, po­bie­ra­nej zwy­kle z opusz­ków pal­ców lub płat­ków uszu (niek­tó­re mo­de­le glu­ko­me­trów umoż­li­wia­ją rów­nież po­miar stę­że­nia glu­ko­zy w oso­czu krwi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­piej by było, gdyby ku­pi­ła sobie pani włas­ny glu­ko­metr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡluˈkɔ̃mɛtr̥, AS: glukõmetr̦

Wiktionary


glukoneogeneza

wyt­wa­rza­nie glu­ko­zy i gli­ko­ge­nu z nie­cu­kro­wych sub­stan­cji; za­cho­dzi w wą­tro­bie, re­gu­lo­wa­na przez hor­mo­ny nad­ner­czy


SJP.pl

Glu­ko­ne­o­ge­ne­za – en­zy­ma­tycz­ny pro­ces przeksz­tał­ca­nia nie­cu­krow­co­wych pre­kur­so­rów, np. ami­nok­wa­sów glu­ko­gen­nych, gli­ce­ro­lu czy mle­cza­nów w glu­ko­zę. Re­syn­te­za glu­ko­zy na­stę­pu­je głów­nie w he­pa­to­cy­tach i w mniej­szym stop­niu w ko­mór­kach nerek, a głów­nym punk­tem wej­ścia sub­stra­tów do tego szla­ku jest pi­ro­gro­nian.

Wikipedia


glukonian

sól kwasu glu­ko­no­we­go


SJP.pl


glukonowy

kwas glu­ko­no­wy - kwas pow­sta­ły w wy­ni­ku ła­god­ne­go ut­le­nie­nia glu­ko­zy, któ­re­go sole wy­ko­rzy­sty­wa­ne są do do uzu­peł­nia­nia nie­do­bo­rów wap­nia, że­la­za, cynku, po­ta­su i sodu


SJP.pl


glukoza

mo­no­sa­cha­ryd (cu­kier pro­sty) łatwo roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, bę­dą­cy źró­dłem ener­gii dla każ­de­go ży­we­go or­ga­niz­mu, sto­so­wa­ny głów­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym i w lecz­nict­wie; gli­ko­za, dek­stro­za, cu­kier gro­no­wy, cu­kier skro­bio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, mo­no­sa­cha­ryd wy­stę­pu­ją­cy we wszyst­kich or­ga­niz­mach ży­wych;

Wiktionary

Glu­ko­za, -glu­ko­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, mo­no­sa­cha­ryd (cu­kier pro­sty) z grupy al­do­hek­soz. Jest bia­łym, drob­no­kry­sta­licz­nym cia­łem sta­łym, z rozt­wo­rów wod­nych łatwo kry­sta­li­zu­je jako mo­no­hy­drat. Jest bar­dzo do­brze roz­pu­szczal­na w wo­dzie (nie zmie­nia pH rozt­wo­ru). Ma słod­ki smak, nieco mniej in­ten­syw­ny od sa­cha­ro­zy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. glukozyd m.

 przym. glukozowy, glukonowy, glukarowy

 temsłow. gluko-, gliko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glikoza, cukier gronowy, dekstroza, cukier skrobiowy

Wiktionary


glukozamina

Glu­ko­za­mi­na (łac. "Glu­co­sa­mi­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­no­cu­krów, po­chod­na glu­ko­zy, w któ­rej grupa hy­drok­sy­lo­wa w po­zy­cji 2 za­stą­pio­na zo­sta­ła grupą ami­no­wą. W or­ga­niz­mach syn­te­ty­zo­wa­na jest z glu­ko­zy i jest pre­kur­so­rem sze­re­gu bio­czą­ste­czek, na przy­kład kwasu sja­lo­we­go, chon­dro­i­ty­ny, gli­ko­pro­te­in lub he­pa­ry­ny. Ace­ty­lo­wa­na glu­ko­za­mi­na jest merem chi­ty­ny.

Wikipedia


glukozowy

→ glu­ko­za; gli­ko­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z glu­ko­zą, do­ty­czą­cy glu­ko­zy; za­wie­ra­ją­cy glu­ko­zę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glukoza ż., glukozyd m.

 przym. glukonowy, glukarowy

 temsłow. gluko-, gliko-

Wiktionary


glukuronid

zwią­zek typu gli­ko­zy­dów zło­żo­ny z kwasu glu­ku­ro­no­we­go oraz fe­no­li, al­ko­ho­li, ste­ro­i­dów lub in­nych związ­ków z grupą hy­drok­sy­lo­wą; przeksz­tał­ce­niu w glu­ku­ro­nid ulega w or­ga­niz­mie wiele leków i tru­cizn, które w tej for­mie wy­da­la­ne są z mo­czem


SJP.pl


gluon

cząst­ka ele­men­tar­na, bozon poś­red­ni­czą­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na, bę­dą­ca no­śni­kiem od­dzia­ły­wań sil­nych;

Wiktionary

Gluon (z glue, klej) – bez­ma­so­wa cząst­ka ele­men­tar­na poś­red­ni­czą­ca w od­dzia­ły­wa­niach sil­nych (bozon poś­red­ni­czą­cy), po­le­ga­ją­cych na wy­mia­nie glu­o­nów mię­dzy kwar­ka­mi lub mię­dzy in­ny­mi glu­o­na­mi. Gluon prze­no­si ła­du­nek ko­lo­ro­wy i nie ma ła­dun­ku elek­trycz­ne­go (jest obo­jęt­ny elek­trycz­nie). Glu­o­ny są kwan­ta­mi pola Yanga-Mill­sa. Te­o­rią opi­su­ją­cą od­dzia­ły­wa­nia glu­o­nów i kwar­ków jest chro­mo­dy­na­mi­ka kwan­to­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡluwɔ̃n, AS: gluu̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gluonowy

Wiktionary


gluonowy

→ gluon


SJP.pl

Patrz:

gluon

glut

z lek­ce­wa­że­niem: chło­pak, dziec­ko; smark, smar­kacz, gów­niarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. śluz wy­dzie­la­ny przez gru­czo­ły błony ślu­zo­wej nosa

 (1.2) gwara. prze­stęp­cza: nos

 (1.3) gwara. mar. ki­siel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GLUT – skró­to­wa nazwa (akro­nim) tran­spor­te­rów glu­ko­zy po­cho­dzą­ca od an­giel­skie­go glu­co­se tran­spor­ters
  • GLUT – bi­blio­te­ka użyt­ko­wa; akro­nim od an­giel­skie­go OpenGL Uti­li­ty To­ol­kit
  • glut, slime – ciecz su­per­lep­ka, po­pu­lar­na za­baw­ka dzie­cię­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡlut, AS: glut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glutowaty

 rzecz. glucik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smark, śpik

Wiktionary


glutamina

ami­nok­was en­do­gen­ny, amid kwasu glu­ta­mi­no­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. en­do­gen­ny ami­nok­was peł­nią­cy ważną rolę w funk­cjo­no­wa­niu mię­śni, ukła­du od­por­no­ścio­we­go i jelit

Wiktionary

Glu­ta­mi­na ( le­vo­glu­ta­mi­dum), #PATRZ Gln, Q – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy α-ami­nok­wa­sów, amid kwasu glu­ta­mi­no­we­go. Wy­stę­pu­je w po­sta­ci dwóch enan­cjo­me­rów. Na­tu­ral­ny enan­cjo­mer jest jed­nym z 20 pod­sta­wo­wych ami­nok­wa­sów ko­do­wa­nych przez geny, wcho­dzą­cym w skład wielu bia­łek ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spor­tow­cy czę­sto sto­su­ją su­ple­men­ty za­wie­ra­ją­ce glu­ta­mi­nę w celu wspo­ma­ga­nia re­ge­ne­ra­cji mię­śni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glutaminowy

Wiktionary


glutaminian

sól kwasu glu­ta­mi­no­we­go; naj­czę­ściej w zna­cze­niu glu­ta­mi­nia­nu sodu, sze­ro­ko sto­so­wa­ne­go w prze­my­śle spo­żyw­czym wzmac­nia­cza smaku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu glu­ta­mi­no­we­go

 (1.2) kulin. spoż. sub­stan­cja wzmac­nia­ją­ca smak i za­pach po­traw, bę­dą­ca glu­ta­mi­nia­nem (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlutãˈmʲĩɲãn, AS: glutãmʹĩńãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. glutaminowy

Wiktionary


glutaminowy

zwią­za­ny z glu­ta­mi­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z glu­ta­mi­ną, do­ty­czą­cy glu­ta­mi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glutamina ż., glutaminian m.

Wiktionary


glutation

tri­pep­tyd zbu­do­wa­ny z kwasu glu­ta­mi­no­we­go, cy­ste­i­ny i gli­cy­ny; w or­ga­niz­mie od­gry­wa rolę bio­lo­gicz­ne­go ukła­du ok­sy­do­re­duk­cyj­ne­go; ko­en­zym niek­tó­rych en­zy­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z reszt ami­nok­wa­so­wych kwasu glu­ta­mi­no­we­go, cy­ste­i­ny i gli­cy­ny;

Wiktionary

Glu­ta­tion ( glu­tat­hio­num), GSH – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, tri­pep­tyd o wła­ści­wo­ściach prze­ci­wut­le­nia­ją­cych, zbu­do­wa­ny z reszt ami­nok­wa­so­wych kwasu glu­ta­mi­no­we­go, cy­ste­i­ny i gli­cy­ny. Wy­stę­pu­je po­wszech­nie w or­ga­niz­mach ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych, jest jed­nym z naj­waż­niej­szych ma­ło­czą­stecz­ko­wych tioli nie­biał­ko­wych w ko­mór­kach ssa­ków.

Wikipedia


gluteina

biał­ko; skład­nik glu­te­nu


SJP.pl


glutek

zdrob­nie­nie od: glut


SJP.pl


glutelina

biał­ko wy­stę­pu­ją­ce w ro­śli­nach, głów­nie w na­sio­nach zbóż


SJP.pl


gluten

1. sub­stan­cja zło­żo­na głów­nie z bia­łek, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w ziar­nach
2. skład­nik kle­jów zwie­rzę­cych i że­la­ty­ny, otrzy­my­wa­ny przez dzia­ła­nie wrzą­cej wody na ko­la­gen; glu­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. mie­sza­ni­na bia­łek ro­ślin­nych, glu­te­ni­ny i glia­dy­ny, wy­stę­pu­ją­ca w ziar­nach niek­tó­rych zbóż;

Wiktionary

Glu­ten – mie­sza­ni­na bia­łek ro­ślin­nych, glu­te­ni­ny i glia­dy­ny, wy­stę­pu­ją­ca w ziar­nach niek­tó­rych zbóż, np. psze­ni­cy, żyta i jęcz­mie­nia.

Pod­czas wy­ra­bia­nia cia­sta z mąki, za­war­ty w niej glu­ten w wy­ni­ku sie­cio­wa­nia two­rzy z wodą struk­tu­rę prze­strzen­ną na­da­ją­cą cia­stu cią­gli­wą kon­sy­sten­cję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pew­nym cza­sie żółta masa przy­po­mi­na gumę do żucia i za­wie­ra głów­nie glu­ten.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlutɛ̃n, AS: glutẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glutyna ż., glutenowość ż.

 przym. glutenowy, bezglutenowy

Wiktionary


glutenowy

zwią­za­ny z glu­te­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy glu­te­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gluten mrz.

Wiktionary


glutowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kon­sy­sten­cją glut


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ma­ją­cy cią­gną­cą się, lepką i pół­płyn­ną kon­sy­sten­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­li­śmy ryż, mnó­stwo wa­rzyw w całym morzu glu­to­wa­te­go, słod­kie­go sosu o wy­raź­nie so­jo­wym za­bar­wie­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡlutɔˈvatɨ, AS: glutovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glut m.

Wiktionary


glutyn

kle­i­sta sub­stan­cja biał­ko­wa, pro­dukt dłu­gotr­wa­łe­go dzia­ła­nia wrzą­cej wody na ko­la­gen; skład­nik kle­jów zwie­rzę­cych i że­la­ty­ny; glu­ty­na


SJP.pl


glutyna

skład­nik kle­jów zwie­rzę­cych i że­la­ty­ny, otrzy­my­wa­ny przez dzia­ła­nie wrzą­cej wody na ko­la­gen; glu­ten


SJP.pl


glutynant

ko­mór­ka pa­rzy­deł­ko­wa u stuł­bi


SJP.pl


glutynowy

zwią­za­ny z glu­ty­ną


SJP.pl


gluza

naz­wi­sko


SJP.pl


gluziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Wła­dy­sław Glu­ziń­ski (1856-1935), le­karz
  • Fran­ci­szek Ma­ciej Glu­ziń­ski (1823-1899), le­karz
  • Ka­zi­mierz Glu­ziń­ski (1900-1969), dzia­łacz na­ro­do­wy
  • Le­sław Glu­ziń­ski (1858-1932), le­karz
  • Ta­de­usz Glu­ziń­ski (1888-1940), dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • To­masz Glu­ziń­ski (1924-1986), poeta, tre­ner
  • Wit Apo­sto­la­kis-Glu­ziń­ski (1998), aktor

Wikipedia


glw

skró­to­wiec

 (1.1) = adm. Głów­ny Le­karz We­te­ry­na­rii;

Wiktionary


glyjta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. ema­lia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. glyjtować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk glejta

Wiktionary


glyjtować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. jubil. ema­lio­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glyjta ż.

Wiktionary


glyptodon

wy­mar­ły ro­dzaj wiel­kich ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu szczer­ba­ków; glyp­to­dont, glip­to­dont


SJP.pl

Glyp­to­don – wy­mar­ły ro­dzaj wiel­kich pan­cer­ni­ków z po­dro­dzi­ny glip­to­don­tów (Glyp­to­don­ti­nae), ży­ją­cych od póź­ne­go plio­ce­nu do końca plej­sto­ce­nu, 2,5 mln–11 tys. lat temu, na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej (Ar­gen­ty­na, Bo­li­wia, Bra­zy­lia). Jego nazwa oz­na­cza „wy­rzeź­bio­ny ząb” – po­cho­dzi od grec­kich słów "glyp­tós" („wy­ry­ty”, „wy­rzeź­bio­ny”) i "odón­tos" („ząb”).

Wikipedia


glögg

[czy­taj: glyg] go­rą­cy poncz szwedz­ki


SJP.pl

Glögg – ro­dzaj grza­ne­go wina, wy­wo­dzą­cy się ze Szwe­cji, ale po­pu­lar­ny w całej Skan­dy­na­wii oraz w Fin­lan­dii i w Esto­nii. Napój przy­rzą­dza się, pod­grze­wa­jąc wy­mie­sza­ne ze sobą skład­ni­ki: czer­wo­ne wino, miód, przy­pra­wy (cy­na­mon, goź­dzi­ki, imbir), skór­kę po­ma­rań­czo­wą oraz ba­ka­lie - naj­czę­ściej mig­da­ły i ro­dzyn­ki, napój można wzmoc­nić rów­nież al­ko­ho­lem: wódką, ak­va­vi­tem lub ko­nia­kiem. W skle­pach można kupić go­to­wy glögg, który czę­sto jest w wer­sji be­zal­ko­ho­lo­wej.

Wikipedia


glühwein

[czy­taj: gli­wajn] grza­ne wino, zwy­kle czer­wo­ne, z do­dat­kiem cukru, skó­rek cy­try­no­wych i ko­rzen­nych przy­praw


SJP.pl


glątwa

po­tocz­nie: złe sa­mo­po­czu­cie po wy­pi­ciu dużej ilo­ści al­ko­ho­lu; kac, ko­ciok­wik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. glątwiarz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kac, kociokwik, syndrom dnia wczorajszego

Wiktionary


ględa

czło­wiek mó­wią­cy nud­nie, bez sensu; nu­dziarz, glę­dziarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. glę­dzą­cy męż­czyz­na

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. pejor. nudna opo­wieść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględzenie n., ględziarz mos., ględziołki lm nm.

 czas. ględzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaduła, nudziarz

Wiktionary


ględzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rozw­le­kłe i nudne mó­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­docz­nie Ce­li­na miała już dość tego glę­dze­nia o ni­czym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględa mos., ględziarz mos., ględziołki lm nm.

 czas. ględzić ndk.

Wiktionary


ględziarz

osoba mó­wią­ca nud­nie, bez sensu; nu­dziarz, ględa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­nu­dza­ją­ca opo­wia­da­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględa mos./ż., ględzenie n., ględziołki lm nm.

 czas. ględzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ględa, nudziarz

Wiktionary


ględziołki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rzad. opo­wia­da­ne bzdu­ry, far­ma­zo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględa mos./ż., ględzenie n., ględziarz mos.

 czas. ględzić ndk.

Wiktionary


ględzić

1. mówić rozw­le­kle i bez sensu, za­nu­dzać ga­da­niem; baj­du­rzyć;
2. w ło­wiect­wie, o łani: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos w okre­sie rui


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. lek­cew. mówić rozw­le­kle i nud­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Glę­dzą i nudzą, bre­dzą i plot­ko­wa­ćot­ku­ją, ga­wę­dzą, na­rze­ka­ją, opo­wia­da­ją i wy­mie­nia­ją doś­wiad­cze­nia wy­łącz­nie na jeden temat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡlɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: glẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ględzenie n., ględa mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) truć, łódź|mędzić., reg. pozn. mędzić

Wiktionary


gm

gi­ga­metr


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ge­ne­ral Mo­tors – ame­ry­kań­ski kon­cern prze­my­sło­wy
  • Game Maker – pro­gram do two­rze­nia gier
  • Game Ma­ster – do­słow­nie mistrz gry. Ter­min sto­so­wa­ny w m.in. w pa­pie­ro­wych RPG oraz MMORPG.
  • Ge­ne­ral Ma­na­ger – Głów­ny Za­rząd­ca, skrót sto­so­wa­ny w du­żych fir­mach, kom­pa­niach czy w ad­mi­ni­stra­cji (np. Den­ver Nug­gets GM - Kiki Van­de­weg­he)
  • GM – ar­cy­mistrz – tytuł na­da­wa­ny sza­chi­stom (z ang. grand­ma­ster)
  • GM – kod ISO 3166-1 alfa-2 Gam­bii
  • Gm – gi­ga­metr – jed­nost­ka dłu­go­ści od­po­wia­da­ją­ca 109 (1 000 000 000) metra

Wikipedia


gm.

skrót od: gmina


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gmina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gm. Tolk­mic­ko znaj­du­je się w pow. el­blą­skim, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡmʲĩna, AS: gmʹĩna

Wiktionary


gmach

duży, oka­za­ły bu­dy­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) oka­za­ły bu­dy­nek w któ­rym znaj­du­je się zwy­kle ważna in­sty­tu­cja

 (1.2) przen. o zja­wi­skach spo­łecz­nych lub ab­strak­cyj­nych: ogrom­na, zło­żo­na struk­tu­ra

 (1.3) przen. pod­nio­śle o bu­do­wie, kon­struk­cji, dzie­le

 (1.4) daw. każda izba lub miesz­ka­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na rogu na­szej ulicy znaj­du­je się oka­za­ły gmach sądu.

 (1.3) Fun­da­men­tem tego gma­chu du­chow­ne­go jest roz­my­śla­nie; bo jako fun­da­ment utrzy­mu­je i dźwi­ga bu­dy­nek cały, tak to roz­my­śla­nie utrzy­mu­je i dźwi­ga cały gmach du­chow­ny (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡmax, AS: gmaχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmachówka ż.

:: zdrobn. gmaszek m.

:: zgrub. gmaszysko n.

 przym. gmaszysty, gmachówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budynek

 (1.4) izba, komnata, pokój, gabinet, mieszkanie

Wiktionary


gmachówka

ro­dzaj mrów­ki (gma­chów­ka ko­ni­czek, naj­więk­sza z mrów­ko­wa­tych ży­ją­ca w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. każdy z dwóch ga­tun­ków mró­wek: gma­chów­ka drze­wo­tocz­na (gma­chów­ka ko­ni­czek) i gma­chów­ka drze­wo­tocz­na, na­le­żą­cych do ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cam­po­no­tus|ref=tak.

 (1.2) zool. osob­nik któ­re­goś z ga­tun­ków gma­chó­wek (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡmaˈxufka, AS: gmaχufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmach m., gmaszek m., gmaszysko n.

 przym. gmaszysty, gmachówkowy

Wiktionary


gmail

Gmail – bez­płat­ny ser­wis web­ma­il stwo­rzo­ny i roz­wi­ja­ny przez przed­się­bior­stwo Go­o­gle. W paź­dzier­ni­ku 2018 roku miał 1,5 mld użyt­kow­ni­ków na całym świe­cie.

Ser­wis był te­sto­wa­ny od 21 marca 2004, swój me­dial­ny de­biut miał 1 kwiet­nia 2004 roku. Od 30 czerw­ca 2006 jest do­stęp­ny w ję­zy­ku pol­skim. 7 lu­te­go 2007 pu­blicz­nie ot­war­to re­je­stra­cję (do tej pory re­je­stra­cja od­by­wa­ła się po­przez sy­stem za­pro­szeń), a 7 lipca 2009 opu­ścił wer­sję beta.

Wikipedia


gmaszysko

zgru­bie­nie od: gmach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. gmach, wiel­ki bu­dy­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż sam dach nad po­dob­nie ol­brzy­miem gma­szy­skiem bę­dzie kosz­to­wał tyle, że żadna dziś w Pol­sce siła fi­nan­so­wa temu nie po­do­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmach m., gmachówka ż.

Wiktionary


gmatwacz

osoba wpro­wa­dza­ją­ca zamęt, kom­pli­ku­ją­ca spra­wy


SJP.pl


gmatwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś za­wi­łym, zag­mat­wa­nym, trud­nym do roz­wi­kła­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmatwanina n., zagmatwanie n.

 czas. gmatwać ndk.

 przym. zagmatwany

 przysł. zagmatwanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komplikowanie, zapętlanie; pot. chachmęcenie, kałapućkanie, mącenie, motanie, zamulanie

Wiktionary


gmatwanina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś w be­zła­dzie, po­mie­sza­niu, po­plą­ta­niu

 (1.2) przen. coś w na­tło­ku, trud­ne do ogar­nię­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cała jego wie­dza nie po­mo­gła mu wyjść z tej gmat­wa­ni­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gmatwać ndk.

 rzecz. gmatwanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plątanina

Wiktionary


gmatwać

1. plą­tać nici, włosy; wi­kłać;
2. kom­pli­ko­wać coś, czy­nić niez­ro­zu­mia­łym; wi­kłać, mącić;
3. gmat­wać się:
a) ule­gać po­plą­ta­niu, sta­wać się za­plą­ta­nym; plą­tać się, wi­kłać się;
b) sta­wać się trud­nym do zro­zu­mie­nia; kom­pli­ko­wać się;
c) w prze­no­śni: udzie­lać sprzecz­nych wy­ja­śnień, nie po­tra­fić zna­leźć wy­tłu­ma­cze­nia


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) czy­nić coś trud­nym do zro­zu­mie­nia lub roz­wią­za­nia, czy­nić nie­jas­nym, niez­ro­zu­mia­łym, po­wo­do­wać zamęt w czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wątki się ple­śćo­tły, gmat­wa­ły, zle­wa­ły w jedną dolę, w jedną rzeź­bę.

 (1.1) Sy­tu­a­cję wśród ko­mu­ni­stów gmat­wa­ła rów­nież nie­pew­na sy­tu­a­cja w Mosk­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡmatfat͡ɕ, AS: gmatfać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmatwanie n., gmatwanina ż.

 czas. zagmatwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plątać, wikłać, mącić

Wiktionary


gmatwek

nie­ja­dal­ny grzyb po­spo­li­ty, szkod­nik lasów dę­bo­wych oraz ele­men­tów z drew­na dę­bo­we­go


SJP.pl


gmatwica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny żag­wio­wa­tych


SJP.pl


gmc

[czy­taj: dżi-em-s-i] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • GMC – marka sa­mo­cho­dów na­le­żą­ca do Ge­ne­ral Mo­tors
  • Glo­bal Mo­tion Com­pen­sa­tion – tech­ni­ka uży­wa­na przy ko­do­wa­niu/de­ko­do­wa­niu fil­mów video w for­ma­cie cy­fro­wym
  • Glo­bal Ma­na­ge­ment Chal­len­ge – kon­kurs opar­ty na sy­mu­la­cji biz­ne­so­wej
  • GNU Mid­night Com­man­der – me­ne­dżer pli­ków dla sy­ste­mów typu Unix
  • Ger­man MMA Cham­pions­hip – nie­miec­ka or­ga­ni­za­cja pro­mu­ją­ca walki mma
  • Giant Mo­le­cu­lar Cloud – ciem­ne mgła­wi­ce, zo­bacz: ewo­lu­cja gwiazd

Wikipedia


gmelinit

mi­ne­rał z grupy ze­o­li­tów


SJP.pl

Gme­li­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy ze­o­li­tów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga i che­mi­ka Chri­stia­na Gme­li­na (1792-1860). Gme­li­nit-(Na) znany jest od 1825 r.; Gme­li­nit-(Ca) od 1998 r.; Gme­li­nit-(K) od 2001 r.

Wikipedia


gmerać

grze­bać, szpe­rać, dłu­bać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. grze­bać (w róż­nych zna­cze­niach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) usi­ło­wał dodać sobie po­wa­gi krót­kim, prze­rze­dzo­nym, ru­da­wym za­ro­stem, w któ­rym bez ustan­ku gme­rał pal­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmeracz mos.

Wiktionary


gmerek

naz­wi­sko


SJP.pl


gmerk

w daw­nej Pol­sce: godło ro­do­we mie­szczan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) znak oso­bi­sty lub ro­dzin­ny umie­szcza­ny na pie­czę­ciach, przed­mio­tach użyt­ko­wych, wy­ro­bach, bu­dow­lach itp. zwy­kle jako sy­gna­tu­ra au­to­ra;

Wiktionary

Gmerk (z niem. "Ge­merk") – znak oso­bi­sty i ro­dzin­ny umie­szcza­ny na pie­czę­ciach, przed­mio­tach użyt­ko­wych, wy­ro­bach i róż­nych bu­dow­lach, naj­czę­ściej jako sy­gna­tu­ra au­to­ra dzie­ła. Nie­kie­dy przyj­mo­wa­ły kształt sty­li­zo­wa­nych kre­sek bądź sym­bo­lów przed­mio­tów. Pier­wot­nie znak garn­car­ski czy ka­mie­niar­ski, któ­rym rze­mieśl­ni­cy oz­na­cza­li wy­ko­na­ne przez sie­bie ele­men­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gmerkowanie n.

 przym. gmerkowy

Wiktionary


gmerkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gmer­kiem, do­ty­czą­cy gmer­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmerk m., gmerkowanie n.

Wiktionary


gmin

1. daw­niej: niż­sza war­stwa spo­łecz­na; lud, po­spól­stwo;
2. po­tocz­nie: tłum, rze­sza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół lud­no­ści z bied­nej i słabo wyksz­tał­co­nej czę­ści spo­łe­czeń­stwa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od gmina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡmʲĩn, AS: gmʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmina ż.

 przym. gminny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pospólstwo, lud

Wiktionary


gmina

1. naj­niż­sza jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go kraju, dy­spo­nu­ją­ca włas­nym bu­dże­tem, re­a­li­zu­ją­ca za­da­nia lo­kal­ne;
2. urząd gmin­ny;
3. zwią­zek, zrze­sze­nie spo­łecz­ne, re­li­gij­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. pod­sta­wo­wa i za­ra­zem najm­niej­sza jed­nost­ka sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go;

 (1.2) rel. wspól­no­ta wyz­na­nio­wa

Wiktionary

Gmina (z Ge­me­in­de) – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go.

Sta­no­wi wspól­no­tę sa­mo­rzą­do­wą (miesz­kań­cy gminy) oraz od­po­wied­nie te­ry­to­rium, tj. ob­szar moż­li­wie jed­no­rod­ny ze wzglę­du na układ osad­ni­czy i prze­strzen­ny, jak rów­nież więzi spo­łecz­ne i go­spo­dar­cze za­pew­nia­ją­ce zdol­ność wy­ko­ny­wa­nia zadań pu­blicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wójt Kło­da­wy nie chce od­wo­łać skarb­nicz­ki gminy oskar­żo­nej o kra­dzież pie­nię­dzy. Czeka na wyrok, choć skarb­nicz­ka przyz­na­ła się do winy.

 (1.1) W wy­ni­ku re­fe­ren­dum zo­stał od­wo­ła­ny - prawo de­mo­kra­cji. Ale pa­ra­dok­sal­nie wójt miał prze­stać pra­co­wać dla gminy w cza­sie, gdy z po­wo­dze­niem fi­na­li­zo­wał kilka naj­waż­niej­szych in­we­sty­cji.

 (1.2) Po pow­sta­niach Ma­cha­be­u­szów i Bar Koch­by uda­wa­ły się na ob­czyz­nę nowe fale uchodź­ców, które za­si­la­ły wy­dat­nie daw­niej­sze emi­gra­cyj­ne gminy ży­dow­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡmʲĩna, AS: gmʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmin m.

 przym. gminny

Wiktionary


gminność

→ gmin­ny


SJP.pl

Patrz:

gminny

gminny

1. zwią­za­ny z gminą, urzę­dem;
2. lu­do­wy, wiej­ski, po­cho­dzą­cy z gminu;
3. pro­stac­ki, po­spo­li­ty, ru­basz­ny, try­wial­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) urz. zwią­za­ny z gminą – jed­nost­ką ad­mi­ni­stra­cyj­ną, urzę­dem

 (1.2) rel. zwią­za­ny z gminą – lo­kal­ną wspól­no­tą re­li­gij­ną

 (1.3) przest. po­cho­dzą­cy z gminu, lu­do­wy, wiej­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­bra­nie miało się odbyć w lo­ka­lu gmin­nej spół­dziel­ni wiej­skiej.

 (1.3) … To skan­dal! Panna oknem wy­cho­dzi do ogro­du, ma gmin­ne in­stynk­ta wi­docz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gmina ż., gmin m.

Wiktionary


gminowładny

daw­niej: opar­ty na wła­dzy gminu (ludu); lu­do­wy, de­mo­kra­tycz­ny


SJP.pl


gmo

[czy­taj: dżi-em-o lub gie-em-o] akro­nim od: ge­ne­ti­cal­ly mo­di­fied or­ga­nism; or­ga­nizm, któ­re­go ge­no­typ zo­stał zmie­nio­ny me­to­da­mi in­ży­nie­rii ge­ne­tycz­nej


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) roln. biol. or­ga­nizm zmo­dy­fi­ko­wa­ny ge­ne­tycz­nie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Far­me­rzy z Ka­na­dy czy USA, któ­rzy do tej pory zmo­dy­fi­ko­wa­ne i zwy­kłe na­sio­na rze­pa­ku zsy­py­wa­li do jed­ne­go ele­wa­to­ra, teraz sta­nę­li przed wy­bo­rem: albo zacz­ną na­sio­na se­gre­go­wać, co znacz­nie zwięk­szy kosz­ty, bez pew­no­ści utrzy­ma­nia ek­spor­tu, albo też zre­zy­gnu­ją z upra­wy GMO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɛ‿ɛ̃m‿ˈɔ, AS: ǵe‿ẽm‿o

Wiktionary


gmoch

naz­wi­sko


SJP.pl


gmol

spe­cjal­na rama sta­no­wią­ca osło­nę sil­ni­ka i in­nych ele­men­tów mo­to­cy­kla na wy­pa­dek jego prze­wró­ce­nia się


SJP.pl

Gmol – (Gięta Me­ta­lo­wa Osło­na Lędź­wi) spe­cjal­na rama wy­ko­na­na z rury gię­tej lub spa­wa­nej, sta­no­wią­ca osło­nę za­rów­no sil­ni­ków, jak i osłon mo­to­cy­kli w przy­pad­ku wy­wrot­ki w cza­sie jazdy lub prze­wró­ce­nia się mo­to­cy­kla na po­sto­ju.

W mo­to­cy­klach kla­sycz­nych lub typu chop­per gmole to zaz­wy­czaj dwie sta­lo­we rury wy­gię­te w kształ­cie li­te­ry „U” lub jedna rura w kształ­cie ot­war­tej li­te­ry „O” i mo­co­wa­na do ramy mo­to­cy­kla.

Wikipedia


gmurczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gmyrać

cza­sow­nik

 (1.1) grze­bać

Wiktionary


gmyrek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gmy­rek – pol­skie naz­wi­sko
  • Jan Gmy­rek (ur. 1951) – pol­ski pił­karz ręcz­ny, środ­ko­wy roz­gry­wa­ją­cy, re­pre­zen­tant kraju;
  • Ro­bert Gmy­rek (ur. 1963) – pol­ski me­ne­dżer, we­te­ry­narz i urzęd­nik pań­stwo­wy;

Wikipedia


gmytrasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gnacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gnat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie gnat, lecz tylko mały gna­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnat m.

Wiktionary


gnacisko

zgru­bie­nie od: gnat (kość)


SJP.pl


gnanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gnać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡnãɲɛ, AS: gnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnać

Wiktionary


gnarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gna­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnarować ndk.

Wiktionary


gnarować

w ło­wiect­wie: kar­mić zwie­rzy­nę na te­re­nie ogro­dzo­nym, np. w zwie­rzyń­cu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. utrzy­my­wać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gna­ro­wać się

 (2.1) stpol. żywić się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnaˈrɔvat͡ɕ, AS: gnarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnarowanie n.

Wiktionary


gnaszyn

dawna wieś kró­lew­ska


SJP.pl


gnaszyński

przy­miot­nik od: Gna­szyn


SJP.pl


gnat

1. kość;
2. po­tocz­nie: pi­sto­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. kość

 (1.2) slang. pi­sto­let

 (1.3) stpol. kość go­le­nio­wa, także kość w ogóle

Wiktionary

Zo­bacz też: Gnat (ko­miks).

„Gnat” – pio­sen­ka ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Emi­ne­ma z luk­su­so­wej edy­cji jego je­de­na­ste­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go Music to Be Mur­de­red By. Zo­sta­ła wy­da­na 18 grud­nia 2020 roku.

Pio­sen­ka za­de­biu­to­wa­ła na 65. miej­scu na UK Sin­gles Chart i na 11. miej­scu na UK R&B Sin­gles Chart.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­steś taki chudy, że ci gnaty widać.

 (1.2) Facet wyjął gnata i za­czął strze­lać na oślep.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnat, AS: gnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnacik mrz.

Wiktionary


gnatarz

gna­tarz rze­pa­ko­wiec - owad z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych, któ­re­go larwy że­ru­ją na ole­i­stych ro­śli­nach krzy­żo­wych


SJP.pl


gnatosoma

Gna­to­so­ma – część ciała roz­to­czy, obej­mu­ją­ca ich na­rzą­dy gę­bo­we: parę che­li­cer i parę pe­di­palp. Skła­da się z trzech seg­men­tów: pre­che­li­ce­ral­ne­go, che­li­ce­ral­ne­go i pe­di­pal­po­we­go.

Wikipedia


gnatowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gna­tow­ski – pse­u­do­nim Zyg­mun­ta Za­łę­skie­go
  • Alek­san­der Gna­tow­ski (1896–1940) – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, na­u­czy­ciel, pod­po­rucz­nik pie­cho­ty re­zer­wy Woj­ska Pol­skie­go
  • An­to­ni Gna­tow­ski (1863–?) – pol­ski re­wo­lu­cjo­ni­sta
  • Da­riusz Gna­tow­ski (1961–2020) – pol­ski aktor
  • Jan Gna­tow­ski (1855–1925) – pol­ski pi­sarz i du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Jerzy Gna­tow­ski (1929–2012) – pol­ski ma­larz pej­za­ży­sta
  • Leon Gna­tow­ski (1903–1987) – pol­ski woj­sko­wy z cza­sów II wojny świa­to­wej
  • Mi­chał Gna­tow­ski (ur. 1934) – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


gnatowy

→ gnat


SJP.pl

Patrz:

gnat

gnatyczny

wady gna­tycz­ne - szczę­ko­wo-twa­rzo­we wady zgry­zu


SJP.pl


gnawa

ro­dzaj afry­kań­skiej mu­zy­ki


SJP.pl

Gnawa lub Gna­o­ua ( ‏غناوة‎) – grupa et­nicz­na oraz re­li­gij­ne bract­wo Sufi w Ma­ro­ku. Gnawa są po czę­ści po­tom­ka­mi nie­wol­ni­ków z Afry­ki Sub­sa­ha­ryj­skiej lub czar­nych Afry­ka­nów, któ­rzy przy­by­li w ka­ra­wa­nach hand­lo­wych prze­mie­rza­ją­cych Sa­ha­rę.

Wikipedia


gnać

1. biec, pę­dzić
2. po­pę­dzać, na­ga­niać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gnać)

 (1.1) pę­dzić, spie­szyć się, je­chać bar­dzo szyb­ko

 (2.2) pot. po­spie­szać do dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­łem wy­rzu­ty su­mie­nia, że w domu zo­sta­wiam samą Kaję, ale wy­star­czył jej te­le­fon… jej na­ma­wia­nie bym przy­je­chał… i rzu­ca­łem wszyst­ko i gna­łem.

 (2.1) Gnam ja tych gnoi, ale i tak co się czło­wiek ple­cy­e­ca­mi obró­ci, zaraz wlezą. A jak się nie upil­nu­je, to je­szcze na­szcza­ją, skur­wy­sy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnat͡ɕ, AS: gnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pędzić, pot. zasuwać, popylać, grzać, zaiwaniać; wulg. zapierdalać, popierdalać, zapieprzać

 (2.1) pędzić, pośpieszać, poganiać, gonić

Wiktionary


gnejs

skała me­ta­mor­ficz­na o skła­dzie gra­ni­tu pow­sta­ła z jego prze­o­bra­że­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała me­ta­mor­ficz­na śred­nio- i gru­bo­ziar­ni­sta o tek­stu­rze kie­run­ko­wej;

Wiktionary

Gnejs – skała me­ta­mor­ficz­na pow­sta­ją­ca w wa­run­kach me­ta­mor­fiz­mu re­gio­nal­ne­go lub dys­lo­ka­cyj­ne­go. Prze­waż­nie jest to me­ta­mor­fizm śred­nie­go stop­nia stre­fy mezo, rza­dziej wy­so­ki sto­pień kata. Nazwa po­cho­dzi od sta­re­go sło­wiań­skie­go ter­mi­nu gór­ni­cze­go oz­na­cza­ją­ce­go zgnie­cio­ny ka­mień ("G. Agri­co­la, 1556; A.G. Wer­ner, 1786"), bądź od sta­ro­nor­dyc­kie­go "gne­i­sta" – „krze­sać ka­mień”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce gnej­sy wy­stę­pu­ją w Ta­trach oraz na Dol­nym Ślą­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnɛjs, AS: gnei ̯s

Wiktionary


gnejsowy

przy­miot­nik od: gnejs


SJP.pl


gnet

drze­wo z ro­dzi­ny gne­to­wa­tych


SJP.pl


gnetowate

ro­dzi­na ro­ślin na­go­na­sien­nych obej­mu­ją­ca jeden tylko ro­dzaj: gnet wy­so­kop­ną­cy, ros­ną­cy w stre­fie zwrot­ni­ko­wej; gnio­to­wa­te


SJP.pl


gnetowaty

o ce­chach gne­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


gnetowe

klasa ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych; gnio­to­we, gnio­tow­ce


SJP.pl


gniada

gnia­da klacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gnia­da klacz

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. zob. gnia­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniadosz m., gniady m.

 przym. gniady

Wiktionary


gniadek

naz­wi­sko


SJP.pl


gniadodereszowaty

o maści konia: de­re­szo­wa­ty o gnia­dym od­cie­niu


SJP.pl


gniadosz

koń o maści brą­zo­wej z czar­ną grzy­wą i czar­nym ogo­nem; gnia­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jeźdz. hipol. gnia­dy koń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniady mzw., gniada ż., gniadość ż.

 przym. gniady

 przysł. gniado

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gniady

Wiktionary


gniady

o koniu: ma­ją­cy maść brą­zo­wą z czar­ną grzy­wą i ogo­nem


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) hipol. ma­ją­cy brą­zo­wą (jasną bądź ciem­ną) sierść oraz czar­ną grzy­wę, ogon i dolne od­cin­ki koń­czyn

 (1.2) jas­no­bru­nat­ny, kasz­ta­no­wa­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) hipol. pot. gnia­dosz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ry­cerz do­siadł gnia­de­go konia.

 (1.1) Co cie­ka­we, je­szcze w oko­li­cach 1900 roku więk­szość jut­lan­dów miała uma­szcze­nie kare lub gnia­de, tym­cza­sem dziś ko­lo­ry te są w mniej­szo­ści, na­to­miast do­mi­nu­je maść kasz­ta­no­wa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲadɨ, AS: ǵńady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniadosz mzw., gniada ż., gniadość ż.

 przysł. gniado

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gniadosz

Wiktionary


gniatkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Gniat­kow­ski – pol­ski pio­sen­karz
  • Win­cen­ty Gniat­kow­ski – pol­ski „Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta”
  • Zbi­gniew Gniat­kow­ski – pol­ski urzęd­nik służ­by cy­wil­nej i dy­plo­ma­ta

Wikipedia


gniazdeczko

po­tocz­nie: bar­dzo ma­łych roz­mia­rów gniazd­ko pta­ków lub zwie­rząt


SJP.pl


gniazdko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: gnia­zdo

 (1.2) pot. gnia­zdo do łą­cze­nia urzą­dzeń sieci elek­trycz­nej, te­le­fo­nicz­nej itp.

 (1.3) kulin. ro­dzaj wy­pie­ku z cia­sta pącz­ko­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A teraz przy­jeż­dża na pomoc jej na­rze­czo­ne­mu, aby przy­go­to­wać im gniazd­ko na życie po­ślub­ne.

 (1.2) Nina wło­ży­ła wtycz­kę do gniazd­ka i za­czę­ła pra­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲastkɔ, AS: ǵńastko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdo n., gniazdownik mzw., gniazdowisko n.

 czas. gniazdować ndk.

 przym. gniazdowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gniazdeczko

 (1.2) gniazdo, kontakt; gw. Górny Śląsk dołza

 (1.3) pączek, oponka

Wiktionary


gniazdkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem pta­sie gniazd­ko


SJP.pl


gniazdkowy

przy­miot­nik od: gniazd­ko


SJP.pl


gniazdnicowate

o ce­chach gniazd­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


gniazdnicowaty

o ce­chach gniazd­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


gniazdnicowce

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów pod­staw­ko­wych


SJP.pl


gniazdnicowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów pod­staw­ko­wych


SJP.pl


gniazdo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. kon­struk­cja lę­go­wa naj­czę­ściej pta­ków i in­nych zwie­rząt;

 (1.2) techn. ele­ment kon­struk­cyj­nie przy­sto­so­wa­ny do łą­cze­nia urzą­dzeń sieci elek­trycz­nej, te­le­fo­nicz­nej itp.;

 (1.3) techn. miej­sce, gdzie do kom­pu­te­ra po­dłą­cza się pro­ce­sor, kartę gra­ficz­ną lub inne karty

 (1.4) geol. na­tu­ral­ne sku­pie­nie mi­ne­ra­łów;

 (1.5) przen. dom ro­dzin­ny, miej­sce po­cho­dze­nia

 (1.6) przen. sied­li­sko, oś­ro­dek cze­goś pe­jo­ra­tyw­ne­go, np. spi­sku, he­rez­ji

 (1.7) sku­pi­sko cze­goś, np. pleś­ńe­śni, bo­ro­wi­ków

 (1.8) bud. wgłę­bie­nie w murze słu­żą­ce do umie­szcza­nia w nim koń­ców belek; miej­sce wy­cię­te w belce dla osa­dze­nia czopu dru­giej belki

 (1.9) jęz. ro­dzi­na wy­ra­zów

 (1.10) techn. dwu­kie­run­ko­we łącza ko­mu­ni­ka­cyj­ne umoż­li­wia­ją­ce prze­sy­ła­nie da­nych po­mię­dzy pro­ce­sa­mi dzia­ła­ją­cy­mi na jed­nej lub wielu ma­szy­nach;

 (1.11) wojsk. sku­pi­sko, z któ­re­go pro­wa­dzo­ny jest ogień z ta­kie­go sa­me­go typu broni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gnia­zdo elek­trycz­ne
  • gnia­zdo (elek­tro­ni­ka)
  • gnia­zdo (in­for­ma­ty­ka)
  • gnia­zdo (te­le­ko­mu­ni­ka­cja)
  • gnia­zdo (lo­gi­sty­ka)
  • gnia­zdo (ge­o­lo­gia)
  • gnia­zdo (eto­lo­gia) – gnia­zdo zwie­rzę­ce
  • gnia­zdo (fry­zu­ra)
  • Gnia­zdo (cza­so­pis­mo)
  • Gnia­zdo − pol­ski film hi­sto­rycz­ny z 1974 roku, wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Jana Ryb­kow­skie­go,
  • Gnia­zdo (The Nest) − ame­ry­kań­ski hor­ror z 1988 roku, wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Te­ren­ce’a H. Win­kles­sa,
  • Gnia­zdo (Colo) − fran­cu­sko-por­tu­gal­ski film dra­ma­tycz­ny z 2017 roku, wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Te­re­sę Vil­la­ver­de.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My­śli­wy chro­ni gnia­zda i lę­go­wi­ska wszel­kiej zwie­rzy­ny, jaja pta­ków i pis­klę­ta oraz mło­dzież zwie­rzy­ny.

 (1.3) Jeśli karta sie­cio­wa jest umie­szczo­na w gnieź­dzie PCI, wyj­mu­je­my ją z płyty głów­nej na czas in­sta­la­cji sy­ste­mu.

 (1.5) Kiedy wy­ma­wiał sa­kra­men­tal­ne "tak" w po­dzie­miach ko­ścio­ła Świę­te­go Alek­san­dra, wie­rzył, że przez­wy­cię­ży upór ro­dzi­ny i wkrót­ce Iw zo­sta­nie przez nich uz­na­na za pra­wo­wi­tą sy­no­wą i przy­ję­ta do ro­dzin­ne­go gnia­zda.

 (1.7) Biła od tego ol­brzy­mie­go gnia­zda zbroj­nych mni­chów moc i po­tę­ga tak nadz­wy­czaj­na, że nawet długa i zwy­kle po­sęp­na twarz mi­strza wy­po­go­dzi­ła się nieco na ów widok.

 (1.10) Od­czyt i zapis da­nych z gnia­zda od­by­wa­ją się przy uży­ciu funk­cji read i write.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲazdɔ, AS: ǵńazdo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdowisko n., gniazdownik mzw., zagniazdownik mzw., gniazdówka ż., zagnieżdżanie n.

:: zdrobn. gniazdko n., gniazdeczko n.

 czas. gnieździć się ndk., gniazdować ndk., zagnieżdżać ndk.

 przym. gniazdowy, gniazdkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gniozdo

 (1.2) kontakt, gniazdko

Wiktionary


gniazdosz

1. dwu­let­nia lub wie­lo­let­nia ro­śli­na cu­dzo­żyw­na o ło­dy­dze, li­ściach i kwia­tach barwy żół­to­brą­zo­wej, ma­ją­ca ko­rze­nie splą­ta­ne na kształt pta­sie­go gnia­zda, ros­ną­ca w cie­ni­stych la­sach li­ścia­stych; gnieź­nik leśny;
2. pis­klę ptaka dra­pież­ne­go po­zo­sta­ją­ce naj­dłu­żej w gnieź­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zob. gnieź­nik.

Wiktionary


gniazdowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gnia­zdo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɟɲazdɔˈvãɲɛ, AS: ǵńazdovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gniazdować

Wiktionary


gniazdowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem pta­sie gnia­zdo


SJP.pl


gniazdować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ornit. o pta­kach: za­kła­dać gnia­zda, od­by­wać lęgi

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) jęz. ukła­dać w słow­ni­ku wy­ra­zy w grupy na pod­sta­wie ich mo­ty­wa­cji sło­wot­wór­czej lub po­kre­wień­stwa ety­mo­lo­gicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gnia­zdu­ją na pod­mo­kłych łą­kach po­kry­tych rzad­ko krza­ka­mi i łozą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲazˈdɔvat͡ɕ, AS: ǵńazdovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdo n., gniazdko n., gniazdeczko n., gniazdownik m., zagniazdownik m., gniazdowanie n., gniazdowisko n.

 przym. gniazdowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieździć, gnieździć się

 (2.1) grupować

Wiktionary


gniazdowisko

miej­sce za­kła­da­nia przez ptaki gniazd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. miej­sce za­kła­da­nia gniazd przez ptaki i zwie­rzę­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ob­sza­rach niżej po­ło­żo­nych nowe gnia­zdo­wi­ska ulo­ko­wa­ne są w śro­do­wi­skach typu par­ko­we­go, naj­czę­ściej w oko­li­cy wód i w miej­skich par­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdeczko n., gniazdko n., gniazdo n., gniazdownik mzw., zagniazdownik mzw., gniazdówka ż., zagnieżdżanie n.

 czas. gnieździć się ndk., gniazdować ndk., zagnieżdżać ndk.

 przym. gniazdowy, gniazdkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lęgowisko

Wiktionary


gniazdownictwo

zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na miesz­ka­niu do­ro­słych dzie­ci z ro­dzi­ca­mi, bez za­kła­da­nia włas­nej ro­dzi­ny


SJP.pl


gniazdownik

ptak wy­cho­wu­ja­cy nie­zdol­ne przez dłuż­szy czas do sa­mo­dziel­ne­go życia pis­klę­ta w gnieź­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę nie­zdol­ne do sa­mo­dziel­ne­go życia i wy­ma­ga­ją­ce opie­ki ro­dzi­ców w okre­sie po na­ro­dzi­nach lub wy­klu­ciu;

 (1.2) łow. ptak za­bra­ny z gnia­zda w celu wyć­wi­cze­nia do łowów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej wy­mie­nia­ny­mi gnia­zdow­ni­ka­mi wśród zwie­rząt są ptaki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdeczko n., gniazdko n., gniazdo n., gniazdowisko n., zagniazdownik mzw., gniazdówka ż., zagnieżdżanie n.

 czas. gnieździć się ndk., gniazdować ndk., zagnieżdżać ndk.

 przym. gniazdkowy, gniazdowy

Wiktionary


gniazdowość

→ gnia­zdo­wy


SJP.pl

Patrz:

gniazdowy

gniazdowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Gnia­zdow­ski (1924–1951) – pol­ski żoł­nierz po­wo­jen­ne­go po­dzie­mia an­ty­ko­mu­ni­stycz­ne­go
  • Chry­zo­stom Gnia­zdow­ski (zm. 1732) – pol­ski szla­chic, woj­sko­wy
  • Jan Gnia­zdow­ski (zm. 1608) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Józef Gnia­zdow­ski (1891–1960) – pol­ski pe­da­gog, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ma­te­usz Gnia­zdow­ski (ur. 1974) – pol­ski po­li­to­log, wi­ce­dy­rek­tor Oś­rod­ka Stu­diów Wschod­nich
  • Ry­szard Gnia­zdow­ski (1935–2016) – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie oto­la­ryn­go­lo­gii, aler­go­lo­gii i or­ga­ni­za­cji ochro­ny zdro­wia
  • Wac­ław Gnia­zdow­ski (1864–1938) – pol­ski in­ży­nier, na­u­czy­ciel i wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Wło­dzi­mierz Gnia­zdow­ski (1906–1980) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny, za­ło­ży­ciel te­a­trów
  • Zbi­gniew Gnia­zdow­ski (1877–1950) – pol­ski re­ży­ser i ope­ra­tor fil­mo­wy

Wikipedia


gniazdowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gnia­zdem, do­ty­czą­cy gnia­zda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniazdeczko n., gniazdko n., gniazdo n., gniazdowisko n., gniazdownik mzw., zagniazdownik mzw., gniazdówka ż., zagnieżdżanie n.

 czas. gnieździć się ndk., gniazdować ndk., zagnieżdżać ndk.

 przym. gniazdkowy

Wiktionary


gniazdów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gnia­zdów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy
  • Gnia­zdów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Nowe Skal­mie­rzy­ce
  • Gnia­zdów – gro­ma­da
  • Gnia­zdo­wo

Wikipedia


gniazdówka

1. mor­ski małż o bia­ła­wej musz­li, bu­du­ją­cy z ka­my­ków i ka­wał­ków musz­li ku­li­ste gnia­zdo w pia­sku, chro­nią­ce go przed dra­pież­ni­ka­mi i ude­rze­nia­mi fal;
2. gnia­zdów­ka czer­wo­na­wa - nie­ja­dal­ny grzyb sa­pro­fi­tycz­ny, wy­stę­pu­ją­cy gro­mad­nie w do­brze oś­wiet­lo­nych la­sach


SJP.pl


gnicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. pro­ces roz­kła­du ma­te­rii oży­wio­nej pod wpły­wem drob­no­u­stro­jów

 (1.2) pot. prze­by­wa­nie gdzieś w nie­ko­rzyst­nych wa­run­kach lub pod przy­mu­sem

 (1.3) pot. prze­by­wa­nie gdzieś z le­ni­stwa czy wy­go­dy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnić ndk., zgnić dk.

 przym. gnilny, przegniły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpad gnilny

Wiktionary


gnida

1. jajo wszy (we wło­sach lub sier­ści ży­wi­cie­la);
2. obel­ży­wie: czło­wiek nie­po­zor­ny, pod­stęp­nie coś knu­ją­cy, dzia­ła­ją­cy na czy­jąś szko­dę; szuja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jajo wszy;

 (1.2) przen. obraź. osoba podła, fał­szy­wa, zło­śli­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gnida – jajo wszy
  • Gnida – rzeka, górny bieg (do­pływ) Ka­na­łu Kró­lew­skie­go
  • Gnida – stru­ga, do­pływ cieku o tej samej naz­wie (z dwóch cie­ków o tej samej naz­wie pow­sta­je jeden)
  • Jo­a­chim Józef Gnida (1952-1982) – pol­ski ro­bot­nik, ofia­ra pa­cy­fi­ka­cji ko­pal­ni Wujek w grud­niu 1981

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɟɲida, AS: ǵńida

Wiktionary


gnidosz

pół­pa­so­żyt­ni­cza ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Gni­dosz ("Pe­di­cu­la­ris") – ro­dzaj pół­pa­so­żyt­ni­czych ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych ("Oro­ban­cha­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 680–750 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej w stre­fie umiar­ko­wa­nej i oko­ło­bie­gu­no­wej, w po­łud­nio­wej czę­ści za­się­gu na ob­sza­rach gór­skich. W Pol­sce spo­ty­ka­nych jest 8–9 ga­tun­ków (w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go), wszyst­kie pod­le­ga­ją ochro­nie praw­nej.

Wikipedia


gnidzi

→ gnida


SJP.pl

Patrz:

gnida

gniecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gnieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: ǵńecẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniot m., zgniatanie n., zgniecenie n., zgniot m., zgniotek m., zgniatarka ż., zgniatacz m., nagniatanie n., nagniecenie n., nagniotek m., nagniatarka ż., gnieciuch mrz.

 czas. gnieść ndk., zgniatać ndk., zgnieść dk., nagniatać ndk., nagnieść dk.

 przym. nagniotkowy, nagniotkowaty

Wiktionary


gniechowice

Gnie­cho­wi­ce (niem. "Gni­chwitz", "Al­ten­ro­de N.S.") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie.

Wikipedia


gnieciuch

1. po­tocz­nie: źle wy­pie­czo­ne pie­czy­wo lub cia­sto; gnio­tek;
2. nowe cia­sto za­gnie­cio­ne z resz­tek sta­re­go;
3. tka­ni­na lub odzież łatwo się gnio­tą­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­u­da­ne cia­sto, kiep­sko wy­pie­czo­ne

 (1.2) wy­piek z resz­tek cia­sta

 (1.3) ubra­nie z łatwo mną­cej się tka­ni­ny

Wiktionary

Gnie­ciuch, gniot, gnio­tek, gnie­tek, gno­cek, gno­tek, wiek – demon sło­wiań­ski, z ka­te­go­rii de­mo­nów du­szą­cych ludzi, czę­sto rów­noz­nacz­ny zmo­rom.

W Ma­ło­pol­sce wy­o­bra­ża­ny pod po­sta­cią ma­łe­go, gru­be­go chłop­ca, z wiel­kim brzu­chem, który nosi czer­wo­ną cza­pecz­kę i po­sia­da wiele pie­nię­dzy. Dusi on ludzi po­grą­żo­nych we śnie, lecz przed tym wyj­mu­je ze swo­je­go brzu­cha je­li­ta, aby nie zgnieść na śmierć swoim cię­ża­rem tego, co dusi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gniot m., gniotek m., gniecenie n., wygniecenie n., zagniatanie n., zagniecenie n., wygniatanie n., wygniecenie n., gniotowce nmos., gniotowate nmos.

:: zdrobn. gnieciuszek m.

 czas. gnieść ndk., wygnieść dk., zagniatać ndk., zagnieść dk., wygniatać ndk., wygnieść dk.

 przym. gnieciuchowaty, gniotliwy, gniotowcowy, gniotowaty

Wiktionary


gnieciuchy

1. po­tocz­nie: źle wy­pie­czo­ne pie­czy­wo lub cia­sto; gnio­tek;
2. nowe cia­sto za­gnie­cio­ne z resz­tek sta­re­go;
3. tka­ni­na lub odzież łatwo się gnio­tą­ca


SJP.pl


gniew

nie­za­do­wo­le­nie; iry­ta­cja; złość; wście­kłość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uczu­cie zło­ści, silne nie­za­do­wo­le­nie z cze­goś lub kogoś;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gniew – re­ak­cja emo­cjo­nal­na
  • Gniew – mia­sto w po­wie­cie tczew­skim
  • Gniew – gmina w po­wie­cie tczew­skim
  • Gniew – sta­cja ko­le­jo­wa w Gnie­wie, w po­wie­cie tczew­skim
  • Gniew – gro­ma­da
  • De­ka­nat Gniew – de­ka­nat w rzym­sko­ka­to­lic­kiej die­cez­ji pel­pliń­skiej
  • Gniew – ksią­żę obo­drzyc­ki
  • Gniew (Гнев) – ra­dziec­ki film z 1974 roku
  • Gniew – pol­ski film w re­ży­se­rii Mar­ci­na Zię­biń­skie­go z 1998 roku
  • Gniew (Ikari) – ja­poń­ski film z 2016 roku
  • Gniew (Ro­mans) – bry­tyj­ski film z 2017 roku
  • Gniew – po­wieść kry­mi­nal­na Zyg­mun­ta Mi­ło­szew­skie­go z 2014 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamil w gnie­wie zde­mo­lo­wał włas­ny pokój.

 (1.1) Tłu­macz przez do­brych kilka minut szep­tał mu do ucha, prze­ra­żo­ny groź­bą gnie­wu prze­ło­żo­ne­go. Bał się, że mułła nie zro­zu­miał jego prze­kła­du.

 (1.1) Że­glarz nie prze­stra­szył się gnie­wu mórz, choć sza­lał sztorm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛf, AS: ǵńef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniewianin m., gniewianka ż., Gniew m., rozgniewanie n., gniewanie n., zagniewanie n., pogniewanie n., gniewność ż., gniewnik m.

 czas. zagniewać, gniewać ndk., pogniewać dk.

 przym. gniewny

 przysł. gniewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złość, wściekłość

Wiktionary


gniewać

1. wy­wo­ły­wać w kimś gniew, po­wo­do­wać czy­jeś wzbu­rze­nie emo­cjo­nal­ne; zło­ścić, draż­nić, de­ner­wo­wać;
2. gnie­wać się:
a) wy­bu­chać gnie­wem, zło­ścią; iry­to­wać się, zło­ścić się;
b) żyć z kimś w niez­go­dzie, mieć do sie­bie wza­jem­ną urazę; bo­czyć się, dąsać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gnie­wać, za­gnie­wać)

 (1.1) wy­wo­ły­wać w kimś gniew

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gnie­wać się (dk. po­gnie­wać się, za­gnie­wać się)

 (2.1) czuć gniew

 (2.2) żyć w niez­go­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sem po­do­ba­ją się Kaj­tu­sio­wi wy­ra­zy, któ­rych nie ro­zu­mie, a cza­sem gnie­wa­ją go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniew mrz.

 przym. gniewny

 przysł. gniewnie

 czas. zagniewać

Wiktionary


gniewczyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, zob. Gniew­czy­na Try­niec­ka.

 (1.2) geogr. to­po­nim, zob. Gniew­czy­na Łań­cuc­ka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gniew­czy­na Try­niec­ka
  • Gniew­czy­na Łań­cuc­ka
  • Gniew­czy­na – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Gniew­czy­na Łań­cuc­ka

Wikipedia


gniewek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Gnie­wek – pol­ski praw­nik cy­wi­li­sta, pra­cow­nik na­u­ko­wy
  • Fran­ci­szek Gnie­wek – pol­ski „Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta”

Wikipedia


gniewianin

miesz­ka­niec Gnie­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gnie­wu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛˈvʲjä̃ɲĩn, AS: ǵńevʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniew m., gniew m.

:: fż. gniewianka ż.

 przym. gniewski

Wiktionary


gniewianka

miesz­kan­ka Gnie­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gnie­wu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛˈvʲjãnka, AS: ǵńevʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniew m., gniew m.

:: fm. gniewianin

 przym. gniewski

Wiktionary


gniewino

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gnie­wi­no (kaszb. "Gniéwino", niem. "Gne­win") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no. Leży na tra­sie linii ko­le­jo­wej Wej­he­ro­wo–Cho­cze­wo–Lę­bork (obec­nie za­wie­szo­nej).

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Gnie­wi­no" w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież miej­sco­wo­ści Strze­bie­li­nek i Strze­bie­lin­ko.

Wikipedia


gniewiński

przy­miot­nik od: Gnie­wi­no


SJP.pl


gniewko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zdrob­nie­nie imie­nia Gnie­wo­mir
  • Gniew­ko, syn ry­ba­ka – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • ORP Gniew­ko – pol­ski okręt ra­tow­ni­czy, w służ­bie 1981–2007
  • Gniew­ko – pol­ski ho­low­nik, w służ­bie od 2020

Wikipedia


gniewkowa

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl


gniewkowianin

miesz­ka­niec Gniew­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gniewkowianka

miesz­kan­ka Gniew­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gniewkowo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gniew­ko­wo ( Ar­ge­nau, Kni­pig) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Gniew­ko­wo. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. Jest lo­kal­nym oś­rod­kiem prze­my­sło­wym, a także hand­lo­wo-usłu­go­wym. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2025 r. Gniew­ko­wo li­czy­ło 6621 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɟɲɛfˈkɔvɔ, AS: ǵńefkovo

Wiktionary


gniewkowski

przy­miot­nik od: Gniew­ko­wo


SJP.pl


gniewliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gniew­li­wie


SJP.pl


gniewliwość

→ gniew­li­wy


SJP.pl

Patrz:

gniewliwy

gniewliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gniew­li­wy


SJP.pl


gniewliwy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. ma­ją­cy skłon­ność do oka­zy­wa­nia gnie­wu

 (1.2) daw. świad­czą­cy o skłon­no­ści do oka­zy­wa­nia gnie­wu

 (1.3) daw. po­wo­do­wa­ny gnie­wem, wy­ra­ża­ją­cy gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ale szlach­ta zgor­szo­na zrywa się od stołu • I sto gło­sów gniew­li­wych za­wrza­ło po­spo­łu [...]

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choleryczny, gwałtowny, porywczy, raptowny

 (1.3) gniewny

Wiktionary


gniewnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gniew­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Mógł­byś wstać, kiedy do­wód­ca mówi – rzekł gniew­nie Ka­ziuk na od­chod­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲɛvʲɲɛ, AS: ǵńevʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozgniewanie n., gniew m., gniewność ż., gniewanie n.

 czas. gniewać, zagniewać

 przym. gniewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wściekle, ostro

Wiktionary


gniewniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gniew­nie


SJP.pl


gniewniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gniew­ny; bar­dziej gniew­ny


SJP.pl


gniewnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. za­gnie­wa­ny czło­wiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. azyl, do któ­re­go ktoś chowa się, gdy gnie­wa się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniew mrz.

Wiktionary


gniewno

daw­niej: gniew­nie


SJP.pl

Gniew­no – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Debrz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło "Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwo Rolne Gniew­no".

Wikipedia


gniewność

cecha kogoś gnie­wa­ją­ce­go się, czu­ją­ce­go do kogoś urazę


SJP.pl


gniewny

1. bę­dą­cy wy­ra­zem gnie­wu, iry­ta­cji;
2. od­czu­wa­ją­cy gniew; za­gnie­wa­ny, obra­żo­ny, po­i­ry­to­wa­ny;
3. groź­ny, srogi, su­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy w sobie gniew lub po­dat­ny nań

 (1.2) wy­ra­ża­ją­cy gniew

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …gniew­na Sło­wian­ka po­trzą­sa­ją­ca szczot­ką miała w od­wo­dzie wa­taż­kę, który śmiał się od ucha do ucha, aż mu młode zęby lśni­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniew mrz., gniewanie n., gniewność ż., rozgniewanie n., zagniewanie n.

 czas. gniewać ndk., pogniewać dk., zagniewać dk.

 przysł. gniewnie, gniewno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozgniewany

Wiktionary


gniewomir

imię mę­skie


SJP.pl

Gnie­wo­mir, Gnie­wo­miar, Gnie­wo­mier, Gnie­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, za­no­to­wa­ne w do­ku­men­tach od XII wieku.

Imię "Gnie­wo­mir" jest przy­kła­dem sta­ro­pol­skie­go, zło­żo­ne­go, oso­bo­we­go imie­nia dwucz­ło­no­we­go, które jest re­lik­tem po­gań­skich imion uży­wa­nych we wczes­nym śred­nio­wie­czu przez Sło­wian. Skła­da się z czło­nu "Gnie­wo-" ("gniew") oraz "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Mogło zatem oz­na­czać "ten, który uśmie­rza gniew". Wi­told Ta­szyc­ki za­li­czył je do grupy naj­star­szych pol­skich imion oso­bo­wych.

Wikipedia


gniewomirostwo

Gnie­wo­mir z mał­żon­ką; Gnie­wo­mi­ro­wie


SJP.pl


gniewomirowie

imię mę­skie


SJP.pl


gniewomirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gnie­wo­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gniewosz

gnie­wosz pla­mi­sty - nie­ja­do­wi­ty wąż z rzędu po­ło­zo­wa­tych; mie­dzian­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gnie­wosz – forma po­chod­na od mę­skie­go imie­nia Gnie­wo­mir
  • Gnie­wosz pla­mi­sty – gad z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych
  • Gnie­wosz – szczyt w Gó­rach By­strzyc­kich
  • Gnie­wosz – piwo pro­du­ko­wa­ne przez Bro­war Gon­ty­niec
  • Gnie­wosz – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Mi­ro­sła­wiec
  • No­wo­siel­ce-Gnie­wosz – dawna nazwa wsi No­wo­siel­ce
  • Gnie­wosz z Da­le­wic (zm. 1406) – ry­cerz pol­ski, pod­ko­mo­rzy kra­kow­ski, kasz­te­lan san­do­mier­ski
  • Gnie­wosz z Da­le­wic (zm. ok. 1445) – ry­cerz pol­ski, do­wód­ca od­dzia­łu za­cięż­nych ze Ślą­ska, Czech i Moraw w bit­wie pod Grun­wal­dem, syn Gnie­wo­sza zm. w 1406
  • Alek­san­der Gnie­wosz (1920-2003), ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Ed­ward Gnie­wosz (1822-1906) – po­li­tyk ga­li­cyj­ski
  • Fe­liks Gnie­wosz (1836-1897) – wła­ści­ciel dóbr ziem­skich, pod­ko­mo­rzy i szam­be­lan JCK Apo­stol­skiej Mości, pre­zes rady po­wia­to­wej i mar­sza­łek po­wia­tu sa­noc­kie­go, po­rucz­nik uła­nów
  • He­le­na Gnie­wosz (1874-1949) – wła­ści­ciel­ka dóbr ziem­skich, dzia­łacz­ka spo­łecz­na

Wikipedia


gniewoszowski

przy­miot­nik od: Gnie­wo­szów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gnie­wo­szo­wem, do­ty­czą­cy Gnie­wo­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniewoszów m.

Wiktionary


gniewoszów

gnie­wosz pla­mi­sty - nie­ja­do­wi­ty wąż z rzędu po­ło­zo­wa­tych; mie­dzian­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gnie­wo­szów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie
  • Gnie­wo­szów – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • Gnie­wo­szów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gnie­wo­szów
  • Gnie­wo­szów – gro­ma­da

Wikipedia


gniewski

→ Gniew (mia­sto)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Gnie­wu, zwią­za­ny z Gnie­wem, po­cho­dzą­cy z Gnie­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Sta­ró­wek ta­kich jak gniew­ska pod­czas kil­ku­mie­sięcz­ne­go okre­su grzew­cze­go wdy­cha­ją ogrom­ną dawkę ra­kot­wór­cze­go dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲɛfsʲci, AS: ǵńefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniew m., gniewianin m., gniewianka ż.

Wiktionary


gniezdnik

1. w ło­wiect­wie: wy­bra­ny z gnia­zda młody sokół; gnieź­nik;
2. li­stwa z gnia­zda­mi na prze­łącz­ni­cy głów­nej umoż­li­wia­ją­ca prze­łą­cza­nie stro­ny sta­cyj­nej i stro­ny li­nio­wej łącza te­le­fo­nicz­ne­go mię­dzy­cen­tra­lo­we­go na sta­no­wi­sko po­mia­ro­we


SJP.pl


gniezdny

przed­niak gniezd­ny: prze­dłu­że­nie ko­lum­ny fok­masz­tu, słu­żą­ce do roz­pi­na­nia gór­nych żagli sko­śnych; fok­sten­ga


SJP.pl


gniezna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Se­re­tu;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Gniez­no

Wiktionary

Gniez­na ( Гнізна, "Hniz­na") – rzeka na Ukra­i­nie na Po­do­lu; lewy do­pływ Se­re­tu, o dłu­go­ści 81 km i po­wierzch­ni do­rze­cza 1110 km².

Bie­rze po­czą­tek z dwóch stru­mie­ni: jed­ne­go z pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści miej­sco­wo­ści Szym­kow­ce (rejon tar­no­pol­ski) i dru­gie­go – wschod­nie­go – bie­gną­ce­go na po­łud­nie przez wieś Sie­nia­wa.

Wikipedia


gniezno

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

Wiktionary

Gniez­no – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, pier­wsza sto­li­ca Pol­ski, pier­wsza me­tro­po­lia ko­ściel­na w Pol­sce, mia­sto św. Woj­cie­cha. Sie­dzi­ba władz po­wia­tu gnieź­nień­skie­go i gminy Gniez­no oraz ar­chi­die­cez­ji (ar­cy­bi­sku­pów gnieź­nień­skich i pry­ma­sów Pol­ski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Gnieź­nie za­ło­żo­no pier­wsze pol­skie ar­cy­bi­skup­stwo.

 (1.1) Pan Woj­ciech na­pi­sał do mnie z Gniez­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɟɲɛznɔ, AS: ǵńezno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnieźnianin mos., gnieźnieńczyk mos., gnieźnianka ż., gnieźnienka ż.

 przym. gnieźnieński, podgnieźnieński

Wiktionary


gnieść

1. ści­skać, miaż­dżyć, ugnia­tać;
2. uwie­rać, uci­skać, do­le­gać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) miaż­dżyć

 (1.2) miąć

 (1.3) uci­skać, uwie­rać, do­le­gać

 (1.4) kulin. wy­ra­biać (cia­sto)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gnio­tła śmie­ta­nę na masło.

 (1.2) Ner­wo­wo gnio­tłam apasz­kę w ręku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: ǵńėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniecenie n., nagniatanie n., gnieciuch mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugniatać, zgniatać

 (1.2) marszczyć, ściskać

 (1.4) ugniatać

Wiktionary


gnieźnianin

miesz­ka­niec Gniez­na; Gnieź­nień­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gniez­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲä̃ɲĩn, AS: ǵńėźńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n., gnieźnieńczyk m., gnieźnienka ż.

:: fż. gnieźnianka ż.

 przym. gnieźnieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieźnieńczyk

Wiktionary


gnieźnianka

miesz­kan­ka Gniez­na; Gnieź­nien­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gniez­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲãnka, AS: ǵńėźńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n., gnieźnieńczyk m., gnieźnienka ż.

:: fm. gnieźnianin m.

 przym. gnieźnieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieźnienka

Wiktionary


gnieźnienka

miesz­kan­ka Gniez­na; Gnieź­nian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gniez­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲɛ̃nka, AS: ǵńėźńẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n., gnieźnianin m., gnieźnianka ż.

:: fm. gnieźnieńczyk m.

 przym. gnieźnieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieźnianka

Wiktionary


gnieźnieńczyk

miesz­ka­niec Gniez­na; Gnieź­nia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gniez­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲɛ̇̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: ǵńėźńė̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n., gnieźnianin m., gnieźnianka ż.

:: fż. gnieźnienka ż.

 przym. gnieźnieński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnieźnianin

Wiktionary


gnieźnieński

przy­miot­nik od: Gniez­no


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Gniez­no

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɛ̇ʑˈɲɛ̇̃j̃sʲci, AS: ǵńėźńė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno, gnieźnianin, gnieźnieńczyk, gnieźnianka, gnieźnienka

Wiktionary


gnieźnik

1. gnieź­nik leśny - dwu­let­nia lub wie­lo­let­nia ro­śli­na cu­dzo­żyw­na o ło­dy­dze, li­ściach i kwia­tach barwy żół­to­brą­zo­wej, ma­ją­ca ko­rze­nie splą­ta­ne na kształt pta­sie­go gnia­zda, ros­ną­ca w cie­ni­stych la­sach li­ścia­stych; gnia­zdosz;
2. w ło­wiect­wie: wy­bra­ny z gnia­zda młody sokół; gniezd­nik


SJP.pl

Gnieź­nik ("Ne­ot­tia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­żą do niego 73 ga­tun­ki (w uję­ciu obej­mu­ją­cym po­dro­dzaj li­ste­ra "Li­ste­ra"). Wy­stę­pu­ją one w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (na po­łud­niu po Ka­li­for­nię, Tek­sas i Flo­ry­dę), Eu­ro­pie, w pół­noc­nej i wschod­niej Azji, przy czym kilka ga­tun­ków sięga na po­łud­niu do tro­pi­kal­nej czę­ści Azji (Mjan­ma, Wiet­nam).

Wikipedia


gnieżdżewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Gnież­dże­wo ( Gniéżdżewò lub Gnieżdżewò) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Puck. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 216. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie puc­kim w po­wie­cie puc­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go w II po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


gnijący

ule­gać zep­su­ciu, roz­kła­dać się, but­wieć


SJP.pl


gnilcowy

przy­miot­nik od: gni­lec


SJP.pl


gnilec

1. cho­ro­ba wy­wo­ła­na nie­do­bo­rem wi­ta­mi­ny C, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. owrzo­dze­niem dzią­seł i błony ślu­zo­wej oraz wy­pa­da­niem zębów; cynga, szkor­but;
2. za­kaź­na cho­ro­ba jed­wab­ni­ków wy­wo­ła­na przez bak­te­rie gnil­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. cho­ro­ba wy­wo­ła­na bra­kiem wi­ta­mi­ny C;

 (1.2) ent. pszcz. groź­na, za­kaź­na cho­ro­ba czer­wiu pszczół i jed­wab­ni­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gni­lec (szkor­but) – cho­ro­ba
  • Gni­lec – część wsi Ło­cho­wi­ce, w Pol­sce, w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Kros­no Odrzań­skie
  • Gni­lec – osada w Pol­sce, w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka
    • Gni­lec – przy­sta­nek ko­le­jo­wy zlo­ka­li­zo­wa­ny w po­bli­żu po­wyż­szej osady
    • Gni­lec – re­zer­wat flo­ry­stycz­ny tamże
  • Gni­lec – stru­ga w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, do­pływ Czer­ni­cy.
  • Gni­lec – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, zlo­ka­li­zo­wa­ne w po­bli­żu Ku­no­wic

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­miast żar­cia - Pol­ska, za­miast spa­nia – Pol­ska, za­wsze Pol­ska, Pol­ska. Takoż, kiedy li­sza­je, tyfus i gni­lec na ba­gnach, kiedy kon­tuz­ja i rany po bit­wie – dla niej, dla ro­dzo­nej.

 (1.1) Nie­do­bór wi­ta­mi­ny C pro­wa­dzi do gnil­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gnilcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkorbut

Wiktionary


gnilica

ro­dzaj grzy­ba z ro­dzi­ny gni­li­co­wa­tych


SJP.pl


gnilik

gni­lik czer­wo­no­pla­my, gni­lik czar­ny, gni­lik czte­ro­pla­my - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny gni­li­ko­wa­tych


SJP.pl


gnilikowate

ro­dzi­na chrzą­szczy li­czą­ca około 4000 ga­tun­ków


SJP.pl

Gni­li­ko­wa­te (Hi­ste­ri­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy li­czą­ca około 4000 ga­tun­ków. Więk­szość ga­tun­ków gni­li­ko­wa­tych wy­stę­pu­je w kra­jach tro­pi­kal­nych. W Pol­sce stwier­dzo­no ok. 80 ga­tun­ków.

Chrzą­szcze z tej ro­dzi­ny osią­ga­ją zwy­kle roz­mia­ry do około 10 mm, niek­tó­re tro­pi­kal­ne ga­tun­ki do­ra­sta­ją do 22 mm.

Wikipedia


gnilikowaty

o ce­chach gni­li­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


gnilny

po­wo­du­ją­cy gni­cie, spo­wo­do­wa­ny gni­ciem; po­le­ga­ją­cy na gni­ciu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pro­ce­su gni­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wa­rzy­wach roz­wi­ja­ją się bak­te­rie gnil­ne, na owo­cach słod­kich – droż­dże i pleś­ńe­śnie oraz bak­te­rie z grupy coli.

 (1.1) Czy pol­ska de­mo­kra­cja jest w fazie gnil­nej - roz­wa­ża­ją dziś wy­bit­ni dzien­ni­ka­rze, in­te­lek­tu­a­li­ści, po­li­ty­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnicie n., zgnilizna ż.

 czas. gnić ndk., zgnić dk.

 przym. zgniły

Wiktionary


gniocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gniot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniot m.

Wiktionary


gniot

po­tocz­nie:
1. nie­u­da­ny wy­piek; za­ka­lec;
2. utwór li­te­rac­ki, film, sztu­ka itp. bez żad­nych war­to­ści ar­ty­stycz­nych, wy­wo­łu­ją­cy znu­że­nie od­bior­cy; szmi­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub pot. mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. nie­u­da­na praca, dzie­ło rąk

 (1.2) pot. nie­u­da­ne bądź źle upie­czo­ne pie­czy­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ma być wy­pra­co­wa­nie? To naj­więk­szy twój gniot jak do tej pory!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲɔt, AS: ǵńot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gniecenie n., nagniatanie n., gnieciuch mrz., gniocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bubel, byle co, bzdury, chała, flaki, słabizna, szmira

 (1.2) gnieciuch, zakalec

Wiktionary


gniotek

po­tocz­nie:
1. cia­sto nie­u­da­ne, źle wy­pie­czo­ne lub za­gnie­cio­ne ze stward­nia­łych resz­tek; gnie­ciuch, wy­skro­bek;
2. przed­miot da­ją­cy się łatwo gnieść w dło­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) za­baw­ka an­ty­stre­so­wa do ści­ska­nia, naj­czę­ściej włas­no­ręcz­nie wy­ko­na­na z ba­lo­ni­ka wy­peł­nio­ny mąką ziem­nia­cza­ną

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) źle wy­pie­czo­ne cia­sto lub chleb

 (2.2) zdrobn. od: gniot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­lon­ta­riu­sze (…) będą pro­wa­dzić warsz­ta­ty z za­pla­ta­nia bran­so­le­tek z mu­li­ny czy z sa­mo­dziel­ne­go two­rze­nia po­pu­lar­nych wśród dzie­ci „gniot­ków” i slime’ów.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gniot, gnieciuch, wyskrobek

Wiktionary


gniotliwość

skłon­ność do gnie­ce­nia się


SJP.pl


gniotliwy

skłon­ny do gnie­ce­nia się


SJP.pl


gniotowate

ro­dzi­na ro­ślin na­go­na­sien­nych obej­mu­ją­ca jeden tylko ro­dzaj: gnet wy­so­kop­ną­cy, ros­ną­cy w stre­fie zwrot­ni­ko­wej; gne­to­wa­te


SJP.pl

Gnio­to­wa­te ("Gne­ta­ce­ae") – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na z rzędu gnio­tow­ców ("Gne­ta­les"). Na­le­ży tu jeden ro­dzaj – gniot ("Gne­tum" L.) z 43 ga­tun­ka­mi. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej osią­ga­jąc naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie w Azji po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej (naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny tam­tej­szy ga­tu­nek – "Gne­tum gne­mon" sięga po pół­noc­ne krań­ce au­stra­lij­skie­go stanu Qu­e­ens­land i Va­nu­a­tu).

Wikipedia


gniotowaty

o ce­chach gnio­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


gniotowce

ro­śli­na z klasy na­go­za­ląż­ko­wych


SJP.pl

Gnio­tow­ce ("Gne­ta­les" Mart.) – grupa ro­ślin o róż­nej ran­dze sy­ste­ma­tycz­nej w za­leż­no­ści od kla­sy­fi­ka­cji i uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go. Daw­niej zwy­kle klasa "Gne­top­si­da", cza­sem pod­gro­ma­da "Gne­top­hy­ti­na" lub nawet gro­ma­da "Gne­top­hy­ta". Współ­cze­śnie we­dług róż­nych au­to­rów grupa opi­sy­wa­na jest zwy­kle w ran­dze rzędu, cza­sem pod­kla­sy lub klasy.

Wikipedia


gniotowe

o ce­chach gnio­to­wych (klasa ro­ślin)


SJP.pl


gniotowiec

ro­śli­na z klasy na­go­za­ląż­ko­wych


SJP.pl


gniotownik

urzą­dze­nie do roz­drab­nia­nia, mie­sza­nia i wy­ra­bia­nia róż­nych su­row­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gnio­tow­nik to na­rzę­dzie do wy­gnia­ta­nia gwin­tów.
  • Ugnia­tar­ka do two­rzyw sztucz­nych
  • Kru­szar­ka ko­ło­wa
  • ma­szy­na do przy­go­to­wy­wa­nia paszy po­przez zgnia­ta­nie skład­ni­ków po­mię­dzy dwoma gład­ki­mi wal­ca­mi obra­ca­ją­cy­mi się w prze­ciw­nych kie­run­kach

Wikipedia


gniotowy

o ce­chach gnio­to­wych (klasa ro­ślin)


SJP.pl


gniozdo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. gnia­zdo

Wiktionary


gniozdurek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naj­młod­sze dziec­ko

Wiktionary


gnić

ule­gać zep­su­ciu, roz­kła­dać się, but­wieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ule­gać pro­ce­so­wi roz­kła­du pod wpły­wem dzia­ła­nia drob­no­u­stro­jów: bak­te­rii i grzy­bów

 (1.2) przen. ule­gać de­ge­ne­ra­cji

 (1.3) pot. przen. prze­by­wać gdzieś z le­ni­stwa lub wy­god­nict­wa

 (1.4) pot. przen. prze­by­wać gdzieś pod przy­mu­sem lub w złych wa­run­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy dro­dze do szko­ły od ty­god­nia gnije zde­chły kot.

 (1.1) Z po­wo­du opa­dów de­szczu na po­lach gnije nies­prząt­nię­te zboże.

 (1.2) Ka­ta­stro­fi­ści twier­dzą, że nasz świat gnije, a ko­niec jego bli­ski.

 (1.3) Mój mąż po­tra­fi go­dzi­na­mi gnić w fo­te­lu przed te­le­wi­zo­rem z piwem w ręce.

 (1.4) Synu, jak bę­dziesz kradł, to bę­dziesz la­ta­mi gnił w wię­zie­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɟɲit͡ɕ, AS: ǵńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgnilizna ż., zgnilec m., zgniłek m., zgniłka ż., gnicie n., zgnicie n.

 czas. zgnić, podgnić, nadgnić

 przym. zgniły, gnilny, przegniły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psuć się, tęchnąć

Wiktionary


gniła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Po­do­lu na za­chod­niej Ukra­i­nie, do­pływ Zbru­cza;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gniła – rzeka na Ukra­i­nie
  • Gniła – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Hnyła – dawna nazwa wsi Kar­pac­kie na Ukra­i­nie w re­jo­nie tur­czań­skim

Wikipedia


gniłek

ślu­zo­wiec żół­tej barwy; wyk­wit


SJP.pl


gniłun

mu­chów­ka z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


SJP.pl


gnocchi

[czy­taj: niok­ki] klu­ski w sosie po­da­wa­ne z par­me­za­nem


SJP.pl

Gnoc­chi – ro­dzaj wło­skich klu­sek. Po wło­sku słowo "gnoc­chi" to licz­ba mnoga od "gnoc­co", czyli do­słow­nie „gruda”. Ist­nie­je wiele re­gio­nal­nych wer­sji tej po­tra­wy, m.in. z ziem­nia­ków, wa­rzyw­ne­go purée, sera, mąki gry­cza­nej. Są po­dob­ne do pol­skich ko­py­tek.

Do­dat­ka­mi do "gnoc­chi" są różne sosy, np. te ty­po­we dla ma­ka­ro­nów, jak "po­mo­do­ro", "fung­hi", "pesto".

Wikipedia


gnoić

1. w rol­nict­wie: na­wo­zić zie­mię obor­ni­kiem;
2. po­tocz­nie: do­pro­wa­dzać do gni­cia cze­goś;
3. po­spo­li­cie: ni­szczyć kogoś psy­chicz­nie lub fi­zycz­nie, po­ni­żać, drę­czyć;
4. gnoić się - po­tocz­nie, o ra­nach: ją­trzyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roln. na­wo­zić zie­mię gno­jem

 (1.2) pot. do­pu­szczać do gni­cia cze­goś

 (1.3) posp. ni­szczyć kogoś psy­chicz­nie lub fi­zycz­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gnoić się

 (2.1) pot. o ra­nach: ją­trzyć się, ro­pieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Co ona ci zro­bi­ła, że tak ją gno­isz na każ­dym kroku?

 (2.1) Rana po opa­rze­niu gno­i­ła się już ponad mie­siąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡnɔjit͡ɕ, AS: gnoi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dk. zgnoić, ognoić

 rzecz. gnojownik mos., gnójka ż., gnojankowate nmos., gnojanka ż., Gnojnik mrz., gnojowica ż., gnojówka ż., gnojnik mrz., gnojenie n., gnojek m., gnój

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) upokarzać, upadlać, prześladować, poniżać, dręczyć, szmacić

Wiktionary


gnoiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Gno­iń­ski (1891–1946) – pol­ski le­karz, współt­wór­ca krwio­lecz­nict­wa i krwio­daw­stwa w Pol­sce
  • Jan Gno­iń­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jerzy Gno­iń­ski – pol­ski Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • (1877–1951) – pol­ski pe­da­gog
  • Ksa­we­ry Gno­iń­ski (1869–1929) – pol­ski in­ży­nier elek­tryk, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Le­szek Gno­iń­ski, wła­ści­wie Lech Gno­iń­ski (ur. 1966) – pol­ski dzien­ni­karz mu­zycz­ny
  • Mi­chał Roch Gno­iń­ski (1886–1965) – pol­ski in­ży­nier gór­nik, puł­kow­nik ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, se­na­tor II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mi­chał War­nia Gno­iń­ski (1806–1885) – pre­zy­dent Lwowa, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji, ad­wo­kat, wła­ści­ciel dóbr
  • (1883–po 1934) – pol­ski praw­nik, no­ta­riusz
  • Win­cen­ty Gno­iń­ski (ok. 1837–1911) – zie­mia­nin, dzia­łacz go­spo­dar­czy, poseł do ga­li­cyj­skie­go Sejmu Kra­jo­we­go

Wikipedia


gnojak

1. duży, gra­na­to­wy chrząszcz, ży­wią­cy się na­wo­zem, po­spo­li­ty w środ­ko­wej Eu­ro­pie; żuk gno­jak, gno­jo­wiec;
2. wóz uży­wa­ny do wo­że­nia gnoju; gnoj­ni­ca, gnoj­nik


SJP.pl


gnojanka

1. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny gno­jan­ko­wa­tych;
2. re­gio­nal­nie: gno­jów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. roln. płyn­ne od­cho­dy zwie­rząt go­spo­dar­skich

 (1.2) daw. roln. miej­sce gro­ma­dze­nia się gno­jan­ki (1.1)

 (1.3) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bol­bi­tius|Fr.|ref=tak., grzyb z ro­dzi­ny gno­jan­ko­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ros­ną­ce na obor­ni­ku gno­jan­ki na­le­żą do grzy­bów blasz­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojek mos., gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojówka

 (1.2) gnojówka

Wiktionary


gnojankowate

o ce­chach gno­jan­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bol­bi­tia­ce­ae|Sin­ger|ref=tak., ro­dzi­na grzy­bów w rzę­dzie pie­czar­kow­ców;

Wiktionary

Gno­jan­ko­wa­te ("Bol­bi­tia­ce­ae" Sin­ger) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ro­dzi­ny gno­jan­ko­wa­tych na­le­ży m.in. gno­jan­ka od­cho­do­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojek mos., gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojanka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary


gnojankowaty

o ce­chach gno­jan­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


gnojarek

żuk gno­ja­rek - chrząszcz z ro­dzi­ny gno­ja­rzo­wa­tych ży­wią­cy się od­cho­da­mi


SJP.pl


gnojarnia

1. dół lub zbior­nik przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia gnoju; gno­jów­ka, gnoj­nik, gno­jo­wi­sko, gno­jow­nik, gno­jow­nia;
2. po­gard­li­wie: ogół mło­dych ludzi; gów­nia­rze­ria


SJP.pl


gnojarz

obel­ży­we wyz­wi­sko sto­so­wa­ne do ludzi ze wsi


SJP.pl


gnojarzowate

o ce­chach gno­ja­rzo­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ge­o­tru­pi­dae|La­tre­il­le|ref=tak., ro­dzi­na chrzą­szczy z na­dro­dzi­ny żu­koksz­tałt­nych;

Wiktionary

Gno­ja­rzo­wa­te (Ge­o­tru­pi­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i na­dro­dzi­ny żuków. Obej­mu­je około 340 opi­sa­nych ga­tun­ków. Za­miesz­ku­ją głów­nie Ho­lark­ty­kę i po­łud­nie kra­i­ny ne­o­tro­pi­kal­nej; zaw­le­czo­ne zo­sta­ły do Au­stra­lii. Więk­szość jest ko­pro­fa­gicz­na; rzad­sza jest my­ko­fa­gia czy fi­to­fa­gia. Larwy roz­wi­ja­ją się w gle­bie, że­ru­jąc na ma­te­ria­łach zgro­ma­dzo­nych przez ro­dzi­ców. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są od ty­to­nu w jurze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oskó­rek u gno­ja­rzo­wa­tych jest sil­nie zes­kle­ro­ty­zo­wa­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojarz mos./mzw., gnój mos./mrz.

Wiktionary


gnojarzowaty

o ce­chach gno­ja­rzo­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


gnojek

obraź­li­wie o młod­szym od sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. obraź. czło­wiek, naj­czę­ściej młody, wzbu­dza­ją­cy nie­chęć

 (1.2) daw. obraź. czło­wiek bied­ny

 (1.3) daw. obraź. bru­das, flej­tuch

 (1.4) daw. obraź. ską­piec, skne­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważa się za nie wia­do­mo kogo, a jest zwy­kłym gnoj­kiem.

 (1.1) A to gno­jek!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnójka ż., gnojankowate nmos., gnojanka ż., Gnojnik mrz., gnój m., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojowisko n., gnojnik m., gnojenie n., zgnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary


gnojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gnoić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnoić

 rzecz. gnojnik mrz., gnojówka ż., gnój mos./mrz.

Wiktionary


gnojeński

zwią­za­ny z Gnoj­nem, do­ty­czą­cy Gnoj­na


SJP.pl


gnojka

owad po­dob­ny do pszczo­ły; gnój­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) owad z rzędu mu­chó­wek po­dob­ny do pszczo­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojnik mrz., gnojankowate nmos., Gnojnik mrz., gnojanka ż.

 przym. gnojny

Wiktionary


gnojnica

1. wóz uży­wa­ny do prze­wo­że­nia gnoju; gnoj­ni­ca, gno­jak;
2. bocz­na deska na­kła­da­na na wóz do wo­że­nia gnoju


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gnoj­ni­ca – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie tuz­lań­skim, w gmi­nie Lu­ka­vac
  • Gnoj­ni­ca – część mia­sta Grod­no, dawna wieś
  • Gnoj­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Rop­czy­ce
  • Gnoj­ni­ca – potok w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, le­wo­brzeż­ny do­pływ po­to­ku Bu­dzisz
  • Gnoj­ni­ca – dawna gro­ma­da

Wikipedia


gnojnicki

przy­miot­nik od: Gnoj­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Gnoj­ni­ka, zwią­za­ny z Gnoj­ni­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrę­ci­my w drogę za gnoj­nic­kim lasem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gnojnik mrz., gnojniczanin mos., gnojniczanka ż.

Wiktionary


gnojniczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gnoj­ni­ka

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Gnoj­ni­ka, uro­dzo­na w Gnoj­ni­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­ma­na wysz­ła za ro­do­wi­te­go gnoj­ni­cza­ni­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gnojnik mrz.

:: fż. gnojniczanka ż.

 przym. gnojnicki

Wiktionary


gnojniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gnoj­ni­ka

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Gnoj­ni­ka, uro­dzo­na w Gnoj­ni­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gnojnik mrz.

:: fm. gnojniczanin mos.

 przym. gnojnicki

Wiktionary


gnojnik

1. wóz uży­wa­ny do prze­wo­że­nia gnoju; gnoj­ni­ca, gno­jak;
2. dół lub zbior­nik przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia gnoju; gno­jów­ka, gno­jow­nik, gno­jo­wi­sko, gno­jar­nia, gno­jow­nia;
3. grzy­bek ros­ną­cy w ogro­dach i na po­lach na­wo­żo­nych gno­jem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. dół lub ja­kieś miej­sce przez­na­czo­ne do skła­da­nia obor­ni­ka

 (1.2) roln. wóz uży­wa­ny do wo­że­nia gnoju

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gnoj­nik – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Gnoj­nik
  • Gnoj­nik – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim
  • Gnoj­nik – gro­ma­da
  • Gnoj­nik (czes. Hnojník) – wieś w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w po­wie­cie Fry­dek-Mi­stek
  • Gnoj­nik – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Gnoj­ni­ku, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w Cze­chach
  • Gnoj­nik – stru­ga, do­pływ Łów­czan­ki
  • Gnoj­nik – potok, do­pływ Stra­du­ni
  • Gnoj­ni­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡnɔjɲik, AS: gnoi ̯ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mrz./mos., Gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojek mos., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik m., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojownik, gnojownia

 (1.2) gnojnica

Wiktionary


gnojno

1. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gnoj­no – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Gnoj­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Bo­brow­ni­ki
  • Gnoj­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Kon­stan­ty­nów
  • Gnoj­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kutno
  • Gnoj­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk
  • Gnoj­no – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Gnoj­no
  • Gnoj­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. dział­dow­skim, w gmi­nie Dział­do­wo
  • Gnoj­no – gmina
  • Gnoj­no – gro­ma­da
  • Gnoj­no – hi­sto­rycz­na pol­ska nazwa miej­sco­wo­ści Gno­ien w Niem­czech
  • Gnoj­no (od 1963 Kras­no­staw) – wieś w re­jo­nie wło­dzi­mier­skim na Ukra­i­nie
  • Gno­je­wo

Wikipedia


gnojny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gno­jem, do­ty­czą­cy gnoju

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przest. wy­peł­nio­ny gno­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­li­śmy Rut przy Bra­mie Gnoj­nej w Je­ro­zo­li­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojek mos., gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojanka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n., gnojankowate lm nm., Gnojna ż., Gnojno n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gnojowy

 (2.1) ugnojony, zagnojony

Wiktionary


gnojowica

nawóz or­ga­nicz­ny bę­dą­cy roz­cień­czo­ną i prze­fer­men­to­wa­ną mie­sza­ni­ną sta­łych i płyn­nych od­cho­dów zwie­rząt ho­dow­la­nych; gno­jow­ni­ca, gno­jów­ka, obor­nik płyn­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. nawóz z prze­fer­men­to­wa­nych od­cho­dów krów lub świń;

Wiktionary

Gno­jo­wi­ca, rza­dziej gno­jow­ni­ca – płyn­na, prze­fer­men­to­wa­na mie­sza­ni­na od­cho­dów (kału i moczu) zwie­rząt go­spo­dar­skich i wody, ewen­tu­al­nie z do­miesz­ką nie­wy­ko­rzy­sta­nych pasz, po­cho­dzą­ca z obór bez­ściół­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Źró­dłem za­nie­czy­szczeń wód są duże za­kła­dy prze­my­sło­we i mia­sta, a ostat­nio także rol­nict­wo, zwła­szcza środ­ki che­micz­ne i gno­jo­wi­ca przy­spa­rza­ją dużo kło­po­tów.

 (1.1) Ilość pow­sta­ją­ce­go me­ta­nu w przy­pad­ku gno­jo­wi­cy świń­skiej pod­czas ma­ga­zy­no­wa­nia jest wyż­sza w po­rów­na­niu z gno­jo­wi­cą byd­lę­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojówka ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw. gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

:: zdrobn. gnojek mos.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojownica

Wiktionary


gnojowiec

duży, gra­na­to­wy chrząszcz, ży­wią­cy się na­wo­zem, po­spo­li­ty w środ­ko­wej Eu­ro­pie; żuk gno­jak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) chrząszcz ży­wią­cy się od­cho­da­mi ssa­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojnik mrz., gnojankowate nmos., Gnojnik mrz., gnojanka ż.

 przym. gnojny

Wiktionary


gnojowisko

miej­sce skła­do­wa­nia gnoju; gno­jów­ka


SJP.pl


gnojownia

dół lub zbior­nik przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia gnoju; gno­jów­ka, gnoj­nik, gno­jo­wi­sko, gno­jow­nik, gno­jow­nia


SJP.pl


gnojownica

nawóz or­ga­nicz­ny bę­dą­cy roz­cień­czo­ną i prze­fer­men­to­wa­ną mie­sza­ni­ną sta­łych i płyn­nych od­cho­dów zwie­rząt ho­dow­la­nych; gno­jo­wi­ca, gno­jów­ka, obor­nik płyn­ny


SJP.pl


gnojownik

dół lub zbior­nik przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia gnoju; gno­jów­ka, gnoj­nik, gno­jo­wi­sko, gno­jar­nia, gno­jow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. gno­jów­ka, płyn­ne od­cho­dy zwie­rząt

 (1.2) daw. roln. ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy na­wo­że­niu ziemi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnójka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojnik mrz., gnojankowate nmos., gnój mrz., Gnojnik mrz., gnojanka ż.

 czas. gnoić

 przym. gnojny

Wiktionary


gnojowy

przy­miot­nik od: gnój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gno­jem, do­ty­czą­cy gnoju

 (1.2) przen. wstręt­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojak mzw./mrz., gnojek mos./mrz., gnój mos./mrz., gnojenie n., gnojownia ż., gnojarnia ż., gnojnica ż., gnojnik mrz.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojny

Wiktionary


gnojówka

1. nawóz or­ga­nicz­ny bę­dą­cy roz­cień­czo­ną i prze­fer­men­to­wa­ną mie­sza­ni­ną sta­łych i płyn­nych od­cho­dów zwie­rząt ho­dow­la­nych; gno­jow­ni­ca, gno­jo­wi­ca, obor­nik płyn­ny;
2. dół lub zbior­nik przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia gnoju; gno­jow­nik, gnoj­nik, gno­jo­wi­sko, gno­jar­nia, gno­jow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. prze­fer­men­to­wa­ne płyn­ne od­cho­dy zwie­rzę­ce sto­so­wa­ne jako nawóz or­ga­nicz­ny;

Wiktionary

Gno­jów­ka – prze­fer­men­to­wa­ny mocz gro­ma­dzo­ny w zbior­ni­kach. Jest na­wo­zem jed­no­stron­nym, gdyż pra­wie cał­ko­wi­cie po­zba­wio­nym fos­fo­ru. Za­wie­ra prze­cięt­nie 1-3% su­chej masy, 0,3-0,6% N, 0,68-0,83% K i po­ni­żej 0,04% P.

Na­wo­że­nie gno­jów­ką po­win­no być uzu­peł­nio­ne na­wo­że­niem fos­fo­ro­wym np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡnɔˈjufka, AS: gnoi ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojankowate nmos., gnojanka ż., Gnojnik mrz., gnój m., gnojnik m., gnójka ż., gnojka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik m., gnojowiec m. gnojak m., gnojenie n., gnojek m., zgnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny, gnojówkowy

Wiktionary


gnoll

[czy­taj: gnol] stwo­rze­nia fan­ta­stycz­ne bę­dą­ce skrzy­żo­wa­niem gnoma z trol­lem


SJP.pl


gnom

krót­kie zda­nie wy­ra­ża­ją­ce jakąś ogól­ną myśl; ina­czej: gnoma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. ba­śnio­wy, kar­ło­wa­ty opie­kun ko­pal­ni i skar­bów

 (1.2) przen. czło­wiek ni­skie­go wzro­stu, o po­kracz­nym wy­glą­dzie

Wiktionary

Gnom – le­gen­dar­na lub ba­śnio­wa isto­ta o nie­wiel­kim wzro­ście, wy­wo­dzą­ca się z eu­ro­pej­skie­go fol­klo­ru, miesz­ka­ją­ca zaz­wy­czaj pod zie­mią. Słowo to bywa czę­sto uży­wa­ne jako sy­no­nim kras­no­lud­ka i go­bli­na, które rów­nież na­le­żą do ka­te­go­rii "ma­łe­go ludu". W XVI wieku Pa­ra­cel­sus umie­ścił je na li­ście ży­wio­ła­ków okre­śla­jąc je mia­nem naj­waż­niej­szych z du­chów ży­wio­łu ziemi. Kras­no­lud­ki po­tra­fi­ły po­ru­szać się w ziemi z taką samą łat­wo­ścią, jak lu­dzie po ziemi a pro­mie­nie sło­necz­ne zmie­nia­ły je w ka­mień.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡnɔ̃m, AS: gnõm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grzdyl, karakan, karzeł, karzełek, knypek, konus, kurdupel, liliput, liliputek, mikrus, pigmej, pokurcz

Wiktionary


gnoma

forma grec­kiej po­ez­ji li­rycz­nej: krót­kie zda­nie wy­ra­ża­ją­ce jakąś ogól­ną myśl; gnom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. sen­ten­cja, przy­sło­wie w li­ry­ce grec­kiej

Wiktionary

Gnoma, gnom (z gr. "gnōmē" – rozum, mnie­ma­nie) w re­to­ry­ce lub w li­te­ra­tu­rze – zwię­złe zda­nie wy­ra­ża­ją­ce głęb­szą myśl, zwy­kle o cha­rak­te­rze mo­ral­nym. Pier­wot­ną formą gnomy były przy­sło­wia. Za­ab­sor­bo­wa­na przez re­to­ry­kę i li­te­ra­tu­rę zy­ska­ła bar­dziej wy­ra­fi­no­wa­ną formę. W li­te­ra­tu­rze czę­sto ma po­stać ry­mo­wa­ne­go dy­sty­chu.

Wikipedia


gnome

skrót od: GNU Net­work Ob­ject Model En­vi­ron­ment, w in­for­ma­ty­ce: nazwa dar­mo­we­go śro­do­wi­ska gra­ficz­ne­go dla sy­ste­mu Linux


SJP.pl

GNOME (daw­niej GNU Net­work Ob­ject Model En­vi­ron­ment) – gra­ficz­ne śro­do­wi­sko użyt­kow­ni­ka opar­te na wi­dże­tach GTK+ i GDK. Dzia­ła na więk­szo­ści sy­ste­mów typu Unix.

Wikipedia


gnomi

→ gnom


SJP.pl

Patrz:

gnom

gnomiczny

przy­miot­nik od: gnoma


SJP.pl


gnomka

→ gnom


SJP.pl

Patrz:

gnom

gnomolog

znaw­ca ze­ga­rów sło­necz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca ze­ga­rów sło­necz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­struk­to­rem i wy­ko­naw­cą ze­ga­ra był gno­mo­log.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnɔ̃ˈmɔlɔk, AS: gnõmolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnomon m., gnomonika ż.

 przym. gnomoniczny

Wiktionary


gnomologia

zbiór gno­mów - ut­wo­rów po­ez­ji li­rycz­nej


SJP.pl


gnomologiczny

→ gno­mo­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

gnomologia

gnomon

1. palik słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia po­łud­ni­ka miej­sco­we­go;
2. naj­prost­szy zegar sło­necz­ny; so­la­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­sty zegar sło­necz­ny

Wiktionary

Gno­mon ( γνώμων – wska­zów­ka ze­ga­ra sło­necz­ne­go) – jeden z naj­star­szych i naj­prost­szych przy­rzą­dów astro­no­micz­nych. Naj­czę­ściej jest to od­po­wied­nio osa­dzo­ny pręt (ko­lum­na, pio­no­wy słup lub kijek wbity w zie­mię), któ­re­go cień wska­zu­je po­ło­że­nie Słoń­ca (de­kli­na­cja). Dłu­gość i kie­ru­nek cie­nia gno­mo­nu wyz­na­cza­ją wy­so­kość i azy­mut słoń­ca. Uży­wa­ny czę­sto też w ze­ga­rach sło­necz­nych. Gno­mon był uży­wa­ny przez astro­no­mów sta­ro­żyt­nych do oz­na­cza­nia wy­so­ko­ści i zbo­czeń ciał nie­bie­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡnɔ̃mɔ̃n, AS: gnõmõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnomolog mos., gnomonika ż.

 przym. gnomoniczny

Wiktionary


gnomonika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sztu­ka bu­do­wa­nia ze­ga­rów sło­necz­nych;

Wiktionary

Gno­mo­ni­ka (gr. "gnomoniké téchne" od "gnó­mon", "γνόμον" – ‘pręt wska­zu­ją­cy go­dzi­nę w ze­ga­rze sło­necz­nym’) – nauka zwią­za­na z astro­no­mią do­ty­czą­ca obli­cza­nia i kre­śle­nia ze­ga­rów sło­necz­nych. Był to jeden z przed­mio­tów wy­kła­da­nych w ko­le­giach je­zu­ic­kich po­pu­lar­nych w XVII - XVIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gnomon m., gnomolog mos.

Wiktionary


gnoseolog

fi­lo­zof ba­da­ją­cy źró­dła, moż­li­wo­ści i środ­ki na­u­ko­we­go poz­na­nia; gno­ze­o­log


SJP.pl


gnoseologia

dział fi­lo­zo­fii ba­da­ją­cy re­la­cje po­mię­dzy poz­na­wa­niem, poz­na­niem a rze­czy­wi­sto­ścią; gno­ze­o­lo­gia, epi­ste­mo­lo­gia, te­o­ria poz­na­nia, fi­lo­zo­fia poz­na­nia


SJP.pl


gnoseologiczny

przy­miot­nik od: gno­se­o­lo­gia (np. an­tro­po­cen­tryzm gno­se­o­lo­gicz­ny; pro­ble­ma­ty­ka gno­se­o­lo­gicz­na); gno­ze­o­lo­gicz­ny; epi­ste­mo­lo­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gno­se­o­lo­gią, do­ty­czą­cy gno­se­o­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnoseologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teoriopoznawczy, epistemologiczny

Wiktionary


gnostycki

gno­stycz­ny;
1. od­no­szą­cy się do gno­sty­cyz­mu - typu te­o­zo­fii opie­ra­ją­ce­go się na gno­zie;
2. zwią­za­ny z wyz­naw­cą gno­sty­cyz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. rel. zwią­za­ny z gno­sty­ka­mi, do­ty­czą­cy gno­sty­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­cho­wy­wał się we wspól­no­cie el­ka­za­i­tów, ruchu gno­styc­kie­go dzia­ła­ją­ce­go w III i IV wieku, wy­wo­dzą­ce­go się z chrze­ści­jań­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostyckość ż., gnostycyzm mrz., gnostyczka ż., gnostyczność ż., gnostyk mos.

 przym. gnostyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnostyczny

Wiktionary


gnostycyzm

kie­ru­nek re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny pow­sta­ły w pier­wszych wie­kach chrze­ści­jań­stwa na wscho­dzie ce­sar­stwa rzym­skie­go, łą­czą­cy ele­men­ty chrze­ści­jań­stwa, fi­lo­zo­fii hel­le­ni­stycz­nej i re­li­gii wschod­nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. rel. syn­kre­tycz­ny nurt fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny wczes­ne­go chrze­ści­jań­stwa gło­szą­cy du­a­li­sty­czą kon­cep­cję świa­ta, który łą­czył ele­men­ty re­li­gii chrze­ści­jań­skiej, fi­lo­zo­fii hel­le­ni­stycz­nej i z re­li­gii po­gań­skich Azji Mniej­szej, Ba­bi­lo­nu, Egip­tu, Gre­cji i Syrii oraz mo­ty­wy z astro­lo­gii i ju­da­iz­mu;

Wiktionary

Gno­sty­cyzm (z γνωστικός "gno­sti­kos" „do­ty­czą­cy wie­dzy, słu­żą­cy poz­na­niu wie­dzy ist­nie­nia wsze­chrze­czy”) – dok­try­ny i ruchy re­li­gij­ne pow­sta­ją­ce na wscho­dzie ce­sar­stwa rzym­skie­go [] do II w., gł. w Syrii i Egip­cie, du­a­li­stycz­ne, łą­czą­ce chrze­ści­jań­stwo z po­gań­ski­mi (grec­ko-egip­ski­mi) wie­rze­nia­mi re­li­gij­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie gno­sty­cyzm łączy się zaz­wy­czaj z twier­dze­niem, że ludz­ka na­tu­ra jest pla­stycz­ny­a­stycz­na i można ją zmie­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostyczka ż., gnostyk mos., gnoza ż.

 przym. gnostycki, gnostyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnoza

Wiktionary


gnostyczka

→ gno­styk


SJP.pl

Patrz:

gnostyk

gnostyczny

gno­styc­ki;
1. od­no­szą­cy się do gno­sty­cyz­mu - typu te­o­zo­fii opie­ra­ją­ce­go się na gno­zie;
2. zwią­za­ny z wyz­naw­cą gno­sty­cyz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. rel. zwią­za­ny z gno­sty­cyz­mem, do­ty­czą­cy gno­sty­cyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Punk­tem stycz­no­ści re­li­gii i okul­tyz­mu są gno­stycz­ne lub mi­stycz­ne doś­wiad­cze­nia wew­nętrz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostycyzm mrz., gnostyk mos., gnostyczka ż., gnostyckość ż., gnostyczność ż.

 przym. gnostycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnostycki

Wiktionary


gnostyk

wyz­naw­ca gno­sty­cyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. zwo­len­nik gno­sty­cyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostycyzm m., gnoza ż.

:: fż. gnostyczka ż.

 przym. gnostycki, gnostyczny

Wiktionary


gnot

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) lwów. dziec­ko

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pień do rą­ba­nia drew­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnotek mrz.

Wiktionary


gnoza

w fi­lo­zo­fii hel­le­ni­stycz­nej:
1. wie­dza ta­jem­na, do­stęp­na tylko wy­brań­com;
2. spo­sób my­śle­nia po­le­ga­ją­cy na łą­cze­niu ro­zu­mu z wiarą;
3. syn­kre­tycz­ne nurty rel. w okre­sie hel­le­ni­stycz­nym i wczes­no­chrze­ści­jań­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. takie poz­na­nie isto­ty Boga, które daje zba­wie­nie

Wiktionary

Gnoza ( γνῶσις "gno­sis" „poz­na­nie, wie­dza”) – forma świa­do­mo­ści re­li­gij­nej pod­kre­śla­ją­ca war­tość wie­dzy jako na­rzę­dzia (samo)zba­wie­nia. Mi­to­lo­gia gno­styc­ka przed­sta­wia czło­wie­ka jako po­grą­żo­ne­go we śnie – obu­dze­nie z niego to poz­na­nie praw­dy o swoim du­cho­wym po­wo­ła­niu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡnɔza, AS: gnoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnostyk mos., gnostycyzm mrz.

Wiktionary


gnozeolog

fi­lo­zof ba­da­ją­cy źró­dła, moż­li­wo­ści i środ­ki na­u­ko­we­go poz­na­nia; gno­se­o­log


SJP.pl


gnozeologia

dział fi­lo­zo­fii ba­da­ją­cy re­la­cje po­mię­dzy poz­na­wa­niem, poz­na­niem a rze­czy­wi­sto­ścią; gno­se­o­lo­gia, epi­ste­mo­lo­gia, te­o­ria poz­na­nia, fi­lo­zo­fia poz­na­nia


SJP.pl


gnozeologiczny

przy­miot­nik od: gno­ze­o­lo­gia (np. im­ma­nen­tyzm gno­ze­o­lo­gicz­ny; pro­ble­ma­ty­ka gno­ze­o­lo­gicz­na); gno­se­o­lo­gicz­ny; epi­ste­mo­lo­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z gno­ze­o­lo­gią, do­ty­czą­cy gno­ze­o­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnozeologia ż.

Wiktionary


gnozja

zdol­ność do roz­poz­na­wa­nia (np. kształ­tów, wiel­ko­ści, tem­pe­ra­tu­ry da­nych przed­mio­tów); u nie­wi­do­mych: tzw. "wi­dze­nie ręcz­ne"


SJP.pl

Gnoz­ja (z gr. "gno­sis" – wie­dza) – zdol­ność do roz­poz­na­wa­nia np. kształ­tów, wiel­ko­ści, tem­pe­ra­tu­ry da­nych przed­mio­tów; tzw. "wi­dze­nie ręcz­ne". Szcze­gól­nie do­brze roz­wi­nię­ta jest u osób nie­wi­do­mych.

Szcze­gól­nym przy­pad­kiem gnoz­ji jest gnoz­ja pal­ców.

Wikipedia


gnu

(r. żeń­ski lub ni­ja­ki) ga­tu­nek an­ty­lo­py ży­ją­cej na rów­ni­nach po­łud­nio­wej i wschod­niej Afry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Con­no­cha­e­tes|ref=tak., ro­dzaj du­żych an­ty­lop z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich;

 (1.2) zool. an­ty­lo­pa z ro­dza­ju gnu (1.1)

Wiktionary

Gnu ("Con­no­cha­e­tes") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oglą­da­li­śmy pro­gram poś­wię­co­ny an­ty­lo­pom gnu.

 (1.2) Lew schwy­tał gnu, aby na­kar­mić swoje młode.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnu, AS: gnu

Wiktionary


gnus

grupa krwio­pij­nych mu­chó­wek obej­mu­ją­ca ro­dzi­ny ko­ma­ro­wa­tych, kucz­ma­no­wa­tych, mu­sty­ko­wa­tych i bą­ko­wa­tych


SJP.pl

Gnus (wy­ma­wia­my co­di­ce_1) – czyt­nik wia­do­mo­ści w edy­to­rach GNU Emacs i XEmacs. Umoż­li­wia czy­ta­nie i kom­po­no­wa­nie li­stów elek­tro­nicz­nych i wia­do­mo­ści grup dy­sku­syj­nych. Do­dat­ko­wo, po­tra­fi ko­rzy­stać ze źró­deł na stro­nach in­ter­ne­to­wych.

Użyt­kow­ni­cy Gnusa mają do dy­spo­zy­cji pro­gram, w któ­rym wia­do­mo­ści pocz­to­we i use­ne­to­we są zwięź­le za­sy­mi­lo­wa­ne, nie wspo­mi­na­jąc już o moż­li­wo­ści uży­wa­nia Emac­sa do pi­sa­nia li­stów elek­tro­nicz­nych.

Wikipedia


gnuśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gnu­śnie


SJP.pl


gnuśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gnu­śny


SJP.pl


gnuśnieć

nic nie robić; pod­da­wać się apa­tii i znie­chę­ce­niu


SJP.pl


gnuśność

bez­wład, bez­czyn­ność


SJP.pl


gnuśny

le­ni­wy, bez­wład­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (o oso­bach) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się le­ni­stwem, ospa­ło­ścią

 (1.2) (o rze­czach) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem dzia­łal­no­ści, ak­tyw­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na próż­no ka­pe­la wy­gry­wa­ła skocz­ne dry­gan­ty, szta­je­ry i me­nu­e­ty, li­be­ria, w bia­łych kos­ma­tych sur­du­tach, nie­stru­dze­nie roz­no­si­ła słod­kie musz­ka­te­le i ali­kan­ty, a cza­ru­ją­ce go­spo­dy­nie usi­ło­wa­ły oży­wić gnu­śną za­ba­wę - nuda nie dała się roz­pro­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡnuɕnɨ, AS: gnuśny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnuśnieć, zgnuśnieć

 przym. zgnuśniały

Wiktionary

Synonimy:

leniwy, bezczynny, bezowocny, nieużyteczny, nieśpieszny, opóźniający, ospały, żółwi, ślimaczny, powolny, opieszały

Wiktionary


gnyk

kość bę­dą­ca miej­scem przy­cze­pu mię­śni ję­zy­ka i krta­ni u czło­wie­ka, ssa­ków i pta­ków; kość gny­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. anat. kość gny­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocno za­ci­śnię­ta na gnyku obro­ża unie­moż­li­wia­ła od­dy­cha­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gnykowy

Wiktionary


gnykowy

przy­miot­nik od: gnyk; kość gny­ko­wa - kość bę­dą­ca miej­scem przy­cze­pu mię­śni ję­zy­ka i krta­ni u czło­wie­ka, ssa­ków i pta­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z gny­kiem, do­ty­czą­cy gnyka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogól­ną bu­do­wą apa­rat gny­ko­wy dzię­cio­łów nie różni się jed­nak od apa­ra­tu gny­ko­we­go wy­stę­pu­ją­ce­go u pta­ków ma­ją­cych krót­sze ję­zy­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnyk mrz.

Wiktionary


gnyp

krót­ki nóż szew­ski; knyp


SJP.pl


gnypek

po­gard­li­wie: smar­kacz, wy­ro­stek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Za­brzeg. obraź. osoba o ni­skim wzro­ście

 (1.2) gw-pl|War­mia. małe dziec­ko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Bytom. mały nóż kra­wiec­ki

 (2.2) gw-pl|War­mia. tępy nóż

Wiktionary


gnój

wul­gar­nie: bru­das, pry­mi­tyw, leń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. nawóz zwie­rzę­cy; stałe i płyn­ne od­cho­dy zwie­rzę­ce, zmie­sza­ne ze ściół­ką, uży­wa­ne do na­wo­że­nia gleby;

 (1.2) pot. nie­po­rzą­dek, ba­ła­gan, po­łą­czo­ny z bru­dem

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ropna wy­dzie­li­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pejor. obraź. lek­cew. wulg. dzie­ciak

 (2.2) pejor. obraź. wulg. pod­stęp­ny, zło­śli­wy lub wred­ny męż­czyz­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: gnoić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • obor­nik
  • Gnój – po­wieść Woj­cie­cha Ku­czo­ka

Wikipedia

Przykłady

 (2.2) Za kogo ty się, gnoju, uwa­żasz, co?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnuj, AS: gnui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnojnik mrz., gnójka ż., gnojka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

:: zdrobn. gnojek mos.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obornik

 (1.2) bajzel, bałagan, chlew, nieporządek, obora, wulg. pierdolnik, syf

 (2.1) dzieciaczysko, obraź. gówniarz

 (2.2) szuja, wulg. chuj

Wiktionary


gnójka

owad po­dob­ny do pszczo­ły; gnoj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eri­sta­lis tenax|Lin­na­e­us|ref=tak., owad z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czerw gnój­ki wy­glą­da obrzyd­li­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnój mos./mrz., gnojek mos., gnojnik mrz., gnojka ż., gnojanka ż., gnojówka ż., gnojowica ż., gnojownica ż., gnojowisko n., gnojownia ż., gnojówa ż., gnojownik mrz., gnojowiec mzw., gnojak mzw./mrz., gnojenie n.

 czas. gnoić ndk., zgnoić dk., ognoić dk.

 przym. gnojowy, gnojny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gnojka, gnojka wytrwała

Wiktionary


gnębiciel

ktoś, kto gnębi kogoś, prze­śla­du­je; prze­śla­dow­ca; cie­mięż­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto gnębi in­nych; ten, który za­cho­wu­je się okrut­nie w sto­sun­ku do kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gnę­bi­cie­le na­ro­du zo­sta­li oba­le­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnębić ndk.

 rzecz. gnębienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciemięzca, ciemiężyciel, dręczyciel, oprawca, prześladowca, tyran

Wiktionary


gnębicielka

→ gnę­bi­ciel; cie­mię­ży­ciel­ka, cie­mięż­czy­ni, krzyw­dzi­ciel­ka


SJP.pl


gnębicielski

przy­miot­nik od: gnę­bi­ciel


SJP.pl


gnębienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gnę­bić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡnɛ̃mˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: gnẽmbʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gnębić ndk.

 rzecz. gnębiciel m., gnębicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szykanowanie, dręczenie

Wiktionary


gnębić

1. uci­skać, prze­śla­do­wać;
2. po­wo­do­wać nie­po­kój; tra­pić, nękać;
3. gnę­bić się - przej­mo­wać się, mart­wić się, tra­pić się, drę­czyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gnę­bić, zgnę­bić)

 (1.1) znę­cać się psy­chicz­nie lub fi­zycz­nie nad kim lub nad czym

 (1.2) po­wo­do­wać zły stan psy­chicz­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gnę­bić się (dk. po­gnę­bić się, zgnę­bić się)

 (2.1) trwać w złym sta­nie psy­chicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele rzą­dów gnębi dzia­ła­czy po­li­tycz­nych.

 (1.2) Mo­ni­kę gnę­bi­ła zaz­drość o swo­je­go męża.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gnębienie n., gnębiciel mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dręczyć, prześladować, uciskać; daw. oprymować

 (1.2) kłopotać, trapić

 (2.1) trapić się, niepokoić się

Wiktionary


go

stra­te­gicz­na gra plan­szo­wa dla dwóch osób, wy­wo­dzą­ca się z Chin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj gry plan­szo­wy­an­szo­wej;

forma za­im­ka.

 (2.1) D. i B. 3. os. lp. od: on

 (2.2) D. i B. 3. os. lp. od: ono

Wiktionary

Go (jap. 碁 – "go" lub 囲碁 – "igo", chiń. 圍棋 – "wéiqí", kor. 바둑 – "baduk", "paduk") – sta­ro­chiń­ska gra plan­szo­wa, po­pu­lar­na rów­nież w Korei i Ja­po­nii, a w ostat­nich la­tach zdo­by­wa­ją­ca ros­ną­cą po­pu­lar­ność na całym świe­cie (w tym także w Pol­sce). W grze gra­cze sta­wia­ją na prze­mian czar­ne i białe ka­mie­nie na plan­szy o roz­mia­rach stan­dar­do­wo 19x19.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj znów wy­gra­łem w go.

 (2.1) Spot­ka­łam go na mie­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ, AS: go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goista mos., goistka ż.

Wiktionary


go-cart

[czy­taj: go­kart] nie­du­ży sa­mo­chód do ści­ga­nia się; go­kart, go­cart, kart


SJP.pl


go-go

[czy­taj: goł goł] do­ty­czą­cy ży­we­go tańca i gło­śnej mu­zy­ki, wy­ko­ny­wa­nych w dy­sko­te­kach albo po­dob­nych klu­bach noc­nych; ta­niec dy­sko­te­ko­wy; także: ofe­ru­ją­cy ero­tycz­ny show (np. klub go-go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ryt­micz­na od­mia­na hip hopu wy­ko­ny­wa­na aku­stycz­nie

 (1.2) cho­re­ogr. ta­niec do mu­zy­ki go-go (1.1)

 (1.3) zob. ta­niec na rurze.

przy­miot­nik

 (2.1) przy­po­mi­na­ją­cy ta­niec na rurze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔw‿ˈɡɔw, AS: gou̯‿gou̯

Wiktionary


goa

stan w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan na za­chod­nim wy­brze­żu Pół­wy­spu In­dyj­skie­go, nad Mo­rzem Arab­skim;

Wiktionary

Goa (hindi गोवा, trb.: "Gowa", trl.: "Govā"; kon­ka­ni गोंय, trb.: "Gomja", trl.: "Goṃya"; port. "Goa", ang. "Goa") – stan na za­chod­nim wy­brze­żu Pół­wy­spu In­dyj­skie­go, nad Mo­rzem Arab­skim, re­gion tu­ry­stycz­ny Indii, 500 km na po­łud­nie od Mum­ba­ju. W cza­sach no­wo­żyt­nych jeden z głów­nych oś­rod­ków wpły­wów eu­ro­pej­skich w Azji, zwany "Rzy­mem Wscho­du".

Wikipedia


goal-line

[czy­taj: gołl lajn] w piłce noż­nej: tech­no­lo­gia umoż­li­wia­ją­ca okre­śle­nie, czy piłka prze­kro­czy­ła linię bram­ko­wą


SJP.pl


goalball

[czy­taj: gol­bol] sport dru­ży­no­wy osób nie­wi­do­mych i sła­bo­wi­dzą­cych, roz­gry­wa­ny przez dwie 3-oso­bo­we dru­ży­ny, po­le­ga­ją­cy na rzu­ca­niu piłki do bram­ki prze­ciw­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dy­scy­pli­na spor­to­wa dla osób nie­wi­do­mych i sła­bo­wi­dzą­cych, przy­po­mi­na­ją­ca piłkę ręcz­ną

Wiktionary

Go­al­ball – gra dru­ży­no­wa dla osób nie­wi­do­mych i sła­bo­wi­dzą­cych. Zo­sta­ła stwo­rzo­na w 1946 roku przez Niem­ca Seppa Re­ind­le i Au­stria­ka Hansa Lo­ren­ze­na w ra­mach do­sko­na­le­nia spo­so­bów re­ha­bi­li­ta­cji nie­wi­do­mych we­te­ra­nów II wojny świa­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­ste­śmy pier­wszym uni­wer­sy­te­tem w Pol­sce, który (…) wpro­wa­dził za­ję­cia wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go z go­al­bal­la.

Wiktionary


goalballista

[czy­taj: gol­bo­li­sta] za­wod­nik upra­wia­ją­cy go­al­ball


SJP.pl


goalballistka

[czy­taj: gol­bo­list­ka] za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca go­al­ball


SJP.pl


goalkeeper

[czy­taj: gol­ki­per] śro­do­wi­sko­wo: bram­karz; gol­ki­per, go­al­ki­per


SJP.pl

Go­al­ke­e­per (pol. "Bram­karz") – ho­len­der­ski sy­stem CIWS, za­pew­nia­ją­cy obro­nę okrę­tom. Jego głów­nym za­da­niem jest zwal­cza­nie nisko le­cą­cych po­ci­sków prze­ci­wo­krę­to­wych oraz sa­mo­lo­tów. Sy­stem skła­da się z szyb­ko­strzel­ne­go dział­ka Ge­ne­ral Elec­tric GAU-8/A Aven­ger i be­zob­słu­go­we­go ra­da­ru Si­gna­al zblo­ko­wa­ne­go na jed­nej pod­sta­wie. Radar au­to­ma­tycz­nie wy­kry­wa cele, kla­sy­fi­ku­je je, na­mie­rza oraz do­ko­nu­je wy­bo­ru celu do zni­szcze­nia w za­leż­no­ści od stop­nia stwa­rza­ne­go za­gro­że­nia.

Wikipedia


goalkeeperka

→ go­al­ke­e­per [czy­taj: gol­ki­per­ka]; gol­ki­per­ka, bram­kar­ka


SJP.pl


goalkiper

[czy­taj: gol­ki­per] śro­do­wi­sko­wo: bram­karz; gol­ki­per, go­al­ke­e­per


SJP.pl


goar

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Goar – imię mę­skie o po­cho­dze­niu praw­do­po­dob­nie ger­mań­skim lub cel­tyc­kim.

Wikipedia


goban

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) sport. plan­sza do go i go­mo­ku;

Wiktionary

Goban (jap. 碁盤; chiń. 棋板, pi­ny­in: qíbǎn lub trad. 棋盤 upr. 棋盘, qípán, kor. 바둑판 - paduk p'an) – plan­sza do go zło­żo­na z 19 po­zio­mych i 19 pio­no­wych linii, na któ­rych prze­cię­ciach kła­dzie się ka­mie­nie. Cza­sa­mi sto­su­je się rów­nież mniej­sze roz­mia­ry np. 9x9 lub 13x13. Bar­dzo rzad­ko spo­ty­ka się plan­sze o pa­rzy­stej licz­bie linii. Na stan­dar­do­wym go­ba­nie zaz­na­czo­ne są hoshi, ten­gen oraz punk­ty na 4. linii równo od­da­lo­ne od dwóch naj­bliż­szych hoshi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wol­nych chwi­lach sia­dał przy go­ba­nie i ukła­dał gry za­wo­dow­ców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔbãn, AS: gobãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deska, plansza

Wiktionary


gobbledygook

[czy­taj: gobl­di­guk] za­wi­ły, na­dę­ty styl pi­sa­nia, wy­po­wia­da­nia się


SJP.pl


gobelin

de­ko­ra­cyj­na tka­ni­na ścien­na (jed­wab­na lub weł­nia­na) przed­sta­wia­ją­ca sceny mi­to­lo­gicz­ne, bi­blij­ne, mo­ty­wy ro­ślin­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. ozdob­na tka­ni­na, na­śla­du­ją­ca ma­lo­wi­dło, sto­so­wa­na do ozdo­by ścian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­sta­wie za­pre­zen­to­wa­no go­be­li­ny z wa­ty­kań­skiej ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈbɛlʲĩn, AS: gobelʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gobeliniarz m., gobeliniarka ż., gobeliniarskość ż., gobelinowość ż.

:: zdrobn. gobelinek m.

 przym. gobelinowy, gobeliniarski

 przysł. gobeliniarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makata, tapiseria

Wiktionary


gobeliniarski

do­ty­czą­cy go­be­li­niar­stwa


SJP.pl


gobeliniarstwo

sztu­ka two­rze­nia go­be­li­nów


SJP.pl


gobelinowy

przy­miot­nik od: go­be­lin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z go­be­li­na­mi, do­ty­czą­cy go­be­li­nów, wyt­wa­rza­nia go­be­li­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gobelin mrz., gobelinek mrz., gobeliniarz mos., gobeliniarka ż., gobeliniarskość ż., gobelinowość ż., gobeliniarstwo n.

 przym. gobeliniarski

 przysł. gobeliniarsko

Wiktionary


gobi

ob­szar su­chych ste­pów, pół­pu­styń i pu­styń w Mon­go­lii i Chi­nach


SJP.pl

Gobi (mong.: Говь; Gow’; chiń. 戈壁; pi­ny­in "Gēbì") – wy­żyn­ny ob­szar ste­pów, pół­pu­styń i pu­styń w Azji Wschod­niej, le­żą­cy na te­re­nie po­łud­nio­wej Mon­go­lii i pół­noc­nych Chin. Piąta pod wzglę­dem wiel­ko­ści pu­sty­nia na Ziemi (trze­cia, nie li­cząc pu­styń lo­do­wych).

Wikipedia


gobijski

→ Gobi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gobi, do­ty­czą­cy Gobi

Wiktionary

Patrz:

Gobi

Powiązane:

 rzecz. Gobi

Wiktionary


goblin

brzyd­kie, zło­śli­we stwo­rze­nie, ka­rzeł z bry­tyj­skich wie­rzeń lu­do­wych; bo­ha­ter wielu opo­wia­dań, gier itp. fan­ta­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) liter. fant. człe­koksz­tałt­ne brzyd­kie stwo­rze­nie, pełen zło­śli­wo­ści bo­ha­ter lu­do­wych opo­wie­ści;

Wiktionary

Go­blin – fan­ta­stycz­ne stwo­rze­nie wy­wo­dzą­ce się z bry­tyj­skich baśni i le­gend. Jest tam przed­sta­wia­ne jako isto­ta zła lub je­dy­nie zło­śli­wa, zaz­wy­czaj brzyd­ka i gro­te­sko­wa. Różne po­sta­cie na­zy­wa­ne go­bli­na­mi czę­sto po­ja­wia­ją się kul­tu­rze ma­so­wej – wy­stę­pu­ją w wielu ut­wo­rach i grach fan­ta­sy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W książ­ce „Hob­bit, czyli tam i z po­wro­tem” go­bli­ny jeż­dżą na war­gach, ol­brzy­mich wil­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔblʲĩn, AS: goblʹĩn

Wiktionary


goblinka

mało przy­jaz­na hu­ma­no­i­dal­na isto­ta fan­ta­stycz­na płci żeń­skiej, wy­wo­dzą­ca się z bry­tyj­skich baśni i le­gend


SJP.pl


gobliński

→ go­blin


SJP.pl

Patrz:

goblin

goc

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abram Goc – ro­syj­ski po­li­tyk
  • Anie­la Goc – pol­ska mistrz kos­me­ty­ki
  • Prze­my­sław Goc – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny, kom­po­zy­tor i mul­tiin­stru­men­ta­li­sta

Wikipedia


goc.

skrót od: gocki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gocki

Wiktionary


gocart

[czy­taj: go­kart] nie­du­ży sa­mo­chód do ści­ga­nia się; go­kart; go-cart; kart


SJP.pl


goch

naz­wi­sko


SJP.pl

Goch – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Düsseldorf, w po­wie­cie Kleve. Licz­ba miesz­kań­ców w 2018 roku wy­no­si­ła 33 825.

Wikipedia


gocha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. go­rzał­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔxa, AS: goχa

Wiktionary


gochugaru

[czy­taj: go­czu­ga­ru] ostra przy­pra­wa ko­re­ań­ska, chil­li w prosz­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. spoż. ko­re­ań­ska od­mia­na ostrej pa­pry­ki o wą­skich strącz­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama mówi, że naj­pysz­niej­sza jest cu­ki­nia zro­bio­na we­dług wło­skie­go prze­pi­su, z przys­ma­żo­ny­mi pla­ste­re­ka­ster­ka­mi czosn­ku i ostrą pa­pry­ką, z braku wło­skiej za­stą­pio­ną ko­re­ań­ską go­chu­ga­ru.

Wiktionary


gochujang

rze­czow­nik

 (1.1) kulin. gęsta, ostra ko­re­ań­ska pasta z czer­wo­nej pa­pry­ki chili, ryżu i fer­men­to­wa­nej soi;

Wiktionary

Go­chu­jang ( 고추장) – ostra ko­re­ań­ska pasta sto­so­wa­na jako przy­pra­wa do je­dze­nia, pro­du­ko­wa­na z czer­wo­nej pa­pry­ki chili, kle­i­ste­go ryżu, fer­men­to­wa­nej soi i soli. Tra­dy­cyj­nie "go­chu­jang" fer­men­to­wa­no la­ta­mi, prze­cho­wu­jąc pastę poza domem w gli­nia­nych na­czy­niach, zaz­wy­czaj na ka­mien­nej pod­sta­wie na­zy­wa­nej „jang­dok­dae” ( 장독대). "Go­chu­jang" ma kod 2103.90.1030 w Zhar­mo­ni­zo­wa­nym Sy­ste­mie Oz­na­cza­nia i Ko­do­wa­nia To­wa­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­chu­jang to smacz­na, słod­ka, pi­kant­na i fer­men­to­wa­na pasta chili, wy­ko­na­na z chili w prosz­ku, kle­i­ste­go ryżu, meju (fer­men­to­wa­nej soi) oraz soli.

Wiktionary


goci

przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry go­tyc­kiej, mi­ło­śnik go­tyc­kie­go rocka cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się czar­nym ubio­rem i ma­ki­ja­żem


SJP.pl

Goci, Go­to­wie ( 𐌲𐌿𐍄𐌸𐌹𐌿𐌳𐌰, "Gutþiuda"; Gothi, u Pli­niu­sza Star­sze­go "Gu­to­nes", u Ta­cy­ta "Go­to­nes"; Γότθοι) – jedno z naj­więk­szych i naj­waż­niej­szych ple­mion wschod­nio­ger­mań­skich, mó­wią­ce ję­zy­kiem goc­kim.

Wikipedia


gocki

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Gotów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Go­ta­mi, do­ty­czą­cy Gotów

 (1.2) daw. go­tyc­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. wy­mar­ły język wschod­nio­ger­mań­ski, uży­wa­ny przez ger­mań­skie ple­mię Gotów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O ści­słych sto­sun­kach sło­wiań­sko-goc­kich świad­czą zja­wi­ska ję­zy­ko­we, pot­wier­dza­ją­ce tezę, że sto­sun­ki te zy­ska­ły na zna­cze­niu do­pie­ro wów­czas, gdy Go­to­wie osied­li­li się na po­łud­niu.

 (2.1) Gocki miał dwa dia­lek­ty: wi­zy­goc­ki oraz ostro­goc­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regotycyzacja ż., gotycyzacja ż., Got m., Gotka ż., gockość ż.

 przym. gotyjski, gotycki

Wiktionary


gockojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gi­wał się ję­zy­kiem goc­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gi­wa­li się ję­zy­kiem goc­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku goc­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: gockoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


goczałkowice

dawna część wsi Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część wsi Wrza­wy, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie tar­no­brze­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce

 (1.2) pot. geogr. Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­czał­ko­wi­ce – część wsi Wrza­wy po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie tar­no­brze­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce
  • Go­czał­ko­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim, w gmi­nie Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój
  • Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój (gmina)
  • Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój (gro­ma­da)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ela po­je­cha­ła na mie­siąc do Go­czał­ko­wic do sa­na­to­rium.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goczałkowiczanin mos., goczałkowiczanka ż.

 przym. goczałkowicki

Wiktionary


goczałkowice-zdrój

wieś w Pol­sce


SJP.pl

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś uz­dro­wi­sko­wa w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim;

Wiktionary

Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój ( Bad Gotts­chal­ko­witz) – wieś gmin­na o cha­rak­te­rze wy­po­czyn­ko­wym w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim, w gmi­nie Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój, hi­sto­rycz­nie na Gór­nym Ślą­sku, sie­dzi­ba gminy Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój.

Miej­sco­wość jest jedną z dwóch w wo­je­wództ­wie ślą­skim, które mają sta­tus uz­dro­wi­ska (dru­gim jest mia­sto Ustroń).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W uz­dro­wi­sku Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój znaj­du­ją się: 2 szpi­ta­le uz­dro­wi­sko­we, 3 za­kła­dy przy­ro­do­lecz­ni­cze, 2 sa­na­to­ria re­ha­bi­li­ta­cyj­ne oraz przy­chod­nia uz­dro­wi­sko­wa.

Wiktionary


goczałkowicki

przy­miot­nik od: Go­czał­ko­wi­ce-Zdrój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Go­czał­ko­wic, zwią­za­ny z Go­czał­ko­wi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pił­karz wy­stę­po­wał przed laty w bar­wach go­czał­ko­wic­kie­go klubu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goczałkowice lm nm., goczałkowiczanin mos., goczałkowiczanka ż.

Wiktionary


goczałkowiczanin

miesz­ka­niec Go­czał­ko­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


goczałkowiczanka

miesz­kan­ka Go­czał­ko­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


goczałków

Go­czał­ków (nazwa obocz­na: Go­czał­ków Dolny, niem. "Gutsch­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Strze­gom.

Leży nad gór­nym Wierz­bia­kiem, który około 1 km na po­łud­nio­wy za­chód od wsi for­mu­je się ze swych źró­dło­wych stru­mie­ni.

Wikipedia


gocław

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. osied­le w War­sza­wie;
3. część Szcze­ci­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Goc­ław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie
  • Goc­ław – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Goc­ław – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Pi­la­wa
  • Goc­ław – przej­ścio­wa nazwa (1945-46) Ja­sie­nia
  • Goc­ław – część Szcze­ci­na
  • Goc­ław – dawne osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Szcze­ci­na
  • Goc­ław – osied­le w War­sza­wie
  • Goc­ław-Lot­ni­sko – spół­dziel­nia miesz­ka­nio­wa w War­sza­wie

Wikipedia


gocławek

Goc­ła­wek – osied­le i ob­szar MSI w dziel­ni­cy Praga-Po­łud­nie w War­sza­wie.

Wikipedia


gocławianin

miesz­ka­niec Goc­ła­wia


SJP.pl


gocławianka

miesz­kan­ka Goc­ła­wia


SJP.pl


gocławski

→ Goc­ław


SJP.pl

Patrz:

Gocław

gocłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


godawari

rzeka w In­diach


SJP.pl

Go­da­wa­ri – rzeka w środ­ko­wych In­diach, o dłu­go­ści 1448 km i po­wierzch­ni do­rze­cza 313 tys. km². Śred­ni rocz­ny prze­pływ przy uj­ściu wy­no­si 3980 tys. m³/s.

Jej źró­dła znaj­du­ją się na wschod­nich sto­kach Gha­tów Za­chod­nich. Pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-wschod­nim w po­przek Pół­wy­spu In­dyj­skie­go, przez wy­ży­nę Dekan i Ghaty Wschod­nie. Ucho­dzi deltą (po­łą­czo­ną ka­na­łem z rzeką Krysz­na) do Za­to­ki Ben­gal­skiej (wy­brze­że Mad­hya Pra­desh).

Wikipedia


godać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) reg. pozn. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mówić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie trza godać, bło kło­zdy wiy, ze takie bitki tło prze­cio nic dło­bry­gło.

 (1.1) Nie godej tyla, cho­pie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godka ż.

Wiktionary


godebski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­zy­li Go­deb­ski herbu Go­dziem­ba – woj­ski i stol­nik piń­ski
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Go­deb­ski
  • Cy­prian Go­deb­ski
  • Misia Go­deb­ska
  • o. Mar­cin Go­deb­ski, rek­tor ko­le­gium je­zu­ic­kie­go w Piń­sku - zo­bacz An­drzej Bo­bo­la

Wikipedia


godecja

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wie­sioł­ko­wa­tych; mar­sza­wa


SJP.pl


godehard

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Go­de­har­da ob­cho­dzo­ne jest 5 maja.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gotard

Wiktionary


godek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Godek – pol­ski po­li­tyk
  • Ja­ro­sław Godek – pol­ski wio­ślarz
  • Kaja Godek – pol­ska dzia­łacz­ka pro-life
  • Mal­wi­na Sma­rzek-Godek – pol­ska siat­kar­ka
  • Sła­wo­mir Godek – pol­ski praw­nik
  • Ro­bert Godek – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Wło­dzi­mierz Godek – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


godet

klin po­sze­rza­ją­cy dół sukni lub rękaw


SJP.pl

Godet to do­dat­ko­wa wstaw­ka w odzie­ży z tka­ni­ny w kształ­cie wy­cin­ka koła, zwy­kle sto­so­wa­na w su­kniach i spód­ni­cach. Do­da­nie go­de­tów po­wo­du­je roz­sze­rze­nie się ubio­ru – zwięk­szo­na jest w ten spo­sób sze­ro­kość i ob­ję­tość. Go­de­ty naj­czę­ściej wszy­wa się w hal­kach. Do­da­nie go­de­tów do ubra­nia daje rów­nież oso­bie je no­szą­cej więk­szy za­kres ru­chów.

Wikipedia


godetowy

→ godet


SJP.pl

Patrz:

godet

godfryd

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

God­fryd, Got­fryd – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów "god" – bóg i "frid" – pokój. Sta­ro­pol­skim wa­rian­tem jest "God­przyd".

Got­fryd i God­fryd imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 stycz­nia i 8 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księż­nicz­ka zo­ba­czy­ła pier­wszy raz hra­bie­go God­fry­da na balu z okaz­ji rocz­ni­cy wy­bo­ru pa­pie­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔtfrɨt, AS: gotfryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godfryda ż.

Wiktionary


godiva

Na tę stro­nę wska­zu­je „Lady Go­di­va”. Zo­bacz też: film pod tym ty­tu­łem.

Go­di­va, Lady Go­di­va (XI w., sta­ro­ang. "God­gi­fu" "Bo­ży­da­ra" od "God" "Bóg" i "giefu" "dar") – żona sak­soń­skie­go earla Mer­cji, lorda Co­ven­try.

Wikipedia


godka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mowa, język

 (1.2) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. roz­mo­wa

 (1.3) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. bajka

 (1.4) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. za­gad­ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. godać ndk.

Wiktionary


godkowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

God­ko­wo (niem. "Göttchendorf", po 1945 roku "Gut­ko­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie God­ko­wo.

W la­tach 1954–1972 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy God­ko­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. W la­tach 1818–1975 na­le­ża­ła do po­wia­tu pa­słęc­kie­go. Znaj­du­je się w re­gio­nie hi­sto­rycz­nym Prusy Górne.

Wikipedia


godkowski

przy­miot­nik od: God­ko­wo


SJP.pl


godlewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • God­le­wo – wieś w Buł­ga­rii
  • God­le­wo – wieś w Pol­sce
  • God­le­wo – mia­sto na Lit­wie
  • God­le­wo – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Mar­ko­wo.
  • God­le­wo – dawna gmina wiej­ska na Ko­wień­szczyź­nie, ist­nie­ją­ca w la­tach 1919–1950

Wikipedia

Powiązane:

 przym. godlewski

Wiktionary


godlewski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy God­le­wa

Wiktionary

God­lew­ski (forma żeń­ska: God­lew­ska; licz­ba mnoga: God­lew­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Godlewo n.

Wiktionary


godni

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. bo­żo­na­ro­dze­nio­wy

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) lm. mos. M. W. zob. godny.

Wiktionary


godnica

god­ni­ca pon­tyj­ska - ga­tu­nek ston­ki


SJP.pl


godnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sto­sow­ny, od­po­wied­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miej­my na­dzie­ję, że Maryś bę­dzie nas god­nie re­pre­zen­to­wał.

 (1.1) By­le­byś się tam god­nie za­cho­wy­wał.

 (1.1) God­nie ucz­ci­li­śmy 11 li­sto­pa­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godność ż., godny mos.

 przym. godny

Wiktionary


godniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: god­nie


SJP.pl


godniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: godny; bar­dziej godny


SJP.pl


godnościowy

zwią­za­ny z god­no­ścią


SJP.pl


godność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­czu­cie włas­nej war­to­ści, sza­cu­nek dla sa­me­go sie­bie;

 (1.2) za­szczyt­ne sta­no­wi­sko, ofi­cjal­na funk­cja

 (1.3) przest. naz­wi­sko

Wiktionary

Zo­bacz też: "God­ność" – film z 1984 roku.

God­ność czło­wie­ka – po­czu­cie włas­nej war­to­ści i sza­cu­nek dla sa­me­go sie­bie, co wy­ra­ża się w pra­gnie­niu po­sia­da­nia także sza­cun­ku ze stro­ny in­nych z uwagi na swoje wa­lo­ry du­cho­we, mo­ral­ne czy też za­słu­gi spo­łecz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) KOR miał po­sła­nie skie­ro­wa­ne do bar­dzo sze­ro­kie­go kręgu ludzi, któ­rzy chcie­li żyć nor­mal­nie, z god­no­ścią, w miarę spo­koj­nie.

 (1.2) Mój dzia­dek pia­sto­wał wy­so­kie god­no­ści.

 (1.3) Jak pana god­ność?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔdnɔɕt͡ɕ, AS: godność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godny mos.

 przym. godny, godnościowy

 przysł. godnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) honor, duma

 (1.2) tytuł, urząd

Wiktionary


godny

1. wart cze­goś lub kogoś, za­słu­gu­ją­cy na coś
2. pełen po­czu­cia włas­nej war­to­ści, wy­ra­ża­ją­cy to po­czu­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wart, zacny

 (1.2) za­słu­gu­ją­cy na coś

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. rel. bo­żo­na­ro­dze­nio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz kan­dy­dat jest godny i ucz­ci­wy.

 (1.1) Nie zna­lazł ni­ko­go god­ne­go, kogo mógł­by naz­wać swoim przy­ja­cie­lem.

 (1.2) Jak na ama­tor­ski so­pran miała godną po­dzi­wu emi­sję i skalę, może odro­bi­nę nie­pew­ny dla sceny pro­fe­sjo­nal­nej, ale z ta­ki­mi wła­śnie ko­lo­ra­tu­ra­mi, jakie ro­bi­ły wra­że­nie na kras­no­lu­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔdnɨ, AS: godny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godność ż., pogoda ż.

 przysł. godnie

Wiktionary


godoberyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Go­do­be­ra­mi, do­ty­czą­cy Go­do­be­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język go­do­be­ryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godober m.

Wiktionary


godoliasz

Go­do­liasz – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, syn Achi­ka­ma, za­rząd­ca Judei mia­no­wa­ny przez króla Na­bu­cho­do­no­zo­ra z Ba­bi­lo­nu po zdo­by­ciu przez niego Je­ro­zo­li­my.

Dążąc do od­bu­do­wy kraju, na­ma­wiał po­zo­sta­łych w Ju­dzie miesz­kań­ców do po­sta­wy lo­ja­li­stycz­nej, obie­cu­jąc w za­mian do­bro­byt.

Wikipedia


godot

1. ty­tu­ło­wy bo­ha­ter dra­ma­tu S. Bec­ket­ta "Cze­ka­jąc na Go­do­ta";
2. cze­kać na Go­do­ta - cze­kać na­da­rem­nie


SJP.pl

Godot – po­stać nie­rze­czy­wi­sta, na którą się czeka, lecz która nigdy nie na­dej­dzie. Ty­tu­ło­wa po­stać z fi­lo­zo­ficz­ne­go dra­ma­tu Sa­mu­e­la Bec­ket­ta „Cze­ka­jąc na Go­do­ta”, w któ­rym dwóch włó­czę­gów, Estra­gon i Vla­di­mir, cze­ka­ją przy dro­dze na Go­do­ta, który ma być ich zba­wie­niem, jed­nak nigdy się nie po­ja­wia. "Cze­ka­nie na Go­do­ta" stało się przy­sło­wio­wym zwro­tem.

Wikipedia


godowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|go­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. godować ndk.

Wiktionary


godować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) o pta­kach: od­by­wać gody

 (1.2) daw. ucz­to­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈdɔvat͡ɕ, AS: godovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godowanie n., gody nmos.

Wiktionary


godowski

przy­miot­nik od: Godów


SJP.pl


godowy

zwią­za­ny z go­da­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z go­da­mi, do­ty­czą­cy godów

 (1.2) przest. ślub­ny, we­sel­ny, bie­siad­ny

 (1.3) przest. uro­czy­sty, odś­więt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugą oz­na­ką okre­su go­do­we­go u byków jest wy­dzie­la­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach piżma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈdɔvɨ, AS: godovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gody nmos., godzenie n.

 czas. godzić

Wiktionary


godoć

cza­sow­nik

 (1.1) reg. bu­kow­ski, pow. sa­noc­ki mówić

Wiktionary


godprzyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔtpʃɨt, AS: gotpšyt

Wiktionary


godula

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. część mia­sta Ruda Ślą­ska w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

 (2.2) geogr. szczyt w Be­ski­dzie Ślą­sko-Mo­raw­skim, w Cze­chach;

Wiktionary

Go­du­la ( Godullahütte) – dziel­ni­ca Rudy Ślą­skiej, którą we­dług da­nych z 2006 roku za­miesz­ki­wa­ło 12 151 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Kiedy Go­du­lę przy­łą­czo­no do Pol­ski?

 (2.1) W 1924 od­sło­nię­to w Go­du­li pom­nik po­le­głych pow­stań­ców.

 (2.2) Szczyt Go­du­li bu­du­ją war­stwy zie­lon­ka­wych pia­skow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

:: rzecz. godulanin mos., godulanka ż.

 (2.2)

:: przym. godulski

Wiktionary


godulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Go­du­li, zwią­za­ny z Go­du­lą, po­cho­dzą­cy z Go­du­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­sa­dę wy­ko­na­no w pia­skow­cu go­dul­skim z Bren­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godula ż.

Wiktionary


godunow

naz­wi­sko, np. Borys Fio­do­ro­wicz Go­du­now (1551-1605), car Rosji


SJP.pl


gody

1. uro­czy­sto­ści we­sel­ne;
2. okres go­do­wy u zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. uro­czy­sto­ści we­sel­ne

 (1.2) książk. okrą­gły ju­bi­le­usz mał­żeń­ski

 (1.3) zool. okres i za­cho­wa­nia po­prze­dza­ją­ce ko­pu­la­cję u zwie­rząt

 (1.4) zob. Gody.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • uro­czy­sto­ści we­sel­ne, po­łą­czo­ne z wy­staw­nym przy­ję­ciem i tań­ca­mi
  • nazwa rocz­ni­cy mał­żeń­skiej (np. złote gody) → patrz rocz­ni­ce ślubu
  • okres go­do­wy u zwie­rzy­ny:
    • ry­ko­wi­sko u je­le­ni
    • ciecz­ka lisów
    • to­ko­wi­sko cie­trze­wi
  • Świę­to Go­do­we – świę­to wy­wo­dzą­ce się ze sło­wiań­skiej tra­dy­cji lu­do­wej.
  • Gody – w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim okres od pier­wsze­go dnia Świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia do Trzech Króli, a po nim na­stę­pu­je okres kar­na­wa­łu.
  • Gody – gra kar­cia­na wy­daw­nict­wa Por­tal
  • Gody (ob. część wsi Gody-Do­bro­wód­ka) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie ko­ło­myj­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Które gody dziad­ko­wie ob­cho­dzi­li w zesz­łym roku?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gody lm nm., pogoda ż.

 czas. godować ndk., zgadzać ndk., zgodzić dk.

 przym. godowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesele

 (1.3) okres godowy

Wiktionary


godycki

naz­wi­sko


SJP.pl


godyń

naz­wi­sko


SJP.pl


godz.

skrót od: go­dzi­na (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = go­dzi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ra­mach tre­nin­gów i ćwi­czeń do­ty­czą­cych sy­ste­mów alar­mo­wa­nia, celem jed­no­czes­ne­go upa­mięt­nie­nia 75. rocz­ni­cy wy­bu­chu Pow­sta­nia War­szaw­skie­go, w dniu 1 sierp­nia 2019 roku o godz. 17:00 w Cho­czu na­da­ny zo­sta­nie po­je­dyn­czy aku­stycz­ny sy­gnał alar­mo­wy (sy­re­na).

 (1.1) Kon­fe­ren­cja pra­so­wa od­by­ła się o godz. 14:00 (= czter­na­stej).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑĩna, AS: goʒ́ĩna

Wiktionary


godzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|go­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. godzić

 przym. godowy

Wiktionary


godzianowski

przy­miot­nik od: Go­dzia­nów


SJP.pl


godzianów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Go­dzia­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Go­dzia­nów.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go w 1792 roku. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Go­dzia­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


godzien

przy­miot­nik

 (1.1) przest. godny, wart cze­goś, za­słu­gu­ją­cy na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie je­stem go­dzien, abyś poś­wię­cił się dla mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔd͡ʑɛ̃n, AS: goʒ́ẽn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godny

Wiktionary


godzieski

przy­miot­nik od: Go­dzie­sze Wiel­kie


SJP.pl


godzieszów

Go­dzie­szów (niem. "Günthersdorf)" – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie No­wo­gro­dziec. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Wikipedia


godzik

naz­wi­sko


SJP.pl


godzikowice

Go­dzi­ko­wi­ce ( Ro­sen­ha­in) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Oława.

Wikipedia


godzilla

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) kult. liter. film. gi­gan­tycz­ny, fan­ta­stycz­ny pot­wór z ja­poń­skiej serii ko­mik­sów i fil­mów;

Wiktionary

Go­dzil­la (jap. ゴジラ "Go­ji­ra") – fik­cyj­ny gi­gan­tycz­ny pot­wór kaijū z serii fil­mów o tej samej naz­wie. Po raz pier­wszy po­ja­wił się w fil­mie "Go­dzil­la" z 1954. Prawa do niego po­sia­da wyt­wór­nia Tōhō. Jest jedną z naj­po­pu­lar­niej­szych ikon ja­poń­skiej pop­kul­tu­ry. W za­leż­no­ści od me­dium jest kre­o­wa­ny na za­gro­że­nie dla ludz­ko­ści albo jej obroń­cę. Jego prze­ciw­ni­ka­mi czę­sto są inne gi­gan­tycz­ne pot­wo­ry, cza­sem zsy­ła­ne na Zie­mię przez kos­mi­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ja­wił się pot­wór! To Go­dzil­la!

 (1.1) Po­peł­ni­li­śmy błąd pięć­dzie­siąt lat temu, kiedy próby ją­dro­we stwo­rzy­ły Go­dzil­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑilːa, AS: goʒ́i•la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godżilla m., Głodzilla m.

 przym. godzillowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Godżilla

Wiktionary


godzillowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kult. zwią­za­ny z Go­dzil­lą, do­ty­czą­cy Go­dzil­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔd͡ʑilˈːɔvɨ, AS: goʒ́i•lovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Godzilla m.

Wiktionary


godzimir

imię mę­skie


SJP.pl

Go­dzi­mir – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Godzi-" („robić coś w sto­sow­nym cza­sie”, „do­pa­so­wy­wać, czy­nić od­po­wied­nim”) i "-mir" („pokój, spo­kój, dobro”). Może zatem oz­na­czać „ten, który czyni ład i pokój”. Wy­stą­pi­ło w XV wieku.

Jedną z form skró­co­nych jest Go­dzisz. Po­rów­naj też: Mi­ro­god, imię zło­żo­ne z tych sa­mych czło­nów, lecz w innej ko­lej­no­ści.

Wikipedia


godzimirostwo

Go­dzi­mir z mał­żon­ką; Go­dzi­mi­ro­wie


SJP.pl


godzimirowie

Go­dzi­mir z mał­żon­ką; Go­dzi­mi­ro­stwo


SJP.pl


godzimirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­dzi­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


godzina

jed­nost­ka czasu równa 1/24 dnia; 60 minut ; 3600 se­kund


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. fiz. od­stęp, prze­dział czasu równy 60 mi­nu­tom; równy 3600 se­kun­dom;

 (1.2) mo­ment w ciągu doby wy­ra­żo­ny w jed­nost­kach czasu

 (1.3) eduk. uczn. zob. go­dzi­na lek­cyj­na.

 (1.4) astr. zob. go­dzi­na ką­to­wa.

 (1.5) przen. wyz­na­czo­ny mo­ment

Wiktionary

Go­dzi­na, skrót godz., oz­na­cze­nie h (ang. "hour", hora) – jed­nost­ka miary czasu, dwu­dzie­sta czwar­ta część doby, dwu­na­sta część dnia lub nocy astro­no­micz­nej. Jedna go­dzi­na to 4 kwa­dran­se, 60 minut lub 3600 se­kund. Go­dzi­na nie jest jed­nost­ką ukła­du SI, ale jest przez ten układ uz­na­wa­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpad­nę do cie­bie za go­dzi­nę.

 (1.2) — Prze­pra­szam, która go­dzi­na? — Sie­dem­na­sta czter­dzie­ści trzy.

 (1.3) Jutro do szko­ły mam na czwar­tą go­dzi­nę, więc mogę się wy­spać.

 (1.3) W po­nie­dział­ki mam dwie go­dzi­ny matmy.

 (1.5) Go­dzi­na "W" nad­cho­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑĩna, AS: goʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzinnik m., godzinówka ż., godzinki nmos.

:: zdrobn. godzinka ż.

 przym. godzinny, godzinowy, cogodzinny

 przysł. godzinami

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. h, skr. godz.

Wiktionary


godzinami

bar­dzo długo


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo długo, wiele go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś stali go­dzi­na­mi w ko­lej­ce po mięso, bo tak chcia­ła ko­mu­na, dziś opy­cha­ją się ham­bur­ge­ra­mi, bo tego chce ame­ry­kań­ski kon­cern.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzina ż., godzinka ż., godzinówka ż., godzinnik mrz.

 przym. godzinowy

 przysł. godzinowo

Wiktionary


godzineczka

zdrob­nie­nie od: go­dzin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: go­dzi­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔd͡ʑĩˈnɛt͡ʃka, AS: goʒ́ĩnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzinnik mrz.

Wiktionary


godziniorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rzem. ze­gar­mistrz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godziny nmos., godzinki nmos.

Wiktionary


godzinka

zdrob­nie­nie od: go­dzi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: go­dzi­na

 (1.2) pot. jakiś czas trwa­ją­cy około go­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­le­żę sobie tak z go­dzin­kę i potem sko­czy­my, do­brze?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzinnik mrz., godzina ż., godzinki nmos.

 przysł. godzinami

 przym. godzinny

Wiktionary


godzinki

zdrob­nie­nie od: go­dzi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rel. ro­dzaj ka­to­lic­kie­go na­bo­żeń­stwa te­o­cen­trycz­ne­go, ma­ryj­ne­go lub za wsta­wien­nict­wem świę­tych;

 (1.2) liter. tekst od­ma­wia­nych lub śpie­wa­nych go­dzi­nek (1.1)

 (1.3) bi­bliot. ro­dzaj daw­ne­go pry­wat­ne­go mod­li­tew­ni­ka

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ze­ga­rek

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: go­dzin­ka

Wiktionary

Go­dzin­ki – mod­lit­wa pa­ra­li­tur­gicz­na w Ko­ście­le ka­to­lic­kim oraz w niek­tó­rych in­nych związ­kach wyz­na­nio­wych na­wią­zu­ją­cych do po­boż­no­ści ka­to­lic­kiej, ma­ją­ca naj­czę­ściej cha­rak­ter wsta­wien­ni­czy. Uło­żo­na we­dług go­dzin bre­wia­rzo­wych nie sta­no­wi na­to­miast ele­men­tu Li­tur­gii go­dzin i naj­czę­ściej spra­wo­wa­na jest w ciągu, z po­mi­nię­ciem po­dzia­łu go­dzi­no­we­go. Wy­ko­ny­wa­na po­win­na być jako chó­ral­ny kanon dia­lo­gicz­ny, ale może być rów­nież mod­lit­wą in­dy­wi­du­al­ną, także re­cy­to­wa­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Ho­no­ra­ta wy­cho­dzi­ła wcze­śniej do ko­ścio­ła, bo lu­bi­ła go­dzin­ki.

 (1.1) Tuż przed mszą or­ga­ni­sta za­in­to­no­wał go­dzin­ki za zmar­łych.

 (1.2) W tek­ście go­dzi­nek wy­mie­nie­ni zo­sta­li Sam­son i Ge­de­on.

 (1.3) Prace nad go­dzin­ka­mi roz­po­czę­li w 1411 roku bra­cia Lim­bo­urg, a przer­wa­ła je ich śmierć w 1416 w wy­ni­ku za­ra­zy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzina ż., godziny nmos., godziniorz mos., godzinka ż.

 przym. godzinowy, godzinny

Wiktionary


godzinnik

daw­niej:
1. zegar;
2. tar­cza ze­ga­ra;
3. wska­zów­ka go­dzi­no­wa ze­ga­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. zegar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑĩɲːik, AS: goʒ́ĩ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzina ż., godzinka ż., godzineczka ż.

 przym. godzinny, godzinowy

 przysł. godzinami

Wiktionary


godzinny

trwa­ją­cy go­dzi­nę; jed­no­go­dzin­ny; jed­no­go­dzi­no­wy (rzad­ko)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy jedną go­dzi­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ciąg przy­je­chał do sta­cji do­ce­lo­wej z go­dzin­nym opóź­nie­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: goʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzina ż., godzinnik m., godzinówka ż., godzinka ż., godzinki nmos.

 przym. godzinowy, cogodzinny

Wiktionary


godzinowy

przy­miot­nik od: go­dzi­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do go­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mał­go­siu, czy uło­ży­łaś już mój gra­fik go­dzi­no­wy na nowy mie­siąc?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. godzinnik mrz., godzina ż., godzinki nmos.

 przysł. godzinowo, godzinami

 przym. godzinny

Wiktionary


godziny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zegar

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­dzi­ny (The Hours) – po­wieść Mi­cha­e­la Cun­ning­ha­ma
  • Go­dzi­ny (The Hours) – ame­ry­kań­ski film z 2002 w re­ży­se­rii Step­he­na Dal­dry’ego, ekra­ni­za­cja po­wie­ści
  • go­dzi­na

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. godzinki nmos., godziniorz mos.

Wiktionary


godzinówka

po­tocz­nie:
1. staw­ka go­dzi­no­wa, wy­na­gro­dze­nie za go­dzi­nę pracy;
2. coś trwa­ją­ce­go jedną go­dzi­nę


SJP.pl


godzisz

1. do­pro­wa­dzać do po­ro­zu­mie­nia
2. łą­czyć dwie spra­wy
3. ce­lo­wać, na­sta­wać na kogoś
4. naj­mo­wać do pracy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­dzisz (imię)
  • Go­dzisz – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie So­bo­lew
  • Go­dzisz – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk

Wikipedia


godziszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­dzi­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skar­sze­wy
  • Go­dzi­sze­wo – przy­sió­łek wsi Ko­ko­rzyn w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian
  • Go­dzi­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec
  • Go­dzi­sze­wo – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec
  • Go­dzi­sze­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Resko
  • Go­dzi­sze­wo – dawna gmina wiej­ska
  • Go­dzi­sze­wo – dawna gro­ma­da
  • Go­dzi­sze­wo – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Sie­ra­ków, le­żą­ce na te­re­nie Po­je­zie­rza Poz­nań­skie­go

Wikipedia


godziszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


godziszka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Go­dzisz­ka (dawn. "Go­dzi­ska") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Bucz­ko­wi­ce.

Leży 15 km na po­łud­nie od Biel­ska-Bia­łej. W są­siedzt­wie Szczyr­ku, Bucz­ko­wic, Ry­ba­rzo­wic, Kal­nej, Słot­wi­ny i Ło­dy­go­wic.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Go­dzisz­ka. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie biel­skim. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 312 ha, a licz­ba lud­no­ści 2337, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 749 os./km².

Wikipedia


godziszostwo

Go­dzisz z mał­żon­ką; Go­dzi­szo­wie


SJP.pl


godziszowie

Go­dzisz z mał­żon­ką; Go­dzi­szo­stwo


SJP.pl


godziszowski

przy­miot­nik od: Go­dzi­szów


SJP.pl


godziszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­dzi­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


godziszów

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­dzi­szów – nazwa znie­sio­na, wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ja­now­skim, w gmi­nie Go­dzi­szów
  • Go­dzi­szów – część wsi Maj­dan Zbyd­niow­ski w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Za­le­sza­ny
  • Go­dzi­szów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Go­le­szów
  • Go­dzi­szów – gro­ma­da
  • Go­dzi­szów Pier­wszy, Go­dzi­szów Drugi, Go­dzi­szów Trze­ci

Wikipedia


godzisław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­dzi­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie
  • Go­dzi­sław – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gm. Grzmią­ca

Wikipedia


godzisława

imię mę­skie


SJP.pl

Go­dzi­sła­wa – żeń­ska forma imie­nia Go­dzi­sław, nie­no­to­wa­na w źró­dłach sta­ro­pol­skich. Jej formę po­chod­ną mogło sta­no­wić m.in. imię Go­sła­wa.

Go­dzi­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 24 grud­nia.

Wikipedia


godzisławostwo

Go­dzi­sław z mał­żon­ką; Go­dzi­sła­wo­wie


SJP.pl


godzisławowie

Go­dzi­sław z mał­żon­ką; Go­dzi­sła­wo­stwo


SJP.pl


godzisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Go­dzi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


godziwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: go­dzi­wie


SJP.pl


godziwość

→ go­dzi­wy


SJP.pl

Patrz:

godziwy

godziwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: go­dzi­wy


SJP.pl


godziwy

taki, który speł­nia ocze­ki­wa­nia i ni­ko­go nie po­ni­ża; od­po­wied­ni, słusz­ny, ucz­ci­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­po­wia­da­ją­cy war­to­ści lub nor­mom

 (1.2) ucz­ci­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pew­nio­no mu go­dzi­we wa­run­ki pracy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpowiedni, porządny, przyzwoity

Wiktionary


godzić

1. do­pro­wa­dzać do po­ro­zu­mie­nia
2. łą­czyć dwie spra­wy
3. ce­lo­wać, na­sta­wać na kogoś
4. naj­mo­wać do pracy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ude­rzać, ubli­żać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) do­pro­wa­dzać do zgody, przy­wra­cać dobre sto­sun­ki mię­dzy kimś

 (2.2) gw-pl|Kur­pie. tar­go­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny go­dzić się

 (3.1) zga­dzać się z czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te słowa godzą w pod­sta­wo­we za­sa­dy spo­łecz­ne.

 (3.1) Go­dzisz się na takie wa­run­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔd͡ʑit͡ɕ, AS: goʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zgodzić dk., zgadzać ndk.

 przym. godowy, zgodny

 rzecz. godzenie n., pogoda ż., pogodzenie n.

Wiktionary


godziński

naz­wi­sko


SJP.pl


godów

1. uro­czy­sto­ści we­sel­ne;
2. okres go­do­wy u zwie­rząt


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Godów – część mia­sta Radom
  • Godów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Cho­del
  • Godów – część wsi Doły w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Dębno
  • Godów – część wsi Po­rąb­ka Uszew­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Dębno
  • Godów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Godów
  • Godów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów
  • Godów – gmina
  • Godów – dawna gmina w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Godów – gro­ma­da w po­wie­cie opol­sko-lu­bel­skim
  • Godów – gro­ma­da w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim
  • Godów – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Go­do­wo

Wikipedia


godętowo

Go­dę­to­wo (kaszb. "Gòjtòwò") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Łę­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa "Go­dę­to­wo" wcho­dzi także osada Wę­gor­nia.

We­dług da­nych na dzień 23 paź­dzier­ni­ka 2019 roku wieś za­miesz­ki­wa­ło 179 miesz­kań­ców.

Wikipedia


godło

znak wy­róż­nia­ją­cy lub za­stę­pu­ją­cy coś; em­ble­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) he­rald. wi­ze­ru­nek przed­sta­wio­ny na tar­czy her­bo­wej;

 (1.2) gra­ficz­ny sym­bol pań­stwa

 (1.3) znak wy­róż­nia­ją­cy, za­stę­pu­ją­cy pod­pis, cza­sem sto­so­wa­ny dla za­cho­wa­nia ano­ni­mo­wo­ści oce­nia­nych prac, do­ku­men­ta­cji

Wiktionary

Godło – sym­bol wy­róż­nia­ją­cy lub za­stę­pu­ją­cy coś, rów­nież em­ble­mat oraz znak roz­poz­naw­czy przy­na­leż­no­ści osoby bądź przed­mio­tu do szer­szej grupy np. herb, gmerk, logo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Go­dłem Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej jest wi­ze­ru­nek orła bia­łe­go w ko­ro­nie w czer­wo­nym polu.

 (1.3) Do­ku­men­ty prze­tar­go­we na­le­ży opa­trzyć go­dłem w lewym gór­nym rogu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔdwɔ, AS: godu̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) emblemat, herb

 (1.2) identyfikator

Wiktionary


goebbelsowski

[czy­taj: ge­bel­sow­ski] taki jak u Go­eb­bel­sa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Go­eb­bel­sa


SJP.pl


goecja

w okul­tyz­mie: sy­stem ma­gicz­ny opar­ty na przy­zy­wa­niu de­mo­nów i du­chów do praw­dzi­we­go świa­ta


SJP.pl

Go­e­cja (z gr. "go­e­te­ia" – tłu­ma­czo­ne jako "wycie") – sy­stem ma­gicz­ny opie­ra­ją­cy się na przy­zy­wa­niu du­chów i de­mo­nów do re­al­ne­go świa­ta, by słu­ży­ły one celom przy­zy­wa­ją­ce­go je maga (goety). We­dług tra­dy­cji okul­ty­stycz­nej, ko­rze­nie go­e­cji wy­wo­dzić się mają od bi­blij­ne­go króla Sa­lo­mo­na, któ­re­mu Bóg miał dać wła­dzę przy­zy­wa­nia i kon­tro­li de­mo­nów.

Wikipedia


goeryk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Go­e­ry­ka ob­cho­dzo­ne jest 19 wrze­śnia.

Wiktionary


goes

Goes – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ho­lan­dii w pro­win­cji Ze­lan­dia. Mia­sto jest sie­dzi­bą gminy Goes. We­dług spisu lud­no­ści z roku 2010 mia­sto liczy 26 920 miesz­kań­ców. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Goes. W 1572 pod Goes miała miej­sce bitwa.

Wikipedia


goetel

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elż­bie­ta Go­e­tel − pol­ska ak­tor­ka
  • Fer­dy­nand Go­e­tel – pol­ski pro­za­ik, dra­ma­to­pi­sarz
  • Wa­le­ry Go­e­tel – pol­ski ge­o­log, eko­log i pa­le­on­to­log

Wikipedia


goethe

[czy­taj: gete] naz­wi­sko nie­miec­kie, m.in. Jo­hann Wolf­gang von Go­et­he (1749-1832), naj­wy­bit­niej­szy nie­miec­ki poeta i pi­sarz okre­su Sturm und Drang i kla­sy­ki we­i­mar­skiej


SJP.pl


goetheański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teatr. liter. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Wolf­gan­ga Go­et­he­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Go­et­he­go lub jego twór­czo­ści, taki jak u Go­et­he­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale przed nim miał je­szcze przyjść dia­beł fi­lo­zof, oś­wie­ce­nio­wy in­te­lek­tu­a­li­sta, go­et­he­ań­ski Me­fi­sto­fe­les.

Wiktionary


goethowski

[czy­taj: ge­tow­ski] taki jak Go­et­he­go, wzo­ro­wa­ny na jego twór­czo­ści, wła­ści­wy Go­et­he­mu


SJP.pl


goethyt

[czy­taj: getyt] bru­nat­ny mi­ne­rał, uwod­nio­ny tle­nek że­la­za; getyt


SJP.pl

Go­et­hyt, getyt – po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków. Na­le­ży do grupy dia­spo­ra. Che­micz­nie jest to tle­nek wo­do­rot­le­nek że­la­za(III), FeO(OH), w po­li­mor­ficz­nej for­mie α.

Zo­stał naz­wa­ny w 1806 r. na cześć nie­miec­kie­go poety i ko­lek­cjo­ne­ra mi­ne­ra­łów Jo­han­na Wolf­gan­ga von Go­et­he­go. Nazwa do­ty­czy­ła po­cząt­ko­wo le­pi­do­kro­ki­tu, mi­ne­ra­łu o tym samym skła­dzie che­micz­nym, lecz o innej struk­tu­rze kry­sta­licz­nej. Wraz z le­pi­do­kro­ki­tem go­et­hyt two­rzy mie­sza­ni­nę zwaną li­mo­ni­tem.

Wikipedia


goetz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abra­ham Goetz – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • An­to­ni Jan Goetz – pol­ski po­li­tyk i przed­się­bior­ca, wła­ści­ciel bro­wa­ru Oko­cim
  • Her­mann Goetz – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Hugo Goetz – ame­ry­kań­ski pły­wak
  • Jan Albin Goetz – pol­ski po­li­tyk i przed­się­bior­ca
  • Hugo Goetz – ame­ry­kań­ski pły­wak
  • Ra­i­nald Goetz – nie­miec­ki pi­sarz
  • Goetz – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wikipedia


goferek

zdrob­nie­nie od: gofer


SJP.pl


goffer

ro­dzaj gry­zo­ni przy­sto­so­wa­nych do życia po­dziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gry­zoń z ro­dzi­ny gof­fe­ro­wa­tych

Wiktionary

Gof­fer ("Ge­o­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Ge­o­my­i­nae w obrę­bie ro­dzi­ny gof­fe­ro­wa­tych (Ge­o­my­i­dae).

Wikipedia


gofferowate

ro­dzi­na ssa­ków z rzędu gry­zo­ni


SJP.pl

Gof­fe­ro­wa­te (Ge­o­my­i­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia) przy­sto­so­wa­nych do życia po­dziem­ne­go.

Wikipedia


gofferowaty

o ce­chach gof­fe­ro­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


goffery

ro­dzaj gry­zo­ni przy­sto­so­wa­nych do życia po­dziem­ne­go


SJP.pl


gofr

ro­dzaj wafla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wafel z cia­sta na­le­śni­ko­we­go spo­ży­wa­ny na cie­pło, czę­sto z do­dat­ka­mi;

Wiktionary

Gofr – ro­dzaj pulch­ne­go lub chrup­kie­go wafla ro­bio­ne­go w go­frow­ni­cy, gdzie na­da­wa­ny jest mu cha­rak­te­ry­stycz­ny kształt – zaz­wy­czaj jest to pro­sto­kąt lub kwa­drat z kra­tow­ni­cą, rza­dziej koło czy ser­dusz­ka uło­żo­ne w kwia­tek. Gofry po­da­je się na cie­pło, czę­sto z róż­ny­mi słod­ki­mi do­dat­ka­mi, na przy­kład bitą śmie­ta­ną, owo­ca­mi, dże­mem, fru­że­li­ną, ga­la­ret­ką, lo­da­mi, cu­krem pu­drem lub po­le­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam gofry z bitą śmie­ta­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔfr̥, AS: gofr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gofrownica ż., gofrowanie n.

 czas. gofrować ndk.

 przym. gofrowy

Wiktionary


gofrować

kar­bo­wać, mar­szczyć; wy­tła­czać wzór na pa­pie­rze, tka­ni­nie lub bla­sze


SJP.pl


gofrownia

sma­żal­nia go­frów


SJP.pl


gofrownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ma­szyn­ka do pie­cze­nia go­frów;

Wiktionary

Go­frow­ni­ca (ang. "waf­fle-iron", fr. "ga­u­frier-gril", it. "pia­stra per cial­de") – elek­trycz­ne urzą­dze­nie ku­chen­ne, słu­żą­ce do wy­pie­ka­nia go­frów. Ich moc waha się od 700 do 2000 watów. Naj­po­pu­lar­niej­sze mo­de­le po­sia­da­ją moc 1400 W. Urzą­dze­nia te zaz­wy­czaj po­sia­da­ją te­flo­no­wą po­wło­kę za­bez­pie­cza­ją­cą przed przy­wie­ra­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­grzej, pro­szę, go­frow­ni­cę, zro­bi­my dzie­ciom gofry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔfrɔvʲˈɲit͡sa, AS: gofrovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gofr mrz., gofrowanie n.

 czas. gofrować ndk.

 przym. gofrowy

Wiktionary


gofrowy

→ gofr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zwią­za­ny z go­fra­mi, od­no­szą­cy się do go­frów

Wiktionary

Patrz:

gofr

Powiązane:

 rzecz. gofr mzw./mrz., gofrownica ż.

Wiktionary


gog

jedno z dwu imion, sym­bo­li­zu­ją­cych w Bi­blii po­tę­gi wro­gie kró­le­stwu bo­że­mu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gog – po­stać bi­blij­na
  • GOG.com – skrót od ang. Good Old Games, pol­ski sklep in­ter­ne­to­wy sprze­da­ją­cy stare gry
  • GOG Svend­borg TGI – duń­ski klub piłki ręcz­nej

Wikipedia


gogacz

naz­wi­sko


SJP.pl


goghowski

[czy­taj: ho­how­ski lub go­gow­ski] cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści (van) Gogha, taki jak u (van) Gogha


SJP.pl


gogle

ro­dzaj oku­la­rów ochron­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) oku­la­ry z opra­wą ści­śle przy­le­ga­ją­cą do twa­rzy, chro­nią­cych oczy przed wia­trem, de­szczem, ura­za­mi;

 (1.2) in­form. urzą­dze­nie do oglą­da­nia rze­czy­wi­sto­ści wir­tu­al­nej

Wiktionary

Nie mylić z: Go­o­gle.

Gogle – spe­cja­li­stycz­ne oku­la­ry, peł­nią­ce róż­no­ra­kie role np. ochron­ną, este­tycz­ną, roz­ryw­ko­wą, mi­li­tar­ną bądź tech­no­lo­gicz­ną. po­sia­da­ją­ce uksz­tał­to­wa­nie, które poz­wa­la przy­le­gać osło­nie do twa­rzy wokół oczu, nie do­pu­szcza­jąc do wew­nątrz ele­men­tów śro­do­wi­ska, osła­nia­jąc no­si­cie­li przed ude­rza­niem pod­mu­chów po­wie­trza, roz­bryz­gów wody czy po­dró­żu­ją­cych w po­wie­trzu pyłu i ciał sta­łych, groź­nych dla zdro­wia czy kom­for­tu ca­łe­go apa­ra­tu wzro­ko­we­go,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma na sobie skó­rza­ną kurt­kę, czap­kę pi­lot­kę z na­sa­dzo­ny­mi go­gla­mi, płó­cien­ne spod­nie i buty z cho­lew­ką, bo nawet w czerw­cu pęd po­wie­trza pod­czas jazdy po­tra­fi wy­zię­bić so­lid­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okulary ochronne

 (1.2) headset, gogle VR

Wiktionary


gogo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. zob. goguś.

Wiktionary

Gogo – grupa et­nicz­na z ro­dzi­ny ludów Bantu za­miesz­ku­ją­ca re­gion Do­do­ma w środ­ko­wej Tan­za­nii. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem gogo z grupy bantu. Po­pu­la­cję ludu Gogo sza­cu­je się na ponad 2,5 mi­lio­na osób. 79% po­pu­la­cji to chrze­ści­ja­nie (ka­to­li­cy i pro­te­stan­ci), 20% sta­no­wią wyz­naw­cy is­la­mu, po­zo­sta­li zaś prak­ty­ku­ją wie­rze­nia tra­dy­cyj­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔɡɔ, AS: gogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goguś mos.

Wiktionary


gogol

Ni­ko­łaj Gogol (1809-52), pi­sarz ro­syj­ski


SJP.pl

Gogol – nie­o­fi­cjal­ny przy­sió­łek wsi Za­cha­rzo­wi­ce w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Wie­lo­wieś.

Wikipedia


gogola

naz­wi­sko


SJP.pl


gogolewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­go­le­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Dęb­ni­ca Ka­szub­ska
  • Go­go­le­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Gniew
  • Go­go­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Kro­bia
  • Go­go­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski
  • Go­go­le­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ma­ria­no­wo
  • Go­go­le­wo – dawna gro­ma­da
  • Go­go­le­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Go­go­le­wie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


gogolewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Go­go­lew­ski – naz­wi­sko ro­do­we. Naz­wi­sko wy­mie­nia­ne w spi­sie Szlach­ty Ziemi Cie­cha­now­skiej.

Wikipedia


gogolice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­go­li­ce – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki
  • Go­go­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Trzciń­sko-Zdrój
  • Go­go­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin

Wikipedia


gogolin

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku pol­skich wsi i ich czę­ści;

Wiktionary

Zo­bacz też: Go­go­lin w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

– mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Go­go­lin. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi strze­lec­kiej, na Wy­ży­nie Ślą­skiej.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Posz­ła Ka­ro­lin­ka do Go­go­li­na, / A Kar­li­czek za nią, jak za pię­kną Panią / Z fla­szecz­ką wina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈɡɔlʲĩn, AS: gogolʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gogolinianin m., gogolinianka ż.

 przym. gogoliński

Wiktionary


gogolinek

Go­go­li­nek – (niem. "Go­go­lin­ke, 1942–1945 Go­lin­gen") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo.

Wikipedia


gogolinianin

miesz­ka­niec Go­go­li­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gogolinianka

miesz­kan­ka Go­go­li­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gogoliński

przy­miot­nik od: Go­go­lin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Go­go­li­na, zwią­za­ny z Go­go­li­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gogolin m., gogolinianin m., gogolinianka ż.

Wiktionary


gogolowski

do­ty­czą­cy Go­go­la


SJP.pl


gogołów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­go­łów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca
  • Go­go­łów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. strzy­żow­skim, w gmi­nie Frysz­tak
  • Go­go­łów – gro­ma­da

Wikipedia


gogulski

naz­wi­sko


SJP.pl


gogusiowaty

po­dob­ny do go­gu­sia; fir­cy­ko­wa­ty


SJP.pl


goguś

lek­ce­wa­żą­co: męż­czyz­na prze­sad­nie dba­ją­cy o swój wy­gląd; laluś, stroj­niś, pię­kniś, fir­cyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. iron. męż­czyz­na prze­sad­nie dba­ją­cy o swój wy­gląd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gogo mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elegancik, laluś, piękniś, strojniś, dandys, fircyk, modniś, picuś-glancuś, wykwintniś, wytworniś

Wiktionary


gogółka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jabł­ko opa­do­we

Wiktionary


goiczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cho­in­ka

Wiktionary


goidelski

ję­zy­ki go­i­del­skie - pod­gru­pa ję­zy­ków cel­tyc­kich, np. ir­landz­ki, szkoc­ki; ję­zy­ki ga­el­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) etn. jęz. do­ty­czą­cy Go­i­de­lów, ich kul­tu­ry i ję­zy­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goidel mos., Goidelka ż., goidelskość ż.

 przysł. goidelsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaelicki, gaelski

Wiktionary


goik

naz­wi­sko


SJP.pl


goim

u Żydów - in­no­wier­ca; goj


SJP.pl


goista

osoba gra­ją­ca w go (grę plan­szo­wą)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba gra­ją­ca w go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na świe­cie jest około 60 mi­lio­nów go­i­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈjista, AS: goi ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. go n.

:: fż. goistka ż.

Wiktionary


goistka

→ go­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta gra­ją­ca w go

Wiktionary

Patrz:

goista

Wymowa:

IPA: ɡɔˈjistka, AS: goi ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. goista.

Wiktionary


goistyczny

zwią­za­ny z go, stra­te­gicz­ną grą plan­szo­wą


SJP.pl


goić

po­wo­do­wać za­bliź­nia­nie się ran, ska­le­czeń itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­go­ić)

 (1.1) med. po­wo­do­wać wy­le­cze­nie usz­ko­dzeń skór­nych lub ślu­zów­ko­wych, np. za­bliź­nia­nie ran

 (1.2) pot. przy­czy­niać się do do­bro­sta­nu du­cho­we­go, psy­chicz­ne­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny goić się (dk. za­go­ić się)

 (2.1) med. ule­gać go­je­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta maść goi rany.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koić, łagodzić, uspokajać

Wiktionary


goj

u Żydów - in­no­wier­ca; goim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. okre­śle­nie uży­wa­ne przez żydów w sto­sun­ku do in­no­wier­ców, np. chrze­ści­jan;

 (1.2) przest. drą­gal, dry­blas, cym­bał

 (1.3) slang. prze­stęp. chłop (ze wsi)

 (1.4) slang. prze­stęp. ktoś wred­ny, czło­wiek, z któ­re­go nie ma po­żyt­ku

Wiktionary

Goj (z hebr. גּוֹי "goj" = „naród”, l.mn גויים "gojim") – okre­śle­nie po­ja­wia­ją­ce się wie­lo­krot­nie w Bi­blii He­braj­skiej, tłu­ma­czo­ne naj­czę­ściej jako „na­ro­dy" czyli zwy­kle nie-Żydów, kogoś spoza na­ro­du Iz­ra­e­la. Okre­śle­nie to, w za­leż­no­ści od kon­tek­stu, może mieć wydź­więk pe­jo­ra­tyw­ny, wy­ra­ża­ją­cy lek­ce­wa­że­nie wobec in­no­wier­ców lub in­nych na­ro­dów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, dla­cze­go ku­pu­ją­cy goj, tym razem spo­strze­ga­jąc wy­bor­nie omył­kę Szym­sze­la, nie spro­sto­wał jej, lecz, prze­ciw­nie, prze­naj­spo­koj­niej z niej sko­rzy­stał.

 (1.2) Prze­cież on prze­klął mnie strasz­nym, wiel­kim sło­wem, że ja z gojem tak się pro­wa­dzę! Wuj­cio jest stary, okrop­nie na­boż­ny…

 (1.2) Wy­rósł na wiel­kie­go goja, ale ro­zu­mu to mu brak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔj, AS: goi ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. gojka ż.

 przym. gojowski, gojowaty, gojski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goim

Wiktionary


gojawiczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


goji

[czy­taj: godżi] ja­go­dy kol­co­wo­ju chiń­skie­go lub kol­co­wo­ju po­spo­li­te­go


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) zob. ja­go­dy goji.

Wiktionary

Goji, ja­go­dy goji (chiń. 枸杞 "gǒuqǐ"; ang. "goji berry", "wolf­ber­ry"; MAF:) – hand­lo­wa nazwa owo­ców kol­co­wo­ju chiń­skie­go ("Ly­cium chi­nen­se") albo kol­co­wo­ju po­spo­li­te­go, k. szkar­łat­ne­go ("Ly­cium bar­ba­rum"). W hand­lu zaz­wy­czaj spo­ty­ka się owoce su­szo­ne.

Wikipedia


gojka

→ goj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie-ży­dów­ka

Wiktionary

Patrz:

goj

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. goj m.

Wiktionary


gojnik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, uży­wa­ny zwy­kle jako do­da­tek do her­ba­ty


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Goj­nik – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych
  • Goj­nik – ksią­żę serb­ski

Wikipedia


gojny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. ga­jo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawid Gojny – pol­ski pił­karz
  • Ma­riusz Gojny – pol­ski urzęd­nik
  • Gojny – naz­wi­sko

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. goj mrz., gojka ż.

Wiktionary


gojowski

→ goj


SJP.pl

Patrz:

goj

gojąco

w spo­sób po­wo­du­ją­cy za­bliź­nia­nie się miejsc ska­le­czo­nych, ran


SJP.pl


gok

skrót od: Gmin­ny Oś­ro­dek Kul­tu­ry


SJP.pl


gokarcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od go­kart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gokart m.

Wiktionary


gokart

nie­du­ży sa­mo­chód do ści­ga­nia się; kart; go­cart; go-cart


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. mot. mały, nisko osa­dzo­ny sa­mo­chód wy­ści­go­wy, nie­do­pu­szczo­ny do ruchu ulicz­ne­go;

Wiktionary

Go­kart ("kart") – mały po­jazd sil­ni­ko­wy, czte­ro­ko­ło­wy, słu­żą­cy głów­nie do wy­ści­gów na torze kar­tin­go­wym. Po­zba­wio­ny jest me­cha­niz­mu róż­ni­co­we­go, co spra­wia, że koła na­pę­do­we rów­nież na za­krę­cie kręcą się z tą samą pręd­ko­ścią obro­to­wą. Napęd prze­no­szo­ny jest za po­mo­cą prze­kład­ni łań­cu­cho­wej lub skrzy­ni bie­gów z ko­ła­mi zę­ba­ty­mi[] na oś sztyw­ną pod­par­tą na dwóch lub trzech ło­ży­skach kul­ko­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gokarcik mrz.

 przym. gokartowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kart

Wiktionary


gokarting

re­kre­a­cyj­ne upra­wia­nie jazdy go­kar­tem


SJP.pl


gokartingowy

→ go­kar­ting


SJP.pl

Patrz:

gokarting

gokartowy

przy­miot­nik od: go­kart


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z go­kar­tem, do­ty­czą­cy go­kar­tu

 (1.2) prze­wi­dzia­ny do jeż­dże­nia przez go­kart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tego czasu w za­jezd­ni bę­dzie mógł funk­cjo­no­wać mo­to­drom go­kar­to­wy - in­for­mu­je Woj­ciech Fe­liks, pre­zes Pra­cow­ni Kon­ser­wa­cji Za­byt­ków Ar­ko­na, gdzie pow­stał pro­jekt za­go­spo­da­ro­wa­nia za­jezd­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gokart mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kartingowy

Wiktionary


gol

wbi­cie piłki lub krąż­ka do bram­ki (prze­ciw­ni­ka lub włas­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. umie­szcze­nie piłki lub krąż­ka w bram­ce i punkt zdo­by­ty w ten spo­sób

 (1.2) monet. slang. złoty

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: golić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gol – po­je­dyn­czy punkt w piłce noż­nej
  • Gol sa­mo­bój­czy – w piłce noż­nej i in­nych spor­tach sku­tecz­ny strzał w kie­run­ku włas­nej bram­ki
  • Złoty gol – nie­u­ży­wa­na obec­nie za­sa­da w piłce noż­nej do­ty­czą­ca do­gry­wek
  • Srebr­ny gol – nie­o­bo­wią­zu­ją­ca już za­sa­da gry w piłkę nożną do­ty­czą­ca do­gry­wek pił­kar­skich sy­ste­mem pu­cha­ro­wym bądź eli­mi­na­cyj­nym
  • Gol Czę­sto­cho­wa – czę­sto­chow­ski klub piłki noż­nej ko­biet
  • Gol – mia­sto w Nor­we­gii
  • Xilin Gol – zwią­zek w Chi­nach, w re­gio­nie au­to­no­micz­nym Mon­go­lia Wew­nętrz­na
  • Park Na­ro­do­wy Ag-Gol – park na­ro­do­wy w Azer­bej­dża­nie
  • Chal­chyn gol – rzeka pły­ną­ca przez te­ry­to­ria wschod­niej Mon­go­lii i pół­noc­ne Chiny
  • Chowd gol – rzeka w Mon­go­lii
  • Dzaw­chan gol – rzeka w Mon­go­lii
  • Or­chon gol – rzeka w Mon­go­lii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bram­ko­strzel­ny na­past­nik strze­lił ko­lej­ne­go gola.

 (2.1) Panie fryz­jer, pan mnie gol, a nie gadaj tyle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔl, AS: gol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golkiper m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bramka, trafienie, wrzutka

Wiktionary


gola

wbi­cie piłki lub krąż­ka do bram­ki (prze­ciw­ni­ka lub włas­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. miej­sce gołe, ot­war­te

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gola – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Lubin
  • Gola – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Gola – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Żmi­gród
  • Gola – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dąbie
  • Gola – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Gola – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Szlich­tyn­go­wa
  • Gola – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Gola – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Świer­czów
  • Gola – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Gola – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce
  • Gola – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ra­cze­wo
  • Gola – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Bra­lin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­gó­rek cie­nia nie miał żad­ne­go, atoli on siadł na tey goli. (Eras­ma Ot­wi­now­skie­go prze­mia­ny Owi­dy­u­szo­we, za Lin­dem i Kar­ło­wi­czem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔla, AS: gola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golizna

Wiktionary


golachowski

naz­wi­sko


SJP.pl


golacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fryzj. fryz­jer męski

Wiktionary


golak

naz­wi­sko


SJP.pl


golan

wzgó­rza Golan, re­gion gó­rzy­sty w Syrii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pła­sko­wyż po­ło­żo­ny na gra­ni­cy Iz­ra­e­la, Syrii i Li­ba­nu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Golan – bi­blij­ne mia­sto uciecz­ki
  • Golan – okręg w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Tran­sjor­da­nii
  • Golan – iz­ra­el­ski pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny ka­li­bru 9 mm Pa­ra­bel­lum
  • Wzgó­rza Golan – gó­rzy­sty re­gion po­ło­żo­ny na gra­ni­cy Iz­ra­e­la, Syrii i Li­ba­nu.
  • Sa­mo­rząd Re­gio­nu Golan – sa­mo­rząd re­gio­nu po­ło­żo­ny w Dy­stryk­cie Pół­noc­nym w Iz­ra­e­lu
  • Golan – osied­le w Ramat ha-Sza­ron

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­skie woj­sko sta­cjo­no­wa­ło na Go­la­nie na gra­ni­cy iz­ra­el­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. golański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bibl. Baszan

Wiktionary


golanica

go­la­ni­ca zie­lon­ka - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny go­la­ni­co­wa­tych


SJP.pl


golanicowate

o ce­chach go­la­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


golanicowaty

o ce­chach go­la­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


golanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


golareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: go­lar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarnia ż., zgolenie n., golarka ż.

 czas. zgolić

Wiktionary


golarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. kos­met. urzą­dze­nie elek­trycz­ne słu­żą­ce do go­le­nia;

 (1.2) elektr. urzą­dze­nie elek­trycz­ne słu­żą­ce do oczy­szcza­nia ubrań ze zme­cha­ceń

Wiktionary

Go­lar­ka elek­trycz­na – ma­szyn­ka do go­le­nia wło­sów z ciała, która pod­czas dzia­ła­nia wy­ko­rzy­stu­je sy­stem ostrzy na­pę­dza­nych sil­nicz­kiem elek­trycz­nym lub elek­tro­ma­gne­sem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zbyt dłu­gie wło­ski przy kon­tak­cie z go­lar­ką zo­sta­ną przez nią wcią­gnię­te, co skoń­czy się bo­les­nym doś­wiad­cze­niem i po­draż­nio­ną skórą po wyr­wa­niu wło­sków.

 (1.2) Uży­łam go­lar­ki do odzie­ży, by oczy­ścić obi­cie fo­te­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlarka, AS: golarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarz mos., golarnia ż., golenie n., zgolenie n., ogolenie n.

:: zdrobn. golareczka ż.

 czas. golić ndk., ogolić dk., zgolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektryczna maszynka do golenia

Wiktionary


golarnia

salon fryz­jer­ski; ra­zu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. kos­met. za­kład fryz­jer­ski dla męż­czyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fryz­jer z po­bli­skiej go­lar­ni używa pach­ną­ce­go talku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarz mos., golenie n., zgolenie n., ogolenie n., golarka ż., golareczka ż.

 czas. obnażać, golić ndk., golić się ndk., ogolić dk., ogolić się dk., zgolić dk.

 przysł. goło

Wiktionary


golarski

→ go­larz


SJP.pl

Patrz:

golarz

golarz

osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo go­le­niem męż­czyzn; fryz­jer męski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. fryz­jer męski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­ny jeź­dziec był rze­czy­wi­ście go­la­rzem, skro­bał brody w dwóch wsiach są­sied­nich i teraz wła­śnie je­chał z jed­nej wsi do dru­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlaʃ, AS: golaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarnia ż., zgolenie n., golarka ż., golenie n.

 czas. zgolić, golić ndk., ogolić dk., obnażać ndk.

 przysł. goło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golibroda; gw. Górny Śląsk golacz

Wiktionary


golas

czło­wiek nagi, nie­o­dzia­ny lub pra­wie nagi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) nagi czło­wiek

 (1.2) lek­cew. męż­czyz­na nie­za­moż­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na bo­i­sko wy­biegł golas i wszy­scy mieli ubaw.

 (1.2) Ja­dzia się wy­da­ła za jed­ne­go go­la­sa z są­sied­niej wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlas, AS: golas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golec m., golizna ż., golenie n., zgolenie n., podgalanie n., podgolenie n.

:: zdrobn. golasek m.

:: fż. golaska ż.

 czas. obnażać, golić ndk., zgolić dk., podgalać ndk., podgolić dk.

 przym. goły

 przysł. goło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołodupiec, golec, nagus

 (1.2) gołodupiec

Wiktionary


golasek

zdrob­nie­nie od golas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: golas

 (1.2) nagie dziec­ko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlasɛk, AS: golasek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goły nmos., golas m., golaska ż., golizna ż., golec m.

 czas. golić, ogolić, obnażać

 przym. goły, golusieńki

 przysł. goło

Wiktionary


golaska

ko­bie­ta naga lub skąpo ubra­na; na­gu­ska


SJP.pl


golasowice

Go­la­so­wi­ce (niem. "Gol­la­so­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim, w gmi­nie Pa­wło­wi­ce. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 8,06 km², a licz­ba lud­no­ści 1401, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 164,09 os./km².

Wikipedia


golański

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze wzgó­rza­mi Golan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przejdź­my jed­nak od sa­pe­rów do go­lań­skich wo­zi­wo­dów, czyli plu­to­nu tran­spor­to­we­go, który i tu speł­nia bar­dzo ważną rolę do­wo­żąc dzień w dzień wodę, żyw­ność, pa­li­wo i róż­no­rod­ny sprzęt na wszyst­kie au­striac­kie i irań­skie po­ste­run­ki (…).

 (1.1) Chwa­li­li spraw­ność, zwrot­ność spy­char­ki, jej nie­u­stę­pli­wość i wy­trzy­ma­łość sta­lo­we­go le­mie­sza. Wła­śnie na tym irań­skim po­ste­run­ku nr 80 wy­pró­bo­wa­li ją w tu­tej­szych go­lań­skich wa­run­kach po raz pier­wszy.

 (1.1) Wy­ko­rzy­stu­jąc uzy­ska­ne po­wo­dze­nie na fron­cie go­lań­skim do­wództ­wo iz­ra­el­skie po­sta­no­wi­ło kon­ty­nu­o­wać dzia­ła­nia za­czep­ne prze­ciw­ko Syrii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golan mrz.

Wiktionary


golba

naz­wi­sko


SJP.pl


golc

naz­wi­sko


SJP.pl


golczewianin

miesz­ka­niec Gol­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


golczewianka

miesz­kan­ka Gol­cze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


golczewo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gol­cze­wo (niem. " Gülzow") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Gol­cze­wo. Po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej, nad Je­zio­rem Oko­nim i Je­zio­rem Szczu­czym i prze­pły­wa­ją­cą przez nie rzeką Nie­mi­cą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gol­cze­wo po­ło­żo­ne jest na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlˈt͡ʃɛvɔ, AS: golčevo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. golczewski

Wiktionary


golczewski

przy­miot­nik od: Gol­cze­wo


SJP.pl


golczowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gol­czo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Klu­cze
  • Gol­czo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Lewin Brze­ski
  • Gol­czo­wi­ce – przy­sió­łek wsi Za­wa­da w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Gło­gó­wek

Wikipedia


golczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gold

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gold – album Boba Mar­le­ya
  • Gold – album Kiss
  • Gold – album Czer­wo­nych Gitar
  • Gold – album Elek­trycz­nych Gitar
  • Gold – album Od­dzia­łu Zam­knię­te­go
  • Gold – album RSC
  • Gold – album Rush
  • Gold – album Ro­ber­ta M
  • Gold – album Lom­bar­du (biały)
  • Gold – album Lom­bar­du (nie­bie­ski)
  • Gold – album The Cran­ber­ries
  • Gold – album XIII. století

Wikipedia


golda

naz­wi­sko


SJP.pl


goldberg

naz­wi­sko


SJP.pl

Gold­berg (pol. "Golcz") – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Lud­wigs­lust-Par­chim, sie­dzi­ba Związ­ku Gmin Gold­berg-Mil­de­nitz.

1 stycz­nia 2012 do mia­sta przy­łą­czo­no gminę Die­ste­low, która stała się au­to­ma­tycz­nie jej dziel­ni­cą.

Wikipedia


goldbergowski

taki jak u Wil­lia­ma Scot­ta Gold­ber­ga, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Wil­lia­ma Scot­ta Gold­ber­ga


SJP.pl


golden

pies rasy gol­den re­trie­ver


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gol­den Cap – wzgó­rze
  • Gol­den Pot – osada
  • Gol­den – mia­sto w Ko­lum­bii Bry­tyj­skiej
  • Gol­den Hinde – szczyt
  • Gol­den Hor­ses­hoe – re­gion
  • Gol­den – mia­sto w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Gol­den – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Adams
  • Gol­den – mia­sto w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Tis­ho­min­go
  • Gol­den – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Barry
  • Gol­den – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Santa Fe
  • Gol­den (ang. Gol­den Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oce­a­na
  • Gol­den (ang. Gol­den Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Holt

Wikipedia


goldfinger

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gold­fin­ger – ze­spół mu­zycz­ny
  • Gold­fin­ger – po­wieść Iana Fle­min­ga z serii o Ja­me­sie Bon­dzie
  • Gold­fin­ger – film z 1964 roku
  • Ernő Gold­fin­ger (1902-1987) – wę­gier­ski ar­chi­tekt, pier­wow­zór po­sta­ci z po­wie­ści

Wikipedia


goldie

Gol­die właśc. Clif­ford Price (ur. 19 wrze­śnia 1965) – bry­tyj­ski DJ i pro­du­cent mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej.

Wikipedia


goldman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Gold­man
  • Dawid Gold­man
  • Duff Gold­man
  • Emma Gold­man
  • Gary Gold­man
  • Jean-Jac­qu­es Gold­man
  • (10153) Gold­man
  • Gold­man Sachs Group In­cor­po­ra­ted
  • Gold­mann

Wikipedia


goldowies

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. roln. bot. ga­tu­nek owsa

Wiktionary


goldschmidt

[czy­taj: goldsz­mit] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (1614) Goldsch­midt – pla­ne­to­i­da
  • Björn Goldsch­midt (ur. 1979) – nie­miec­ki ka­ja­karz
  • Carl Wolf­gang Ben­ja­min Goldsch­midt (1807–1851) – nie­miec­ki astro­nom, ma­te­ma­tyk, fizyk
  • Harry Goldsch­midt (1910–1986) – szwaj­car­ski mu­zy­ko­log
  • Her­mann Mayer Sa­lo­mon Goldsch­midt (1802–1866) – nie­miec­ki astro­nom i ma­larz
  • Jo­han­nes (Hans) Wil­helm Goldsch­midt (1861–1923) – nie­miec­ki che­mik
  • Marie Goldsch­midt – fran­cu­ska pilot ba­lo­nów
  • Mi­cha­el Goldsch­midt (ur. 1987) – ame­ry­kań­ski snow­bo­ar­dzi­sta
  • Otto Goldsch­midt (1829–1907) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor, pia­ni­sta i dy­ry­gent
  • Paul Ed­ward Goldsch­midt (ur. 1987) – ame­ry­kań­ski ba­se­bal­li­sta
  • Ri­chard Be­ne­dict Goldsch­midt (1878–1958) – ame­ry­kań­ski ge­ne­tyk
  • Ro­bert B. Goldsch­midt (ur. 1877–1935) – bel­gij­ski che­mik i fizyk, ban­kier, wy­na­laz­ca

Wikipedia


goldstar

marka elek­tro­ni­ki i firma


SJP.pl


goldstein

[czy­taj: goldsz­tajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ruch Gold­ste­in – ame­ry­kań­ski-iz­ra­el­ski le­karz, skraj­nie pra­wi­co­wy fun­da­men­ta­li­sta
  • Ed­ward Gold­ste­in – pow­sta­niec stycz­nio­wy, le­karz, an­tro­po­log, ko­lek­cjo­ner
  • Em­ma­nu­el Gold­ste­in – po­stać li­te­rac­ka w po­wie­ści Ge­or­ge’a Or­wel­la Rok 1984
  • Sta­ni­sław Gold­ste­in – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • War­ren Gold­ste­in – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski rabin, praw­nik

Wikipedia


goldwasser

any­żo­wy li­kier zio­ło­wo-ko­rzen­ny z płat­ka­mi zło­tej folii; wódka gdań­ska; zło­tów­ka


SJP.pl

Gold­was­ser (w tłu­ma­cze­niu z nie­miec­kie­go: złota woda), gdań­ska wódka, Dan­zi­ger Gold­was­ser (złota woda gdań­ska) – mocny (mi­ni­mum 38% al­ko­ho­lu) li­kier zio­ło­wo-ko­rzen­ny wyt­wa­rza­ny w Gdań­sku we­dług po­my­słu XVI-wiecz­ne­go uchodź­cy re­li­gij­ne­go (men­no­ni­ty) z Lier, Am­bro­że­go Ver­mo­o­le­na (lub Vermöllena), który wraz ze swoim ma­jąt­kiem przy­wiózł z Ni­der­lan­dów re­cep­tu­ry niez­na­nych dotąd w Pru­sach li­kie­rów.

Wikipedia


goldwyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gold­wyn Pic­tu­res – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia fil­mo­wa dzia­ła­ją­ca w la­tach 1916-1924
  • Metro-Gold­wyn-Mayer – ame­ry­kań­ska wyt­wór­nia fil­mo­wa dzia­ła­ją­ca od 1924
  • Sa­mu­el Gold­wyn The­a­ter – kino w Be­ver­ly Hills
  • Sa­mu­el Gold­wyn (1879-1974) – ame­ry­kań­ski pro­du­cent fil­mo­wy, współ­za­ło­ży­ciel wyt­wór­ni fil­mo­wej Metro-Gold­wyn-Mayer
  • Sa­mu­el Gold­wyn (1926-2015) – ame­ry­kań­ski pro­du­cent fil­mo­wy
  • John Gold­wyn (ur. 1958) – ame­ry­kań­ski pro­du­cent fil­mo­wy
  • Tony Gold­wyn (ur. 1960) – ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy

Wikipedia


goldwynizm

ro­dzaj mi­mo­wol­nie hu­mo­ry­stycz­nych po­wie­dzeń przy­pi­sy­wa­nych Sa­mu­e­lo­wi Gold­wy­no­wi, słyn­ne­mu ame­ry­kań­skie­mu pro­du­cen­to­wi fil­mo­we­mu


SJP.pl


goleador

śro­do­wi­sko­wo w piłce noż­nej: za­wod­nik, który w danym okre­sie zdo­był naj­wię­cej bra­mek; król strzel­ców


SJP.pl


golec

czło­wiek ubogi; bie­dak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Golec – pol­ski fo­to­graf
  • Anna Golec-Ma­stro­ian­ni – pol­ska urzęd­nicz­ka
  • Da­riusz Golec – pol­ski me­ne­dżer bran­ży te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nej, in­ży­nier i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Edyta Golec – al­to­wio­list­ka i wo­ka­list­ka
  • Flo­ren­ty­na Golec – krze­wi­ciel­ka kul­tu­ry pol­skiej na Ślą­sku, ak­tor­ka ama­tor­ka
  • Józef Golec – pe­da­gog, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Łu­kasz Golec – muzyk po­po­wy i jaz­zo­wy
  • Paweł Golec – muzyk po­po­wy i jaz­zo­wy
  • Sta­ni­sła­wa Golec (1928–1946) – uczest­nicz­ka grup le­śnych VII (Ślą­skie­go) Okrę­gu Na­ro­do­wych Sił Zbroj­nych
  • Sta­ni­sła­wa Golec – była kla­ry­ska, w la­tach 1995–2000 ksie­ni klasz­to­ru w Ka­li­szu
  • Wac­ław Golec – pol­ski siat­karz
  • Golec – nie­o­fic. nazwa czę­ści wsi Dą­brów­ka w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Orzysz

Wikipedia


golejewko

Go­le­jew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Pa­ko­sław.

Wikipedia


golejów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­le­jów – część mia­sta Ryb­nik
  • Go­le­jów – część mia­sta Sta­szów
  • Go­le­jów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Lu­bo­mierz
  • Go­le­jów – przy­sió­łek wsi Ryt­wia­ny w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Ryt­wia­ny
  • Go­le­jów – gro­ma­da

Wikipedia


golem

prze­no­śnie: bez­wol­ny, bez­myśl­ny ol­brzym, uo­so­bie­nie siły ni­szczą­cej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) folk. isto­ta po­dob­na do czło­wie­ka, ule­pio­na z gliny, niema i bez­wol­na, wy­stę­pu­ją­ca w kul­tu­rze i wie­rze­niach ży­dow­skich;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) N. lp. od: gol

Wiktionary

Golem ( ‏גולם‎ lub ‏גלם‎; ‏גולם‎ "goj­lem") – isto­ta ut­wo­rzo­na z gliny na kształt czło­wie­ka, ale po­zba­wio­na duszy ro­zu­mie­ją­cej "ne­sza­ma", a zatem rów­nież zdol­no­ści mowy.

He­braj­skie słowo "golem" po­ja­wia się w Bi­blii tylko raz, w Psal­mie 139 (Księ­ga Psal­mów 139:16), który to wer­set tra­dy­cja tal­mu­dycz­na wkła­da w usta Adama.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Be­zi­mien­ny od­da­je serca trzech po­ko­na­nych go­le­mów, a w za­mian otrzy­mu­je runę te­le­por­ta­cyj­ną pro­wa­dzą­cą na pier­wsze pię­tro wieży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlɛ̃m, AS: golẽm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. golemowy, golemiczny

 rzecz. Golem mos.

Wiktionary


golemowy

przy­miot­nik od: golem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. lub rzad. zwią­za­ny z go­le­mem, do­ty­czą­cy go­le­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sieni dało się sły­szeć go­le­mo­we kroki i sa­pa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golem mos., golem mos.

Wiktionary


golenice

Go­le­ni­ce ( "Schild­berg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz.

Wikipedia


golenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fryzj. usu­wa­nie za­ro­stu lub wło­sów tuż przy po­wierzch­ni skóry

 (1.2) pot. okra­da­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|goleń.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu za­cią­łeś się przy go­le­niu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: golẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarka ż., golarz mos., golas mos./mzw., ogolenie n., wygolenie n., zgolenie n.

 czas. golić ndk., ogolić dk., podgalać ndk., podgolić dk., wygalać ndk., wygolić dk.

 przysł. goło

Wiktionary


goleniowianin

miesz­ka­niec Go­le­nio­wa


SJP.pl


goleniowianka

miesz­kan­ka Go­le­nio­wa


SJP.pl


goleniowski

przy­miot­nik od: Go­le­niów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Go­le­nio­wa, zwią­za­ny z Go­le­nio­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleniów mrz., Goleniowianin mos., Goleniowianka ż.

Wiktionary


goleniowy

przy­miot­nik od: goleń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy go­le­nia

Wiktionary

Go­le­nio­wy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Szcze­ko­ci­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. goleń mrz./ż.

Wiktionary


goleniów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. szczyt w Su­de­tach Wschod­nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

}|-

Go­le­niów (nazwy hi­sto­rycz­ne: Kład­ko­wo, Go­la­no­wo, Go­li­no­wo, Go­li­sze­wo, Go­ło­nóg, Goll­now) – mia­sto w za­chod­niej czę­ści woj. za­chod­nio­po­mor­skie­go, w po­wie­cie go­le­niow­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Iną, na Po­brze­żu Szcze­ciń­skim, 35 km na pół­noc­ny wschód od Szcze­ci­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od lat miesz­ka­ła w Go­le­nio­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlɛ̃ɲuf, AS: golẽńuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleniowianin mos., Goleniowianka ż.

 przym. goleniowski

Wiktionary


goleszowianin

miesz­ka­niec Go­le­szo­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Go­le­szo­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Go­le­szo­wa, uro­dzo­na w Go­le­szo­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleszów mrz.

:: fż. goleszowianka ż.

 przym. goleszowski

Wiktionary


goleszowianka

miesz­kan­ka Go­le­szo­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Go­le­szo­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Go­le­szo­wa, uro­dzo­na w Go­le­szo­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleszów mrz.

:: fm. goleszowianin m.

 przym. goleszowski

Wiktionary


goleszowski

przy­miot­nik od: Go­le­szów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Go­le­szo­wa, zwią­za­ny z Go­le­szo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pilot przy­czy­nił się do pow­sta­nia go­le­szow­skiej szko­ły szy­bow­co­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goleszów mrz., goleszowianin mos., goleszowianka ż.

Wiktionary


goleszyn

Go­le­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Go­le­szy­no" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sier­pec­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym Go­le­szyn leżał w po­wie­cie sier­pec­kim w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim.

Wikipedia


goleszów

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie mie­lec­kim, w gmi­nie Mie­lec;

 (1.2) geogr. wieś gmin­na w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­le­szów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Mie­lec
  • Go­le­szów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Go­le­szów
  • Go­le­szów – ko­lo­nia wsi Do­bo­szo­wi­ce, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ka­mie­niec Ząb­ko­wic­ki
  • Go­le­szów – gro­ma­da
  • Go­le­szów – sta­cja ko­le­jo­wa w Go­le­szo­wie, w wo­je­wództ­wie ślą­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Go­le­szo­wie funk­cjo­nu­je Ochot­ni­cza Straż Po­żar­na i znaj­du­je się Dom Stra­ża­ka.

 (1.2) W 1880 roku w Go­le­szo­wie było 1169 miesz­kań­ców i 148 domów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goleszowianin mos., goleszowianka ż.

 przym. goleszowski

Wiktionary


goleta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. zob. szku­ner.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­le­ta – mia­sto w USA, w sta­nie Ka­li­for­nia
  • Go­le­ta – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) szkuner

Wiktionary


goleń

od­ci­nek nogi mię­dzy sta­wem sko­ko­wym i ko­la­nem; po­du­dzie, goleń (r. męski)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. część nogi czło­wie­ka (lub tyl­nej koń­czy­ny zwie­rzę­cia) znaj­du­ją­ca się mię­dzy ko­la­nem a stopą;

 (1.2) lotn. część pod­wo­zia sa­mo­lo­tu, która łączy ka­dłub z wóz­kiem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg. gwara. goleń (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. plu­ral|go­le­nie.

Wiktionary

Goleń – ele­ment ana­to­micz­ny od­nó­ża lub koń­czy­ny po­ło­żo­ny przed stopą lub pięt­ką, a za udem lub rzep­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tylną czę­ścią go­le­ni jest łydka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlɛ̃ɲ, AS: golẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golonka ż., goloneczka ż.

 przym. goleniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podudzie

Wiktionary


golf

1. swe­ter z wy­so­kim koł­nie­rzem;
2. wy­so­ki koł­nierz przy swe­trze, bluz­ce itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. ro­dzaj wy­so­kie­go koł­nie­rza z dzia­ni­ny, który otula szyję;

 (1.2) odzież. swe­ter lub bluz­ka z gol­fem (1.1)

 (1.3) daw. za­to­ka mor­ska

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu po­le­ga­ją­ca na bi­ja­niu kijem do doł­ków małej piłki;

 (2.2) sport. od­mia­na bi­lar­du;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (3.1) mot. sa­mo­chód marki Volks­wa­gen Golf

Wiktionary

Golf – sport upra­wia­ny na ot­war­tych tra­wia­stych te­re­nach, po­le­ga­ją­cy na kie­ro­wa­niu małej piłki gol­fo­wej do ot­wo­rów w ziemi (ma­ją­cych kształt cy­lin­dra o śred­ni­cy 108 mm) za po­mo­cą ude­rzeń spe­cjal­ny­mi ki­ja­mi. Celem gra­cza jest umie­szcze­nie piłki w dołku w jak najm­niej­szej licz­bie ude­rzeń. Golf był dy­scy­pli­ną olim­pij­ską w la­tach 1900-1904. Po­now­nie za­go­ścił na igrzy­skach olim­pij­skich w Rio de Ja­ne­i­ro 2016.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ależ mnie ci­śnie w szyję ten golf.

 (1.2) W czar­nych gol­fach lu­dzie wy­glą­da­ją szczu­plej.

 (1.3) W gol­fie stał ga­le­on.

 (2.1) W kra­jach an­glo­sa­skich golf jest jedną z naj­bar­dziej po­pu­lar­nych dy­scy­plin spor­to­wych.

 (2.2) Golfa roz­gry­wa się na stole do ósem­ki.

 (3.1) Brat Jacka jeź­dzi teraz gol­fem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlf, AS: golf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golfista m., golfistka ż., golfy lm., minigolf m.

:: zdrobn. golfik m.

 przym. golfowy

Wiktionary


golfiarka

po­tocz­nie: gol­fist­ka


SJP.pl


golfiarz

po­tocz­nie: gol­fi­sta (gracz w golfa)


SJP.pl


golfik

zdrob­nie­nie od: golf (swe­ter)


SJP.pl


golfista

gracz w golfa; gol­fiarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś, kto upra­wia golf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój brat jest świet­nym gol­fi­stą, bo tre­nu­je trzy razy w ty­god­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlˈfʲista, AS: golfʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golf m., golfówka ż.

:: fż. golfistka ż.

 przym. golfowy

Wiktionary


golfistka

→ gol­fi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca golf

Wiktionary

Patrz:

golfista

Przykłady

 (1.1) W 2003 zo­sta­ła na­gro­dzo­na Nancy Lopez Award, co­rocz­nie przyz­na­wa­ną naj­bar­dziej wy­róż­nia­ją­cej się w skali świa­to­wej gol­fist­ce-ama­tor­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlˈfʲistka, AS: golfʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golf m.

:: fm. golfista m.

 przym. golfowy

Wiktionary


golfowisko

teren przez­na­czo­ny do gry w golfa


SJP.pl


golfowy

przy­miot­nik od: golf


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gol­fem, do­ty­czą­cy golfa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jed­nym z sa­lo­nów, wśród dymu, kurzu i swądu strze­la do ostat­ka męż­czyz­na niski, ale po­staw­ny, już do­brze po sześć­dzie­siąt­ce, w heł­mie gór­ni­ka, w swe­trze gol­fo­wym: pre­zy­dent re­pu­bli­ki.

 (1.1) Mię­dzy wy­kła­da­mi pol­ska de­le­ga­cja zwie­dzi­ła obiek­ty tu­ry­stycz­ne (…) z ma­low­ni­czo po­ło­żo­nym klu­bem gol­fo­wym, który wznie­sio­no ze środ­ków Unii Eu­ro­pej­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔlˈfɔvɨ, AS: golfovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golfistka ż., golfista mos., golf

Wiktionary


golfstrom

Golfsz­trom, Prąd Za­to­ko­wy - cie­pły prąd mor­ski w za­chod­nich re­jo­nach At­lan­ty­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Prąd Za­to­ko­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­po­te­za mówi, że stop­nie­nie lo­dow­ców spo­wo­du­je zmia­ną kie­run­ku Golf­stro­mu i w efek­cie przy­nie­sie ozię­bie­nie.

Wiktionary


golfsztrom

Golf­strom, Prąd Za­to­ko­wy - cie­pły prąd mor­ski na za­chod­nim At­lan­ty­ku


SJP.pl


golfy

prze­sta­rza­le: bu­fia­ste spod­nie się­ga­ją­ce do po­ło­wy łydek, uży­wa­ne np. do gry w golfa


SJP.pl


golgocki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. geogr. zwią­za­ny z Gol­go­tą, do­ty­czą­cy Gol­go­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golgota ż.

Wiktionary


golgota

prze­no­śnie: miej­sce męki, cier­pie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. przen. umę­cze­nie, cier­pie­nie, prze­de wszyst­kim mo­ral­ne

Wiktionary

Gol­go­ta ( Γολγοθᾶ od ‏ܓܓܘܠܬܐ‎ "Gul­gal­ta", w tłum. Cal­va­ria, co zna­czy „czasz­ka” – wzgó­rze znaj­du­ją­ce się nie­o­po­dal Je­ro­zo­li­my, gdzie do­ko­ny­wa­no eg­ze­ku­cji ska­zań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzien­ni­karz prze­szedł gol­go­tę szy­kan i oskar­żeń.

 (1.1) To moja gol­go­ta, znio­sę ją bez szem­rań i zło­rze­czeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golgota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cierpienie

Wiktionary


goli

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|gol.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: golić

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) mos. M., W. lm. od: goły

Wiktionary

Zo­bacz też: Goli (Iran).

Goli (nep. गोली) – gaun wikas sa­mi­ti we wschod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Sa­gar­mat­ha w dy­stryk­cie So­luk­hum­bu. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2001 roku li­czył on 458 go­spo­darstw do­mo­wych i 2305 miesz­kań­ców (1190 ko­biet i 1115 męż­czyzn).

Wikipedia


goliard

śred­nio­wiecz­ny, wę­drow­ny aktor, śpie­wak; tru­wer; wa­gant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wę­drow­ny poeta śred­nio­wiecz­ny;

Wiktionary

Go­liard (z Go­liard(e) – wa­gant sta­ro­fran­cu­ski, ze st.-fr. "go­liard" – bła­zen) – wę­drow­ny stu­dent (czę­sto osoba du­chow­na) w śred­nio­wiecz­nej Fran­cji, An­glii i Niem­czech, zaj­mu­ją­cy się two­rze­niem i de­kla­mo­wa­niem lub śpie­wa­niem po­ez­ji za­chwa­la­ją­cej pi­jań­stwo i roz­pu­stę, a przy tym o cha­rak­te­rze wy­wro­to­wym i an­ty­ko­ściel­nym. Go­liar­dzi byli znani z awan­tur­nict­wa i za­mi­ło­wa­nia do ha­zar­du. Byli po­tę­pia­ni przez Ko­ściół.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. goliardzki

Wiktionary


goliasz

naz­wi­sko


SJP.pl


goliat

prze­no­śnie o si­ła­czu, ol­brzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mo­carz, si­łacz, at­le­ta, osi­łek

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) herp. zob. żaba go­liat.

Wiktionary

Go­liat (heb. גָּלְיָת "Golyāṯ"; arab. جالوت "Ǧālūt") – opi­sa­ny w Sta­rym Te­sta­men­cie ol­brzy­mi fi­li­styń­ski wo­jow­nik po­cho­dzą­cy z mia­sta Gat. Zgi­nął z ręki Da­wi­da, który po­ko­nał go wy­rzu­co­nym z procy ka­mie­niem. W za­leż­no­ści od tra­dy­cji rę­ko­pi­śmien­nej jego wzrost po­da­wa­ny jest dwo­ja­ko: tra­dy­cyj­ny tekst ma­so­rec­ki mówi o sze­ściu łok­ciach i jed­nej pię­dzi (ok.

Wikipedia


goliatowy

→ go­liat


SJP.pl

Patrz:

goliat

golibroda

prze­sta­rza­le: fryz­jer; cy­ru­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek, który za­wo­do­wo zaj­mu­je się strzy­że­niem i go­le­niem męż­czyzn

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔlʲiˈbrɔda, AS: golʹibroda

Wiktionary

Powiązane:

 czas. golić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. golarz; współcz. fryzjer męski

Wiktionary


golice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­li­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gmi­nie Słu­bi­ce
  • Go­li­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Go­li­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Siedl­ce
  • Go­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Ce­dy­nia
  • Go­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie rze­piń­skim
  • Go­li­ce – gro­ma­da w po­wie­cie sied­lec­kim
  • Go­li­ce – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Kam­nik
  • Go­li­ce – wieś w Ser­bii, w okrę­gu ra­skim, w mie­ście Novi Pazar
  • Go­li­ce-Ko­lo­nia

Wikipedia


golik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Apo­lo­niusz Golik – pol­ski woj­sko­wy
  • Bog­dan Golik – pol­ski po­li­tyk, eko­no­mi­sta, przed­się­bior­ca
  • Dawid Golik – pol­ski hi­sto­ryk i po­li­to­log
  • Dra­ga­na Golik – ju­go­sło­wiań­ska lek­ko­at­let­ka
  • Gor­dan Golik – chor­wac­ki pił­karz
  • Paweł Golik – pol­ski ge­ne­tyk
  • Ta­de­usz Golik – pol­ski sztan­gi­sta
  • Golik – wieś w Chor­wa­cji

Wikipedia


golin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Golin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Ja­sień
  • Golin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa
  • Golin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie No­wo­gró­dek Po­mor­ski
  • Golin – gro­ma­da

Wikipedia


golina

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku pol­skich wsi;

Wiktionary

Go­li­na – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Go­li­na.

We­dług da­nych z 27 li­sto­pa­da 2022 mia­sto li­czy­ło 5682 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­wie­dzia­łam się np. o ist­nie­niu w gmi­nie Go­li­na (woj. ko­niń­skie) dzie­wi­czych te­re­nów nad­war­ciań­skich (po­dob­nie jak w są­sied­niej wsi Pyz­dry).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlʲĩna, AS: golʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golinianin m., golinianka ż.

 przym. goliński

Wiktionary


golinianin

miesz­ka­niec Go­li­ny (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


golinianka

miesz­kan­ka Go­li­ny (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


golis

naz­wi­sko


SJP.pl


golisz

1. usu­wać włosy, za­rost;
2. pot. oszu­ki­wać, po­zby­wa­jąc kogoś pie­nię­dzy


SJP.pl


goliszek

naz­wi­sko


SJP.pl


goliszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


golizna

gołe ciało, na­gość


SJP.pl


golić

1. usu­wać włosy, za­rost;
2. pot. oszu­ki­wać, po­zby­wa­jąc kogoś pie­nię­dzy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ogo­lić)

 (1.1) usu­wać za­rost lub owło­sie­nie, tnąc je tuż przy skó­rze

 (1.2) pot. przen. po­zba­wiać kogoś pie­nię­dzy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny golić się (dk. ogo­lić się)

 (2.1) usu­wać za­rost sa­me­mu sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie fryz­jer, pan mnie gol, a nie gadaj tyle.

 (2.1) Co­dzien­nie rano przed wyj­ściem do pracy golę się.

 (2.1) Z po­wo­dów re­li­gij­nych nie wolno mi się golić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔlʲit͡ɕ, AS: golʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golarnia ż., zgolenie n., goły nmos., golasek m., golas m., golenie n., golarka ż., golibroda m., golarz m.

 czas. ogolić, podgolić, podgalać, wygolić, wygalać, zgolić, zgalać, obnażać

 przym. goły

 przysł. goło

Wiktionary


golińsk

Go­lińsk ( Göhlenau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim, w gmi­nie Mie­ro­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.

Od za­chod­niej stro­ny Go­liń­ska, wzdłuż gra­ni­cy pol­sko-cze­skiej wzno­szą się Mie­ro­szow­skie Ścia­ny. Wieś leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 35. Na wschód od niej prze­bie­ga linia ko­le­jo­wa Wał­brzych – Meziměstí z przy­stan­kiem Go­lińsk.

Wikipedia


goliński

przy­miot­nik od: Go­li­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Go­liń­ski (1928–2008) – pol­ski aktor, re­ży­ser
  • Jerzy Go­liń­ski (1932–2001) – pol­ski po­li­tyk
  • Józef Go­liń­ski (1916–2011) – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Le­szek Go­liń­ski (ur. 1962) – pol­ski ar­ty­sta gra­fik
  • Ma­rian Go­liń­ski (1949–2009) – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, le­śnik, poseł na Sejm RP
  • Mi­chał Go­liń­ski (ur. 1981) – pol­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Go­liń­ski (1868–1931) – pol­ski bo­ta­nik
  • Zdzi­sław Go­liń­ski (1908–1963) – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


golkiper

śro­do­wi­sko­wo: bram­karz; go­al­ke­e­per, go­al­ki­per


SJP.pl


golkiperka

→ gol­ki­per; go­al­ke­e­per­ka, bram­kar­ka


SJP.pl


golkonda

miej­sco­wość w In­diach


SJP.pl

Gol­kon­da – fort po­ło­żo­ny na wzgó­rzu gra­ni­to­wym w po­łud­nio­wo-środ­ko­wych In­diach, w pro­win­cji Andh­ra Pra­desh, na za­chod­nich przed­mie­ściach Haj­da­ra­ba­du.

Pier­wszy fort wy­bu­do­wa­no tutaj w XII wieku, we­dług le­gen­dy młody pa­sterz nat­knął się tutaj na bożka, któ­re­go za­brał do króla.

Wikipedia


golkondzki

przy­miot­nik od: Gol­kon­da (kra­i­na hi­sto­rycz­na w In­diach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gol­kon­dą, do­ty­czą­cy Gol­kon­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy oble­ga­niu twierdz nie­przy­ja­ciel­skich Au­rang­zeb sze­ro­ko sto­so­wał prze­ku­po­wa­nie ich do­wód­ców. Prze­cią­gnął nawet na swoją stro­nę głów­ne­go mi­ni­stra pań­stwa gol­kondz­kie­go i sko­rzy­sta­wszy z tej zdra­dy pod­bił Gol­kon­dę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Golkonda ż.

Wiktionary


golkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gol­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Pęc­ław
  • Gol­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka

Wikipedia


golków

Gol­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


gollob

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wła­dy­sław Gol­lob – dzia­łacz żuż­lo­wy, oj­ciec zna­nych żuż­low­ców - To­ma­sza i Jacka.
  • Gor­don Gol­lob (1912-1987) – au­striac­ki i nie­miec­ki pilot woj­sko­wy.
  • Jacek Gol­lob (ur. 1969) – żuż­lo­wiec, 15-krot­ny mistrz Pol­ski w róż­nych kon­ku­ren­cjach. Brat To­ma­sza.
  • To­masz Gol­lob (ur. 1971) – żuż­lo­wiec, 7-krot­ny mistrz świa­ta i 30-krot­ny mistrz Pol­ski w róż­nych kon­ku­ren­cjach. Brat Jacka.

Wikipedia


golnąć

po­tocz­nie:
1. oszu­kać, po­zby­wa­jąc kogoś pie­nię­dzy;
2. wypić jakiś napój al­ko­ho­lo­wy


SJP.pl


golog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na i pre­fek­tu­ra au­to­no­micz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Ty­be­tu, włą­czo­na do chiń­skiej pro­win­cji Qing­hai;

 (1.2) etn. et­nicz­ny lud ko­czow­ni­czy za­miesz­ku­ją­cy kra­i­nę Golog (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) etn. męż­czyz­na lub chło­piec z ludu Golog (1.2)

Wiktionary

Golog (chiń. 果洛藏族自治州, pi­ny­in "Guǒluò Zàngzú Zìzhìzhōu"; tyb. མགོ་ལོག་བོད་རིགས་རང་སྐྱོང་ཁུལ་, Wylie "Mgo-log Bod-rigs rang-sky­ong-khul") – ty­be­tań­ska pre­fek­tu­ra au­to­no­micz­na w Chi­nach, w pro­win­cji Qing­hai. Sie­dzi­bą pre­fek­tu­ry jest po­wiat Maqên. W 1999 roku li­czy­ła 128 606 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ru­szy­łem na po­łud­nie, drogą bie­gną­cą wśród pól psze­ni­cy, aż do­je­cha­łem do gra­nic Golog, Ty­be­tań­skiej Pre­fek­tu­ry Au­to­no­micz­nej, usia­nej niez­li­czo­ny­mi woj­sko­wy­mi punk­ta­mi kon­trol­ny­mi.

 (2.1) W de­ba­cie uczest­ni­czył Golog Dzig­me, bo­ha­ter jed­nej z naj­gło­śniej­szej ucie­czek z ChRL w ostat­nich la­tach (…)

Wiktionary


golon

naz­wi­sko


SJP.pl


goloneczka

zdrob­nie­nie od: go­lon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od go­lon­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔlɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: golõnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golonka, goleń

 przym. goleniowy

Wiktionary


golonka

1. dolna część szyn­ki z ko­ścią go­le­nio­wą;
2. po­tra­wa przy­rzą­dzo­ną z ta­kie­go mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. część szyn­ki z ko­ścią go­le­nio­wą;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z go­lon­ki (1.1)

Wiktionary

Go­lon­ka – mięso z ko­ścią, frag­ment nogi przed­niej lub tyl­nej, po­zy­ski­wa­ne z tuszy wie­przo­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlɔ̃nka, AS: golõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goleń ż. / reg. gwara. m.

:: zdrobn. goloneczka ż.

 przym. goleniowy

Wiktionary


golonko

1. dolna część szyn­ki z ko­ścią go­le­nio­wą;
2. po­tra­wa przy­rzą­dzo­ną z ta­kie­go mięsa


SJP.pl


golonkowy

→ go­lon­ka, → go­lon­ko


SJP.pl

Patrz:

golonka, → golonko

golski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­ta­lion „Gol­ski”
  • Jan Gol­ski
  • Sta­ni­sław Gol­ski

Wikipedia


golteria

ro­dzaj ro­śli­ny okry­to­za­ląż­ko­wej z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; ga­ul­te­ria, sta­rzę­śla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju gol­te­ria (1.1)

Wiktionary

Gol­te­ria, ga­ul­te­ria ("Ga­ult­he­ria" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych ("Eri­ca­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 150 ga­tun­ków. W sta­nie na­tu­ral­nym wy­stę­pu­ją głów­nie w po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, Au­stra­lii, Nowej Ze­lan­dii oraz Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; 5 ga­tun­ków wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Ro­śli­ny te za­sied­la­ją zwy­kle mo­kra­dła oraz te­re­ny ska­li­ste, za­rów­no na na­gich sto­kach jak i po­ro­śnię­te wid­ny­mi la­sa­mi. Kora i li­ście tych ro­ślin są aro­ma­tycz­ne. Kwia­ty za­py­la­ne są przez owady.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pędy gol­te­rii przy­ci­na­my na wios­nę.

 (1.2) Na Boże Na­ro­dze­nie do­sta­li­śmy od wu­jo­stwa gol­te­rię.

Wiktionary


golub

dziel­ni­ca Go­lu­bia-Do­brzy­nia


SJP.pl

Zo­bacz też: Golub (je­zio­ro).

Golub ( Gol­lub) – dziel­ni­ca Go­lu­bia-Do­brzy­nia (wo­je­wództ­wo ku­jaw­sko-po­mor­skie), na pra­wym brze­gu Drwę­cy. Daw­niej sa­mo­dziel­ne mia­sto, prawa miej­skie po­sia­dał w la­tach 1300–1951, włas­ność kró­lew­ska, w 1664 roku po­ło­żo­ny był w sta­ro­stwie go­lub­skim. W 1951 ("de facto" 1941) po­łą­czo­ny z Do­brzy­niem nad Drwę­cą ut­wo­rzył nowe mia­sto Golub-Do­brzyń.

Wikipedia


golub-dobrzyń

mia­sto w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Golub-Do­brzyń – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu go­lub­sko-do­brzyń­skie­go i gminy wiej­skiej Golub-Do­brzyń.

Golub-Do­brzyń pow­stał for­mal­nie 15 maja 1951 ("de facto" już w 1941 roku) przez po­łą­cze­nie miast Go­lu­bia i Do­brzy­nia nad Drwę­cą, le­żą­cych na prze­ciw­le­głych brze­gach Drwę­cy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɡɔlub‿ˈdɔbʒɨ̃ɲ, AS: golub‿dobžỹń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. golubsko-dobrzyński

Wiktionary


golubianin

miesz­ka­niec Go­lu­bia-Do­brzy­nia


SJP.pl


golubianka

miesz­kan­ka Go­lu­bia-Do­brzy­nia


SJP.pl


golubski

przy­miot­nik od: Golub (część Go­lu­bia-Do­brzy­nia, daw­niej sa­mo­dziel­ne mia­sto)


SJP.pl


golubsko-dobrzyński

→ Golub-Do­brzyń


SJP.pl

Patrz:

Golub-Dobrzyń

goluch

naz­wi­sko


SJP.pl


golusi

zdrob­nie­nie od: goły


SJP.pl


golusieńki

zdrob­nie­nie od: go­luś­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: goły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔluˈɕɛ̇̃ɲci, AS: goluśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. golasek mos.

Wiktionary


goluteńki

zdrob­nie­nie od: goły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: goły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔluˈtɛ̃ɲci, AS: golutẽńḱi

Wiktionary


golutki

zdrob­nie­nie od: goły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: goły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Przez długi czas obo­wią­zy­wał u nas ste­re­o­typ anioł­ka ba­ro­ko­we­go - go­lut­kie­go, zbyt py­za­te­go, z ma­lut­ki­mi skrzy­deł­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈlutʲci, AS: golutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goły

 rzecz. goły nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) goluśki

Wiktionary


goluśki

zdrob­nie­nie od: goły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: goły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔˈluɕci, AS: goluśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goły

 rzecz. goły nmos.

Wiktionary


golądkowo

Go­ląd­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Win­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś du­chow­na "Go­ląt­ko­wo" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi za­kro­czym­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W 1785 roku wcho­dzi­ła w skład klu­cza go­ląt­kow­skie­go bi­skup­stwa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


golęczewo

Go­lę­cze­wo (nie­miec­ki Go­len­cze­wo, Go­len­ho­fen) wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Suchy Las.

Wikipedia


golędzinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­lę­dzi­nów – wieś w po­wie­cie trzeb­nic­kim
  • Go­lę­dzi­nów – osied­le na war­szaw­skiej Pra­dze-Pół­noc.
  • Go­lę­dzi­nów (ju­ry­dy­ka) – war­szaw­ska ju­ry­dy­ka

Wikipedia


golęszyc

czło­nek ple­mie­nia sło­wiań­skie­go


SJP.pl


gomashio

[czy­taj: gomaSIO] przy­pra­wa z na­sion se­za­mu i soli mor­skiej; sól se­za­mo­wa


SJP.pl


gombrowicz

naz­wi­sko, np. Wi­told Gom­bro­wicz (1904-69), pi­sarz pol­ski


SJP.pl

Gom­bro­wicz (forma żeń­ska: Gom­bro­wicz / Gom­bro­wi­czo­wa; licz­ba mnoga: Gom­bro­wi­czo­wie) – naz­wi­sko pol­skie.

Wikipedia


gombrowiczowski

do­ty­czą­cy twór­czo­ści Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza lub jego twór­czo­ści, taki jak u Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakby wy­ol­brzy­mio­ną gębę gom­bro­wi­czow­ską pi­sarz przy­pra­wił pa­te­tycz­nym wiz­jom hi­sto­ry­ków, Gib­bo­na czy Fer­re­ro, o wiel­ko­ści i upad­ku świa­ta sta­ro­żyt­ne­go.

 (1.1) Fe­sti­wal Gom­bro­wi­czow­ski wy­pro­wa­dza Radom z pro­win­cji w świat wiel­kiej li­te­ra­tu­ry i te­a­tru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Gombrowiczowski

Wiktionary


gomer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gomer – opi­sa­na w księ­dze Oze­a­sza córka Di­bla­i­ma, żona pro­ro­ka Oze­a­sza.
  • Gomer – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, syn Ja­fe­ta.
  • Gomer – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia.

Wikipedia


gomfrena

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych; wiecz­nik


SJP.pl


gomini

zboże, ro­dzaj sago


SJP.pl


gommage

[czy­taj: gomaż] od­mia­na pe­e­lin­gu


SJP.pl


gomoku

gra plan­szo­wa dla dwóch osób, w któ­rej celem jest usta­wie­nie 5 swo­ich pio­nów w linii pro­stej


SJP.pl

Go­mo­ku (jap. 五目 – "5 punk­tów"), na­zy­wa­na rów­nież "Kółko i krzy­żyk do pię­ciu", "Five in a Row", to gra lo­gicz­no-stra­te­gicz­na wy­my­ślo­na w Ja­po­nii w VII wieku p.n.e. (data nie­pot­wier­dzo­na źró­dłem).

Wikipedia


gomon

daw­niej:
1. wrza­wa, hałas; awan­tu­ra;
2. ba­jecz­ny, ha­ła­śli­wy po­chód zwie­rząt, ro­ślin, ka­mie­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. śrpol., także. gw-pl|Ka­le­ty,Ko­ście­li­ska,Narok,Łom­żyń­skie,Ka­si­na Wiel­ka,Mię­dzy­rzec Pod­la­ski,Brze­zi­ny. hałas, nie­po­kój, gwar

 (1.2) daw. ba­śnio­wy i ha­ła­śli­wy po­chód przy­ro­dy oży­wio­nej oraz nie­o­ży­wio­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzekł wąż: »Jać sie po­jed­nam, lecz gdy uźrzę ogon / a ty dzie­cię wspo­mie­niesz, bę­dzie znowu gomon«. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gomonić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. homon

Wiktionary


gomora

bi­blij­ne mia­sto ka­na­nej­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. hist. bi­blij­ne mia­sto ka­na­nej­skie w po­bli­żu Morza Mart­we­go;

Wiktionary

Go­mo­ra – mia­sto ka­na­nej­skie, wspom­nia­ne w Bi­blii. We­dług Księ­gi Ro­dza­ju (Rdz 13,10) było zlo­ka­li­zo­wa­ne w Do­li­nie Jor­da­nu. Usta­le­nie do­kład­ne­go po­ło­że­nia Go­mo­ry stwa­rza ba­da­czom pro­ble­my. Zgod­nie z prze­ka­zem Księ­gi Ro­dza­ju (Rdz 19,24–25) Go­mo­ra wraz z So­do­mą zo­sta­ła zni­szczo­na przez deszcz siar­ki i ognia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słu­chaj­cie słowa Pań­skie­go, wo­dzo­wie so­dom­scy, daj po­słuch prawu na­sze­go Boga, ludu Go­mo­ry!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gomorski, gomorejski

Wiktionary


gomorejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Go­mo­rą, do­ty­czą­cy Go­mo­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­praw­dę po­wia­dam wam: Ziemi so­dom­skiej i go­mo­rej­skiej lżej bę­dzie w dzień sądu niż temu mia­stu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gomora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gomorski

Wiktionary


gomorski

→ Go­mo­ra (bi­blij­ne mia­sto ka­na­nej­skie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bibl. zwią­za­ny z Go­mo­rą, do­ty­czą­cy Go­mo­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­praw­dę po­wia­dam wam: Lżej bę­dzie w dzień sądu ziemi so­dom­skiej i go­mor­skiej niż temu mia­stu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gomora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gomorejski

Wiktionary


gomoła

naz­wi­sko


SJP.pl

Go­mo­ła (także: "Go­mo­la", "Ho­mo­la"; niem. "Hum­mel") – wznie­sie­nie we Wzgó­rzach Le­wiń­skich, kil­ka­set me­trów na pół­noc­ny za­chód od Prze­łę­czy Pol­skie Wrota.

Wikipedia


gomołówka

ro­śli­na z ro­dzi­ny przek­wia­to­wa­tych


SJP.pl


gompa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ar­chit. bu­dy­nek klasz­to­ru bud­dyz­mu ty­be­tań­skie­go i oś­ro­dek mod­lit­wy;

Wiktionary

Gompa (tyb.: དགོན༌པ༌, Wylie: "dgon-pa", ZWPY: "gönba"; wyraz po­krew­ny san­skryc­kie­mu gumpa – ja­ski­nia[]) – ty­be­tań­skie okre­śle­nie bud­dyj­skiej świą­ty­ni wew­nątrz klasz­to­ru lub poza nim, bę­dą­cej jed­no­cze­śnie oś­rod­kiem stu­diów i miej­scem, w któ­rym od­pra­wia­ne są wspól­ne re­li­gij­ne ce­re­mo­nie, bądź in­dy­wi­du­al­ne prak­ty­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃mpa, AS: gõmpa

Wiktionary


gomukhasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; po­zy­cja sie­dzą­ca, w któ­rej nogi są skrzy­żo­wa­ne w taki spo­sób, że lewe ko­la­no znaj­du­je się na szczy­cie pra­we­go (lub od­wrot­nie), a lewa stopa i łydka wzdłuż pra­we­go bio­dra, na­to­miast prawa stopa i łydka znaj­du­ją się na zew­nątrz le­we­go bio­dra; plecy są wy­pro­sto­wa­ne; dło­nie są sple­cio­ne na ple­cy­e­cach przy jed­no­czes­nym uno­sze­niu pra­we­go łok­cia w kie­run­ku su­fi­tu i wy­cią­ga­niu le­we­go w kie­run­ku po­dło­gi (lub od­wrot­nie, przy od­wrot­nym splo­cie nóg)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja krowiego pyska, krowi pysk

Wiktionary


gomulicki

naz­wi­sko


SJP.pl


gomunice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Go­mu­ni­ce w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Go­mu­ni­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Go­mu­ni­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


gomunicki

przy­miot­nik od: Go­mu­ni­ce


SJP.pl


gomuła

naz­wi­sko


SJP.pl


gomułka

naz­wi­sko, np. Wła­dy­sław Go­muł­ka (1905-82), pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, w la­tach 1956-1970 I se­kre­tarz KC PZPR


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sta­ni­sław Go­muł­ka – eko­no­mi­sta
  • Wła­dy­sław Go­muł­ka – po­li­tyk
  • Zofia Go­muł­ka – dzia­łacz­ka ko­mu­ni­stycz­na, żona Wła­dy­sła­wa Go­muł­ki
  • Go­muł­ka - nie­wy­so­kie wznie­sie­nie w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim
  • Go­mół­ka

Wikipedia


gomułkowiec

po­plecz­nik Wła­dy­sła­wa Go­muł­ki, pol­skie­go po­li­ty­ka i dzia­ła­cza ko­mu­ni­stycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. po­plecz­nik Wła­dy­sła­wa Go­muł­ki, pol­skie­go po­li­ty­ka i dzia­ła­cza ko­mu­ni­stycz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gomułkowskość ż., gomułkowszczyzna ż.

 przym. gomułkowski

Wiktionary


gomułkowski

taki jak u Go­muł­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Go­muł­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z okre­sem spra­wo­wa­nia wła­dzy przez Wła­dy­sła­wa Go­muł­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gomułkowiec mrz.

Wiktionary


gomułkowszczyzna

1. okres wła­dzy Wła­dy­sła­wa Go­muł­ki (1956 - 1970);
2. styl spra­wo­wa­nia wła­dzy przy­po­mi­na­ją­cy tamtą epokę


SJP.pl


gomólski

naz­wi­sko


SJP.pl


gomóła

jeleń byk po zrzu­ce­niu wień­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgru­bie­nie od|go­mół­ka.

 (1.2) bryła mięk­kiej masy o kształ­cie ku­li­stym albo owal­nym

 (1.3) łow. jeleń byk po zrzu­ce­niu po­ro­ża

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Łat­wiej było to­czyć becz­kę goudy, niż nosić na stat­ki mniej­sze, ale też cięż­kie go­mó­ły edam­me­ra.

 (1.3) Byk, któ­re­go kie­dyś strze­li­łem, zo­stał oce­nio­ny jako go­mó­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gomółka ż.

Wiktionary


gomółeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: go­mół­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gomółka ż., Gomółka m./ż.

Wiktionary


gomółka

1. nie­wiel­ka szkla­na szyb­ka, uży­wa­na w śred­nio­wie­czu do szkle­nia okien
2. brył­ka mięk­kiej masy o ku­li­stym kształ­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) owal­na lub ku­li­sta por­cja ja­kiejś mięk­kiej masy, np. sera;

 (1.2) okrą­gła lub wie­lo­kąt­na szyb­ka opra­wia­na w ołów w daw­nych oknach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Go­mół­ka – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Józef Go­mół­ka – puł­kow­nik, pu­bli­cy­sta i attaché woj­sko­wy
  • Mi­ko­łaj Go­mół­ka – pol­ski kom­po­zy­tor re­ne­san­so­wy
  • go­mół­ki – nie­wiel­kie szkla­ne szyb­ki sto­so­wa­ne w śred­nio­wie­czu
  • go­mół­ka – ro­dzaj sera twa­ro­go­we­go
  • go­mół­ka – ku­li­sta lub owal­na masa, np. go­mół­ka masła
  • Go­muł­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Go­mół­ki miały w środ­ku zgru­bie­nie zwane pęp­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gomółka m./ż.

:: zdrobn. gomółeczka ż.

:: zgrub. gomóła ż.

 przym. gomółkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryłka

Wiktionary


gomółkowy

przy­miot­nik od: go­mół­ka


SJP.pl


gon

1. okres go­do­wy kozic i da­nie­li; ruja;
2. po­ścig psów goń­czych za zwie­rzy­ną;
3. szcze­ka­nie psów go­nią­cych zwie­rzy­nę;
4. sied­li­sko bo­brów;
5. daw­niej: bieg, go­nit­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. go­nie­nie zwie­rzy­ny przez psy pod­czas po­lo­wa­nia

 (1.2) łow. jaz­got psi w trak­cie po­lo­wa­nia

 (1.4) łow. że­re­mie, sied­li­sko bo­brów

 (1.6) daw. bieg, zla­ty­wa­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Gony wy­ła­nia­ją się ponad po­wierzch­nię je­zio­ra, lecz do­stać się do ich wnę­trza można tylko po­dziem­ny­mi i pod­wod­ny­mi gan­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec m., gonienie n., gończy mzw., gończyca ż.

 czas. gonić ndk.

 przym. gończy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gonitwa, gońba, pogoń

Wiktionary


gonada

męski lub żeń­ski gru­czoł płcio­wy wyt­wa­rza­ją­cy ko­mór­ki płcio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. zool. gru­czoł płcio­wy pro­du­ku­ją­cy ko­mór­ki roz­rod­cze;

Wiktionary

Go­na­da, gru­czoł płcio­wy, gru­czoł roz­rod­czy – wy­stę­pu­ją­cy u zwie­rząt na­rząd płcio­wy pro­du­ku­ją­cy mę­skie bądź żeń­skie ko­mór­ki roz­rod­cze (ga­me­ty). Go­na­dy umoż­li­wia­ją rozm­na­ża­nie płcio­we.

U niek­tó­rych zwie­rząt wy­stę­pu­ją sa­mo­dziel­nie (pa­rzy­deł­kow­ce, niek­tó­re wirki), u po­zo­sta­łych wcho­dzą w skład ukła­du roz­rod­cze­go.

Wikipedia


gonadalny

→ go­na­da; go­na­do­wy


SJP.pl


gonadoliberyna

hor­mon wy­dzie­la­ny w podwz­gó­rzu


SJP.pl

Go­na­do­li­be­ry­na, lu­li­be­ry­na, GnRH (od go­na­do­tro­pin-re­le­a­sing hor­mo­ne, hor­mon uwal­nia­ją­cy go­na­do­tro­pi­ny), LHRH (od ang. "lu­te­i­ni­zing-hor­mo­ne-re­le­a­sing hor­mo­ne", hor­mon uwal­nia­ją­cy hor­mon lu­te­i­ni­zu­ją­cy) – hor­mon pep­ty­do­wy zło­żo­ny z 10 ami­nok­wa­sów, de­ka­pep­tyd wy­dzie­la­ny przez podwz­gó­rze. Sty­mu­lu­je wy­dzie­la­nie go­na­do­tro­pin (LH i FSH) z płata przed­nie­go przy­sad­ki móz­go­wej.

Wikipedia


gonadotropina

hor­mon wyt­wa­rza­ny przez przed­ni płat przy­sad­ki móz­go­wej, re­gu­lu­ją­cy czyn­no­ści gru­czo­łów płcio­wych; hor­mon go­na­do­tro­po­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. hor­mon po­bu­dza­ją­cy czyn­ność gonad;

Wiktionary


gonadotropinowy

przy­miot­nik od: go­na­do­tro­pi­na


SJP.pl


gonadotropowy

hor­mon go­na­do­tro­po­wy (go­na­do­tro­pi­na) - hor­mon wyt­wa­rza­ny przez przed­ni płat przy­sad­ki móz­go­wej, re­gu­lu­ją­cy czyn­no­ści gru­czo­łów płcio­wych


SJP.pl


gonadowy

→ go­na­da; go­na­dal­ny


SJP.pl


gonagra

dna mo­cza­no­wa stawu ko­la­no­we­go


SJP.pl


gonartroza

w me­dy­cy­nie: zwy­rod­nie­nie stawu ko­la­no­we­go


SJP.pl


gonciarka

Gon­ciar­ka – ma­szy­na do wy­ro­bu gon­tów zlo­ka­li­zo­wa­na naj­czę­ściej w tar­ta­ku lub gon­ciar­ni.

Urzą­dze­nie skła­da się ze sto­li­ka z umie­szczo­ną na nim piłą tar­czo­wą oraz fre­za­mi (fu­ga­mi). Na­pę­dza­ne jest zwy­kle pęd­nią pa­so­wą.

Wikipedia


gonciarnia

od­dział za­kła­du drzew­ne­go, w któ­rym wy­ra­bia się gonty


SJP.pl

Gon­ciar­nia (także: "pra­cow­nia gon­ciar­ska") – za­kład wyt­wa­rza­nia gon­tów wy­po­sa­żo­ny w gon­ciar­ki, a w pry­mi­tyw­niej­szych wa­run­kach w na­rzę­dzia do ręcz­nej obrób­ki gon­tów oraz umoż­li­wia­ją­ce ich stru­ga­nie, czy łu­pa­nie.

Wikipedia


gonciarstwo

wy­ra­bia­nie gon­tów - de­se­czek do po­kry­wa­nia bu­dyn­ków; gon­tar­stwo


SJP.pl


gonciarz

1. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy gonty;
2. ro­bot­nik po­kry­wa­ją­cy dach gon­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­kry­wa­ją­ca dach gon­ta­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gont mrz.

Wiktionary


goncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od gont

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gont m.

Wiktionary


goncourt

[czy­taj: gąKUR lub gonKUR] Ed­mond (1822-96) i Jules (1830-70) de Gon­co­urt, bra­cia, pi­sa­rze fran­cu­scy two­rzą­cy wspól­nie


SJP.pl

Gon­co­urt – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Górna Marna. W 2013 roku jej po­pu­la­cja wy­no­si­ła 285 miesz­kań­ców.

1 stycz­nia 2016 roku po­łą­czo­no dwie wcze­śniej­sze gminy: Bo­ur­mont-entre-Meuse-et-Mo­u­zon oraz Gon­co­urt. Sie­dzi­bą gminy zo­sta­ła miej­sco­wość Bo­ur­mont, a nowa gmina przy­ję­ła nazwę Bo­ur­mont-entre-Meuse-et-Mo­u­zon.

Wikipedia


gondek

naz­wi­sko


SJP.pl


gondola

1. łódź wio­sło­wa bez steru, uży­wa­na do ko­mu­ni­ka­cji po ka­na­łach We­ne­cji
2. kosz za­wie­szo­ny pod ba­lo­nem lub ste­row­cem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. wąska, drew­nia­na łódka z jed­nym wio­słem, przy­sto­so­wa­na do prze­wo­zu pa­sa­że­rów, sto­so­wa­na głów­nie w We­ne­cji;

 (1.2) lotn. kosz ba­lo­nu lub ste­row­ca

 (1.3) wa­go­nik jed­ne­go z ro­dza­jów ko­lej­ki li­no­wej

 (1.4) część wózka dzie­cię­ce­go, w któ­rej prze­wo­zi się nie­mow­lę w po­zy­cji le­żą­cej

Wiktionary

Gon­do­la – łódź wio­sło­wa, na­pę­dza­na i kie­ro­wa­na przez wio­śla­rza zwa­ne­go gon­do­lie­rem, słu­żą­ca tra­dy­cyj­nie do prze­mie­szcza­nia się po ka­na­łach mia­sta We­ne­cji, obec­nie ra­czej w cha­rak­te­rze atrak­cji tu­ry­stycz­nej.

[]; jej cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest asy­me­trycz­ny ka­dłub z bar­dzo du­ży­mi na­wi­sa­mi; asy­me­tria ka­dłu­ba umoż­li­wia uży­wa­nie tylko jed­ne­go, dłu­gie­go wio­sła do na­pę­du i ste­ro­wa­nia (za to wy­ma­ga znacz­ne­go doś­wiad­cze­nia w kie­ro­wa­niu gon­do­lą).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W We­ne­cji za­ko­cha­ne pary od­by­wa­ją prze­jażdż­ki gon­do­la­mi.

 (1.2) Balon od­le­ciał, ale nikt nie zdą­żył wsiąść do gon­do­li.

 (1.3) Do gon­do­li wsia­dło ośmiu nar­cia­rzy i ko­lej­ka za­wio­zła ich na stok.

 (1.4) Przez pier­wsze mie­sią­ce życia dziec­ko na­le­ży wozić na spa­ce­ry w gon­do­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃nˈdɔla, AS: gõndola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gondolier mos., gondoliera ż.

 przym. gondolowy, gondolierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kosz

Wiktionary


gondolarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gon­do­lier

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ste­ruj szyb­ko, odez­wał się ksią­żę do gon­do­la­rza, a gdy ci się uda do­go­nić ową czar­ną gon­do­lę so­wi­ta czeka cię na­gro­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gondolier mos.

Wiktionary


gondole

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. lm. od: gon­do­la

Wiktionary


gondolier

wio­ślarz kie­ru­ją­cy gon­do­lą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żegl. czło­wiek ste­ru­ją­cy gon­do­lą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed nami ster­czał gmach ko­mo­ry cel­nej, ką­pią­cy się w wo­dach ka­na­łu, pod nami szkli­ły się zie­lo­ne fale, tu i ów­dzie kra­ja­ne wio­sła­mi gon­do­lie­rów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃nˈdɔlʲjɛr, AS: gõndolʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gondola ż., gondolka ż., gondoliera ż., gondolarz mos.

 przym. gondolowy, gondolierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. gondolarz

Wiktionary


gondoliera

li­rycz­na pieśń gon­do­lie­rów we­nec­kich lub pieśń wzo­ro­wa­na na niej; ro­dzaj bar­ka­ro­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. zob. bar­ka­ro­la.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) D. lp. zob. gon­do­lier.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pły­nąc we­nec­kim ka­na­łem słu­cha­li­śmy gon­do­lie­ry pu­szczo­nej z gło­śni­ków przez ka­pi­ta­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔ̃ndɔˈlʲjɛra, AS: gõndolʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gondola ż., gondolka ż., gondolier mos.

 przym. gondolowy, gondolierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barkarola

Wiktionary


gondolierka

→ gon­do­lier


SJP.pl

Patrz:

gondolier

gondolierski

→ gon­do­lier


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z gon­do­lie­rem, do­ty­czą­cy gon­do­lie­rów

Wiktionary

Patrz:

gondolier

Powiązane:

 rzecz. gondolier mrz., gondola ż., gondolka ż., gondoliera ż.

 przym. gondolowy

Wiktionary


gondolka

mała gon­do­la


SJP.pl


gondolowy

przy­miot­nik od: gon­do­la


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z gon­do­lą, do­ty­czą­cy gon­do­li

 (1.2) ma­ją­cy kształt lub prze­krój gon­do­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mie­ście znaj­du­je się także ma­ri­na oraz przy­stań ka­ja­ko­wo-gon­do­lo­wa.

 (1.2) Ko­le­je li­no­we dzie­lą się na krze­seł­ko­we, gon­do­lo­we i li­no­wo-te­re­no­we.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gondolierski

 rzecz. gondola ż., gondolier mos., gondoliera ż.

Wiktionary


gondowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


gondulf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Gon­dul­fa ob­cho­dzo­ne jest 6 wrze­śnia.

Wiktionary


gondwana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geol. jeden z su­per­kon­ty­nen­tów pow­sta­łych w wy­ni­ku roz­pa­du Pan­gei;

Wiktionary

Gond­wa­na – po­łud­nio­wy su­per­kon­ty­nent, ist­nie­ją­cy w pa­le­o­zo­i­ku i na po­cząt­ku me­zo­zo­i­ku oraz po­now­nie pod ko­niec me­zo­zo­i­ku i na po­cząt­ku ke­no­zo­i­ku. Jego nazwa po­cho­dzi od pół­noc­ne­go re­gio­nu Indii, a ter­min ten wpro­wa­dził jako pier­wszy Edu­ard Suess, który stwier­dził m.in. za­ska­ku­ją­ce po­do­bień­stwo wy­mar­łej flory glos­sop­te­ri­so­wej na obu wy­brze­żach po­łud­nio­we­go At­lan­ty­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec or­do­wi­ku na­stą­pi­ło glo­bal­ne zlo­do­wa­ce­nie czę­ści Gond­wa­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃ndˈvãna, AS: gõndvãna

Wiktionary


gondyjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka jed­nej z rdzen­nych grup et­nicz­nych w In­diach;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Gond mos.

Wiktionary


gonera

naz­wi­sko


SJP.pl


gonet

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Gonet – pol­ski in­ży­nier śro­do­wi­ska
  • Do­ro­ta Gonet – pol­ska dzien­ni­kar­ka mu­zycz­na, mu­zy­ko­log
  • Krzysz­tof Gonet – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i urzęd­nik
  • Sta­ni­sław Gonet – pol­ski pił­karz
  • Woj­ciech Gonet – pol­ski praw­nik

Wikipedia


gonfalon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdo­bio­na cho­rą­giew no­szo­na w or­sza­ku lub pro­ce­sji

Wiktionary

Gon­fa­lon – cho­rą­giew o kształ­cie pro­sto­ką­ta, krót­szym bo­kiem przy­mo­co­wa­ne­go do po­zio­mej po­przecz­ki, z bo­kiem prze­ciw­le­głym wy­cię­tym na kształt kli­nów – we­dług okre­śle­nia sta­ro­pol­skie­go "ogo­nów", w ter­mi­no­lo­gii fran­cu­skiej zwa­nych "pło­mie­nia­mi" – "flam­me".

Gon­fa­lon wy­wo­dzi się z rzym­skiej cho­rąg­wi zwa­nej "la­ba­rum". Szcze­gól­ną po­pu­lar­ność ten ro­dzaj cho­rąg­wi zdo­był w Ita­lii, gdzie od cza­sów śred­nio­wie­cza uży­wa­ny jest jako cho­rą­giew miej­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Zwy­cię­stwo nie jest pewne, do­pó­ki ten gon­fa­lon nie upad­nie — pow­ta­rza z na­my­słem Sa­la­dyn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gonfalonier mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorągiew, proporzec, sztandar

Wiktionary


gonfalonier

cho­rą­ży w daw­nych pań­stwach wło­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wyż­szy urzęd­nik wło­skich komun;

 (1.2) hist. cy­wil­ne­go za­rząd­cę we Flo­ren­cji w XVI–XVII wieku

Wiktionary

Gon­fa­lo­nier ( gon­fa­lo­nie­re – cho­rą­ży) – wyż­szy urzęd­nik wło­skich komun (re­pu­blik miej­skich) w okre­sie śred­nio­wie­cza i re­ne­san­su.

Pier­wot­nie jako zwierzch­nik stał na czele mi­li­cji miej­skiej, no­sząc jej cha­rak­te­ry­stycz­ny sztan­dar ("gon­fa­lo­ne"). W XVI-XVII-wiecz­nej Ita­lii na­zy­wa­no tak rów­nież cy­wil­ne­go za­rząd­cę mia­sta (od­po­wied­nik bur­mi­strza).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­wyż­szym człon­kiem rządu re­pu­bli­ki był gon­fa­lo­nier.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gonfalon mrz.

Wiktionary


gong

1. in­stru­ment per­ku­syj­ny w kształ­cie tar­czy z brązu;
2. dźwięk tego in­stru­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment per­ku­syj­ny w for­mie okrą­głej, mo­sięż­nej płyty za­wie­szo­nej pio­no­wo na ste­la­żu;

 (1.2) dźwięk gongu (1.1)

 (1.3) dźwięk dzwon­ka do drzwi

Wiktionary

Gong – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów pły­to­wych ude­rza­nych.

Jest to wi­szą­ca lub usta­wio­na na spe­cjal­nym sto­ja­ku tar­cza z brązu lub mo­sią­dzu, o wy­pu­kłej, cza­sem fa­li­stej po­wierzch­ni i lekko za­gię­tych brze­gach. Wpro­wa­dza się ją w drga­nia po­przez ude­rze­nie pałką lub mło­tecz­kiem o mięk­kiej głów­ce, przy czym ro­dzaj wzbu­dzo­ne­go dźwię­ku za­le­ży od miej­sca ude­rze­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃ŋk, AS: gõŋk

Wiktionary


gongil

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) lwów. katar, wy­dzie­li­na z nosa

Wiktionary


gongolina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów;

Wiktionary

Gon­go­li­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Regów-Gon­go­li­na".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed laty Gon­go­li­na na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gongolinianin mos., gongolinianka ż.

 przym. gongoliński

Wiktionary


gongoliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Gon­go­li­ny, zwią­za­ny z Gon­go­li­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gongolina ż., gongolinianin mos., gongolinianka ż.

Wiktionary


gongorysta

przed­sta­wi­ciel, zwo­len­nik gon­go­ryz­mu


SJP.pl


gongorystka

zwo­len­nicz­ka gon­go­ryz­mu


SJP.pl


gongoryzm

kie­ru­nek li­te­rac­ki po­wszech­ny w ba­ro­ko­wej li­te­ra­tu­rze hisz­pań­skiej XVII wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­szu­ka­ną formą, bo­gact­wem stylu, skom­pli­ko­wa­ną skład­nią, znacz­nym udzia­łem me­ta­fo­ry­ki i sym­bo­li­ki; kul­tyzm


SJP.pl

Gon­go­ryzm (kul­tyzm) – kie­ru­nek w ba­ro­ko­wej po­ez­ji hisz­pań­skiej XVII wieku. Od­mia­na kon­cep­tyz­mu. Jego cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną była za­wi­ła kon­struk­cja i wy­szu­ka­ny, kwie­ci­sty styl. Nazwa "gon­go­ryzm" po­cho­dzi od naz­wi­ska poety Luisa de Gón­go­ra y Ar­go­te.

Po­krew­ne style w li­te­ra­tu­rze ba­ro­ko­wej in­nych kra­jów eu­ro­pej­skich to ma­ri­nizm we Wło­szech (od naz­wi­ska poety Giam­bat­ti­sta Ma­ri­no) oraz eu­fu­izm w An­glii (od po­e­ma­tu "Eup­hu­es" Johna Lyly’ego).

Wikipedia


goniatyt

ska­mie­nia­ła sko­ru­pa amo­ni­tu (ko­pal­ne­go gło­wo­no­ga)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­le­ont. pa­le­o­zo­icz­ny gło­wo­nóg

Wiktionary


goniatyty

po­drząd amo­ni­tów wy­stę­pu­ją­cych od de­wo­nu do permu


SJP.pl


gonidium

jed­no­ko­mór­ko­wy glon, ku­li­sta lub nit­ko­wa­ta si­ni­ca lub zie­le­ni­ca, bę­dą­cy skład­ni­kiem po­ro­stów


SJP.pl

Go­ni­dium (l.mn. go­ni­dia) – ter­min w bo­ta­ni­ce, fy­ko­lo­gii (al­go­lo­gii) oraz my­ko­lo­gii, okre­śla­ją­cy:

Wikipedia


goniec

1. żoł­nierz wyz­na­czo­ny do prze­no­sze­nia roz­ka­zów, mel­dun­ków itp.; łącz­nik;
2. pra­cow­nik w biu­rze, fa­bry­ce, zaj­mu­ją­cy się roz­no­sze­niem ko­re­spon­den­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roz­no­si­ciel ko­re­spon­den­cji

 (1.2) wojsk. łącz­nik prze­ka­zu­ją­cy mel­dun­ki i roz­ka­zy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) szach. fi­gu­ra po­ru­sza­ją­ca się po sza­chow­ni­cy na skos;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) włók. skó­rza­ny ele­ment kros­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • go­niec – fi­gu­ra sza­cho­wa
  • ku­rier – osoba zaj­mu­ją­ca się prze­no­sze­niem li­stów, ko­re­spon­den­cji, roz­ka­zów
  • go­niec – część kros­na tkac­kie­go
  • Go­niec.pl – por­tal in­ter­ne­to­wy
  • Go­niec Pol­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­pisz do niego, by tu przy­był jutro. Gońca wyślę na­tych­miast.

 (2.1) Po ataku bia­łym skocz­kiem i goń­cem mo­gli­śmy się spo­dzie­wać uciecz­ki czar­nych w na­roż­nik sza­chow­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ɲɛt͡s, AS: gõńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gon mrz., gonitwa ż., pogoń ż., gończy m.

 czas. gonić ndk., ganiać ndk., nagonić dk., naganiać ndk., pogonić dk., poganiać ndk., przegonić dk., przeganiać ndk., wygonić dk., wyganiać ndk., zagonić dk., zaganiać ndk., zgonić dk., zganiać ndk.

 przym. gończy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) laufer

Wiktionary


gonienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gonić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: gõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gonić

 rzecz. gon mrz.

Wiktionary


goniometr

1. przy­rząd do wyz­na­cza­nia miary kątów dwu­ścien­nych
2. urzą­dze­nie słu­żą­ce do okre­śla­nia po­zy­cji stat­ków, sa­mo­lo­tów itp. za po­mo­cą fal ra­dio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geod. przy­rząd do wyz­na­cza­nia kie­run­ków lub kątów w te­re­nie

 (1.2) kry­stal. przy­rząd do po­mia­ru kątów w krysz­ta­le

Wiktionary

Go­nio­metr – mier­nik kątów; nazwa sto­so­wa­na w szcze­gól­no­ści w od­nie­sie­niu do urzą­dzeń przez­na­czo­nych do mie­rze­nia kątów za­war­tych po­mię­dzy ścia­na­mi krysz­ta­łów. Naj­prost­sza od­mia­na przy­rzą­du to go­nio­metr ręcz­ny, w któ­rym krysz­tał umie­szcza się mię­dzy szyną stałą a ru­cho­mą, wiel­kość zaś kąta od­czy­tu­je się bez­poś­red­nio na po­dział­ce.

Wikipedia


goniometria

dział ma­te­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ele­men­tar­nych włas­no­ści funk­cji try­go­no­me­trycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. dział try­go­no­me­trii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ele­men­tar­nych włas­no­ści funk­cji try­go­no­me­trycz­nych

 (1.2) fiz. chem. dział kry­sta­lo­gra­fii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi roz­ma­i­tych kątów w krysz­ta­le

 (1.3) dział an­tro­po­me­trii, zaj­mu­ją­cy się po­mia­rem roz­ma­i­tych kątów w obrę­bie ciała

Wiktionary

Go­nio­me­tria (gr. "gonia" – kąt, "metreín" – mie­rzyć) może oz­na­czać:

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Go­nio­me­tria dzie­li się na sta­tycz­ną (np. kąty twa­rzy, kąty krę­go­słu­pa, kąty przed­niej ścia­ny tu­ło­wia) i dy­na­micz­ną (np. ob­szer­ność ruchu klat­ki pier­sio­wej, kąty na­chy­le­nia głowy, ob­szer­ność ruchu krę­go­słu­pa, ob­szer­ność ru­chów sta­wów koń­czyn).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔ̃ɲɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: gõńõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goniometryczny

Wiktionary


goniometryczny

do­ty­czą­cy go­nio­me­trii


SJP.pl


goniony

po­dob­ny do kra­ko­wia­ka ta­niec pol­ski, roz­po­wszech­nio­ny w XVI i XVII wieku; ga­nia­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec kra­ko­wia­ko­po­dob­ny

Wiktionary

Zo­bacz też: Go­nio­ny też jest inną nazwą berka.

Go­nio­ny – żywy, pol­ski ta­niec lu­do­wy, po­wszech­ny prze­de wszyst­kim w XVI–XVII wieku.

Ta­niec ten wspo­mi­na­ny jest m.in. przez Jana Ko­cha­now­skie­go w ut­wo­rze "Pieśń świę­to­jań­ska o So­bót­ce":

Wikipedia


gonioskop

przy­rząd oku­li­stycz­ny do ba­da­nia kąta prze­są­cza­nia gałki ocz­nej


SJP.pl


gonioskopia

ba­da­nie dia­gno­stycz­ne oka poz­wa­la­ją­ce na ob­ser­wa­cję kąta ro­gów­ko­wo-tę­czów­ko­we­go


SJP.pl

Go­nio­sko­pia – me­to­da poz­wa­la­ją­ca na obej­rze­nie kąta ro­gów­ko­wo-tę­czów­ko­we­go w celu oceny sze­ro­ko­ści oraz okre­śle­nia kon­fi­gu­ra­cji kąta, a także po­szu­ki­wa­nia usz­ko­dzeń i nie­pra­wi­dło­wych zło­gów w obrę­bie jego struk­tur. Go­nio­sko­pia jest jed­nym z badań prze­pro­wa­dza­nych w celu wy­kry­cia ja­skry i kla­sy­fi­ka­cji jej na ja­skrę z ot­war­tym bądź zam­knię­tym kątem prze­są­cza­nia.

Wikipedia


gonioskopowy

→ go­nio­skop


SJP.pl

Patrz:

gonioskop

gonito

w gwa­rze poz­nań­skiej: berek


SJP.pl


gonitwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uga­nia­nie się, ści­ga­nie

 (1.2) jeźdz. bieg koni pod­czas wy­ści­gów

 (1.3) przen. na­tłok co­dzien­nych obo­wiąz­ków

 (1.4) przen. wy­tę­żo­ny wy­si­łek w celu zdo­by­cia dóbr ma­te­rial­nych

Wiktionary

Go­nit­wa – próba se­lek­cyj­na dla koni tej samej rasy roz­gry­wa­na na okre­ślo­nym dy­stan­sie. Jest prze­pro­wa­dza­na na to­rach wy­ści­go­wych zgod­nie z re­gu­la­mi­nem wy­ści­gów kon­nych. Ma na celu spraw­dze­nie i ocenę stop­nia dziel­no­ści wy­ści­go­wej koni.

Po­tocz­nie "go­nit­wa" oz­na­cza po pro­stu bieg za czymś (od cza­sow­ni­ka "gonić" bę­dą­ce­go tu czę­ścią słowa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W pier­wszej go­nit­wie ogier zajął dru­gie miej­sce.

 (1.3) W co­dzien­nej go­nit­wie cał­ko­wi­cie za­pom­nia­ła o zwró­ce­niu ksią­żek do bi­blio­te­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec mzw./mos./mrz., pogonia ż.

 czas. wygonić dk.

Wiktionary


goniądz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Go­niądz – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Go­niądz, po­ło­żo­ne na skra­ju Kot­li­ny Bie­brzań­skiej, nad Bie­brzą.

Po­cząt­ko­wo osada w ziemi wi­skiej na Ma­zo­wszu. Go­niądz uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1493 ro­kiem. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ɲɔ̃nt͡s, AS: gõńõnc

Wiktionary

Powiązane:

 przym. goniądzki

Wiktionary


goniądzanin

miesz­ka­niec Go­nią­dza


SJP.pl


goniądzanka

miesz­kan­ka Go­nią­dza


SJP.pl


goniądzki

przy­miot­nik od: Go­niądz


SJP.pl


gonić

ści­gać, biec, po­dą­żać za kimś, za czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) biec, po­ru­szać się szyb­ko za czymś lub kimś, aby go do­ści­gnąć i schwy­tać

 (1.2) biec, po­ru­szać się szyb­ko za czymś lub kimś, aby go zmu­sić do uciecz­ki

 (1.3) za­bie­gać w celu osią­gnię­cia cze­goś

 (1.4) po­pę­dzać zwie­rzę­ta, pro­wa­dząc do­kądś

 (1.5) gw-pl|Kra­ków. wa­łę­sać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny gonić się

 (2.1) ści­gać się naw­za­jem

 (2.2) o zwie­rzę­tach: mieć ruję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wąż wodny gonił drob­ną rybkę, uno­sząc kłęb­ki mułu spo­mię­dzy ka­mie­ni.

 (1.1) Po­li­cjant gonił zło­dzie­ja przez całe mia­sto.

 (1.1) Hejże, do boju, sza­ble w dłoń, bol­sze­wi­ka goń, goń, goń!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔ̃ɲit͡ɕ, AS: gõńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gończy mzw./mos., gon mrz., pogonia ż., gońba ż., gonitwa, goniec, gonienie

 czas. doganiać, dogonić

 przym. gończy

 wykrz. goń się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ścigać

Wiktionary


gonniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gonny


SJP.pl


gonność

cecha drzew wy­so­kich i pro­stych; wy­nio­słość; wy­bu­ja­łość


SJP.pl


gonny

1. o drze­wach: wy­so­ki i pro­sty, wy­nio­sły, wy­bu­ja­ły, śmi­gły
2. w ło­wiect­wie:
a) trop gonny - trop zwie­rza ucie­ka­ją­ce­go
b) chart gonny - chart szyb­ko bie­ga­ją­cy, rączy


SJP.pl


gonocyt

pier­wot­na ko­mór­ka płcio­wa za­rod­ka


SJP.pl

Go­no­cyt, pier­wot­na ko­mór­ka płcio­wa (gr. "gónos" ‘pło­dze­nie’, "kýtos" ‘ko­mór­ka’) – bio­lo­gicz­nie nie­doj­rza­ła zwie­rzę­ca pier­wot­na ko­mór­ka, z któ­rej pow­sta­ją sper­ma­to­go­nia w ją­drach i oo­go­nia w jaj­ni­kach a osta­tecz­nie ga­me­ty.

Wikipedia


gonodukt

ja­jo­wód u sta­wo­no­gów, mię­cza­ków i pier­ście­nic, pow­sta­ją­cy nie­za­leż­nie od jaj­ni­ków


SJP.pl


gonokok

po­tocz­na nazwa gram ujem­ne­go zia­ren­kow­ca (Ne­is­se­ria go­norr­ho­e­ae), bak­te­rii wy­wo­łu­ją­cej rze­żącz­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. mi­kro­biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­is­se­ria go­norr­ho­e­ae|ref=tak., dwo­in­ka rze­żącz­ki

Wiktionary


gonokokowy

przy­miot­nik od: go­no­kok


SJP.pl


gonopodium

Go­no­po­dium – zew­nętrz­ny na­rząd ko­pu­la­cyj­ny sam­ców niek­tó­rych ga­tun­ków ryb kost­nosz­kie­le­to­wych z rzędu kar­pień­coksz­tałt­nych (Cy­pri­no­don­ti­for­mes) słu­żą­cy do wpro­wa­dza­nia na­sie­nia do ot­wo­ru płcio­we­go sa­mi­cy. Jest to skom­pli­ko­wa­na struk­tu­ra zło­żo­na z sy­ste­mu ha­czy­ków, kol­ców i ele­men­tów pod­trzy­mu­ją­cych oraz mu­sku­la­tu­ry umoż­li­wia­ją­cej ruchy do przo­du i na boki.

Wikipedia


gonorea

za­kaź­na cho­ro­ba we­ne­rycz­na, wy­wo­ła­na przez go­no­ko­ki; rze­żącz­ka, try­per


SJP.pl


gonsalwy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Gon­sal­wy – imię mę­skie, któ­re­go pa­tro­nem jest m.in. bł. Gon­sal­wy z Ama­ran­to, za­kon­nik (zm. ok. 1259 roku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mło­do­ści Gon­sal­we­mu udało się uni­knąć po­bo­ru.

Wiktionary


gont

de­szczuł­ka kli­no­wa uży­wa­na do po­kry­wa­nia da­chów; gonty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. drew­nia­ny ma­te­riał do wy­ko­ny­wa­nia po­kryć da­cho­wych;

Wiktionary

Gonty na domu tka­cza w Mię­dzy­le­siu

Gont (inne nazwy: szku­dły, na Ślą­sku Cie­szyń­skim: szyn­dzioł, na Ka­szu­bach: szyn­del) – drew­nia­ny ma­te­riał do wy­ko­ny­wa­nia po­kryć da­cho­wych (rów­nież ele­wa­cyj­nych). Jest to de­secz­ka z drew­na igla­ste­go, o prze­kro­ju klina, z wpu­stem wzdłuż dłuż­szej kra­wę­dzi, łą­czo­na po­przez wsu­nię­cie jed­nej de­secz­ki w drugą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gonciarz m., gonciarstwo n., gonciarka ż., gontyna ż.

:: zdrobn. goncik mrz.

 przym. gontowy, gonciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. szyndzioł

Wiktionary


gontal

długi i cien­ki gwóźdź; bret­nal


SJP.pl


gontarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


gontarek

naz­wi­sko


SJP.pl


gontarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Gon­tar­ski – pol­ski ka­mie­niarz
  • Mi­ro­sław Gon­tar­ski – pol­ski poeta i fi­lo­zof

Wikipedia


gontarstwo

wy­ra­bia­nie gon­tów - de­se­czek do po­kry­wa­nia bu­dyn­ków; gon­ciar­stwo


SJP.pl


gontarz

naz­wi­sko


SJP.pl


gontowy

przy­miot­nik od: gont


SJP.pl


gonty

de­szczuł­ka kli­no­wa uży­wa­na do po­kry­wa­nia da­chów; gont


SJP.pl

Gonty (niem. "Gunt­hen") – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Na wschód od wsi prze­bie­ga­ją trasy linii ko­le­jo­wej Mal­bork-Iława i drogi wo­je­wódz­kiej nr 522. W miej­sco­wo­ści był przy­sta­nek ko­le­jo­wy Gonty.

Wikipedia


gontyna

świą­ty­nia po­gań­ska u daw­nych Pru­sów, Sło­wian i Lit­wi­nów; kon­ty­na, ką­ci­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. świą­ty­nia sło­wiań­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gont mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chram

Wiktionary


gonzaga

Zo­bacz też: Gon­za­ga w Bra­zy­lii.

Gon­za­ga – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Man­tua.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 8039 osób, 164,1 os./km².

Wikipedia


gonzales

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gon­za­les (muzyk) – muzyk ka­na­dyj­ski, pia­ni­sta.
  • Gon­za­les – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Mon­te­rey
  • Gon­za­les – mia­sto w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Ascen­sion
  • Gon­za­les – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Gon­za­les
  • hrab­stwo Gon­za­les (ang. Gon­za­les Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas

Wikipedia


gonzo

po­tocz­nie: film por­no­gra­ficz­ny na­krę­co­ny przez ama­to­rów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gonzo – styl two­rze­nia re­por­ta­żu lub filmu do­ku­men­tal­ne­go
  • Gonzo – ro­dzaj filmu por­no­gra­ficz­ne­go
  • Gonzo – jedna z po­sta­ci The Mup­pet Show
  • Gonzo – stu­dio zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją anime

Wikipedia


goodbye

[czy­taj: gudBAJ] do wi­dze­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­od­bye – album Anity Lip­nic­kiej i Johna Por­te­ra z 2008 roku
  • Go­od­bye – album Cream z 1969 roku
  • Go­od­bye – pio­sen­ka Kate Ryan
  • Go­od­bye – sin­gel Def Lep­pard
  • Go­od­bye – sin­gel Spice Girls
  • Go­od­bye – sin­gel Ale­xii
  • Go­od­bye – sin­gel Kri­sti­nii DeBarge
  • Go­od­bye – sin­gel Feder z go­ścin­nym udzia­łem Lyse
  • Go­od­bye – sin­gel Da­vi­da Gu­et­ty i Ja­so­na De­ru­lo z go­ścin­nym udzia­łem Nicki Minaj i Willy'ego Wil­lia­ma
  • Go­od­bye – sin­gel The Hu­mans
  • Go­od­bye – sin­gel Gro­mee'ego
  • Go­od­bye – sin­gel Sanji Vučić

Wikipedia


goodman

[czy­taj: gud­men] naz­wi­sko, np. Ben­ja­min (Benny) Go­od­man (1909-86), ame­ry­kań­ski klar­ne­ci­sta jaz­zo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Benny Go­od­man – ame­ry­kań­ski muzyk jaz­zo­wy
  • John Go­od­man – ame­ry­kań­ski aktor
  • Go­od­man – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Hol­mes
  • Go­od­man – miej­sco­wość w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie McDonald
  • Go­od­man – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te
  • Go­od­man – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te
  • Go­od­man (ang. Go­od­man Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te

Wikipedia


goodwill

[czy­taj: gu­dłil] czyn­ni­ki nie­ma­te­rial­ne, ma­ją­ce wpływ na ryn­ko­wą war­tość firmy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­od­will (Da­ko­ta Po­łud­nio­wa)
  • Go­od­will – war­tość firmy
  • Go­od­will Games – Igrzy­ska do­brej woli

Wikipedia


goodyear

[czy­taj: gud­jer] marka opon i firma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­o­dy­e­ar – pro­du­cent opon i gumy
  • Go­o­dy­e­ar – mia­sto w USA, w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Ma­ri­co­pa

Wikipedia


googlanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|go­o­glać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. googlać ndk.

Wiktionary


googlać

[czy­taj: gu­glać] po­tocz­nie: szu­kać in­for­ma­cji w in­ter­ne­cie za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; go­o­glo­wać, gu­glo­wać, gu­glać


SJP.pl


google

[czy­taj: gugl albo po­tocz­nie: gugle]
1. ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo z bran­ży in­ter­ne­to­wej;
2. po­pu­lar­na wy­szu­ki­war­ka in­ter­ne­to­wa pro­wa­dzo­na przez firmę o ta­kiej samej naz­wie;
3. wujek Go­o­gle - żar­to­bli­wie: wy­szu­ki­war­ka Go­o­gle


SJP.pl

Go­o­gle LLC (daw­niej Go­o­gle Inc.) – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo in­for­ma­tycz­ne. Sztan­da­ro­wym pro­duk­tem spół­ki jest wy­szu­ki­war­ka Go­o­gle, a de­kla­ro­wa­ną misją – „upo­rząd­ko­wa­nie świa­to­wych za­so­bów in­for­ma­cji tak, by stały się po­wszech­nie do­stęp­ne i uży­tecz­ne dla każ­de­go”.

Wikipedia


googlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|go­o­glo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. googlować ndk.

 przym. googlowski

Wiktionary


googlować

[czy­taj: gu­glo­wać] po­tocz­nie: szu­kać in­for­ma­cji w in­ter­ne­cie za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; gu­glo­wać, go­o­glać, gu­glać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. wy­szu­ki­wać w In­ter­ne­cie za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡuɡˈlɔvat͡ɕ, AS: guglovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. googlowanie n.

 czas. wygooglować, przegooglować, pogooglować

 przym. googlowski

Wiktionary


googlowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do Go­o­gle'a

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z Go­o­glem, do­ty­czą­cy Go­o­gle'a

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Go­o­gle'a, ma­ją­cy cechy Go­o­gle'a

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki go­o­glow­skie­mu „Bu­si­ness View” klien­ci mieli zy­skać moż­li­wość za­glą­da­nia do ty­się­cy re­sta­u­ra­cji i in­nych miejsc do­ce­lo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. googlowanie n.

 czas. googlować ndk.

Wiktionary


googol

[czy­taj: gugol] licz­ba wy­ra­żo­na je­dyn­ką ze 100 ze­ra­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. licz­ba o war­to­ści 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100

Wiktionary

Go­o­gol (czyt. "gugol") – licz­ba równa 10100, czyli je­dyn­ka i sto zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym.

Go­o­gol można przed­sta­wić w for­mie tra­dy­cyj­nej jako:

1 go­o­gol = 10100 = 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­o­gol­plex to licz­ba, któ­rej zapis dzie­sięt­ny skła­da się z je­dyn­ki i go­o­go­la zer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡuɡɔl, AS: gugol

Wiktionary


googolplex

licz­ba 1, po któ­rej na­stę­pu­je 10^100 (go­o­gol) zer


SJP.pl

Go­o­gol­plex (gu­gol­pleks) – licz­ba, któ­rej zapis dzie­sięt­ny skła­da się z je­dyn­ki i go­o­go­la zer, czyli:

Wikipedia


gop

[czy­taj: gop] skrót od: Gór­no­ślą­ski Okręg Prze­my­sło­wy


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = ekon. geogr. Gór­no­ślą­ski Okręg Prze­my­sło­wy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔp, AS: gop

Wiktionary


gopik

zdaw­ko­wa mo­ne­ta Azer­bej­dża­nu (100 go­pi­ków = 1 manat azer­bej­dżań­ski); kapik


SJP.pl


goplana

1. we­dług daw­nych wie­rzeń lu­do­wych: bo­gin­ka, nimfa wodna za­miesz­ku­ją­ca je­zio­ro Gopło;
2. sko­ru­piak z ro­dzi­ny kieł­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. nimfa z je­zio­ra Gopło

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sy­nu­rel­la am­bu­lans., sko­ru­piak z ro­dzi­ny kieł­ży

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­pla­na – nimfa wodna wy­stę­pu­ją­ca w dra­ma­cie Bal­la­dy­na,
  • Go­pla­na – opera au­tor­stwa Wła­dy­sła­wa Że­leń­skie­go,
  • Go­pla­na – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk,
  • Go­pla­na – staw w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów,
  • Go­pla­na – byłe przed­się­bior­stwo i marka pro­duk­tów cze­ko­la­do­wych spół­ki Co­lian,
  • Go­pla­na – marka lam­po­wych od­bior­ni­ków ra­dio­wych klasy po­pu­lar­nej z lat 60. XX w. z ZRK w War­sza­wie:
  • Je­zio­ro Go­pla­ny
  • Gopło

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O świ­cie wi­dy­wa­no go­pla­ny na brze­gu je­zio­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gopło n., Goplana ż., Goplanin mos., goplanin mos., goplanka ż.

Wiktionary


goplanie

1. we­dług daw­nych wie­rzeń lu­do­wych: bo­gin­ka, nimfa wodna za­miesz­ku­ją­ca je­zio­ro Gopło;
2. sko­ru­piak z ro­dzi­ny kieł­ży


SJP.pl

Go­pla­nie – hi­po­te­tycz­ne ple­mię sło­wiań­skie za­miesz­ku­ją­ce naj­praw­do­po­dob­niej oko­li­ce Po­je­zie­rza Wiel­ko­pol­skie­go i je­zio­ra Gopło na Ku­ja­wach.

Kraj "Go­plan" na­zy­wa­no za­pew­ne "Go­pła­mi", a słowo to oz­na­cza­ło błot­ni­ste, pod­mo­kłe te­re­ny ob­fi­tu­ją­ce w grzę­za­wi­ska.

Ge­o­graf Ba­war­ski po­da­je (844–845), że Go­pla­nie ("Glo­pe­a­ni") mieli w pier­wszej po­ło­wie IX w. 400 gro­dów.

Wikipedia


goplanin

czło­nek ple­mie­nia sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go ob­sza­ry nad je­zio­rem Gopło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gopła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gopło n., Goplanin mos., Goplana ż.

:: fż. goplanka ż.

Wiktionary


goplanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gopła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój kuzyn za­du­rzył się w jed­nej go­plan­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gopło n., Goplanin mos., goplana ż.

:: fm. goplanin mos.

Wiktionary


goplański

przy­miot­nik od: Gopło


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do miej­sco­wo­ści Go­pla­na, zwią­za­ny z miej­sco­wo­ścią Go­pla­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kilku go­plań­skich da­chach bo­cia­ny za­ło­ży­ły gnia­zda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goplana ż., goplanianin mos., goplanianka ż.

Wiktionary


gopnik

po­tocz­nie: ste­re­o­ty­po­wy ro­syj­ski dre­siarz, prze­ja­wia­ją­cy upo­do­ba­nie do chu­li­gań­stwa i uży­wek


SJP.pl


gopr

Gór­skie Ochot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = med. Gór­skie Ochot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym bu­dyn­ku mie­ści­ła się sie­dzi­ba GOPR-u.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔpr̥, AS: gopr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. GOPR-owiec mos., goprowiec mos., goprowskość ż., goprówka ż.

 przym. GOPR-owski, goprowski

Wiktionary


gopr-owiec

czło­nek GOPR-u (Gór­skie­go Ochot­ni­cze­go Po­go­to­wia Ra­tun­ko­we­go); go­pro­wiec


SJP.pl


gopr-owski

→ GOPR; go­prow­ski


SJP.pl


goprowiec

czło­nek Gór­skie­go Ochot­ni­cze­go Po­go­to­wia Ra­tun­ko­we­go; GOPR-owiec


SJP.pl


goprowski

przy­miot­nik od: GOPR; GOPR-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z GOPR-em, do­ty­czą­cy GOPR-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. GOPR m.

 skr. GOPR

Wiktionary


goprówka

po­tocz­nie: pla­ców­ka Gór­skie­go Ochot­ni­cze­go Po­go­to­wia Ra­tun­ko­we­go


SJP.pl


gops

skrót od: Gmin­ny Oś­ro­dek Po­mo­cy Spo­łecz­nej


SJP.pl


gopura

w In­diach: brama w kształ­cie wie­lo­kon­dy­gna­cyj­nej wieży, schod­ko­wa­to zwę­ża­ją­cej się ku górze; go­pu­rę umie­szcza­no z czte­rech stron świa­ta w mu­rach ota­cza­ją­cych po­łud­nio­wo­in­dyj­skie świą­ty­nie


SJP.pl

Go­pu­ra (tamil கோபுரம் trb. "go­pu­ram") – brama w po­sta­ci bar­dzo wy­so­kiej, zwę­ża­ją­cej się usko­ko­wo ku górze wieży sta­no­wią­ca wej­ście do świą­ty­ni hin­du­i­stycz­nej w stylu dra­wi­dyj­skim.

Go­pu­ra jest cha­rak­te­ry­stycz­na prze­de wszyst­kim dla po­łud­nio­wych Indii (stany Tamil Nadu, Ke­ra­la, Kar­na­ta­ka i Andh­ra Pra­desh). Będąc naj­bar­dziej wi­docz­nym ele­men­tem świą­ty­ni, go­pu­ry czę­sto my­lo­ne są ze znacz­nie mniej­szym wła­ści­wym przy­byt­kiem, oraz wień­czą­cą go pi­ra­mi­dą, któ­rej wła­ści­wa nazwa to wi­ma­na.

Wikipedia


gopło

je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Po­mor­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. je­zio­ro w Pol­sce, na Ku­ja­wach;

 (1.2) geogr. hy­dron. to­po­nim, nazwa sze­re­gu zbior­ni­ków wod­nych w Pol­sce

 (1.3) geogr. osada w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra Wiel­kie;

 (1.4) geogr. część wsi Cie­nin Ko­ściel­ny, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca

Wiktionary

Je­zio­ro Gopło

Gopło – je­zio­ro w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim i wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, mo­gi­leń­skim, ra­dzie­jow­skim i ko­niń­skim, w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych Krusz­wi­cy, gminy miej­sko-wiej­skiej Krusz­wi­ca, gminy Je­zio­ra Wiel­kie, gminy miej­sko-wiej­skiej Piotr­ków Ku­jaw­ski i gminy Skulsk.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad Go­płem znaj­du­je się re­zer­wat or­ni­to­lo­gicz­ny.

 (1.3) Przed laty Gopło ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goplana ż., Goplana ż., Goplanin mos., goplanin mos., goplanka ż.

Wiktionary


gor

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zwła­szcza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gor – gmina
  • Gor´kow­sko­je – osied­le typu miej­skie­go
  • Gien­na­dij Gor – ro­syj­ski pi­sarz
  • .gor – kod ISO ję­zy­ka go­ron­ta­lo
  • Gor – ame­ry­kań­ski film
  • Gor – ple­mię
  • Gor – sto­li­ca ty­tu­lar­na
  • Gor Mahia – ke­nij­ski klub pił­kar­ski
  • Gohr
  • Goor
  • Saint-Gor

Wikipedia


gora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pożar, żar, spie­ko­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – po­wieść Ra­bin­dra­nat­ha Ta­go­re­go
  • Gora – wieś w kan­to­nie sa­ra­jew­skim, w gmi­nie Vogošća
  • Gora – wieś w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie ze­nic­ko-do­boj­skim, w gmi­nie Ka­kanj
  • Gora – wieś w żu­pa­nii si­sac­ko-mos­la­wiń­skiej, w mie­ście Pe­trin­ja
  • Gora – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Gora – wieś w wo­ło­ście Lu­szczik­ska­ja (osied­le wiej­skie) re­jo­nu bie­ża­nic­kie­go w ob­wo­dzie pskow­skim
  • Gora – wieś w Rosji, w re­jo­nie kicz­mieng­sko-go­ro­diec­kim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go
  • Gora – wieś w Rosji, w re­jo­nie ust-ku­biń­skim ob­wo­du wo­ło­godz­kie­go
  • Gora – wieś w gmi­nie Krško
  • Gora – wieś w gmi­nie Cer­kni­ca
  • Góra

Wikipedia


goraj

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) miej­sko-wiej­ska gmina w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim;

 (1.2) sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Goraj (1.1);

Wiktionary

Goraj – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Goraj. Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­ny jest w Ma­ło­pol­sce (po­cząt­ko­wo w ziemi san­do­mier­skiej, a na­stęp­nie w ziemi lu­bel­skiej).

Miej­sco­wość uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską przed 1405 ro­kiem. Prawa miej­skie utra­cił 13 stycz­nia 1870. Miej­sco­wość uzy­ska­ła po­now­nie sta­tus mia­sta 1 stycz­nia 2021.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gorajski

Wiktionary


gorajanin

miesz­ka­niec Go­ra­ja (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gorajanka

miesz­kan­ka Go­ra­ja (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


gorajec

Go­ra­jec (w la­tach 1977–1981 Dą­bro­wa) (ukr. Гораєць) - wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Cie­sza­nów. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad po­to­kiem Gnoj­nik na Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kim.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


gorajski

→ Goraj


SJP.pl

Patrz:

Goraj

goral

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop


SJP.pl

Goral ("Na­e­mor­he­dus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


goralenvolk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. akcja two­rze­nia ruchu se­pa­ra­ty­stycz­ne­go wśród gó­ra­li na Pod­ha­lu;

 (1.2) hist. grupa pol­skich dzia­ła­czy gó­ral­skich ko­la­bo­ru­ją­cych z nie­miec­ki­mi wła­dza­mi w cza­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej w ra­mach akcji Go­ra­len­volk (1.1)

Wiktionary

Go­ra­len­volk – ini­cja­ty­wa o cha­rak­te­rze ide­o­lo­gicz­nym i ad­mi­ni­stra­cyj­nym z cza­sów II wojny świa­to­wej na te­re­nie ist­nie­ją­ce­go w ra­mach Ge­ne­ral­ne­go Gu­ber­na­tor­stwa po­wia­tu no­wo­tar­skie­go, od­by­wa­ją­ca się w la­tach 1939–1944. Miała na celu na­rzu­ce­nie miej­sco­wej lud­no­ści rze­ko­mej „na­ro­do­wo­ści gó­ral­skiej” w miej­sce pol­skiej, a do­ce­lo­wo jej ger­ma­ni­za­cję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ge­sta­po i nie­miec­kie wła­dze opu­szcza­ją Za­ko­pa­ne, wraz z niek­tó­ry­mi kon­fi­den­ta­mi z "Go­ra­len­vol­ku".

Wiktionary


goran

imię


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Goran – wieś w Azer­bej­dża­nie, w re­jo­nie Go­ran­boy
  • Goran (bułg.: Горан) – wieś w pół­noc­nej Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Ło­wecz, w gmi­nie Ło­wecz
  • Goran (pers.: گران,) – wieś w Ira­nie, w osta­nie Si­stan i Be­lu­dży­stan
  • Goran – po­łud­nio­wo­sło­wiań­skie imię mę­skie
  • Göran – szwedz­kie imię mę­skie
  • Gøran – nor­we­skie imię mę­skie
  • Goran Bogdanowiḱ (ur. 1990) – ma­ce­doń­ski pił­karz
  • Goran Bre­go­vić (ur. 1950) – ju­go­sło­wiań­ski i bo­śniac­ki muzyk i kom­po­zy­tor
  • Goran Bo­sko­vic (ur. 1966) – czar­no­gór­ski pił­karz
  • Goran Bunjevčević (ur. 1973) – serb­ski pił­karz
  • Goran Cvi­ja­no­vić (ur. 1986) – sło­weń­ski pił­karz
  • Goran Čabrilo (ur. 1958) – serb­ski sza­chi­sta

Wikipedia


goranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|gorać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gorać ndk.

Wiktionary


goranin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek po­łud­nio­wo­sło­wiań­skiej, mu­zuł­mań­skiej grupy et­nicz­nej, głów­nie z po­łud­nio­we­go Ko­so­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Go­ra­nin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Czer­nie­je­wo
  • Go­ra­nin – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Czer­nie­je­wo
  • Go­ra­nin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin
  • Go­ra­nin-Fol­wark – część wsi Go­ra­nin w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin
  • Go­ra­ni­nek

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Gorańczyk m., Gora ż.

:: fż. Goranka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Gorańczyk

Wiktionary


gorawski

naz­wi­sko


SJP.pl


gorazdowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Go­ra­zdow­ski − pol­ski drze­wo­ryt­nik
  • Lud­wik Ste­fan Go­ra­zdow­ski − pol­ski in­ży­nier hut­nik i dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Ste­fan Go­ra­zdow­ski − pol­ski ka­pi­tan że­glu­gi wiel­kiej
  • Szczęs­ny Go­ra­zdow­ski − pol­ski po­li­tyk
  • Ta­de­usz Go­ra­zdow­ski − pol­ski ofi­cer
  • Zyg­munt Go­ra­zdow­ski − rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz, świę­ty

Wikipedia


gorać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. palić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgo­ra­ła się fara.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palić się, przest. gorzeć

Wiktionary


gorańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek po­łud­nio­wo­sło­wiań­skiej, mu­zuł­mań­skiej grupy et­nicz­nej, głów­nie z po­łud­nio­we­go Ko­so­wa;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Goranin m., Gora ż.

:: fż. Goranka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Goranin

Wiktionary


gorbaczow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­nid (Gor­ba­czow) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Mark Gor­ba­czow – ra­dziec­ki po­li­tyk, zwią­za­ny z Ka­re­lią
  • Mi­cha­ił Gor­ba­czow – ra­dziec­ki i ro­syj­ski po­li­tyk, pre­zy­dent ZSRR, la­u­re­at Po­ko­jo­wej Na­gro­dy Nobla

Wikipedia


gorbaczowowski

taki jak u Gor­ba­czo­wa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Gor­ba­czo­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z po­sta­cią ra­dziec­kie­go przy­wód­cy Mi­cha­i­ła Gor­ba­czo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorbaczow mos.

 przym. Gorbaczowowski

Wiktionary


gorbiyl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. garb, grzbiet

Wiktionary


gorbusza

ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|On­cor­hyn­chus gor­bus­cha|Wal­ba­um|ref=tak., ana­dro­micz­na ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych;

Wiktionary

Gor­bu­sza ("On­cor­hyn­chus gor­bus­cha") – ga­tu­nek ana­dro­micz­nej ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych (Sal­mo­ni­dae).

Pol­ska nazwa ga­tun­ko­wa jest za­po­ży­cze­niem z ję­zy­ka ro­syj­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ro­słe gor­bu­sze giną po tarle.

Wiktionary


gorbymania

po­tocz­nie: fa­scy­na­cja Mi­cha­i­łem Gor­ba­czo­wem, byłym pre­zy­den­tem ZSRR


SJP.pl


gorc

Gorc (1228 m) – szczyt we wschod­niej czę­ści grzbie­tu głów­ne­go Gor­ców. Jego cha­rak­te­ry­stycz­na syl­wet­ka z kil­ko­ma po­la­na­mi jest do­brze roz­poz­na­wal­na z du­żych od­le­gło­ści. Zbu­do­wa­ny jest z gru­bych ławic pia­skow­ców ma­gur­skich i zle­pień­ców. Pół­noc­ne stoki po­kry­te są la­sa­mi jo­dło­wo-bu­ko­wy­mi, wyż­sze par­tie świer­ko­wy­mi.

Wikipedia


gorce

1. pasmo gór­skie w Be­ski­dach Za­chod­nich;
2. jedna z dziel­nic Bo­gu­szo­wa-Gor­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w po­łud­nio­wej Pol­sce, w Be­ski­dach Za­chod­nich;

Wiktionary

Gorce (513.52) – pasmo gór­skie le­żą­ce w Be­ski­dach Za­chod­nich. Nazwa zwią­za­na jest praw­do­po­dob­nie ze sło­wem "go­rzeć" (palić się, pło­nąć) i po­cho­dzi od spo­so­bu uzy­ski­wa­nia polan śród­le­śnych me­to­dą ża­ro­wą. Spo­ty­ka­na jest już w ak­tach z 1254 r. ("item mons Gorcz nun­cu­pa­tus"), uży­wał jej Jan Dłu­gosz w 1480 r. ("in mon­ten Gorcz"). W in­nych źró­dłach można też spot­kać nazwę Górce, która mo­gła­by oz­na­czać ni­skie góry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy tak usta­lo­nych gra­ni­cach Gorce mają z za­cho­du na wschód dłu­gość w pro­stej linii 33 km, sze­ro­kość 15 km i łącz­ną po­wierzch­nię około 550 km².

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gorczański

Wiktionary


gorczański

przy­miot­nik od: Gorce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Gor­ców, zwią­za­ny z Gor­ca­mi, po­cho­dzą­cy z Gor­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pię­trze gor­czań­skie­go regla dol­ne­go wy­stę­pu­ją głów­nie gleby bru­nat­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorce lm. nmos.

Wiktionary


gorczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gar­nu­szek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gornak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk gornczek

Wiktionary


gorczyca

ro­śli­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w 10 ga­tun­kach jed­no­rocz­nych, mio­do­daj­na ro­śli­na ziel­na, jej na­sio­na uży­wa­ne są jako przy­pra­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Si­na­pis|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

 (1.2) spoż. roln. ziar­no gor­czy­cy (1.1) do spo­ży­cia lub na siew

Wiktionary

Gor­czy­ca ("Si­na­pis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go dwa lub czte­ry ga­tun­ki (w pier­wszym wy­pad­ku ich część jest wy­łą­cza­na do ro­dza­ju "Rhamp­ho­sper­mum"). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie, pół­noc­nej Afry­ce i znacz­nej czę­ści Azji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈt͡ʃɨt͡sa, AS: gorčyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorczycznik m., gorycz ż.

 przym. gorczycowy, gorczyczny

Wiktionary


gorczycki

naz­wi­sko


SJP.pl


gorczycowy

przy­miot­nik od: gor­czy­ca


SJP.pl


gorczycznik

1. cia­sto ze sprosz­ko­wa­nej gor­czy­cy i go­rą­cej wody, sto­so­wa­ne w le­cze­niu sta­nów za­pal­nych i ner­wo­bó­lów; sy­na­pizm;
2. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; go­rycz­nik


SJP.pl

Gor­czycz­nik ("Bar­ba­rea" Aiton) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych obej­mu­ją­cy ok. 22–28 ga­tun­ków ro­ślin za­sied­la­ją­cych stre­fę umiar­ko­wa­ną pół­ku­li pół­noc­nej. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie ga­tun­ków wy­stę­pu­je w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie i na Bli­skim Wscho­dzie. Na­le­żą tu ro­śli­ny dwu­let­nie i by­li­ny.

Wikipedia


gorczyczny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. do­ty­czą­cy gor­czy­cy, zro­bio­ny z gor­czy­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­ne jest kró­le­stwo nie­bie­skie ziar­nu gor­czycz­ne­mu, które wzią­wszy czło­wiek, po­siał na roli swo­jej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈt͡ʃɨt͡ʃnɨ, AS: gorčyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorczyca ż., gorczycznik m.

 przym. gorczycowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorczycowy

Wiktionary


gorczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Gor­czyń­ski (1805–1876) – zie­mia­nin, dzia­łacz spo­łecz­ny, pi­sarz i ma­larz
  • Bo­le­sław Gor­czyń­ski (1880–1944) – dra­ma­to­pi­sarz, pu­bli­cy­sta, tłu­macz i dy­rek­tor te­a­trów
  • Eu­sta­chy Gor­czyń­ski (1893–1958) – puł­kow­nik sa­pe­rów WP
  • Ma­ciej Gor­czyń­ski (* 1957) – pol­ski ma­larz i pe­da­gog
  • Maria Gor­czyń­ska (1899–1959) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Ma­riusz Gor­czyń­ski (1933–1990) – pol­ski aktor
  • Re­mi­gian Gor­czyń­ski – woj­ski la­ty­czow­ski i na­miest­nik sta­ro­sty
  • Re­na­ta Gor­czyń­ska (* 1943) – pol­ska dzien­ni­kar­ka, kry­tyk li­te­rac­ki i tłu­macz­ka
  • Ta­de­usz Gor­czyń­ski (1905–1982) – pol­ski bo­ta­nik, cy­to­log ro­ślin i pro­fe­sor
  • Wik­tor Gor­czyń­ski (1885–1940) – po­din­spek­tor Po­li­cji Pań­stwo­wej
  • Wi­told Gor­czyń­ski (1878–1929) – pod­puł­kow­nik i or­ga­ni­za­tor Le­gio­nów Pol­skich
  • Wła­dy­sław Gor­czyń­ski (1879–1953) – pol­ski me­te­o­ro­log i kli­ma­to­log

Wikipedia


gordian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gor­dian I – ce­sarz rzym­ski
  • Gor­dian II – ce­sarz rzym­ski
  • Gor­dian III – ce­sarz rzym­ski
  • Gor­dian – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Gor­dian – imię mę­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Gor­dia­na ob­cho­dzo­ne jest 26 wrze­śnia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɡɔrdʲjãn, AS: gordʹi ̯ãn

Wiktionary


gordianostwo

Gor­dian z mał­żon­ką; Gor­dia­no­wie


SJP.pl


gordianowie

Gor­dian z mał­żon­ką; Gor­dia­no­stwo


SJP.pl


gordianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gor­dia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gordias

w mi­to­lo­gii grec­kiej: heros, twór­ca węzła gor­dyj­skie­go; Gor­dios


SJP.pl

Nie mylić z: Gor­giasz – grec­ki fi­lo­zof-so­fi­sta z prze­ło­mu V i IV w. p.n.e.

Gor­dias (Gor­dios, Gor­dius; gr. Γορδιάς Gordiás, Γόρδιος Gór­dios, łac. Gor­dius) – w mi­to­lo­gii grec­kiej heros, epo­nim mia­sta Gor­dion we Fry­gii, przy­bra­ny oj­ciec Mi­da­sa, twór­ca węzła gor­dyj­skie­go.

Wikipedia


gordimer

naz­wi­sko


SJP.pl


gording

lina do pod­cią­ga­nia żagla re­jo­we­go; pod­ciąg


SJP.pl

Gor­ding – jedna z lin słu­żą­ca do sprzą­ta­nia żagla re­jo­we­go (do­cią­ga­nia go do rei z po­kła­du). Jest przy­mo­co­wa­na do dol­ne­go liku (brze­gu) żagla, na­stęp­nie prze­cho­dzi przez kilka pier­ście­ni (ba­ran­ków) i przez blok bie­gnie na po­kład. Przez wy­bra­nie gor­din­gów, po uprzed­nim zlu­zo­wa­niu szo­tów ob­cią­ga­ją­cych ża­giel do dołu i wy­bra­niu gej­taw, ża­giel zo­sta­je sprząt­nię­ty (po­dob­nie jak ża­luz­ja okien­na).

Wikipedia


gordion

sta­ro­żyt­ne mia­sto za­ło­żo­ne przez le­gen­dar­ne­go króla Gor­dia­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Azji Mniej­szej, sto­li­ca Fry­gii;

Wiktionary

Gor­dion (gr. Γόρδιον, łac. "Gor­dium") – sta­ro­żyt­ne mia­sto i sto­li­ca Fry­gii w Azji Mniej­szej, za­ło­żo­ne przez le­gen­dar­ne­go króla Gor­dio­sa nad rzeką San­ga­rios; obec­nie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne, od 2023 roku wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król no­co­wał w Gor­dio­nie, by o świ­ta­niu wy­ru­szyć w dal­szą drogę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. gordyjski

Wiktionary


gordios

w mi­to­lo­gii grec­kiej: heros, twór­ca węzła gor­dyj­skie­go; Gor­dias


SJP.pl


gordon

pies my­śliw­ski z sek­cji wyż­łów bry­tyj­skich i ir­landz­kich w typie se­te­rów; seter szkoc­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gor­don – imię mę­skie
  • Gor­don – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Ho­u­ston
  • Gor­don – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Wil­kin­son
  • Gor­don – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie She­ri­dan
  • Gor­don – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Darke
  • Gor­don – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Schu­yl­kill
  • Gor­don – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Palo Pinto
  • Gor­don – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ash­land
  • Gor­don – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Gor­don – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Do­u­glas
  • Gor­don (ang. Gor­don Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Todd
  • Gor­don (ang. Gor­don Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ca­va­lier

Wikipedia


gordonia

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny her­ba­to­wa­tych;
2. ga­tu­nek bak­te­rii z ro­dzi­ny No­car­dia­ce­ae


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gor­do­nia – ro­dzaj ro­ślin z her­ba­to­wa­tych
  • Gor­do­nia – pla­ne­to­i­da
  • Gor­do­nia – bak­te­ria
  • Gor­do­nia – or­ga­ni­za­cja sy­jo­ni­stycz­na
  • Gor­do­nia – dy­strykt w Po­łud­nio­wej Afry­ce

Wikipedia


gordonostwo

Gor­don z mał­żon­ką; Gor­do­no­wie


SJP.pl


gordonowie

Gor­don z mał­żon­ką; Gor­do­no­stwo


SJP.pl


gordonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Gor­do­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


gordyjski

→ Gor­dion


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gor­dio­nem (sta­ro­żyt­nym mia­stem w Azji Mniej­szej)

Wiktionary

Patrz:

Gordion

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­ko­pa­lisk od­na­le­zio­no pałac gor­dyj­skie­go wład­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gordion mrz.

Wiktionary


gore

[czy­taj: gor] od­mia­na filmu grozy, prze­peł­nio­na bru­tal­ny­mi sce­na­mi, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się koń­co­wym try­um­fem zła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) film. od­mia­na hor­ro­ru prze­peł­nio­na krwa­wy­mi, wy­wo­łu­ją­cy­mi obrzy­dze­nie, sce­na­mi;

przy­miot­nik

 (2.1) film. o fil­mie: bę­dą­cy hor­ro­rem prze­peł­nio­nym krwa­wy­mi, wy­wo­łu­ją­cy­mi obrzy­dze­nie, sce­na­mi

wy­krzy­knik

 (3.1) daw. pali się!

 (3.2) daw. biada!

forma cza­sow­ni­ka.

 (4.1) daw. 3. os. lp. ter. cza­sow­ni­ka go­rzeć

Wiktionary

Gore (pol. "roz­la­na krew", "za­krze­pła krew"; także: splat­ter, "splat­ter" – bryz­gać) – pod­ga­tu­nek fil­mów grozy, który ce­lo­wo sku­pia się na gra­ficz­nym uka­za­niu krwa­wych scen i prze­mo­cy. Pro­duk­cje te, zaz­wy­czaj dzię­ki wy­ko­rzy­sta­niu efek­tów spe­cjal­nych, ek­splo­ru­ją po­dat­ność ludz­kie­go ciała na usz­ko­dze­nia oraz te­a­tral­ność jego oka­le­czeń.

Wikipedia

Przykłady

 (3.2) Gore nam! Gore! On wy­szedł z pie­cza­ry.

 (4.1) Na zło­dzie­ju czap­ka gore.

Wiktionary


gore'owy

→ gore [czy­taj: go­ro­wy]


SJP.pl


gore-tex

go­re­tex, go­re­teks; rzad­ko:
1. wo­do­od­por­na tka­ni­na prze­pu­szcza­ją­ca po­wie­trze i parę wodną;
2. ubra­nie z tej tka­ni­ny


SJP.pl

Gore-Tex – znak to­wa­ro­wy na­le­żą­cy do firmy W. L. Gore & As­so­cia­tes. Firma opa­tru­je tym zna­kiem pro­duk­ty, w któ­rych wy­stę­pu­ją opar­te na te­flo­nie włó­kna, nici i mem­bra­ny.

Naj­bar­dziej zna­nym ro­dza­jem pro­duk­tu opa­try­wa­ne­go tym zna­kiem to­wa­ro­wym jest ro­dzaj tka­ni­ny wodno- i wia­tro­od­por­nej, a jed­no­cze­śnie „od­dy­cha­ją­cej”, którą sto­su­je się w odzie­ży wierzch­niej – kurt­kach, spod­niach, bu­tach itp., przez­na­czo­nych dla osób wy­ko­nu­ją­cych wzmo­żo­ny wy­si­łek fi­zycz­ny w trud­nych wa­run­kach at­mos­fe­rycz­nych (wspi­nacz­ka, że­glar­stwo, ko­lar­stwo gór­skie, woj­sko, straż po­żar­na, po­li­cja itp.).

Wikipedia


gorejący

przy­miot­nik

 (1.1) emi­tu­ją­cy gorąc

Wiktionary


gorenice

Go­re­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Ol­kusz.

Wikipedia


goreteks

go­re­tex, gore-tex;
1. wo­do­od­por­na tka­ni­na prze­pu­szcza­ją­ca po­wie­trze i parę wodną;
2. ubra­nie z tej tka­ni­ny


SJP.pl


goreteksowy

→ go­re­teks, → go­re­tex


SJP.pl

Patrz:

goreteks, → goretex

goretex

gore-tex, go­re­teks;
1. wo­do­od­por­na tka­ni­na prze­pu­szcza­ją­ca po­wie­trze i parę wodną;
2. ubra­nie z tej tka­ni­ny


SJP.pl


goreć

go­rzeć;
1. prze­sta­rza­le: pło­nąć, palić się;
2. ja­śnieć, bły­szczeć;
3. być po­kry­tym ru­mień­cem; ru­mie­nić się;
4. być ogar­nię­tym sil­ny­mi, gwał­tow­ny­mi uczu­cia­mi


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) go­rzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna za­pa­lo­ne po­la­no z ko­mi­na schwy­ci­ła i z nim jak z go­re­ją­cą cho­rąg­wią w obron­nej po­sta­wie sta­nę­ła; druga wia­dro pełne wody ku ziemi chy­li­ła, trze­cia zydel przy­cią­gnę­ła i drzwi nim przy­wa­li­ła.

Wiktionary


gorg

ro­dzaj śpie­wu im­pro­wi­zo­wa­ne­go przez śpie­wa­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gorg – sta­cja metra w Bar­ce­lo­nie
  • Gorgi (Młody Gorg i Oj­ciec Gorg) – po­sta­cie z se­ria­lu Fra­gle­sy
  • Gorg – pse­u­do­nim Mar­ci­na Kra­sow­skie­go, pol­skie­go wo­ka­li­sty reg­gae

Wikipedia


gorgany

pasmo gór­skie w za­chod­niej Ukra­i­nie


SJP.pl

Gor­ga­ny (522.15; ukr. "Ґорґани") – pasmo gór­skie w łań­cu­chu Kar­pat, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny, wcho­dzą­ce w skład Be­ski­dów Le­si­stych w Be­ski­dach Wschod­nich, sta­no­wią­ce ich naj­dzik­szą część.

Gor­ga­ny są zbu­do­wa­ne z fli­szu, głów­nie z pia­skow­ców.

Wikipedia


gorgia

[czy­taj: gordż­ja] dawna tech­ni­ka śpie­wu z za­sto­so­wa­niem im­pro­wi­zo­wa­nych ozdob­ni­ków


SJP.pl


gorgiasz

Gor­giasz z Le­on­ti­noi (480-385 p.n.e.) - grec­ki fi­lo­zof, retor, jeden z czo­ło­wych so­fi­stów


SJP.pl

Nie mylić z: Gor­dias – le­gen­dar­ny sta­ro­grec­ki heros, wład­ca i za­ło­ży­ciel mia­sta Gor­dion, twór­ca węzła gor­dyj­skie­go.

Gor­giasz z Le­on­ti­noi ( "Γοργίας ὁ Λεοντῖνος" Gor­gias ho Le­on­ti­nos, ur. ok. 480, zm. ok. 385 p.n.e.) – grec­ki fi­lo­zof, retor, te­o­re­tyk wy­mo­wy na­le­żą­cy do 10 naj­wy­bit­niej­szych mów­ców w Sta­ro­żyt­nej Gre­cji, pre­kur­sor te­o­rii sztu­ki, jeden z czo­ło­wych so­fi­stów.

Wikipedia


gorgona

w mi­to­lo­gii grec­kiej: pot­wór z wę­ża­mi na gło­wie o spoj­rze­niu za­mie­nia­ją­cym ludzi w ka­mie­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gor­go­ny – po­sta­ci z mi­to­lo­gii grec­kiej
  • Gor­go­ny – jedna z grup wę­żo­wi­deł
  • Gor­go­na – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp To­skań­skich
  • Gor­go­na – wyspa u wy­brze­ża Ko­lum­bii
  • Gor­go­na – gwia­zda w kon­ste­la­cji Per­se­u­sza (ρ Per)
  • Gor­go­na – film grozy z 1964 roku
  • „Gor­go­ne” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej

Wikipedia


gorgoncjusz

imię mę­skie


SJP.pl


gorgonia

or­ga­nizm żywy z grupy ko­ra­low­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Gor­go­nia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Gor­go­niusz, oz­na­cza­ją­ce­go "strasz­li­wy". Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Gor­go­nia z Ka­pa­do­cji, sio­stra św. Grze­go­rza z Naz­jan­zu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Gor­go­nia i je­stem dy­plo­mo­wa­ną na­u­czy­ciel­ką z To­ru­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorgonia ż., gorgona ż., Gorgona ż.

:: fm. Gorgoniusz m.

Wiktionary


gorgoniusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Gor­go­niusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, oz­na­cza­ją­ce „strasz­li­wy”. [], wspo­mi­na­ny razem ze św. Do­ro­te­u­szem.

Gor­go­niusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 9 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Gor­go­niu­sza ob­cho­dzo­ne jest 9 wrze­śnia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorgonia ż.

Wiktionary


gorgonzola

[czy­taj: gor­gon­co­la] mięk­ki, doj­rze­wa­ją­cy ser ple­śnio­wy po­cho­dzą­cy z Lom­bar­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wło­ski ser pod­puszcz­ko­wy, mięk­ki, po­prze­ra­sta­ny zie­lo­no­nie­bie­ski­mi żył­ka­mi pleś­ńe­śni, o ostrym smaku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gor­gon­zo­la – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Gor­gon­zo­la – sta­cja metra w Me­dio­la­nie, w miej­sco­wo­ści Gor­gon­zo­la
  • gor­gon­zo­la – wło­ski ser ple­śnio­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­o­fi­lu, który ser ci bar­dziej sma­ku­je: gor­gon­zo­la czy rok­for?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrɡɔ̃w̃ˈzɔla, AS: gorgõũ̯zola

Wiktionary


gorgoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Gor­goń – przy­sió­łek wsi Huta Drew­nia­na w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­bie­le Wiel­kie.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


gori

mia­sto w Gruz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej Gruz­ji, sto­li­ca re­gio­nu Wew­nętrz­na Kart­lia;

Wiktionary

Gori ( გორი) – mia­sto we wschod­niej Gruz­ji, sto­li­ca re­gio­nu Wew­nętrz­na Kart­lia.

Mia­sto leży na pół­noc­ny za­chód od Tbi­li­si u uj­ścia rzeki Lia­chwi do rzeki Mtkwa­ri (Kura). Jest ad­mi­ni­stra­cyj­nym, kul­tu­ral­nym i prze­my­sło­wym cen­trum okrę­gu o roz­wi­nię­tym rol­nict­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gorijski

Wiktionary


gorijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gori, do­ty­czą­cy Gori

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gori n.

Wiktionary


gorillapod

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. ro­dzaj sta­ty­wu fo­to­gra­ficz­ne­go o gięt­kich i ela­stycz­nych nóż­kach, które można także mo­co­wać do róż­nych przed­mio­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cechą go­ril­la­po­du jest moż­li­wość przy­mo­co­wa­nia lub po­sta­wie­nia go na do­wol­nym te­re­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrʲilˈːapɔt, AS: gorʹi•lapot

Wiktionary


gorki

naz­wi­sko, np. Mak­sym Gorki (wła­ści­wie Alek­siej Mak­si­mo­wicz Piesz­kow, 1868-1936), pi­sarz ro­syj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk,Śląsk Cie­szyń­ski,Zator,Chrza­nów,Ży­wiec,Pod­ha­le,Krzę­cin. go­rą­cy

 (1.2) stpol., także. gw-pl|Cze­cho­wi­ce-Dzie­dzi­ce. gorz­ki

 (1.3) stpol. bo­les­ny

 (1.4) stpol. nie­szczę­śli­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gorki – dawna (1932–1990) nazwa mia­sta Niżny No­wo­gród
  • Gorki – sta­ni­ca w re­jo­nie mag­da­ga­cziń­skim
  • Gorki – wieś w re­jo­nie ko­tłas­skim
  • Gorki – wieś w re­jo­nie kras­nień­skim
  • Gorki – osied­le typu wiej­skie­go w re­jo­nie kli­mow­skim
  • Gorki – wieś w re­jo­nie ko­ma­ricz­skim
  • Gorki – osied­le typu wiej­skie­go w re­jo­nie cze­bar­kul­skim
  • Gorki – osied­le typu wiej­skie­go w re­jo­nie uj­skim
  • Gorki – wieś w re­jo­nie już­skim
  • Gorki – wieś w re­jo­nie ki­nie­szem­skim
  • Gorki – wieś w re­jo­nie łuch­skim
  • Gorki – wieś w re­jo­nie pri­wołż­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) gw. Ży­wiec Nie rusz bo to gor­kie.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gorko

Wiktionary


gorkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gor­kim, do­ty­czą­cy Gor­kie­go (współcz. Niżny No­wo­gród)

 (1.2) zwią­za­nym z ro­syj­skim pi­sa­rzem Mak­sy­mem Gor­kim i jego twór­czo­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorki n.

Wiktionary


gorkum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. mia­sto w po­łud­nio­wej Ho­lan­dii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­sób trak­to­wa­nia uwię­zio­nych nie po­do­bał się miesz­kań­com Gor­kum.

Wiktionary


gorlice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Gor­li­ce ( Ґорлиці, trb. "Gor­ły­ci") – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba gminy miej­skiej i gminy wiej­skiej Gor­li­ce oraz po­wia­tu gor­lic­kie­go. Mia­sto po­ło­żo­ne jest na pół­noc­nej gra­ni­cy Be­ski­du Ni­skie­go, zo­sta­ło za­ło­żo­ne w po­ło­wie XIV wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈlʲit͡sɛ, AS: gorlʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliczanin mos., gorliczanka ż.

 przym. gorlicki

Wiktionary


gorlicki

przy­miot­nik od: Gor­li­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Gor­li­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈlʲit͡sʲci, AS: gorlʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorlice, gorliczanin, gorliczanka

Wiktionary


gorliczanin

miesz­ka­niec Gor­lic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Gor­lic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrlʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: gorlʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorlice nmos.

:: fż. gorliczanka ż.

 przym. gorlicki

Wiktionary


gorliczanka

miesz­kan­ka Gor­lic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Gor­lic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrlʲiˈt͡ʃãnka, AS: gorlʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorlice, gorliczanin

 przym. gorlicki

Wiktionary


gorliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gor­li­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaz­drość jest pasją, która szuka gor­li­wie tego, co wy­wo­łu­je cier­pie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nadgorliwiec mos., gorliwość ż.

 przym. gorliwy, nadgorliwy

 przysł. nadgorliwie

Wiktionary


gorliwiec

za­go­rza­lec, za­pa­le­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­nad­prze­cięt­nie za­an­ga­żo­wa­na w okre­ślo­ną dzia­łal­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈlʲivʲjɛt͡s, AS: gorlʹivʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliwość ż., nadgorliwiec

 przysł. nadgorliwie

 przym. nadgorliwy

Wiktionary


gorliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: gor­li­wie


SJP.pl


gorliwość

za­pal­czy­wość, żar­li­wość, wytr­wa­łość, zapał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ka­zy­wa­nie w czymś wytr­wa­ło­ści i za­pa­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek wy­ka­zu­je dużą gor­li­wość w nauce i dla­te­go ma tak dobre stop­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɡɔrˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: gorlʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorliwiec m., nadgorliwiec m.

 przym. gorliwie, gorliwy, nadgorliwy

 przysł. gorliwie, nadgorliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żarliwość, zapał, entuzjazm, zagorzałość

Wiktionary


gorliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: gor­li­wy


SJP.pl


gorliwy

wy­ka­zu­ją­cy wytr­wa­łość, sta­ran­ność; żar­li­wy; pilny; rze­tel­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­ka­zu­je szcze­gól­ny zapał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę za jej po­mył­kę uka­rać moich gor­li­wych pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. gorliwie, nadgorliwie

 rzecz. nadgorliwiec mos., gorliwość

 przym. nadgorliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanatyczny, oddany, namiętny, pilny, rzetelny, sumienny, staranny, wytrwały, zaciekły, zapalony, zawzięty, żarliwy

Wiktionary


gornak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gar­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gornczek mrz., gorczek mrz.

Wiktionary


gornczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gar­nu­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leć do kuch­nie i z bi­fy­ja gorn­czek weź.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gornak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk gorczek

Wiktionary


gorner

lo­do­wiec w Szwaj­ca­rii


SJP.pl


gornoałtajsk

sto­li­ca Ał­ta­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Ał­ta­ju;

Wiktionary

Gor­no­ał­tajsk ( Горно-Алтайск) – mia­sto w Rosji, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Ał­ta­ju, usy­tu­o­wa­ne w Po­łud­nio­wej Sy­be­rii, w od­le­gło­ści 3641 km na wschód od Mosk­wy.

Jest to je­dy­ne mia­sto w Re­pu­bli­ce Ał­ta­ju. Leży w wą­skiej Do­li­nie Majma, u pod­nó­ża gór Ałtaj.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. gornoałtajski

Wiktionary


gornoałtajski

→ Gor­no­ał­tajsk (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Gor­no­ał­taj­skiem, do­ty­czą­cy Gor­no­ał­taj­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gornoałtajsk mrz.

Wiktionary


gornozawodsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w Kraju Perm­skim

 (1.2) geogr. adm. wieś, a nieg­dyś mia­sto, na Sa­cha­li­nie w Rosji

Wiktionary

Gor­no­za­wodsk ( Горнозаво́дск) – mia­sto w Rosji, w Kraju Perm­skim. W 2010 roku li­czy­ło 12 057 miesz­kań­ców.

Wikipedia


gorol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. góral

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. góral be­skidz­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Gorol (1930–2003) – pol­ski rzeź­biarz, me­da­lier, twór­ca wielu pol­skich odz­na­czeń pań­stwo­wych i woj­sko­wych
  • Mał­go­rza­ta Gorol (ur. 1986) – pol­ska ak­tor­ka
  • Gorol – w mowie gór­no­ślą­skiej okre­śle­nie osoby spoza Gór­ne­go Ślą­ska
  • Po­tocz­na nazwa Go­rol­skie­go Świę­ta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. gorolka ż.

 przym. gorolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk górol

Wiktionary


gorolijo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pejor. także żart. teren Pol­ski poza Ślą­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorol mos., Gorolka ż., Gorolowice lm nm.

Wiktionary


gorolka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gó­ral­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. gorol m.

 przym. gorolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk górolka

Wiktionary


gorolowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pejor. także żart. do­wol­na pol­ska miej­sco­wość poza Ślą­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorol mos., Gorolka ż., Gorolijo ż.

Wiktionary


gorolski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwią­za­ny z go­ro­la­mi, do­ty­czą­cy go­ro­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej go­rol­ską po­tra­wą jest chyba zas­ma­ża­na cu­ki­nia.

 (1.1) To są ja­kieś go­rol­skie zwy­cza­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gorol mos., gorol mos., gorolka ż., gorolstwo n., gorolyja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chadziajski

Wiktionary


gorolstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bycie go­ro­lem

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. grupa lub ogół go­ro­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej go­rol­stwo wy­ła­zi w godce.

 (1.1) Na­je­cha­ło po woj­nie tego go­rol­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorol mos., gorolka ż., gorolyja ż.

 przym. gorolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) chadziajstwo

Wiktionary


gorolyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. te­re­ny na pół­noc­ny wschód od Gór­ne­go Ślą­ska, ro­zbio­ro­wa gu­ber­nia kie­lec­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak mogło być ino w go­ro­lyi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorol mos., gorolka ż., gorolstwo n.

 przym. gorolski

Wiktionary


goroń

goroń ta­trzań­ski - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny otrup­ko­wa­tych


SJP.pl


gors

1. daw­niej: górna część klat­ki pier­sio­wej;
2. daw­niej: przed­nia część mę­skiej ko­szu­li;
3. daw­niej: de­kolt sukni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. górna część klat­ki pier­sio­wej

 (1.2) przest. przed­nia część mę­skiej ko­szu­li

 (1.3) de­kolt sukni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gors-Ople­e­uw – dziel­ni­ca Bor­glo­on
  • Gors – wieś
  • Mar­tins Gors – bry­tyj­ski muzyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czuł jej po­tęż­ne pier­si na swoim gor­sie, do­ty­kał jej ak­sa­mit­nych wło­sów, gła­dził jej ra­mio­na, jej łzy cie­kły mu po rę­kach.

 (1.2) W zie­le­ni ży­wo­pło­tu po­ja­wił się śnież­ny fra­ko­wy gors i przy­cię­ta w klin bród­ka fli­bu­stie­ra.

 (1.3) Czar­na szata, roz­chy­lo­na na gor­sie, od­sła­nia­ła nie­po­rów­na­nej bia­ło­ści szyję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorset m., gorsecik m., gorseciarstwo n., gorseciarz m., gorsieciarka ż., gorseciarnia ż., gorsetnik m.

 przym. gorsetowy, gorseciarski

Wiktionary


gorseciarka

→ gor­se­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się szy­ciem na miarę gor­se­tów, biu­sto­no­szy i pasów do poń­czoch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuza jest szczu­pła, ale ma duży biust, więc zaz­wy­czaj ko­rzy­sta z usług gor­se­ciar­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɡɔrsɛˈt͡ɕarka, AS: gorsećarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorset m., gorseciarstwo n.

 przym. gorsetowy, gorseciarski

Wiktionary


gorseciarski

do­ty­czą­cy gor­se­ciar­stwa lub gor­se­ciar­ki


SJP.pl