euryhydryczny

do­brze zno­szą­cy duże wa­ha­nia wil­got­no­ści; eu­ry­hi­grycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się dużą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do wahań wil­got­no­ści

Wiktionary


eurypides

(ok. 485-406 p.n.e.), grec­ki tra­ge­dio­pi­sarz


SJP.pl

Eu­ry­pi­des (gr. Εὐριπίδης "Euripídēs", ur. około 480 p.n.e., zm. 406 p.n.e.) – jeden z naj­wy­bit­niej­szych dra­ma­tur­gów sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Wikipedia


eurypidesowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­ry­pi­de­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


euryterm

or­ga­nizm zno­szą­cy duże wa­ha­nia tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia


SJP.pl


eurytermiczność

wy­trzy­ma­łość na zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry w roz­le­głej skali


SJP.pl


eurytermiczny

zdol­ny do życia w róż­nych wa­run­kach ciepl­nych, o sze­ro­kiej to­le­ran­cji eko­lo­gicz­nej na tem­pe­ra­tu­rę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się dużą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do zmian tem­pe­ra­tu­ry

Wiktionary


eurytermizm

zja­wi­sko do­bre­go zno­sze­nia du­żych wahań tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia przez or­ga­nizm


SJP.pl


eurythmics

Eu­ryth­mics – bry­tyj­ski duet mu­zycz­ny, za­ło­żo­ny w 1980 przez Annie Len­nox i Da­vi­da Ste­war­ta, two­rzą­cy mu­zy­kę synth­po­po­wą, a w póź­niej­szym okre­sie swo­jej dzia­łal­no­ści także pop-roc­ko­wą. Duet zdo­był świa­to­wą sławę dzię­ki sin­glo­wi „Sweet Dre­ams (Are Made of This)” w 1983. Do naj­więk­szych prze­bo­jów grupy za­li­cza się także „Love Is a Stran­ger”, „Who’s That Girl?”, „Here Comes the Rain Again”, „There Must Be an Angel” i „The Mi­rac­le of Love”.

Wikipedia


eurytmia

1. zgod­ność ru­chów ta­necz­nych z ryt­mem mu­zycz­nym
2. dział po­e­ty­ki, zaj­mu­ją­cy się har­mo­nicz­nym ukła­dem rytmu w po­ez­ji i pro­zie


SJP.pl

Eu­ryt­mia (gr. – dosł. "dobre po­ru­sza­nie się") − opra­co­wa­na przez Ru­dol­fa Ste­i­ne­ra w roku 1911, in­spi­ro­wa­na an­tro­po­zo­fią sztu­ka po­ru­sza­nia się przy mu­zy­ce i od­po­wied­nich tek­stach (przy­po­mi­na formą ta­niec). Sta­no­wi przed­miot w szko­łach wal­dorf­skich. Ist­nie­je eu­ryt­mia ar­ty­stycz­na, wy­ko­ny­wa­na sce­nicz­nie, eu­ryt­mia pe­da­go­gicz­na jako przed­miot na­u­cza­nia w szko­łach wal­dorf­skich, eu­ryt­mia lecz­ni­cza i te­ra­pe­u­tycz­na.

Wikipedia


eurytmiczny

→ eu­ryt­mia


SJP.pl

Patrz:

eurytmia

eurytop

or­ga­nizm o sze­ro­kiej to­le­ran­cji wobec czyn­ni­ków śro­do­wi­ska, np. wró­bel do­mo­wy; eu­ry­biont


SJP.pl


eurytopizm

przy­sto­so­wa­nie się or­ga­niz­mów do znacz­nych wahań czyn­ni­ków śro­do­wi­sko­wych


SJP.pl


eurytopowy

ga­tu­nek eu­ry­to­po­wy - ga­tu­nek ce­chu­ją­cy się sze­ro­ką to­le­ran­cją wobec czyn­ni­ków śro­do­wi­ska; eu­ry­top, eu­ry­biont


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ekol. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sze­ro­kim za­kre­sem to­le­ran­cji, mo­gą­cy żyć i roz­wi­jać się w śro­do­wi­sku o zróż­ni­co­wa­nych wa­run­kach i du­żych wa­ha­niach czyn­ni­ków zew­nętrz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. eurytop m.

 przysł. eurytopowo

Wiktionary


euskara

język Ba­sków


SJP.pl


euskelozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów


SJP.pl

Eu­ske­lo­za­ur ("Eu­ske­lo­sa­u­rus brow­ni") – na­le­ży do ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów (Pla­te­o­sa­u­ri­dae). Pro­za­u­ro­pod po­krew­ny pla­te­o­za­u­ro­wi.

Ga­tu­nek "E. brow­ni" zo­stał po raz pier­wszy opi­sa­ny przez Tho­ma­sa Henry’ego Hux­le­ya w 1866 roku. Jego nazwa zna­czy: ja­szczur o do­brych no­gach. Młod­sze sy­no­ni­my: Gi­gan­to­sce­lus, Ori­no­sa­u­rus.

Wikipedia


eustachia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Eu­sta­chia – imię po­cho­dze­nia grec­kie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imion Eu­sta­chy i Eu­sta­chiusz.

Eu­sta­chia ob­cho­dzi imie­ni­ny 4 lu­te­go, 20 lu­te­go, 29 marca, 16 lipca, 8 wrze­śnia, 20 wrze­śnia, 3 paź­dzier­ni­ka, 12 paź­dzier­ni­ka, 10 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W któ­rym roku pani Eu­sta­chia po­ślu­bi­ła pana Spi­ry­dio­na?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eustachiusz mos., Eustachy mos.

Wiktionary


eustachiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­sta­chiusz – imię mę­skie
  • Eu­sta­chiusz – ana­tom wło­ski
  • Eu­sta­chy Rzym­ski – świę­ty ka­to­lic­ki i pra­wo­sław­ny
  • Trąb­ka Eu­sta­chiu­sza, ina­czej prze­wód Eu­sta­chiu­sza

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Eustachia ż., Eustachy mos.

Wiktionary


eustachiuszostwo

Eu­sta­chiusz z mał­żon­ką; Eu­sta­chiu­szo­wie


SJP.pl


eustachiuszowie

Eu­sta­chiusz z mał­żon­ką; Eu­sta­chiu­szo­stwo


SJP.pl


eustachiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­sta­chiu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


eustachostwo

Eu­sta­chy z mał­żon­ką; Eu­sta­cho­wie


SJP.pl


eustachowie

Eu­sta­chy z mał­żon­ką; Eu­sta­cho­stwo


SJP.pl


eustachowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­sta­che­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


eustachy

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, któ­re­go zna­cze­nie można ob­ja­śnić jako „kwit­ną­cy”, „płod­ny”. Imię to nosił mę­czen­nik Eu­sta­chy Rzym­ski, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go.

Jego obocz­ną formą jest imię Eu­sta­chiusz, żeń­ską formą imie­nia Eu­sta­chia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Eu­sta­chy i po­cho­dził z Ne­a­po­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈstaxɨ, AS: eu̯staχy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eustachia ż., Eustachiusz mos.

Wiktionary


eustatyczny

eu­sta­tycz­ny ruch mórz - ruchy mas wody na całej kuli ziem­skiej zwięk­sza­ją­ce lub zmniej­sza­ją­ce ogól­ny po­ziom oce­a­nu świa­to­we­go, wy­ni­ka­ją­ce z czyn­ni­ków glo­bal­nych


SJP.pl


eustazy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Eu­sta­zy, Eu­staz­jusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, któ­re­go pier­wszym czło­nem jest "eu-" ("do­brze"), a dru­gim – "stás(is)" ("sta­ra­nie, trwa­nie, wytr­wa­łość").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛwˈstazɨ, AS: eu̯stazy

Wiktionary


eustenopteron

ro­dzaj ko­pal­nych ryb z gro­ma­dy mię­śnio­płet­wych z okre­su de­wo­nu; eust­he­nop­te­ron


SJP.pl

Eu­ste­nop­te­ron ( Eust­he­nop­te­ron) – ro­dzaj ko­pal­nych ryb mię­śnio­płet­wych (Sar­cop­te­ry­gii).

Żyły w okre­sie de­wo­nu (ok. 385 mln lat temu) w je­zio­rach i rze­kach. Sta­no­wią jedno z ogniw poś­red­nich w ewo­lu­cji krę­gow­ców od ryb do pła­zów. Były spo­krew­nio­ne z ro­dza­jem "Hy­ne­ria".

Wikipedia


eusthenopteron

[czy­taj: eu­ste­nop­te­ron] ro­dzaj ko­pal­nych ryb z gro­ma­dy mię­śnio­płet­wych z okre­su de­wo­nu; eu­ste­nop­te­ron


SJP.pl


eustoma

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych


SJP.pl

Eu­sto­ma ("Eu­sto­ma" Nutt.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych ("Gen­tia­na­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia 2 lub 3 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją na pre­riach, w wid­nych la­sach, czę­sto w miej­scach su­chych, także na te­re­nach przeksz­tał­co­nych przez czło­wie­ka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Mek­sy­ku oraz na Wy­spach Ka­ra­ib­skich.

Wikipedia


eustres

stres przy­jem­ny, lekki, który sty­mu­lu­je po­zy­tyw­ną adre­na­li­nę w or­ga­niz­mie


SJP.pl


eustyl

w ar­chi­tek­tu­rze sta­ro­żyt­nej: cha­rak­te­ry­stycz­ne roz­sta­wie­nie ko­lumn


SJP.pl


eutaksja

ujem­na eu­tro­pia


SJP.pl


eutanasta

wy­ko­naw­ca lub zwo­len­nik eu­ta­naz­ji


SJP.pl


eutanazja

do­bro­wol­ne za­koń­cze­nie życia osoby nie­u­le­czal­nie cho­rej, zwy­kle na jej proś­bę, w celu za­koń­cze­nia cier­pie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­da­nie śmier­ci oso­bie nie­u­le­czal­nie cho­rej umo­ty­wo­wa­ne skró­ce­niem jej cier­pień;

Wiktionary

Eu­ta­naz­ja (od εὐθανασία, "eut­ha­na­sia" – „dobra śmierć”) – po­zba­wie­nie życia osoby nie­u­le­czal­nie cho­rej i cier­pią­cej, na żą­da­nie jej lub jej naj­bliż­szej ro­dzi­ny. W niek­tó­rych ko­dek­sach kar­nych eu­ta­naz­ję okre­śla się jako ro­dzaj za­bój­stwa (w tym w pol­skim jako "za­bój­stwo na żą­da­nie i pod wpły­wem współ­czu­cia"). Od po­ło­wy XX w. eu­ta­naz­ja jest oma­wia­na w kon­tek­ście nauki bio­tech­no­lo­gii, bio­e­ty­ki, prawa, po­li­ty­ki i re­li­gii. Ter­min "eu­ta­naz­ja" sto­su­je się także w przy­pad­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pu­szczal­ność eu­ta­naz­ji jest uwa­ża­na za trud­ne za­gad­nie­nie etycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛwtãˈnazʲja, AS: eu̯tãnazʹi ̯a

Wiktionary


eutanazyjny

→ eu­ta­naz­ja


SJP.pl

Patrz:

eutanazja

eutektoid

mie­sza­ni­na skład­ni­ków struk­tu­ral­nych stopu (o sta­łym skła­dzie che­micz­nym), wy­dzie­la­ją­ca się w okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­rze z rozt­wo­ru sta­łe­go


SJP.pl

Eu­tek­to­id (eu­tek­to­i­da, mie­sza­ni­na eu­tek­to­i­dal­na) – drob­no­kry­sta­licz­na mie­sza­ni­na dwóch lub wię­cej faz przy­po­mi­na­ją­ca bu­do­wą mie­sza­ni­nę eu­tek­tycz­ną, ale pow­sta­ła w sta­nie sta­łym.

W naj­le­piej zna­nym przy­pad­ku rów­no­wa­gi fa­zo­wej w ukła­dzie że­la­zo z wę­giel prze­mia­na eu­tek­to­i­dal­na za­cho­dzi w tem­pe­ra­tu­rze 727 °C w za­kre­sie stę­żeń 0,0218–2,11%C.

Wikipedia


eutektoidalny

→ eu­tek­to­id


SJP.pl

Patrz:

eutektoid

eutektyczny

1. wła­ści­wy eu­tek­ty­ko­wi, mie­sza­ni­nie sub­stan­cji sta­łych (zwy­kle me­ta­li) wy­ka­zu­ją­cej tem­pe­ra­tu­rę top­nie­nia znacz­nie niż­szą niż po­szcze­gól­ne skład­ni­ki;
2. tem­pe­ra­tu­ra eu­tek­tycz­na - tem­pe­ra­tu­ra krzep­nię­cia rozt­wo­ru o skła­dzie eu­tek­tycz­nym;
3. punkt eu­tek­tycz­ny - punkt wy­kre­su fa­zo­we­go, w któ­rym wspó­łist­nie­ją cie­kłe i stałe skład­ni­ki mie­sza­ni­ny (rozt­wo­ru, stopu)


SJP.pl


eutektyk

mie­sza­ni­na dwóch lub wię­cej skład­ni­ków fa­zo­wych stopu ma­ją­ce­go okre­ślo­ny skład che­micz­ny i tem­pe­ra­tu­rę


SJP.pl


eutektyka

mie­sza­ni­na dwóch lub wię­cej skład­ni­ków fa­zo­wych stopu ma­ją­ce­go okre­ślo­ny skład che­micz­ny i tem­pe­ra­tu­rę


SJP.pl

Eu­tek­ty­ka (eu­tek­tyk, mie­sza­ni­na eu­tek­tycz­na) – mie­sza­ni­na dwóch lub wię­cej faz o okre­ślo­nym skła­dzie, która wy­dzie­la się z rozt­wo­rów cie­kłych w pew­nej tem­pe­ra­tu­rze, zwa­nej tem­pe­ra­tu­rą eu­tek­tycz­ną. Mie­sza­ni­na ta jest pro­duk­tem prze­mia­ny eu­tek­tycz­nej. Nazwa wy­wo­dzi się z grec­kie­go słowa "eu­tek­tos", co zna­czy „łatwo to­pli­wy”.

Wikipedia


eutenik

spe­cja­li­sta ana­li­zu­ją­cy różne spo­so­by od­dzia­ły­wa­nia na śro­do­wi­sko w celu stwo­rze­nia lu­dziom naj­lep­szych wa­run­ków do życia


SJP.pl


eutenika

spe­cja­li­sta ana­li­zu­ją­cy różne spo­so­by od­dzia­ły­wa­nia na śro­do­wi­sko w celu stwo­rze­nia lu­dziom naj­lep­szych wa­run­ków do życia


SJP.pl


euterpa

ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych


SJP.pl


euterpe

w mi­to­lo­gii grec­kiej: muza po­ez­ji li­rycz­nej, przed­sta­wia­na z au­lo­sem w rę­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. muza po­ez­ji li­rycz­nej i gry na au­lo­sie, jedna z to­wa­rzy­szek Apol­la; córka Zeusa i Mne­mo­sy­ne;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 27, z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id, od­kry­ta w 1853 r.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ter­pe (eu­ter­pa, wa­rzyw­nia) – ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (np. Eu­ter­pe edu­lis, Eu­ter­pe ole­ra­cea)
  • eu­ter­pe – ła­ciń­ska nazwa ga­tun­ko­wa (np. Ma­cro­mia eu­ter­pe)
  • Eu­ter­pe – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 27
  • Eu­ter­pe – w mi­to­lo­gii grec­kiej muza po­ez­ji li­rycz­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Eu­ter­pe i jej sio­stry uś­wiet­nia­ły śpie­wem bie­sia­dy bosko-ludz­kie oraz uczty olim­pij­skie bogów.

 (1.1) Atry­bu­tem Eu­ter­pe był aulos.

 (1.2) Eu­ter­pe po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈtɛrpɛ, AS: eu̯terpe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Euterpa

Wiktionary


eutrof

ro­śli­na, która dla pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju wy­ma­ga żyz­nej, bo­ga­tej w sub­stan­cje odżyw­cze gleby


SJP.pl


eutrofia

wy­so­ka za­war­tość sub­stan­cji odżyw­czych w śro­do­wi­sku, żyz­ność śro­do­wi­ska; eu­tro­ficz­ność


SJP.pl


eutroficzność

wy­so­ka za­war­tość sub­stan­cji odżyw­czych w śro­do­wi­sku, żyz­ność śro­do­wi­ska; eu­tro­fia


SJP.pl


eutroficzny

bo­ga­ty, ob­fi­ty w po­karm


SJP.pl


eutrofizacja

pro­ces wzbo­ga­ca­nia zbior­ni­ków wod­nych w sub­stan­cje po­kar­mo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. pro­ces stop­nio­we­go wzbo­ga­ca­nia zbior­ni­ka wod­ne­go w sub­stan­cje po­kar­mo­we wsku­tek wzmo­żo­ne­go ich do­pły­wu

Wiktionary

Eu­tro­fi­za­cja, prze­żyź­nie­nie – pro­ces wzbo­ga­ca­nia zbior­ni­ków wod­nych w pier­wiast­ki bio­fil­ne, skut­ku­ją­cy wzro­stem tro­fii, czyli żyz­no­ści wód. Pro­ces ten do­ty­czy nie tylko zbior­ni­ków wod­nych, ale rów­nież cie­ków.

Bio­rąc pod uwagę ge­o­lo­gicz­ną hi­sto­rię je­zior, naj­czę­ściej uważa się, że eu­tro­fi­za­cja jest pro­ce­sem na­tu­ral­nym (we­dług in­nych au­to­rów na­tu­ral­nym pro­ce­sem jest dy­stro­fi­za­cja, a eu­tro­fi­za­cja uwa­ża­na jest za pro­ces an­tro­po­ge­nicz­ny, spo­wo­do­wa­ny zmia­na­mi w zlew­ni).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­so­wa­nie na­wo­zów na bazie fos­fo­ra­nów wy­wo­łu­je eu­tro­fi­za­cję wód, w sen­sie – po­wo­du­je nad­mier­ny wzrost glo­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. eutrofizować ndk.

 przym. eutroficzny

Wiktionary


eutrofizm

Eu­tro­fizm, eu­tro­fia – stan bio­lo­gicz­ny sied­li­ska, w któ­rym wy­stę­pu­je bo­gact­wo sub­stan­cji po­kar­mo­wych. W śro­do­wi­sku wod­nym (np. w je­zio­rach) umoż­li­wia to ob­fi­ty roz­wój au­to­tro­fów (fi­to­plank­to­nu, ma­kro­fi­tów). Roz­wój plank­to­nu zmniej­sza przez­ro­czy­stość wody, przez co roz­wój ma­kro­fi­tów ogra­ni­czo­ny jest do płyt­kiej stre­fy, a duża ilość opa­da­ją­cych szcząt­ków po­wo­du­je szyb­ki przy­rost osa­dów den­nych.

Wikipedia


eutropiusz

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­tro­piusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go
  • Eu­tro­piusz (zm. 308) – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go, mę­czen­nik
  • Eu­tro­piusz (zm. ok. 405) – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, lek­tor z Kon­stan­ty­no­po­la, mę­czen­nik
  • Eu­tro­piusz z Sa­in­tes – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, bi­skup Sa­in­tes
  • Eu­tro­piusz z Oran­ge (zm. 475) – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i pra­wo­sław­ne­go, bi­skup Oran­ge, mę­czen­nik
  • Eu­tro­piusz z Wa­len­cji – wczes­no­chrze­ści­jań­ski pi­sarz i te­o­log
  • Eu­tro­piusz – hi­sto­ryk rzym­ski z IV wieku, autor Bre­wia­rium od za­ło­że­nia Mia­sta
  • Eu­tro­piusz (zm. 399) – bi­zan­tyj­ski dwo­rza­nin, eu­nuch

Wikipedia


eutych

Eu­tych (gr. "Εὐτυχής" „Szczę­śli­wy” od "εὐ" „do­brze” i "τῠ́χη" „los”) – po­stać bi­blij­na z No­we­go Te­sta­men­tu.

Mło­dzie­niec, który udał się do Tro­a­dy, aby wy­słu­chać Pawła. Było późno i Eu­tych zas­nął tak głę­bo­ko, że wy­padł z okna na trze­cim pię­trze i po­niósł śmierć. Paweł przy­wró­cił go do życia.

Wikipedia


eutyches

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Eu­ty­ches (ur. ok. 378, zm. ok. 454) – ar­chi­man­dry­ta klasz­to­ru w Kon­stan­ty­no­po­lu, twór­ca mo­no­fi­zy­tyz­mu.

Jako za­go­rza­ły zwo­len­nik Cy­ry­la Alek­san­dryj­skie­go bro­nił uchwał so­bo­ru efe­skie­go. Wy­stę­pu­jąc prze­ciw Ne­sto­riu­szo­wi, sfor­mu­ło­wał po­gląd, że w chwi­li wcie­le­nia dwie na­tu­ry ut­wo­rzy­ły w Chry­stu­sie tylko jedną na­tu­rę, jed­no­cze­śnie boską i ludz­ką.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. eutychianizm m.

 przym. eutychianistyczny

Wiktionary


eutychianin

zwo­len­nik eu­ty­chia­niz­mu (mo­no­fi­zy­tyz­mu - dok­try­ny te­o­lo­gicz­nej)


SJP.pl


eutychianizm

dok­try­na z V wieku mó­wią­ca o jed­nej, bo­skiej na­tu­rze Chry­stu­sa; mo­no­fi­zy­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. dok­try­na gło­szą­ca, że w Chry­stu­sie była tylko jedna boska na­tu­ra, zaś ludz­ka zo­sta­ła wchło­nię­ta przez boską tuż po wcie­le­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eutyches m.

 przym. eutychianistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monofizytyzm

Wiktionary


eutyfronika

nauka zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi ochro­ny pod­sta­wo­wych war­to­ści ludz­kich w świe­cie cy­wi­li­za­cji tech­nicz­nej


SJP.pl

Eu­ty­fro­ni­ka (ang. "eut­hyph­ro­nics") – kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na Jó­ze­fa Bańki, oma­wia­na w li­te­ra­tu­rze m.in. w kon­tek­ście jego fi­lo­zo­fii tech­ni­ki, etyki pro­sto­myśl­no­ści i re­cen­ty­wiz­mu. Jej autor okre­ślał eu­ty­fro­ni­kę jako „naukę hu­ma­ni­stycz­ną” do­ty­czą­cą życia czło­wie­ka w sy­ste­mach tech­nicz­nych, zwła­szcza nie­za­mie­rzo­ne­go wpły­wu tech­ni­ki na psy­chi­kę czło­wie­ka oraz ochro­ny tej psy­chi­ki. Sta­tus eu­ty­fro­ni­ki jako „nauki” był jed­nak w li­te­ra­tu­rze ko­men­to­wa­ny ostroż­nie.

Wikipedia


eutymia

we­so­łość, po­go­da ducha


SJP.pl


euzebia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Eu­ze­bia – żeń­ski od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Eu­ze­biusz. Wy­wo­dzi się od grec­kie­go wy­ra­zu "eusébeia" – po­boż­ność.

W Pol­sce za­wsze rzad­ko na­da­wa­ne. Szczyt czę­sto­ści nadań przy­padł w la­tach 30. XX wieku (134 na­da­nia). W la­tach 40. imię na­da­no mniej razy (106 dzie­ci), a np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rano spot­ka­łam ciot­kę Eu­ze­bię w przy­chod­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈzɛbʲja, AS: eu̯zebʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Euzebiusz mos.

Wiktionary


euzebiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Eu­ze­biusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go "eusébeios". Pier­wot­nie przy­miot­nik ten użyty zo­stał dla okre­śle­nia jed­ne­go z mie­się­cy na cześć ce­sa­rza rzym­skie­go An­to­ni­na Piusa. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „bo­go­boj­ny”, „świę­ty”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług prze­ka­zu Eu­ze­biu­sza z Ce­za­rei przed bitwą przy mo­ście Mul­wij­skim Kon­stan­tyn miał wizję, która poz­wo­li­ła mu od­nieść zwy­cię­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈzɛbʲjuʃ, AS: eu̯zebʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Euzebia ż.

Wiktionary


euzebiuszostwo

Eu­ze­biusz z mał­żon­ką; Eu­ze­biu­szo­wie


SJP.pl


euzebiuszowie

Eu­ze­biusz z mał­żon­ką; Eu­ze­biu­szo­stwo


SJP.pl


euzebiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eu­ze­biu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ev

elek­tro­no­wolt


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • eV – elek­tro­no­wolt, po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka ener­gii
  • EV (z ang. ) – jed­nost­ka miary ek­spo­zy­cji fo­to­gra­ficz­nej
  • EV – ek­sa­wolt, jed­nost­ka po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go, na­pię­cia elek­trycz­ne­go i siły elek­tro­mo­to­rycz­nej równa 1018V
  • EV – cel­tyc­ko-fiń­ska grupa roc­ko­wa
  • e.V. – to­wa­rzy­stwo za­re­je­stro­wa­ne (w Niem­czech)
  • ob­ję­tość wy­de­cho­wa
  • na­błon­ko­wa dy­splaz­ja bro­daw­ko­wa­ta
  • po­jazd elek­trycz­ny – (z ang. )
  • EV SSL — ro­dzaj cer­ty­fi­ka­tu X.509 uży­wa­ne­go do za­bez­pie­cza­nia ko­mu­ni­ka­cji kom­pu­te­ro­wej

Wikipedia


eva

obce imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa – imię
  • EVA Air – linie lot­ni­cze
  • (164) Eva – pla­ne­to­i­da
  • EVA – Eko­no­micz­na war­tość do­da­na
  • EVA (ang. Extra-ve­hi­cu­lar ac­ti­vi­ty) – spa­cer kos­micz­ny
  • Eva – sin­gel ze­spo­łu Night­wish
  • Eva – sin­gel Cleo i Me­sa­jah
  • Eva – pol­ski ze­spół gra­ją­cy rock go­tyc­ki
  • Eva – mia­sto w USA, w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Mor­gan
  • Eva – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Ben­ton
  • EVA

Wikipedia


evaluation

[czy­taj: iwaluEJszyn] okre­śle­nie sku­tecz­no­ści re­kla­my pro­duk­tu lub firmy


SJP.pl


evans

naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Art­hur Evans – bry­tyj­ski ar­che­o­log, od­kryw­ca kul­tu­ry mi­noj­skiej
  • Chris Evans
  • Evan Evans, Ge­or­ge Evans (pse­u­do­ni­my) – Fre­de­rick Schil­ler Faust (1892–1944) – ame­ry­kań­ski pi­sarz i dzien­ni­karz
  • Frank Evans – bry­tyj­ski lek­ko­at­le­ta, śred­nio­dy­stan­so­wiec
  • Ge­ra­int Evans – wa­lij­ski śpie­wak ope­ro­wy
  • Jonny Evans – pół­noc­no­ir­landz­ki pił­karz, gracz Man­che­ste­ru Uni­ted
  • Josh Evans – ame­ry­kań­ski aktor i re­ży­ser
  • Luke Evans – wa­lij­ski aktor
  • Linda Evans – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Ni­cho­las Evans (1950-2022) – an­giel­ski pro­za­ik, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny
  • Ri­chard Evans – bry­tyj­ski hi­sto­ryk
  • Scott Evans – ame­ry­kań­ski aktor

Wikipedia


evasion

[czy­taj: ewaZJĄ] model sa­mo­cho­du marki Citroën


SJP.pl


evencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od event

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie event, lecz tylko mały even­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. event m.

Wiktionary


event

[czy­taj: iwent] spe­cjal­ne wy­da­rze­nie zor­ga­ni­zo­wa­ne pod kątem okre­ślo­ne­go celu, zwy­kle w od­nie­sie­niu do mu­zy­ki i gier MMORPG


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­da­rze­nie – mu­zycz­ne, to­wa­rzy­skie itp., naj­czę­ściej pu­blicz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. eventowy

 rzecz. evencik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) impreza

Wiktionary


eventowy

→ event [czy­taj: iwen­to­wy]


SJP.pl


everest

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mount Eve­rest – naj­wyż­szy szczyt Ziemi
  • Eve­rest – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Brown w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Eve­rest (ang. Eve­rest Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Ge­or­ge Eve­rest (1790–1866) – głów­ny ge­o­de­ta Indii
  • Eve­rest (niem. Eve­rest - Gip­fel ohne Gnade; węg. Eve­rest - A remény csúcsa) – film do­ku­men­tal­ny z 1998 roku, reż. Greg MacGillivray, Step­hen Jud­son i David Bre­as­he­ars
  • Eve­rest – film przy­go­do­wy, dre­szczo­wiec z 2015 roku, reż. Bal­ta­sar Kormákur
  • Eve­rest – Poza krań­cem świa­ta (Be­y­ond the Edge) – film do­ku­men­tal­ny z 2013 roku, zdj. Ri­chard Bluck, reż. Le­an­ne Po­o­ley
  • CD Eve­rest – ek­wa­dor­ski klub pił­kar­ski
  • Eve­rest – dawna nazwa pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go Aida64

Wikipedia


evergreen

[czy­taj: Ewer­grin] po­tocz­nie: utwór mu­zycz­ny cie­szą­cy się nie­słab­ną­cą po­pu­lar­no­ścią


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ever­gre­en – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Co­ne­cuh
  • Ever­gre­en – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Ever­gre­en – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Avo­y­el­les
  • Ever­gre­en – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Lac­le­de
  • Ever­gre­en – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Flat­he­ad
  • Ever­gre­en – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Starr
  • Ever­gre­en – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­rat­hon
  • Ever­gre­en – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wash­burn
  • Ever­gre­en – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Lan­gla­de
  • Ever­gre­en (ang. Ever­gre­en Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mont­calm
  • Ever­gre­en (ang. Ever­gre­en Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Sa­ni­lac
  • Ever­gre­en (ang. Ever­gre­en Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Bec­ker

Wikipedia


everton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ever­ton – dziel­ni­ca Li­ver­po­o­lu
  • Ever­ton F.C. – klub pił­kar­ski z Li­ver­po­o­lu
  • Ever­ton Viña del Mar – klub pił­kar­ski z Viña del Mar (Chile)
  • Ever­ton – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Boone
  • Ever­ton – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Dade
  • Ever­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Bed­fords­hi­re (An­glia)
  • Ever­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Hamps­hi­re (An­glia)
  • Ever­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Not­ting­hams­hi­re (An­glia)
  • Éverton – bra­zy­lij­ski pił­karz (ur. 1990)
  • Éverton – bra­zy­lij­ski pił­karz (ur. 1996)
  • Ever­ton (Ever­ton Antônio Pe­re­i­ra, ur. 1979) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Ever­ton (Fran­ci­sco Ever­ton de Al­me­i­da An­dra­de, ur. 1984) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


everyman

[czy­taj: ewry­men] bo­ha­ter li­te­rac­ki lub fil­mo­wy re­pre­zen­tu­ją­cy prze­cięt­ne­go czło­wie­ka; je­der­man, je­der­mann


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. okre­śle­nie typu bo­ha­te­ra wy­wo­dzą­ce­go się ze śred­nio­wiecz­nych mo­ra­li­te­tów; pro­ta­go­ni­sta o uni­wer­sal­nych ce­chach, na któ­re­go miej­scu mógł się po­sta­wić każdy;

Wiktionary

Eve­ry­man (z ang. "każdy czło­wiek") – okre­śle­nie bo­ha­te­ra śred­nio­wiecz­nych mo­ra­li­te­tów, na któ­re­go miej­scu mógł się po­sta­wić każdy widz – był to bo­ha­ter o uni­wer­sal­nych ce­chach. Sta­wia­ny był wobec uper­so­ni­fi­ko­wa­nych ale­go­rii dobra i zła, które wal­czy­ły o jego duszę.

Wikipedia


evita

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Evita → Eva Perón
  • Evita – mu­si­cal An­drew Llo­y­da Web­be­ra i Tima Rice'a z 1976 r.
  • Evita – film Alana Par­ke­ra z 1996 r., ekra­ni­za­cja mu­si­ca­lu
  • Evita – ścież­ka dźwię­ko­wa filmu Alana Par­ke­ra z 1996 r.
  • EVITA – pro­gram ba­daw­czy, uru­cho­mio­ny w 2008 r., ma­ją­cy na celu opra­co­wa­nie sy­ste­mu bez­pie­czeń­stwa dla ukła­dów elek­tro­nicz­nych w sa­mo­cho­dach.

Wikipedia


ew

skró­to­wiec

 (1.1) = eduk. edu­ka­cja wczes­nosz­kol­na

Wiktionary

Ew ew

Ew – dwuz­nak skła­da­ją­cy się z liter E i W. Wy­stę­pu­je w or­to­gra­fii ję­zy­ka an­giel­skie­go. Oz­na­cza dźwięk wy­ma­wia­ny w ilo­cza­sie jako sy­la­ba ju lub jak pol­skie u.

Wikipedia


ew.

skrót od: ewen­tu­al­nie, ewen­tu­al­ny; ewent.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ewen­tu­al­nie

 (1.2) = ewen­tu­al­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pro­szę spraw­dzić, czy Pań­stwa usta­wie­nia ew. do­dat­ko­wo za­in­sta­lo­wa­nych pro­gra­mów za­bez­pie­czeń in­ter­ne­to­wych są po­praw­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɛ̃ntuˈwalʲɲɛ|ˌːvɛ̃ntuˈwalnɨ, AS: evẽntuu̯alʹń•|evẽntuu̯alny

Wiktionary


ewa

w prze­no­śnym zna­cze­niu: ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. bi­blij­ne imię pier­wszej ko­bie­ty oraz pro­to­plast­ki rodu ludz­kie­go;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.;

 (1.3) przen. książk. każda ko­bie­ta

Wiktionary

Ewa – imię żeń­skie, które pier­wszy raz po­ja­wia się 2000 lat p.n.e. w ję­zy­ku su­me­ryj­skim jako „Awa” gdzie oz­na­cza „życie”[].

W ję­zy­ku he­braj­skim, który za­po­ży­czył to imię od Su­me­rów wy­wo­dzi się od rdze­nia חוה "hajja" lub hawwa – i rów­nież oz­na­cza ‘da­ją­ca życie’. Imię wy­pro­wa­dza­ne też z arab­skie­go słowa "hajja" ‘wąż’.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam i Ewa umie­szcze­ni przez Boga w raju, zo­sta­li z niego wy­pę­dze­ni po­no­sząc karę za ule­głość sza­ta­no­wi i nie­po­słu­szeń­stwo Bogu (…), a także utra­ci­li nie­śmier­tel­ność.

 (1.1) Sy­na­mi Adama i Ewy byli Kain, Abel i Set.

 (1.2) Mam na imię Ewa i je­stem na­u­czy­ciel­ką z War­sza­wy.

 (1.2) Na 24 grud­nia przy­pa­da­ją imie­ni­ny Ewy i Adama.

 (1.2) Ewę, żonę mo­je­go ko­le­gi z pod­sta­wów­ki, poz­na­łem dużo póź­niej.

 (1.2) Pani Ewo, pro­szę nas jutro od­wie­dzić z synem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛva, AS: eva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Ewka ż., Ewcia ż., Eweczka ż., Ewusia ż., Ewunia ż.

:: zgrub. Ewucha

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zdrobn. Ewka, Ewcia, Eweczka, Ewusia, Ewunia

Wiktionary


ewak

naz­wi­sko


SJP.pl


ewakuacja

wy­wo­że­nie ludzi i do­byt­ku z te­re­nów za­gro­żo­nych klę­ską ży­wio­ło­wą lub wojną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opu­szcze­nie ja­kie­goś te­re­nu lub obiek­tu przez ludzi, naj­czę­ściej wraz z do­byt­kiem i in­wen­ta­rzem, z po­wo­du klę­ski ży­wio­ło­wej, wojny lub in­ne­go za­gro­że­nia;

 (1.2) żart. po­spiesz­ny wy­jazd

 (1.3) fiz. opróż­nie­nie z po­wie­trza

Wiktionary

Ewa­ku­a­cja (łac. "eva­cu­a­tio" – ‘opróż­nia­nie; zni­ka­nie’ od "ex" ‘od, z czego’ i "va­cu­um" ‘pust­ka’) – zor­ga­ni­zo­wa­ne prze­mie­szcze­nie ludzi, cza­sem wraz z do­byt­kiem, z miej­sca, w któ­rym wy­stę­pu­je za­gro­że­nie, na ob­szar bez­piecz­ny.

Ewa­ku­a­cja może być za­rów­no dzia­ła­niem na sto­sun­ko­wo nie­wiel­ką skalę, jak na przy­kład wy­pro­wa­dze­nie ludzi z po­je­dyn­cze­go bu­dyn­ku za­gro­żo­ne­go po­ża­rem, jak rów­nież może sta­no­wić dużą i zło­żo­ną akcję lo­gi­stycz­ną, jak w przy­pad­ku te­re­nów za­gro­żo­nych przez nie­przy­ja­cie­la pod­czas dzia­łań wo­jen­nych, lub ob­sza­rów dot­knię­tych ży­wio­łem (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­mo­wy, które od­bie­ra­ła przez ze­staw słu­chaw­ko­wy, nie miały już nic wspól­ne­go ze spo­koj­nym ładem Re­be­lii – uryw­ko­we krzy­ki świad­czy­ły o cha­o­sie ewa­ku­a­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvakuˈwat͡sʲja, AS: evakuu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewakuowanie n., ewakuant m.

 czas. ewakuować

 przym. ewakuacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) exodus, odwrót

 (1.2) ucieczka, rejterada

Wiktionary


ewakuacyjny

zwią­za­ny z ewa­ku­a­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ewa­ku­a­cją, do­ty­czą­cy ewa­ku­a­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­lo­ty wroga zbom­bar­do­wa­ły punkt ewa­ku­a­cyj­ny dla ran­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewakuacja ż., ewakuowanie n., ewakuant m.

 czas. ewakuować

Wiktionary


ewakuant

osoba ewa­ku­u­ją­ca się z ja­kie­goś miej­sca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ewa­ku­o­wa­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewakuowanie n., ewakuacja ż.

 przym. ewakuacyjny

 czas. ewakuować

Wiktionary


ewakuantka

→ ewa­ku­ant


SJP.pl

Patrz:

ewakuant

ewakuator

1. urzą­dze­nie do usu­wa­nia po­wie­trza pu­szek kon­ser­wo­wych w pro­ce­sie ich na­peł­nia­nia; od­po­wie­trzacz;
2. urzą­dze­nie do usu­wa­nia dymu i za­nie­czy­szczeń; wy­ciąg, eks­ha­u­stor;
3. dźwig na pod­wo­ziu sa­mo­cho­do­wym, słu­żą­cy do od­ho­lo­wy­wa­nia po­ja­zdów;
4. opro­gra­mo­wa­nie kom­pu­te­ro­we wspo­ma­ga­ją­ce two­rze­nie pro­ce­dur ewa­ku­a­cji


SJP.pl


ewakuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ewa­ku­o­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieewakuowanie n., ewakuacja ż., ewakuant m.

 czas. ewakuować ndk.

 przym. ewakuacyjny

Wiktionary


ewakuować

1. wy­wo­zić (usu­wać) lud­ność, ma­ją­tek, in­sty­tu­cje (lub ich człon­ków) z te­re­nu za­gro­żo­ne­go;
2. ewa­ku­o­wać się -
a) opu­ścić, opu­szczać te­re­ny za­gro­żo­ne przez nie­przy­ja­cie­la lub na­wie­dzo­ne klę­ską ży­wio­ło­wą;
b) po­tocz­nie: opu­ścić, opu­szczać ja­kieś miej­sce, po­mie­szcze­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) prze­mie­szczać ludzi, zwie­rzę­ta, mie­nie z nie­bez­piecz­ne­go miej­sca

cza­sow­nik zwrot­ny dwu­a­spek­to­wy ewa­ku­o­wać się

 (2.1) opu­szczać sa­me­mu ja­kieś nie­bez­piecz­ne miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dok­tor Hannę z cór­ka­mi ewa­ku­o­wa­no, po­dob­nie jak miesz­kań­ców całej dziel­ni­cy, do śród­mie­ścia.

 (2.1) Posz­ła panu hy­dra­u­li­ka i nie mógł pan ma­ne­wro­wać, więc ewa­ku­o­wał się pan za­miast na­ra­żać druha na nie­bez­pie­czeń­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvakuˈwɔvat͡ɕ, AS: evakuu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewakuacja ż., ewakuant m., ewakuantka ż., ewakuowanie n.

 przym. ewakuacyjny

 przysł. ewakuacyjnie

Wiktionary


ewald

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Ewal­da

Wiktionary

Ewald – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów "eo" – „prawo” i "wald" – „rzą­dzić”, „pa­no­wać”. Jego zna­cze­nie można in­ter­pre­to­wać jako „pa­nu­ją­cy spra­wied­li­wie, w zgo­dzie z pra­wem”. Pa­tro­na­mi tego imie­nia są bra­cia św. Ewald Biały i św. Ewald Czar­ny (VII wiek), wspo­mi­na­ni 3 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ewald i pra­cu­ję jako gór­nik w By­to­miu.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 7 lipca przy­pa­da wspom­nie­nie św. Ewal­da bi­sku­pa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛvalt, AS: evalt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewalda ż.

:: zdrobn. Ewaldek mos., Ewaldzik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Ewaldek, Ewaldzik, gw. Górny Śląsk Ywald

Wiktionary


ewalda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Ewald

Wiktionary

Ewal­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ewald. Wy­wo­dzi się ze zło­że­nia słów "eo" – „prawo” i "wald" – „rzą­dzić”, „pa­no­wać”. Jego zna­cze­nie można in­ter­pre­to­wać jako „pa­nu­ją­ca spra­wied­li­wie, w zgo­dzie z pra­wem”. Pa­tro­na­mi tego imie­nia są bra­cia śwśw. Ewald Biały i Ewald Czar­ny (VII wiek), wspo­mi­na­ni 3 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy Ewal­dzie stu­knie trzy­dziest­ka?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Ewald mos.

Wiktionary


ewaldostwo

Ewald z mał­żon­ką; Ewal­do­wie


SJP.pl


ewaldowie

Ewald z mał­żon­ką; Ewal­do­stwo


SJP.pl


ewaldowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ewal­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ewaluacja

osza­co­wa­nie, okre­śle­nie war­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ba­da­nie war­to­ści albo cech pro­gra­mu, planu lub obiek­tu w celu jego uspraw­nie­nia i roz­wo­ju;

Wiktionary

Ewa­lu­a­cja ( eva­lu­a­te „oce­niać, sza­co­wać”, z eva­le­sco „sta­wać się, być zdol­nym, po­tęż­nieć” i eva­leo „móc, zdo­łać”) – sy­ste­ma­tycz­ne ba­da­nie war­to­ści albo cech kon­kret­ne­go pro­gra­mu, planu, dzia­ła­nia (ek­spe­ry­men­tu) bądź obiek­tu (pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go, pro­gra­mu na­u­cza­nia, le­kar­stwa, roz­wią­za­nia tech­nicz­ne­go) z punk­tu wi­dze­nia przy­ję­tych kry­te­riów, w celu jego uspraw­nie­nia, roz­wo­ju lub lep­sze­go zro­zu­mie­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɛvaluˈwat͡sʲja, AS: evaluu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewaluowanie n.

 czas. ewaluować ndk.

Wiktionary


ewaluacyjny

zwią­za­ny z ewa­lu­a­cją


SJP.pl


ewaluator

kon­tro­ler pro­ce­su ewa­lu­a­cji


SJP.pl


ewaluatorka

→ ewa­lu­a­tor


SJP.pl

Patrz:

ewaluator

ewaluować

prze­pro­wa­dzać ewa­lu­a­cję; war­to­ścio­wać, obli­czyć, oce­nić


SJP.pl


ewander

Ewan­der (gr. Εὔανδρος Eu­an­dros 'dobry czło­wiek', łac. Evan­der, Eu­an­der) – w mi­to­lo­gii grec­kiej i rzym­skiej syn Her­me­sa i Kar­men­ty lub Eche­mo­sa i Ti­man­dry. We­dług innej wer­sji mitu syn króla Ar­ka­dii Pal­la­sa. Po za­bój­stwie ojca (lub matki) opu­ścił Ar­ka­dię i udał się do Ita­lii. Wy­da­rze­nie to miało mieć miej­sce na kilka lat przed wojną tro­jań­ską.

Wikipedia


ewang.

skrót od: ewan­ge­lic­ki


SJP.pl


ewangelia

1. utwór wczes­no­chrze­ści­jań­ski za­wie­ra­ją­cy opis życia i naukę Je­zu­sa
2. część mszy z czy­ta­niem frag­men­tu ewan­ge­lii
3. prze­no­śnie: ze­spół niewz­ru­szo­nych zasad, na­ka­zów mo­ral­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bibl. hist. wczes­no­chrze­ści­jań­ski utwór za­wie­ra­ją­cy opis życia i nauki Je­zu­sa;

 (1.2) rel. dzie­le­nie się wiarą chrze­ści­jań­ską, gło­sze­nie „do­brej no­wi­ny”

 (1.3) rel. nauka chrze­ści­jań­ska nio­są­ca słowa Je­zu­sa

Wiktionary

Ewan­ge­lia (z gr. εὐαγγέλιον, "eu­an­ge­lion", dosł. „dobra no­wi­na”) – ter­min wie­loz­nacz­ny:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nowy Te­sta­ment skła­da się z czte­rech ewan­ge­lii, Dzie­jów Apo­stol­skich i Apo­ka­lip­sy św. Jana.

 (1.2) Juda gło­sił ewan­ge­lię sam, a póź­niej z apo­sto­łem Szy­mo­nem Gor­li­wym w Ar­me­nii i Per­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvãŋˈɡɛlʲja, AS: evãŋgelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelista mos., ewangelizacja ż., ewangelizowanie n., ewangelizm mrz., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelikalizm mrz., ewangeliarz mrz., ewangelicyzm mrz., ewangelistarz mrz., zewangelizowanie n., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangeliczny, ewangelizacyjny, ewangelicki, ewangelijny, ewangelikalny

 przysł. ewangelicznie, ewangelizacyjnie, ewangelicko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. ewangelijo, reg. śl. wanielijo

Wiktionary


ewangeliarz

księ­ga li­tur­gicz­na za­wie­ra­ją­ca wy­bra­ne na po­szcze­gól­ne dni wy­jąt­ki z Ewan­ge­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. bi­bliot. księ­ga li­tur­gicz­na z po­dzie­lo­ny­mi na pe­ry­ko­py ewan­ge­lia­mi;

Wiktionary

Ewan­ge­liarz – w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich ozdob­na księ­ga li­tur­gicz­na za­wie­ra­ją­ca tek­sty Ewan­ge­lii od­czy­ty­wa­ne w li­tur­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po bło­go­sła­wień­stwie ewan­ge­lia­rzem bi­skup wy­gło­sił ho­mi­lię.

 (1.1) W tej ga­blo­cie wy­sta­wio­ne są za­byt­ko­we bo­ga­to zdo­bio­ne ewan­ge­lia­rze po­cho­dzą­ce z Sącza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelik mos., ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelistarz m., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., ewangelizacja ż., zewangelizowanie n.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelicki

→ ewan­ge­li­cyzm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ewan­ge­li­cyz­mem

Wiktionary

Patrz:

ewangelicyzm

Przykłady

 (1.1) Ślub wzię­li w ko­ście­le ewan­ge­lic­kim, żeby w razie czego bez trudu się roz­wieść, co przy ślu­bie rzym­sko­ka­to­lic­kim by­ło­by pra­wie nie­moż­li­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelikalizm mrz., ewangelicyzm mrz., ewangeliczka ż., ewangelik mos., ewangelia ż., ewangelista mos., ewangelistarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n.

 czas. ewangelizować ndk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangelijny, ewangeliczny, ewangelikalny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) luterański, protestancki

Wiktionary


ewangelicko-augsburski

Ko­ściół ewan­ge­lic­ko-augs­bur­ski - pro­te­stanc­ki, au­to­no­micz­ny Ko­ściół kra­jo­wy, opar­ty na lu­te­ra­niz­mie; Ko­ściół Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­ski


SJP.pl


ewangelicko-reformowany

Ko­ściół ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­ny - pro­te­stanc­ki, au­to­no­micz­ny Ko­ściół kra­jo­wy, opar­ty na kal­wi­niz­mie; Ko­ściół Ewan­ge­lic­ko-Re­for­mo­wa­ny


SJP.pl


ewangelickość

→ ewan­ge­lic­ki


SJP.pl

Patrz:

ewangelicki

ewangelicyzm

ogół dok­tryn re­li­gij­nych i wyz­nań chrze­ści­jań­skich, pow­sta­łych w wy­ni­ku re­for­ma­cji w XVI w., opie­ra­ją­cych się na Bi­blii jako je­dy­nym źród­le wiary; pro­te­stan­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. wyz­na­nia chrze­ści­jań­skie pow­sta­łe w wy­ni­ku re­for­ma­cji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyz­na­nia­mi do­mi­nu­ją­cy­mi w Ce­sar­stwie Nie­miec­kim były: lu­te­ra­nizm, ewan­ge­li­cyzm oraz ka­to­li­cyzm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelikalizm mrz., ewangelia ż., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelista mos., ewangelistarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n., ewangeliarz mrz.

 czas. ewangelizować ndk.

 przym. ewangelicki, ewangelizacyjny, ewangelijny, ewangeliczny, ewangelikalny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary


ewangeliczka

→ ewan­ge­lik


SJP.pl

Patrz:

ewangelik

ewangelicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób ewan­ge­licz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­co­wał w myśl etyki chrze­ści­jań­skiej, a ty­tu­ło­wa ewan­ge­licz­nie de­mo­kra­tycz­na Pol­ska przyś­wie­ca­ła mu w ca­łoksz­tał­cie jego misji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelista mos., ewangelistarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n., ewangeliarz mrz.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelicki, ewangelizacyjny, ewangelijny, ewangeliczny

 przysł. ewangelijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. ewangelijnie

Wiktionary


ewangeliczny

od­no­szą­cy się do Ewan­ge­lii, opie­ra­ją­cy się na prze­sła­niu mo­ral­nym Je­zu­sa Chry­stu­sa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z Ewan­ge­lią

 (1.2) za­war­ty w Ewan­ge­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­łość ewan­ge­licz­na, to­wa­rzy­szu, jest nie­re­al­na i po­li­tycz­nie szkod­li­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvãŋɡɛˈlʲit͡ʃnɨ, AS: evãŋgelʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelik mos., ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelista mos., ewangeliarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelistarz mrz., zewangelizowanie n., ewangelizowanie n., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż.

 czas. zewangelizować dk., ewangelizować ndk.

 przym. ewangelijny, ewangelizacyjny, ewangelicki, antyewangeliczny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrześcijański

 (1.2) ewangelijny

Wiktionary


ewangelijny

przy­miot­nik

 (1.1) za­war­ty w Ewan­ge­lii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelik mos., ewangelicyzm mrz., ewangelia ż.

 przym. ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangeliczny

Wiktionary


ewangelijo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewan­ge­lia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wanielijo

Wiktionary


ewangelik

osoba wyz­na­nia ewan­ge­lic­kie­go; pro­te­stant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca ewan­ge­li­cyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro pokój west­fal­ski dał szan­sę ewan­ge­li­kom na po­sia­da­nie włas­nych świą­tyń.

 (1.1) Wier­ni Ko­ścio­łów ewan­ge­lic­kich, zwani ewan­ge­li­ka­mi, wyz­na­ją tzw. pięć zasad pro­te­stan­tyz­mu sfor­mu­ło­wa­nych w XVI wieku pod­czas re­for­ma­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelista mos., ewangelistarz mrz., ewangelizacja ż., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n., ewangeliarz mrz.

:: fż. ewangeliczka ż.

 czas. ewangelizować ndk.

 przym. ewangelicki, ewangelizacyjny, ewangelijny, ewangeliczny, ewangelikalny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk wanielik

Wiktionary


ewangelikalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. nurt po­boż­no­ścio­wy w pro­te­stan­tyz­mie;

Wiktionary

Ewan­ge­li­ka­lizm ("ewan­ge­li­kal­ne chrze­ści­jań­stwo", "ewan­ge­licz­ne chrze­ści­jań­stwo") – nurt po­boż­no­ścio­wy w pro­te­stan­tyz­mie, opar­ty na spe­cy­ficz­nej du­cho­wo­ści. W więk­szo­ści pro­te­stan­tyzm ewan­ge­li­kal­ny jest śro­do­wi­skiem kon­ser­wa­tyw­nym i sprze­ci­wia się ten­den­cjom li­be­ral­ne­go chrze­ści­jań­stwa, które zaz­na­cza­ją się w głów­nym nur­cie pro­te­stan­tyz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­ną cechą ewan­ge­li­ka­liz­mu w ostat­nich la­tach (szcze­gól­nie w Sta­nach Zjed­no­czo­nych) jest roz­wój nie­za­leż­nych ko­ścio­łów be­zde­no­mi­na­cyj­nych, nie­po­wią­za­nych z żad­nym wyz­na­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelicyzm mrz.

 przym. ewangelicki, ewangelikalny

Wiktionary


ewangelikalny

→ ewan­ge­li­ka­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. od­no­szą­cy się do ewan­ge­li­ka­liz­mu, zwią­za­ny z ewan­ge­li­ka­liz­mem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) rel. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ewan­ge­li­ka­liz­mu, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne ewan­ge­li­ka­liz­mo­wi

Wiktionary

Patrz:

ewangelikalizm

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelik mos., ewangeliczka ż., ewangelicyzm mrz., ewangelikalizm mrz.

 przym. ewangelicki

Wiktionary


ewangelista

1. jeden z au­to­rów Ewan­ge­lii: Jan, Łu­kasz, Marek lub Ma­te­usz;
2. śro­do­wi­sko­wo: pra­cow­nik firmy lub klient pro­mu­ją­cy swoją dzia­łal­no­ścią daną markę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. każdy z czte­rech au­to­rów ka­no­nicz­nych ewan­ge­lii;

 (1.2) rel. każdy z au­to­rów ewan­ge­lii apo­kry­ficz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangeliarz m., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelicyzm m., ewangelizowanie n., ewangelistarz mrz., zewangelizowanie n., ewangelizator mos., ewangelizatorka ż.

 czas. zewangelizować dk., ewangelizować ndk.

 przym. ewangeliczny, ewangelicki, ewangelizacyjny

 przysł. ewangelicznie

Wiktionary


ewangelistarz

ro­dzaj ewan­ge­lia­rza, księ­ga li­tur­gicz­na ze zbio­rem pe­ry­kop do odś­pie­wa­nia lub od­czy­ta­nia w cza­sie mszy przy­pa­da­ją­cych w dni świą­tecz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. bi­bliot. księ­ga li­tur­gicz­na za­wie­ra­ją­ca tylko pe­ry­ko­py ewan­ge­licz­ne przez­na­czo­ne do od­czy­ta­nia pod­czas mszy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce ewan­ge­li­starz naj­czę­ściej na­zy­wa­ny jest też ewan­ge­lia­rzem.

 (1.1) Ozdob­ne karty ze śred­nio­wiecz­ne­go ewan­ge­li­sta­rza pró­bo­wa­no wy­wieźć z kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelik mos., ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangeliarz m., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., ewangelizacja ż., zewangelizowanie n.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelicki, ewangelizacyjny, ewangeliczny

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelistka

śro­do­wi­sko­wo: pra­cow­nicz­ka firmy lub klient­ka pro­mu­ją­ca swoją dzia­łal­no­ścią daną markę


SJP.pl


ewangelizacja

pro­pa­go­wa­nie głów­nych ka­no­nów wiary chrze­ści­jań­skiej, a prze­de wszyst­kim nauki o Je­zu­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. gło­sze­nie ewan­ge­lii (ja­kość wiary)

 (1.2) teol. chry­stia­ni­zo­wa­nie, za­bie­ga­nie o wzrost licz­by człon­ków Ko­ścio­ła (ilość wie­rzą­cych)

Wiktionary

Ewan­ge­li­za­cja (gr. "eu­ag­ge­li­ze­in" – gło­sić dobrą no­wi­nę) – pro­pa­go­wa­nie głów­nych ka­no­nów wiary chrze­ści­jań­skiej, a prze­de wszyst­kim nauki o Je­zu­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­tek wró­cił z wy­kła­du o nowej ewan­ge­li­za­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ewangelizowanie, katechizacja

 (1.2) ewangelizowanie, chrystianizacja

Wiktionary


ewangelizacyjnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ewan­ge­li­za­cyj­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvãŋɡɛlʲizaˈt͡sɨjɲɛ, AS: evãŋgelʹizacyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zewangelizowanie n., ewangelizowanie n., ewangelizatorka ż., ewangelizator mos., ewangelizacja ż., ewangelistarz mrz., ewangeliarz mrz., ewangelia ż.

 przym. ewangelizacyjny

 czas. ewangelizować, zewangelizować

Wiktionary


ewangelizacyjny

zwią­za­ny z ewan­ge­li­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ewan­ge­li­za­cją, do­ty­czą­cy ewan­ge­li­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To są naj­lep­sze fil­mi­ki ewan­ge­li­za­cyj­ne, jakie udało mi się zna­leźć w in­ter­ne­cie.

 (1.1) Bro­szu­ry ewan­ge­li­za­cyj­ne ode­bra­ła w re­cep­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvãŋɡɛlʲizaˈt͡sɨjnɨ, AS: evãŋgelʹizacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelizowanie n., zewangelizowanie n., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangeliarz m., ewangelistarz m., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

 czas. ewangelizować, zewangelizować dk.

 przym. ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelizator

osoba, któ­rej za­da­niem jest na­wra­ca­nie ludzi na chrze­ści­jań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba roz­po­wszech­nia­ją­ca dok­try­nę ewan­ge­licz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cyryl i Me­to­dy za­sły­nę­li jako wiel­cy ewan­ge­li­za­to­rzy Sło­wian.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizowanie n., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

:: fż. ewangelizatorka ż.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelizatorka

ko­bie­ta, która pro­pa­gu­je za­sa­dy wiary chrze­ści­jań­skiej, zdo­by­wa no­wych wyz­naw­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta roz­po­wszech­nia­ją­ca dok­try­nę ewan­ge­licz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­re­ska była wiel­ką ewan­ge­li­za­tor­ką, cho­ciaż nigdy nie wysz­ła za bramę kla­u­zu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizowanie n., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

:: fm. ewangelizator m.

 czas. ewangelizować ndk., zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelizm

wyz­na­wa­nie zasad Ewan­ge­lii


SJP.pl


ewangelizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści ewan­ge­li­za­cyj­nej

 (1.2) gło­sze­nie ewan­ge­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poś­wię­ce­nie się ewan­ge­li­zo­wa­niu było sen­sem jego eg­zy­sten­cji.

 (1.1) Ewan­ge­li­zo­wa­nie Ame­ry­ki do­pro­wa­dzi­ło do zmierz­chu kul­tur tu­byl­czych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

 czas. ewangelizować, zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary


ewangelizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) teol. gło­sić ewan­ge­lię

 (1.2) pro­wa­dzić dzia­łal­ność ewan­ge­li­za­cyj­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Świę­ty Woj­ciech ewan­ge­li­zo­wał Pru­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewangelicyzm mrz., ewangelia ż., ewangelizacja ż., ewangelista m., ewangelizator m., ewangelizatorka ż., ewangelizowanie n., ewangeliarz m., ewangelistarz m., zewangelizowanie n., ewangelik m., ewangeliczka ż., ewangelizm m.

 czas. zewangelizować dk.

 przym. ewangelizacyjny, ewangeliczny, ewangelicki

 przysł. ewangelizacyjnie, ewangelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) apostołować, katechizować

Wiktionary


ewangelos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary


ewansyt

amor­ficz­ny mi­ne­rał za­wie­ra­ją­cy glin, wodór, tlen i siar­kę


SJP.pl


ewaporacja

pa­ro­wa­nie wody z po­wierzch­ni te­re­nu, z wol­nej prze­strze­ni zbior­ni­ków wod­nych lub z po­wierzch­ni ro­ślin; od­pa­ro­wy­wa­nie


SJP.pl


ewaporacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ewa­po­ra­cyj­ny

Wiktionary


ewaporacyjny

przy­miot­nik od: ewa­po­ra­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ewa­po­ra­cji

Wiktionary


ewaporant

pro­dukt sztucz­ne­go lub na­tu­ral­ne­go od­pa­ro­wa­nia roz­pu­szczal­ni­ka


SJP.pl


ewaporat

mi­ne­rał lub skała zło­żo­na z roz­pu­szczal­nych soli, pow­sta­ła przez od­pa­ro­wa­nie rozt­wo­rów wod­nych; np. kal­cyt, gips, an­hy­dryt


SJP.pl

Ewa­po­ra­ty (ewa­po­ry­ty) – osady po­cho­dze­nia che­micz­ne­go, ut­wo­rzo­ne z łatwo roz­pu­szczal­nych mi­ne­ra­łów, które wy­trą­ca­ją się z rozt­wo­ru wod­ne­go w cza­sie jego od­pa­ro­wa­nia (łac. eva­po­ra­tio = pa­ro­wa­nie).

Ewa­po­ra­ty pow­sta­ją wsku­tek sil­ne­go pa­ro­wa­nia wody mor­skiej (zatok, lagun, zam­knię­tych mórz) lub sło­nych je­zior w kli­ma­cie su­chym i go­rą­cym.

Wikipedia


ewaporograf

sa­mo­pi­szą­cy ewa­po­ro­metr (przy­rząd do po­mia­ru szyb­ko­ści pa­ro­wa­nia wody z po­wierzch­ni grun­tu lub po­wierzch­ni zbior­ni­ka wod­ne­go)


SJP.pl


ewaporometr

przy­rząd do mie­rze­nia szyb­ko­ści pa­ro­wa­nia wody z po­wierzch­ni zbior­ni­ków wod­nych lub grun­tu; at­mo­metr


SJP.pl


ewaporować

daw­niej: ulat­niać się, pa­ro­wać; su­bli­mo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. ulat­niać się w for­mie pary, pa­ro­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­lak­ty­ty nie są czym innym, jak zsia­dło­ścią czą­stek róż­nych wa­pien­nych, które będąc po­ry­wa­ne przez wodę wnę­trza ziemi, osia­da­ją w po­dziem­nych lo­chach gdzie ewa­po­ru­je woda.

Wiktionary


ewaporyt

skała osa­do­wa po­cho­dze­nia che­micz­ne­go, pow­sta­ła przez strą­ce­nie się sub­stan­cji mi­ne­ral­nych z wod­ne­go ich rozt­wo­ru pod­czas od­pa­ro­wa­nia wody; ewa­po­rat


SJP.pl


ewaporyzacja

rzad­ko: cał­ko­wi­te za­ni­ka­nie ja­kiejś sub­stan­cji spo­wo­do­wa­ne pa­ro­wa­niem


SJP.pl


ewapotranspiracja

pro­ces od­pro­wa­dza­nia pary wod­nej do at­mos­fe­ry wsku­tek tran­spi­ra­cji ro­ślin i pa­ro­wa­nia z gleby


SJP.pl

Ewa­po­tran­spi­ra­cja – pro­ces pa­ro­wa­nia te­re­no­we­go (np. w obrę­bie użyt­ku zie­lo­ne­go), obej­mu­ją­cy tran­spi­ra­cję (pa­ro­wa­nie z ko­mó­rek ro­ślin­nych) oraz ewa­po­ra­cję (pa­ro­wa­nie z grun­tu).

Wikipedia


ewaryst

1. świę­ty Ewa­ryst (98?-ok. 105), pa­pież od ok. 97 r. n.e.;
2. imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ewa­ryst – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, które oz­na­cza "miły, przy­jem­ny, naj­lep­szy". Imię to na­da­wa­ne jest w Pol­sce co najm­niej od XVII w. Ist­nie­je kilku świę­tych Ewa­ry­stów, m.in. Ewa­ryst, pa­pież oraz św. Ewa­ryst z Kon­stan­ty­no­po­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zaś Ana­klet skoń­czył śmier­cią mę­czeń­ską, mia­no­wa­no Ewa­ry­sta jego na­stęp­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Ewarystek mos.

:: fż. Ewarysta ż.

 przym. Ewarystowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Ewarystek

Wiktionary


ewarysta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ewa­ryst

Wiktionary

Ewa­ry­sta – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ewa­ryst.

Ewa­ry­sta imie­ni­ny ob­cho­dzi 26 paź­dzier­ni­ka i 23 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj za­wio­złem ciot­ce Ewa­ry­ście dwa worki kar­to­fli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewaryst m., Ewarystek mos.

Wiktionary


ewarystek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Ewa­ryst

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­my Ewa­ryst­ko­wi bu­ci­ki i kur­tecz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewaryst m., Ewarysta ż.

 przym. Ewarystowy

Wiktionary


ewarystostwo

Ewa­ryst z mał­żon­ką; Ewa­ry­sto­wie


SJP.pl


ewarystowie

Ewa­ryst z mał­żon­ką; Ewa­ry­sto­stwo


SJP.pl


ewarystowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ewa­ry­sta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ewa­ry­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Ewa­ry­sto­wą cha­łu­pą rosną dwa stare orze­chy.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Kle­men­so­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Ewa­ry­sto­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewaryst mos., Ewarystek mos.

Wiktionary


ewazja

w daw­nym pra­wie pol­skim:
1. upa­dek spra­wy, w któ­rej powód nie sta­wił się na ter­min spra­wy;
2. od­par­cie do­wo­du


SJP.pl


ewcia

zdrob­nie­nie od: Ewa (imię żeń­skie); Ewka, Ewu­nia, Ewu­sia


SJP.pl


ewdokia

imię żeń­skie


SJP.pl


ewe

język afry­kań­ski z ro­dzi­ny ni­ge­ro-kon­gij­skiej, za­li­cza­ny do ję­zy­ków kwa, uży­wa­ny mię­dzy in­ny­mi przez lud Ewe


SJP.pl

Ewe (także: "Ehwe", "Eibe", "Kpere" lub "Adża") – lud afry­kań­ski zaj­mu­ją­cy te­re­ny na wschód od dol­ne­go biegu Wolty, gdzie gra­ni­czy z lu­da­mi Akan, po dolny bieg Ueme, gdzie spo­ty­ka­ją się z Jo­ru­ba­mi (te­re­ny dzi­siej­szej Ghany, Togo i Be­ni­nu). Jest ich około 5,7 mln, po­ro­zu­mie­wa­ją się ję­zy­kiem ewe, na­le­żą­cym do grupy ję­zy­ków kwa. Jest to język to­nal­ny. Po­sia­da­ją także al­fa­bet ewe.

Wikipedia


ewekcja

okre­so­we za­kłó­ce­nie ruchu Księ­ży­ca pod wpły­wem przy­cią­ga­nia Słoń­ca


SJP.pl

Ewek­cja (łac. evec­tio – "pod­nie­sie­nie") – duża nie­rów­ność w ruchu obie­go­wym Księ­ży­ca wokół Ziemi, zwią­za­na z per­tur­ba­cja­mi wy­wo­ła­ny­mi wpły­wem gra­wi­ta­cyj­nym Słoń­ca.

Ewek­cja jest drugą pod wzglę­dem wiel­ko­ści nie­rów­no­ścią w ruchu Księ­ży­ca w sto­sun­ku do jed­no­staj­ne­go ruchu ko­ło­we­go (po okrę­gu), zaraz po rów­na­niu środ­ka zna­nym już przez Hip­par­cho­sa (II wiek p.n.e.).

Wikipedia


ewelina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ewe­li­na – imię żeń­skie.

Wedle da­nych re­je­stru PESEL imię Ewe­li­na we­dług stanu na 22 stycz­nia 2025 w Pol­sce nosi 148 117 ko­biet. Jest na 49. miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści. Formę wa­rian­to­wą "Ewe­lin" noszą 3 ko­bie­ty.

Wedle da­nych re­je­stru PESEL imię Ewe­li­na we­dług stanu na 19 stycz­nia 2024 w Pol­sce no­si­ło 148 205 ko­biet. Było wów­czas na 49. miej­scu pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy Ewe­li­na była moją dziew­czy­ną, uwa­ża­łem ją za naj­pię­kniej­szą na świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɛˈlʲĩna, AS: evelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewelin m.

:: zdrobn. Ewelinka ż.

Wiktionary


ewelinka

zdrob­nie­nie od: Ewe­li­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


ewen

czło­nek ludu miesz­ka­ją­ce­go w pół­noc­nej Sy­be­rii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Ewen – ame­ry­kań­ski hi­sto­ryk
  • Ic­chak Ewen – cha­sydz­ki pi­sarz i dzien­ni­karz
  • Jade Ewen – bry­tyj­ska wo­ka­list­ka
  • Uzzi Ewen – iz­ra­el­ski na­u­ko­wiec i po­li­tyk

Wikipedia


ewenement

coś nie­spo­ty­ka­ne­go, dziw­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) oso­bli­we zaj­ście, niez­wy­kłe wy­da­rze­nie

 (1.2) rzecz o nie­o­cze­ki­wa­nych wła­ści­wo­ściach lub sła­wie

 (1.3) prak­ty­ka od­bie­ga­ją­ca (zaz­wy­czaj, ale nie­ko­niecz­nie, ne­ga­tyw­nie) od normy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mo­le­sta Ewe­ne­ment – ze­spół hip-ho­po­wy
  • Ogól­no­pol­ski Fe­sti­wal Mo­no­dra­mów Ewe­ne­ment
  • Ewe­ne­ment – album pol­skiej grupy hip-ho­po­wej Mo­le­sta Ewe­ne­ment

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gan­gnam Style był ewe­ne­men­tem.

 (1.3) Za ste­ra­mi sa­mo­lo­tów wo­żą­cych nasze VIP-y już wkrót­ce mają za­siąść pi­lo­ci cy­wil­ni. To ewe­ne­ment na skalę świa­to­wą – w in­nych kra­jach w ka­bi­nach ta­kich ma­szyn za­sia­da­ją pi­lo­ci woj­sko­wi.

 (1.3) w Pol­sce urlop ta­cie­rzyń­ski to cią­gle ewe­ne­ment – wy­bor­cza.pl

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zjawisko

 (1.2) zjawisko, unikat, niezwykłość

 (1.3) kuriozum

Wiktionary


eweni

(daw­niej La­mu­ci) lud miesz­ka­ją­cy w pół­noc­nej Sy­be­rii


SJP.pl

Eweni ( эвены, daw­niej La­mu­ci) – au­toch­to­nicz­ny etnos sy­be­ryj­ski, spo­krew­nio­ny z Ewen­ka­mi i wraz z nimi okre­śla­ny daw­niej jako Tun­gu­zi.

Eweni za­miesz­ku­ją głów­nie obwód ma­ga­dań­ski i Kraj Kam­czac­ki, Czu­ko­cję, wy­brze­że Morza Ochoc­kie­go oraz pół­noc­ne re­jo­ny Ja­ku­cji. We­dług da­nych z roku 2010 w Rosji żyje 22 383 Ewe­nów.

Wikipedia


ewenk

czło­nek ludu miesz­ka­ją­ce­go w Eu­raz­ji (głów­nie w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, Chi­nach i Mon­go­lii); daw­niej: Tun­guz


SJP.pl


ewenka

1. człon­ki­ni ludu miesz­ka­ją­ce­go w pół­noc­nej Sy­be­rii;
2. człon­ki­ni ludu miesz­ka­ją­ce­go w Eu­raz­ji (głów­nie w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, Chi­nach i Mon­go­lii); daw­niej: Tun­guz­ka


SJP.pl


ewenkia

daw­niej: Ewen­kij­ski Okręg Au­to­no­micz­ny


SJP.pl


ewenkijka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Eu­raz­ję (głów­nie Fe­de­ra­cję Ro­syj­ską, Chiny i Mon­go­lię); daw­niej: Tun­guz­ka


SJP.pl


ewenkijski

do­ty­czą­cy Ewen­ków, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ewen­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ewen­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ewen­ków;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewenk m., Ewenka ż., Ewenkijka ż., Ewenkia ż.

Wiktionary


ewenkowie

lud miesz­ka­ją­cy w Eu­raz­ji (głów­nie w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, Chi­nach i Mon­go­lii); daw­niej: Tun­gu­zi


SJP.pl

Ewen­ko­wie (dawna nazwa Tun­gu­zi) – my­śliw­sko-zbie­rac­kie ludy, z grupy tun­gu­skiej, za­miesz­ku­ją­ce po­łud­nio­wo-środ­ko­wą Sy­be­rię (Rosja).

Wikipedia


ewent

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. na­stęp­stwo, wynik, sku­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛvɛ̃nt, AS: evẽnt

Wiktionary


ewent.

skrót od: ewen­tu­al­nie, ewen­tu­al­ny; ew.


SJP.pl


ewentualnie

moż­li­wy, przy­pu­szczal­ny


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w razie za­ist­nie­nia pew­nych oko­licz­no­ści

 (1.2) lub, albo, czy też

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wios­ną ewen­tu­al­nie czeka dużo wy­stę­pów, wy­ja­wia z ta­jem­ni­czym spoj­rze­niem.

 (1.2) Bron­zer sto­so­wa­ny na całą twarz po­wi­nien być ma­to­wy lub ewen­tu­al­nie sa­ty­no­wy (dla cery bez nie­do­sko­na­ło­ści).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ewentualny

 rzecz. ewentualność ż.

Wiktionary


ewentualność

moż­li­wość na­stą­pie­nia cze­goś, wy­stą­pie­nia ja­kie­goś zja­wi­ska; oko­licz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) moż­li­wość na­stą­pie­nia ja­kie­goś zda­rze­nia, oko­licz­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɛ̃ntuˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: evẽntuu̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ewentualny

 przysł. ewentualnie

Wiktionary


ewentualny

moż­li­wy, przy­pu­szczal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­pu­szczal­ny, moż­li­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­le­ty będą ko­do­wa­ne, or­ga­ni­za­to­rzy za­pew­nia­ją, że ewen­tu­al­ni po­dra­bia­cze nie mają najm­niej­szych szans na wpro­wa­dze­nie do obie­gu fał­szy­wek.

 (1.1) W po­nie­dzia­łek przej­dzie ba­da­nia w za­grzeb­skiej kli­ni­ce i le­ka­rze po­dej­mą de­cyz­ję o ewen­tu­al­nej ope­ra­cji, która mia­ła­by się odbyć po za­koń­cze­niu se­zo­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɛ̃ntuˈwalnɨ, AS: evẽntuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewentualność ż.

 przym. ewentualnościowy

 przysł. ewentualnie

Wiktionary


ewersja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. ruch stopy, pod­czas któ­re­go po­desz­wa kie­ru­je się od środ­ka na zew­nątrz wzglę­dem wy­i­ma­gi­no­wa­nej osi ciała dzie­lą­cej ciało na lewą i prawą stro­nę

Wiktionary


ewertowski

naz­wi­sko


SJP.pl


eweński

do­ty­czą­cy Ewe­nów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ewe­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ewe­na­mi, do­ty­czą­cy Ewe­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język eweń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewen mos., Ewenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. lamucki

 (2.1) daw. lamucki

Wiktionary


ewg

Eu­ro­pej­ska Wspól­no­ta Go­spo­dar­cza, dawna nazwa Unii Eu­ro­pej­skiej


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = ekon. Eu­ro­pej­ska Wspól­no­ta Go­spo­dar­cza

 (1.2) = ekon. Eu­ro­az­ja­tyc­ka Wspól­no­ta Go­spo­dar­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ro­pej­ska Wspól­no­ta Go­spo­dar­cza – EWG
  • Eu­ro­az­ja­tyc­ka Wspól­no­ta Go­spo­dar­cza – EAWG lub EWG

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) EWG przeksz­tał­ci­ła się we Wspól­no­tę Eu­ro­pej­ską.

 (1.2) EWG sku­pia sześć państw na­le­żą­cych do WNP zwią­za­nych unią celną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ‿vu‿ˈɟɛ, AS: e‿vu‿ǵe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) EAWG

Wiktionary


ewicja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. praw. wy­zu­cie z dóbr

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛˈvʲit͡sʲja, AS: evʹicʹi ̯a

Wiktionary


ewid.

skrót od: ewi­den­cja, ewi­den­cyj­ny


SJP.pl


ewidencja

1. spis za­wie­ra­ją­cy dane do­ty­czą­ce stanu licz­bo­we­go i ruchu lud­no­ści, spraw lub rze­czy;
2. spo­rzą­dza­nie ta­kich spi­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stale ak­tu­a­li­zo­wa­ny spis

 (1.2) spo­rzą­dza­nie ewi­den­cji (1.1)

Wiktionary

Ewi­den­cja – wykaz, spis do­ty­czą­cy np. stanu i ruchu lud­no­ści lub rze­czy.

W Pol­sce pro­wa­dzo­na jest m.in. ewi­den­cja grun­tów i bu­dyn­ków, jak też ewi­den­cja lud­no­ści łą­czą­ca się z obo­wiąz­kiem mel­dun­ko­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­mie­ni­ca wpi­sa­na jest do gmin­nej ewi­den­cji za­byt­ków mia­sta Ka­to­wi­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ewidencjonować ndk., zewidencjonować dk., wyewidencjonować dk.

 przym. ewidencyjny

 przysł. ewidencyjnie

Wiktionary


ewidencjonować

wpi­sy­wać do ewi­den­cji, czyli wpi­sy­wać do re­je­strów, tabel, robić spisy, re­je­stry, za­pi­sy­wać


SJP.pl


ewidencyjny

zwią­za­ny z ewi­den­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) urz. do­ty­czą­cy ewi­den­cji (re­je­stru, za­pi­su urzę­do­we­go)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewidencja ż.

 czas. ewidencjonować ndk.

 przysł. ewidencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rejestrowy

Wiktionary


ewidentnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ewi­dent­ny, oczy­wi­sty, jasny, jawny, wy­raź­ny, wi­docz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta pro­ce­du­ra zo­sta­ła usta­no­wio­na na wy­pa­dek, gdyby te­sta­ment ewi­dent­nie fa­wo­ry­zo­wał jed­ne­go z człon­ków ro­dzi­ny czy ja­kie­go­kol­wiek spad­ko­bier­cę, a krzyw­dził in­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvʲiˈdɛ̃ntʲɲɛ, AS: evʹidẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ewidentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widocznie, wyraźnie, jasno, jawnie

Wiktionary


ewidentniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ewi­dent­nie


SJP.pl


ewidentniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ewi­dent­ny; bar­dziej ewi­dent­ny


SJP.pl


ewidentność

coś uz­na­wa­ne­go za oczy­wi­ste i nie­wy­ma­ga­ją­ce­go uza­sad­nie­nia; oczy­wi­stość


SJP.pl


ewidentny

oczy­wi­sty, wi­docz­ny, wy­raź­ny, nie bu­dzą­cy wąt­pli­wo­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. oczy­wi­sty, wi­docz­ny, wy­raź­ny, nie bu­dzą­cy wąt­pli­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z tam­tej­szych wy­cho­waw­ców w li­ście do re­dak­cji opi­sał mal­wer­sa­cje, ja­kich do­pu­szcza­ła się dy­rek­tor­ka wspól­nie z ku­ra­to­rem, pod osło­ną wo­je­wódz­kich władz par­tyj­nych. Tu me­cha­nizm był po­dob­ny – ewi­dent­na dzia­łal­ność prze­stęp­cza, tym razem wy­jąt­ko­wo par­szy­wa, bo po­le­ga­ją­ca na że­ro­wa­niu na dzie­ciach – sie­ro­tach i pełne kry­cie tej dzia­łal­no­ści przez ko­le­siów z władz wo­je­wódz­kich.

 (1.1) Wtedy, choć z po­zo­ru sy­tu­a­cja wy­da­wa­ła się ewi­dent­na, opo­zy­cja miała kło­po­ty z do­star­cze­niem do sądu nie­pod­wa­żal­nych do­wo­dów.

 (1.1) Nie­u­dol­na próba za­ma­sko­wa­nia mor­der­stwa przez upo­zo­ro­wa­nie sa­mo­bój­stwa była ewi­dent­na.

 (1.1) To jest ewi­dent­ne kłam­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvʲiˈdɛ̃ntnɨ, AS: evʹidẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ewidentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezdyskusyjny, bezsporny, bezsprzeczny, jaskrawy, oczywisty, jednoznaczny, namacalny, niedwuznaczny, niepodważalny, niezaprzeczalny, niezbity, pewny, pozadyskusyjny, zrozumiały sam przez się

Wiktionary


ewikcja

są­do­we po­zba­wie­nie kogoś prawa włas­no­ści rze­czy na­by­tej praw­nie na rzecz kogoś in­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. są­dow­ne lub ad­mi­ni­stra­cyj­ne po­zba­wie­nie prawa włas­no­ści

Wiktionary


ewikcyjny

przy­miot­nik od: ewik­cja


SJP.pl


ewikszta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Łot­wie, prawy do­pływ Dźwi­ny, wy­pły­wa z je­zio­ra Łubań;

Wiktionary

Ewiksz­ta ( Ai­viek­ste) – rzeka na Łot­wie, prawy do­pływ Dźwi­ny. Wy­pły­wa z je­zio­ra Łubań.

Rzeka Ewiksz­ta wraz z jej do­pły­wem rzeką Pe­de­dze two­rzy gra­ni­cę mię­dzy dwie­ma kra­i­na­mi hi­sto­rycz­ny­mi Łotwy – Li­wo­nią i Łat­ga­lią.

Wikipedia


ewingi

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Ewin­gi, Je­zio­ro Za­lew­skie (niem. "Ewing See") – je­zio­ro mo­re­no­we w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo, w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych mia­sta Za­le­wo.

Wikipedia


ewinkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ewin­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ewinkować ndk.

Wiktionary


ewinkować

1. do­cho­dzić są­dow­nie swego prawa do rze­czy w sto­sun­ku do osoby, która na­by­ła tę rzecz od nie­wła­ści­cie­la
2. daw­niej: udo­wad­niać, wy­ka­zy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. przy­wła­szczać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvʲĩŋˈkɔvat͡ɕ, AS: evʹĩŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewinkowanie n.

Wiktionary


ewiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) daw. na­le­żą­cy do Ewy, zwła­szcza tej bi­blij­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszech­mo­gą­cy Boże, Bło­go­sła­wio­nyś Ty i Matka twoja, za­praw­dę ona godną jest, wy­ję­ta od prze­klęct­wa Ewi­ne­go dla grze­chu pier­wo­rod­ne­go, gdyż i my, byśmy cię byli nie roz­gnie­wa­li, z duszą i z Cia­łem w Raju by­li­by­śmy zo­sta­wa­li.

Wiktionary


ewipan

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku na­sen­ne­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go hek­so­bar­bi­tal


SJP.pl


ewka

zdrob­nie­nie od: Ewa (imię żeń­skie); Ewcia, Ewu­nia, Ewu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) pot. zdrobn. od: Ewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cześć, je­stem Ewka, a ty?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛfka, AS: efka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewa ż., Ewcia ż., Ewusia ż., Ewunia ż., Ewuńka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ewa, Ewcia, Ewusia, Ewunia, Ewuńka; reg. śl. Jewka

Wiktionary


ewodia

au­stra­lij­skie ozdob­ne drze­wo z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewo­dia (Eu­o­dia) – drze­wo z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych
  • Ewo­dia – imię żeń­skie
  • Ewo­dia – po­stać bi­blij­na

Wikipedia


ewok

kos­mi­ta, bo­ha­ter sagi "Gwiezd­ne Wojny"


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • EWoK – En­cy­klo­pe­dia wie­dzy o książ­ce
  • Ewoki – in­te­li­gent­na rasa z uni­wer­sum Gwiezd­nych wojen za­miesz­ku­ją­ca księ­życ pla­ne­ty Endor

Wikipedia


ewokacja

1. przy­wo­ła­nie wspom­nie­nia, wizji cze­goś;
2. daw­niej: od­wo­ła­nie się do wyż­szej in­sty­tu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wizja cze­goś, wspom­nie­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ewo­ka­cja – przy­wo­ła­nie du­chów i de­mo­nów.
  • ewo­ka­cja – jedna z pre­ro­ga­tyw są­dow­ni­czych mo­nar­chy.
  • ewo­ka­cja – wy­wo­ła­nie wspom­nień sko­ja­rzeń lub wizji cze­goś.
  • ewo­ka­cja – pro­ce­sy bez­poś­red­nio po­prze­dza­ją­ce pow­sta­nie kwia­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔˈkat͡sʲja, AS: evokacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ewokować

Wiktionary


ewokacyjny

zwią­za­ny z ewo­ka­cją


SJP.pl


ewokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ewo­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔkɔˈvãɲɛ, AS: evokovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ewokować

Wiktionary


ewokować

przy­wo­ły­wać (przy­wo­łać) wspom­nie­nie, wizję cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wy­wo­ły­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔˈkɔvat͡ɕ, AS: evokovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewokowanie n., ewokacja

Wiktionary


ewolucja

1. pro­ces stop­nio­wych, ro­zło­żo­nych na wiele po­ko­leń prze­mian w bu­do­wie or­ga­niz­mów, pro­wa­dzą­cy do pow­sta­wa­nia no­wych ga­tun­ków;
2. forma roz­wo­ju, pro­ces stop­nio­wych zmian cze­goś, pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia no­wych rze­czy, zja­wisk;
3. fi­gu­ra gim­na­stycz­na, akro­ba­tycz­na lub ta­necz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces stop­nio­we­go zwięk­sza­nia zło­żo­no­ści bądź ja­ko­ści cze­goś

 (1.2) biol. cią­gły pro­ces, po­le­ga­ją­cy na stop­nio­wych zmia­nach cech ga­tun­ko­wych ko­lej­nych po­ko­leń wsku­tek eli­mi­na­cji przez dobór na­tu­ral­ny lub sztucz­ny czę­ści osob­ni­ków z po­pu­la­cji;

 (1.3) trud­na fi­gu­ra akro­ba­tycz­na, gim­na­stycz­na bądź ta­necz­na

 (1.4) wojsk. ma­newr ze­spo­łu okrę­tów

Wiktionary

Ewo­lu­cja – stop­nio­wy pro­ces zmian za­cho­dzą­cych w cza­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do tego ro­dza­ju wy­mie­ra­nia, bę­dą­ce­go wy­ni­kiem kon­ku­ren­cji mię­dzy­ga­tun­ko­wej i re­a­li­za­cją po­stę­pu w ewo­lu­cji, dodać na­le­ży wy­mie­ra­nie po­wo­do­wa­ne przez lo­so­we zmia­ny śro­do­wi­ska lub ge­o­lo­gicz­ną ewo­lu­cję ma­sy­wów kon­ty­nen­tal­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔˈlut͡sʲja, AS: evolucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewolucjonizm m., ewolucjonista m., ewolucjonistka ż., ewolucyjność ż., ewoluowanie n., wyewoluowanie n.

 czas. ewoluować ndk., wyewoluować dk.

 przym. ewolucyjny, ewolucjonistyczny

 przysł. ewolucyjnie, ewolucjonistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozwój

 (1.2) ewolucja naturalna

Wiktionary


ewolucjonista

zwo­len­nik te­o­rii ewo­lu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. ba­dacz ewo­lu­cji

 (1.2) zwo­len­nik ewo­lu­cjo­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­niem pra­daw­nych or­ga­niz­mów zaj­mu­ją się pa­le­on­to­lo­dzy, ge­ne­ty­cy oraz ewo­lu­cjo­ni­ści.

 (1.2) Wśród zwy­kłych Ame­ry­ka­nów za­ska­ku­ją­co wielu jest zwo­len­ni­ka­mi kre­a­cjo­niz­mu, a ewo­lu­cjo­ni­ści czę­sto są w mniej­szo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔlut͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: evolucʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewolucja ż., ewolucjonizm m.

:: fż. ewolucjonistka ż.

 czas. ewoluować ndk.

 przym. ewolucjonistyczny, ewolucyjny

 przysł. ewolucyjnie

Wiktionary


ewolucjonistka

→ ewo­lu­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

ewolucjonista

ewolucjonistyczny

→ ewo­lu­cjo­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ewo­lu­cjo­niz­mem lub ewo­lu­cjo­ni­sta­mi, do­ty­czą­cy ewo­lu­cjo­niz­mu lub ewo­lu­cjo­ni­stów

Wiktionary

Patrz:

ewolucjonizm

Powiązane:

 rzecz. ewolucja ż., ewolucjonizm mrz., ewolucjonista mos., ewolucjonistka ż., ewolucyjność ż., ewoluowanie n.

 przym. ewolucyjny

Wiktionary


ewolucjonizm

1. nauka o zmia­nach ga­tun­ków i pow­sta­wa­niu no­wych w pro­ce­sie stop­nio­wych prze­mian or­ga­niz­mów;
2. w na­u­kach spo­łecz­nych: kon­cep­cja roz­wo­ju jako ku­mu­la­cji zmian pro­wa­dzą­cych do pow­sta­nia no­wych war­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ewo­lu­cji jako pro­ce­su świa­ta or­ga­nicz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ewo­lu­cjo­nizm (bio­lo­gia)
  • ewo­lu­cjo­nizm w na­u­kach spo­łecz­nych i hi­sto­rii
  • ewo­lu­cjo­nizm (myśl po­li­tycz­na)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔluˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: evolucʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewolucja ż., ewolucjonista m., ewolucjonistka ż., ewolucyjność ż., ewoluowanie n., wyewoluowanie n.

 czas. ewoluować ndk., wyewoluować dk.

 przym. ewolucjonistyczny, ewolucyjny

 przysł. ewolucyjnie

Wiktionary


ewolucyjność

→ ewo­lu­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ewo­lu­cyj­ne

Wiktionary

Patrz:

ewolucyjny

Powiązane:

 rzecz. ewolucja ż., ewolucjonizm m., ewolucjonista m., ewolucjonistka ż., ewoluowanie n.

 czas. ewoluować

 przym. ewolucyjny, ewolucjonistyczny

 przysł. ewolucyjnie

Wiktionary


ewolucyjny

taki, który pod­le­ga ewo­lu­cji, jest zdol­ny do ewo­lu­cji; ewo­lu­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ewo­lu­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ro­la Dar­wi­na można naz­wać ojcem bio­lo­gii ewo­lu­cyj­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewoluowanie n., ewolucyjność ż., ewolucjonizm mrz., ewolucjonista mos., ewolucja ż.

 przym. ewolucjonistyczny

 czas. ewoluować

Wiktionary


ewoluowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stop­nio­we i po­wol­ne zmie­nia­nie się, przeksz­tał­ca­nie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛvɔluwɔˈvãɲɛ, AS: evoluu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyewoluowanie n., ewolucja ż., ewolucyjność ż., ewolucjonizm m., ewolucjonista m., ewolucjonistka ż.

 czas. ewoluować ndk., wyewoluować dk.

 przym. ewolucyjny, ewolucjonistyczny

 przysł. ewolucyjnie

Wiktionary


ewoluować

roz­wi­jać się, prze­ra­dzać się, prze­cho­dzić ewo­lu­cję


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­cho­dzić od sta­diów prost­szych ku bar­dziej roz­wi­nię­tym

 (1.2) książk. stop­nio­wo pod­le­gać zmia­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ka­szub­ski był żywym, ewo­lu­u­ją­cym ję­zy­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ewolucyjność ż., ewolucjonizm mrz., ewolucjonista mos., wyewoluowanie n., ewolucja ż., ewoluowanie n.

 przym. ewolucyjny

Wiktionary


ewoluta

krzy­wa roz­wi­nię­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. krzy­wa ut­wo­rzo­na ze środ­ków krzy­wiz­ny krzy­wej K;

Wiktionary

Ewo­lu­ta (łac. "evo­lu­tus", roz­wi­nię­ty) albo roz­wi­nię­ta krzy­wej for­mu­la_1 – krzy­wa ut­wo­rzo­na ze środ­ków krzy­wiz­ny krzy­wej for­mu­la_1.

Każda krzy­wa jest ewo­lu­tą swo­jej ewol­wen­ty.

Jeśli krzy­wa jest ewo­lu­tą danej krzy­wej for­mu­la_3 to jej stycz­ne są nor­mal­ny­mi do krzy­wej for­mu­la_4

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda krzy­wa jest ewo­lu­tą swo­jej ewol­wen­ty.

Wiktionary


ewolutywny

taki, który pod­le­ga ewo­lu­cji, jest zdol­ny do ewo­lu­cji; ewo­lu­cyj­ny


SJP.pl


ewolwenta

krzy­wa, którą kre­śli punkt le­żą­cy na pro­stej to­czą­cej się po innej krzy­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. krzy­wa pła­ska ut­wo­rzo­na przez punkt le­żą­cy na pro­stej (zwa­nej two­rzą­cą), która toczy się bez po­śliz­gu po innej, nie­ru­cho­mej krzy­wej (zwa­nej ewo­lu­tą); krzy­wa bę­dą­ca miej­scem ge­o­me­trycz­nym punk­tu koń­co­we­go na­pię­tej nici, która jest od­wi­ja­na z innej krzy­wej;

Wiktionary

Ewol­wen­ta (łac. "evol­vens", roz­wi­ja­ją­cy) albo roz­wi­ja­ją­ca krzy­wej for­mu­la_1 – krzy­wa wy­kre­ślo­na przez punkt le­żą­cy na pro­stej to­czą­cej się po krzy­wej for­mu­la_2 Krzy­wa for­mu­la_1 jest dla swo­jej ewol­wen­ty ewo­lu­tą.

Wy­ni­ka stąd, że nor­mal­na wy­sta­wio­na w do­wol­nym punk­cie for­mu­la_4 ewol­wen­ty jest za­wsze stycz­na do ewo­lu­ty, przy czym punkt stycz­no­ści jest środ­kiem krzy­wiz­ny ewol­wen­ty w punk­cie for­mu­la_5

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) (krzywa) rozwijająca

Wiktionary


ewolwentowy

→ ewol­wen­ta


SJP.pl

Patrz:

ewolwenta

eworsja

drą­że­nie dna rzecz­ne­go przez okru­chy skal­ne obra­ca­ne wi­ra­mi wod­ny­mi


SJP.pl

Ewor­sja – zja­wi­sko ni­szczą­ce­go wpły­wu ruchu wi­ro­we­go wody pły­ną­cej na dno cieku wod­ne­go. Ewor­sja za­li­cza­na jest do pro­ce­sów eroz­ji den­nej.

Ter­min ewor­sja wy­wo­dzi się od ła­ciń­skie­go "vorso": obra­cam i "e"-: z (cze­goś), od (cze­goś). Do li­te­ra­tu­ry na­u­ko­wej ter­min ten wpro­wa­dził w 1951 r. O. Ängeby.

Wikipedia


eworsyjny

przy­miot­nik od: ewor­sja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ewor­sją, do­ty­czą­cy ewor­sji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. eworsja ż.

Wiktionary


ewp

skró­to­wiec

 (1.1) = ewi­den­cja par­tii po­li­tycz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • EWP – Eu­ro­pej­ska Wspól­no­ta Po­li­tycz­na
  • EWP – Eu­ro­pej­ska Współ­pra­ca Po­li­tycz­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛ‿vu‿ˈpɛ, AS: e‿vu‿pe

Wiktionary


ewunia

zdrob­nie­nie od: Ewa (imię żeń­skie); Ewcia, Ewu­nia, Ewu­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Ewa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cię Ewu­nię od­wie­dzi­łam dwa dni temu.

 (1.1) Zo­sta­wi­łam Ewuni twój ze­szyt, jak pro­si­łaś.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ewka ż., Ewa ż., Ewcia ż., Ewusia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Ewcia, Ewusia

Wiktionary


ewuniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ewuni lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ewusia

zdrob­nie­nie od: Ewa (imię żeń­skie); Ewcia, Ewu­nia, Ewu­sia


SJP.pl


ewusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ewusi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ewuś

zdrob­nie­nie od: Ewa (imię żeń­skie); Ewcia, Ewu­nia, Ewu­sia


SJP.pl


ewzon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. grec­ki żoł­nierz gwar­dii ho­no­ro­wej, peł­nią­cy straż w tra­dy­cyj­nym stro­ju;

 (1.2) hist. żoł­nierz bo­jo­wej, eli­tar­nej jed­nost­ki pie­cho­ty gór­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛvzɔ̃n, AS: evzõn

Wiktionary


exbud

Exbud Skan­ska - przed­się­bior­stwo bu­dow­la­ne


SJP.pl

Exbud Skan­ska – przed­się­bior­stwo bu­dow­la­ne, pow­sta­łe w 1977 r. jako Przed­się­bior­stwo Ek­spor­tu Bu­dow­nict­wa i Usług Tech­nicz­nych w Kiel­cach. Spry­wa­ty­zo­wa­ne i przeksz­tał­co­ne w spół­kę Exbud 28 wrze­śnia 1990 r. Wpro­wa­dzo­na na Gieł­dę Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie jako jedna z 5 pier­wszych spó­łek. No­to­wa­na na gieł­dzie do 25 lipca 2002 r. Od roku 2000 na­le­ży do Grupy Skan­ska.

Wikipedia


exc.

skrót od: ex­cu­dit (z ła­ci­ny: wyrył, wy­rzeź­bił - słowo znaj­du­ją­ce się na daw­nych szty­chach)


SJP.pl


excalibur

[czy­taj: ek­ska­li­bur] le­gen­dar­ny miecz tkwią­cy w ka­mie­niu, ma­ją­cy zag­wa­ran­to­wać tron bry­tyj­ski oso­bie, która go wy­cią­gnie; zdo­by­ty przez Ar­tu­ra


SJP.pl

Ex­ca­li­bur (Ek­ska­li­bur) ( Ca­ledfwlch, w wol­nym prze­kła­dzie „miecz świa­tła”) – miecz z le­gend ar­tu­riań­skich. Otrzy­mał go król Artur od Pani Je­zio­ra po tym, jak zła­mał po­przed­ni „Miecz z Ka­mie­nia”. Broń ta miała być wiecz­na, a jej po­chwa miała tę wła­ści­wość, że no­szą­ce­mu nie za­gra­ża­ły żadne rany.

Wikipedia


excel

[czy­taj: eksel] ar­kusz kal­ku­la­cyj­ny bę­dą­cy jed­nym z ele­men­tów pa­kie­tu Mi­cro­soft Of­fi­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­cro­soft Excel – kom­pu­te­ro­wy ar­kusz kal­ku­la­cyj­ny
  • Excel Ser­vi­ces – tech­no­lo­gia ser­we­ra
  • Hy­un­dai Excel
  • Lotus Excel
  • ExCeL – cen­trum wy­sta­wien­ni­cze w Lon­dy­nie
  • Excel – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Mon­roe
  • Excel () – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mars­hall
  • Excel Saga – manga
  • Excel Esports – była bry­tyj­ska dru­ży­na e-spor­to­wa
  • Royal Excel Mo­us­cron – bel­gij­ska dru­ży­na pił­kar­ska
  • USS Excel – okrę­ty US Navy o naz­wie USS „Excel”
  • Exel

Wikipedia


excelsior

krój pisma dru­kar­skie­go opie­ra­ją­cy się na wzo­rach kla­sycz­nych; ex­cel­sior


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ex­cel­sior – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Hen­ne­pin
  • Ex­cel­sior – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sauk
  • Ex­cel­sior () – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Dic­kin­son
  • Ex­cel­sior (ang. ) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Kal­ka­ska
  • Ex­cel­sior (ang. ) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Kid­der
  • Ex­cel­sior (ang. ) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sauk
  • Ex­cel­sior A33 – bry­tyj­ski ek­spe­ry­men­tal­ny czołg cięż­ki z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Ex­cel­sior Wel­bi­ke – mo­to­cykl woj­sko­wy kon­struk­cji bry­tyj­skiej z okre­su II wojny świa­to­wej
  • SBV Ex­cel­sior – ho­len­der­ski klub pił­kar­ski
  • Ex­cel­sior Mo­us­cron – bel­gij­ski klub pił­kar­ski
  • Ex­cel­sior Sta­dium – sta­dion pił­kar­ski po­ło­żo­ny w szkoc­kim mie­ście Air­drie
  • Ex­cel­sior – dia­ment o masie 995,2 ka­ra­ta

Wikipedia


exchange

[czy­taj: eks­czejndż] skró­to­wa nazwa Mi­cro­soft Ex­chan­ge, sy­ste­mu pocz­to­we­go przez­na­czo­ne­go dla sy­ste­mów Win­dows NT


SJP.pl


exclusive

Exc­lu­si­ve – okre­śle­nie opro­gra­mo­wa­nia (zaz­wy­czaj gry kom­pu­te­ro­wej lub kon­so­lo­wej), wy­da­wa­ne­go wy­łącz­nie na jedną plat­for­mę sprzę­to­wo-pro­gra­mo­wą w wy­ni­ku pod­pi­sa­nia umów na wy­łącz­ność po­mię­dzy pro­du­cen­tem a dy­stry­bu­to­rem opro­gra­mo­wa­nia. Okre­śle­nie jest uży­wa­ne głów­nie w ce­lach mar­ke­tin­go­wych w przy­pad­ku zna­nych ty­tu­łów i ma za za­da­nie za­chę­cić po­ten­cjal­ne­go klien­ta do za­ku­pu kon­kret­ne­go sprzę­tu i opro­gra­mo­wa­nia, aby móc ko­rzy­stać z da­ne­go pro­duk­tu.

Wikipedia


excudit

łac. wyrył, wy­rzeź­bił (słowo znaj­du­ją­ce się na daw­nych szty­chach)


SJP.pl


exe

roz­sze­rze­nie pliku kom­pu­te­ro­we­go, apli­ka­cja


SJP.pl

Zo­bacz też: rzeka o naz­wie „Exe”.

EXE (od exe­cu­ta­ble, wy­ko­ny­wal­ny) – roz­sze­rze­nie nazwy pliku wy­ko­ny­wal­ne­go w sy­ste­mach Mi­cro­soft Win­dows, MS-DOS oraz OS/2; pliki o tym roz­sze­rze­niu w za­mie­rze­niu za­wie­ra­ją prze­de wszyst­kim skom­pi­lo­wa­ny kod ma­szy­no­wy pro­gra­mu, choć może za­wie­rać także inne za­so­by (np. do­ty­czą­ce struk­tu­ry okien, ikony, obra­zy, dźwię­ki, itp.).

Wikipedia


exemplum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. wzór, przy­kład

Wiktionary

Exem­plum, eg­zem­plum, kom­me­mo­ra­cja (łac. "com­me­mo­ra­tio"), przy­kład ( exem­plum), wzór ( model) – w re­to­ry­ce i dia­lek­ty­ce ar­gu­ment z wy­da­rze­nia lub wy­da­rzeń rze­czy­wi­stych czy fik­cyj­nych, który jest ele­men­tem wy­po­wie­dzi. Pod­czas ar­gu­men­ta­cji exem­plum jest prze­słan­ką pro­wa­dzą­cą przez po­do­bień­stwo (łac. "si­mi­li­tu­do") lub po­rów­na­nie (łac. "com­pa­ra­tio") do orze­ka­nia o pod­mio­cie wnio­sko­wa­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. egzemplum n., exempla nmos., egzemplifikacja ż., egzemplifikowanie n., egzemplarz m.

 czas. egzemplifikować ndk.

 przym. egzemplifikacyjny

 przysł. egzemplifikacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egzemplum n.

Wiktionary


exequatur

[czy­taj: ek­sek­wa­tur] ex­se­qu­a­tur;
1. fakt zat­wier­dze­nia kon­su­la przez pań­stwo, w któ­rym pełni on swoje przed­sta­wi­ciel­stwo;
2. pismo pot­wier­dza­ją­ce ten fakt


SJP.pl

Exe­qu­a­tur (z łac. "niech bę­dzie wy­ko­na­ne") – zgoda pań­stwa przyj­mu­ją­ce­go na wy­ko­ny­wa­nie przez okre­ślo­ną osobę funk­cji kie­row­ni­ka urzę­du kon­su­lar­ne­go pań­stwa wy­sy­ła­ją­ce­go.

Exe­qu­a­tur wy­da­wa­ne jest w sto­sun­ku do przed­sta­wio­nych przez kie­row­ni­ka urzę­du tzw.

Wikipedia


exeter

[czy­taj: Eks-ister] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Exe­ter (wym.) – mia­sto i dy­strykt w Wiel­kiej Bry­ta­nii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Devon, port nad rzeką Exe, w po­bli­żu jej uj­ścia do ka­na­łu La Man­che. W 2001 roku mia­sto li­czy­ło 106 772 miesz­kań­ców, a w 2021 roku – 126 175 miesz­kań­ców. W mie­ście znaj­du­je się głów­ny kam­pus i sie­dzi­ba Uni­wer­sy­te­tu w Exe­te­rze.

Wikipedia


exhortatio

Ex­hor­ta­tio, eks­hor­ta­cja ( ex­hor­ta­tio ‘na­pom­nie­nie, prze­stro­ga’) – [].

Ła­ciń­skim ter­mi­nem "ex­hor­ta­tio" okre­śla się także krót­kie oko­licz­no­ścio­we ka­za­nie, wy­gła­sza­ne w cza­sie po­grze­bu, lub prze­mo­wę na uro­czy­sto­ści z okaz­ji rocz­ni­cy śmier­ci, w któ­rych mówca za­chę­ca słu­cha­czy do na­śla­do­wa­nia zmar­łe­go; sy­no­ni­mem ter­mi­nu "ex­hor­ta­tio" jest słowo ‘eg­zor­ta’ (mowa po­grze­bo­wa).

Wikipedia


exodium

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: we­so­ła scen­ka koń­czą­ca po­waż­ne dra­ma­tycz­ne przed­sta­wie­nie


SJP.pl


exodos

1. w te­a­trze an­tycz­nym: ostat­nia pieśń chóru na za­koń­cze­nie tra­ge­dii;
2. koń­co­wa część dra­ma­tu za­wie­ra­ją­ca roz­wią­za­nie akcji


SJP.pl

Exo­dos (gr. ἔξοδος, "éksodos" – „odej­ście”) – w li­te­ra­tu­rze grec­kiej pieśń śpie­wa­na na za­koń­cze­nie tra­ge­dii przez chór scho­dzą­cy z or­che­stry, już po za­koń­cze­niu wła­ści­wej akcji ut­wo­ru. Za­sad­ni­czo nie wpro­wa­dza no­wych zda­rzeń, ale jest ich pod­su­mo­wa­niem oraz li­rycz­no-mo­ra­li­stycz­nym ko­men­ta­rzem do nich.

Wikipedia


exodus

wyj­ście, wy­jazd wiel­kiej licz­by ludzi bądź zwie­rząt z ja­kie­goś miej­sca; ek­so­dus, ma­so­wa emi­gra­cja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Exo­dus – po­cho­dzą­ce z Sep­tu­a­gin­ty okre­śle­nie bi­blij­nej Księ­gi Wyj­ścia
  • Exo­dus – opu­szcze­nie Egip­tu przez ple­mio­na he­braj­skie
  • Exo­dus! – kom­po­zy­cja Johna Po­wel­la do ścież­ki dźwię­ko­wej filmu Jak wy­tre­so­wać smoka 3 z 2019 roku
  • Exo­dus – wy­da­ny w 1977 roku album mu­zycz­ny Boba Mar­le­ya & The Wa­i­lers
  • Exo­dus – kom­po­zy­cja Woj­cie­cha Ki­la­ra z roku 1981
  • Exo­dus – wy­da­ny w 2005 roku album mu­zycz­ny Ja Rule'a
  • Exo­dus – pol­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Exo­dus – ame­ry­kań­ski ze­spół thrash­me­ta­lo­wy
  • Exo­dus – album mu­zycz­ny Hi­ka­ru Utada
  • Exo­dus – mi­nial­bum (EP) szwaj­car­skie­go ze­spo­łu me­ta­lo­we­go Sa­ma­el wy­da­ne w 1998
  • Exo­dus – album stu­dyj­ny ze­spo­łu EXO
  • Exo­dus – album pol­skiej grupy pun­kroc­ko­wej Armia

Wikipedia


expanded

ang. in­form. roz­sze­rzo­ny


SJP.pl


expander

Ex­pan­der Ad­vi­sors Sp. z o.o. – pier­wszy w Pol­sce nie­za­leż­ny do­rad­ca fi­nan­so­wy, obec­nie poś­red­nik fi­nan­so­wy. Przed­się­bior­stwo po­sia­da sieć 83 od­dzia­łów (w tym 57 pla­có­wek fran­czy­zo­wych) w 59 mia­stach. Dzia­łal­ność pro­wa­dzo­na jest w for­mie spół­ki z ogra­ni­czo­ną od­po­wie­dzial­no­ścią.

Wikipedia


expat

śro­do­wi­sko­wo, rzad­ko: wy­bit­ny spe­cja­li­sta, który opu­ścił oj­czyz­nę, by pra­co­wać za gra­ni­cą; ek­spat


SJP.pl

Expat – bi­blio­te­ka par­su­ją­ca XML, na­pi­sa­na w C. Jako pier­wszy ot­war­toź­ró­dło­wy par­ser XML zna­la­zła miej­sce w wielu pro­jek­tach, m.in. Apa­che, Mo­zil­la, Perl, Pyt­hon i PHP. API tej bi­blio­te­ki zo­sta­ło także na­pi­sa­ne w wielu in­nych ję­zy­kach.

Wikipedia


expedite

z ła­ci­ny: bar­dzo do­brze, bie­gle, wpraw­nie; ek­spe­di­te


SJP.pl


expedition

model sa­mo­cho­du marki Ford


SJP.pl


expić

śro­do­wi­sko­wo w grach kom­pu­te­ro­wych: zdo­by­wać punk­ty doś­wiad­cze­nia; ek­spić


SJP.pl


explicit

z ła­ci­ny: for­mu­ła koń­czą­ca, za­my­ka­ją­ca tekst


SJP.pl

(łac. "ex­pli­ca­re" – roz­wi­jać; w tym kon­tek­ście: "ex­pli­cit" – tu się koń­czy) – ter­min oz­na­cza­ją­cy ostat­ni frag­ment rę­ko­pi­su lub in­ku­na­bu­łu.

Pier­wot­nie, w sta­ro­żyt­no­ści, była to for­muł­ka, po któ­rej pi­sa­no tytuł dzie­ła (lub np. roz­dzia­łu), który zwy­cza­jo­wo był umie­szcza­ny na końcu tek­stu, a za­ra­zem zwoju, przez co wi­docz­ny był do­pie­ro po jego cał­ko­wi­tym prze­czy­ta­niu (czyli roz­wi­nię­ciu).

Wikipedia


explicite

[czy­taj: eksPLIc-ite] z ła­ci­ny: wy­raź­nie, jasno, nie po­zo­sta­wia­jąc ni­cze­go do­my­słom od­bior­cy


SJP.pl


exploit

śro­do­wi­sko­wo: atak wy­ko­rzy­stu­ją­cy luki w za­bez­pie­cze­niach kom­pu­te­rów lub sieci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. spo­sób wy­ko­rzy­sta­nia błędu w opro­gra­mo­wa­niu do ataku in­for­ma­tycz­ne­go

Wiktionary

Ex­plo­it – pro­gram ma­ją­cy na celu wy­ko­rzy­sta­nie ist­nie­ją­cych błę­dów w opro­gra­mo­wa­niu.

Ex­plo­it wy­ko­rzy­stu­je wy­stę­pu­ją­cy w opro­gra­mo­wa­niu błąd pro­gra­mi­stycz­ny (np. prze­peł­nie­nie bu­fo­ra na sto­sie lub ster­cie, czy for­mat string) w celu prze­ję­cia kon­tro­li nad dzia­ła­niem pro­ce­su i wy­ko­na­nia od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­ne­go kodu ma­szy­no­we­go (tzw. shell­co­de), który naj­czę­ściej wy­ko­nu­je wy­wo­ła­nie sy­ste­mo­we uru­cha­mia­ją­ce po­wło­kę sy­ste­mo­wą z upraw­nie­nia­mi pro­gra­mu, w któ­rym wy­kry­to lukę w za­bez­pie­cze­niach.

Wikipedia


exploitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. pot. wy­ko­rzy­sty­wa­nie w ataku in­for­ma­tycz­nym błę­dów w opro­gra­mo­wa­niu

Wiktionary


explorer

model sa­mo­cho­du marki Ford


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­gram Ex­plo­rer – kos­micz­ny pro­gram NASA
  • In­ter­net Ex­plo­rer – Prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa firmy Mi­cro­soft
  • De­ep­net Ex­plo­rer – prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa firmy De­ep­net Tech­no­lo­gies.
  • Win­dows Ex­plo­rer – pro­gram do­łą­cza­ny do Mi­cro­soft Win­dows słu­żą­cy do prze­glą­da­nia pli­ków w kom­pu­te­rze użyt­kow­ni­ka
  • Via­sat Ex­plo­rer – sta­cja te­le­wi­zyj­na
  • Ex­plo­rers Fe­sti­wal – fe­sti­wal gór i spor­tów ek­stre­mal­nych od­by­wa­ją­cy się w Łodzi
  • The Ex­plo­rers Club – sto­wa­rzy­sze­nie za­ło­żo­ne w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.
  • Gib­son Ex­plo­rer – model gi­ta­ry firmy Gib­son

Wikipedia


expo

wiel­ka wy­sta­wa na­ro­do­wa lub mię­dzy­na­ro­do­wa; expo


SJP.pl


exposé

[czy­taj: ekspoZE] pro­gra­mo­we wy­stą­pie­nie pre­mie­ra lub mi­ni­stra, wy­gła­sza­ne zwy­kle w par­la­men­cie po ob­ję­ciu sta­no­wi­ska, do­ty­czą­ce za­ło­żeń naj­bliż­szej po­li­ty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. prze­mó­wie­nie pre­mie­ra lub mi­ni­stra przed­sta­wia­ne w sej­mie

Wiktionary

Exposé – prze­mó­wie­nie pro­gra­mo­we przed­sta­wia­ne na forum par­la­men­tu (jed­nej z jego izb).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W naj­bliż­szy po­nie­dzia­łek pre­mier wy­gło­si exposé pro­gra­mo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛkspɔˈzɛ, AS: ekspoze

Wiktionary


expres

ek­spres;
1. poś­piesz­na prze­sył­ka pocz­to­wa;
2. po­ciąg poś­piesz­ny; ex­press;
3. urzą­dze­nie elek­trycz­ne do szyb­kie­go pa­rze­nia kawy;
4. daw­niej: ka­ra­bin szyb­ko­strzel­ny;
5. po­tocz­nie: zamek bły­ska­wicz­ny


SJP.pl


expresowy

→ ex­pres; ek­spre­so­wy


SJP.pl


express

[czy­taj: ek­spres] po­ciąg poś­piesz­ny; ex­pres, ek­spres


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ex­press – album Love and Roc­kets (1986)
  • Ex­press – album szwedz­kiej grupy Solid Base (1999)
  • Ex­press – sin­gel B.T. Ex­press (1975)
  • Ex­press – sin­gel Diny Car­roll (1993)
  • Ex­press – sin­gel Chri­sti­ny Agu­i­le­ry (2010)
  • Ex­press – nie­miec­ki dzien­nik re­gio­nal­ny
  • Ex­press – pol­ski pro­gram in­for­ma­cyj­ny te­le­wiz­ji TTV

Wikipedia


exprès

ek­spres;
1. poś­piesz­na prze­sył­ka pocz­to­wa;
2. po­ciąg poś­piesz­ny; ex­press;
3. urzą­dze­nie elek­trycz­ne do szyb­kie­go pa­rze­nia kawy;
4. daw­niej: ka­ra­bin szyb­ko­strzel­ny;
5. po­tocz­nie: zamek bły­ska­wicz­ny


SJP.pl


exsequatur

[czy­taj: ek­sek­wa­tur] exe­qu­a­tur;
1. fakt zat­wier­dze­nia kon­su­la przez pań­stwo, w któ­rym pełni on swoje przed­sta­wi­ciel­stwo;
2. pismo pot­wier­dza­ją­ce ten fakt


SJP.pl


exsultet

sta­ro­żyt­ny hymn wiel­ka­noc­ny śpie­wa­ny przez dia­ko­na przy świę­ce­niu świe­cy pas­chal­nej; exul­tet


SJP.pl


extasy

[czy­taj: EKStazy] ec­sta­sy, ek­sta­zy, ek­sta­za, ex­ta­zy;
1. syn­te­tycz­ny nar­ko­tyk bę­dą­cy po­chod­ną am­fe­ta­mi­ny, śro­dek psy­cho­ak­tyw­ny nie­le­gal­ny w Pol­sce;
2. po­tocz­nie: ta­blet­ka za­wie­ra­ją­ca ten nar­ko­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) war. zob. ec­sta­sy.

Wiktionary


extazy

[czy­taj: EKStazy] ec­sta­sy, ek­sta­zy, ek­sta­za, ex­ta­sy;
1. syn­te­tycz­ny nar­ko­tyk bę­dą­cy po­chod­ną am­fe­ta­mi­ny, śro­dek psy­cho­ak­tyw­ny nie­le­gal­ny w Pol­sce;
2. po­tocz­nie: ta­blet­ka za­wie­ra­ją­ca ten nar­ko­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ex­ta­zy – grupa mu­zycz­na
  • ex­ta­zy – po­tocz­na nazwa sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nej

Wikipedia


extended

ang. in­form. roz­sze­rzo­ny, wzbo­ga­co­ny


SJP.pl


extr.

skrót od: ex­trac­tum (w far­ma­cji: wy­ciąg, ek­strakt)


SJP.pl


extra

ek­stra; po­tocz­nie:
1. w uży­ciu przy­miot­ni­ko­wym:
a) do­dat­ko­wy, np. mi­nu­ta extra;
b) atrak­cyj­ny, bar­dzo dobry, np.: Ten film był extra.; świet­ny, super, hiper;
2. w uży­ciu przy­słów­ko­wym:
a) do­dat­ko­wo, np.: Do­sta­niesz dłu­go­pis extra.;
b) atrak­cyj­nie, bar­dzo do­brze, np.: W tej bluz­ce wy­glą­dasz extra.; świet­nie, super, hiper


SJP.pl


extractum

[czy­taj: ek­strak­tum] w far­ma­cji: wy­ciąg, ek­strakt


SJP.pl


extranet

w in­for­ma­ty­ce: sy­stem łą­czą­cy sieci in­tra­ne­to­we kilku współ­pra­cu­ją­cych przed­się­biorstw lub or­ga­ni­za­cji; ek­stra­net


SJP.pl


extravaganza

Ex­tra­va­gan­za – ro­dzaj wi­do­wi­ska słow­no–mu­zycz­ne­go za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty rewii, pan­to­mi­my, ba­le­tu a nawet cyrku, za­po­wia­da­ją­cy na­dej­ście mu­si­ca­lu.

Ter­min po raz pier­wszy zo­stał użyty w od­nie­sie­niu do spek­ta­klu Char­le­sa Bar­ra­sa "" z 1866 roku, w któ­rym to spek­ta­klu rola mu­zy­ki była je­szcze ogra­ni­czo­na.

Wikipedia


extérieur

[czy­taj: eksterJER] wy­gląd zew­nętrz­ny, po­wierz­chow­ność


SJP.pl


exultet

sta­ro­żyt­ny hymn wiel­ka­noc­ny śpie­wa­ny przez dia­ko­na przy świę­ce­niu świe­cy pas­chal­nej; ex­sul­tet


SJP.pl


exxon

[czy­taj: EKson] kon­cern naf­to­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ExxonMobil – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo.
  • Exxon Bu­il­ding – wie­żo­wiec w Ho­u­ston w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.
  • MT Exxon Val­dez – tan­ko­wiec.
  • Exxon – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo.

Wikipedia


eyck

[czy­taj: ejk] bra­cia Hu­bert van Eyck (?-1426) i Jan van Eyck (1390?-przed 1441), ma­la­rze ni­der­landz­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aldo van Eyck – ho­len­der­ski ar­chi­tekt
  • Hu­bert van Eyck – ni­der­landz­ki ma­larz
  • Jan van Eyck – ni­der­landz­ki ma­larz
  • Peter van Eyck – ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy

Wikipedia


eye-liner

[czy­taj: aj­laj­ner] tusz do ma­lo­wa­nia brze­gów po­wiek; ey­e­li­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. spe­cjal­na kred­ka lub tusz do ma­lo­wa­nia kre­sek na brze­gach po­wiek;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli chcesz nadać wy­ra­zi­sto­ści swoim oczom, użyj eye-li­ne­ra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eyeliner

Wiktionary


eyeliner

[czy­taj: aj­laj­ner] tusz do ma­lo­wa­nia brze­gów po­wiek; eye-liner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. spe­cjal­na kred­ka lub tusz do ma­lo­wa­nia kre­sek na brze­gach po­wiek;

Wiktionary

Ey­e­li­ner – kos­me­tyk słu­żą­cy do pod­kre­śle­nia oczu. Ma­lu­je się nim kre­ski na gór­nej i dol­nej po­wie­ce, tuż przy linii rzęs.

Naj­czę­ściej sto­so­wa­ne są ey­e­li­ne­ry czar­ne, szare lub brą­zo­we, rza­dziej ko­lo­ro­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oczy można wy­ra­zi­ście pod­kre­ślić czar­nym ey­e­li­ne­rem.

 (1.1) Rów­nie chęt­nie się­ga­my po kos­me­ty­ki do pod­kre­śle­nia kon­tu­ru oka, czyli kred­ki i ey­e­li­ne­ry.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eye-liner

Wiktionary


eyetracking

[czy­taj: aj­tra­king] re­je­stro­wa­nie ru­chów gałki ocz­nej; oku­lo­gra­fia


SJP.pl


eyetrackingowy

→ ey­e­trac­king [czy­taj: aj­tra­kin­go­wy]


SJP.pl


eyre

[czy­taj: er]
1. naj­więk­sze je­zio­ro Au­stra­lii;
2. pół­wy­sep w Au­stra­lii;
3. naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Ed­ward John Eyre (1815-1901), po­dróż­nik an­giel­ski; Jane Eyre - ty­tu­ło­wa bo­ha­ter­ka po­wie­ści "Dziw­ne losy Jane Eyre" au­tor­stwa Char­lot­te Brontë


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eyre – je­zio­ro w środ­ko­wej Au­stra­lii
  • Eyre (lub Leyre) – rzeka we Fran­cji
  • Eyre – rzeka w Au­stra­lii, w sta­nie Au­stra­lia Za­chod­nia, do­pływ Oce­a­nu In­dyj­skie­go
  • Eyre – rzeka okre­so­wa w Au­stra­lii, w sta­nach Qu­e­ens­land i Au­stra­lia Po­łud­nio­wa, do­pływ War­bur­ton
  • Pół­wy­sep Ey­re­go – pół­wy­sep w po­łud­nio­wej Au­stra­lii

Wikipedia


eyrir

[czy­taj: ejrir] dawna drob­na mo­ne­ta is­landz­ka; aurar


SJP.pl

Eyrir (forma l.poj., w l.mn. aurar) – is­landz­ka mo­ne­ta zdaw­ko­wa. Wy­stę­po­wa­ła w no­mi­na­łach 5, 10 i 50 aurar. 100 aurar to 1 ko­ro­na is­landz­ka "(króna").

Od 1 paź­dzier­ni­ka 2003 cał­ko­wi­cie wy­co­fa­na z obie­gu. Do tego czasu mo­ne­ta 5 aurar była naj­drob­niej­szą zdaw­ko­wą mo­ne­tą na świe­cie, wartą tylko około 0,0006 €, tzn. 0,06 eu­ro­cen­ta.

Wikipedia


ez

pro­sty przy­rząd la­bo­ra­to­ryj­ny słu­żą­cy do prze­no­sze­nia po­je­dyn­czych ko­lo­nii drob­no­u­stro­jów na po­dło­że ho­dow­la­ne


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Księ­ga Eze­chie­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • EZ Aqu­a­rii
  • DJ EZ
  • EZ Rol­lers
  • E-ZPass
  • EZ TAG
  • eZ pu­blish
  • EZ Word
  • Ever­gre­en In­ter­na­tio­nal Air­li­nes (kod IATA)
  • Sun Air of Scan­di­na­via (kod IATA)
  • Eli­za­beth Zim­mer­mann
  • Księ­ga Eze­chie­la

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌɛzɛˈxʲjɛla, AS: ḱśẽŋga ezeχʹi ̯ela

Wiktionary


eza

pro­sty przy­rząd la­bo­ra­to­ryj­ny słu­żą­cy do prze­no­sze­nia po­je­dyn­czych ko­lo­nii drob­no­u­stro­jów na po­dło­że ho­dow­la­ne


SJP.pl

Eza, daw­niej pętla bak­te­rio­lo­gicz­na – pro­sty przy­rząd uży­wa­ny w la­bo­ra­to­riach mi­kro­bio­lo­gicz­nych do prze­no­sze­nia ma­te­ria­łu mi­kro­bio­lo­gicz­ne­go (za­wie­si­ny bak­te­rii lub prób­ki po­bra­nej z ko­lo­nii bak­te­ryj­nej) z jed­ne­go po­dło­ża mi­kro­bio­lo­gicz­ne­go na inne. Eza zbli­żo­na jest do igły pre­pa­ra­cyj­nej, ale za­koń­czo­na jest tzw. ocz­kiem – dru­cia­ną pę­tel­ką. Ezy wy­ko­nu­je się z pla­ty­ny, drutu kan­ta­lo­we­go lub pla­sti­ku (jed­no­ra­zo­we). Me­ta­lo­we ezy ste­ry­li­zu­je się przed uży­ciem przez wy­ża­rze­nie w pło­mie­niu pal­ni­ka.

Wikipedia


ezan

wez­wa­nie przy­wo­łu­ją­ce mu­zuł­ma­nów na mod­lit­wę


SJP.pl


ezana

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Ezana (gyzz; ዔዛና) – wład­ca Kró­le­stwa Aksum, rzą­dzą­cy mniej wię­cej w la­tach 320–360. Za cza­sów Ezany na­stą­pił rozk­wit pań­stwa ak­sum­skie­go. Niek­tó­rzy ba­da­cze sądzą, że do­pro­wa­dził do upad­ku Kró­le­stwo Kusz, choć ba­da­nia ar­che­o­lo­gicz­ne wska­zu­ją, że stało się to jed­nak wcze­śniej.

Wikipedia


ezaw

bo­ha­ter bi­blij­ny, syn Iza­a­ka i Re­be­ki, bliź­nia­czy brat Ja­ku­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Ezaw ( ‏עֵשָׂו‎, "owło­sio­ny/wło­cha­ty"), Edom – po­stać bi­blij­na (Księ­ga Ro­dza­ju), syn Iza­a­ka i Re­be­ki, star­szy brat bliź­niak Ja­ku­ba.

Był ulu­bio­nym synem Iza­a­ka, na­to­miast matka Re­be­ka bar­dziej ko­cha­ła Ja­ku­ba. Ezaw sprze­dał swoje pier­wo­rództ­wo swemu bratu za miskę so­cze­wi­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co cen­ne­go sprze­dał Ezaw za miskę so­cze­wi­cy?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Ezawowy

Wiktionary


ezawostwo

Ezaw z mał­żon­ką; Eza­wo­wie


SJP.pl


ezawowie

Ezaw z mał­żon­ką; Eza­wo­stwo


SJP.pl


ezawowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ezawa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ezawa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Eza­wo­wym sa­dzie obro­dzi­ły ja­bło­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ezaw m.

Wiktionary


ezd

skrót od: Księ­ga Ez­dra­sza - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót, rze­czow­nik

 (1.1) = rel. Księ­ga Ez­dra­sza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Księ­ga Ez­dra­sza
  • elek­tro­nicz­ne za­rzą­dza­nie do­ku­men­ta­cją
  • ez-D – Flex­play

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ɛzˈdraʃa, AS: ḱśẽŋga ezdraša

Wiktionary


ezdrasz

Ez­drasz (V/IV w. p.n.e.), ka­płan ży­dow­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ez­drasz (po­stać bi­blij­na)
  • Ez­drasz (imię)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Ez­drasz i Jahwe wy­brał go na ka­pła­na ży­dow­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛzdraʃ, AS: ezdraš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Ezdraszowy

Wiktionary


ezdraszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ez­dra­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­o­ka­dia na­zbie­ra­ła po­zio­mek w Ez­dra­szo­wym za­gaj­ni­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ezdrasz mos.

Wiktionary


ezechiasz

król Judy od 727 r. p.n.e.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eze­chiasz (król Judy)
  • Eze­chiasz (pow­sta­niec ży­dow­ski)
  • Eze­chiasz (zm. 1813) – ce­sarz Etio­pii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król asy­ryj­ski wy­mie­rzył Eze­chia­szo­wi, kró­lo­wi Judy, trzy­sta ta­len­tów sre­bra i trzy­dzie­ści ta­len­tów złota.

Wiktionary


ezechiaszostwo

Eze­chiasz z mał­żon­ką; Eze­chia­szo­wie


SJP.pl


ezechiaszowie

Eze­chiasz z mał­żon­ką; Eze­chia­szo­stwo


SJP.pl


ezechiaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eze­chia­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ezechiel

jeden z naj­waż­niej­szych pro­ro­ków Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) bibl. Księ­ga Eze­chie­la;

Wiktionary

Eze­chiel ( ‏יְחֶזְקֵאל‎, "Je­chez­kel", "Bóg umac­nia") – jeden z pro­ro­ków więk­szych Sta­re­go Te­sta­men­tu, przez część chrze­ści­jan uwa­ża­ny za świę­te­go, jeden z pro­ro­ków is­la­mu, autor bi­blij­nej Księ­gi Eze­chie­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wrę­czo­no Eze­chie­lo­wi skie­ro­wa­nie do ne­fro­lo­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛˈzɛxʲjɛl, AS: ezeχʹi ̯el

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Ezechielowy

Wiktionary


ezechielostwo

Eze­chiel z mał­żon­ką; Eze­chie­lo­wie


SJP.pl


ezechielowie

Eze­chiel z mał­żon­ką; Eze­chie­lo­stwo


SJP.pl


ezechielowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Eze­chie­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ezelbryk

daw­niej: ścią­ga, ksią­żecz­ka ze stre­szcze­niem lek­tur szkol­nych; bryk


SJP.pl


ezeryna

zwią­zek or­ga­nicz­ny, al­ka­lo­id zwę­ża­ją­cy źre­ni­ce


SJP.pl


ezetymib

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek prze­ciw­miaż­dży­co­wy, który ha­mu­je wchła­nia­nie ste­ro­li, w tym cho­le­ste­ro­lu, z jelit

Wiktionary

Eze­ty­mib – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek o dzia­ła­niu hi­po­li­pe­micz­nym.

Dzia­ła po­przez ha­mo­wa­nie w je­li­cie ab­sorp­cji eg­zo­gen­ne­go cho­le­ste­ro­lu po­cho­dze­nia po­kar­mo­we­go i znaj­du­ją­ce­go się w żółci. W więk­szym stop­niu może zna­leźć za­sto­so­wa­nie w te­ra­pii sko­ja­rzo­nej niż w mo­no­te­ra­pii, gdzie pow­sta­ły już pre­pa­ra­ty zło­żo­ne, łą­czą­ce eze­ty­mib ze sta­ty­na­mi (Vy­to­rin®, Inegy®). Poz­wa­la to w lep­szy spo­sób re­gu­lo­wać pod­wyż­szo­ny po­ziom cho­le­ste­ro­lu i zmniej­szyć dawki sta­tyn sto­so­wa­nych w mo­no­te­ra­pii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Eze­ty­mib za­le­ca się sto­so­wać łącz­nie z dietą o ob­ni­żo­nej za­war­to­ści tłu­szczów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Ezetrol, Coltowan, Ezehron, Ezen, Ezetimibe, Ezoleta, Ezolip, Lipegis, Mizetib, Symezet; wzór sumaryczny: C24H21F2NO3

Wiktionary


ezofagoskop

przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy do ba­da­nia (wzier­ni­ko­wa­nia) prze­ły­ku


SJP.pl


ezofagoskopia

me­to­da ba­da­nia po­le­ga­ją­ca na oglą­da­niu wew­nętrz­nych ścian prze­ły­ku za po­mo­cą ezo­fa­go­sko­pu; wzier­ni­ko­wa­nie prze­ły­ku


SJP.pl

Ezo­fa­go­sko­pia ( oe­sop­ha­go­sco­pia, esop­ha­go­sco­py) – za­bieg en­do­sko­po­wy, po­le­ga­ją­cy na wzier­ni­ko­wa­niu prze­ły­ku. Ezo­fa­go­sko­pia jest wy­ko­ny­wa­na w znie­czu­le­niu ogól­nym przy po­mo­cy sztyw­nych en­do­sko­pów przez oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gów oraz przy uży­ciu mięk­kich en­do­sko­pów (fi­be­ro­sko­pów) przez ga­stro­en­te­ro­lo­gów, chi­rur­gów czy pe­dia­trów.

Wikipedia


ezofagostomatoza

ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych u zwie­rząt, wy­wo­ły­wa­ny przez ro­dzaj ni­cie­ni


SJP.pl


ezofowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


ezop

grec­ki baj­ko­pi­sarz z VI w. p.n.e.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. liter. grec­ki baj­ko­pi­sarz uro­dzo­ny w VI w. p.n.e., po­cho­dzą­cy z mia­sta Mi­stra w Azji Mniej­szej;

Wiktionary

Ezop (gr. Αἴσωπος "Ai­so­pos") – grec­ki baj­ko­pi­sarz po­cho­dzą­cy z Fry­gii w Azji Mniej­szej. Przyj­mu­je się, że żył w VI wieku p.n.e., za pa­no­wa­nia Kre­zu­sa, we­dług tra­dy­cji był nie­wol­ni­kiem Jad­mo­sa z Samos. Po­stać na wpół le­gen­dar­na, o któ­rej życiu i twór­czo­ści mało wia­do­mo. Daty jego uro­dzin i śmier­ci nie są znane.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ezop jest po­sta­cią na wpół le­gen­dar­ną, a o jego życiu i twór­czo­ści bar­dzo mało wiemy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛzɔp, AS: ezop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ezopowy

Wiktionary


ezopowy

bę­dą­cy w stylu bajek Ezopa; zwię­zły, traf­ny i dow­cip­ny


SJP.pl


ezoteryczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wie­dzą ta­jem­ną


SJP.pl


ezoteryczność

ulot­ność, ta­jem­ni­czość, nie­do­stęp­ność dla ogółu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta­jem­ni­czość, se­kret­ność; do­stęp­ność i zro­zu­mia­łość tylko dla wta­jem­ni­czo­nych lub wy­bra­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛzɔtɛˈrɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: ezoteryčność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ezoteryka ż., ezoteryzm m., ezoteryk m., ezoteryczka ż.

 przym. ezoteryczny

 przysł. ezoterycznie

Wiktionary


ezoteryczny

ta­jem­ny, do­stęp­ny tylko dla wta­jem­ni­czo­nych lub wy­bra­nych; nie­do­stęp­ny dla ogółu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ta­jem­ny, se­kret­ny, do­stęp­ny wy­łącz­nie dla wta­jem­ni­czo­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę talię ta­ro­ta ku­pi­łam w księ­gar­ni z li­te­ra­tu­rą ezo­te­rycz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛzɔtɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: ezoteryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ezoteryka ż., ezoteryzm m., ezoteryk m., ezoteryczka ż., ezoteryczność ż.

 przysł. ezoterycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okultystyczny, tajemny, tajemniczy, sekretny

Wiktionary


ezoteryk

osoba zaj­mu­ją­ca się wie­dzą ta­jem­ną


SJP.pl


ezoteryka

wie­dza ta­jem­na, do­stęp­na tylko dla wta­jem­ni­czo­nych lub wy­bra­nych; nie­do­stęp­na dla ogółu


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą na­u­ko­wą.

Wikipedia


ezoteryzm

wszyst­ko, co do­ty­czy wie­dzy ta­jem­nej


SJP.pl


ezt

skró­to­wiec

 (1.1) = elek­trycz­ny ze­spół trak­cyj­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten po­ciąg jest ze­sta­wio­ny z EZT.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ‿zɛt‿ˈːɛ, AS: e‿ze•‿te

Wiktionary


eł

nazwa li­te­ry Ł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry ł / Ł

Wiktionary


ełcki

przy­miot­nik od: Ełk (mia­sto i rzeka na Ma­zu­rach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ełku, zwią­za­ny z Eł­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɛwt͡sʲci, AS: eu̯cʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ełk mrz., ełczanin mos., ełczanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. łecki

Wiktionary


ełczanin

miesz­ka­niec Ełku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ełku

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ełku, uro­dzo­na w Ełku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sza­now­ni eł­cza­nie! Za­pra­sza­my do gło­so­wa­nia w spra­wie wy­bo­ru pro­jek­tów w ra­mach bu­dże­tu oby­wa­tel­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈt͡ʃãɲĩn, AS: eu̯čãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ełk mrz.

:: fż. ełczanka ż.

 przym. ełcki

Wiktionary


ełczanka

miesz­kan­ka Ełku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ełku

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ełku, uro­dzo­na w Ełku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛwˈt͡ʃãnka, AS: eu̯čãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ełk mrz.

:: fm. ełczanin mos.

 przym. ełcki

Wiktionary


ełdycianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ełdyt Wiel­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. ełdycianka ż.

 przym. ełdycki

Wiktionary


ełdycianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ełdyt Wiel­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. ełdycianin m.

 przym. ełdycki

Wiktionary


ełdycki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ełdyt Wiel­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ełdycianin m., ełdycianka ż.

Wiktionary


ełk

1. mia­sto w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. rzeka, nad którą leży Ełk (1.1);

Wiktionary

Ełk (daw­niej "Łek", ) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim.

Do 31 maja 1975 i od 1 stycz­nia 1999 sie­dzi­ba władz po­wia­tu ełc­kie­go, a od 1992 sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej die­cez­ji ełc­kiej. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2020 r., Ełk li­czył 61 903 miesz­kań­ców i był pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści trze­cim (po Olsz­ty­nie oraz El­blą­gu) mia­stem w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, a także 66.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛwk, AS: eu̯k

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ełczanin mos., ełczanka ż.

 przym. ełcki

Wiktionary


ełkaesiacki

→ eł­ka­e­siak


SJP.pl

Patrz:

ełkaesiak

ełkaesiak

za­wod­nik lub kibic Łódz­kie­go Klubu Spor­to­we­go (ŁKS-u); ŁKS-owiec (rzad­ko), eł­ka­e­so­wiec (rzad­ko)


SJP.pl


ełkaesianka

śro­do­wi­sko­wo: za­wod­nicz­ka lub ki­bic­ka Łódz­kie­go Klubu Spor­to­we­go (ŁKS-u)


SJP.pl


ełkaesowiec

rzad­ko: za­wod­nik, dzia­łacz lub kibic ŁKS-u (naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do Łódz­kie­go Klubu Spor­to­we­go); ŁKS-owiec, eł­ka­e­siak (czę­ściej)


SJP.pl


ełkaesowski

przy­miot­nik od: ŁKS (m.in. Łódz­ki Klub Spor­to­wy, Łom­żyń­ski Klub Spor­to­wy); ŁKS-owski


SJP.pl


eń

nazwa li­te­ry Ń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry ń/Ń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛ̃ɲ, AS: ẽń

Wiktionary


eś

nazwa li­te­ry Ś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry ś/Ś

Wiktionary

Eś (ket.: "Есь") - we­dług Ketów (ludu za­miesz­ku­ją­ce­go Sy­be­rię) to naj­wyż­szy bóg nieba, stwór­ca świa­ta i uo­so­bie­nie sa­me­go dobra. Mał­żon­ką i za­ra­zem prze­ci­wień­stwem Esia była wład­czy­ni złych du­chów - Cho­śa­dam, którą to za nie­wier­ność mąż wy­gnał na zie­mię. Ke­to­wie wie­rzą, że Eś prze­by­wa w naj­wyż­szej sfe­rze nieba i nie in­ge­ru­je w spra­wy ludzi - je­dy­nie raz do roku oglą­da świat i zleca po­le­ga­ją­cym mu bó­stwom różne za­da­nia.

Wikipedia


eśp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fi­nans. ewi­den­cja środ­ków pie­nięż­nych

Wiktionary


eż

spój­nik

 (1.1) stpol. ma­ło­pol. że, iż

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛʃ, AS: eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eże, iż, iże

Wiktionary


eżektor

urzą­dze­nie za­sy­sa­ją­ce ciecz lub ciało syp­kie z prze­strze­ni o ci­śnie­niu niż­szym od at­mos­fe­rycz­ne­go i wtła­cza­ją­ce je do prze­strze­ni o ci­śnie­niu at­mos­fe­rycz­nym; ejek­tor, ejec­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ejek­tor

Wiktionary

Eżek­tor – urzą­dze­nie wy­wo­łu­ją­ce spa­dek ci­śnie­nia sta­tycz­ne­go w ru­ro­cią­gu, w celu umie­szcze­nia w tym ru­ro­cią­gu do­dat­ko­wej por­cji gazów lub ja­kie­goś ma­te­ria­łu.

Spa­dek ci­śnie­nia sta­tycz­ne­go wy­wo­ła­ny jest spe­cjal­nym prze­wę­że­niem, w któ­rym na­stę­pu­je wzrost pręd­ko­ści gazu zgod­nie z pra­wem Ber­no­ul­lie­go, a co za tym idzie miej­sco­wy wzrost ci­śnie­nia dy­na­micz­ne­go i spa­dek ci­śnie­nia sta­tycz­ne­go.

Wikipedia


eżektorowy

→ eżek­tor


SJP.pl

Patrz:

eżektor

f

1. li­te­ra oz­na­cza­ją­ca spół­gło­skę f;
2. spół­gło­ska twar­da, bezdź­więcz­na;
3. czwar­ty dźwięk pod­sta­wo­wej skali mu­zycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dzie­wią­ta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

Wiktionary

Ff

F (wy­mo­wa: "ef", mi­nu­sku­ła: f) – szó­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dzie­wią­ta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza zwy­kle w danym ję­zy­ku spół­gło­skę szcze­li­no­wą war­go­wo-zę­bo­wą bezdź­więcz­ną, np. [].

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

* pol­ski język mi­go­wy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|F.}}

źró­dła.

== f (język afar.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|f.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) fa, mi­nu­sku­ła trzy­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu afar­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛf, AS: ef

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|F.}}

źródła.

== f (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|f.

znaczenia.

litera

 (1.1) fa, minuskuła trzynastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: F

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|F.}}

źródła.

== f (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|f.

znaczenia.

litera

 (1.1) fa, minuskuła trzynastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: F

Wiktionary


f-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "f"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku f (w za­pi­sie nu­to­wym z jed­nym be­mo­lem)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji F-dur (1.1)

Wiktionary

F-dur – to­na­cja mu­zycz­na, opar­ta na skali du­ro­wej, któ­rej to­ni­ką jest dźwięk f. Za­wie­ra dźwię­ki: f, g, a, b, c, d, e. To­na­cja F-dur za­wie­ra jeden bemol.

Wikipedia


f-ka

skrót od: fa­bry­ka; uży­wa­ny głów­nie w dłuż­szych naz­wach fa­bryk, czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz; fabr.


SJP.pl

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = fa­bry­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabryka; skr. fabr.

Wiktionary


f-kształtny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt li­te­ry F

Wiktionary


f-ma

skrót w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go

 (1.1) = pot. ekon. firma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲirma, AS: fʹirma

Wiktionary


f-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku "f"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja mo­lo­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku f (w za­pi­sie nu­to­wym z czte­re­ma be­mo­la­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord mo­lo­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji f-moll (1.1)

Wiktionary

f-moll – gama mo­lo­wa, któ­rej to­ni­ką jest f. Jej dźwię­ki w od­mia­nie na­tu­ral­nej to: f, g, as, b, c, des, es. Zapis to­na­cji f-moll za­wie­ra czte­ry be­mo­le.

Wikipedia


f.

skrót od:
1. fecit;
2. fe­mi­ni­num


SJP.pl


f.c.

skrót od: fieri cu­ra­vit (z ła­ci­ny: uczy­nił (ufun­do­wał, spra­wił) to dzie­ło - napis na pom­ni­kach); f.c.


SJP.pl


f1

skró­to­wiec, rze­czow­nik ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = sport. For­mu­ła 1;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­row­ca do­łą­czył do F1 w mi­nio­nym se­zo­nie.

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) F1

* francuski: (1.1) F1

* włoski: (1.1) F1

źródła.

== F1 (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = sport. Formula 1 → Formuła 1

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) F1

* francuski: (1.1) F1

* włoski: (1.1) F1

źródła.

== F1 (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrótowiec w funkcji rzeczownika

 (1.1) = sport. Formula 1 → Formuła 1

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


fa

sol­mi­za­cyj­na nazwa dźwię­ku f


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. nazwa sol­mi­za­cyj­na jed­ne­go z dźwię­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Få-les-Tom­bes – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Faulx-Les Tom­bes
  • Fa – gmina
  • Fa – król chiń­ski
  • fa – nazwa sol­mi­za­cyj­na dźwię­ku mu­zycz­ne­go F
  • Fa – marka kos­me­ty­ków firmy Hen­kel
  • fa – język per­ski w ko­dzie ISO 639-1
  • Fa – nie­dokr­wi­stość Fan­co­nie­go
  • Fa – atak­sja Frie­dre­i­cha
  • FA

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fa, AS: fa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) F

Wiktionary


fab.

skrót od: fa­bu­lar­ny


SJP.pl


faber

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Basil Faber (ur. ok. 1520, zm. 1576) – nie­miec­ki fi­lo­log, lu­te­rań­ski te­o­log
  • Er­nest Faber (ur. 1971) – pił­karz ho­len­der­ski
  • Eu­ge­niusz Faber (1939–2021) – pol­ski pił­karz
  • François Faber (1887–1915) – ko­larz luk­sem­bur­ski
  • Fre­de­rick Wil­liam Faber (1814–1863) – an­giel­ski pi­sarz i te­o­log an­gli­kań­ski, a póź­niej ka­to­lic­ki
  • Gu­stav Faber (1912–1993) – nie­miec­ki hi­sto­ryk
  • He­in­rich Faber (ok. 1500–1552) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i te­o­re­tyk mu­zy­ki
  • Jo­hann Faber (ur. ok. 1470, zm. 1541) – do­mi­ni­ka­nin, te­o­log
  • Klaas Carel Faber (1922–2012) – nie­miec­ki zbrod­niarz wo­jen­ny
  • Lot­har Faber (1922–2005) – nie­miec­ki obo­i­sta
  • Marc Faber (ur. 1946) – eko­no­mi­sta, ana­li­tyk i przed­się­bior­ca
  • Mi­chel Faber (ur. 1960) – au­stra­lij­ski pi­sarz

Wikipedia


fabia

sa­mo­chód typu Škoda Fabia


SJP.pl

Fabia – żeń­ski od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go imie­nia Fa­biusz. Pa­tro­nem tego imie­nia jest bł. Fa­biusz (zm. w 303 roku).

Wikipedia


fabian

an­giel­ska or­ga­ni­za­cja re­for­mi­stycz­na za­ło­żo­na w 1884 r. w Lon­dy­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Fa­bia­na

Wiktionary

Fa­bian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „na­le­żą­cy do Fa­biu­sza” (męż­czyz­ny z rodu Fa­biu­szów). Nazwa ro­do­wa Fa­biu­szy wy­wo­dzi się zaś od faba (bób) i pier­wot­nie oz­na­cza­ła osobę zaj­mu­ją­cą się upra­wą bobu. Chrze­ści­jań­skim pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Fa­bian, pa­pież.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeden z pa­pie­ży nosił imię Fa­bian.

 (1.1) Ze­ga­rek Fa­bia­na spóź­nia się dzie­sięć minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfabʲjãn, AS: fabʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianki nmos., fabianizm mrz., fabianin mos.

:: zdrobn. Fabianek mos.

:: fż. Fabiana ż.

 przym. fabiański

Wiktionary


fabiana

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Fa­bian

Wiktionary

Fa­bia­na (rów­nież Pa­bia­na) – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rzym­skie­go rodu Fa­biu­szów. Żeń­ski od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Fa­bian.

Imię rzad­kie w Pol­sce. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 140 ko­biet o imie­niu Fa­bia­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 62 ko­bie­ty no­szą­ce imię Fa­bia­na jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako imię pier­wsze – Anna, nosi 1 072 616 osób

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fabianizm mrz.

:: fm. Fabian mos.

Wiktionary


fabianczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­bia­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianki nmos.

:: fż. fabianczanka ż.

 przym. fabianecki

Wiktionary


fabianczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­bia­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianki nmos.

:: fm. fabianczanin m.

 przym. fabianecki

Wiktionary


fabianczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bian­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


fabianecki

→ Fa­bian­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­bia­nek

Wiktionary

Patrz:

Fabianki

Powiązane:

 rzecz. Fabianki nmos., fabianczanin m., fabianczanka ż.

Wiktionary


fabianek

zdrob­nie­nie od: Fa­bian (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Fa­bian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wie­ziesz Fa­bian­ka na tre­ning o trze­ciej po po­łud­niu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabian mos.

Wiktionary


fabianie

an­giel­ska or­ga­ni­za­cja re­for­mi­stycz­na za­ło­żo­na w 1884 r. w Lon­dy­nie


SJP.pl

Fa­bia­nie lub To­wa­rzy­stwo Fa­biań­skie ( The Fa­bian So­cie­ty) – an­giel­skie sto­wa­rzy­sze­nie re­for­mi­stycz­ne, ma­ją­ce na celu przeksz­tał­ce­nie ustro­ju ka­pi­ta­li­stycz­ne­go w so­cja­li­stycz­ny. Obec­ni człon­ko­wie w po­glą­dach są zgod­ni z Par­tią Pracy.

Wikipedia


fabianin

czło­nek an­giel­skiej or­ga­ni­za­cji re­for­mi­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. zwo­len­nik fa­bia­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabianizm mrz., Fabian mos.

Wiktionary


fabianizm

dok­try­na stwo­rzo­na przez fa­bian, ne­gu­ją­ca ko­niecz­ność re­wo­lu­cji i gło­szą­ca moż­li­wość przej­ścia od ka­pi­ta­liz­mu do so­cja­liz­mu drogą ewo­lu­cyj­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dok­try­na gło­szą­ca po­ko­jo­wą, ewo­lu­cyj­ną trans­for­ma­cję ka­pi­ta­liz­mu w so­cja­lizm;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabian mos., Fabiana ż., fabianin mos.

Wiktionary


fabianka

zdrob­nie­nie od imie­nia żeń­skie­go: Fa­bia­na


SJP.pl


fabianki

zdrob­nie­nie od imie­nia żeń­skie­go: Fa­bia­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­bian­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Fa­bian­ki – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Susz
  • Fa­bian­ki – gmina
  • Fa­bian­ki – gro­ma­da
  • Fa­bian

Wikipedia


fabiankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bian­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


fabianostwo

Fa­bian z mał­żon­ką; Fa­bia­no­wie


SJP.pl


fabianowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­bia­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianów m.

:: fż. fabianowianka ż.

 przym. fabianowski

Wiktionary


fabianowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­bia­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianów m.

:: fm. fabianowianin m.

 przym. fabianowski

Wiktionary


fabianowie

Fa­bian z mał­żon­ką; Fa­bia­no­stwo


SJP.pl


fabianowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­bia­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabianów m., fabianowianin m., fabianowianka ż.

Wiktionary


fabianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


fabiańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


fabiański

do­ty­czą­cy fa­bian - zwo­len­ni­ków ewo­lu­cyj­nych re­form spo­łecz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Fa­biań­ski – pol­ski dzien­ni­karz mu­zycz­ny
  • Ju­lian Fa­biań­ski (1866–1943) – pol­ski pro­fe­sor in­ży­nier wiert­nict­wa i wy­do­by­wa­nia nafty
  • Łu­kasz Fa­biań­ski (ur. 1985) – pol­ski pił­karz
  • Mar­cin Fa­biań­ski (ur. 1956) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki
  • Wil­cze­niec Fa­biań­ski – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim

Wikipedia


fabicki

naz­wi­sko


SJP.pl


fabijańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


fabijański

naz­wi­sko


SJP.pl


fabiniak

naz­wi­sko


SJP.pl


fabiola

imię żeń­skie


SJP.pl

Fa­bio­la – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pier­wot­nie zdrob­nia­ła forma imie­nia Fabia.

Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Fa­bio­la, ma­tro­na rzym­ska, wdowa (IV wiek).

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych wy­ka­za­no 253 ko­bie­ty o imie­niu Fa­bio­la na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 122 ko­bie­ty no­szą­ce imię Fa­bio­la jako imię dru­gie.

Wikipedia


fabioliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bio­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


fabisiak

naz­wi­sko


SJP.pl


fabiszak

naz­wi­sko


SJP.pl


fabiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


fabiusz

imię mę­skie


SJP.pl

Fa­biusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się nazwy rzym­skie­go rodu Fa­biu­szów, która z kolei po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "faba" - "bób". Wśród pa­tro­nów tego imie­nia — św. Fa­biusz, wspo­mi­na­ny razem ze swo­i­mi to­wa­rzy­sza­mi, św. Bas­su­sem, Mak­sy­mem i An­ty­mem.

Wikipedia


fabiusze

lud rzym­ski


SJP.pl

Fa­biu­sze (łac. "Fabii") – jeden z naj­star­szych i naj­bar­dziej za­słu­żo­nych rodów pa­try­cju­szow­skich w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie. Osoby z tego rodu po raz pier­wszy peł­ni­ły rzym­skie sta­no­wi­ska urzęd­ni­cze już na po­cząt­ku V wieku p.n.e. Pot­wier­dze­niem zna­czą­cej po­zy­cji Fa­biu­szy w tym cza­sie jest fakt, że w la­tach 485-479 p.n.e.

Wikipedia


fabiuszostwo

Fa­biusz z mał­żon­ką; Fa­biu­szo­wie


SJP.pl


fabiuszowie

Fa­biusz z mał­żon­ką; Fa­biu­szo­stwo


SJP.pl


fabiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­biu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


fabiś

naz­wi­sko


SJP.pl


fabjański

naz­wi­sko


SJP.pl


fablab

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1)  nie­wiel­ki warsz­tat z moż­li­wo­ścią wyt­wa­rza­nia przed­mio­tów ty­po­wych dla pro­duk­cji ma­so­wej

Wiktionary


fablet

urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne o prze­kąt­nej po­mię­dzy pię­cio­ma i sied­mio­ma ca­la­mi, łą­czą­ce funk­cje smart­fo­na i ta­ble­tu; pha­blet, mi­kro­ta­blet


SJP.pl

Fa­blet ( pha­blet, po­łą­cze­nie słów: "phone" i "ta­blet") – grupa urzą­dzeń mo­bil­nych wy­po­sa­żo­nych w ekran do­ty­ko­wy o prze­kąt­nej do 7 cali. Fa­blet jest urzą­dze­niem łą­czą­cym cechy smart­fo­na i ma­łe­go ta­ble­tu. Jest więk­szy niż smart­fon, ale nie na tyle duży, by być uz­na­wa­ny za ta­blet lub mi­ni­ta­blet. Roz­mia­ry prze­kąt­nej ekra­nu ta­kich urzą­dzeń za­czy­na­ją się na pię­ciu ca­lach, ale są mniej­sze niż sie­dem cali.

Wikipedia


fabliaux

[czy­taj: fabliO] po­pu­lar­ny w XII-XIV w. ga­tu­nek lek­kiej po­ez­ji fran­cu­skiej


SJP.pl

Fa­blia­ux (sing. fa­bliau) – ga­tu­nek li­te­rac­ki w śred­nio­wiecz­nej li­te­ra­tu­rze fran­cu­skiej, obej­mu­ją­cy prze­waż­nie ut­wo­ry wier­szo­wa­ne. Pow­sta­wa­ły głów­nie w XIII w. we Fran­cji pół­noc­no-wschod­niej.

Fa­blia­ux na­le­żą do li­te­ra­tu­ry ple­bej­skiej, mają przy tym cha­rak­ter sa­ty­rycz­ny.

Wikipedia


fablok

Fa­blok – pol­skie przed­się­bior­stwo za­ło­żo­ne w 1919 roku w Chrza­no­wie, pro­du­ku­ją­ce tabor ko­le­jo­wy i ma­szy­ny.

Wikipedia


fabr.

skrót od: fa­bry­ka; f-ka


SJP.pl


fabre

[czy­taj: fabr] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Fabre d'Eglan­ti­ne (wła­ści­wie Phi­lip­pe François Na­za­i­re Fabre) (1750-94), dra­ma­to­pi­sarz fran­cu­ski; Jean Henri Fabre (1823-1915), fran­cu­ski en­to­mo­log, pi­sarz; Jean Mar­cel Fabre (1904-75), fran­cu­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, po­lo­ni­sta


SJP.pl

Fabre – sta­cja metra w Mon­tre­a­lu, na linii nie­bie­skiej. Ob­słu­gi­wa­na przez Société de tran­sport de Montréal (STM). Znaj­du­je się w Vil­le­ray, w dziel­ni­cy Vil­le­ray–Saint-Mi­chel–Parc-Ex­ten­sion.

Wikipedia


fabrycek

zdrob­nie­nie od: Fa­bry­cjusz (imię mę­skie)


SJP.pl


fabrycja

imię żeń­skie


SJP.pl


fabrycjusz

imię mę­skie


SJP.pl


fabrycjuszostwo

Fa­bry­cjusz z mał­żon­ką; Fa­bry­cju­szo­wie


SJP.pl


fabrycjuszowie

Fa­bry­cjusz z mał­żon­ką; Fa­bry­cju­szo­stwo


SJP.pl


fabrycjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bry­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


fabryckowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bryc­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


fabrycostwo

Fa­bry­cy z mał­żon­ką; Fa­bry­co­wie


SJP.pl


fabrycowie

Fa­bry­cy z mał­żon­ką; Fa­bry­co­stwo


SJP.pl


fabrycowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­bry­ce­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


fabrycy

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Fa­bry­cy – imię mę­skie.

Fa­bry­cy imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 marca, 22 sierp­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfabrɨt͡sɨ, AS: fabrycy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fabrycjusz m., Fabrycjan m.

Wiktionary


fabryczka

mała fa­bry­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: fa­bry­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ten­tat kupił fa­brycz­kę i kilka fol­war­ków po dru­giej stro­nie rzeki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż., fabrykat m., fabrykant mos., fabrykantka ż., fabrykowanie n.

 czas. fabrykować ndk.

 przym. fabryczny, fabrykancki

 przysł. fabrycznie

Wiktionary


fabrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) przez pra­cow­ni­ków fa­bry­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zam­knię­te fa­brycz­nie pusz­ki ode­sła­li­śmy hur­tow­ni­ko­wi.

 (1.1) Uży­wa­nie in­nych niż fa­brycz­nie na­da­ne adre­sów MAC może jed­nak po­wo­do­wać ich ko­liz­je, gdyż adres usta­wio­ny ręcz­nie może być już na­da­ny in­ne­mu urzą­dze­niu w sieci przez jego pro­du­cen­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykowanie n., fabrykantka ż., fabrykant mos., fabryczka ż., fabryka ż.

 przym. fabryczny, fabrykancki

Wiktionary


fabryczny

na­le­żą­cy do fa­bry­ki; pro­du­ko­wa­ny, wy­ko­na­ny w fa­bry­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­bry­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ma­szy­ny do­łą­czo­no bar­dzo bo­ga­te oprzy­rzą­do­wa­nie fa­brycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryczka ż., fabryka ż., fabrykant mos., fabrykantka ż., fabrykowanie n.

 przym. fabrykancki

 przysł. fabrycznie

Wiktionary


fabryka

za­kład prze­my­sło­wy wyt­wa­rza­ją­cy ma­szy­no­wo na wiel­ką skalę środ­ki spo­ży­cia i pro­duk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­duk­cyj­ny za­kład prze­my­sło­wy

 (1.2) pot. za­ło­ga fa­bry­ki (1.1)

 (1.3) daw. bu­do­wa, wzno­sze­nie bu­dow­li

 (1.4) daw. pro­duk­cja, wyrób

Wiktionary

Fa­bry­ka ( fa­bri­ca ‘warsz­tat rze­mieśl­ni­czy’) – za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym pro­duk­cja od­by­wa się przy uży­ciu ma­szyn.

W uję­ciu hi­sto­rycz­nym, przej­ście od wyt­wa­rza­nia pro­duk­tów w ma­nu­fak­tu­rach do ich pro­duk­cji w fa­bry­kach oz­na­cza­ło po­czą­tek ka­pi­ta­liz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jedna z hal pro­duk­cyj­nych tej fa­bry­ki zo­sta­ła kom­plet­nie zni­szczo­na przez po­wódź.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfabrɨka, AS: fabryka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykacja ż., prefabrykacja ż., fabrykant mos., fabrykancik mos., fabrykantka ż., fabrykat mrz., półfabrykat mrz., prefabrykat mrz., fabrykowanie n., nafabrykowanie n., prefabrykowanie n., sfabrykowanie n., sprefabrykowanie n.

:: zdrobn. fabryczka ż.

 czas. fabrykować ndk., nafabrykować dk., prefabrykować ndk., sfabrykować dk., sprefabrykować dk.

 przym. fabryczny, fabrykancki, pofabryczny, pozafabryczny, przedfabryczny, przyfabryczny, wewnątrzfabryczny, wielkofabryczny, wokółfabryczny

 przysł. fabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakład przemysłowy

Wiktionary


fabrykacja

wyrób, pro­du­ko­wa­nie, pro­duk­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pro­du­ko­wa­nie cze­goś w du­żych ilo­ściach

 (1.2) daw. fał­szer­stwo, po­dra­bia­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zbu­do­wa­ny w cza­sie I wojny świa­to­wej prze­mysł (…) wobec braku siły ro­bo­czej wy­wo­ła­ne­go mo­bi­li­za­cją prze­szedł na sze­ro­kie za­sto­so­wa­nie taśmy pro­duk­cyj­nej i in­nych metod przyś­pie­szo­nej fa­bry­ka­cji.

 (1.2) Całą wojnę utrzy­my­wa­li się z fa­bry­ka­cji „fran­cu­skich” kos­me­ty­ków (…).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fabrykować

 rzecz. fabrykantka ż., fabrykant mos., fabryka ż.

 przym. fabrykancki

Wiktionary


fabrykacyjny

→ fa­bry­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

fabrykacja

fabrykancik

zdrob­nie­nie od: fa­bry­kant


SJP.pl


fabrykancki

od­no­szą­cy się do fa­bry­kan­ta, bę­dą­cy włas­no­ścią fa­bry­kan­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­bry­kan­tem, do­ty­czą­cy fa­bry­kan­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykant mos., fabrykantka ż., fabryka ż., fabryczka ż., fabrykacja ż., fabrykat m., fabrykowanie n.

 czas. fabrykować ndk.

 przym. fabryczny

 przysł. fabrycznie

Wiktionary


fabrykant

1. osoba po­dra­bia­ją­ca coś; fał­szerz;
2. daw­niej: wła­ści­ciel fa­bry­ki; prze­my­sło­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. wła­ści­ciel fa­bry­ki

Wiktionary

Fa­bry­kant ( fa­bri­cans, "-ntis" ‘two­rzą­cy’, od "fa­bri­ca­re" ‘two­rzyć’), prze­my­sło­wiec – pry­wat­ny wła­ści­ciel fa­bry­ki lub za­kła­du prze­my­sło­we­go.

W XIX w. mia­nem tym okre­śla­no także rze­mieśl­ni­ka, któ­re­go warsz­tat miał więk­szą moc pro­duk­cyj­ną.

Na zie­miach pol­skich (znaj­du­ją­cych się wów­czas w za­bo­rze ro­syj­skim) fa­bry­kan­ci po­ja­wi­li się dzię­ki upo­waż­nie­niu władz rzą­do­wych Kró­le­stwa Pol­skie­go („Kon­gre­sów­ki”) z dnia 30 stycz­nia 1821 r., udzie­lo­ne­mu Raj­mun­do­wi Rem­bie­liń­skie­mu na ut­wo­rze­nie osad fa­brycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ski fa­bry­kant jest słu­żal­czy wobec Niem­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈbrɨkãnt, AS: fabrykãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż., fabryczka ż., fabrykacja ż., fabrykat m., fabrykowanie n.

:: fż. fabrykantka ż.

 czas. fabrykować ndk.

 przym. fabryczny, fabrykancki

 przysł. fabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przemysłowiec

Wiktionary


fabrykantka

daw­niej: wła­ści­ciel­ka fa­bry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wła­ści­ciel­ka fa­bry­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfabrɨˈkãntka, AS: fabrykãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabryka ż., fabryczka ż., fabrykacja ż., fabrykat m., fabrykowanie n.

:: fm. fabrykant ż.

 przym. fabryczny, fabrykancki

 czas. fabrykować

 przysł. fabrycznie

Wiktionary


fabrykat

pro­dukt fa­brycz­ny, go­to­wy towar, wyrób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. lub książk. wyrób fa­brycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) każdy więk­szy czy mniej­szy za­kład prze­my­sło­wy musi współ­pra­co­wać z innym czy całym sze­re­giem in­nych. One to do­star­cza­ją mu su­row­ca, bądź fa­bry­ka­tów czy pół­fa­bry­ka­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykantka ż., fabrykant mos., fabryka ż., półfabrykat mrz., fabryczka ż.

 przym. fabrykancki

Wiktionary


fabrykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pro­du­ko­wa­nie cze­goś na ma­so­wą skalę

 (1.2) pot. spo­rzą­dza­nie imi­ta­cji cze­goś w prze­stęp­czym celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfabrykowanie n., fabryka ż., fabryczka ż., fabrykant mos., fabrykantka ż.

 czas. fabrykować ndk., sfabrykować dk.

 przym. fabryczny, fabrykancki

 przysł. fabrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) produkowanie, wyrabianie

 (1.2) preparowanie, prokurowanie, fałszowanie, podrabianie

Wiktionary


fabrykować

pro­du­ko­wać, wy­ra­biać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfa­bry­ko­wać)

 (1.1) wy­ko­ny­wać po­drób­ki

 (1.2) przest. pro­du­ko­wać w dużej licz­bie, w ma­so­wej ilo­ści

 (1.3) iron. żart. robić byle jak lub coś nie­zbyt war­to­ścio­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykacja ż., fabryczka ż., fabrykantka ż., fabrykant mos., fabryka ż., fabrykowanie

 przym. fabrykancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszować, podrabiać, preparować

 (1.3) klecić

Wiktionary


fabula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dro­biazg

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bajka

Wiktionary

Fa­bu­la – nie­miec­kie cza­so­pis­mo baj­koz­naw­cze uka­zu­ją­ce się w Ber­li­nie od 1957 roku. Przez długi czas re­dak­to­rem na­czel­nym był Kurt Ranke – pro­fe­sor uni­wer­sy­te­tu w Ge­tyn­dze. W skład pier­wsze­go ko­mi­te­tu re­dak­cyj­ne­go wcho­dzi­li Wal­ter An­der­son, L. Bødker (Dania), R. Th. Chri­stian­sen (Nor­we­gia), G. Or­tu­tay (Węgry), A. Ta­y­lor (USA) i S. Thomp­sorn (USA). Pismo, oprócz ma­te­ria­łów w ję­zy­ku an­giel­skim, nie­miec­kim i fran­cu­skim, za­mie­szcza roz­pra­wy, przy­czyn­ki, re­cenz­je i ko­mu­ni­ka­ty o pra­cach w toku.

Wikipedia


fabulacja

fan­taz­jo­wa­nie na temat rze­ko­mych wy­da­rzeń w przesz­ło­ści i włas­ne­go w nich udzia­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. wpro­wa­dza­nie do opisu albo opo­wia­da­nia ele­men­tów nie­re­a­li­stycz­nych

 (1.2) psych. przed­sta­wia­nie wy­da­rzeń z po­da­wa­niem zmy­ślo­nych wąt­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabulator mos.

Wiktionary


fabularność

opie­ra­nie się ut­wo­ru li­te­rac­kie­go lub fil­mo­we­go na fa­bu­le (ukła­dzie zda­rzeń, wąt­ków i mo­ty­wów); fik­cyj­ność, li­te­rac­kość, fa­bu­la­ryzm


SJP.pl


fabularny

opar­ty na wątku fik­cyj­nym, a nie na do­ku­men­ta­cji; ma­ją­cy fa­bu­łę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy fa­bu­łę; opar­ty na fik­cyj­nej opo­wie­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabułka ż., fabuła ż.

Wiktionary


fabularyzacja

książ­ko­wo: na­da­nie formy ut­wo­ru fa­bu­lar­ne­go takim ut­wo­rom, jak kro­ni­ka, pa­mięt­nik, film do­ku­men­tal­ny itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. liter. na­da­wa­nie formy fa­bu­lar­nej ut­wo­rom do­ku­men­tal­nym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fabularyzować

 rzecz. fabuła ż.

Wiktionary


fabularyzm

książ­ko­wo: wy­stę­po­wa­nie fa­bu­ły (ukła­du zda­rzeń, wąt­ków i mo­ty­wów) w dzie­le li­te­rac­kim lub fil­mo­wym; fa­bu­lar­ność, li­te­rac­kość, fik­cyj­ność


SJP.pl


fabularyzować

książ­ko­wo: na­da­wać formy ut­wo­ru fa­bu­lar­ne­go takim ut­wo­rom, jak kro­ni­ka, pa­mięt­nik, film do­ku­men­tal­ny itp.


SJP.pl


fabularzysta

1. re­ży­ser fil­mów fa­bu­lar­nych;
2. autor sce­na­riu­szy fil­mo­wych


SJP.pl


fabularzystka

→ fa­bu­la­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

fabularzysta

fabulator

osoba opo­wia­da­jąc zmy­ślo­ne lub znieksz­tał­co­ne wy­da­rze­nia z przesz­ło­ści i włas­ny w nich udział; mi­to­man


SJP.pl


fabulać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. igrać z nie­bez­pie­czeń­stwem

Wiktionary


fabulistyczny

→ fa­bu­li­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

fabulistyka

fabulistyka

pi­sa­nie bajek; baj­ko­pi­sar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. dział li­te­ra­tu­ry obej­mu­ją­cy pi­sa­nie bajek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fabulistyczny

 rzecz. fabuła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajkopisarstwo

Wiktionary


fabulny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łatwo się psu­ją­cy (o przed­mio­tach)

Wiktionary


fabuła

układ zda­rzeń przed­sta­wio­nych w ut­wo­rze li­te­rac­kim lub w fil­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. film. sze­reg wąt­ków i mo­ty­wów po­wią­za­nych cza­so­wo i przy­czy­no­wo, przed­sta­wio­nych w ut­wo­rze li­te­rac­kim lub fil­mo­wym

 (1.2) pot. treść ut­wo­ru

 (1.3) daw. treść sta­no­wią­ca coś cie­ka­we­go, nie­ko­niecz­nie praw­dzi­we­go

Wiktionary

Fa­bu­ła ( fa­bu­la „bajka, opo­wia­da­nie”) – układ zda­rzeń w świe­cie przed­sta­wio­nym ut­wo­rów epic­kich i dra­ma­tur­gicz­nych, a także fil­mów i gier kom­pu­te­ro­wych.

Zda­rze­nia skła­da­ją­ce się na fa­bu­łę skła­da­ją się za­ra­zem na zda­rze­nia w przed­sta­wio­nych w danym ut­wo­rze lo­sach po­sta­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak każde po­rów­na­nie, po­rów­na­nie ho­me­ryc­kie skła­da się z dwóch czło­nów – drugi z nich (na­stę­pu­ją­cy po spój­ni­ku „jak”, „jako”, „jak gdyby” itp.) jest w po­rów­na­niu ho­me­ryc­kim ob­szer­nym, roz­wi­nię­tym obra­zem, czę­sto sta­no­wią­cym sa­mo­dziel­ny epi­zod fa­bu­ły ut­wo­ru o dy­gre­syj­nym cha­rak­te­rze.

 (1.2) Fa­bu­ła tej książ­ki jest na­praw­dę za­ska­ku­ją­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabularność ż., fabularyzacja ż., fabulistyka ż.

 czas. fabularyzować

 przym. fabularny

 przysł. fabularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) osnowa, treść

 (1.3) anegdota, opowiastka, plotka

Wiktionary


fabułka

zdrob­nie­nie od: fa­bu­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. fa­bu­ła

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fabularny

Wiktionary


face-to-face

Face-to-face (w skró­cie f2f) – z ang. twa­rzą w twarz (fr. "tête-à-tête"), ter­min cha­rak­te­ry­zu­ją­cy bez­poś­red­ni kon­takt wy­stę­pu­ją­cy mię­dzy jed­nost­ka­mi głów­nie w obrę­bie ma­łych grup spo­łecz­nych. Taki kon­takt daje moż­li­wość bez­poś­red­niej roz­mo­wy, a także jed­no­czes­ne­go od­bio­ru prze­ka­zu wer­bal­ne­go i nie­wer­bal­ne­go roz­mów­cy.

Wikipedia


facebook

[czy­taj: fejs­buk] ame­ry­kań­ski ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. so­cjol. in­ter­ne­to­wy ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy;

Wiktionary

Fa­ce­bo­ok (skr. fb) – ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy, w ra­mach któ­re­go za­re­je­stro­wa­ni użyt­kow­ni­cy mogą two­rzyć sieci i grupy, dzie­lić się wia­do­mo­ścia­mi i zdję­cia­mi oraz ko­rzy­stać z apli­ka­cji, bę­dą­cy włas­no­ścią Meta Plat­forms z sie­dzi­bą w Menlo Park. Zo­stał uru­cho­mio­ny 4 lu­te­go 2004 na Uni­wer­sy­te­cie Har­var­da i był po­cząt­ko­wo przez­na­czo­ny prze­de wszyst­kim dla osób stu­diu­ją­cych na tej uczel­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie je­stem użyt­kow­ni­kiem Fa­ce­bo­o­ka (…).

 (1.1) Utrzy­my­wa­li kon­takt przez Fa­ce­bo­ok!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facebook mrz., facebookowicz mos.

 przym. facebookowy

 przysł. facebookowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. fejs, żart. twarzoksiążka

Wiktionary


facebookowicz

[czy­taj: fejs­bu­ko­wicz] użyt­kow­nik por­ta­lu Fa­ce­bo­ok; fejs­bu­ko­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­form. so­cjol. użyt­kow­nik Fa­ce­bo­o­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu fa­ce­bo­o­ko­wi­czów za­re­a­go­wa­ło ostrą kry­ty­ką po­li­ty­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Facebook mrz.

 przym. facebookowy

Wiktionary


facebookowiczka

[czy­taj: fejs­bu­ko­wicz­ka] użyt­kow­nicz­ka por­ta­lu Fa­ce­bo­ok; fejs­bu­ko­wicz­ka


SJP.pl


facebookowy

→ Fa­ce­bo­ok [czy­taj: fejs­bu­ko­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­ce­bo­o­kiem, do­ty­czą­cy Fa­ce­bo­o­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mie­ścił pan tę in­for­ma­cję na swoim pro­fi­lu fa­ce­bo­o­ko­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Facebook mrz., facebookowicz mos., facebookowiczka ż.

Wiktionary


facecik

zdrob­nie­nie od: facet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: facet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy byłam u Magdy, przy­szedł jakiś fa­ce­cik z kwiat­ka­mi, więc mu­sia­łam się ewa­ku­o­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facet m., facetka ż., facio m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facio, gostek, gosteczek, koleś

Wiktionary


facecja

1. krót­ki utwór sa­ty­rycz­ny;
2. prze­sta­rza­le: dow­cip, żart lub krót­kie, za­baw­ne opo­wia­da­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. krót­kie opo­wia­da­nie z dow­cip­ną pu­en­tą

 (1.2) daw. dow­cip aneg­do­tycz­ny, dyk­te­ryj­ka

Wiktionary

Fa­ce­cja (z fa­ce­tia – żart, dow­cip) – krót­kie opo­wia­da­nie, w for­mie pi­sa­nej lub ust­nej, o żar­to­bli­wej tre­ści, za­koń­czo­ne dow­cip­ną po­in­tą.

Fa­ce­cje wy­wo­dzą się z prze­ka­zy­wa­nych ust­nie aneg­dot, które funk­cjo­no­wa­ły już w sta­ro­żyt­no­ści i prze­ni­ka­ły do dzieł pi­sa­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ten sam pan, nie naj­gor­szy nawet człe­czy­na, tylko taki sobie to­tum­fac­ki, który czę­sto na dwo­rze kró­lo­wej sio­stry prze­by­wa­jąc i od szwa­gra po­ży­czek pie­nięż­nych po­trze­bu­jąc, rad był choć fa­ce­cja­mi wyw­dzię­czać się do­bro­dzie­jom (…).

Wiktionary


facecjonista

osoba lu­bią­ca opo­wia­dać żarty, dow­ci­py, za­baw­ne hi­sto­ryj­ki; żar­tow­niś, dow­cip­niś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która lubi opo­wia­dać żarty, aneg­do­ty

Wiktionary


facecjonistka

→ fa­ce­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

facecjonista

facecjonistyczny

do­ty­czą­cy fa­ce­cji


SJP.pl


facelet

daw­niej: chust­ka do nosa


SJP.pl


facelia

ro­śli­na z ro­dzi­ny fa­ce­lio­wa­tych, sa­dzo­na jako mio­do­daj­na ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­ce­lia|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych lub bylin z ro­dzi­ny fa­ce­lio­wa­tych;

Wiktionary

Fa­ce­lia ("Pha­ce­lia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fa­ce­lio­wa­tych ("Hy­drop­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je około 200 ga­tun­ków, ros­ną­cych dziko w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej. Ob­sza­rem, gdzie ro­dzaj jest naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny, jest za­chod­nia część kon­ty­nen­tu pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie­go – tylko w Ka­li­for­nii ro­śnie 90 ga­tun­ków. Za­sied­la­ją one suche te­re­ny pu­styn­ne i wil­got­ne sied­li­ska wśród za­ro­śli i w wid­nych la­sach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roku 2005 jako mulcz za­sto­so­wa­no ek­spe­ry­men­tal­nie międz­plo­ny z fa­ce­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈt͡sɛlʲja, AS: facelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faceliowate nmos.

 przym. faceliowy, faceliowaty

Wiktionary


faceliowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych, wy­stę­pu­ją­cych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach


SJP.pl

Fa­ce­lio­wa­te ("Hy­drop­hyl­la­ce­ae" R. Br. in Ker. Gawl.) – ro­dzi­na wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych w rzę­dzie ogó­recz­ni­kow­ców "Bo­ra­gi­na­les", cza­sem też w ran­dze po­dro­dzi­ny "Hy­drop­hyl­lo­i­de­ae" w sze­ro­ko uj­mo­wa­nej ro­dzi­nie ogó­recz­ni­ko­wa­tych "Bo­ra­gi­na­ce­ae".

Wikipedia


faceliowaty

o ce­chach fa­ce­lio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


faceliowy

→ fa­ce­lia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­ce­lią, do­ty­czą­cy fa­ce­lii

Wiktionary

Patrz:

facelia

Powiązane:

 rzecz. facelia ż., faceliowate nmos.

 przym. faceliowaty

Wiktionary


facenda

fa­zen­da;
1. plan­ta­cja kawy w Bra­zy­lii; dom na ta­kiej plan­ta­cji
2. go­spo­dar­stwo rolne w daw­nych ko­lo­niach hisz­pań­skich


SJP.pl


facepalm

[czy­taj: fej­spalm] ude­rze­nie dło­nią w twarz lub przy­ło­że­nie jej do twa­rzy, wy­ra­ża­ją­ce nie­do­wie­rza­nie, fru­stra­cję lub za­że­no­wa­nie


SJP.pl

Fa­ce­palm [] (cza­sa­mi za­pi­sy­wa­ny jako "face-palm" lub "face palm") – gest, który po­le­ga na przy­ło­że­niu dłoni do twa­rzy. Gest jest w wielu kul­tu­rach prze­ja­wem fru­stra­cji, za­że­no­wa­nia, roz­cza­ro­wa­nia, wsty­du lub sar­kaz­mu. Wy­ko­rzy­stu­je się go także w me­mach in­ter­ne­to­wych.

Wikipedia


facet

po­tocz­ne okre­śle­nie męż­czyz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. męż­czyz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz na tego wy­so­kie­go fa­ce­ta!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfat͡sɛt, AS: facet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. facetka ż.

:: zdrobn. facecik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mężczyzna, gość, jegomość, klient, koleś

Wiktionary


facetka

po­tocz­nie: bli­żej niez­na­na ko­bie­ta; go­śció­wa, babka, ty­pia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. ko­bie­ta

 (1.2) slang. na­u­czy­ciel­ka

Wiktionary

Fa­cet­ka – ame­ry­kań­ski film kry­mi­nal­ny (film noir) z 1958 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przy­stan­ku przed chwi­lą stała jakaś fa­cet­ka.

 (1.2) Fa­cet­ka od przy­ro­dy dała mi gałę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈt͡sɛtka, AS: facetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facet m., facio m., facecik mos.

Wiktionary


fach

zawód, spe­cjal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zawód, pro­fe­sja

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zawód wy­u­czo­ny

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­dłuż­ny drew­nia­ny po­jem­nik (na mąkę, zboże)

wy­krzy­knik

 (2.1) ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca od­głos cze­goś, co prze­la­tu­je szyb­ko w po­wie­trzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci z wyż­sze­go mia­sta byli nie­wie­le lepsi. Mieli jed­nak swój fach, na któ­rym, trze­ba przyz­nać, do­brze się znali.

 (2.1) Fach, fach, fach. Le­cia­ły skrza­ty we wszyst­kie stro­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fachowiec m., fachura m., fachowość ż., fachman mos.

 przym. fachowy

 przysł. fachowo

Wiktionary


fachcić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pra­co­wać

Wiktionary


fachla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­chod­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facla, fachtla, fachula

Wiktionary


fachman

po­tocz­nie: fa­cho­wiec; fa­chu­ra, magik, spec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. fa­cho­wiec

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. fa­cho­wiec

Wiktionary

Fach­man (ang. "The Fixer") – po­wieść ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Ber­nar­da Ma­la­mu­da wy­da­na w 1966 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani dy­rek­tor wez­wa­ła fach­ma­na od ka­lo­ry­fe­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fach mrz., fachowiec mos.

:: fż. fachmanka ż.

 przysł. fachowo

 wykrz. fach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk macher

Wiktionary


fachmanka

po­tocz­nie: ko­bie­ta bę­dą­ca fa­chow­cem w ja­kiejś dzie­dzi­nie; fa­chu­ra, spe­cja­list­ka


SJP.pl


fachowczyni

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary


fachowiec

spe­cja­li­sta w ja­kiejś dzie­dzi­nie; fach­man, fa­chu­ra, spec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Fa­cho­wiec – pol­ski te­le­wi­zyj­ny film oby­cza­jo­wy z 1983 roku w re­ży­se­rii Krzysz­to­fa Gru­be­ra, na pod­sta­wie po­wie­ści Wac­ła­wa Be­ren­ta pod tym samym ty­tu­łem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zep­suł mi się te­le­wi­zor, więc za­te­le­fo­no­wa­łem po fa­chow­ca z ser­wi­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈxɔvʲjɛt͡s, AS: faχovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fach mrz., fachowość ż., fachman mos., fachura mos.

 przym. fachowy

 przysł. fachowo

 wykrz. fach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biegły, człowiek kompetentny, ekspert, profesjonalista, praktyk, specjalista, zawodowiec, znawca; pot. fachman, fachura, spec; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk macher

Wiktionary


fachowo

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie ze spe­cja­li­za­cją

 (1.2) z fa­cho­wą wie­dzą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Józef był fa­cho­wo wyksz­tał­co­nym cie­ślą.

 (1.2) Drzwi osa­dzo­ne fa­cho­wo po­win­ny się do­my­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fachman mos., fach mrz., fachowiec mos., fachowość ż., fachura mos.

 przym. fachowy

 wykrz. fach

Wiktionary


fachowość

zna­jo­mość fachu; wyksz­tał­ce­nie za­wo­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zna­jo­mość ja­kiejś dzie­dzi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fach mrz., fachowiec mos., fachura mos.

 wykrz. fach

 przysł. fachowo

 przym. fachowy

Wiktionary


fachowy

zwią­za­ny z fa­chem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z okre­ślo­nym za­wo­dem, spe­cjal­no­ścią

 (1.2) obez­na­ny z za­wo­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek jest w każ­dym calu per­fek­cjo­ni­stą – zanim się za coś za­bie­rze, naj­pierw czyta stosy li­te­ra­tu­ry fa­cho­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fach mrz., fachowość ż., fachowiec mos., fachura mos.

 przysł. fachowo

 wykrz. fach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspercki, profesjonalny, specjalistyczny, specjalny, zawodowy

 (1.2) biegły, obeznany, wykwalifikowany, wyspecjalizowany

Wiktionary


fachtla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­chod­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachla, facla, fachula

Wiktionary


fachula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­chod­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachla, facla, fachtla

Wiktionary


fachura

po­tocz­nie: fa­cho­wiec; fach­man, magik, spec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. fa­cho­wiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fachowiec m., fach m., fachowość ż.

 przym. fachowy

 przysł. fachowo

 wykrz. fach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachowiec, specjalista, pot. spec

Wiktionary


faciebat

[czy­taj: fa­cje­bat] fecit; zro­bił, wy­ko­nał (napis na dzie­łach sztu­ki obok pod­pi­su ar­ty­sty)


SJP.pl


facies

[czy­taj: fa­cjes] obli­cze; fa­cies hip­po­cra­ti­ca - hi­po­kra­te­so­we obli­cze, na któ­rym widać oz­na­ki zbli­ża­ją­cej się śmier­ci


SJP.pl


facile

[czy­taj: FAczile] łatwo - okre­śle­nie stop­nia trud­no­ści tech­nicz­nej ut­wo­ru


SJP.pl


facilmente

[czy­taj: fa­czil­men­te] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: łatwo, bez na­pię­cia


SJP.pl


facio

po­tocz­nie: jakiś męż­czyz­na; facet, koleś, kolo, gość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. facet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten facio po lewej wy­glą­da zna­jo­mo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfat͡ɕɔ, AS: faćo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facet m., facetka ż., facecik mos.

Wiktionary


faciu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. facet

Wiktionary


facja

1. ze­spół cech osa­dów i skał wy­ni­ka­ją­cych z wa­run­ków pow­sta­wa­nia;
2. jed­nost­ka w sy­ste­ma­ty­ce ro­ślin


SJP.pl

Facja (łac. "fa­cies" 'twarz, obli­cze') – ze­spół wspól­nych cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla skał ut­wo­rzo­nych w róż­nych wa­run­kach.

Skały (lub śro­do­wi­ska) tej samej facji mogą róż­nić się cza­sem pow­sta­nia i miej­scem, muszą jed­nak po­sia­dać łą­czą­ce je istot­ne cechy szcze­gól­ne, naj­czę­ściej li­to­lo­gicz­ne lub pa­le­on­to­lo­gicz­ne. Niem­niej nie­kie­dy pod nazwą kon­kret­nej facji by­wa­ją też łą­czo­ne ze­spo­ły skał bar­dzo róż­nią­ce się pe­tro­gra­ficz­nie, a pow­sta­łe w jed­nym (lub po­krew­nym) re­gio­nie w okre­ślo­nym cza­sie.

Wikipedia


facjata

1. po­mie­szcze­nie na pod­da­szu; fa­cjat­ka, man­sar­da;
2. wy­su­nię­te pod­da­sze z oknem i osob­nym dasz­kiem; fa­cjat­ka, man­sar­da;
3. po­tocz­nie: twarz; dziób, buzia, gęba;
4. prze­sta­rza­le: fron­to­wa ścia­na bu­dyn­ku; fa­sa­da;
5. daw­niej: część ścia­ny za­sła­nia­ją­ca dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kal­ne po­mie­szcze­nie na pod­da­szu, zwy­kle nad­bu­do­wa­ne i po­sia­da­ją­ce odręb­ne za­da­sze­nie

 (1.2) pot. twarz

 (1.3) daw. fa­sa­da bu­dyn­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z tą fa­cja­tą od­stra­szysz wszyst­kich chło­pa­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈt͡sʲjata, AS: facʹi ̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. facjatka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mansarda, facjatka

Wiktionary


facjatka

1. wy­su­nię­te pod­da­sze z oknem i osob­nym dasz­kiem; fa­cja­ta, man­sar­da;
2. po­mie­szcze­nie na pod­da­szu; fa­cja­ta, man­sar­da;
3. ek­spre­syw­nie: twarz; buzia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • lu­kar­na
  • fa­cja­ta (man­sar­da)
  • fa­sa­da bu­dyn­ku

Wikipedia


facjatkowy

→ fa­cjat­ka (miesz­ka­nie na pod­da­szu), np. okno fa­cjat­ko­we


SJP.pl


facjenda

daw­niej: in­te­res, tran­sak­cja hand­lo­wa; spe­ku­la­cja, sza­chraj­stwo


SJP.pl


facjendarski

→ fa­cjen­darz


SJP.pl

Patrz:

facjendarz

facjendarz

daw­niej osoba zaj­mu­ją­ca się hand­lem


SJP.pl


facka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­li­czek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­li­czek (także ude­rze­nie)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfat͡ska, AS: facka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fackać ndk.

Wiktionary


fackać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­licz­ko­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. facka ż.

Wiktionary


fackelzug

[czy­taj: fa­kel­cug] daw­niej: uro­czy­sty po­chód z po­chod­nia­mi; fa­kel­cug


SJP.pl


facla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­chod­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachla, fachtla, fachula

Wiktionary


facnóć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spo­licz­ko­wać

Wiktionary


facsimile

[czy­taj: faks-imile] fak­sy­mi­le;
1. re­pro­duk­cja do­ku­men­tu wy­ko­na­na ręcz­nie, me­cha­nicz­nie lub che­micz­nie;
2. pie­cząt­ka lub kli­sza odt­wa­rza­ją­ca włas­no­ręcz­ny pod­pis


SJP.pl


fact-checking

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) społ. publ. pro­ces we­ry­fi­ko­wa­nia in­for­ma­cji przez do­kład­ne spraw­dza­nie fak­tów;

Wiktionary

Fact-chec­king (także "fact chec­king", z ang. „we­ry­fi­ka­cja fak­tów”) – pro­ces, który ma na celu zwe­ry­fi­ko­wa­nie in­for­ma­cji, po­le­ga­ją­cy na do­kład­nym spraw­dza­niu fak­tów w wia­ry­god­nych źró­dłach, kon­fron­to­wa­nia moż­li­wie licz­nych pot­wier­dzeń w opra­co­wa­niach lub do­ku­men­tach na pi­śmie lub w for­mie ma­te­ria­łów audio-wideo, a także w wy­po­wie­dziach au­to­ry­te­tów po­sia­da­ją­cych wie­dzę i po­wszech­nie uz­na­ną wia­ry­god­ność w dzie­dzi­nie, któ­rej do­ty­czy we­ry­fi­ko­wa­na in­for­ma­cja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2021 roku Po­ko­jo­wą Na­gro­dę Nobla otrzy­ma­ła Maria Ressa, za­ło­ży­ciel­ka i sze­fo­wa fi­li­piń­skie­go por­ta­lu Rap­pler, który zaj­mu­je się fact-chec­kin­giem oraz dzien­ni­kar­stwem śled­czym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fact-check m., fact-checker m., fact-checkerka ż.

 przym. fact-checkingowy

Wiktionary


factcheckingowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fact-chec­kin­gu

Wiktionary


factitivum

[czy­taj: fak­ti­ti­wum] ka­te­go­ria sło­wot­wór­cza cza­sow­ni­ka; ca­u­sa­ti­vum


SJP.pl


factoring

[czy­taj: fak­to­ring] ro­dzaj umowy nie­naz­wa­nej, po­le­ga­ją­cej na wy­ku­po­wa­niu przez wy­spe­cja­li­zo­wa­ne­go poś­red­ni­ka (fac­to­ra), na­leż­no­ści z ty­tu­łu sprze­da­ży od fac­to­ran­ta (osoby do­ko­nu­ją­cej sprze­da­ży na­leż­no­ści); fak­to­ring


SJP.pl


factoringowy

[czy­taj: fak­to­rin­go­wy] zwią­za­ny z fac­to­rin­giem (fak­to­rin­giem); fak­to­rin­go­wy


SJP.pl


faculik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. grub­szy kij do bicia

Wiktionary


facydiowce

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy wor­kow­ców wła­ści­wych


SJP.pl


facydiowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy wor­kow­ców wła­ści­wych


SJP.pl


facylitacja

1. w psy­cho­lo­gii:
a) wpływ obec­no­ści in­nych ludzi na sku­tecz­ność wy­ko­ny­wa­nia ja­kie­goś za­da­nia;
b) nie­wy­u­czo­ne, chwi­lo­we zwięk­sze­nie siły re­ak­cji;
2. w fiz­jo­lo­gii: ułat­wie­nie wy­stą­pie­nia re­ak­cji na bo­dziec; to­ro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. wpływ obec­no­ści in­nych ludzi na sku­tecz­ność wy­ko­ny­wa­nia ja­kie­goś za­da­nia (po­zy­tyw­ny lub ne­ga­tyw­ny)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fa­cy­li­ta­cja (roz­wią­zy­wa­nie kon­flik­tów)
  • fa­cy­li­ta­cja spo­łecz­na

Wikipedia


facylitacyjny

→ fa­cy­li­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

facylitacja

facylitator

osoba ułat­wia­ją­ca prze­pływ in­for­ma­cji i roz­wią­zu­ją­ca pro­ble­my w spot­ka­niach po­mię­dzy róż­ny­mi gru­pa­mi ludzi


SJP.pl

Fa­cy­li­ta­tor – osoba, któ­rej za­da­niem jest czyn­ny udział w udroż­nia­niu pro­ce­su ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy oso­ba­mi bądź gru­pa­mi, w celu osią­gnię­cia wspól­ne­go roz­wią­za­nia, czyli fa­cy­li­ta­cją (ułat­wia­niem) pro­ce­sów. Rolą fa­cy­li­ta­to­ra nie jest me­dia­cja (wspar­cie przy roz­wią­zy­wa­niu kon­flik­tów) mię­dzy stro­na­mi, gdyż służy on wspar­ciem w za­kre­sie m.in.

Wikipedia


facylitatorka

ko­bie­ta ułat­wia­ją­ca prze­pływ in­for­ma­cji i roz­wią­zu­ją­ca pro­ble­my w spot­ka­niach po­mię­dzy róż­ny­mi gru­pa­mi ludzi


SJP.pl


facylitować

w psy­cho­lo­gii: wpły­wać na człon­ków grupy, po­wo­du­jąc wzrost za­cho­wań okre­ślo­ne­go ro­dza­ju


SJP.pl


facyt

suma, wynik obli­cze­nia


SJP.pl


facz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. med. opa­tru­nek

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­wi­jak dla nie­mow­la­ka

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. etn. pas zdo­bią­cy becik nie­mow­lę­cy

Wiktionary


faczować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ob­wią­zy­wać ranę

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ob­wi­jać nie­mow­lę po ką­pie­li

Wiktionary


fading

[czy­taj: fej­ding albo fa­ding] zanik sy­gna­łu ra­dio­we­go na sku­tek zmian wa­run­ków roz­cho­dze­nia się fal ra­dio­wych


SJP.pl

Fa­ding – za­ni­ka­nie sły­szal­no­ści, któ­re­go me­cha­nizm pow­sta­wa­nia jest po­dob­ny do echa ra­dio­we­go. Róż­ni­ca po­le­ga na tym, że prze­su­nię­cie cza­so­we dwóch fal do­cho­dzą­cych do ob­ser­wa­to­ra jest zbli­żo­ne do po­ło­wy okre­su fali.

Wikipedia


fado

1. por­tu­gal­ska me­lan­cho­lij­na pieśń lu­do­wa;
2. zwią­za­ny z fado - pie­śnią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ga­tu­nek mu­zycz­ny wy­wo­dzą­cy się z Por­tu­ga­lii, me­lan­cho­lij­na pieśń

Wiktionary

Fado (tłum. los, przez­na­cze­nie) – ga­tu­nek mu­zycz­ny pow­sta­ły w XIX wieku w bied­nych dziel­ni­cach por­to­wych miast Por­tu­ga­lii, głów­nie w li­zboń­skich kwar­ta­łach Al­fa­ma i Mo­u­ra­ria. Fado to me­lan­cho­lij­na pieśń, wy­ko­ny­wa­na przez jed­ne­go wo­ka­li­stę przy akom­pa­nia­men­cie dwóch gitar. Na­zy­wa­ne jest cza­sa­mi por­tu­gal­skim blu­e­sem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfadɔ, AS: fado

Wiktionary


fadom

skrót od: Fa­bry­ka Domów


SJP.pl


fadżr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. pier­wsza (spoś­ród pię­ciu) mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska w ciągu dnia, od­ma­wia­na świ­tem;

Wiktionary

Fadżr ( ‏فجر‎) – mod­lit­wa mu­zuł­mań­ska (salat), pier­wsza w ciągu dnia, od­ma­wia­na mię­dzy świ­tem i wscho­dem słoń­ca, naj­le­piej ok. 45 minut przed wscho­dem słoń­ca. []

Wikipedia


faena

koń­co­wa seria ata­ków ma­ta­do­ra, pro­wa­dzą­ca do za­bi­cia byka


SJP.pl


faencki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Fa­en­zą, do­ty­czą­cy Fa­en­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do końca XVIII stu­le­cia je­dy­nie wi­ze­run­ki, wy­ko­na­ne we­dług obra­zu z Fa­en­zy, no­si­ły nazwę „Najś­więt­szej Panny Ła­ska­wej”. Kaz­no­dzie­je w cza­sie uro­czy­sto­ści Najśw. Panny Ła­ska­wej za­poz­na­wa­li wier­nych z hi­sto­rią obra­zu z ka­te­dry fa­enc­kiej, wy­ja­śnia­li jego iko­no­gra­ficz­ne, sym­bo­licz­ne cechy i wła­ści­wo­ści uwsp..

 (1.1) Fa­enc­ki pier­wow­zór war­szaw­skiej Ma­don­ny do­stą­pił za­szczy­tu ko­ro­na­cji w 321 lat od in­tro­ni­za­cji.

 (1.1) Ar­ty­ści fa­enc­cy przy­wró­ci­li jej ory­gi­nal­ną świet­ność, po­słu­gu­jąc się wy­ro­ba­mi sztu­ki ce­ra­micz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faenza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. faenzki

Wiktionary


faenza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

Wiktionary

Fa­en­za – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Ra­wen­na.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Fa­en­za.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę za­miesz­ki­wa­ło 58 737 osób, 272,2 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fa­jan­se swą nazwę wzię­ły od Fa­en­zy, mia­sta w pół­noc­nych Wło­szech, gdzie od XII wieku pro­du­ko­wa­no na­czy­nia wy­pa­la­ne z gliny, kwar­cu i ka­o­li­nu albo z gliny, kwar­cu i mar­gla, po­kry­wa­ne naj­czę­ściej nie­przez­ro­czy­sty­mi szkli­wa­mi, ta­ki­mi jak na przy­kład ema­lia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. faencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Fawencja

Wiktionary


faeton

ptak z rzędu peł­no­płet­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­e­ton – hi­po­te­tycz­na pla­ne­ta mię­dzy Mar­sem a Jo­wi­szem
  • fa­e­ton – lekki po­jazd spa­ce­ro­wy
  • fa­e­ton – ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go
  • Fa­e­ton – w mi­to­lo­gii grec­kiej koń Eos
  • Fa­e­ton – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn He­lio­sa
  • Fa­e­ton – po­e­mat Wi­tol­da Wirp­szy
  • Fa­e­tón – po­e­mat Juana de Tasis y Pe­ral­ta
  • Phaéton – opera Jeana-Bap­ti­ste’a Lully’ego
  • Volks­wa­gen Pha­e­ton - luk­su­so­wy sa­mo­chód pro­du­ko­wa­ny w la­tach 2002–2016.
  • fa­e­to­ny – ro­dzi­na pta­ków z rzędu pe­li­ka­no­wych
  • Pha­et­hon – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia


faetony

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­et­hon­ti­for­mes|Shar­pe|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: fa­e­ton

Wiktionary

Fa­e­to­ny – mo­no­ty­po­wy rząd Pha­et­hon­ti­for­mes i ro­dzi­na Pha­et­hon­ti­dae z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­or­nit­hes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy jeden ro­dzic fa­e­to­nów wy­sia­du­je, drugi po­lu­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faeton mzw.

Wiktionary


fafel

ob­wi­sła warga u psa


SJP.pl


faferfloki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. reg. pozn. płat­ki ow­sia­ne

Wiktionary


fafernuch

tra­dy­cyj­ne kur­piow­skie cia­stecz­ko z do­dat­kiem mar­chwi, miodu i pie­przu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ne kur­piow­skie ciast­ko – twar­de, wy­traw­ne i pi­kant­ne, cięte nożem z wałka cia­sta na kształt ko­py­tek lub orze­chów, po­da­wa­ne jako prze­ką­ska, np. do piwa, sta­no­wią­ce zwy­cza­jo­wy no­wo­rocz­ny po­da­ru­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Nowy Rok w każ­dym domu pie­czo­no fa­fer­nu­chy i kozy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowolatek

Wiktionary


faflać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­plać

Wiktionary


fafle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kynol. zwi­sa­ją­ce wargi u psów my­śliw­skich

Wiktionary

Fafle – uży­wa­ne w ky­no­lo­gii okre­śle­nie gór­nych warg psa.

Kształt i wiel­kość fafli wy­raź­nie roz­róż­nia się w za­leż­no­ści od rasy psa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze zwi­sa­ją­cych fafli Buni ob­fi­cie ka­pa­ła ślina.

Wiktionary


faflonić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Po­mo­rze po­łud­nio­we, Ka­szu­by po­łud­nio­we, Ko­cie­wie, Zie­mia Cheł­miń­ska, Gru­dziądz, Ry­piń­skie. pa­plać, baj­du­rzyć, pleść, co ślina na język przy­nie­sie

 (1.2) gw-pl|Gru­dziądz. o dziec­ku lub oso­bie pod wpły­wem: beł­ko­tać, mam­ro­tać, mówić nie­wy­raź­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. paplać, bajdurzyć.; gw. Pomorze południowe, Kaszuby południowe faflać; war. gw. Grudziądz faflunić

 (1.2) zob. bełkotać, mamrotać.; war. gw. Grudziądz faflunić

 (1.3) zob. seplenić.; gw. Ziemia Łomżyńska chechławić, faflotać, gąglotać, psiepsielić, sefielić

Wiktionary


faflunić

po­tocz­nie: mówić nie­wy­raź­nie, beł­ko­tać


SJP.pl


fafrać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gryz­mo­lić, mazać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. mówić bez sensu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fifrać

 (1.2) kafrać

Wiktionary


fafuła

nie­do­łę­ga, nie­zda­ra, sa­fan­du­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, War­sza­wa. nie­zda­ra

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. je­dze­nie dla trzo­dy chlew­nej, skła­da­ją­ce się głów­nie z kaszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fuła

Wiktionary


fag

wirus ma­ją­cy zdol­ność do ni­szcze­nia bak­te­rii; bak­te­rio­fag


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zob. bak­te­rio­fag.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fak, AS: fak

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. -fagia, -fag, fago-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bakteriofag

Wiktionary


fagas

po­gard­li­wie:
1. słu­żą­cy, lokaj; słu­gus;
2. prze­no­śnie: lizus, poch­leb­ca;
3. ko­cha­nek; gach, fra­jer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. męż­czyz­na po­słu­gu­ją­cy jako lokaj lub kel­ner

 (1.2) pot. obraź. osoba cał­ko­wi­cie ule­gła

 (1.6) gw-pl|War­sza­wa. męż­czyz­na

 (2.2) ornit. dzier­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wyj­ściu z pa­ła­cu Fa­ven­ti­nes trój­ka wę­drów­nych graj­ków udała się na Nowy-Most, który był wów­czas głów­ną kwa­te­rą prze­woź­ni­ków, fa­ga­sów, ele­gan­tów i ło­bu­zów.

 (1.2) Ce­li­na ma tutaj swo­ich fa­ga­sów, któ­rzy prze­ści­ga­ją się, by za­skar­bić jej życz­li­wość.

 (1.3) Są­siad z na­prze­ciw­ka przy­dy­bał fa­ga­sa i wy­gar­bo­wał mu skórę.

 (2.1) Nie spo­dzie­wa­łam się, że z tych fa­ga­sów bę­dzie aż tyle mięsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaɡas, AS: fagas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagasostwo n., fagasowanie n.

 czas. fagasować ndk.

 przym. fagasowski, fagasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pachołek, piesek, sługa, sługus, służalec

 (1.3) frajer, gach, kochanek, kochaś, ogoniarz, przyjaciel

 (2.1) pomorska owca

Wiktionary


fagasostwo

słu­żal­czość, li­zu­so­stwo


SJP.pl


fagasować

po­tocz­nie: być fa­ga­sem, wy­słu­gi­wać się, schle­biać komuś


SJP.pl


fagasowski

przy­po­mi­na­ją­cy fa­ga­sa


SJP.pl


fagin

tru­ją­cy zwią­zek w na­sio­nach buku


SJP.pl


fagina

tru­ją­cy zwią­zek w na­sio­nach buku


SJP.pl


fagocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fagot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fagot, lecz tylko mały fa­go­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagot m., fagocista mos.

Wiktionary


fagocista

muzyk gra­ją­cy na fa­go­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na fa­go­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagot m., fagocik m.

:: fż. fagocistka ż.

 przym. fagotowy

Wiktionary


fagocistka

→ fa­go­ci­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na fa­go­cie

Wiktionary

Patrz:

fagocista

Powiązane:

 rzecz. fagot mrz.

:: fm. fagocista mos.

 przym. fagotowy

Wiktionary


fagocyt

ko­mór­ka or­ga­niz­mu po­chła­nia­ją­ca bak­te­rie oraz inne cząst­ki nie­or­ga­nicz­ne i or­ga­nicz­ne; ko­mór­ka żerna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) biol. ro­dzaj ko­mór­ki zdol­nej do po­chła­nia­nia i tra­wie­nia ob­cych czą­stek;

Wiktionary

Fa­go­cyt (gr. "phágos" ‘po­że­racz’, "kýtos" ‘ko­mór­ka’), ko­mór­ka żerna – każda ko­mór­ka zdol­na do fa­go­cy­to­zy. Zaz­wy­czaj fa­go­cy­ta­mi są wy­spe­cja­li­zo­wa­ne ko­mór­ki or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych (u czło­wie­ka są nimi m.in.: oste­o­kla­sty, ma­kro­fa­gi, gra­nu­lo­cy­ty oraz mi­kro­glej), rza­dziej or­ga­niz­my jed­no­ko­mór­ko­we (np. ameby).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usu­wa­nie resz­tek ko­mór­ko­wych to jedno z zadań fa­go­cy­tów.

 (1.1) Pro­ces, w któ­rym fa­go­cyt po­chła­nia i trawi bak­te­rie, na­zy­wa­ny jest fa­go­cy­to­zą i jest klu­czo­wy dla ukła­du od­por­no­ścio­we­go.

 (1.1) Zwal­cza­nie in­fek­cji wy­ma­ga sko­or­dy­no­wa­ne­go dzia­ła­nia róż­nych ko­mó­rek od­por­no­ścio­wych z fa­go­cy­ta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagocytoza ż.

 przym. fagocytowy, fagocytarny

Wiktionary


fagocytarny

→ fa­go­cyt; fa­go­cy­to­wy


SJP.pl


fagocytella

pra­or­ga­nizm zło­żo­ny z fa­go­cy­to­bla­stu i ki­no­bla­stu


SJP.pl


fagocytować

o ko­mór­kach: wchła­niać drob­ne czą­stecz­ki or­ga­nicz­ne


SJP.pl


fagocytowy

→ fa­go­cyt; fa­go­cy­tar­ny


SJP.pl


fagocytoza

umie­jęt­ność po­chła­nia­nia mi­kro­sko­pij­nych ciał ob­cych przez ko­mór­kę or­ga­niz­mu ży­we­go


SJP.pl

Fa­go­cy­to­za (gr. "pha­ge­in" – jeść, "kytos" – ko­mór­ka) – ro­dzaj en­do­cy­to­zy, spo­ty­ka­ny u ko­mó­rek i or­ga­niz­mów jed­no­ko­mór­ko­wych. Po­le­ga na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska po­kar­mów sta­łych, odi­zo­lo­wa­niu od cy­to­zo­lu, po­przez ut­wo­rze­nie wod­nicz­ki po­kar­mo­wej (lub in­ne­go tworu o po­dob­nym przez­na­cze­niu, np.

Wikipedia


fagofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed po­ły­ka­niem


SJP.pl


fagolizosom

Fa­go­li­zo­som – or­ga­nel­lum ko­mór­ko­we pow­sta­ją­ce na sku­tek zla­nia się fa­go­so­mu z li­zo­so­mem. W fa­go­so­mie znaj­du­ją się po­chło­nię­te przez ko­mór­kę sub­stan­cje, które są roz­kła­da­ne za po­mo­cą znaj­du­ją­cych się w li­zo­so­mie en­zy­mów (głów­nie pro­te­o­li­tycz­nych). W obrę­bie fa­goz­li­zo­so­mu pa­nu­je od­czyn kwa­śny, co jest nie­zbęd­nym wa­run­kiem dzia­ła­nia en­zy­mów li­zo­so­mal­nych.

Wikipedia


fagosom

wa­ku­o­la pow­sta­ją­ca okre­so­wo w ko­mór­ce w prze­bie­gu fa­go­cy­to­zy lub pi­no­cy­to­zy, przy­czy­nia­ją­ca się do tra­wie­nia i zu­żyt­ko­wa­nia sub­stan­cji wchło­nię­tych do ko­mór­ki


SJP.pl

Fa­go­som (syn. fa­go­li­zo­som) – wa­ku­o­la ota­cza­ją­ca pod­czas fa­go­cy­to­zy pa­to­gen­ną ko­mór­kę (bak­te­rię), ogra­ni­czo­na błoną po­cho­dzą­cą z ko­mór­ki fa­go­cy­ta. W dal­szej fazie fa­go­cy­to­zy do błony fa­go­so­mu przy­wie­ra jeden lub dwa li­zo­so­my, wy­dzie­la­ją­ce en­zy­my tra­wien­ne. []

Wikipedia


fagot

dęty in­stru­ment drew­nia­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. stro­i­ko­wy, drew­nia­ny in­stru­ment dęty o ni­skiej skali;

Wiktionary

Fagot (wł. "fa­got­to", skrót: "fg".) – in­stru­ment dęty drew­nia­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych z pod­wój­nym stro­i­kiem. Jego nazwa wło­ska „fa­got­to” oz­na­cza „wiąz­kę drew­na”. Do tej samej ro­dzi­ny na­le­żą także obój, rożek an­giel­ski i kon­tra­fa­got, który tran­spo­nu­je ok­ta­wę niżej od fa­go­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan od pię­ciu lat gra na fa­go­cie a są­sia­dom na ner­wach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaɡɔt, AS: fagot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagocista m., fagocistka ż.

:: zdrobn. fagocik m.

 przym. fagotowy

Wiktionary


fagotowy

zwią­za­ny z fa­go­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z fa­go­tem, do­ty­czą­cy fa­go­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gra się na nim za po­mo­cą du­że­go pod­wój­ne­go stro­i­ka, który bar­dziej przy­po­mi­na stro­ik fa­go­to­wy niż obo­jo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fagot mrz., fagocista mos., fagocistka ż.

Wiktionary


fagowy

→ fag


SJP.pl

Patrz:

fag

fahrenheit

[czy­taj: FArenhajt]
1. naz­wi­sko, np. Ga­briel Da­niel Fah­ren­he­it (1686-1736), pol­ski fizyk nie­miec­kie­go po­cho­dze­nia;
2. skala Fah­ren­he­i­ta - skala tem­pe­ra­tu­ry uży­wa­na do­tych­czas przez kraje an­glo­sa­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Ga­briel Fah­ren­he­it – fizyk i in­ży­nier
  • skala Fah­ren­he­i­ta – jedna ze skal do po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry
  • Fah­ren­he­it 451 – książ­ka Raya Brad­bu­ry’ego
  • Fah­ren­he­it 451 – film François Truf­fa­ut, ekra­ni­za­cja
  • Fah­ren­he­it 9.11 – kon­tro­wer­syj­ny film do­ku­men­tal­ny Mi­cha­e­la Moore’a
  • Fah­ren­he­it – pismo in­ter­ne­to­we o te­ma­ty­ce fan­ta­stycz­nej,
  • Fah­ren­he­it – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Fah­ren­he­it – męska woda to­a­le­to­wa, kom­po­zy­cja za­pa­cho­wa Chri­stian Dior
  • Fah­ren­he­it – wę­gier­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Fah­ren­he­it – album ze­spo­łu Fah­ren­he­it
  • Fah­ren­he­it – album Toto

Wikipedia


faille

[czy­taj: faj] gęsta, prąż­ko­wa­na tka­ni­na jed­wab­na


SJP.pl


fair

[czy­taj: fer]
1. ucz­ci­wy, zgod­ny z za­sa­da­mi (np. Za­wsze byłam fair wobec cie­bie.);
2. ucz­ci­wie, zgod­nie z za­sa­da­mi (np. Za­cho­wał się fair i za to go cenię.)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ucz­ci­wy, lo­jal­ny

przy­słó­wek

 (2.1) ucz­ci­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fair (ang. Fair Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Plat­te
  • Fair (ang. Fair Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Hut­chin­son
  • Wyspa Fair (ang. Fair Isle) – wyspa po­ło­żo­na w po­ło­wie drogi mię­dzy pół­noc­ną Szko­cją a Wy­spa­mi Ow­czy­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bła­żej był za­wsze fair wobec mnie.

 (2.1) Na­u­czy­ciel­ka za­cho­wa­ła się fair wobec ucz­niów.

Wiktionary


fair-trade

[czy­taj: fer-trejd] han­del z na­sta­wie­niem na ucz­ci­we wy­na­gra­dza­nie drob­nych wyt­wór­ców, nie na zysk i naj­niż­szą cenę; spra­wied­li­wy han­del, fair trade, fa­ir­tra­de


SJP.pl


fairbanks

Fa­ir­banks – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w środ­ko­wej Ala­sce, nad rzeką Chena, u jej uj­ścia do rzeki Ta­na­na. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1902 roku przez po­szu­ki­wa­czy złota, prawa miej­skie uzy­ska­ło w 1903 roku. We­dług da­nych z 2022 roku li­czy­ło 32,1 tys. miesz­kań­ców, oraz 95,4 tys.

Wikipedia


fairway

[czy­taj: fer­łej] droga wodna wy­ty­czo­na wśród mie­lizn lub in­nych przesz­kód na­wi­ga­cyj­nych, słu­żą­ca do prze­pro­wa­dza­nia stat­ków o okre­ślo­nym za­nu­rze­niu; far­wa­ter


SJP.pl

Fa­ir­way – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie John­son.

Wikipedia


faisalabad

[czy­taj: faj­sa­la­bad] mia­sto w Pa­ki­sta­nie; Faj­sa­la­bad


SJP.pl


faj

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: faja

Wiktionary


faja

1. duża fajka
2. po­gard­li­wie czło­wiek mało za­rad­ny, cie­mię­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. grub. czło­nek męski, penis

 (1.2) duża fajka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., fajczarstwo n., fajkarz mos., fajczarz mos., fajkarstwo n., fajczenie n., zafajczenie n., sfajczenie n., odfajkowanie n., fajeczka ż.

 czas. fajczyć ndk., zafajczyć dk., sfajczyć dk., odfajkować dk.

 przym. fajkowy, fajczany, fajkowany, fajkarski

 przysł. fajkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penis

Wiktionary


fajalit

mi­ne­rał, krze­mian że­la­za


SJP.pl

Fa­ja­lit – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, z grupy oli­wi­nów. Nazwa zwią­za­na jest z miej­scem wy­stę­po­wa­nia mi­ne­ra­łu – wul­ka­nicz­ną wyspą Faial na Azo­rach.

Wikipedia


fajans

1. biała glin­ka uży­wa­na po wy­pa­le­niu naj­czę­ściej do wyt­wa­rza­nia na­czyń ku­chen­nych, sprzę­tu sa­ni­tar­ne­go i elek­tro­tech­nicz­ne­go;
2. pro­dukt wy­ko­na­ny z wy­pa­lo­nej bia­łej glin­ki, po­kry­tej szkli­wem;
3. po­tocz­nie: coś bez war­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. rzem. ma­te­riał ce­ra­micz­ny wyt­wa­rza­ny z za­nie­czy­szczo­ne­go ka­o­li­nu, po­dob­ny nieco do por­ce­la­ny;

 (1.2) pot. coś bez­war­to­ścio­we­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. pejor. głu­pek, ciem­niak

Wiktionary

Fa­jans – wyrób ce­ra­micz­ny o cze­re­pie po­ro­wa­tym, po­kry­ty szkli­wem bo­ga­tym w dwut­le­nek cyny.

W hi­sto­rii ce­ra­mi­ki ar­ty­stycz­nej ter­min fa­jans sto­su­je się do dwóch róż­nych typów ce­ra­mi­ki: fa­jan­su wła­ści­we­go oraz fa­jan­su de­li­kat­ne­go. Fa­jans wła­ści­wy, o nie­przez­ro­czy­stym (ma­to­wym), kry­ją­cym szli­wie oło­wio­wo-cy­no­wym po raz pier­wszy po­ja­wił się w IX-wiecz­nym Iraku, gdzie arab­scy ce­ra­mi­cy pró­bo­wa­li uzy­skać białe tło dla de­ko­ra­cji barw­nej po­dob­ne do chiń­skiej por­ce­la­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wi­łem na auk­cji in­ter­ne­to­wej świecz­nik z fa­jan­su.

 (2.1) Ten twój cho­ler­ny oj­ciec to fa­jans!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajãw̃s, AS: fai ̯ãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajansiarstwo n., fajansiarz mos., fajansiara ż., fajansarnia ż., fajansownia ż.

 przym. fajansowy, fajansiarski

Wiktionary


fajansiara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfajãw̃ˈɕara, AS: fai ̯ãũ̯śara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajans m.

 przym. fajansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


fajansiarski

→ fa­jan­siarz


SJP.pl

Patrz:

fajansiarz

fajansiarz

fa­jans; po­tocz­nie:
1. osoba nie­mod­nie ubra­na, za­nied­ba­na;
2. bru­das, niech­luj;
3. fra­jer, głu­pek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. fra­jer, głu­pek

 (1.2) slang. ktoś nie­mod­nie ubra­ny

 (1.3) slang. ktoś brud­ny, za­nied­ba­ny, niech­luj, bru­das

 (1.4) środ. ekon. bro­ker bez li­cen­cji KNF

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajans

 przym. fajansowy

Wiktionary


fajansowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: fa­jan­so­wy

Wiktionary


fajansowy

zwią­za­ny z fa­jan­sem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny z fa­jan­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale macie fajny fa­jan­so­wy świecz­nik.

 (1.1) Po­pro­szę tego fa­jan­so­we­go anio­łecz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajans mrz. / mos., fajansiarz mos., fajansiara ż., fajansownia ż.

 przym. fajansiarski

Wiktionary


fajczany

→ fajka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z fajki

Wiktionary

Patrz:

fajka

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., faja ż.

 przym. fajkowy

Wiktionary


fajczarski

przy­miot­nik od: fajka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy faj­czar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajczarstwo n., fajczarz mos.

 czas. fajczyć

Wiktionary


fajczarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. pa­le­nie fajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­szy rozk­wit faj­czar­stwa na te­re­nie Pod­ha­la miał miej­sce w XIX wieku, kiedy to fajka sta­no­wi­ła nie­o­dłącz­ny rek­wi­zyt każ­de­go pra­wie gó­ra­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., faja ż., fajczarz m., fajkarz m., fajczenie n.

 czas. fajczyć ndk.

 przym. fajkowy, fajczarski

Wiktionary


fajczarz

osoba pa­lą­ca fajkę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pa­lacz fajki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku XIX wieku od­kry­to nowy, zda­niem więk­szo­ści faj­cza­rzy, naj­do­sko­nal­szy su­ro­wiec – ko­rzeń wrzo­śca drze­wia­ste­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., faja ż., fajczarstwo n., fajkarz mos., fajczenie n., zafajczenie n., sfajczenie n., fajeczka ż., odfajkowywanie n., odfajkowanie n.

 czas. fajczyć ndk., zafajczyć ndk., sfajczyć dk., odfajkowywać ndk., odfajkować dk.

 przym. fajkowy, fajczarski

Wiktionary


fajczora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­ło­go­wa pa­lacz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Faj­czo­ra nie po­win­na być na­u­czy­ciel­kóm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajczysko n.

:: fm. fajczorz m.

 czas. fajczyć ndk.

Wiktionary


fajczorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­ło­go­wy pa­lacz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajczysko n.

:: fż. fajczora ż.

 czas. fajczyć ndk.

Wiktionary


fajczysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. długa fajka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na cy­bu­chu faj­czy­ska czyn­sto był wy­ma­lo­wa­ny cy­sorz au­stry­jac­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajczorz n., fajczora ż.

 czas. fajczyć ndk.

Wiktionary


fajczyć

po­tocz­ne:
1. ni­szczyć ogniem; palić, spa­lać;
2. palić tytoń; jarać, kop­cić, ku­rzyć;
3. faj­czyć się - pło­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) palić fajkę lub tytoń

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny faj­czyć się (dk. brak)

 (2.1) pot. palić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., fajeczka ż., fajek mrz./mzw., fajczarz mos.

 przym. fajczarski

Wiktionary


fajdać

po­tocz­nie:
1. bru­dzić, pla­mić; walać, ba­brać, kidać;
2. wy­próż­niać się; za­łat­wiać się, kakać, kup­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­faj­dać, ufaj­dać)

 (1.1) grub. posp. fizj. wy­próż­niać się, de­fe­ko­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny faj­dać się (dk. ufaj­dać się, za­faj­dać się)

 (2.1) pot. bru­dzić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój pies faj­dał na traw­nik, więc mu­sia­łem po nim sprzą­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zafajdaniec mos.

 czas. zafajdać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defekować, załatwiać się, oddawać stolec; pot. robić kupę; wulg. srać, kupkać

Wiktionary


fajeczka

zdrob­nie­nie od: fajka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fajka

 (1.2) mała, drob­na fajka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈjɛt͡ʃka, AS: fai ̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faja ż., fajczarz m., fajka ż.

 przym. fajkowy

 czas. fajczyć ndk.

Wiktionary


fajek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. pa­pie­ros

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chło­pa­ki, mamy piwo, czip­sy i fajki, mo­że­my za­czy­nać im­pre­zę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajɛk, AS: fai ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fajczyć ndk., sfajczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szlug, skręt, papieros

Wiktionary


fajer

w gwa­rze miej­skiej: wigor, zapał, ener­gia, werwa, ani­musz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. świę­to

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajerowy

 rzecz. fajera ż., fajerwer mrz., fajers mrz., fajerka ż.

Wiktionary


fajera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. świę­to

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈjɛra, AS: fai ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajer m.

Wiktionary


fajerant

po­tocz­nie: przer­wa w pracy lub ko­niec dnia pracy; faj­rant


SJP.pl


fajerka

1. w pie­cy­kach lub ku­chen­nych pie­cach wę­glo­wych: jedna z wza­jem­nie opie­ra­ją­cych się na sobie obrę­czy że­liw­nych przy­kry­wa­ją­cych lub zmniej­sza­ją­cych otwór w pły­cie ku­chen­nej;
2. ter­mo­for do ogrze­wa­nia po­ście­li; szkan­de­la;
3. małe na­czy­niem utrzy­mu­ją­ce żar lub ogień;
4. gwa­ro­wo: za­pał­ka;
5. gwa­ro­wo: do­nicz­ka do kwia­tów;
6. gwa­ro­wo: kie­row­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) że­liw­ne kółko za­kry­wa­ją­ce otwór w pły­cie pieca

 (1.2) daw. prze­no­śny pie­cyk

Wiktionary

Fa­jer­ka – czę­ściej fa­jer­ki, kilka wza­jem­nie opie­ra­ją­cych się na sobie obrę­czy że­liw­nych, przy­kry­wa­ją­cych otwór w że­liw­nej pły­cie ku­chen­nej. Można je za­kła­dać i zdej­mo­wać przy po­mo­cy po­grze­ba­cza w kształ­cie ha­czy­ka, czyli ha­ko­wa­to za­gię­te­go drutu z rącz­ką. Za­sto­so­wa­nie fa­je­rek umoż­li­wi­ło sta­wia­nie bez­poś­red­nio na ogniu garn­ków róż­nej wiel­ko­ści i re­gu­la­cję ilo­ści do­cie­ra­ją­ce­go do nich cie­pła. Praw­do­po­dob­nie to wy­na­la­zek an­giel­ski z dru­giej po­ło­wy XVIII w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pło­myk lizał szczap­ki, strze­lał przez krąż­ki fa­je­rek, os­ma­lał brzu­cha­ty czaj­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈjɛrka, AS: fai ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajer m.

Wiktionary


fajerkasa

daw­niej:
1. to­wa­rzy­stwo ubez­pie­cze­nio­we ubez­pie­cza­ją­ce od skut­ków po­ża­ru;
2. skład­ka ubez­pie­cze­nia od skut­ków po­ża­ru


SJP.pl


fajerman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. stra­żak

Wiktionary


fajers

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara. pa­pie­ros lep­sze­go ga­tun­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajer m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajerwer

Wiktionary


fajerwer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara. pa­pie­ros

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajer m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajers

Wiktionary


fajerwerk

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) sztucz­ne ognie da­ją­ce róż­no­rod­ne efek­ty świetl­ne; raca;
2. po­tocz­nie: bły­skot­li­wa sek­wen­cja słów, żar­tów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ła­du­nek pi­ro­tech­nicz­ny, który wy­bu­cha­jąc daje przy­cią­ga­ją­ce wzrok efek­ty świetl­ne

 (1.2) wy­buch fa­jer­wer­ku (1.1) rozś­wiet­la­ją­cy niebo

 (1.3) przen. efek­tow­ne dzia­ła­nie lub jego wy­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajerwerkier mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuczny ogień

 (1.2) sztuczny ogień

Wiktionary


fajerwerkowy

→ fa­jer­werk


SJP.pl

Patrz:

fajerwerk

fajf

przy­ję­cie po­po­łud­nio­we, od­by­wa­ją­ce się zwy­kle o go­dzi­nie pią­tej; faj­fo­klok; five o'clock


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ba­wa ta­necz­na o go­dzi­nie pią­tej po po­łud­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa razy w ty­god­niu jeż­dżę z mężem na fajfy do „Ka­ska­dy” w Lądku-Zdro­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fajf, AS: fai ̯f

Wiktionary


fajfer

muzyk w daw­nym woj­sku pol­skim, przy­gry­wa­ją­cy do­bo­szo­wi na pi­szczał­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Faj­fer (ur. 1973) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Jan Faj­fer (ur. ok. 1500, zm. po 1560) – za­ło­ży­ciel pa­pier­ni w Lu­bli­nie, jeden z pier­wszych pol­skich pa­pier­ni­ków
  • Ma­ciej Faj­fer (ur. 1991) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Oskar Faj­fer (ur. 1994) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Ta­de­usz Faj­fer (ur. 1959) – pol­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji bram­ka­rza i tre­ner pił­kar­ski
  • To­masz Faj­fer (ur. 1969) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Zenon Faj­fer (ur. 1970) – pol­ski twór­ca i te­o­re­tyk li­be­ra­tu­ry
  • He­le­na Duć-Faj­fer – łem­kow­ska dzia­łacz­ka spo­łecz­na i po­et­ka

Wikipedia


fajfka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. fajka

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. zo­o­techn. przy­rząd ko­wal­ski do za­ci­ska­nia ko­nio­wi warg pod­czas pod­ku­wa­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falfka

Wiktionary


fajfoklok

[czy­taj: fajf o klok] przy­ję­cie po­po­łud­nio­we, od­by­wa­ją­ce się zwy­kle o go­dzi­nie pią­tej; fajf; five o'clock


SJP.pl


fajfus

1. po­spo­li­cie: czło­nek męski;
2. po­spo­li­te wyz­wi­sko uży­wa­ne w sto­sun­ku do męż­czyzn;
3. po­tocz­nie: ofer­ma, czło­wiek nie­zdar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) posp. penis

 (1.2) posp. wyz­wi­sko w sto­sun­ku do męż­czyzn

 (1.3) posp. ofer­ma, ktoś nie­zdar­ny, le­ni­wy, głupi

 (1.4) gwara. żoł­nier­ska z okre­su II wojny świa­to­wej oraz lwów.

 (1.6) żart. o ko­le­dze, kum­pel

 (1.7) gwara. więz. wię­zień po­rząd­ko­wy sprzą­ta­ją­cy ko­ry­ta­rze

 (1.8) gwara. zło­dziej­ska po­moc­nik kie­szon­kow­ca

 (1.9) gwara. zło­dziej­ska zło­dziej, który krad­nie mało war­to­ścio­we rze­czy

 (1.10) gwara. zło­dziej­ska do­no­si­ciel, oskar­ży­ciel

 (1.11) gwara. zło­dziej­ska do­zor­ca nocny

 (1.12) gwara. szo­fer­ska nie­u­waż­ny prze­cho­dzień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten świn­tuch znowu glę­dzi o swoim krót­kim faj­fu­sie.

 (1.2) Prze­szedł faj­fus i nawet dzień dobry nie po­wie­dział.

 (1.5) Tam, o, taki faj­fus kręci się pod no­ga­mi.

 (1.6) Pięć lat faj­fu­sa nie wi­dzia­łem. Wresz­cie się z nim spot­kam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajfus, AS: fai ̯fus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) bajfus

Wiktionary


fajita

[czy­taj: fa­hi­ta] mek­sy­kań­ska po­tra­wa w po­sta­ci gril­lo­wa­ne­go mięsa na psze­nicz­nej lub ku­ku­ry­dzia­nej tor­til­li


SJP.pl

Fa­ji­ta (wym. "fa­hi­ta") jest okre­śle­niem ro­dza­ju po­tra­wy kuch­ni mek­sy­kań­skiej, w skład któ­rej wcho­dzi gril­lo­wa­ne mięso po­da­wa­ne na psze­nicz­nej lub ku­ku­ry­dzia­nej tor­til­li. Po­cząt­ko­wo "fa­ji­ta" przy­rzą­dza­na była wy­łącz­nie z mięsa wo­ło­we­go, jed­nak w chwi­li obec­nej po­pu­lar­ne są rów­nież wer­sje z mię­sem kur­cza­ka, wie­przo­wi­ną lub kre­wet­ka­mi. W re­sta­u­ra­cjach mięso pie­czo­ne i po­da­wa­ne jest czę­sto z ce­bu­lą i pa­pry­ką. Po­pu­lar­ny­mi do­dat­ka­mi są: kwa­śna śmie­ta­na, gu­a­ca­mo­le, salsa, pico de gallo, ser i po­mi­do­ry.

Wikipedia


fajka

1. przy­rząd skła­da­ją­cy się z cy­bu­cha i głów­ki, słu­żą­cy do pa­le­nia ty­to­niu;
2. pot.: pa­pie­ros


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­miot do pa­le­nia ty­to­niu;

 (1.2) pot. pa­pie­ros

 (1.3) łódź. daw. kil­kud­nio­wa za­ba­wa dla ro­bot­ni­ków na Wod­nym Rynku w Łodzi, roz­po­czy­na­ją­ca się w Zie­lo­ne Świąt­ki

 (1.4) mot. ele­ment do­pro­wa­dza­ją­cy prąd do świe­cy za­pło­no­wej

 (1.5) sport. rurka uży­wa­na do nur­ko­wa­nia, poz­wa­la­ją­ca na od­dy­cha­nie bez uno­sze­nia głowy nad po­wierzch­nię wody;

 (1.6) gra­ficz­ny sym­bol ✓, słu­żą­cy do zaz­na­cza­nia wy­bo­ru

 (1.7) środ. sport. strze­lect­wo żart. ro­dzaj im­bu­sa

 (1.8) łow. kieł szczę­ki dzika

Wiktionary

Fajka – przed­miot słu­żą­cy do pa­le­nia ty­to­niu lub in­nych sub­stan­cji, skła­da­ją­cy się zwy­kle z ust­ni­ka (rurki, trzy­ma­nej w ustach) i głów­ki z ko­mi­nem (ko­mo­rą spa­la­nia), po­łą­czo­nej z ust­ni­kiem przez szyj­kę. Daw­niej po­mię­dzy szyj­ką a ust­ni­kiem wy­stę­po­wał je­szcze cy­buch, rzad­ko spo­ty­ka­ny już w faj­kach współ­czes­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek pykał sobie z fajki.

 (1.2) Idę kupić fajki, bo nie ma już co jarać.

 (1.4) Nie mogę za­pa­lić sil­ni­ka, to chyba przez tę fajkę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajka, AS: fai ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajkarz mos., fajczarz mos., fajkarstwo n., fajczenie n., zafajczenie n., sfajczenie n., odfajkowanie n.

:: zdrobn. fajeczka ż.

:: zgrub. faja ż.

 czas. fajczyć ndk., zafajczyć dk., sfajczyć dk., odfajkować dk.

 przym. fajkowy, fajczany, fajkowany, fajkarski

 przysł. fajkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. falfka, reg. śl. fajfka

 (1.2) papieros, szlug

 (1.6) ptaszek

Wiktionary


fajkarz

1. osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją lub sprze­da­żą fajek;
2. pa­lacz fajki; faj­czarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wyt­wór­ca fajek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajka ż., fajczarz mos., fajczarstwo n., faja ż.

Wiktionary


fajkowato

→ faj­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

fajkowaty

fajkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem fajkę


SJP.pl


fajkować

zaz­na­czać; ptasz­ko­wać


SJP.pl


fajkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


fajkowy

zwią­za­ny z fajką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od fajka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajeczka ż., fajczarz m., fajczarstwo n., fajka ż., faja ż.

 przym. fajczany

Wiktionary


fajla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pil­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tom faj­lom se wy­faj­lu­ja nowy szlic w klu­czu.

Wiktionary


fajlować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szli­fo­wać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szmyrglować, szlajfować

Wiktionary


fajnie

przy­słó­wek

 (1.1) pot. w spo­sób fajny; do­brze, ład­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Faj­nie cię tu spot­kać!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajny, fajowy, fajniusi

 przysł. fajno, fajowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajno, w dechę, świetnie, super, w porządku

Wiktionary


fajniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: faj­nie, fajno


SJP.pl


fajniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fajny


SJP.pl


fajnisty

śro­do­wi­sko­wo: świet­ny, udany, wspa­nia­ły; fajny, fa­jo­wy


SJP.pl


fajniuchny

zdrob­nie­nie od: fajny; faj­niut­ki, faj­niuś­ki, faj­niu­si


SJP.pl


fajniusi

zdrob­nie­nie od: fajny; faj­niut­ki, faj­niuś­ki, faj­niuch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zdrobn. od fajny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fajˈɲüɕi, AS: fai ̯ńüśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajności

 przym. fajny, fajowy

:: zdrobn. fajniutki

 przysł. fajno, fajnie, fajowo

Wiktionary


fajniutki

zdrob­nie­nie od: fajny; faj­niuch­ny, faj­niuś­ki, faj­niu­si


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: fajny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fajˈɲutʲci, AS: fai ̯ńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajny, fajniusi

Wiktionary


fajniuśki

zdrob­nie­nie od: fajny; faj­niut­ki, faj­niuch­ny, faj­niu­si


SJP.pl


fajnlendysz

daw­niej: cien­ka tka­ni­na weł­nia­na po­cho­dze­nia ho­len­der­skie­go lub an­giel­skie­go; fa­len­dysz


SJP.pl


fajno

przy­słó­wek

 (1.1) zob. faj­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajny, fajniusi

 przysł. fajnie

Wiktionary


fajnopolactwo

ogół faj­no­po­la­ków


SJP.pl


fajnopolak

lek­ce­wa­żą­co: Polak pró­bu­ją­cy wy­róż­nić się na tle in­nych Po­la­ków po­strze­ga­nych przez niego jako za­ścian­ko­wi, kon­ser­wa­tyw­ni, pro­win­cjo­nal­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. po­gard. Polak, zwy­kle wrogo od­no­szą­cy się do pol­skie­go tra­dy­cjo­na­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fajnopolaczek m.

:: fż. fajnopolka ż.

 przym. fajnopolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) leming

Wiktionary


fajność

→ fajny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fajne; cecha tych, któ­rzy są fajni

Wiktionary

Patrz:

fajny

Powiązane:

 przym. fajny

Wiktionary


fajnula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ele­gant­ka

Wiktionary


fajny

po­tocz­nie: oce­nia­ny po­zy­tyw­nie; fa­jo­wy, dobry, po­rząd­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­tocz­ny wyraz o bar­dzo sze­ro­kim po­zy­tyw­nym zna­cze­niu dla mó­wią­ce­go: cie­ka­wy, in­te­re­su­ją­cy, świet­ny

 (1.2) gw-pl|Poz­nań, Górny Śląsk. ładny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Artur ma fajny sa­mo­chód.

 (1.1) To jest nor­mal­ny, fajny facet!

 (1.1) (…) dzi­siaj za­po­wia­da się fajny dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajnɨ, AS: fai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajność ż., fajności

 przym. fajowy

:: zdrobn. fajniutki, fajniusi

 przysł. fajno, fajnie, fajowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajeczny, błogi, kapitalny, lekki, miły, przyjemny, rozkoszny, słodki, super, bajerancki, bombowy, byczy, fajowy, klawy, kultowy, morowy, odjazdowy, odlotowy, superowy, szałowy, wdechowy, wyczesany, wypasiony, wystrzałowy, wulg. zajebisty, dojebany, wyjebany

Wiktionary


fajowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fa­jo­wo


SJP.pl


fajowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pot. świet­nie, do­sko­na­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj było fa­jo­wo u Jolki, wszy­scy świet­nie się ba­wi­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈjɔvɔ, AS: fai ̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajowy, fajny, fajniusi

 przysł. fajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajnie, fajno, fajowsko, fajosko, super, superos, superowo, supernaście, gitasowo, git, gites

Wiktionary


fajowość

→ fa­jo­wy


SJP.pl

Patrz:

fajowy

fajowski

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: ma­ją­cy cechy po­zy­tyw­ne; fajny, fa­jo­wy


SJP.pl


fajowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fa­jo­wy


SJP.pl


fajowy

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: ma­ją­cy cechy po­zy­tyw­ne; fajny, fa­jow­ski


SJP.pl


fajrancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od faj­rant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajrant m.

Wiktionary


fajrant

po­tocz­nie: przer­wa w pracy lub ko­niec dnia pracy; fa­je­rant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. (także. gw-pl|Górny Śląsk.) ko­niec dnia pracy lub przer­wa w pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fra­nek ma teraz faj­rant.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfajrãnt, AS: fai ̯rãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajrantowy

 rzecz. fajrancik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fajerant

Wiktionary


fajsalabad

(daw­niej La­jal­pur) mia­sto w Pa­ki­sta­nie; Fa­i­sa­la­bad


SJP.pl

Faj­sa­la­bad ( Fa­i­sa­la­bad, ‏فیصل آباد‎) – mia­sto we wschod­nim Pa­ki­sta­nie, w pro­win­cji Pen­dżab, na Ni­zi­nie Pen­dża­bu. Oś­ro­dek prze­my­słu ba­weł­nia­ne­go, odzie­żo­we­go i hand­lu zbo­żem. Za­ło­żo­ny w 1890 r., prawa miej­skie po­sia­da od 1898. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Wikipedia


fajsalabadzki

→ Faj­sa­la­bad


SJP.pl

Patrz:

Fajsalabad

fajstos

Faj­stos ( Φαιστός "Pha­i­stos", łac. " Pha­e­stus") – sta­ro­żyt­ne mia­sto na Kre­cie, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści wyspy, na wzgó­rzu.

Było za­miesz­ka­ne od III ty­siąc­le­cia p.n.e. Pier­wszy pałac, wznie­sio­ny w Faj­stos mię­dzy 2000 a 1900 p.n.e., zo­stał zni­szczo­ny około 1700 p.n.e.

Wikipedia


fajsławice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Faj­sła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Faj­sła­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Faj­sła­wi­ce. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 17

Wikipedia


fajsławicki

→ Faj­sła­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Faj­sła­wic

Wiktionary

Patrz:

Fajsławice

Powiązane:

 rzecz. Fajsławice nmos., fajsławiczanin m., fajsławiczanka ż.

Wiktionary


fajsławiczanin

miesz­ka­niec Faj­sła­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Faj­sła­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fajsławice nmos.

:: fż. fajsławiczanka ż.

 przym. fajsławicki

Wiktionary


fajsławiczanka

miesz­kan­ka Faj­sła­wic (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Faj­sła­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fajsławice nmos.

:: fm. fajsławiczanin m.

 przym. fajsławicki

Wiktionary


fajt

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy nagły upa­dek albo nagły skręt w biegu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk prze­wró­ce­nia się lub zmia­ny kie­run­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fajt, AS: fai ̯t

Wiktionary


fajtać

po­tocz­nie:
1. ma­chać, wy­wi­jać, kiwać czymś; maj­tać, maj­dać;
2. faj­tać (fikać, ma­chać, prze­wi­jać, wy­wi­jać) kozła (kozły), ko­zioł­ka (ko­zioł­ki):
a) prze­wra­cać się, upa­dać;
b) robić prze­wrót, obra­cać się wokół włas­nej osi


SJP.pl


fajter

figh­ter;
1. spor­to­wiec upra­wia­ją­cy sport walki, np. boks;
2. spor­to­wiec bar­dzo wa­lecz­ny, poś­wię­ca­ją­cy się cał­ko­wi­cie dla osią­gnię­cia zwy­cię­stwa


SJP.pl


fajterka

→ faj­ter; figh­ter­ka


SJP.pl


fajtnąć

po­tocz­nie:
1. kiw­nąć, mach­nąć czymś; majt­nąć, majd­nąć;
2. um­rzeć;
3. fajt­nąć (fi­knąć, mach­nąć, prze­wi­nąć, wy­wi­nąć) kozła (kozły), ko­zioł­ka (ko­zioł­ki):
a) prze­wró­cić się, upaść;
b) zro­bić prze­wrót, obró­cić się wokół włas­nej osi


SJP.pl


fajtłapa

(r. męski) po­tocz­nie o nie­zdar­nym męż­czyź­nie; gamoń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pejor. osoba nie­zdar­na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fajtłapowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bawół, ciamajda, ciamcia, ciapa, ciapciak, cielę, cielęcina, cielak, cielątko, ciemięga, ciepłe kluski / ciepłe kluchy, dziumdzia, ecie-pecie, faja, fujara, gamajda, gamoń, gapa, kaleka, kapcan, lebiega, lewus, łajza, łamaga, mumia, niedołęga, niedojda, niedorajda, niemota, niemrawiec, nieudacznik, niezdara, niezgraba, niezgrabiasz, niezguła, noga, oferma, ofiara, paralityk, patafian, platfus, popapraniec, safanduła, sierota, trąba; pot. trąba jerychońska; pot. iron. śpiąca królewna; ofiara losu; pot. posp. cipa, pipa, pierdoła; pot. wulg. dupa; pot. wulg. dupa wołowa; eufem. cztery litery; książk. przen. impotent

Wiktionary


fajtłapowatość

po­tocz­nie: po­wol­ność, nie­zdar­ność, ży­cio­wa nie­za­rad­ność


SJP.pl


fajtłapowaty

1. śla­ma­zar­ny, mało ener­gicz­ny;
2. po­dob­ny do faj­tła­py


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mało ener­gicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fajtłapa mos./ż.

Wiktionary


fajum

1. oaza w Egip­cie;
2. mia­sto w Egip­cie


SJP.pl

Fajum ( ‏الفيوم‎, w tran­skryp­cji ISO: "Al-Fayyūm") – oaza w pół­noc­nym Egip­cie, na Pu­sty­ni Li­bij­skiej, w mu­ha­fa­zie Fajum.

Sto­li­cą re­gio­nu jest mia­sto Fajum, a w oazie są je­szcze 4 mniej­sze mia­sta oraz licz­ne osied­la i wio­ski.

Jest to ważny ob­szar rol­ni­czy, ho­dow­la­ny i sa­dow­ni­czy Egip­tu: pro­wa­dzi się tu upra­wę zbóż, ba­weł­ny, trzci­ny cu­kro­wej, wa­rzyw, owo­ców, kwia­tów i ty­to­niu oraz ho­dow­lę dro­biu, bydła, kóz i owiec.

Wikipedia


fak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. grub. obraź­li­wy gest wy­cią­gnię­te­go środ­ko­we­go palca;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok przem­knę­ła nowa spor­to­wa be­em­ka, któ­rej kie­row­ca po­ka­zał mu faka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fak, AS: fak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środkowy palec

Wiktionary


fakaofo

Fa­ka­o­fo, daw­niej "Bow­ditch Is­land" – ko­ra­lo­wy atol w ar­chi­pe­la­gu To­ke­lau, na­le­żą­cy ad­mi­ni­stra­cyj­nie do te­ry­to­rium za­leż­ne­go Nowej Ze­lan­dii – To­ke­lau. Atol sta­no­wi jed­no­cze­śnie jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną o ta­kiej samej naz­wie.

Atol ma po­wierzch­nię 2,63 km² i ota­cza wew­nętrz­ną la­gu­nę o po­wierzch­ni około 45 km².

Wikipedia


fakap

mło­dzie­żo­wo: wpad­ka, nie­po­wo­dze­nie, spar­ta­cze­nie cze­goś; wtopa, fuc­kup


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. za­wa­le­nie ja­kiejś spra­wy, wpad­ka przy re­a­li­za­cji za­da­nia

Wiktionary


fakcik

zdrob­nie­nie od: fakt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakt m.

 partyk. fakt

 wykrz. fakt, faktycznie

 przysł. faktycznie

 przym. kontrfaktyczny

Wiktionary


fakcja

daw­niej:
1. stron­nict­wo, ko­te­ria;
2. spi­sek


SJP.pl

Nie mylić z: Frak­cja.

Fak­cja, fak­cja kla­so­wa (z ła­ci­ny: "fac­tio" – «zgru­po­wa­nie», po­cho­dzi od "fa­ce­re" – «robić») – w so­cjo­lo­gii wy­róż­nio­na ka­te­go­ria w obrę­bie klasy spo­łecz­nej.

W kon­cep­cji Pier­re’a Bo­ur­dieu wy­róż­nio­na jest ze wzglę­du na kom­po­zy­cje ka­pi­ta­łu (spo­łecz­ne­go, eko­no­micz­ne­go, kul­tu­ro­we­go i sym­bo­licz­ne­go) oraz ilość czasu, w któ­rym jed­nost­ki w ro­dzi­nach po­sia­da­ją od­po­wied­nie kon­fi­gu­ra­cje ka­pi­ta­łu.

Wikipedia


fakcyjny

→ fak­cja


SJP.pl

Patrz:

fakcja

fake

[czy­taj: fejk] fejk; po­tocz­nie:
1. coś nie­praw­dzi­we­go, fał­szy­we­go; ście­ma, fał­szyw­ka;
2. po­dro­bio­ny pro­dukt ja­kiejś marki; fał­szyw­ka;
3. osoba po­da­ją­ca się za kogoś in­ne­go, oszust


SJP.pl

FAKE – manga shōnen-ai na­pi­sa­na i ilu­stro­wa­na przez Sa­na­mi Matō. Hi­sto­ria sku­pia się na ro­man­sie mię­dzy Ran­dym „Ryo” Mac­le­a­nem i Dee La­yt­ne­rem, dwóch no­wo­jor­skich de­tek­ty­wach z fik­cyj­ne­go 27 po­ste­run­ku. Na pod­sta­wie pią­te­go roz­dzia­łu (II tom) mangi pow­stał jeden od­ci­nek OVA. 12 maja 2007 roku miała miej­sce pre­mie­ra se­qu­e­la "FAKE Se­cond Se­a­son" w nowym ja­poń­skim ma­ga­zy­nie Co­mi­que Hug.

Wikipedia


fakel

daw­niej: po­chod­nia skła­da­ją­ca się z kija i owi­nię­tych wokół jed­ne­go z jego koń­ców pakuł na­są­czo­nych palną sub­stan­cją; fakla


SJP.pl


fakelcug

daw­niej: uro­czy­sty po­chód z po­chod­nia­mi; fac­kel­zug


SJP.pl


fakemail

[czy­taj: fejk­mejl] e-mail od fik­cyj­ne­go na­daw­cy; oszu­kań­cza pocz­ta


SJP.pl


fakenewsowy

→ fake news [czy­taj: fejk ńju­so­wy]; fej­knew­so­wy


SJP.pl


fakiel

pio­no­wa rura o wy­so­ko­ści kil­ku­dzie­się­ciu me­trów, słu­żą­ca do spa­la­nia zbęd­nych gazów wę­glo­wo­do­ro­wych, które po­cho­dzą z róż­nych in­sta­la­cji ra­fi­ne­ryj­nych i pe­tro­che­micz­nych


SJP.pl


fakijny

so­czew­ka fa­kij­na - typ so­czew­ki kon­tak­to­wej


SJP.pl


fakir

1. mu­zuł­mań­ski lub in­dyj­ski asce­ta;
2. wę­drow­ny sztuk­mistrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) że­brzą­cy asce­tycz­ny mnich mu­zuł­mań­ski;

Wiktionary

Fakir ( ‏فقیر‎, w pi­śmie de­wa­na­ga­ri फ़क़ीर, "bie­dak") – że­brzą­cy, asce­tycz­ny mnich mu­zuł­mań­ski. Ter­min ten obec­nie od­no­si się także do czę­ści asce­tów wyz­na­ją­cych hin­du­izm. Więk­szość fa­ki­rów uważa ubó­stwo i asce­tyzm za drogę do zba­wie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­me­ną fa­ki­ra jest cho­dze­nie boso po roz­ża­rzo­nych wę­glach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfacir, AS: faḱir

Wiktionary


fakirek

kla­pek z wy­pust­ka­mi sty­mu­lu­ją­cy­mi stopę


SJP.pl


fakirki

kla­pek z wy­pust­ka­mi sty­mu­lu­ją­cy­mi stopę


SJP.pl


fakirowski

→ fakir (sztuk­mistrz); fa­ki­ro­wy, fa­kir­ski


SJP.pl


fakirowy

1. → fakir (sztuk­mistrz); fa­kir­ski, fa­ki­row­ski;
2. → fakir (asce­ta); fa­ki­rzy


SJP.pl


fakirski

→ fakir (sztuk­mistrz); fa­ki­ro­wy, fa­ki­row­ski


SJP.pl


fakirzy

1. mu­zuł­mań­ski lub in­dyj­ski asce­ta;
2. wę­drow­ny sztuk­mistrz


SJP.pl


fakla

daw­niej: po­chod­nia skła­da­ją­ca się z kija i owi­nię­tych wokół jed­ne­go z jego koń­ców pakuł na­są­czo­nych palną sub­stan­cją; fakel


SJP.pl


fakle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. reg. zwy­czaj pa­le­nia du­żych ognisk w Wiel­ki Czwar­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fakle roz­po­czy­na­ją się po czwart­ko­wym wie­czor­nym na­bo­żeń­stwie Tri­du­um Pas­chal­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakla ż.

Wiktionary


fakoemulsyfikacja

ope­ra­cyj­na me­to­da le­cze­nia zaćmy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­na me­to­da usu­wa­nia zaćmy;

Wiktionary

Fa­ko­e­mul­sy­fi­ka­cja (łac. "pha­co­e­mul­si­fi­ca­tio ca­ta­rac­tae") – po­wszech­nie sto­so­wa­na me­to­da chi­rur­gicz­ne­go usu­wa­nia zaćmy (zmęt­nia­łej, zam­glo­nej so­czew­ki w oku) przy po­mo­cy wi­bra­cji ul­tradź­wię­ko­wych.

Ope­ra­cja wy­ko­ny­wa­na jest czę­sto w ra­mach tzw. chi­rur­gii jed­ne­go dnia (pa­cjent przy­cho­dzi i wraca do domu tego sa­me­go dnia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W trak­cie fa­ko­e­mul­si­fi­ka­cji w oku umie­szcza się sztucz­ną so­czew­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfakɔɛ̃mulsɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: fakoẽmulsyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakoemulsyfikator m.

Wiktionary


fakolit

forma drob­nej in­truz­ji mag­mo­wej, wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej na prze­gu­bach an­ty­klin


SJP.pl

Fa­ko­lit – nie­wiel­ka forma in­truz­ji mag­mo­wej ze skał plu­to­nicz­nych i sub­wul­ka­nicz­nych w kształ­cie so­czew­ki, wy­stę­pu­ją­ca zgod­nie z uło­że­niem sfał­do­wa­nych warstw skal­nych. Wy­stę­pu­je naj­czę­ściej na prze­gu­bach an­ty­klin roz­dzie­la­jąc sfał­do­wa­ne war­stwy skał star­szych. Na­le­ży do in­truz­ji zgod­nych do­sto­so­wu­jąc się swoim prze­bie­giem do uło­że­nia warstw, w któ­rych wy­stę­pu­je. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest brak wi­docz­ne­go po­wią­za­nia z ogni­skiem mag­mo­wym.

Wikipedia


fakomatoza

scho­rze­nie dzie­dzicz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się pow­sta­wa­niem na­czy­nia­ków i guzów m.in. na skó­rze, gałce ocz­nej oraz wspó­łist­nie­niem wad na­rzą­dów wew­nętrz­nych


SJP.pl


fakon

duży, cięż­ki nóż uży­wa­ny do wy­ci­na­nia drogi, zwła­szcza w dzie­wi­czych la­sach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl


fakoszer

afry­kań­ski, łowny ga­tu­nek z ro­dzi­ny świń; gu­ziec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­co­cho­e­rus aet­hio­pi­cus|Pal­las|ref=tak., przy­po­mi­na­ją­cy świ­nię ma­syw­ny ssak afry­kań­ski o dłu­gich kłach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warch­la­ki fa­ko­sze­rów przy­cho­dzą na świat w od­dziel­nej norze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guziec pustynny, guziec

Wiktionary


fakro

Fakro Sp. z o.o. – pol­skie przed­się­bior­stwo bran­ży bu­dow­la­nej z sie­dzi­bą w Nowym Sączu, za­ło­żo­ne 22 stycz­nia 1991 przez Ry­szar­da Flor­ka, Kry­sty­nę Flo­rek i Krzysz­to­fa Kro­nen­ber­ge­ra. Zna­czą­cy pro­du­cent okien da­cho­wych, pro­duk­tów do za­bu­do­wy pod­da­sza oraz sto­lar­ki pio­no­wej.

Wikipedia


faks

fax, te­le­faks, te­le­fax;
1. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do prze­ka­zy­wa­nia i od­bie­ra­nia obra­zów (głów­nie tek­stów) za po­mo­cą sieci te­le­fo­nicz­nej;
2. obraz wy­sła­ny lub otrzy­ma­ny za poś­red­nict­wem urzą­dze­nia o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. biur. daw. poczt. urzą­dze­nie prze­sy­ła­ją­ce wia­do­mość za po­mo­cą łącza te­le­fo­nicz­ne­go;

 (1.2) biur. daw. poczt. wia­do­mość prze­sła­na fak­sem (1.1)

 (1.3) pot. numer te­le­fo­nu, na który można wy­słać faks (1.2)

 (1.4) gwara. ko­ciew­ska żart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie Janku, pro­szę na­pra­wić faks! Znów za­ciął się pa­pier.

 (1.2) Wczo­raj przy­szedł do pani faks od dy­rek­to­ra.

 (1.3) Chcia­łem wy­słać panu ten list, ale nie znam pana faksu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faks, AS: faks

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

:: czas. faksować ndk.

:: przym. faksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fax; telefaks, telefax

 (1.2) przest. telefaks, przest. telefax

Wiktionary


faksmodem

modem po­sia­da­ją­cy funk­cję wy­sy­ła­nia i od­bie­ra­nia fak­sów prze­sy­ła­nych linią te­le­fo­nicz­ną


SJP.pl


faksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fak­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfaksɔˈvãɲɛ, AS: faksovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. faksować

 rzecz. przefaksowanie n.

 przym. faksowy

Wiktionary


faksować

prze­sy­łać do­ku­ment pa­pie­ro­wy za po­mo­cą faksu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­sy­łać coś za po­mo­cą faksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sisz na­u­czyć fak­so­wać na­sze­go no­we­go pra­cow­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈksɔvat͡ɕ, AS: faksovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faks m., faksowanie n., przefaksowanie n.

 przym. faksowy

Wiktionary


faksowy

zwią­za­ny z fak­sem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fak­sem, do­ty­czą­cy faksu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faks mrz., faksowanie n., przefaksowanie n.

 czas. faksować ndk., przefaksować dk.

Wiktionary


faksymile

fac­si­mi­le;
1. re­pro­duk­cja do­ku­men­tu wy­ko­na­na ręcz­nie, me­cha­nicz­nie lub che­micz­nie;
2. pie­cząt­ka lub kli­sza odt­wa­rza­ją­ca włas­no­ręcz­ny pod­pis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kopia pod­pi­su od­bi­ta na do­ku­men­cie spo­so­bem me­cha­nicz­nym;

 (1.2) do­kład­na re­pro­duk­cja rę­ko­pi­su, do­ku­men­tu lub ry­sun­ku

 (1.3) te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny sy­stem do prze­sy­ła­nia i od­bio­ru nie­ru­cho­mych obra­zów

 (1.4) obraz uzy­ska­ny drogą fak­sy­mi­le (1.3)

Wiktionary

Fak­sy­mi­le, rza­dziej fac­si­mi­le ( fac-similé, a to z fac si­mi­le, dosł. „czyń po­dob­nie”), lm. "fak­sy­mi­lia" – do­kład­na kopia (re­pro­duk­cja) do­ku­men­tu, ry­sun­ku lub pod­pi­su, wy­ko­na­na spo­so­bem me­cha­nicz­nym, che­micz­nym bądź ręcz­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. faksymilowy

Wiktionary


faksymilowany

bę­dą­cy do­kład­ną re­pro­duk­cją, kopią


SJP.pl


faksymilowy

→ fak­sy­mi­le


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fak­sy­mi­le, do­ty­czą­cy fak­sy­mi­le

Wiktionary

Patrz:

faksymile

Powiązane:

 rzecz. faksymile n.

Wiktionary


fakt

to, co zasz­ło w rze­czy­wi­sto­ści; zda­rze­nie; stan rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co miało lub ma miej­sce w rze­czy­wi­sto­ści;

wy­krzy­knik

 (2.1) sy­gna­li­zu­je, iż zga­dza­my się z in­for­ma­cja­mi wy­po­wia­da­ny­mi przez drugą stro­nę lub od­po­wia­da­my twier­dzą­co na za­da­wa­ne przez drugą stro­nę py­ta­nia

Wiktionary

Fakt – za­ist­nia­ły stan rze­czy, a w ro­zu­mie­niu po­tocz­nym wy­da­rze­nie, które miało miej­sce w okre­ślo­nym miej­scu i cza­sie. W tym sen­sie fak­tem nie może być zda­rze­nie, które nie miało je­szcze miej­sca, można jed­nak mówić o prze­wi­dy­wa­niu przysz­łych fak­tów – czyli zda­rzeń, które naj­praw­do­po­dob­niej wy­da­rzą się. Zda­rze­nia te jed­nak stają się fak­ta­mi do­pie­ro wów­czas, kiedy już się wy­da­rzą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­sisz mi naj­pierw podać ja­kieś fakty.

 (2.1) Naj­pierw na­le­ży wlać wodę do czaj­ni­ka, a do­pie­ro potem na­le­ży go włą­czyć. No fakt! Masz rację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakt, AS: fakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoid mrz., fakcik mrz., faktyczność ż., kontrfaktualizm m.

 przym. faktyczny, kontrfaktyczny, kontrfaktualny

 przysł. faktycznie, kontrfaktycznie

 wykrz. faktycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) tak, prawda

Wiktionary


faktis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. kos­met. re­pli­ka fla­ko­nu per­fum wzo­ro­wa­na na bu­te­lecz­ce ory­gi­nal­ne­go za­pa­chu wy­sta­wia­na w wi­try­nach skle­po­wych;

Wiktionary

Fak­tis (fr. "fac­ti­ce" – "sztucz­ny") – w bran­ży per­fu­miar­skiej, atra­pa per­fum bę­dą­ca wier­nym odw­zo­ro­wa­niem ory­gi­nal­ne­go pro­duk­tu. Taka atra­pa może być wy­ko­rzy­sta­na jako de­ko­ra­cja w skle­po­wej wi­try­nie lub w ma­te­ria­łach re­kla­mo­wych.

Fak­tis ma taki sam kolor i kształt jak ory­gi­nal­ne per­fu­my, może mieć rów­nież taką samą wiel­kość, choć czę­sto zda­rza się, że jest więk­szych roz­mia­rów, by le­piej się pre­zen­to­wać i przy­cią­gać wzrok klien­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fak­ti­sy wy­stę­pu­ją w róż­nych roz­mia­rach, po­czą­wszy od tych najm­niej­szych (od­po­wia­da­ją­cych roz­mia­rom “zwy­kłych” per­fum) aż po naj­bar­dziej wi­do­wi­sko­we fla­ko­ny – ol­brzy­my.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. factice mrz., factis mrz.

Wiktionary


faktograf

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się gro­ma­dze­niem i opi­sy­wa­niem fak­tów


SJP.pl


faktografia

gro­ma­dze­nie i opi­sy­wa­nie fak­tów; zbiór fak­tów


SJP.pl

Fak­to­gra­fia – ina­czej zbiór fak­tów lub dzia­ła­nia po­le­ga­ją­ce na gro­ma­dze­niu, se­lek­cjo­no­wa­niu oraz oce­nie stanu za­cho­wa­nych za­pi­sów wy­ko­rzy­sty­wa­nych do two­rze­nia wi­ze­run­ku przesz­ło­ści.

Fak­to­gra­fia jest jedną z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, czę­sto pod­da­ną kry­ty­ce zwią­za­nej z su­biek­ty­wiz­mem jej oceny – o ile fakty zgro­ma­dzo­ne są w pełni praw­dzi­we, to spo­sób ich wy­ko­rzy­sta­nia może być różny.

Wikipedia


faktograficzny

→ fak­to­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

faktografia

faktoid

opu­bli­ko­wa­na wia­do­mość przyj­mo­wa­na jako praw­da przez sam fakt jej uka­za­nia się w druku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. publ. ka­ry­ka­tu­ral­ny fakt, in­for­ma­cja trak­to­wa­na jako praw­dzi­wa tylko przez to, że uka­za­ła się w me­diach;

Wiktionary

Fak­to­id (ze zro­stu słowa 'fakt' i przy­rost­ka "-oid od gr." "eidos" ‘widzę’, ‘spo­strze­gam’ lub 'po­stać') – in­for­ma­cja po­strze­ga­na jako praw­dzi­wa tylko dla­te­go, że zo­sta­ła opu­bli­ko­wa­na – naj­czę­ściej za poś­red­nict­wem no­wych me­diów. Przy­ro­stek „-"oid"” można tłu­ma­czyć jako „po­strze­ga­ny” lub „przy­bie­ra­ją­cy po­stać”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do naj­po­pu­lar­niej­szych fak­to­i­dów za­li­cza­ją się stwier­dze­nia, ja­ko­by Wiel­ki Mur Chiń­ski wi­docz­ny był gołym okiem z kos­mo­su, le­min­gi miały w zwy­cza­ju rzu­cać się ma­so­wo do morza, a lu­dzie wy­ko­rzy­sty­wa­li tylko 10% mocy mózgu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakt m.

 przym. faktyczny, kontrfaktyczny

 przysł. faktycznie

 wykrz. faktycznie, fakt

 partyk. fakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fakt prasowy, fakt medialny

Wiktionary


faktologia

1. w on­to­lo­gii: nauka opar­ta na ak­tach, zaj­mu­ją­ca się pew­ni­ka­mi;
2. śro­do­wi­sko­wo: zbiór fak­tów na jakiś temat


SJP.pl


faktologiczny

od­no­szą­cy się do fak­tów, po­da­ją­cy fakty


SJP.pl


faktomontaż

sze­reg fak­tów, wy­da­rzeń po­wią­za­nych w formę dra­ma­tycz­ną; ze­sta­wie­nie fak­tów


SJP.pl


faktor

poś­red­nik w róż­nych spra­wach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. pod­miot zaj­mu­ją­cy się przej­mo­wa­niem za pro­wiz­ję nie­prze­ter­mi­no­wa­nych wie­rzy­tel­no­ści in­ne­go pod­mio­tu (fak­to­ran­ta), a na­stęp­nie po na­dej­ściu ter­mi­nu płat­no­ści, wy­eg­zek­wo­wa­niu ich; fak­tor musi rów­nież świad­czyć wobec fak­to­ran­ta do­dat­ko­we usłu­gi

 (1.2) daw. peł­no­moc­nik

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. li­sto­nosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) czyn­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fak­tor – daw­niej poś­red­nik hand­lo­wy lub poś­red­nik w in­te­re­sach,
  • fak­tor – jedna ze stron umowy fak­to­rin­gu,
  • fak­tor – nie­po­praw­ny an­gli­cyzm oz­na­cza­ją­cy:
    • czyn­nik,
    • współ­czyn­nik,
    • pa­ra­metr;
  • fak­tor ochron­ny – okre­śle­nie siły skład­ni­ka ochron­ne­go w kos­me­ty­kach,
  • Fak­tor X – nie­ist­nie­ją­cy już dwu­ty­god­nik.
  • fak­to­ry­za­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Umowę o spław pod­pi­sy­wał z kup­cem lub jego fak­to­rem ret­man, on też do­bie­rał ze­spół fli­sac­ki na tzw. ryzę lub rajzę, czyli jed­no­ra­zo­wy spław.

 (2.1) Chcia­ła­bym krem do opa­la­nia z fak­to­rem 8.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaktɔr, AS: faktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoring m., faktorant m.

 przym. faktoringowy

Wiktionary


faktorant

stro­na umowy fak­to­rin­gu, która ods­prze­da­ła fak­to­ro­wi ro­szcze­nia do na­leż­nych kwot z ty­tu­ły wy­ko­na­nych usług


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. pod­miot w tran­sak­cji fak­to­rin­go­wej, który sprze­da­je swoje nie­prze­ter­mi­no­wa­ne wie­rzy­tel­no­ści in­ne­mu pod­mio­to­wi (fak­to­ro­wi) i otrzy­mu­ją­cy od niego także inne usłu­gi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z de­fi­ni­cją za­war­tą w tym akcie fak­to­ring jest umową mię­dzy fak­to­ran­tem i fak­to­rem, na pod­sta­wie któ­rej fak­to­rant prze­no­si na fak­to­ra włas­ność wie­rzy­tel­no­ści wy­ni­ka­ją­cych z umowy sprze­da­ży dóbr (pro­duk­tów, to­wa­rów, usług) klien­tom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakˈtɔrãnt, AS: faktorãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoring m., faktor m.

 przym. faktoringowy

Wiktionary


faktoria

pla­ców­ka hand­lo­wa za­kła­da­na daw­niej w miej­scu od­le­głym od sto­li­cy lub głów­ne­go oś­rod­ka hand­lo­we­go; kan­tor hand­lo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. hand. pla­ców­ka hand­lo­wa w od­le­głej pro­win­cji albo ko­lo­nii, w kra­jach ko­lo­nial­nych umiej­sca­wia­na zwy­kle na wy­brze­żu i ufor­ty­fi­ko­wa­na;

 (1.2) daw. hand. pla­ców­ka hand­lo­wa po­ło­żo­na w słabo za­lud­nio­nym te­re­nie

Wiktionary

Fak­to­ria ( fa­ce­re „robić, czy­nić”) – pla­ców­ka hand­lo­wa po­ło­żo­na w kra­jach ko­lo­nial­nych, które sta­no­wi­ły ob­sza­ry ek­splo­a­ta­cji przez eu­ro­pej­skie po­tę­gi ko­lo­nial­ne, głów­nie przez Bry­tyj­czy­ków, Fran­cu­zów czy Ho­len­drów, ale także przez np. Ja­poń­czy­ków pn. "wakan" w Korei. Lo­ka­li­zo­wa­ne zaz­wy­czaj na wy­brze­żu, tak by wywóz su­row­ców z no­wych ob­sza­rów był jak naj­bar­dziej ułat­wio­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kantor

Wiktionary


faktoring

spe­cja­li­stycz­ne poś­red­nict­wo hand­lo­we, w któ­rym in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa (fak­tor) na­by­wa wie­rzy­tel­no­ści bie­żą­ce przed­się­bior­stwa (fak­to­ran­ta), dzię­ki czemu otrzy­mu­je ono na­leż­ną za­pła­tę (pom­niej­szo­ną o pro­wiz­ję) je­szcze przed ter­mi­nem płat­no­ści fak­tu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. forma poś­red­nict­wa hand­lo­wo-fi­nan­so­we­go, po­le­ga­ją­ca na wy­ku­pie przez jeden pod­miot (fak­to­ra) nie­prze­ter­mi­no­wa­nych wie­rzy­tel­no­ści dru­gie­go pod­mio­tu (fak­to­ran­ta) i prze­ka­za­niu przed cza­sem pier­wot­ne­mu wie­rzy­cie­lo­wi jego na­leż­no­ści z po­trą­ce­niem okre­ślo­nej pro­wiz­ji, a na­stęp­nie po na­dej­ściu ter­mi­nu płat­no­ści, wy­eg­zek­wo­wa­niu jej; fak­tor musi rów­nież świad­czyć wobec fak­to­ran­ta do­dat­ko­we usłu­gi;

Wiktionary

Fak­to­ring – wykup przez pod­miot świad­czą­cy usłu­gę fak­to­rin­gu (fak­to­ra) nie­prze­ter­mi­no­wa­nych wie­rzy­tel­no­ści przed­się­biorstw (fak­to­ran­tów) na­leż­nych im od kon­tra­hen­tów (od­bior­ców) z ty­tu­łu do­staw i usług oraz na świad­cze­niu na ich rzecz do­dat­ko­wych usług (np. in­ka­so na­leż­no­ści, mo­ni­to­ring płat­no­ści, pro­wa­dze­nie roz­li­czeń, pomoc w ścią­ga­niu prze­ter­mi­no­wa­nych na­leż­no­ści).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z de­fi­ni­cją za­war­tą w tym akcie fak­to­ring jest umową mię­dzy fak­to­ran­tem i fak­to­rem, na pod­sta­wie któ­rej fak­to­rant prze­no­si na fak­to­ra włas­ność wie­rzy­tel­no­ści wy­ni­ka­ją­cych z umowy sprze­da­ży dóbr (pro­duk­tów, to­wa­rów, usług) klien­tom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakˈtɔrʲĩŋk, AS: faktorʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktor m., faktorant m.

 przym. faktoringowy

Wiktionary


faktoringowy

zwią­za­ny z fak­to­rin­giem (fac­to­rin­giem); fac­to­rin­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od fak­to­ring

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfaktɔrʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: faktorʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoring m., faktor m., faktorant m.

Wiktionary


faktorka

poś­red­nicz­ka w róż­nych spra­wach


SJP.pl


faktorne

pro­wiz­ja za poś­red­nict­wo


SJP.pl


faktorski

→ fak­tor


SJP.pl

Patrz:

faktor

faktoryjny

→ fak­to­ria


SJP.pl

Patrz:

faktoria

faktoryzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. roz­kład na czyn­ni­ki

Wiktionary


faktoryzować

cza­sow­nik

 (1.1) mat. roz­kła­dać na czyn­ni­ki

Wiktionary


faktotum

osoba za­u­fa­na; to­tum­fac­ki, fac totum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­u­fa­na osoba, która po­słusz­nie wy­peł­nia wszyst­kie po­le­ce­nia

Wiktionary

Fak­to­tum ( Fac­to­tum) – po­wieść ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Char­le­sa Bu­kow­skie­go, po raz pier­wszy opu­bli­ko­wa­na w 1975 roku pod tym samym ty­tu­łem.

Książ­ka jest drugą po­wie­ścią Bu­kow­skie­go. Jej bo­ha­te­rem jest Henry Chi­na­ski, alter ego au­to­ra, wy­stę­pu­ją­cy także w in­nych ut­wo­rach Ame­ry­ka­ni­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fakˈtɔtũm, AS: faktotũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. totumfacki m., totumfacka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) totumfacki, prawa ręka, popychadło

Wiktionary


faktura

1. bu­do­wa, struk­tu­ra po­wierzch­ni cze­goś, np. tka­ni­ny;
2. pi­sem­ny dowód tran­sak­cji hand­lo­wej; ra­chu­nek;
3. spo­sób kon­struk­cji dzie­ła li­te­rac­kie­go, filmu, obra­zu;
4. spo­sób kom­po­zy­cji ut­wo­ru mu­zycz­ne­go w za­kre­sie brzmie­nia, pro­wa­dze­nia me­lo­dii, za­sto­so­wa­nej har­mo­nii itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. techn. cha­rak­te­ry­stycz­ne uksz­tał­to­wa­nie po­wierzch­ni przed­mio­tu;

 (1.2) ekon. hand. ro­dzaj do­ku­men­tu bę­dą­ce­go do­wo­dem tran­sak­cji kupna i sprze­da­ży;

 (1.3) muz. spo­sób łą­cze­nia rów­no­cze­śnie brzmią­cych me­lo­dii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fak­tu­ra (do­ku­ment)
  • fak­tu­ra (mu­zy­ka)
  • fak­tu­ra (struk­tu­ra po­wierzch­ni)
    • fak­tu­ra dzie­ła sztu­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta su­kien­ka ma cie­ka­wą fak­tu­rę. To jed­wab?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakˈtura, AS: faktura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakturowanie n., fakturowość ż., zafakturowanie n., fakturzystka ż., fakturzysta m.

:: zdrobn. fakturka ż.

 czas. fakturować ndk., zafakturować dk.

 przym. fakturowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tekstura

 (1.2) rachunek

Wiktionary


fakturalny

→ fak­tu­ra; fak­tu­ro­wy


SJP.pl


fakturka

zdrob­nie­nie od: fak­tu­ra


SJP.pl


fakturomat

skle­po­wy au­to­mat do wy­sta­wia­nia fak­tur na pod­sta­wie pa­ra­go­nów


SJP.pl


fakturować

wy­sta­wiać fak­tu­rę, ra­chu­nek


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­sta­wiać komuś fak­tu­rę

 (1.2) na­da­wać fak­tu­rę po­wierzch­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktura ż.

Wiktionary


fakturowy

→ fak­tu­ra; fak­tu­ral­ny


SJP.pl


fakturujący

wy­sta­wiać fak­tu­rę, ra­chu­nek


SJP.pl


fakturzysta

pra­cow­nik wy­sta­wia­ją­cy fak­tu­ry


SJP.pl


fakturzystka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­sta­wia­niem fak­tur


SJP.pl


faktycznie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z fak­ta­mi, z rze­czy­wi­sto­ścią

wy­krzy­knik

 (2.1) wyraz pot­wier­dza­ją­cy zgod­ność lub praw­dzi­wość czego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oste­o­po­ro­za fak­tycz­nie ma więk­sze od­dzia­ły­wa­nie w kra­jach, w któ­rych kon­su­mu­je się duże ilo­ści mleka i serów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faktoid mrz., fakt mrz., fakcik mrz., faktyczność ż.

 przym. faktyczny, kontrfaktyczny

 partyk. fakt

 wykrz. fakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawdziwie, realnie, rzeczywiście

 (2.1) owszem, rzeczywiście, tak, to prawda, zaiste, zgadza się

Wiktionary


faktyczność

→ fak­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fak­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fak­tycz­ni

Wiktionary

Patrz:

faktyczny

Powiązane:

 rzecz. fakt m.

 przym. faktyczny, kontrfaktyczny

 przysł. faktycznie

 partyk. fakt

 wykrz. fakt, faktycznie

Wiktionary


faktyczny

zgod­ny z fak­ta­mi, opar­ty na fak­tach; rze­czy­wi­sty, re­al­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na fak­tach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fak­tycz­na data na­ro­dzin Je­zu­sa Chry­stu­sa jest niez­na­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fakˈtɨt͡ʃnɨ, AS: faktyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakt m., faktoid mrz., faktyczność ż.

 przysł. faktycznie

 wykrz. faktycznie, fakt

 przym. kontrfaktyczny

 partyk. fakt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autentyczny, istotny, prawdziwy, realny, rzeczywisty, właściwy

Wiktionary


faktysa

pro­dukt re­ak­cji ole­jów ro­ślin­nych z siar­ką


SJP.pl

Fak­ty­sa – zmięk­czacz po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, sto­so­wa­ny w pro­duk­cji gumy. Pow­sta­je w wy­ni­ku re­ak­cji nie­na­sy­co­nych kwa­sów tłu­szczo­wych z chlor­kiem siar­ki na zimno (fak­ty­sa jasna) lub z siar­ką w temp. do 160 stop­ni Cel­sju­sza przy przed­mu­chi­wa­niu po­wie­trza {fak­ty­sa bru­nat­na}. Sto­su­je się ją m.in. do wy­ro­bu gumek ścier­nych.

Wikipedia


faktywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: cza­sow­nik fak­tyw­ny - cza­sow­nik wy­mu­sza­ją­cy praw­dzi­wość zda­nia po­drzęd­ne­go


SJP.pl


fakultatywność

al­ter­na­tyw­ność, do­wol­ność, po­zo­sta­wie­nie do wy­bo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fa­kul­ta­tyw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fakultatywny

Wiktionary


fakultatywny

książ­ko­wo: po­zo­sta­wio­ny do wy­bo­ru, do czy­jejś de­cyz­ji; op­cjo­nal­ny, nie­o­bo­wiąz­ko­wy, do­wol­ny, moż­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. do­bro­wol­ny, po­zo­sta­wio­ny do wy­bo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widz­my, że prak­tycz­nie nie­mal każdy użyt­kow­nik ję­zy­ka gór­no­łu­życ­kie­go używa w co­dzien­nym życiu prze­waż­nie nie­miec­kie­go jako środ­ka ko­mu­ni­ka­cji, gór­no­łu­życ­ki gra wobec niego rolę do­dat­ko­we­go, fa­kul­ta­tyw­ne­go i ogra­ni­czo­ne­go do szcze­gól­nych sy­tu­a­cji środ­ka po­ro­zu­mie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakultet mrz., fakultatywność ż.

 przysł. fakultatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieobowiązkowy, nadobowiązkowy, ponadobowiązkowy

Wiktionary


fakultecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fa­kul­tet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fakultet m.

Wiktionary


fakultet

1. nie­o­bo­wiąz­ko­we za­ję­cia w szko­le lub na uczel­ni, wy­bie­ra­ne zgod­nie z za­in­te­re­so­wa­nia­mi;
2. kie­ru­nek stu­diów;
3. wy­dział wyż­szej uczel­ni;
4. wła­dze wy­dzia­łu wyż­szej uczel­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dział szko­ły wyż­szej

 (1.2) za­ję­cia fa­kul­ta­tyw­ne

 (1.3) grono pro­fe­sor­skie w ra­mach wy­dzia­łu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈkultɛt, AS: fakultet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fakultatywny, fakultetowy

 rzecz. fakultecik mrz.

Wiktionary


fal

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: fala

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fal – rzeka w Korn­wa­lii
  • FAL (Free Art Li­cen­se) – fran­cu­ska li­cen­cja dla dzieł sztu­ki
  • FN FAL – bel­gij­ski ka­ra­bin
  • Fall

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fal, AS: fal

Wiktionary


fala

1. wznie­sie­nie wody pow­sta­łe głów­nie wsku­tek dzia­ła­nia wia­tru
2. roz­cho­dzą­ce się w prze­strze­ni za­bu­rze­nie, prze­no­szą­ce ener­gię
3. po­tocz­nie o zja­wi­sku re­gu­lar­nie pow­ta­rza­ją­cym się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. roz­prze­strze­nia­ją­ce się za­bu­rze­nie po­wierzch­ni wody

 (1.2) fiz. każde roz­prze­strze­nia­ją­ce się za­bu­rze­nie w do­wol­nym śro­do­wi­sku;

 (1.3) przen. duża grupa przed­mio­tów, zwie­rząt, ludzi po­ru­sza­ją­ca się w jedną stro­nę; duże, pow­ta­rza­ją­ce się na­sy­ce­nie cze­goś w krót­kim okre­sie

 (1.4) wojsk. so­cjol. zja­wi­sko two­rze­nia się nie­le­gal­nej hie­rar­chii wśród żoł­nie­rzy, gdzie żoł­nie­rze o krót­szym stażu służ­by są pod­po­rząd­ko­wa­ni i nie­jed­no­krot­nie po­ni­ża­ni przez żoł­nie­rzy o dłuż­szym stażu służ­by;

 (1.5) deseń w kształ­cie fal (1.1)

 (1.6) uczu­cie roz­prze­strze­nia­nia się w or­ga­niz­mie

 (1.7) na­pływ do­wol­ne­go zja­wi­ska

Wiktionary

Fala – za­bu­rze­nie roz­prze­strze­nia­ją­ce się w oś­rod­ku ma­te­rial­nym lub w prze­strze­ni. W przy­pad­ku fal me­cha­nicz­nych cząst­ki oś­rod­ka, w któ­rym roz­cho­dzi się fala, oscy­lu­ją wokół po­ło­że­nia rów­no­wa­gi, przy czym prze­no­szą ener­gię z jed­ne­go miej­sca do dru­gie­go bez tran­spor­tu ja­kiej­kol­wiek ma­te­rii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy po­czuł, że fale ude­rza­ją o sta­tek, zro­bi­ło mu się nie­do­brze.

 (1.2) Jaki za­kres fal (elek­tro­ma­gne­tycz­nych) od­bie­ra to radio?

 (1.3) Fala tu­ry­stów wra­ca­ją­cych z wa­ka­cji spo­wo­do­wa­ła korki na dro­gach.

 (1.4) Jacek nie chciał iść do woj­ska, bo bał się fali.

 (1.7) Dzia­dek, jak zwy­kle krew­ki, dał się unieść fali elok­wen­cji i sze­ro­ko ko­men­to­wał nik­czem­ne po­czy­na­nia ce­sa­rza–mat­ko­bój­cy, na temat któ­re­go wła­śnie nie­daw­no prze­pro­wa­dził wni­kli­we stu­dia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfala, AS: fala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falowiec m., falownik m., falownica ż., falowość ż., falistość ż., falowatość ż., falowanie n., zafalowanie n.

:: zdrobn. falka ż.

 czas. falować ndk., zafalować dk.

 przym. falowy, falisty, falowaty

 przysł. falowo, faliście, falisto, falowato

Wiktionary


falabella

ar­gen­tyń­ska rasa kuców, najm­niej­sza rasa koni mi­nia­tu­ro­wych na świe­cie


SJP.pl

Fa­la­bel­la (pot. "pampa") – rasa koni wy­ho­do­wa­na w XIX wieku w Ar­gen­ty­nie. Wzię­ła nazwę od ro­dzi­ny o tym naz­wi­sku, która przez lata pro­wa­dzi­ła jej ho­dow­lę na ran­czu Re­cre­o­de Roca w oko­li­cy Bu­e­nos Aires. Nazwa po­tocz­na "pampa" wzię­ła się z pampy ar­gen­tyń­skiej, gdzie rasa ta po­wszech­nie wy­stę­pu­je. Jest to najm­niej­sza rasa koni mi­nia­tu­ro­wych na świe­cie.

Wikipedia


falafel

sma­żo­ny kot­le­cik z jed­ne­go z wa­rzyw strącz­ko­wych, po­pu­lar­ny w kra­jach arab­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. arab­ski kot­le­cik z cie­cie­rzy­cy lub bobu z se­za­mem;

Wiktionary

Fa­la­fel ( ‏فلافل‎ "falāfil", znany w Egip­cie jako ‏طعمية‎ "ṭaʿmiyya") – bli­skows­chod­nia po­tra­wa przy­go­to­wy­wa­na z cie­cie­rzy­cy lub bobu.

Fa­la­fel to przy­pra­wio­ne i us­ma­żo­ne kulki albo kot­le­ci­ki z cie­cie­rzy­cy lub bobu. Jest bar­dzo po­pu­lar­ną po­tra­wą w kra­jach arab­skich. W kra­jach Bli­skie­go Wscho­du przy­go­to­wu­je się go z cie­cie­rzy­cy, w Egip­cie w wer­sji mie­sza­nej. Kulki fa­la­fe­lo­we zwy­kle ser­wo­wa­ne są w picie, z wa­rzy­wa­mi oraz sosem, czę­sto na bazie ta­hi­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na suku w Ma­ra­ke­szu na­jed­li­śmy się fa­la­fe­la­mi i go­to­wa­ną ku­ku­ry­dzą.

 (1.1) Fa­la­fel jest po­da­wa­ny jako we­ge­ta­riań­ska al­ter­na­ty­wa ke­ba­bu w picie.

 (1.1) Po piel­grzym­ce do Ziemi Świę­tej babci Józi świe­cą się oczy na myśl o fa­la­fe­lach.

Wiktionary


falafelowy

→ fa­la­fel


SJP.pl

Patrz:

falafel

falaise

[czy­taj: falEZ] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­la­i­se (Cal­va­dos) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Dolna Nor­man­dia
  • Fa­la­i­se (Ar­de­ny) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny
  • Fa­la­i­se (Yve­li­nes) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Île-de-Fran­ce

Wikipedia


falandysz

naz­wi­sko, np. Lech Fa­lan­dysz (1942-2003), pol­ski praw­nik


SJP.pl


falandyzacja

na­gi­na­nie prawa przez jego zręcz­ną ma­ni­pu­la­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. publ. in­ter­pre­to­wa­nie (w do­my­śle: prawa) za­leż­nie od in­te­re­su in­ter­pre­tu­ją­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­lan­dy­za­cja to pewna sztu­ka, a nie grube, pry­mi­tyw­ne grze­ba­nie w kon­sty­tu­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfalãndɨˈzat͡sʲja, AS: falãndyzacʹi ̯a

Wiktionary


falandyzować

na­gi­nać prawo do włas­nych celów, ma­ni­pu­lo­wać pra­wem


SJP.pl


falanga

1. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Ma­ce­do­nii: zwar­ty szyk bo­jo­wy pie­cho­ty cięż­koz­broj­nej;
2. zwar­ty tłum, sze­reg, gro­ma­da;
3. w so­cja­liz­mie uto­pij­nym Char­le­sa Fo­u­rie­ra: spół­dziel­cza grupa li­czą­ca 1600 osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji szyk bo­jo­wy cięż­koz­broj­nej pie­cho­ty;

 (1.2) pot. zwar­ty rząd, sze­reg lub tłum po­ru­sza­ją­cy się ławą

Wiktionary

Fa­lan­ga ( φάλαγξ "pha­lanks", do­peł­niacz φάλαγγος "pha­lan­gos") – zwar­ty li­nio­wy szyk bo­jo­wy pie­cho­ty grec­kiej, a potem ma­ce­doń­skiej i hel­le­ni­stycz­nej.

Znany już na Wscho­dzie w III ty­siąc­le­ciu p.n.e. (Su­me­ro­wie), w pań­stwach Gre­cji przy­jął się w VII wieku p.n.e. dla for­ma­cji ho­pli­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Im­pe­rial­ni za­ro­i­li się na pla­ne­ta­a­ne­cie, a wraz z sobą przy­nie­śli śmier­cio­no­śne ma­szy­ny i fa­lan­gę sztur­mow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlãŋɡa, AS: falãŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falangita m., falangista m.

Wiktionary


falangista

czło­nek par­tii na­cjo­na­li­stycz­nej lub fa­szy­stow­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. czło­nek dzia­ła­ją­cej przed II. wojną świa­to­wą par­tii ONR-Fa­lan­ga;

 (1.2) hist. polit. czło­nek hisz­pań­skie­go stron­nict­wa po­li­tycz­ne­go: Fa­lan­ga Hisz­pań­ska;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falanga ż., falangita mos.

 przym. falangistowski

Wiktionary


falangistka

→ fa­lan­gi­sta


SJP.pl

Patrz:

falangista

falangistowski

→ fa­lan­gi­sta


SJP.pl

Patrz:

falangista

falangita

żoł­nierz wal­czą­cy w fa­lan­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. sta­roż. żoł­nierz wal­czą­cy w szyku fa­lan­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falanga ż., falangista m.

 przym. falangistowski

Wiktionary


falangowy

→ fa­lan­ga


SJP.pl

Patrz:

falanga

falanruk

owa­do­żer­ny ssak ży­ją­cy tylko na Ma­da­ga­ska­rze


SJP.pl


falanrukowate

o ce­chach fa­lan­ru­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Fa­lan­ru­ko­wa­te (Eu­ple­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków dra­pież­nych z in­fra­rzę­du Vi­ver­ro­i­dea w obrę­bie po­drzę­du ko­toksz­tałt­nych (Fe­li­for­mia) wy­ło­nio­na z wi­we­ro­wa­tych (Vi­ver­ri­dae). Za­li­cza­ne do niej obec­nie ga­li­die (Ga­li­dii­nae) były wcze­śniej kla­sy­fi­ko­wa­ne w ro­dzi­nie man­gu­sto­wa­tych (Her­pe­sti­dae).

Wikipedia


falanrukowaty

o ce­chach fa­lan­ru­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


falanster

w sy­ste­mie so­cja­liz­mu uto­pij­ne­go Fo­u­rie­ra: osied­le, w któ­rym miała się mie­ścić fa­lan­ga, czyli zrze­sze­nie spół­dziel­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. uto­pij­ne osied­le dla spół­dziel­czej wspól­no­ty so­cja­li­stycz­nej fran­cu­skie­go ide­o­lo­ga Char­le­sa Fo­u­rie­ra;

Wiktionary

Fa­lan­ster ( phalanstère) – pro­jekt wspól­no­ty rów­nych i wol­nych ludzi za­rzą­dza­ją­cej włas­nym mia­stem, stwo­rzo­ny w pier­wszej po­ło­wie XIX wieku przez uto­pij­ne­go so­cja­li­stę Char­les’a Fo­u­rie­ra.

Fa­lan­ster miał mieć kształt pa­ła­cu, w ra­mach któ­re­go znaj­do­wa­ły­by się sale poś­wię­co­ne nauce i kon­sump­cji oraz lo­ka­le użyt­ko­wa­ne jako miej­sca pracy i miesz­ka­nia.

Wikipedia


falansteryzm

sy­stem so­cja­liz­mu uto­pij­ne­go Fo­u­rie­ra


SJP.pl


falansterzysta

zwo­len­nik fa­lan­ste­ryz­mu


SJP.pl


falansterzystka

→ fa­lan­ste­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

falansterzysta

falaryzm

skraj­nie okrut­na ty­ra­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. rzad. wy­bit­nie okrut­na ty­ra­nia

Wiktionary


falaski

przy­miot­nik od: Fa­lasz


SJP.pl


falasz

czło­nek ludu ku­szyc­kie­go wy­wo­dzą­ce­go się z Etio­pii; Fe­lasz, Fa­la­sza


SJP.pl


falasza

czło­nek ludu ku­szyc­kie­go wy­wo­dzą­ce­go się z Etio­pii; Fe­lasz, Fa­la­sza


SJP.pl


falaszowie

lud afry­kań­ski; Fe­la­szo­wie


SJP.pl


falba

naz­wi­sko


SJP.pl


falbana

mar­szczo­ne ob­szy­cie u spód­ni­cy, far­tu­cha, por­tie­ry itd.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­na fałda z ma­te­ria­łu, naj­czę­ściej mar­szczo­na lub pli­so­wa­ći­so­wa­na, do­szy­wa­na do brze­gu ubra­nia, tek­sty­liów do­mo­wych czy de­ko­ra­cji

Wiktionary

Fal­ba­na (fr. "fal­ba­la", wł. "falpalà") – ro­dzaj ozdo­by sto­so­wa­nej w bie­liź­niar­stwie, kra­wiect­wie, ga­lan­te­rii i mod­niar­stwie.

Jest to plisa ma­te­ria­łu do­wol­nej sze­ro­ko­ści, którą się mar­szczy, ozda­bia w fałd­ki lub kar­bu­je.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. falbanka ż.

Wiktionary


falbaneczka

zdrob­nie­nie od: fal­ban­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: fal­ban­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfalbãˈnɛt͡ʃka, AS: falbãnečka

Wiktionary


falbaniasty

ma­ją­cy kształt fal­ba­ny; ob­szy­ty fal­ba­na­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy fal­ba­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blu­zecz­ka była bu­fia­sta, fal­ba­nia­sta i haf­to­wa­na w mnó­stwo fi­glar­nych ząb­ków.

Wiktionary


falbanka

ozdob­nie zmar­szczo­ny pas ma­te­ria­łu przy­szy­wa­ny do odzie­ży lub za­słon itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fal­ba­na

Wiktionary

Fal­ban­ka – część mia­sta i nie­wiel­ki ob­szar prze­my­sło­wy Włoc­ław­ka, po­ło­żo­ne w jego po­łud­nio­wej czę­ści, bli­sko lasu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. falbana ż.

Wiktionary


falbankowy

→ fal­ban­ka


SJP.pl

Patrz:

falbanka

falbanowy

→ fal­ba­na


SJP.pl

Patrz:

falbana

falc

felc;
1. pasek pa­pie­ro­wy lub płó­cien­ny łą­czą­cy okład­kę z książ­ką;
2. po­łą­cze­nie dwóch blach przez zwi­nię­cie ich brze­gów;
3. na­cię­cie w ka­mie­niu lub drew­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. pasek płót­na łą­czą­cy okład­kę książ­ki z wy­klej­ką

 (1.2) zob. felc.

 (1.3) po­ligr. miej­sce zła­ma­nia pa­pie­ru

Wiktionary

Falc (z niem. "Falz") – w in­tro­li­ga­tor­stwie ter­min oz­na­cza­ją­cy:

1. złam, za­gię­cie (za­ła­ma­nie) ar­ku­sza pa­pie­ru pow­sta­łe wsku­tek zła­my­wa­nia (fal­co­wa­nia):

2. wąski pasek z pa­pie­ru lub płót­na (rza­dziej skóry) wszy­wa­ny w grzbiet w celu przy­mo­co­wa­nia do niego wklej­ki (mapy, ta­bli­cy itp.):

Wikipedia

Wymowa:

IPA: falt͡s, AS: falc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felcerz m., falcerka ż., falcownik m., przefalc m., falcerz m., falcowanie n., sfalcowanie n.

 czas. falcować ndk., sfalcować dk.

 przym. falcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) felc

 (1.2) felc

 (1.3) złam

Wiktionary


falcerka

ma­szy­na do za­ła­my­wa­nia pa­pie­ru w celu na­da­nia mu wła­ści­we­go for­ma­tu; fal­ców­ka, zła­my­war­ka


SJP.pl


falcerz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik dru­kar­ni lub in­tro­li­ga­tor­ni, który zaj­mu­je się fal­co­wa­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalt͡sɛʃ, AS: falceš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falcowanie n., falcerka ż., falc m., falcownik m., przefalc m.

 czas. falcować, sfalcować

 przym. falcowy

Wiktionary


falcgraf

dawny tytuł wład­cy pa­la­ty­na­tu reń­skie­go lub ba­war­skie­go; falc­gra­bia


SJP.pl


falcone

Fal­co­ne – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Me­sy­na.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2855 osób, 317,2 os./km².

Wikipedia


falcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fal­co­wać.

Wiktionary

Fal­co­wa­nie, zła­my­wa­nie – jedno- lub wie­lo­krot­ne skła­da­nie ar­ku­sza pa­pie­ru, czy­ste­go lub za­dru­ko­wa­ne­go, na pół (naj­czę­ściej) lub w do­wol­nych in­nych pro­por­cjach, na różne spo­so­by (w róż­nych kie­run­kach), w celu osią­gnię­cia do­ce­lo­we­go for­ma­tu i licz­by stron skład­ki, np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfalt͡sɔˈvãɲɛ, AS: falcovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. falcować

 rzecz. falcerz mos., falc mrz.

Wiktionary


falcować

skła­dać ar­kusz dru­kar­ski; zła­my­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) druk. skła­dać ar­kusz dru­kar­ski w stro­ny przysz­łej pu­bli­ka­cji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzą­dze­nie fal­cu­je z pręd­ko­ścią pięć­dzie­się­ciu ar­ku­szy na mi­nu­tę, a go­to­we prace ukła­da­ne są na ukła­dar­ce, która po­mie­ści czte­ry­stu mi­li­me­tro­wy stos

Wiktionary

Wymowa:

IPA: falˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: falcovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falcowanie n., falcerka ż., falcerz m., falc m.

 czas. sfalcować

 przym. falcowy

Wiktionary


falcownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ele­ment ro­lo­wej ma­szy­ny dru­kar­skiej skła­da­ją­cy wstę­gę pa­pie­ru w grzbie­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Duża ma­szy­na dru­kar­ska może po­sia­dać nawet kilka fal­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: falˈt͡sɔvʲɲik, AS: falcovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falc m., falcerz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złamywak, falcerka

Wiktionary


falcowy

→ falc


SJP.pl

Patrz:

falc

falcówka

ma­szy­na do za­ła­my­wa­nia pa­pie­ru w celu na­da­nia mu wła­ści­we­go for­ma­tu; fal­cer­ka, zła­my­war­ka


SJP.pl


falda

biała, jed­wab­na szata no­szo­na przez pa­pie­ża w trak­cie uro­czy­stych ce­le­bra­cji


SJP.pl

Falda, fim­bria (hiszp. "falda" – spód­ni­ca) – szata li­tur­gicz­na uży­wa­na nieg­dyś w li­tur­gii pa­pie­skiej. Do uży­cia wesz­ła naj­praw­do­po­dob­niej za pon­ty­fi­ka­tu Ju­liu­sza II, po­prze­dza­jąc su­tan­nę z tre­nem, któ­rej wów­czas je­szcze nie znano.

Uży­wać jej może także pa­triar­cha Li­zbo­ny wraz z in­ny­mi pon­ty­fi­ka­lia­mi przy­na­le­żą­cy­mi do god­no­ści pa­pie­skiej na mocy spe­cjal­ne­go przy­wi­le­ju na­da­ne­go przez pa­pie­ża Be­ne­dyk­ta XIV na sku­tek za­bie­gów ko­ro­ny por­tu­gal­skiej, po­chło­nię­tej w tam­tym cza­sie ry­wa­li­za­cją z dwo­rem hisz­pań­skim.

Wikipedia


faldistorium

sto­łek lub krze­sło o skrzy­żo­wa­nych no­ży­co­wo no­gach, uży­wa­ne w śred­nio­wiecz­nych ko­ścio­łach i na dwo­rach kró­lew­skich


SJP.pl

Fal­di­sto­rium – sto­łek lub krze­sło z cha­rak­te­ry­stycz­nie no­ży­co­wo skrzy­żo­wa­ny­mi no­ga­mi, po­cho­dzą­ce od krze­sła ku­rul­ne­go.

Uży­wa­ne było od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza w ko­ścio­łach i na dwo­rach. Wy­ko­ny­wa­no je z że­la­za lub brązu i wy­ście­ła­no sie­dze­nie. Nogi fal­di­sto­rium czę­sto za­koń­czo­ne były ła­pa­mi lwa, a po­rę­cze gło­wa­mi zwie­rząt (czę­sto pta­ków).

Wikipedia


fale

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: fala

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fale – za­bu­rze­nia, które roz­prze­strze­nia­ją się w oś­rod­ku lub prze­strze­ni
    • ro­dza­je fal: osob­na stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca: fala (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • fale – tra­dy­cyj­ny dom sa­mo­ań­ski
  • Fale – miej­sco­wość w To­ke­lau (te­ry­to­rium sto­wa­rzy­szo­ne z Nową Ze­lan­dią)
  • Fale – wyspa na Oce­nie Spo­koj­nym
  • Falle

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfalɛ, AS: fale

Wiktionary


falecki

naz­wi­sko


SJP.pl


falejówczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­le­jów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falejówka ż.

:: fż. falejówczanka ż.

 przym. falejówecki

Wiktionary


falejówczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­le­jów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falejówka ż.

:: fm. falejówczanin m.

 przym. falejówecki

Wiktionary


falejówecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­le­jów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falejówka ż., falejówczanin m., falejówczanka ż.

Wiktionary


falencki

przy­miot­nik od: Fa­len­ty


SJP.pl


falendysz

daw­niej: cien­ka tka­ni­na weł­nia­na po­cho­dze­nia ho­len­der­skie­go lub an­giel­skie­go; fajn­len­dysz


SJP.pl

Fa­len­dysz – dawna nazwa tka­ni­ny wy­so­kiej ja­ko­ści. Pier­wot­nie oz­na­cza­ła ona tka­ni­nę weł­nia­ną im­por­to­wa­ną z An­glii za poś­red­nict­wem kup­ców ho­len­der­skich lub nie­miec­kich uży­wa­ją­cych okre­śle­nia "vijn lon­disch" (wym.: fejn lon­disz), a po­cho­dzą­ce­go od przy­miot­ni­ka "vijn" (pier­wszo­rzęd­ny, wy­śmie­ni­ty) oraz od ni­der­landz­kiej nazwy Lon­dy­nu - Lon­den.

Wikipedia


falenica

dziel­ni­ca na skra­ju War­sza­wy


SJP.pl

Fa­le­ni­ca – osied­le i ob­szar MSI w dziel­ni­cy Wawer w War­sza­wie.

W la­tach 1924–1951 sa­mo­dziel­ne mia­sto i sie­dzi­ba gminy Fa­le­ni­ca Let­ni­sko.

Wikipedia


falenicki

→ Fa­le­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

Falenica

falenopsis

ga­tu­nek stor­czy­ka; ćmów­ka


SJP.pl

Fa­le­nop­sis, ćmów­ka ("Pha­la­e­nop­sis" Blume) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Obej­mu­je 66-69 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej i pół­noc­nej Au­stra­lii. Ro­śli­ny te są łatwe w upra­wie i ce­chu­ją się dłu­gotr­wa­łym kwit­nie­niem, ich kwia­ty są oka­za­łe, róż­no­barw­ne, niek­tó­re wy­dzie­la­ją za­pach.

Wikipedia


falenty

osada w Pol­sce


SJP.pl

Fa­len­ty – osada so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Ra­szyn.

Wikipedia


faleria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. gmina wło­ska w re­gio­nie La­cjum

Wiktionary

Fa­le­ria – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Vi­ter­bo.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1745 osób, 69,8 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Fa­le­rii od­na­le­zio­no naj­star­szą in­skryp­cję w ję­zy­ku fa­li­skim.

Wiktionary


falern

ga­tu­nek wina z owo­ców pól w Kam­pa­nii, wy­chwa­la­ny w sta­ro­żyt­no­ści; fa­ler­num


SJP.pl


falerneński

do­ty­czą­cy ziemi w Kam­pa­nii u stóp góry Mas­si­cus


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ziemi fa­ler­neń­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszak wiesz… gdzie oliw czar­ny gaj i skała, / I srebr­ne, ogniem ozło­co­ne wio­sła; / Wszak wiesz… ta chata nasza bez za­po­ry, / To fa­ler­neń­skie wino… i am­fo­ry…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfalɛrˈnɛ̃j̃sʲci, AS: falernẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerno n.

Wiktionary


falerno

mocne, wło­skie wino o cierp­ka­wym smaku i zło­ci­stej bar­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. mocne, lekko cierp­kie, zło­ci­ste wino wło­skie, ce­nio­ne przez sta­ro­żyt­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś wy cie­nia­mi mar­ne­mi, / Skrwa­wio­ne chy­li­cie usta, / Mnie zaś tu trzy­ma do ziemi / Dziew­czy­na pusta. / Więc klnij­my w pi­ja­nym szale / Opatrz­ność nie­mi­ło­sier­ną… / W łeb sobie jutro wy­pa­lę, / Pijąc Fa­ler­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɛrnɔ, AS: falerno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falerneński

Wiktionary


falernum

ga­tu­nek wina z owo­ców pól w Kam­pa­nii, wy­chwa­la­ny w sta­ro­żyt­no­ści; fa­lern


SJP.pl


falerysta

ko­lek­cjo­ner odz­na­czeń i or­de­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hi­sto­ryk ba­da­ją­cy or­de­ry i odz­na­cze­nia

 (1.2) ko­lek­cjo­ner or­de­rów i odz­na­czeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naj­więk­szą po­pu­lar­no­ścią wśród fa­le­ry­stów cie­szą się odz­na­ki woj­sko­we, niem­niej miesz­kań­ców na­sze­go re­gio­nu po­win­na za­in­te­re­so­wać fa­le­ry­sty­ka gór­ni­cza.

 (1.1) ''Na kilku sto­i­skach ro­zło­ży­li się też fa­le­ry­ści, czyli zbie­ra­cze me­da­li, odz­na­czeń i or­de­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerystyka ż.

:: fż. falerystka ż.

Wiktionary


falerystka

ko­lek­cjo­ner­ka odz­na­czeń i or­de­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hi­sto­rycz­ka ba­da­ją­ca or­de­ry i odz­na­cze­nia

 (1.2) ko­lek­cjo­ner­ka or­de­rów i odz­na­czeń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerystyka ż.

:: fm. falerysta mos.

Wiktionary


falerystyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­le­ry­sty­ką lub fa­le­ry­stą, do­ty­czą­cy fa­le­ry­sty­ki lub fa­le­ry­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerystyka ż.

Wiktionary


falerystyka

1. po­moc­ni­cza nauka hi­sto­rycz­na, która bada hi­sto­rię or­de­rów, me­da­li, ho­no­ro­wych odz­nak woj­sko­wych itp.
2. ko­lek­cjo­no­wa­nie wszel­kie­go ro­dza­ju odz­nak woj­sko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na hi­sto­rii ba­da­ją­ca or­de­ry i odz­na­cze­nia;

 (1.2) ko­lek­cjo­no­wa­nie or­de­rów i odz­na­czeń

Wiktionary

Fa­le­ry­sty­ka (z łac. i gr. "pha­le­rae", ozdo­ba pier­si lub czoła) – nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii zaj­mu­ją­ca się or­de­ra­mi, odz­na­cze­nia­mi i in­ny­mi odz­na­ka­mi i zna­ka­mi ho­no­ro­wy­mi, na­da­wa­ny­mi oso­bom za­słu­żo­nym dla mo­nar­chy, pań­stwa lub innej or­ga­ni­za­cji po­sia­da­ją­cej prawo na­da­wa­nia odz­na­czeń. Fa­le­ry­sty­ka, po­dob­nie jak i wek­sy­lo­lo­gia, wy­o­dręb­ni­ła się z he­ral­dy­ki, za­cho­wu­jąc wspól­ne z nią me­to­dy ba­daw­cze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odz­na­cze­nia to nie tylko dowód uz­na­nia dla za­sług, to także obiekt stu­diów na­u­ko­wych i… ko­lek­cjo­ner­stwa! W dzi­siej­szych cza­sach są na­ma­cal­nym do­wo­dem przesz­ło­ści. Nie po­wi­nien więc dzi­wić fakt, że fa­le­ry­sty­ka (odz­na­cze­nia), obok nu­miz­ma­ty­ki (mo­ne­ty) czy sfra­gi­sty­ki (pie­czę­cie) i he­ral­dy­ki (herby), jest jedną z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii

 (1.2) Jeśli cho­dzi o fa­le­ry­sty­kę, rynek jest bar­dzo dobry, ale nie­ste­ty za­le­wa­ny fal­sy­fi­ka­ta­mi, głów­nie z za­gra­ni­cy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falerysta mos., falerystka ż., faler mrz.

 przym. falerystyczny

Wiktionary


faleza

ur­wi­sty brzeg morza i je­zio­ra; klif


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. pio­no­wa lub stro­mo na­chy­lo­na ścia­na brze­gu morza (je­zio­ra), pow­sta­ła wsku­tek pod­my­wa­nia przez wodę;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɛza, AS: faleza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falezowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klif, urwisko brzegowe, brzeg wysoki

Wiktionary


faleń

cien­ka linka słu­żą­ca do cu­mo­wa­nia lub ho­lo­wa­nia łodzi


SJP.pl

Faleń – cien­ka linka słu­żą­ca do ho­lo­wa­nia oraz cu­mo­wa­nia bącz­ka - małej łódki bę­dą­cej na wy­po­sa­że­niu jach­tu lub innej małej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej. Przy­wią­zu­je się ją fa­le­niem do jed­nost­ki w oko­li­cy jej linii wod­nej.

Rów­nież lina do przy­trzy­my­wa­nia opu­szczo­nej na wodę sza­lu­py przy bur­cie stat­ku (okrę­tu). Ze wzglę­du na spo­sób mo­co­wa­nia do łodzi, liny te na­zy­wa­ne są: fa­le­niem ru­fo­wym lub dzio­bo­wym.

Wikipedia


faleński

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­li­cjan Fa­leń­ski – pol­ski poeta, dra­ma­to­pi­sarz, pro­za­ik, tłu­macz
  • Sta­ni­sław Fa­leń­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny, urzęd­nik i praw­nik

Wikipedia


falfka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. fajka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fajfka

Wiktionary


fali

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: zob. fala.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalʲi, AS: falʹi

Wiktionary


falica

ćma z ro­dzi­ny wy­cin­ko­wa­tych


SJP.pl


faliskijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­li­ska­mi, do­ty­czą­cy Fa­li­sków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język fa­li­skij­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faliskowie lm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faliski

 (2.1) faliski

Wiktionary


falistolistny

1. wi­dło­ząb fa­li­sto­list­ny - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny wi­dło­zę­bo­wa­tych;
2. ka­la­tea fa­li­sto­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ma­ran­to­wa­tych;
3. przy­wrot­nik fa­li­sto­list­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny wie­lo­let­niej z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;
4. sznur­nik fa­li­sto­list­ny - ga­tu­nek mchu z rzędu po­rost­ni­cow­ców


SJP.pl


falistość

→ fa­li­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fa­li­ste

Wiktionary

Patrz:

falisty

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falowanie n.

 czas. falować ndk.

 przym. falisty

 przysł. faliście

Wiktionary


falisty

1. przy­po­mi­na­ją­cy falę, wy­gię­ty w kształ­cie fal;
2. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się lek­ki­mi wznie­sie­nia­mi; pa­gór­ko­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­wy­gi­na­ny w kształ­cie fal, ukła­da­ją­cy się w fale, przy­po­mi­na­ją­cy pod ja­kim­kol­wiek wzglę­dem falę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Górna po­wierzch­nia dachu jest fa­li­sta.

 (1.1) Pas pu­blicz­ne­go trak­tu prze­ci­nał oko­li­cę, cią­gnąc się po fa­li­stych pa­gór­kach i roz­pła­szczo­nych ni­zi­nach.

 (1.1) W ma­lar­stwie ty­po­wo se­ce­syj­nym po­słu­gi­wa­no się naj­czę­ściej li­nia­mi fa­li­sty­mi, ope­ru­jąc pół­to­na­mi, a jeśli już peł­ny­mi bar­wa­mi, to ra­czej zga­szo­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlʲistɨ, AS: falʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falistość ż., falka ż., falowanie n., pofalowanie n.

 czas. falować ndk., pofalować dk.

 przym. falowy

 przysł. falisto, faliście

Wiktionary


faliszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


faliszówczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­li­szów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faliszówka ż.

:: fż. faliszówczanka ż.

 przym. faliszówecki

Wiktionary


faliszówczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­li­szów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faliszówka ż.

:: fm. faliszówczanin m.

 przym. faliszówecki

Wiktionary


faliszówecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­li­szów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faliszówka ż., faliszówczanin m., faliszówczanka ż.

Wiktionary


faliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Fa­liń­ska (1931–2022) – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni, po­lo­nist­ka i sla­wist­ka
  • Fran­ci­szek Fa­liń­ski (1815–1887) – pol­ski ma­larz
  • Ja­nusz Bog­dan Fa­liń­ski (1934–2004) – pol­ski bo­ta­nik
  • Ja­nusz Fa­liń­ski (ur. 1946) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, sko­czek wzwyż
  • Józef Fa­liń­ski (ur. 1946) – pol­ski po­li­tyk
  • Kry­sty­na Fa­liń­ska (ur. 1932) – pol­ska pro­fe­sor bo­ta­ni­ki, ba­dacz­ka Pu­szczy Bia­ło­wie­skiej
  • Le­szek Fa­liń­ski (1958–2021) – pol­ski per­ku­si­sta i kla­wi­szo­wiec
  • Ta­de­usz Fa­liń­ski (zm. 2010) – pol­ski gi­ta­rzy­sta ba­so­wy
  • Zbi­gniew Fa­liń­ski (1949–2023) – pol­ski po­li­tyk, urzęd­nik pań­stwo­wy i przed­się­bior­ca

Wikipedia


faliście

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fa­li­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falistość ż.

 przym. falisty

Wiktionary


faliściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: fa­li­sto, fa­li­ście


SJP.pl


falk

Falk – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


falka

1. zdrob­nie­nie od: fala;
2. ro­dzi­na funk­cji, z któ­rych każda jest wy­pro­wa­dza­na z funk­cji ma­cie­rzy­stej za po­mo­cą prze­su­nię­cia i ska­lo­wa­nia, za­sto­so­wa­nie w ana­li­zie i przet­wa­rza­niu sy­gna­łów cy­fro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fala

 (1.2) mała fala

 (1.3) mat. oscy­la­cja, któ­rej am­pli­tu­da dla minus i plus nie­skoń­czo­no­ści jest ze­ro­wa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalka, AS: falka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falownica ż.

 czas. falować, pofalować

 przym. falowy, falisty, falkowy

Wiktionary


falkenstein

[czy­taj: FALkensztajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fal­ken­ste­in – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Mi­stel­bach
  • Fal­ken­ste­in – dawna wieś uz­dro­wi­sko­wa, obec­nie dziel­ni­ca Königstein im Ta­u­nus
  • Fal­ken­ste­in – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Cham
  • Fal­ken­ste­in – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Don­ners­berg
  • Fal­ken­ste­in – wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­ne
  • Fal­ken­ste­in/Harz – mia­sto w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, w po­wie­cie Harz
  • Fal­ken­ste­in/Vogtl. – mia­sto w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Vogt­land
  • Fal­ken­ste­in – obec­nie So­ko­liw­ka, wieś obok Szczer­ca
  • Fal­ken­ste­in – zamek w Dol­nej Au­strii
  • Wald­hof-Fal­ken­ste­in

Wikipedia


falkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


falkland

1. Fal­kland Wschod­ni - wyspa sta­no­wią­ca te­ry­to­rium Fal­klan­dów;
2. Fal­kland Za­chod­ni - wyspa sta­no­wią­ca te­ry­to­rium Fal­klan­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści – w Szko­cji, USA i Ka­na­dzie

 (1.2) geogr. to­po­nim, skład­nik nazwy dwóch wysp Fal­kland Wschod­ni i Fal­kland Za­chod­ni

 (1.3) geogr. lm. zob. Fal­klan­dy.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fal­kland – wieś w Szko­cji
  • Fal­kland Pa­la­ce – pałac w po­wyż­szej miej­sco­wo­ści
  • Fal­kland – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Pitt
  • Fal­kland (ang. Fal­kland Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Pitt
  • Fal­klan­dy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Falklandy nmos., Falklandczyk mos., Falklandka ż.

 przym. falklandzki

Wiktionary


falklandczyk

miesz­ka­niec Fal­klan­du, Fal­klan­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fal­klan­dów albo Fal­klan­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falklandy nmos., Falkland mrz.

:: fż. Falklandka ż.

 przym. falklandzki

Wiktionary


falklandka

miesz­kan­ka Fal­klan­du, Fal­klan­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fal­klan­dów albo Fal­klan­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falklandy nmos., Falkland mrz.

:: fm. Falklandczyk mos.

 przym. falklandzki

Wiktionary


falklandy

te­ry­to­rium na ar­chi­pe­la­gu Fal­klan­dów (Ocean At­lan­tyc­ki) za­leż­ne od Wiel­kiej Bry­ta­nii; Mal­wi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na po­łud­nio­wym krań­cu Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej

 (1.2) geogr. polit. bry­tyj­skie te­ry­to­rium za­leż­ne w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej obej­mu­ją­cy ar­chi­pe­lag Fal­klan­dów (1.1);

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) plu­ral|Fal­kland.

Wiktionary

Fal­klan­dy (ina­czej: "Mal­wi­ny"; Fal­kland Is­lands; Islas Mal­vi­nas) – bry­tyj­skie te­ry­to­rium za­mor­skie na po­łud­nio­wym At­lan­ty­ku, około 480 km od wy­brze­ży Ar­gen­ty­ny obej­mu­ją­ce wyspy o tej samej naz­wie. Wyspy znaj­du­ją się pod ad­mi­ni­stra­cją bry­tyj­ską, ale prawa do nich rości sobie także Ar­gen­ty­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: falkˈlãndɨ, AS: falklãndy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falkland mrz., Falklandczyk mos., Falklandka ż.

 przym. falklandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Malwiny

Wiktionary


falklandzki

przy­miot­nik od: Fal­kland, Fal­klan­dy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fal­klan­da­mi, do­ty­czą­cy Fal­klan­dów

 (1.2) zwią­za­ny z Fal­klan­dem, do­ty­czą­cy Fal­klan­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Falkland m., Falklandy nmos., Falklandczyk mos., Falklandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malwiński

Wiktionary


falkon

dawne, ma­ło­ka­li­bro­we dzia­ło o dłu­giej lufie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fal­kon – sprzęt la­bo­ra­to­ryj­ny, pro­bów­ka wi­rów­ko­wa
  • Fal­kon – kon­went fanów fan­ta­sty­ki od­by­wa­ją­cy się raz w roku w Lu­bli­nie
  • Fal­kon – imię mę­skie
  • Fal­kon – hi­sto­rycz­na broń palna
  • Fal­con

Wikipedia


falkona

dawne, ma­ło­ka­li­bro­we dzia­ło o dłu­giej lufie; fal­kon


SJP.pl


falkonecik

zdrob­nie­nie od: fal­ko­net


SJP.pl


falkonet

dawne, lek­kie dzia­ło o dłu­giej lufie i ka­li­brze mniej­szym od fal­ko­nu; pół­fal­kon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. nie­wiel­kie, lek­kie dzia­ło, uży­wa­ne na lą­dzie i na morzu w XVI–XVII wieku;

Wiktionary

Fal­ko­net (pół­fal­kon, so­ko­lik) – nie­wiel­kie bez­ko­mo­ro­we dzia­ło o dłu­giej lufie, ro­dzaj ar­ty­le­ryj­skiej broni od­przo­do­wej uży­wa­nej w XVI i XVII wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: falˈkɔ̃nɛt, AS: falkõnet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półfalkon, sokolik

Wiktionary


falkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Fal­kow­ski (1886-1965) – le­karz psy­chia­tra
  • Cze­sław Fal­kow­ski (1887-1969) – bi­skup
  • Ed­ward Fal­kow­ski (1913-1998) – fo­to­gra­fik
  • Hi­po­lit Fal­kow­ski (1779-1821) – ge­ne­rał
  • Jacek Fal­kow­ski (ur. 1984) – pił­karz
  • Jakub Fal­kow­ski (1775-1848) – pijar
  • Jan Fal­kow­ski (ge­o­graf) (ur. 1938) – ge­o­graf
  • Jan Fal­kow­ski (pilot) (1912-2001) – major lot­nict­wa
  • Jerzy Fal­kow­ski (zm. 1789) – skarb­nik
  • Ju­liusz Fal­kow­ski (1815-1892), pow­sta­niec 1831, in­ży­nier, li­te­rat
  • Krzysz­tof Fal­kow­ski (ur. 1974) – aktor
  • Krzysz­tof Fal­kow­ski (ur. 1972) – po­li­tyk, praw­nik

Wikipedia


falkowy

→ falka


SJP.pl

Patrz:

falka

falla

[czy­taj: faja] naz­wi­sko hisz­pań­skie, np. Ma­nu­el de Falla (1876 - 1946), kom­po­zy­tor hisz­pań­ski


SJP.pl

Falla – miej­sco­wość (tätort) w Szwe­cji, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym ("län") Östergötland, w gmi­nie Finspång.

We­dług da­nych Szwedz­kie­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go licz­ba lud­no­ści wy­nio­sła: 464 (31 grud­nia 2015), 455 (31 grud­nia 2018) i 459 (31 grud­nia 2019).

Wikipedia


fallaci

[czy­taj: fal­la­czi] naz­wi­sko


SJP.pl


fallada

Hans Fal­la­da (wła­ści­wie Ru­dolf Dit­zen) (1893-1947), pi­sarz nie­miec­ki


SJP.pl


fallibilizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na, mó­wią­ca, że wie­dza nigdy nie jest pewna, ale za­wsze hi­po­te­tycz­na i po­dat­na na ko­rek­tę;

Wiktionary

Fal­li­bi­lizm – kon­cep­cja obec­na w me­to­do­lo­gii nauki, we­dług któ­rej wie­dza na­u­ko­wa (me­to­do­lo­gia nauki) nie ma cha­rak­te­ru li­ne­ar­ne­go i ku­mu­la­tyw­ne­go. Obo­wią­zu­je w danym okre­sie hi­sto­rycz­nym, w danym ob­sza­rze nauki oraz pod­le­ga fal­sy­fi­ka­cji, po­przez którą zo­sta­je unie­waż­nio­na na rzecz adek­wat­niej­szej te­o­rii.

Wikipedia


falliczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fal­licz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fallus m.

 przym. falliczny

 przysł. fallicznie

Wiktionary


falliczny

do­ty­czą­cy fal­lu­sa, zwią­za­ny z fal­lu­sem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt prą­cia, zwła­szcza w cza­sie wzwo­du

 (1.2) do­ty­czą­cy prą­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fallus mzw., falliczność ż.

Wiktionary


fallocentryzm

kul­tu­ra umie­szcza­ją­ca fal­lu­sa jako głów­ny obiekt czci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) po­gląd cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­strze­ga­niem fal­lu­sa jako głów­ne­go ele­men­tu or­ga­ni­za­cji życia spo­łecz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uży­wa­ne przez kry­ty­kę fe­mi­ni­stycz­ną po­ję­cie „fal­lo­cen­tryzm" jest sy­no­ni­mem słowa „an­dro­cen­tryzm", swym brzmie­niem jed­nak pod­kre­śla funk­cję pe­ni­sa (fal­lu­sa) jako sym­bo­lu wła­dzy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fallocentryczny

 przysł. fallocentrycznie

Wiktionary


falloidyna

tru­ciz­na za­war­ta w mu­cho­mo­rze sro­mot­ni­ko­wym; fa­lo­i­dy­na


SJP.pl

Fal­lo­i­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, silna tok­sy­na z grupy fal­lo­tok­syn, wy­stę­pu­ją­ca w niek­tó­rych grzy­bach tru­ją­cych, m.in. w mu­cho­mo­rze sro­mot­ni­ko­wym ("Ama­ni­ta phal­lo­i­des").

Fal­lo­i­dy­na sil­nie wiąże się z mi­kro­fi­la­men­ta­mi ak­ty­ny, na­to­miast znacz­nie sła­biej z ak­ty­ną mo­no­me­rycz­ną. Po­wo­du­je to zna­czą­ce zwięk­sze­nie ilo­ści ak­ty­ny w for­mie fi­la­men­to­wej (ak­ty­ny F). Po wyz­na­ko­wa­niu flu­o­ro­fo­rem wy­ko­rzy­sty­wa­na jest do lo­ka­li­zo­wa­nia ak­ty­ny F w cy­tosz­kie­le­cie ko­mó­rek oraz do jej po­mia­rów ilo­ścio­wych.

Wikipedia


fallokracja

po­ję­cie z fe­mi­niz­mu oz­na­cza­ją­ce wła­dzę męż­czyzn we wszyst­kich dzie­dzi­nach życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ter­min pow­sta­ły w śro­do­wi­sku fe­mi­ni­stycz­nym oz­na­cza­ją­cy spo­łecz­ność zdo­mi­no­wa­ną przez męż­czyzn z kul­tem fal­licz­nym, wła­dza męż­czyzn we wszyst­kich dzie­dzi­nach życia spo­łecz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szych kra­jach roz­pa­no­szy­ła się fal­lo­kra­cja. Nie­wiast nie do­pu­szcza się do głosu. Jeśli brzyd­ka, trak­tu­je się ją jak słu­żeb­ni­cę. Jeśli ładna, jak za­baw­kę. I oto wy­buch­nie wiel­ka, krwa­wa wojna nie o tron, nie o gra­ni­cę, lecz o bia­ło­gło­wę.

 (1.1) Fal­lo­kra­cja czy wa­gi­no­cen­tryzm? Głos fe­mi­ni­stek we współ­czes­nej de­ba­cie o płci, ję­zy­ku i kul­tu­rze.

Wiktionary


fallologokracja

jedna z form fal­lo­kra­cji, zdo­mi­no­wa­nie kul­tu­ry przez męż­czyzn (w słow­nict­wie, na­zew­nict­wie, li­te­ra­tu­rze)


SJP.pl


falloplastyka

za­bieg re­kon­struk­cji prą­cia


SJP.pl

Fal­lo­pla­sty­ka, także pe­no­pla­sty­ka – ogól­na nazwa dla za­bie­gów po­le­ga­ją­cych na re­kon­struk­cji prą­cia (pe­ni­sa, człon­ka). Naj­czę­ściej jest ele­men­tem ope­ra­cji ko­rek­ty płci u trans­męż­czyzn, ale prze­pro­wa­dza się ją także u cispł­cio­wych męż­czyzn, któ­rzy stra­ci­li pe­ni­sa przez urazy, cho­ro­by (np. raka) lub uro­dzi­li się z wadą wro­dzo­ną. Po­ję­cie to jest rów­nież cza­sa­mi uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do.

Wikipedia


fallus

czło­nek męski, penis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) anat. penis, męski organ płcio­wy, sym­bol płod­no­ści

Wiktionary

Fal­lus (łac. "phal­lus") – środ­ko­wy na­rząd ko­pu­la­cyj­ny sam­ców niek­tó­rych sta­wo­no­gów, głów­nie owa­dów, obej­mu­ją­cy fal­lo­ba­zę, ede­a­gus, en­do­fal­lus i inne wy­rost­ki, wy­stę­pu­ją­ce na fal­lo­ba­zie lub ede­a­gu­sie. Fal­lus jest na­rzą­dem nie­pa­rzy­stym z wy­jąt­kiem pier­wo­gon­ków (u któ­rych okre­śla­ny jest jako "phal­li"), jętek i skor­ków ("penes").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pół­kach w sali na­sze­go wy­dzia­łu, w for­ma­li­nie pły­wa­ją za­to­pio­ne żaby, skor­pio­ny, oczy, ję­zy­ki a nawet dwa fal­lu­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalːus, AS: fa•lus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falliczny

 rzecz. falliczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. penis.

Wiktionary


falmirowice

Fal­mi­ro­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Fall­mi­ro­witz) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Chrzą­sto­wi­ce.

Wikipedia


falo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od fala

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfalɔ, AS: falo

Wiktionary


falochron

umoc­nie­nie brze­go­we chro­nią­ce przed fa­la­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­struk­cja hy­dro­tech­nicz­na, która służy do ochro­ny wy­brze­ża lub portu przed dzia­ła­niem fal;

Wiktionary

Fa­lo­chron – kon­struk­cja słu­żą­ca do ochro­ny przed dzia­ła­niem fal. Zwy­kle jest to kon­struk­cja hy­dro­tech­nicz­na słu­żą­ca osło­nie (np. portu, pro­me­na­dy) przed dzia­ła­niem fal. Ro­zbi­ja ona fale, nie do­pu­szcza­jąc do usz­ko­dzeń lub utrud­nień w wy­ko­rzy­sta­niu na­brze­ża.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sztorm usz­ko­dził tylko czte­ry metry na­brze­ża i pod­mył dno pod ka­mie­nia­mi osła­nia­ją­cy­mi fa­lo­chron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɔxrɔ̃n, AS: faloχrõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falochronowy

Wiktionary


faloidyna

tru­ciz­na za­war­ta w mu­cho­mo­rze sro­mot­ni­ko­wym; fal­lo­i­dy­na


SJP.pl


falomierz

przy­rząd do po­mia­ru dłu­go­ści lub czę­stot­li­wo­ści fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej


SJP.pl


falowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­lo­wać.

Wiktionary

Fa­lo­wa­nie, "fale wodne" – fale po­wierzch­nio­we na styku wody i po­wie­trza (po­wierzch­ni swo­bod­nej cie­czy) lub fale wew­nętrz­ne na styku dwóch warstw wody o róż­nej gę­sto­ści. Oz­na­cza to wszyst­kie od­chy­le­nia po­zio­mu wody z okre­sa­mi trwa­ją­cy­mi od dzie­sią­tek se­kun­dy do go­dzin (fala przy­pły­wu).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. falować ndk.

 rzecz. fala ż., falownica ż., falistość ż.

 przym. falisty

Wiktionary


falowarka

ma­szy­na wy­ra­bia­ją­ca dzia­ni­nę za po­mo­cą fa­lo­wa­nia przę­dzy


SJP.pl


falowato

→ fa­lo­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

falowaty

falowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem falę (wznie­sie­nie wody)


SJP.pl


falować

po­ru­szać się wzno­sząc fale; po­wo­do­wać fale


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­ru­szać się jak fala

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po dniu takim jak ten po­ko­jów­ka z długą, fa­lu­ją­cą brodą wy­da­wa­ła się cał­kiem zwy­czaj­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɔvat͡ɕ, AS: falovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zafalować dk.

 rzecz. fala ż., falka ż., falownica ż., falowiec mrz., falowanie n., falistość ż.

 przym. falowy, falisty

 przysł. falowo

Wiktionary


falowiec

typ bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, który kształ­tem przy­po­mi­na falę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ro­dzaj bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, który bryłą i ukła­dem bal­ko­nów przy­po­mi­na falę;

Wiktionary

Fa­lo­wiec – typ bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go, któ­re­go bryła i układ bal­ko­nów przy­po­mi­na­ją falę, a wej­ścia do miesz­kań usy­tu­o­wa­ne są na ga­le­riach (z wy­jąt­kiem fa­low­ców łódz­kich i poz­nań­skich, gdzie wej­ścia do miesz­kań znaj­du­ją się na klat­kach scho­do­wych), po­łą­czo­nych ze sobą klat­ka­mi scho­do­wy­mi. Ten typ wy­stę­pu­je w Pol­sce i we Wło­szech.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Gdań­sku zbu­do­wa­no osiem fa­low­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż.

 czas. falować ndk.

 przym. falowy

 przysł. falowo

Wiktionary


falownica

urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia fal w pły­wal­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne do wyt­wa­rza­nia fal

 (1.2) zob. fa­low­ni­ca do wło­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfalɔvʲˈɲit͡sa, AS: falovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fala ż., falowanie n.

:: zdrobn. falka ż.

 przym. falowany

 czas. falować ndk.

Wiktionary


falownik

urzą­dze­nie przet­wa­rza­ją­ce prąd stały na prze­mien­ny


SJP.pl

Fa­low­nik ( power in­ver­ter, przet­wor­nik mocy DC/AC) – urzą­dze­nie elek­trycz­ne za­mie­nia­ją­ce prąd stały (ang. di­rect cur­rent, DC), któ­rym jest za­si­la­ne, na prąd prze­mien­ny (ang. al­ter­na­ting cur­rent, AC) o moż­li­wej do re­gu­lo­wa­nia czę­stot­li­wo­ści wyj­ścio­wej. Jeśli w fa­low­ni­ku za­sto­su­je się mo­du­la­cję sze­ro­ko­ści im­pul­sów (PWM), to wraz ze zmia­ną czę­stot­li­wo­ści można re­gu­lo­wać war­tość sku­tecz­ną na­pię­cia wyj­ścio­we­go.

Wikipedia


falownikowy

→ fa­low­nik


SJP.pl

Patrz:

falownik

falowodowy

zwią­za­ny z fa­lo­wo­dem


SJP.pl


falowość

→ fa­lo­wy


SJP.pl

Patrz:

falowy

falowy

zwią­za­ny z falą


SJP.pl


falowód

rura z ma­te­ria­łu prze­wo­dzą­ce­go słu­żą­ca do prze­no­sze­nia fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kanał do pro­wa­dze­nia w prze­strze­ni fal me­cha­nicz­nych lub elek­tro­ma­gne­tycz­nych wzdłuż okre­ślo­nej drogi;

Wiktionary

Fa­lo­wód – kanał do pro­wa­dze­nia w prze­strze­ni fal me­cha­nicz­nych lub elek­tro­ma­gne­tycz­nych wzdłuż okre­ślo­nej drogi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świa­tło­wód jest ro­dza­jem fa­lo­wo­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈlɔvut, AS: falovut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falowodowy

Wiktionary


falrep

lina za­stę­pu­ją­ca po­ręcz dra­bi­ny lub scho­dów na stat­ku


SJP.pl

Fal­rep, linka po­rę­czo­wa – linka bie­gną­ca wzdłuż trapu za­bur­to­we­go jed­nost­ki pły­wa­ją­cej, pod­trzy­my­wa­na słup­ka­mi. Pełni funk­cję ba­rier­ki.

Wikipedia


fals

fal­sy­fi­kat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. środ. fal­sy­fi­kat

Wiktionary

Fals – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Lot i Ga­ron­na.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 273 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 29 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Fals pla­su­je się na 906. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1105.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fals, AS: fals

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falsyfikat m., falsyfikacja ż., falsyfikowanie n., sfalsyfikowanie n., falsyfikacik m.

 czas. falsyfikować ndk., sfalsyfikować dk.

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary


fals.

skrót od: fal­sy­fi­kat


SJP.pl


falsecik

zdrob­nie­nie od: fal­set


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fal­set

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falset m.

Wiktionary


falsecista

męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy fal­se­tem; fal­se­ty­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy fal­se­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baron po­dzi­wiał prze­bo­jo­wą arię fal­se­ci­sty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falsetowy

 rzecz. falset m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falsetysta, alcista, kontratenor

Wiktionary


falset

1. głos męski sto­so­wa­ny przy jo­dło­wa­niu; fi­stu­ła
2. nie­na­tu­ral­nie wy­so­ki, pis­kli­wy głos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­so­ki re­jestr głosu ludz­kie­go

Wiktionary

Zo­bacz też: Fal­set (gmina).

Fal­set (z fal­set­to) "fi­stu­ła" – zwy­cza­jo­wo mia­nem fal­se­tu okre­śla się ro­dzaj wy­so­kie­go głosu mę­skie­go o gro­te­sko­wym brzmie­niu. Fak­tycz­nie oz­na­cza jed­nak śpiew na nie­dom­knię­tych stru­nach gło­so­wych za­rów­no u męż­czyzn, jak i u ko­biet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­ka­li­sta zaś­pie­wał fal­se­tem arię na­pi­sa­ną nieg­dyś dla ka­stra­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falsetowy

 rzecz. falsecista m., falsetysta m., falsecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontratenor, fistuła

Wiktionary


falsetować

śpie­wać fal­se­tem


SJP.pl


falsetowy

przy­miot­nik od: fal­set


SJP.pl


falsetysta

męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy fal­se­tem; fal­se­ci­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na śpie­wa­ją­cy fal­se­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baron po­dzi­wiał prze­bo­jo­wą arię fal­se­ty­sty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falsetowy

 rzecz. falset m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falsecista, alcista, kontratenor

Wiktionary


falski

naz­wi­sko


SJP.pl


falstaf

zwy­cza­jo­wo: Fal­staff (bo­ha­ter ko­me­dii Szek­spi­ra)


SJP.pl


falstaff

bo­ha­ter ko­me­dii Szek­spi­ra


SJP.pl

Fal­staff (wła­ści­wie "Sir John Fal­staff") – fik­cyj­na po­stać po­ja­wia­ją­ca się w trzech sztu­kach Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re’a, jako kom­pan przysz­łe­go króla Hen­ry­ka V, syna Hen­ry­ka IV. Otyły, nie­sław­ny i tchórz­li­wy ry­cerz czę­sto spra­wia przysz­łe­mu kró­lo­wi kło­po­ty, a po tym, jak ten wstę­pu­je na tron, zo­sta­je nie­spo­dzie­wa­nie od­trą­co­ny. Po­stać czę­sto wy­stę­pu­ją­ca w li­te­ra­tu­rze eu­ro­pej­skiej jako "Miles Glo­rio­sus" lub "Żoł­nierz Sa­mo­chwał".

Wikipedia


falstart

1. roz­po­czę­cie biegu lub wy­ści­gu przed ko­men­dą;
2. przedw­czes­ne roz­po­czę­cie ja­kie­goś dzia­ła­nia, skut­ku­ją­ce naj­czę­ściej nie­po­wo­dze­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. prze­wi­nie­nie po­le­ga­ją­ce na przedw­czes­nym roz­po­czę­ciu kon­ku­ren­cji

 (1.2) pod­ję­cie po­chop­ne­go dzia­ła­nia bez na­le­ży­te­go przy­go­to­wa­nia

Wiktionary

Fal­start – w spor­cie prze­wi­nie­nie po­le­ga­ją­ce na przedw­czes­nym (naj­czę­ściej przed sy­gna­łem do star­tu, lub po sy­gna­le, lecz w cza­sie zbyt krót­kim by ludz­ki umysł zdą­żył ode­brać i przet­wo­rzyć sy­gnał dźwię­ko­wy) roz­po­czę­ciu kon­ku­ren­cji przez za­wod­ni­ka.

W za­leż­no­ści od kon­ku­ren­cji i re­gu­la­mi­nu za­wo­dów, po­peł­nie­nie fal­star­tu może skut­ko­wać na­tych­mia­sto­wą dysk­wa­li­fi­ka­cją, ostrze­że­niem, po któ­rym po­now­ne po­peł­nie­nie fal­star­tu skut­ku­je dysk­wa­li­fi­ka­cją, lub inną karą na­ło­żo­ną na za­wod­ni­ka lub dru­ży­nę.

Wikipedia


falstartować

1. roz­po­czy­nać bieg przed sy­gna­łem;
2. roz­po­czy­nać przed­sięw­zię­cie w złym cza­sie


SJP.pl


falsyfikacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fal­sy­fi­kat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fal­sy­fi­kat, lecz tylko mały fal­sy­fi­ka­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falsyfikat m., fals mrz.

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary


falsyfikacja

1. oszu­stwo po­le­ga­ją­ce na po­dro­bie­niu ja­kie­goś przed­mio­tu;
2. stwier­dze­nie fał­szy­wo­ści ja­kie­goś twier­dze­nia, ne­ga­tyw­na we­ry­fi­ka­cja hi­po­te­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fał­szer­stwo, po­dro­bie­nie cze­goś

 (1.2) wy­ka­za­nie fał­szy­wo­ści ja­kie­goś twier­dze­nia, błęd­no­ści hi­po­te­zy w trak­cie ich we­ry­fi­ka­cji

Wiktionary

Fal­sy­fi­ka­cja (łac. "fal­sum" – fałsz) – we­ry­fi­ka­cja ne­ga­tyw­na jako od­mia­na jed­ne­go z ro­zu­mo­wań zwa­ne­go spraw­dza­niem. Ter­min ten roz­po­wszech­nio­ny zo­stał za spra­wą kry­tycz­ne­go ra­cjo­na­liz­mu Karla Pop­pe­ra i stał się jedną z pod­staw me­to­dy na­u­ko­wej.

Wnio­sko­wa­nie fal­sy­fi­ku­ją­ce prze­bie­ga we­dług sche­ma­tu "modus tol­len­do tol­lens":

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfalsɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: falsyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. falsyfikat m., fals mrz.

 czas. falsyfikować, zafałszować

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary


falsyfikacjonizm

sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne, we­dług któ­re­go uza­sad­nie­nie hi­po­te­zy po­le­ga na nie­u­da­nej pró­bie jej oba­le­nia


SJP.pl


falsyfikat

do­ku­ment, dzie­ło sztu­ki sfał­szo­wa­ne, po­dro­bio­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dro­bio­ny przed­miot albo do­ku­ment łu­dzą­co przy­po­mi­na­ją­cy ory­gi­nał

Wiktionary

Fal­sy­fi­kat (ze śrdw. łac. "fal­si­fi­ca­tio" – po­dra­bia­nie) – an­to­nim au­ten­ty­ku, fał­szer­stwo rze­czy ory­gi­nal­nej w celu mi­sty­fi­ka­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli cho­dzi o fa­le­ry­sty­kę, rynek jest bar­dzo dobry, ale nie­ste­ty za­le­wa­ny fal­sy­fi­ka­ta­mi, głów­nie z za­gra­ni­cy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fals m., falsyfikacja ż., falsyfikowanie n., sfalsyfikowanie n.

:: zdrobn. falsyfikacik m.

 czas. falsyfikować ndk., sfalsyfikować dk.

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróbka

Wiktionary


falsyfikator

osoba, która fał­szu­je, po­dra­bia; oszust


SJP.pl


falsyfikatorka

ko­bie­ta, która fał­szu­je, po­dra­bia; oszust­ka


SJP.pl


falsyfikatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fal­sy­fi­ka­to­rem, do­ty­czą­cy fal­sy­fi­ka­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fals mrz., falsyfikator mos., falsyfikat mrz., falsyfikacik mrz., falsyfikacja ż.

 czas. falsyfikować ndk., sfalsyfikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszerski

Wiktionary


falsyfikowalność

cecha twier­dze­nia lub hi­po­te­zy, która może zo­stać ne­ga­tyw­nie zwe­ry­fi­ko­wa­na, któ­rej fał­szy­wość można wy­ka­zać


SJP.pl


falsyfikowalny

da­ją­cy się fal­sy­fi­ko­wać


SJP.pl


falsyfikować

1. fał­szo­wać, po­dra­biać coś;
2. stwier­dzać nie­praw­dzi­wość twier­dze­nia lub hi­po­te­zy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfal­sy­fi­ko­wać)

 (1.1) pod­da­wać fal­sy­fi­ka­cji; two­rzyć fal­sy­fi­kat

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fal­sy­fi­ko­wać się (dk. sfal­sy­fi­ko­wać się)

 (2.1) być pod­da­wa­nym fal­sy­fi­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fals mrz., falsyfikat m., falsyfikacja ż.

 przym. falsyfikatorski

 czas. sfalsyfikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszować, podrabiać

Wiktionary


falszburta

część burty wy­sta­ją­ca ponad po­kład; nad­bur­cie


SJP.pl


falszkil

pio­no­wa płet­wa wy­sta­ją­ca z dna jach­tu, ob­cią­żo­na ba­la­stem, zwięk­sza­ją­ca sta­tecz­ność i ste­row­ność jach­tu; płet­wa ba­la­sto­wa


SJP.pl

Falsz­kil – stała płet­wa wy­sta­ją­ca w dół z dna jach­tu ża­glo­we­go, bę­dą­ca prze­dłu­że­niem stęp­ki na całej lub znacz­nej jej dłu­go­ści. Speł­nia rolę sta­łe­go mie­cza i jed­no­cze­śnie ba­la­stu. Ba­last w falsz­ki­lu jest tak usy­tu­o­wa­ny, że sta­no­wi razem z samym falsz­ki­lem jed­no­li­tą po­wierzch­nię i kształt, stąd na­zy­wa­ny jest ba­la­stem in­te­gral­nym. Z tego sa­me­go po­wo­du rów­nież ca­łość, czyli falsz­kil oraz ba­last na­zy­wa­na jest po­tocz­nie falsz­ki­lem.

Wikipedia


faludża

mia­sto w Iraku


SJP.pl


falująco

w spo­sób fa­lu­ją­cy


SJP.pl


falun

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Szwe­cji,

Wiktionary

Falun – mia­sto w środ­ko­wej Szwe­cji w re­gio­nie Da­lar­na, sie­dzi­ba gminy Falun. Liczy 36 447 miesz­kań­ców.

Stre­fa gór­ni­cza Wiel­kiej Góry Rudy Mie­dzia­nej w Falun znaj­du­je się na li­ście świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO. W cen­trum mia­sta znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy oraz che­micz­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfalũn, AS: falũn

Wiktionary


falęcki

naz­wi­sko


SJP.pl


fama

wieść, po­gło­ska, roz­głos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. nie­pew­na, nie­spraw­dzo­na wia­do­mość, po­gło­ska

 (1.2) podn. roz­głos, sława

Wiktionary

Fama (Ossa) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej uo­so­bie­nie wie­ści, szyb­ko roz­cho­dzą­cej się plot­ki, po­gło­ski.

Przed­sta­wia­na jako skrzyd­la­te bó­stwo o niez­li­czo­nych ustach, oczach i uszach bądź jako us­krzyd­lo­na po­stać ko­bie­ca z trąbą przy ustach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fama nio­sła, że w tym cza­sie był za gra­ni­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãma, AS: fãma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plotka, słuchy, wieść

Wiktionary


famagusta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Cy­prze w tu­rec­kiej czę­ści wyspy;

 (1.2) geogr. adm. dy­strykt tu­rec­ki na Cy­prze z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Fa­ma­gu­ście (1.1)

Wiktionary

Fa­ma­gu­sta (gr. "Αμμόχωστος", tur. "Gazimağusa" lub "Mağusa") – mia­sto w Tu­rec­kiej Re­pu­bli­ce Cypru Pół­noc­ne­go oraz Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej. Sto­li­ca pół­noc­no­cy­pryj­skie­go dy­stryk­tu Fa­ma­gu­sta oraz for­mal­na sto­li­ca cy­pryj­skie­go dy­stryk­tu Fa­ma­gu­sta. Po­ło­żo­na jest we wschod­niej czę­ści Cypru, na ni­zi­nie Me­sa­ria, nad za­to­ką Fa­ma­gu­sta (Morze Śró­dziem­ne). Za­miesz­ku­je ją 40 920 osób (2011).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wod­nicz­ka wy­stę­po­wa­ła w bar­wach klubu piłki siat­ko­wej z Fa­ma­gu­sty na Cy­prze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. famagustiański

Wiktionary


famagustiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­ma­gu­stą, do­ty­czą­cy Fa­ma­gu­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­wod­nik umó­wił się z tu­ry­sta­mi przy Bra­mie Fa­ma­gu­stiań­skiej o dzie­sią­tej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Famagusta ż.

Wiktionary


fame

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war. zob. fejm.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fame – mu­si­cal
  • Fame – film (1980), znany rów­nież pod pol­skim ty­tu­łem Sława
  • Fame – film (2009), re­ma­ke filmu Sława z 1980 r.
  • Fame – szwedz­ki ze­spół mu­zycz­ny, re­pre­zen­tant Szwe­cji pod­czas 48. Kon­kur­su Pio­sen­ki Eu­ro­wiz­ji w 2003 roku
  • Fame – album Grace Jones z 1978 roku
  • The Fame – de­biu­tanc­ki album Lady Gagi z 2008 roku
  • „Fame” – utwór z płyty Under ze­spo­łu Ro­ot­wa­ter
  • „Fame” – sin­gel Apa­che 207
  • „Fame” – utwór z re­per­tu­a­ru Da­vi­da Bo­wie­go
  • Fame – bry­tyj­skie wy­daw­nict­wo pły­to­we (wy­daw­ca m.in. płyt ze­spo­łu Elec­tric Light Or­che­stra)
  • Fame – sin­giel ame­ry­kań­skiej pio­sen­kar­ki Irene Cary
  • FAME (ang. Fatty Acid Met­hyl Esters) – estry me­ty­lo­we kwa­sów tłu­szczo­wych

Wikipedia


famieliant

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. kuzyn, krew­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. famielija ż., famielijo ż.

:: forma żeńska famieliantka

Wiktionary


famielija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ro­dzi­na, krew­ni, po­wi­no­wa­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. famieliant m., famieliantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) famielijo, rodzina

Wiktionary


famielijo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ro­dzi­na, krew­ni, po­wi­no­wa­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. famieliant m., famieliantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) famielija, rodzina

Wiktionary


familia

prze­sta­rza­le: ro­dzi­na, ród


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żart. ro­dzi­na, ród

 (1.2) hist. stron­nict­wo po­li­tycz­ne Czar­to­ry­skich w XVIII wieku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fa­mi­lia – ina­czej ro­dzi­na
  • fa­mi­lia – ła­ciń­skie okre­śle­nie służ­by dwor­skiej (patrz cze­ladź)
  • Fa­mi­lia – stron­nict­wo
  • Fa­mi­lia – ru­muń­skie pismo o pro­fi­lu en­cy­klo­pe­dycz­nym i li­te­rac­kim
  • Fa­mi­lia – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Fa­mi­lia – album Sop­hie Ellis-Bex­tor
  • Fa­mi­lia – album Ca­mi­li Ca­bel­lo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na uro­dzi­nach pra­dziad­ka sta­wi­ła się cała fa­mi­lia.

 (1.2) W opar­ciu o prze­pro­wa­dzo­ny z po­mo­cą wojsk ro­syj­skich za­mach stanu Fa­mi­lia po­sta­no­wi­ła pod­jąć próbę re­form ustro­ju Rze­czy­po­spo­li­tej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãˈmʲilʲja, AS: fãmʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familijność ż., familiarność ż., familiant mos., familiantka ż.

:: zdrobn. familijka ż.

 przym. familijny, familiarny

 przysł. familijnie, familiarnie

Wiktionary


familiant

daw­niej:
1. czło­nek ro­dzi­ny;
2. czło­nek moż­ne­go rodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ro­dzi­ny, krew­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familia ż.

 przym. familijny

Wiktionary


familiantka

→ fa­mi­liant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni ro­dzi­ny, krew­na

Wiktionary

Patrz:

familiant

Powiązane:

 rzecz. familia ż.

 przym. familijny

Wiktionary


familiarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fa­mi­liar­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familiarność ż., familia ż.

 przym. familijny

Wiktionary


familiarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fa­mi­liar­nie


SJP.pl


familiarność

po­u­fa­łość, bez­ce­re­mo­nial­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­mi­liar­ne; cecha tych, któ­rzy są fa­mi­liar­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. familiarny, familijny

 przysł. familiarnie

 rzecz. familia

Wiktionary


familiarny

po­u­fa­ły, za­ży­ły, bez­ce­re­mo­nial­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w bli­skich sto­sun­kach, nie za­cho­wu­ją­cy dy­stan­su ani ofi­cjal­nych form w kon­tak­tach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familiarność ż., familia ż.

 przym. familijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zażyły, poufały, bezceremonialny

Wiktionary


familiaryzować

daw­niej: fa­mi­lia­ry­zo­wać się - trak­to­wać kogoś bez żad­ne­go skrę­po­wa­nia, z prze­sad­ną swo­bo­dą; spo­u­fa­lać się, fra­ter­ni­zo­wać się


SJP.pl


familijka

zdrob­nie­nie od: fa­mi­lia


SJP.pl


familijność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­mi­lij­ne; cecha tych, któ­rzy są fa­mi­lij­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. familijny

 przysł. familijnie

 rzecz. familia

Wiktionary


familijny

1. ro­dzin­ny, ro­do­wy;
2. taki jak w ro­dzi­nie; po­u­fa­ły, za­ży­ły, swo­bod­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. do­ty­czą­cy ro­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już na­stęp­ne­go dnia hra­bia Sta­sio zwo­łał ro­dzi­nę na fa­mi­lij­ną na­ra­dę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãmʲiˈlʲijnɨ, AS: fãmʹilʹii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familia ż., familijka ż., familijność ż., familiarność ż., familiant m., familiantka ż.

 przym. familiarny

 przysł. familijnie, familiarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodzinny, rodowy

Wiktionary


familio

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ro­dzi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jorg mo fa­mi­lio w By­to­niu. → Jurek ma ro­dzi­nę w By­to­miu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familok m.

Wiktionary


familiolekt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zbiór cech mowy wła­ści­wych dla da­ne­go go­spo­dar­stwa do­mo­we­go;

Wiktionary

Fa­mi­lio­lekt, także: styl fa­mi­liar­ny, język fa­mi­liar­ny – od­mia­na ję­zy­ka wła­ści­wa dla danej ro­dzi­ny. Wiąże się z doś­wiad­cze­niem nie­mal każ­de­go czło­wie­ka.

Fa­mi­lio­lekt wy­ka­zu­je pewne odręb­no­ści od ję­zy­ka stan­dar­do­we­go; ce­chu­ją go np. spe­cy­ficz­ne formy wy­ra­zo­we. Można go okre­ślić jako „idio­lekt uży­wa­ny w ro­dzi­nie”.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) odmiana rodzinna, mowa rodzinna, język rodzinny, język domowy

Wiktionary


familister

kom­pleks bu­dyn­ków miesz­kal­nych z ro­zbu­do­wa­nym za­ple­czem so­cjal­nym, wznie­sio­ny w 1859 r. przez Jeana-Bap­ti­ste Go­di­na dla pra­cow­ni­ków jego fa­bry­ki


SJP.pl


familok

gwa­ro­we okre­śle­nie ka­mie­nic, za­miesz­ki­wa­nych przez pra­cow­ni­ków prze­my­słu cięż­kie­go (zwła­szcza gór­ni­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg. śl. nie­wy­so­ki blok miesz­kal­ny, wie­lo­ro­dzin­ny dom;

Wiktionary

Fa­mi­lok ( Fa­mi­lien-Block albo "Fa­mi­lien-Haus" czyli „ro­dzin­ny blok”) – bu­dy­nek wie­lo­ro­dzin­ny, przez­na­czo­ny dla pra­cow­ni­ków prze­my­słu cięż­kie­go i ich ro­dzin, prze­de wszyst­kim gór­ni­ków, hut­ni­ków oraz śred­nie­go per­so­ne­lu urzęd­ni­cze­go. Fa­mi­lo­ki wcho­dzi­ły w skład osied­li ro­bot­ni­czych i w kla­sycz­nej po­sta­ci były bu­do­wa­ne na prze­ło­mie XIX i XX wieku w miej­sco­wo­ściach, gdzie pow­sta­wa­ły od­po­wied­nio duże za­kła­dy prze­my­sło­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je we fa­mi­lo­ku fajer, • wszyj­scy u Ze­fli­ka sum, • frele no­szum na to­ly­rzach, • chopy szpi­la­jum we karty, a we szka­ta. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. familio ż., familia ż.

Wiktionary


famotydyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako lek ha­mu­ją­cy wy­dzie­la­nie kwasu sol­ne­go przez ko­mór­ki okła­dzi­no­we żo­łąd­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek z grupy an­ta­go­ni­stów re­cep­to­rów hi­sta­mi­no­wych H2;

Wiktionary

|= pro­ble­my-w-in­fo­box

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fa­mo­ty­dy­na zmniej­sza wchła­nia­nie ke­to­ko­na­zo­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãmɔtɨˈdɨ̃na, AS: fãmotydỹna

Wiktionary


famulski

naz­wi­sko


SJP.pl


famulus

1. daw­niej: słu­ża­lec, sługa;
2. prze­no­śnie: poch­leb­ca, lizus


SJP.pl

Fa­mu­lus, także Amu­lius lub Fa­bul­lus – rzym­ski ma­larz dzia­ła­ją­cy w cza­sach Ne­ro­na, autor fre­sków zdo­bią­cych Domus Aurea.

Two­rzył obra­zy w czwar­tym stylu pom­pe­jań­skim. Pli­niusz Star­szy opi­su­je go w "Hi­sto­rii na­tu­ral­nej" jako ek­scen­try­ka, który ma­lo­wał ubra­ny w togę, nawet pod­czas prac na rusz­to­wa­niu. Two­rzył za­led­wie po kilka go­dzin dzien­nie, pra­cu­jąc w świet­le dzien­nym.

Wikipedia


famuła

żar­to­bli­wie: ro­dzi­na, bliż­sza i dal­sza; fa­mi­lia, ro­dzin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,War­sza­wa,Za­gó­rze,Ku­ja­wy Za­chod­nie. reg-pl|Lwów. żart. lub po­gard. ro­dzi­na

 (1.2) gw-pl|Łódź. dom fa­mi­lij­ny;

 (1.3) gw-pl|Ży­wiec. zupa chle­bo­wa

 (1.4) gw-pl|Ka­wę­czyn, Ka­wę­czy­nek, To­pól­cza, Żu­raw­ni­ca,Wy­włocz­ka. zupa z wiśni lub cze­re­śni i mąki

 (1.5) gw-pl|Kiel­ce,Ję­drze­jów,Piń­czów. zupa z bo­ró­wek i mleka

Wiktionary

Zo­bacz też: fa­mu­ła, pa­mu­ła – zupa owo­co­wa.

Fa­mu­ła – ro­dzaj ro­bot­ni­cze­go domu fa­mi­lij­ne­go, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla cza­sów wiel­ko­prze­my­sło­wej Łodzi. Wzno­szo­ne były przez naj­więk­szych łódz­kich fa­bry­kan­tów, prze­de wszyst­kim przez Ka­ro­la Sche­i­ble­ra, Iz­ra­e­la Poz­nań­skie­go oraz Lud­wi­ka Groh­ma­na, z przez­na­cze­niem dla ro­bot­ni­ków pra­cu­ją­cych w ich za­kła­dach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za nie­o­tyn­ko­wa­ny­mi fa­mu­ła­mi wy­ro­sła ślepa, wy­so­ka, biała ścia­na przę­dzal­ni.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dom fabryczny, famułka, reg. śl. familok

 (1.3-5) war. chamuła

Wiktionary


fan

za­go­rza­ły zwo­len­nik cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. za­go­rza­ły wiel­bi­ciel cze­goś lub kogoś;

Wiktionary

Fan – osoba po­dzi­wia­ją­ca czło­wie­ka, grupę ludzi, dzie­ło sztu­ki bądź ideę.

Nazwa wy­wo­dzi się od za­pi­su skró­co­nej formy słowa fa­na­tyk. Nie po­sia­da jed­nak pe­jo­ra­tyw­ne­go zna­cze­nia, a nawet ma po­zy­tyw­ny wydź­więk.

Fani okre­ślo­ne­go zja­wi­ska czę­sto or­ga­ni­zu­ją się, two­rząc tzw. fan­klu­by lub or­ga­ni­zu­ją im­pre­zy z tym zwią­za­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­szedł z kon­cer­tu jako za­go­rza­ły fan ich mu­zy­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãn, AS: fãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanklub mrz., fandom mrz., fanzin mrz., fanfik mrz.

:: fż. fanka ż.

 przym. fanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entuzjasta, wielbiciel, miłośnik, zapaleniec

Wiktionary


fan-zin

śro­do­wi­sko­wo: ni­sko­na­kła­do­wa, nie­pro­fe­sjo­nal­na ga­zet­ka two­rzo­na przez mi­ło­śni­ków ja­kie­goś te­ma­tu; zin, fan­zin


SJP.pl


fana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. cho­rą­giew

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. flaga, cho­rą­giew, sztan­dar, sztur­mów­ka

Wiktionary

Fana – mia­sto w Mali, w Re­gio­nie Ko­u­li­ko­ro. We­dług da­nych na rok 2009 li­czy­ło 36 854 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. fanka

Wiktionary


fanaberia

rzecz wy­szu­ka­na, bez któ­rej można by się obejść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­prys, zach­cian­ka

 (1.2) dzi­wact­wo

 (1.3) rzecz wy­szu­ka­na, wy­myśl­na, taka, która nie jest nie­zbęd­na

Wiktionary

Fa­na­be­ria – pier­wszy album stu­dyj­ny pol­skie­go ze­spo­łu po­po­we­go Blue Café, który zo­stał wy­da­ny w 2002 na­kła­dem EMI. Au­to­ra­mi tek­stów wszyst­kich pio­se­nek z płyty są Paweł Rurak-Sokal i Ka­mi­la So­wiń­ska.

Album pro­mo­wa­ny był przez czte­ry sin­gle: „Español”, „Łap mnie bejbe”, „I’ll Be Wa­i­ting” i „Ko­cha­my sie­bie”. Na wer­sji roz­sze­rzo­nej al­bu­mu z marca 2003 roku zna­la­zła się rów­nież pio­sen­ka „You May Be in Love”, która zna­la­zła się w ścież­ce dźwię­ko­wej do ko­me­dii ro­man­tycz­nej "Nigdy w życiu!" z 2004.

Wikipedia


fanaberie

rzecz wy­szu­ka­na, bez któ­rej można by się obejść


SJP.pl


fanaberyjny

→ fa­na­be­ria, → fa­na­be­rie


SJP.pl

Patrz:

fanaberia, → fanaberie

fanaloka

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z po­dro­dzi­ny fa­lan­ru­ków


SJP.pl


fanar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze, Kresy. lampa naf­to­wa lub prze­no­śna la­tar­nia z obu­do­wą osła­nia­ją­cą pło­mień

 (1.2) bia­ły­stok. si­niak pod okiem

Wiktionary


fanariocki

→ fa­na­rio­ta


SJP.pl

Patrz:

fanariota

fanariota

czło­nek jed­ne­go z moż­nych rodów grec­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. po­to­mek grec­kiej ary­sto­kra­cji, czło­nek za­moż­nej i wpły­wo­wej grupy Gre­ków w cza­sach Im­pe­rium Os­mań­skie­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fanarion m., Fanar mrz.

 przym. fanariocki

Wiktionary


fanariotka

→ fa­na­rio­ta


SJP.pl

Patrz:

fanariota

fanart

wi­zu­al­ne dzie­ło in­spi­ro­wa­ne dzie­łem in­ne­go au­to­ra; fan art


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. dzia­łal­ność ar­ty­stycz­na w śro­do­wi­sku fanów;

 (1.2) szt. dzie­ło, które jest prze­ja­wem fa­nar­tu (1.1)

Wiktionary

Fa­nart (albo fan art) – twór­czość ar­ty­stycz­na opar­ta na dzie­łach (zaz­wy­czaj ko­mer­cyj­nych) in­nych au­to­rów. Wy­wo­dzi się z ję­zy­ka an­giel­skie­go i oz­na­cza ina­czej twór­czość fanów. Wszel­kie gra­fi­ki, ry­sun­ki, ko­mik­sy i inne formy wi­zu­al­ne, w któ­rych wy­stę­pu­ją po­sta­cie, miej­sca, przed­mio­ty stwo­rzo­ne przez kogoś in­ne­go, są fa­nar­tem.

Wikipedia


fanartowy

→ fa­nart, → fan art


SJP.pl

Patrz:

fanart, → fan art

fanatyczka

ko­bie­ta ślepo od­da­na ja­kiejś idei, ide­o­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żar­li­wa zwo­len­nicz­ka idei lub re­li­gii

 (1.2) przen. pa­sjo­nat­ka, wiel­bi­ciel­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyk m., fanatyzm m., fanatyczność ż.

 przysł. fanatycznie

 przym. fanatyczny

Wiktionary


fanatycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fa­na­tycz­ny, w spo­sób wła­ści­wy fa­na­ty­ko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Po­la­cy nie pod­cho­dzą tak fa­na­tycz­nie do ze­gar­ków jak Ame­ry­ka­nie czy Włosi, dla któ­rych stan­dar­dem jest po­sia­da­nie nawet dzie­się­ciu mar­ko­wych cza­so­mie­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãnaˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: fãnatyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyzm m., fanatyk m., fanatyczka ż., fanatyczność ż.

 przym. fanatyczny

Wiktionary


fanatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fa­na­tycz­nie


SJP.pl


fanatyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­na­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fa­na­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyk m., fanatyczka ż., fanatyzm m.

 przym. fanatyczny

 przysł. fanatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanatyzm, sfanatyzowanie

Wiktionary


fanatyczny

ślepo od­da­ny komuś, cze­muś; za­śle­pio­ny, za­go­rza­ły, za­cie­kły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się fa­na­tyz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­sień­ski wtedy był sza­le­nie ak­tyw­ny, okrop­nie sek­ciar­ski, był wśród tych naj­bar­dziej tę­pią­cych, nawet Ma­ja­kow­skie­go, naj­bar­dziej fa­na­tycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyzm m., fanatyk m., fanatyczka ż., fanatyczność ż.

 przysł. fanatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapalony, zagorzały, zajadły, zapamiętały, zawzięty, żarliwy

Wiktionary


fanatyk

osoba ślepo od­da­na ja­kiejś idei, ide­o­lo­gii, za­go­rza­lec, za­pa­le­niec, ma­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żar­li­wy zwo­len­nik idei lub re­li­gii

 (1.2) przen. pa­sjo­nat, wiel­bi­ciel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fa­na­tyk – osoba, którą ce­chu­je fa­na­tyzm
  • Fa­na­tyk – ame­ry­kań­ski film z 2001 roku
  • Fa­na­tyk – pol­ski film z 2017 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­mach prze­pro­wa­dzi­ła grupa fa­na­ty­ków re­li­gij­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãˈnatɨk, AS: fãnatyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyzm m.

:: fż. fanatyczka ż.

 przym. fanatyczny

 przysł. fanatycznie

Wiktionary


fanatyzm

nie­u­stę­pli­wa, bez­kry­tycz­na wiara w słusz­ność ja­kiejś spra­wy, po­łą­czo­na z nie­to­le­ran­cją i ostrym zwal­cza­niem od­mien­nych po­glą­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ślepą i bez­kry­tycz­ną wiarą w słusz­ność ja­kichś po­glą­dów po­li­tycz­nych, re­li­gij­nych lub spo­łecz­nych

Wiktionary

Fa­na­tyzm (od fa­na­ti­cus „za­go­rza­ły, sza­lo­ny”) – po­sta­wa prze­ja­wia­ją­ca się w po­zba­wio­nym kry­tycz­ne­go dy­stan­su i umia­ru przy­wią­za­niu do wyz­na­wa­nych idei i zasad, bez­gra­nicz­nej i bez­wa­run­ko­wej iden­ty­fi­ka­cji, nie­to­le­ran­cji dla ja­kich­kol­wiek prze­ko­nań lub roz­wią­zań al­ter­na­tyw­nych, braku go­to­wo­ści do dy­sku­sji i dia­lo­gu, od­mo­wie przyz­na­nia nawet czę­ścio­wej słusz­no­ści zwo­len­ni­kom po­glą­dów od­mien­nych i rzecz­ni­kom dążeń prze­ciw­staw­nych;

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uni­kał po­glą­dów i ocen krań­co­wych, kry­tycz­nie od­no­sił się do prze­ja­wów umy­sło­we­go za­co­fa­nia i ob­sku­ran­tyz­mu, ciem­no­ty i re­li­gij­ne­go fa­na­tyz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãˈnatɨsm̥, AS: fãnatysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanatyk m., fanatyczka ż., fanatyczność ż.

 przym. fanatyczny

 przysł. fanatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zelotyzm, dogmatyzm, fundamentalizm

Wiktionary


fanatyzować

czy­nić fa­na­tycz­nym


SJP.pl


fanbaza

po­tocz­nie: ogół fanów danej osoby, ze­spo­łu, marki lub zja­wi­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lek­cew. grupa fanów ja­kiejś osoby lub rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fan­ba­za „Gwiezd­nych Wojen” jest nie tylko licz­na, ale i od­da­na.

Wiktionary


fancik

zdrob­nie­nie od: fant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fant, lecz tylko mały fan­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fant m.

Wiktionary


fandango

hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy w tak­cie 3/4


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­re­ogr. hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy w ryt­mie 3/4 lub 6/8, ostro wy­bi­ja­nym ka­sta­nie­ta­mi, tań­czo­ny z akom­pa­nia­men­tem gi­ta­ry;

Wiktionary

Fan­dan­go – hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy na 3/8 w ryt­mie wła­ści­wym (1/8 4/32 1/8 | 4/32 2/8 |) ostro wy­bi­ja­nym ka­sta­nie­ta­mi i z to­wa­rzy­sze­niem gi­ta­ry. Para tań­czą­ca od­da­la się od sie­bie i przy­bli­ża w ru­chach bar­dzo swo­bod­nych, nie obej­mu­jąc się jed­nak wcale. Fan­dan­go zna­czy: bła­host­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fãnˈdãŋɡɔ, AS: fãndãŋgo

Wiktionary


fandla

gwa­ro­wo: na­czy­nie do na­bie­ra­nia za­pra­wy mu­rar­skiej


SJP.pl


fandom

śro­do­wi­sko­wo: sto­wa­rzy­sze­nie ludzi o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach, zwła­szcza w ser­wi­sach spo­łecz­no­ścio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. sub­kul­tu­ra, spo­łecz­ność ak­tyw­nych fanów, zwy­kle fanów fan­ta­sty­ki, rza­dziej mangi, anime czy RPG;

Wiktionary

Fan­dom – okre­śle­nie spo­łecz­no­ści fanów, zwy­kle uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do fanów fan­ta­sty­ki, ale nie tylko – uży­wa­ne jest także m.in. przez fanów mangi i anime (patrz: fan­dom mangi i anime), ko­mik­sów, gier video, RPG, gier plan­szo­wych czy kar­cia­nek, cre­e­py­pa­sty oraz czę­sto przez fanów yo­u­tu­be­rów, pio­sen­ka­rzy i ak­to­rów, a także kre­skó­wek (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­łą­czy­li swoje kluby w ogól­no­pol­ski fan­dom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãndɔ̃m, AS: fãndõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fan m., fanka ż., fanklub m., fanzin m.

 przym. fanowski

Wiktionary


fandomowiec

śro­do­wi­sko­wo: czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia sku­pia­ją­ce­go ludzi o wspól­nych za­in­te­re­so­wa­niach, zwła­szcza w ser­wi­sach spo­łecz­no­ścio­wych


SJP.pl


fandomowy

→ fan­dom


SJP.pl

Patrz:

fandom

fandub

[czy­taj: fajn­dab] dub­bing two­rzo­ny przez fanów; fan­dub­bing


SJP.pl


fandubbing

[czy­taj: fajn­da­bing] dub­bing two­rzo­ny przez fanów; fan­dub


SJP.pl

Fan­dub­bing – dub­bing two­rzo­ny przez fanów, po­łą­cze­nie wy­ra­zów fan i dub­bing. Do grup fan­dub­bin­go­wych na­le­żą osoby za­in­te­re­so­wa­ne dub­bin­giem oraz chcą­ce roz­wi­jać swoje umie­jęt­no­ści. W gru­pach każdy użyt­kow­nik pełni różne funk­cje może być dia­lo­gi­stą, dźwię­kow­cem, mon­ta­ży­stą, re­ży­se­rem oraz ak­to­rem.

Wikipedia


fandzolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fan­dzo­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fandzolić, fanzolić

Wiktionary


fandzolić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mówić bez sensu

 (1.2) slang. kła­mać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈd͡zɔlʲit͡ɕ, AS: fãnʒolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fanzolić

 rzecz. fandzolenie n.

Wiktionary


faneowies

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. ro­dzaj owsa (tzw. owies cho­rą­giew­ko­wy)

Wiktionary


fanerofit

ro­śli­na, któ­rej pącz­ki od­no­wie­nio­we znaj­du­ją się wy­so­ko nad po­wierzch­nią ziemi; ro­śli­na jaw­no­pącz­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. forma ży­cio­wa ro­ślin o pę­dach wznie­sio­nych, od­na­wia­ją­cych się z pąków znaj­du­ją­cych się co najm­niej 0,5 m nad zie­mią;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wil­got­nych la­sach rów­ni­ko­wych do­mi­nu­ją fa­ne­ro­fi­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makrofanerofit mrz., megafanerofit mrz., mezofanerofit mrz., mikrofanerofit mrz., nanofanerofit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roślina jawnopączkowa

Wiktionary


fanerogam

ro­śli­na na­sien­na, jaw­nopł­cio­wa


SJP.pl


fanerotym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. książk. sub­stan­cja wy­wo­łu­ją­ca ha­lu­cy­na­cje i wizje, uczu­cie szczę­ścia i eu­fo­rii

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psychodelik, halucynogen

Wiktionary


fanerozoiczny

→ fa­ne­ro­zo­ik


SJP.pl

Patrz:

fanerozoik

fanerozoik

długi okres w dzie­jach Ziemi, obej­mu­ją­cy ery pa­le­o­zo­icz­ną, me­zo­zo­icz­ną i ke­no­zo­icz­ną, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się in­ten­syw­nym roz­wo­jem świa­ta or­ga­nicz­ne­go; fa­ne­ro­zo­icz­ny eon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. naj­młod­szy eon, który trwa od około 540 mi­lio­nów lat temu do dziś

Wiktionary

Fa­ne­ro­zo­ik (ang. "Pha­ne­ro­zo­ic" z gr. φανερός "wi­docz­ny" i ζωή "życie")

Skały osa­do­we, pow­sta­łe w cza­sie trwa­nia fa­ne­ro­zo­i­ku, za­wie­ra­ją bo­ga­te i bar­dzo licz­ne ska­mie­nia­ło­ści w po­sta­ci szcząt­ków twar­dych i bio­tur­ba­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas fa­ne­ro­zo­i­ku dosz­ło do ek­sploz­ji życia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fanerozoiczny

Wiktionary


fanfani

naz­wi­sko


SJP.pl


fanfara

1. trąb­ka bez­wen­ty­lo­wa słu­żą­ca do od­gry­wa­nia uro­czy­ste­go sy­gna­łu; sy­gna­łów­ka;
2. krót­ki utwór mu­zycz­ny od­gry­wa­ny na czy­jąś cześć lub jako hasło woj­sko­we;
3. typ or­kie­stry skła­da­ją­cej się z in­stru­men­tów dę­tych i per­ku­sji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. krót­ki utwór grany naj­czę­ściej na trąb­ce roz­po­czy­na­ją­cy uro­czy­sto­ści;

 (1.2) muz. trąb­ka fan­fa­ro­wa

 (1.3) mot. trąb­ka przy po­jeź­dzie uży­wa­na jako klak­son

 (1.4) przen. duże na­tę­że­nie

Wiktionary

Fan­fa­ra – krót­ki motyw, grany na trąb­ce sy­gna­ło­wej, rogu lub ja­kim­kol­wiek innym bla­sza­nym in­stru­men­cie dętym bez­wen­ty­lo­wym.

Fan­fa­ra zwy­kle uży­wa­na jest jako sy­gnał woj­sko­wy, har­cer­ski, ko­le­jo­wy itp. Są one także kom­po­no­wa­ne rów­nież do od­sło­nięć i za­sło­nięć cu­dow­nych obra­zów w sank­tu­a­riach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Za­ma­szy­ście, buń­czucz­nie, z fan­fa­rą czer­wie­ni wkra­cza je­sień na pu­szczę ka­na­dyj­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfary lm nm.

 przym. fanfarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tusz

Wiktionary


fanfaron

osoba za­ro­zu­mia­ła; za­ro­zu­mia­lec, bufon, py­sza­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek za­ro­zu­mia­ły, pysz­ny, butny

 (1.2) przest. mod­niś, ele­gant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hra­bia — praw­da — fan­fa­ron, lecz mu nie brak mę­stwa; Na miej­sce naz­na­czo­ne za­pew­ne się stawi (…).

 (1.1) Fan­fa­ron nosi głowę wy­so­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈfarɔ̃n, AS: fãnfarõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfaronada ż.

:: fż. fanfaronka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. samochwalca; bufon, pyszałek, zarozumialec, reklamiarz; pot. samochwał, samochwała, chwalipięta

Wiktionary


fanfaronada

py­szał­ko­wa­tość, sa­mo­chwal­stwo, zu­cho­wa­tość, bu­fo­na­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­chwa­la­nie się, cheł­pie­nie się, uda­wa­na zu­cho­wa­tość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po ko­lej­nej fan­fa­ro­na­dzie Pie­trek stra­cił wielu kum­pli.

 (1.1) Ubra­ny był w siwy mod­ne­go kroju pa­le­tot, w oku miał szkieł­ko, w ustach grube cy­ga­ro, i z pewną fan­fa­ro­na­dą i po­gar­dą pa­trzył na swych obec­nych to­wa­rzy­szów […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfaron mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brawada, bufonada, donkiszoteria, gaskonada, junakieria

Wiktionary


fanfarowy

przy­miot­nik od: fan­fa­ra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fan­fa­ra­mi, do­ty­czą­cy fan­far

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfara ż.

Wiktionary


fanfary

1. trąb­ka bez­wen­ty­lo­wa słu­żą­ca do od­gry­wa­nia uro­czy­ste­go sy­gna­łu; sy­gna­łów­ka;
2. krót­ki utwór mu­zycz­ny od­gry­wa­ny na czy­jąś cześć lub jako hasło woj­sko­we;
3. typ or­kie­stry skła­da­ją­cej się z in­stru­men­tów dę­tych i per­ku­sji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przen. gło­śne wy­ra­zy po­dzi­wu i uz­na­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|fan­fa­ra.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może nad­szedł już czas na fan­fa­ry, wszak kilka li­ry­ków Ce­li­ny wy­dru­ko­wa­no w ogól­no­pol­skim mie­sięcz­ni­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanfara ż.

Wiktionary


fanfarzysta

osoba gra­ją­ca fan­fa­ry


SJP.pl


fanfic

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) twór­czość fana (zwy­kle opo­wia­da­nie), osa­dzo­na w re­a­liach po­dzi­wia­ne­go ut­wo­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãnfʲik, AS: fãnfʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanfik

Wiktionary


fanfik

śro­do­wi­sko­wo: opo­wia­da­nie two­rzo­ne przez fanów, na­wią­zu­ją­ce do ist­nie­ją­cych fil­mów, se­ria­li, ksią­żek itp.; fan fic­tion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. na­pi­sa­ny przez fana utwór li­te­rac­ki osa­dzo­ny w świe­cie jego ulu­bio­nej książ­ki lub filmu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fan mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fanfic

Wiktionary


fanfikowiec

śro­do­wi­sko­wo: autor opo­wia­dań na­wią­zu­ją­cych do już wy­da­nych fil­mów, se­ria­li, ksią­żek itp.


SJP.pl


fanfikowy

→ fan­fik


SJP.pl

Patrz:

fanfik

fanfuła

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) ktoś nie­wy­da­rzo­ny, nie­u­dol­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezguła

Wiktionary


fang

iły lub muł po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, wy­stę­pu­ją­ce rów­nież w po­bli­żu go­rą­cych źró­deł mi­ne­ral­nych, ma­ją­ce wła­ści­wo­ści ra­dio­ak­tyw­ne, sto­so­wa­ne w lecz­nict­wie do ką­pie­li błot­nych, okła­dów itp.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fan­go­wie – afry­kań­ska grupa et­nicz­na
    • Język fang
  • pi Scor­pii (Fang) – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Skor­pio­na
  • Fang – po­wiat w Chi­nach
  • Gong Fang-wen
  • Liu Fang
  • Mei Fang
  • Zhou Fang
  • Fang Dong­mei
  • Fang Dong­ke
  • Fang Yu­ting
  • Fang Xia­o­ru

Wikipedia


fanga

1. w grze w pa­lan­ta: lot piłki wy­so­kim łu­kiem;
2. po­spo­li­cie: cios, ude­rze­nie;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: ocena nie­do­sta­tecz­na; gała, lufa, pała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, War­sza­wa.) ude­rze­nie w twarz

 (1.2) sport. w grze w pa­lan­ta: lot piłki wy­so­kim łu­kiem

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hutn. łyżka hut­ni­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sę­dzia śled­czy Szy­dłow­ski na widok in­tru­za cof­nął się znad akt, jakby do­stał fangę pro­sto w nos.

Wiktionary


fangirlować

[czy­taj: fan­ger­lo­wać] śro­do­wi­sko­wo: mieć ob­se­sję na czy­imś punk­cie; ado­ro­wać, ad­mi­ro­wać


SJP.pl


fanglomerat

skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się ze słabo ob­to­czo­ne­go, gru­bo­ziar­ni­ste­go ma­te­ria­łu, który zo­stał zde­po­no­wa­ny w spo­sób nagły, naj­czę­ściej na przed­po­lu gór lub lą­do­lo­dów


SJP.pl


fango

iły lub muł po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, wy­stę­pu­ją­ce rów­nież w po­bli­żu go­rą­cych źró­deł mi­ne­ral­nych, ma­ją­ce wła­ści­wo­ści ra­dio­ak­tyw­ne, sto­so­wa­ne w lecz­nict­wie do ką­pie­li błot­nych, okła­dów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muły po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go;

Wiktionary

Fango – błoto za­wie­ra­ją­ce skład­ni­ki mi­ne­ral­ne. Wy­do­by­wa­ne jest z na­tu­ral­nych źró­deł ter­mal­nych. Fan­giem może być też tuf ba­zal­to­wy.

Fango top­nie­je w tem­pe­ra­tu­rze 60–70 °C, a tę­że­je w tem­pe­ra­tu­rze 50 °C. Fango wy­ko­rzy­stu­je się przy po­bu­dza­niu krą­że­nia krwi i sty­mu­la­cji ukła­du od­por­no­ścio­we­go, roz­luź­nia na­pię­te mię­śnie, ła­go­dzi ból. Za­bieg ten po­pra­wia ogól­ne sa­mo­po­czu­cie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfãŋɡɔ, AS: fãŋgo

Wiktionary


fangor

naz­wi­sko, m.in.: Woj­ciech Fan­gor, ma­larz, gra­fik, pla­ka­ci­sta oraz rzeź­biarz


SJP.pl


fangowie

grupa ple­mion afry­kań­skich; Fang


SJP.pl

Fan­go­wie (także: "Fang", "Fan", "Pa­hu­in", "Pang­we") – grupa et­nicz­na z grupy ję­zy­ko­wej Bantu roz­po­wszech­nio­na w trzech kra­jach Afry­ki Cen­tral­nej: Gwi­nei Rów­ni­ko­wej (80% lud­no­ści), Ga­bo­nie (32%) i w Ka­me­ru­nie (15% miesz­kań­ców). Fan­go­wie po­ro­zu­mie­wa­ją się w ję­zy­kach okak, nto­u­mou, mvai, nza­man, betsi, za­li­cza­nych do grupy ję­zy­ków bantu. Grupą po­krew­ną do Fan­gów są Beti, po­ro­zu­mie­wa­ją­cy się w ję­zy­kach ewon­do, eton, bulu, man­gu­is­sa, bene, fong.

Wikipedia


fanianowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­nia­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fanianowo n.

:: fż. fanianowianka ż.

 przym. fanianowski

Wiktionary


fanianowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­nia­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fanianowo n.

:: fm. fanianowianin m.

 przym. fanianowski

Wiktionary


fanianowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­nia­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fanianowo n., fanianowianin m., fanianowianka ż.

Wiktionary


fanka

zwo­len­nicz­ka, sym­pa­tycz­ka, zwła­szcza zna­nych pio­sen­ka­rzy, ak­to­rów czy spor­tow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­go­rza­ła wiel­bi­ciel­ka cze­goś lub kogoś

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. zob. fana.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wysz­ła z kon­cer­tu jako za­go­rza­ła fanka ich mu­zy­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãŋka, AS: fãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fana ż., fan, fanklub, fandom, fanzin

 przym. fanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) entuzjastka, wielbicielka, miłośniczka

Wiktionary


fanklub

klub sym­pa­ty­ków, en­tuz­ja­stów ja­kie­goś pio­sen­ka­rza, spor­tow­ca itp.; fan club


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­for­mal­ne zrze­sze­nie fanów;

Wiktionary

Fan­klub – grupa za­ło­żo­na przez ludzi (fanów) in­te­re­su­ją­cych się jakąś sław­ną osobą, grupą osób, rze­czą lub kon­kret­ną dzie­dzi­ną wie­dzy.

Człon­ko­wie fan­klu­bów zaz­wy­czaj re­gu­lar­nie spo­ty­ka­ją się lub ko­re­spon­du­ją w spra­wach zwią­za­nych z te­ma­tem klubu, wy­mie­nia­ją się in­for­ma­cja­mi oraz opi­nia­mi. Naj­czę­ściej za­in­te­re­so­wa­nia fan­klu­bów sku­pia­ją się wokół mu­zy­ków i ze­spo­łów mu­zycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­fa­scy­no­wa­ny swo­i­mi ido­la­mi, po­sta­no­wił za­ło­żyć fan­klub.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãŋklup, AS: fãŋklup

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fan m., fanka ż., fandom m., fanzin m.

 przym. fanowski

Wiktionary


fanklubowy

→ fan­klub


SJP.pl

Patrz:

fanklub

fankuł

dwu­let­nia lub wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych; koper wło­ski, fen­kuł


SJP.pl


fanodorm

hi­sto­rycz­na nazwa hand­lo­wa leku na­sen­ne­go i uspo­ka­ja­ją­ce­go, za­wie­ra­ją­ce­go cy­klo­bar­bi­tal


SJP.pl


fanon

strój pa­pie­ski no­szo­ny pod­czas mszy pon­ty­fi­kal­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jed­wab­na szata li­tur­gicz­na pa­pie­ża;

Wiktionary

Fanon ( fano) – jed­wab­na szata li­tur­gicz­na pa­pie­ża, oraz na mocy szcze­gól­ne­go przy­wi­le­ju pa­triar­chy Li­zbo­ny.

Nazwa fa­no­nu wy­wo­dzi się od "pan­nu­sa (penos)", ręcz­nie tka­nej tka­ni­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfãnɔ̃n, AS: fãnõn

Wiktionary


fanowski

→ fan


SJP.pl

Patrz:

fan

fanpage

[czy­taj: fan­pejdż] in­ter­ne­to­wa stro­na fa­now­ska; fan­pejdż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­fil, stro­na w ser­wi­sie Fa­ce­bo­ok bę­dą­ce ofi­cjal­ną wi­zy­tów­ką firmy, marki pro­duk­tu lub osoby pu­blicz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pew­no­ścią każda taka sy­tu­a­cja ne­ga­tyw­nie wpły­wa na wi­ze­ru­nek firmy, ale czy fak­tycz­nie od­bi­ja się także na fir­mo­wym fan­pa­ge'u?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fan page m.

 przym. fanpage'owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fan page

Wiktionary


fanpejdż

in­ter­ne­to­wa stro­na fa­now­ska; fan­pa­ge


SJP.pl


fanpejdżowy

→ fan­pejdż


SJP.pl

Patrz:

fanpejdż

fanserwis

ele­men­ty da­ne­go ut­wo­ru (zwy­kle mangi lub anime) o cha­rak­te­rze ero­tycz­nym, ma­ją­ce na celu przy­cią­gnię­cie uwagi od­bior­ców


SJP.pl

Fan­ser­wis lub fan ser­wis (jap. ファンサービス fansābisu; wasei-eigo ut­wo­rzo­ne od słów "fan" oraz "ser­vi­ce") – ele­men­ty po­ja­wia­ją­ce się w danym ut­wo­rze ma­ją­ce je­dy­nie na celu speł­nia­nie ży­czeń fanów lub (na­drzęd­nie, ale nie­ko­niecz­nie je­dy­nie) przy­cią­gnię­cie wi­dzów. Nie­ko­niecz­nie muszą obej­mo­wać na przy­kład daną scenę w anime; sam fan­ser­wis bywa re­a­li­zo­wa­ny także poza samym ut­wo­rem.

Wikipedia


fanszon

daw­niej: trój­kąt­na jed­wab­na chust­ka wią­za­na pod brodą


SJP.pl


fant

1. w niek­tó­rych grach to­wa­rzy­skich: przed­miot, który trze­ba oddać po po­peł­nie­niu błędu lub prze­gra­niu par­tii, a na­stęp­nie go wy­ku­pić; za­staw;
2. na­gro­da rze­czo­wa w niek­tó­rych lo­te­riach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­gra­na w lo­te­rii fan­to­wej

 (1.2) przed­miot od­da­wa­ny w za­staw za zła­ma­nie zasad gry to­wa­rzy­skiej

 (1.3) daw. przed­miot sta­no­wią­cy za­staw

 (1.4) gwara wię­zien­na rzecz

Wiktionary

Fant – dziel­ni­ca mia­sta Ma­id­sto­ne, w An­glii, w Kent, w dy­stryk­cie Ma­id­sto­ne. W 2011 roku dziel­ni­ca li­czy­ła 9570 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fãnt, AS: fãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fantowy

 rzecz. fancik mrz.

Wiktionary


fanta

1. w niek­tó­rych grach to­wa­rzy­skich: przed­miot, który trze­ba oddać po po­peł­nie­niu błędu lub prze­gra­niu par­tii, a na­stęp­nie go wy­ku­pić; za­staw;
2. na­gro­da rze­czo­wa w niek­tó­rych lo­te­riach


SJP.pl

Fanta – napój ga­zo­wa­ny o smaku owo­co­wym pro­du­ko­wa­ny przez The Coca-Cola Com­pa­ny.

Wikipedia


fantasia

utwór in­stru­men­tal­ny na or­ga­ny i lut­nię, kom­po­no­wa­ny w XVI-XVIII wieku; tien­to, ca­pric­cio, can­zo­na, ri­cer­car


SJP.pl


fantasmagoria

1. przy­wi­dze­nie, uro­je­nie, złu­dze­nie op­tycz­ne;
2. utr­wa­lo­ny ma­lar­sko lub li­te­rac­ko obraz fan­ta­stycz­nej wizji stwo­rzo­nej przez nad­wraż­li­wą wy­o­braź­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. omamy wzro­ko­we, przy­wi­dze­nia

Wiktionary

Zo­bacz też: fan­tas­ma­go­ria (spek­takl).

Fan­tas­ma­go­ria – uro­je­nie, złu­dze­nie, iluz­ja (np. fan­ta­stycz­ne obra­zy, wizje); cza­sem też wy­mie­sza­nie jawy i snu, czy też rze­czy­wi­ste­go świa­ta z fan­ta­stycz­nym (co może skut­ko­wać in­te­re­su­ją­cym efek­tem ar­ty­stycz­nym).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fantasmagoryczny, fantasmagoryjny

 przysł. fantasmagorycznie

 rzecz. fantom mrz.

Wiktionary


fantasmagoryczny

→ fan­tas­ma­go­ria; fan­tas­ma­go­ryj­ny


SJP.pl


fantasmagoryjny

→ fan­tas­ma­go­ria; fan­tas­ma­go­rycz­ny


SJP.pl


fantasta

osoba, która żyje w świe­cie fan­taz­ji, iluz­ji; ma­rzy­ciel, ide­a­li­sta, uto­pi­sta, ro­man­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś, kto wie­rzy w fan­taz­je, nie­re­al­ne przed­sięw­zię­cia

 (1.2) liter. twór­ca li­te­ra­tu­ry, filmu z ro­dza­ju fan­ta­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyka ż., fantastyczność ż., fantastka ż.

 przym. fantastyczny

Wiktionary


fantastka

ko­bie­ta ży­ją­ca świe­cie fan­taz­ji, iluz­ji; ma­rzy­ciel­ka, ide­a­list­ka, uto­pist­ka, ro­man­tycz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która żyje w świe­cie fan­taz­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyczność ż., fantasta m., fantastyka ż., fantazja ż.

 przym. fantastyczny

Wiktionary


fantastyczka

daw­niej: ko­bie­ta ży­ją­ca świe­cie fan­taz­ji, iluz­ji; ma­rzy­ciel­ka, ide­a­list­ka, uto­pist­ka, ro­man­tycz­ka, fan­tast­ka


SJP.pl


fantastycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fan­ta­stycz­ny; nie­re­al­nie, prze­dziw­nie

 (1.2) pot. wspa­nia­le, wy­jąt­ko­wo, bar­dzo do­brze

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pod­czas ostat­nie­go ma­ra­to­nu nasi bie­ga­cze wy­pad­li na­praw­dę fan­ta­stycz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãntaˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: fãntastyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fantastyczny

 rzecz. fantastyka ż., fantastyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) świetnie, znakomicie, doskonale, wulg. zajebiście

Wiktionary


fantastyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fan­ta­stycz­nie


SJP.pl


fantastyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fan­ta­stycz­ny; bar­dziej fan­ta­stycz­ny


SJP.pl


fantastycznieć

po­e­tyc­ko: sta­wać się fan­ta­stycz­nym, ba­śnio­wym, na­bie­rać cech ty­po­wych dla świa­ta wy­o­braź­ni


SJP.pl


fantastycznonaukowy

na­le­żą­cy do ga­tun­ku scien­ce fic­tion; scien­ce fic­tion (w uży­ciu przy­miot­ni­ka)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fan­ta­sty­ką na­u­ko­wą, do­ty­czą­cy fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy­na­ro­do­wa po­pu­lar­ność kina fan­ta­stycz­no­na­u­ko­we­go na­ra­sta­ła i do­tar­ła nawet do Indii (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyka naukowa ż.

Wiktionary


fantastyczność

1. wła­ści­wość tego, co na­le­ży do świa­ta fan­taz­ji, wy­o­braź­ni, nie ma opar­cia w rze­czy­wi­sto­ści; ba­śnio­wość, ba­jecz­ność, fik­cyj­ność, nie­re­al­ność;
2. po­tocz­nie: cecha tego, co jest oce­nia­ne do­dat­nio; wy­jąt­ko­wość, nadz­wy­czaj­ność, wspa­nia­łość, niez­wy­kłość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fan­ta­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fan­ta­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantazja ż., fantastyka ż., fantasta m., fantastka ż., fantazjowanie n., pofantazjowanie n., fantazyjność ż.

 czas. fantazjować ndk., pofantazjować dk.

 przym. fantastyczny, fantazyjny

 przysł. fantastycznie, fantazyjnie

Wiktionary


fantastyczny

1. na­le­żą­cy do świa­ta wy­o­braź­ni, fan­taz­ji, nie­ma­ją­cy opar­cia w rze­czy­wi­sto­ści; ba­jecz­ny, uro­jo­ny, fik­cyj­ny, nie­re­al­ny;
2. po­tocz­nie: nadz­wy­czaj­ny, do­sko­na­ły pod każ­dym wzglę­dem; wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty, ka­pi­tal­ny, re­we­la­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fik­cyj­ny, zmy­ślo­ny

 (1.2) liter. szt. przed­sta­wia­ją­cy świat nie­re­al­ny

 (1.3) pot. wspa­nia­ły, cu­dow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Te­ma­ty­ka lotów mię­dzy­ga­lak­tycz­nych jest sze­ro­ko wy­ko­rzy­sty­wa­na w twór­czo­ści fan­ta­stycz­no-na­u­ko­wej.

 (1.3) Pre­zent jest fan­ta­stycz­ny, cho­ciaż innym się nie po­do­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãntaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fãntastyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyka ż., fantazja ż., fantazjowanie n., fantazmat m., fantasta m., fantastka ż., fantastyczność ż.

 przym. fantazyjny

 przysł. fantastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nierealny, nieprawdopodobny

 (1.3) cudowny, doskonały, nadzwyczajny, niesamowity, świetny, wspaniały, wyborny, zachwycający; pot. super

Wiktionary


fantastyk

1. nie­sa­mo­wi­te, czę­sto nad­przy­ro­dzo­ne zja­wi­ska, bę­dą­ce wyt­wo­rem fan­taz­ji, odz­wier­cied­la­ne w mi­tach, fol­klo­rze, ut­wo­rach li­te­rac­kich, fil­mo­wych, pla­stycz­nych i mu­zycz­nych; nie­re­al­ność, ir­re­a­lizm, ba­śnio­wość, fan­ta­stycz­ność;
2. ga­tu­nek po­wie­ści, filmu itp., w któ­rym przed­sta­wia się świat ba­śnio­wy, mi­tycz­ny wy­peł­nio­ny zda­rze­nia­mi za­czerp­nię­ty­mi ze świa­ta snów, magii; fan­ta­sy


SJP.pl


fantastyka

1. nie­sa­mo­wi­te, czę­sto nad­przy­ro­dzo­ne zja­wi­ska, bę­dą­ce wyt­wo­rem fan­taz­ji, odz­wier­cied­la­ne w mi­tach, fol­klo­rze, ut­wo­rach li­te­rac­kich, fil­mo­wych, pla­stycz­nych i mu­zycz­nych; nie­re­al­ność, ir­re­a­lizm, ba­śnio­wość, fan­ta­stycz­ność;
2. ga­tu­nek po­wie­ści, filmu itp., w któ­rym przed­sta­wia się świat ba­śnio­wy, mi­tycz­ny wy­peł­nio­ny zda­rze­nia­mi za­czerp­nię­ty­mi ze świa­ta snów, magii; fan­ta­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wo­ry wy­o­braź­ni obec­ne w mi­tach, fol­klo­rze, li­te­ra­tu­rze itp.

 (1.2) film. liter. ro­dzaj twór­czo­ści li­te­rac­kiej, fil­mo­wej, pla­stycz­ny­a­stycz­nej, który przed­sta­wia świat i wy­da­rze­nia nie­re­al­ne;

Wiktionary

Fan­ta­sty­ka – ga­tu­nek li­te­rac­ki, a także fil­mo­wy, ko­mik­so­wy, gier a nie­kie­dy i ma­lar­stwa. Po­le­ga ona na kre­o­wa­niu świa­ta przed­sta­wio­ne­go, który w ca­ło­ści, lub w czę­ści różni się od rze­czy­wi­sto­ści, np. przez do­da­nie ele­men­tów nad­na­tu­ral­nych, lub stwo­rzo­nej przez au­to­ra tech­no­lo­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne jest uz­na­nie fan­ta­sty­ki za spe­cy­ficz­ny typ twór­czo­ści, kre­u­ją­cy od­mien­ny od re­al­ne­go świat przed­sta­wio­ny (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈtastɨka, AS: fãntastyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastka ż., fantasta mos., fantastyk mos., fantazja ż., fantazjowanie n., fantazmat mrz., fantastyczność ż.

 czas. fantazjować ndk.

 przym. fantazyjny, fantastyczny

 przysł. fantazyjnie, fantastycznie

Wiktionary


fantasy

[czy­taj: FANtazy]
1. utwór fil­mo­wy, li­te­rac­ki lub gra kom­pu­te­ro­wa, w któ­rych świat przed­sta­wio­ny ma nie­re­al­ny, mi­tycz­ny cha­rak­ter;
2. współ­czes­ny nurt fan­ta­sty­ki, do któ­re­go za­li­cza­ją się takie ut­wo­ry lub gry;
3. za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty magii, baśni i fan­ta­sty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) liter. szt. film. ga­tu­nek w sztu­ce przed­sta­wia­ją­cy baj­ko­we świa­ty z ele­men­ta­mi fan­ta­sty­ki

 (1.2) po­je­dyn­czy utwór fan­ta­sy (1.1)

przy­miot­nik

 (2.1) w stylu fan­ta­sy (1.1)

Wiktionary

Fan­ta­sy (także: fan­ta­sty­ka ba­śnio­wa, fan­taz­ja, baśń no­wo­czes­na/współ­czes­na) – nie­jed­noz­nacz­nie de­fi­nio­wa­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki, fil­mo­wy i growy. Nie­kie­dy de­fi­niu­je się go jako fik­cję uży­wa­ją­cą ma­gicz­nych i in­nych nad­przy­ro­dzo­nych form, mo­ty­wów, jako pier­wszo­rzęd­ne­go skład­ni­ka fa­bu­ły, myśli prze­wod­niej, czasu, miej­sca akcji, po­sta­ci i oko­licz­no­ści zda­rzeń.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Tam po­chła­nia­ła po­wie­ści fan­ta­sy, sza­bro­wa­ła ster­tę ko­mik­sów brata i grała – źle – na gi­ta­rze.

Wiktionary


fantazja

1. umie­jęt­ność wy­o­bra­ża­nia sobie cze­goś, co w re­al­nym świe­cie jest mało praw­do­po­dob­ne lub nie­re­al­ne; wy­o­braź­nia;
2. wyt­wór wy­o­braź­ni;
3. śmia­łość i pew­ność sie­bie w po­dej­mo­wa­nych ry­zy­kow­nych dzia­ła­niach; bra­wu­ra, ani­musz;
4. dziw­ne ży­cze­nie, zach­cian­ka, którą trud­no speł­nić; ka­prys, fa­na­be­ria;
5. utwór mu­zycz­ny o swo­bod­nej bu­do­wie, łą­czą­cy prze­ciw­staw­ne lub kon­tra­stu­ją­ce mo­ty­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­o­braź­nia

 (1.2) trud­ne do speł­nie­nia ży­cze­nie

 (1.3) muz. utwór mu­zycz­ny o swo­bod­nej bu­do­wie, na­wią­zu­ją­cy do in­nych form mu­zycz­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fan­taz­ja – mu­zy­ka
  • Fan­taz­ja – psy­cho­lo­gia
  • Fan­taz­ja – film ani­mo­wa­ny wyt­wór­ni Walta Dis­ne­ya z 1940 roku
  • Fan­taz­ja 2000 – ani­mo­wa­ny film z wyt­wór­ni Walta Dis­ne­ya z 1999 roku
  • Fan­ta­sy – nurt li­te­rac­ki, obej­mu­ją­cy także inne dzie­dzi­ny twór­czo­ści, wy­wo­dzą­cy się z sze­ro­ko ro­zu­mia­nej fan­ta­sty­ki
  • Fan­taz­ja – wy­my­ślo­na kra­i­na z po­wie­ści Nie­koń­czą­ca się hi­sto­ria i jej ekra­ni­za­cji
  • Fan­taz­ja (Go­rzy­ce)
  • Fan­taz­ja – dawny za­ścia­nek. Te­re­ny na któ­rych leżał znaj­du­ją się na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Her­ma­no­wi­cze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek ma wy­bu­ja­łą fan­taz­ję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈtazʲja, AS: fãntazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastka ż., fantazjowanie n., fantastyka ż., fantazjotwórca m., fantazjotwórstwo n., fantastyczność ż.

 przym. fantastyczny, fantazyjny, fantazjotwórczy

 czas. fantazjować ndk., pofantazjować dk., wyfantazjować dk.

 przysł. fantazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyobraźnia, imaginacja

 (1.2) fanaberia, kaprys, zachcianka

Wiktionary


fantazje

1. umie­jęt­ność wy­o­bra­ża­nia sobie cze­goś, co w re­al­nym świe­cie jest mało praw­do­po­dob­ne lub nie­re­al­ne; wy­o­braź­nia;
2. wyt­wór wy­o­braź­ni;
3. śmia­łość i pew­ność sie­bie w po­dej­mo­wa­nych ry­zy­kow­nych dzia­ła­niach; bra­wu­ra, ani­musz;
4. dziw­ne ży­cze­nie, zach­cian­ka, którą trud­no speł­nić; ka­prys, fa­na­be­ria;
5. utwór mu­zycz­ny o swo­bod­nej bu­do­wie, łą­czą­cy prze­ciw­staw­ne lub kon­tra­stu­ją­ce mo­ty­wy


SJP.pl

Fan­taz­je – sin­gel pol­skich ra­pe­rów Miü, Pe­ze­ta i Be­do­e­sa, który zo­stał wy­da­ny 20 marca 2026 wy­da­niem włas­nym za poś­red­nict­wem Mugo.

Wikipedia


fantazjotwórca

rzad­ko: twór­ca fan­ta­sty­ki


SJP.pl


fantazjotwórstwo

rzad­ko: two­rze­nie fan­ta­sty­ki


SJP.pl


fantazjowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fan­taz­jo­wać.

Wiktionary

W psy­cho­lo­gii fan­taz­jo­wa­niem na­zy­wa się me­cha­nizm obron­ny, który może być ro­zu­mia­ny jako:

Naj­czę­ściej fan­taz­jo­wa­nie jest opi­sy­wa­ne jako od­wró­ce­nie uwagi od kon­kret­ne­go za­da­nia i zwró­ce­nie jej na włas­ne re­ak­cje wyz­wo­lo­ne pod wpły­wem bodź­ców zew­nętrz­nych. Fan­taz­jo­wa­nie dzie­li się na obron­ne – nie­pro­duk­tyw­ne i adap­ta­cyj­ne – pro­duk­tyw­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fantastyczność ż., fantastyka ż., fantazja

 przym. fantastyczny

Wiktionary


fantazjować

1. kie­ro­wać się fan­taz­ją; ma­rzyć, zmy­ślać;
2. w mu­zy­ce: kom­po­no­wać utwór mu­zycz­ny, jed­no­cze­śnie go wy­ko­nu­jąc, np. fan­taz­jo­wać me­lo­dię do tek­stu wier­sza; im­pro­wi­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­o­bra­żać sobie wiele rze­czy

 (1.2) two­rzyć niez­god­ny z rze­czy­wi­sto­ścią obraz cze­goś

 (1.3) muz. two­rzyć im­pro­wi­za­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantazja ż., fantazmat mrz., fantom mrz., fantastyka ż., fantastyczność ż.

 przym. fantazyjny

 przysł. fantazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marzyć, puszczać wodze fantazji, roić, wymyślać

 (1.2) konfabulować, zmyślać

 (1.3) improwizować

Wiktionary


fantazmat

uro­je­nie, wyt­wór wy­o­braź­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyt­wór wy­o­braź­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãnˈtazmat, AS: fãntazmat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fantazmatyczny, fantastyczny

 rzecz. fantastyka ż.

 czas. fantazjować

Wiktionary


fantazmatyczność

→ fan­taz­ma­tycz­ny; ilu­zo­rycz­ność


SJP.pl


fantazmatyczny

→ fan­taz­mat; ilu­zo­rycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od fan­taz­mat; bę­dą­cy wyt­wo­rem wy­o­braź­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­wój­nym zna­cze­niu: mi­ja­ły, prze­la­tu­jąc obok rzeki kie­dyś we wspo­mi­na­nej przesz­ło­ści, albo mi­ja­ły w pa­mię­ci, gdy na­kła­da­ły się na sie­bie dwie odręb­ne rze­czy­wi­sto­ści – ta re­al­na z te­raź­niej­szo­ści i ta re­al­na z przesz­ło­ści a obec­nie fan­taz­ma­tycz­na tylko przy­wo­ły­wa­na przez pa­mięć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfãntazmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: fãntazmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantazmat

Wiktionary


fantazy

imię mę­skie


SJP.pl

Fan­ta­zy – dra­mat wier­szem (czę­sto za­li­cza­ny do tra­gi­ko­me­dii) skła­da­ją­cy się z pię­ciu aktów, na­pi­sa­ny przez Ju­liu­sza Sło­wac­kie­go w Pa­ry­żu, praw­do­po­dob­nie na prze­ło­mie lat 1844/1845. Nie­u­koń­czo­ny przez poetę i nie­wy­da­ny za jego życia. Pier­wo­druk dzie­ła uka­zał się w trze­cim tomie "Pism po­śmiert­nych" wy­da­nych we Lwo­wie w roku 1866. Opu­bli­ko­wa­ny także pod ty­tu­łem "Nowa De­ja­ni­ra" w roku 1898. Dra­mat wy­sta­wio­ny 5 maja 1867 w Sta­ni­sła­wo­wie pod ty­tu­łem "Nie­po­praw­ni" na­da­nym przez An­to­nie­go Ma­łec­kie­go.

Wikipedia


fantazyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fan­ta­zyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantazja ż., fantastyczność ż., fantastyka ż.

 przym. fantazyjny

 czas. fantazjować

Wiktionary


fantazyjniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fan­ta­zyj­nie


SJP.pl


fantazyjniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fan­ta­zyj­ny; bar­dziej fan­ta­zyj­ny


SJP.pl


fantazyjność

→ fan­ta­zyj­ny


SJP.pl

Patrz:

fantazyjny

fantazyjny

niez­wy­kły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pełen fan­taz­ji, po­my­sło­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantastyka ż., fantazja ż., fantazyjność ż., fantastyczność ż.

 czas. fantazjować ndk.

 przym. fantastyczny

 przysł. fantazyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymyślny

Wiktionary


fantoccini

[czy­taj: fan­to­czi­ni] wło­skie ku­kieł­ki, fan­to­sze, ma­rio­net­ki; rów­nież: wło­ski teatr ma­rio­ne­tek


SJP.pl


fantom

1. coś niez­god­ne­go z rze­czy­wi­sto­ścią, bę­dą­ce­go wyt­wo­rem wy­o­braź­ni lub umy­słu;
2. widmo, zjawa, mara, upiór;
3. model ana­to­micz­ny przed­sta­wia­ją­cy syl­wet­kę czło­wie­ka, jej część lub jakiś na­rząd;
4. am­pu­to­wa­na koń­czy­na lub jej część, po­strze­ga­na przez am­pu­tan­ta, jakby nadal była czę­ścią ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zjawa, przy­wi­dze­nie

 (1.2) med. model ana­to­micz­ny, na któ­rym od­by­wa się nauka ana­to­mii, ćwi­cze­nia udzie­la­nia pier­wszej po­mo­cy itp.

 (1.3) med. od­czu­wa­nie na­pię­cia, bólu, swę­dze­nia itp. w miej­scu po am­pu­to­wa­nej koń­czy­nie lub jej czę­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fan­tom – model czę­ści lub ca­łe­go ciała ludz­kie­go
  • Fan­tom – ame­ry­kań­sko-au­stra­lij­ski film przy­go­do­wy z 1996 roku
  • Fan­tom – por­tu­gal­ski dra­mat fil­mo­wy z 2000 roku
  • Fan­tom – seria wy­daw­ni­cza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zmro­ku, nad cmen­ta­rzem uno­si­ły się ta­jem­ni­cze fan­to­my.

 (1.2) Na za­ję­ciach cała grupa ćwi­czy­ła na fan­to­mach pro­wa­dze­nie ma­sa­żu serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãntɔ̃m, AS: fãntõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fantasmagoria ż.

 przym. fantomowy, fantomatyczny

 czas. fantazjować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mara, przywidzenie, widmo, widziadło, zjawa, złudzenie

Wiktionary


fantomas

po­stać li­te­rac­ka i fil­mo­wa


SJP.pl

Fan­to­mas (fr. "Fantômas") – fik­cyj­ny prze­stęp­ca, bo­ha­ter cyklu kil­ku­dzie­się­ciu ksią­żek sen­sa­cyj­nych (prze­waż­nie z po­cząt­ku XX wieku) au­tor­stwa fran­cu­skich pi­sa­rzy Pier­re'a So­u­ve­stre'a (1874-1914) i Mar­ce­la Al­la­i­na (1885-1969), póź­niej po­stać w wielu fil­mach i se­ria­lach, wresz­cie pa­tron grupy mu­zycz­nej. Imie­nia użył także pi­sarz Zbi­gniew Nie­nac­ki w po­wie­ści mło­dzie­żo­wej "Pan Sa­mo­cho­dzik i Fan­to­mas".

Wikipedia


fantomatyczny

→ fan­to­ma­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

fantomatyka

fantomatyka

1. tech­ni­ka wyt­wa­rza­nia sztucz­nej rze­czy­wi­sto­ści w umy­śle ludz­kim przy wy­ko­rzy­sta­niu tech­no­lo­gii in­for­ma­tycz­nej; fan­to­mo­lo­gia;
2. sztucz­na rze­czy­wi­stość wyt­wa­rza­na w umy­śle ludz­kim przy wy­ko­rzy­sta­niu tech­no­lo­gii in­for­ma­tycz­nej


SJP.pl


fantomologia

tech­ni­ka wyt­wa­rza­nia sztucz­nej rze­czy­wi­sto­ści w umy­śle ludz­kim przy wy­ko­rzy­sta­niu tech­no­lo­gii in­for­ma­tycz­nej; fan­to­ma­ty­ka


SJP.pl


fantosz

ma­rio­net­ka po­ru­sza­na za po­mo­cą nitek


SJP.pl


fantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. reg-pl|Kresy. li­cy­ta­cja

Wiktionary


fantować

daw­niej:
1. brać w za­staw, zaj­mo­wać;
2. fan­to­wać się - od­da­wać w za­staw, za­sta­wiać


SJP.pl


fantowy

przy­miot­nik od: fant


SJP.pl


fantyna

Fan­ty­na – bo­ha­ter­ka po­wie­ści "Nędz­ni­cy" Wik­to­ra Hugo.

Wikipedia


fanza

chiń­ski drew­nia­ny dom miesz­kal­ny, o dachu dwu­spa­do­wym, kry­tym słomą albo trzci­ną, z okna­mi naj­czę­ściej na jed­nej ścia­nie i z ogrze­wa­ny­mi ła­wa­mi do spo­czyn­ku


SJP.pl

Fanza (jap. ファンザ, zapis sty­li­zo­wa­ny FANZA) – ja­poń­ska wi­try­na e-com­mer­ce ob­słu­gi­wa­na przez Di­gi­tal Com­mer­ce Inc. bę­dą­ca także zna­kiem to­wa­ro­wym tej firmy.

Wikipedia


fanzin

[czy­taj: fanz-in] śro­do­wi­sko­wo: ni­sko­na­kła­do­wa, nie­pro­fe­sjo­nal­na ga­zet­ka two­rzo­na przez mi­ło­śni­ków ja­kie­goś te­ma­tu; zin, fan-zin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne przez człon­ków sub­kul­tu­ry lub kontr­kul­tu­ry;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­dek po­pu­lar­no­ści fan­zi­nów na­stą­pił wraz z roz­wo­jem me­diów elek­tro­nicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfãnzʲĩn, AS: fãnzʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zin mrz., fan mos., fanka ż., fanklub mrz., fandom mrz.

 przym. fanowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. zin

Wiktionary


fanzinowy

→ fan­zin [czy­taj: fanz-inowy]; zi­no­wy


SJP.pl


fanzolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fan­zo­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fanzolić

Wiktionary


fanzolić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. mówić bzdu­ry, mówić nie na temat; bre­dzić, beł­ko­tać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie szka­rad­ny, fan­zo­lisz, że aż uszy więd­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fãw̃ˈzɔlʲit͡ɕ, AS: fãũ̯zolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fanzolenie n., fandzolenie n.

 czas. fandzolić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitolić, bredzić, mówić od rzeczy

Wiktionary


fao

ang. Food and Agri­cul­tu­re Or­ga­ni­za­tion of the Uni­ted Na­tions, Or­ga­ni­za­cja Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych do Spraw Wy­ży­wie­nia i Rol­nict­wa


SJP.pl


faon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. heros i prze­woź­nik z wyspy Les­bos

Wiktionary

Faon (stgr. Φάων Pháōn, dosł. „lśnią­cy”) – heros wyspy Les­bos.

W grec­kiej wer­sji mi­to­lo­gicz­nej był w Mi­ty­le­nie po­sta­rza­łym że­gla­rzem-prze­woź­ni­kiem o od­strę­cza­ją­cym wy­glą­dzie, który przy­pad­ko­wo spot­kał Afro­dy­tę pod po­sta­cią ubo­giej sta­rusz­ki. Gdy od­mó­wił przy­ję­cia za­pła­ty za prze­pra­wie­nie z wyspy, bo­gi­ni ofia­ro­wa­ła mu bal­sam, dzię­ki któ­re­mu odzy­skał mło­dość i urodę, zy­sku­jąc niez­wy­kłe po­wo­dze­nie wśród ko­biet na swej wy­spie.

Wikipedia


fapować

po­tocz­nie: ona­ni­zo­wać, ma­stur­bo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) slang. ma­stur­bo­wać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fapać

Wiktionary


faq

[czy­taj: fak lub ef-ej-kju] skrót od: fre­qu­ent­ly asked qu­e­stions (naj­czę­ściej za­da­wa­ne py­ta­nia) - zbiór naj­częst­szych pytań i od­po­wie­dzi na nie


SJP.pl

FAQ ( fre­qu­ent­ly asked qu­e­stions – czę­sto za­da­wa­ne py­ta­nia) – zbio­ry czę­sto za­da­wa­nych pytań i od­po­wie­dzi na nie, ma­ją­ce na celu udzie­le­nie da­ne­mu użyt­kow­ni­ko­wi ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go po­mo­cy bez ko­niecz­no­ści an­ga­żo­wa­nia do tego ja­kich­kol­wiek osób.

FAQ były wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez ad­mi­ni­stra­to­rów pier­wszych uczel­nia­nych ser­we­rów kom­pu­te­ro­wych w USA, two­rzą­cych zrąb ów­czes­ne­go In­ter­ne­tu, któ­rzy za­czę­li two­rzyć takie do­ku­men­ty i wy­sy­łać je jako od­po­wie­dzi na cią­gle pow­ta­rza­ją­ce się py­ta­nia po­cząt­ku­ją­cych użyt­kow­ni­ków.

Wikipedia


fara

daw­niej:
1. pa­ra­fia, ko­ściół pa­ra­fial­ny;
2. po­tocz­nie: chuda fara - bieda, nie­do­sta­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. kośc. adm. głów­ny ko­ściół pa­ra­fial­ny w mie­ście;

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pa­ra­fia

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ple­ba­nia, pro­bo­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posz­li­śmy naj­pierw do fary, a stam­tąd ze śpie­wem i cho­rąg­wia­mi do Fran­cisz­ka­nów, gdzie piel­grzy­mi ze wszyst­kich ka­li­skich pa­ra­fii się ze­bra­li na uro­czy­ste po­bło­go­sła­wie­nie piel­grzym­ki i po­że­gna­nie.

 (1.3) Był­żech dzi­siej na farze za­mó­wić mszo za fatra. → Byłem dziś na ple­ba­nia­e­ba­nii za­mó­wić mszę za ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfara, AS: fara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. daw. fararz, reg. śl. farorz mos.

 przym. farny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kościół farny

Wiktionary


farad

jed­nost­ka po­jem­no­ści elek­trycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka miary po­jem­no­ści elek­trycz­nej w ukła­dzie SI;

Wiktionary

|CGS-jedn =

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfarat, AS: farat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faradyzacja ż.

 czas. faradyzować ndk.

 przym. faradyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. F

Wiktionary


faradaj

ła­du­nek elek­trycz­ny gra­mo­jo­nu jed­no­war­to­ścio­we­go; stała Fa­ra­da­ya


SJP.pl


faraday

[czy­taj: FEradaj] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Mi­cha­el Fa­ra­day (1791 - 1867), an­giel­ski fizyk i wy­na­laz­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­cha­el Fa­ra­day – an­giel­ski fizyk i che­mik
  • (37582) Fa­ra­day – pla­ne­to­i­da
  • Fa­ra­day – miej­sco­wość w Au­stra­lii, w Wik­to­rii
  • Fa­ra­day – gmina w Ka­na­dzie, w On­ta­rio
  • Fa­ra­day – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Wir­gi­nii Za­chod­niej, w hrab­stwie McDowell
  • „Fa­ra­day” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej
  • Fa­ra­day Fu­tu­re – ame­ry­kań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów elek­trycz­nych

Wikipedia


faradomierz

przy­rząd do po­mia­ru po­jem­no­ści elek­trycz­nej; po­jem­no­ścio­mierz


SJP.pl


faradyczny

prąd fa­ra­dycz­ny - słaby prąd elek­trycz­ny sto­so­wa­ny w fi­zy­ko­te­ra­pii


SJP.pl


faradyzacja

sto­so­wa­nie sła­be­go prądu zmien­ne­go w fi­zy­ko­te­ra­pii; dia­dy­na­mik


SJP.pl

Fa­ra­dy­za­cja – za­sto­so­wa­nie prądu fa­ra­dycz­ne­go – małej czę­stot­li­wo­ści <1000 Hz do za­bie­gów te­ra­pe­u­tycz­nych – celem wzmoc­nie­nia mię­śni lub do dia­gno­sty­ki.

Naj­czę­ściej uży­wa­nym ro­dza­jem prądu jest ne­o­fa­ra­dycz­ny prąd mo­du­lo­wa­ny.

Dzia­ła­nie: po­bu­dze­nie mię­śni po­przecz­nie praż­ko­wa­nych do skur­czu tę­życz­ko­we­go.

Wikipedia


faramuszka

1. bła­host­ka, drob­nost­ka, ba­ga­te­la;
2. daw­niej: po­lew­ka piwna


SJP.pl


farandola

lu­do­wy ta­niec pro­wan­sal­ski


SJP.pl

Fa­ran­do­la (fr. "fa­ran­do­le") – ta­niec w me­trum 6/8, po­cho­dzą­cy z Pro­wan­sji. Mu­zy­ka do niego grana jest na spe­cjal­nym, jed­no­ręcz­nym fle­cie i tam­bu­ry­nie.

Znana już pod ko­niec śred­nio­wie­cza, tań­czo­na gru­po­wo, w for­mie ko­ro­wo­du.

Ta­niec ten jest zbli­żo­ny do ga­wo­tu, gigue i ta­ran­te­li. Kar­ma­nio­la z okre­su Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej jest po­chod­ną fa­ran­do­li.

Wikipedia


faraon

wład­ca sta­ro­e­gip­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wład­ca sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu;

 (1.2) daw. karc. po­pu­lar­na ha­zar­do­wa gra w karty

 (1.3) daw. gwara. więz. re­wi­ro­wy, na­czel­nik re­wi­ru po­li­cyj­ne­go

Wiktionary

Fa­ra­on ( φαραώ) – jedno z okre­śleń wład­cy sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu, bę­dą­ce znieksz­tał­co­ną wer­sją sta­ro­e­gip­skie­go "Per-āa" – „wiel­ki dom”. Od XVIII dy­na­stii ter­min ten za­czę­to od­no­sić rów­nież do za­rząd­cy tego „wiel­kie­go domu” (pa­ła­cu), czyli wład­cy.

Do naj­wy­bit­niej­szych fa­ra­o­nów na­le­że­li: Che­fren, Tot­mes III, Seti I, Ram­zes II. Je­dy­nie w przy­pad­ku czte­rech ko­biet wład­czy­niom przyz­na­no god­ność i funk­cję fa­ra­o­nów: Ni­to­kris, Ne­fe­ru­so­bek, Hat­szep­sut i Ta­u­se­ret. "Osob­ny ar­ty­kuł: ko­bie­ta-fa­ra­on."

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fa­ra­o­no­wie no­si­li fał­szy­we brody z drew­na lub me­ta­lu, do­cze­pia­ne do pod­bród­ka, co było sym­bo­lem wła­dzy naj­wyż­szej.

 (1.1) Świę­ty dziad mój — mówił fa­ra­on — był ojcem kró­lo­wej i w dro­dze łaski otrzy­mał prawo ozda­bia­nia swej in­fu­ły ure­u­szem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈraɔ̃n, AS: faraõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faraonka ż.

:: fż. faraonka ż.

:: zdrobn. faraonik m.

 przym. faraoński, faraonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) król Egiptu

 (1.2) ćwik, putyfon

Wiktionary


faraonik

zdrob­nie­nie od: fa­ra­on (gra w karty)


SJP.pl


faraonka

ga­tu­nek mrów­ki; mrów­ka fa­ra­o­na


SJP.pl


faraonowy

przy­miot­nik od: fa­ra­on


SJP.pl


faraoński

do­ty­czą­cy fa­ra­o­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z fa­ra­o­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faraon m.

Wiktionary


farar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Spisz. ksiądz

Wiktionary


fararz

gwa­ro­wo: ple­ban, pro­boszcz, pa­stor


SJP.pl


faras

(sta­roż. Pa­cho­ras) miej­sco­wość w Su­da­nie, obec­nie za­la­na wo­da­mi Je­zio­ra Na­se­ra na Nilu


SJP.pl

Faras (sta­roż. "Pa­cho­ras") – miej­sco­wość w pół­noc­nym Su­da­nie, na pół­noc od II ka­ta­rak­ty w po­bli­żu Wadi Halfa, obec­nie za­la­na wo­da­mi je­zio­ra Na­se­ra.

Pa­cho­ras było sto­li­cą pro­win­cji kró­le­stwa Meroe od 270 p.n.e. aż do upad­ku pań­stwa w 350 n.e., a póź­niej sto­li­cą pro­win­cji kró­le­stwa No­ba­dii, które w VI w.

Wikipedia


faraski

przy­miot­nik od: Faras (miej­sco­wość w Su­da­nie)


SJP.pl


farba

1. mie­sza­ni­na barw­ni­ków uży­wa­na do ma­lo­wa­nia;
2. krew ran­nej, gru­bej zwie­rzy­ny; jucha; po­so­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. szt. mie­sza­ni­na barw­ni­ków słu­żą­ca do ma­lo­wa­nia

 (1.2) stpol. kos­met. puder

 (1.3) stpol. kos­met. róż

 (1.4) łow. krew zwie­rzy­ny

Wiktionary

Farba – sub­stan­cja po­wło­kot­wór­cza słu­żą­ca do ochron­ne­go lub de­ko­ra­cyj­ne­go po­kry­wa­nia po­wierzch­ni do­wol­nych przed­mio­tów. Może za­le­gać na ich po­wierzch­ni lub niez­nacz­nie wni­kać w głąb. Skła­da się z sub­stan­cji bar­wią­cych – naj­czę­ściej w po­sta­ci pig­men­tów oraz sub­stan­cji do­dat­ko­wych: spoiw, wy­peł­nia­czy, roz­cień­czal­ni­ków, roz­pu­szczal­ni­ków, a także sub­stan­cji bło­not­wór­czych, dy­sper­gu­ją­cych, kon­ser­wu­ją­cych, opóź­nia­ją­cych wy­sy­cha­nie, re­a­gu­ją­cych z po­dło­żem itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tata po­szedł po farbę, bo bę­dzie ma­lo­wał pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarba, AS: farba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbiarnia ż., farbiarstwo n., farbiarz m., farbiarka ż., farbowanie n., zafarbowanie n., zafarb m.

:: zdrobn. farbka ż.

 czas. farbować ndk., zafarbować dk.

 przym. farbiarski, farbierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwnik

Wiktionary


farbaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz. zdrob­nie­nie od|far­ban­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włosy wy­far­bio­ne, far­ba­necz­ka mini — jakże taka pój­dzie ku kro­wie czy świni?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbanka ż.

Wiktionary


farbanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz,Pod­ha­le. spód­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. farbaneczka ż.

Wiktionary


farbiarka

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w far­biar­ni, zaj­mu­ją­ca się far­bo­wa­niem


SJP.pl


farbiarnia

za­kład, w któ­rym far­bu­je się odzież lub tka­ni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład lub dział, w któ­rym far­bu­je się tka­ni­ny lub przę­dzę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈbʲjarʲɲa, AS: farbʹi ̯arʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbiarz mos., farba ż., farbka ż., farbowanie n., zafarbowanie n.

Wiktionary


farbiarski

do­ty­czą­cy farb lub far­bia­rza; zwią­za­ny z bar­wie­niem tka­nin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z far­biar­stwem, do­ty­czą­cy far­biar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbiarz mos., farbiarstwo n., farba ż.

Wiktionary


farbiarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gałąź prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się bar­wie­niem su­row­ców rozt­wo­rem lub za­wie­si­ną barw­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. farba.

Wiktionary


farbiarz

czło­wiek trud­nią­cy się far­bo­wa­niem tka­nin, nici, odzie­ży itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. zaw. rze­mieśl­nik far­bu­ją­cy tka­ni­ny

 (1.2) wła­ści­ciel far­biar­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wła­dze Fezu za­żą­da­ły od far­bia­rzy za­pła­ce­nia więk­sze­go po­dat­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farba ż., farbiarnia ż., farbowanie n., farbienie n., zafarbowanie n.

:: fż. farbiarka ż.

 czas. farbić ndk., farbować ndk.

 przym. farbiarski

Wiktionary


farbierski

daw­niej: far­biar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. far­biar­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farba ż., farbowanie n., zafarbowanie n.

 czas. farbować ndk., zafarbować dk.

Wiktionary


farbisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­lo­ro­wy

Wiktionary


farbka

nie­bie­ski barw­nik uży­wa­ny do płu­ka­nia bie­liz­ny; ul­tra­ma­ry­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. farba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbownik mrz., farbiarnia ż., farba ż.

Wiktionary


farbkować

płu­kać bie­liz­nę, tka­ni­nę w wo­dzie za­pra­wio­nej farb­ką


SJP.pl


farbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|far­bo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarbɔˈvãɲɛ, AS: farbovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. farbować

 rzecz. farbiarz mos., farba ż., zafarbowanie n., farbownik mrz., farbiarnia ż.

 przym. farbierski

Wiktionary


farbować

na­sy­cać farbą, za­bar­wiać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) na­sy­cać farbą, za­bar­wiać

 (1.2) fryzj. na­kła­dać farbę na włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Irena wy­wo­ła­ła obu­rze­nie far­bu­jąc włosy na zie­lo­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈbɔvat͡ɕ, AS: farbovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farbiarz mos., farba ż., farbowanie n., zafarbowanie n., farbownik mrz.

 przym. farbierski, farbowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barwić

Wiktionary


farbowik

w ło­wiect­wie: młody kogut cie­trze­wia lub głusz­ca obro­śnię­ty pió­ra­mi o sta­łym ko­lo­rze


SJP.pl


farbownik

ro­śli­na z ro­dzi­ny szorst­ko­list­nych (ogó­recz­ni­ko­wa­tych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych;

Wiktionary

Far­bow­nik ("An­chu­sa" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 35 ga­tun­ków ro­ślin. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, za­chod­niej Azji (jeden ga­tu­nek sięga Chin), w pół­noc­nej Afry­ce, naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­jąc w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go. Jeden ga­tu­nek ("A. ca­pen­sis") ro­śnie w Afry­ce Po­łud­nio­wej. W Pol­sce na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją dwa ga­tun­ki – far­bow­nik polny "A. ar­ven­sis" i le­kar­ski "A. of­fi­ci­na­lis". Kilka ga­tun­ków jest upra­wia­nych i niek­tó­re przej­ścio­wo dzi­cze­ją.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: farˈbɔvʲɲik, AS: farbovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farba ż., farbka ż., farbowanka ż., farbowanie n.

 czas. farbować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. tłusty kiepek

Wiktionary


farbowy

1. → farba;
2. zwią­za­ny z bar­wie­niem tka­nin; far­biar­ski


SJP.pl


farcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|far­cić się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: farcẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farciarz m., farciara ż., farciarka ż.

 czas. farcić się ndk., pofarcić się dk.

 przym. farciarski

Wiktionary


farciara

→ far­ciarz; far­ciar­ka, szczę­ścia­ra, szczę­ściar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta, któ­rej wie­dzie się w życiu, ma­ją­ca szczę­ście, któ­rej coś się udało, po­wio­dło się, którą omi­nę­ła nie­przy­jem­na sy­tu­a­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fart m., fartowność ż., farciarka ż.

:: fm. farciarz ż.

 czas. farcić się ndk., fartnąć się dk., pofarcić się dk.

 przym. farciarski, fartowny

 przysł. fartownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farciarka, szczęściara, szczęściarka, ulubienica bogów, ulubienica fortuny, urodzona pod szczęśliwą gwiazdą, w czepku urodzona, wybranka losu

Wiktionary


farciarka

→ far­ciarz; far­cia­ra, szczę­ścia­ra, szczę­ściar­ka


SJP.pl


farciarski

po­tocz­nie: szczę­śli­wy, far­tow­ny


SJP.pl


farciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, który ma szczę­ście, któ­re­mu coś się udało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z niego far­ciarz – znów nie wzię­ła go do od­po­wie­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fart m., fartowność ż.

:: fż. farciara ż., farciarka ż.

 czas. farcić się ndk., pofarcić się dk.

 przym. farciarski, fartowny

 przysł. fartownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziecko szczęścia, szczęściarz, szczęśliwiec, ulubieniec bogów, ulubieniec fortuny, urodzony pod szczęśliwą gwiazdą, w czepku urodzony, wybraniec losu

Wiktionary


farcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fart, lecz tylko mały far­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fart m.

Wiktionary


farcić

po­tocz­nie: mieć wiele szczę­ścia


SJP.pl


farel

skrót od: Fa­bry­ka Apa­ra­tów Rent­ge­now­skich i Elek­tro­me­dycz­nych


SJP.pl

Phi­lips Ligh­ting-Farel Ma­zu­ry, Farel – przed­się­bior­stwo prze­my­sło­we, z sie­dzi­bą w Kę­trzy­nie, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim. Zaj­mu­je się pro­duk­cją sprzę­tu oś­wiet­le­nio­we­go, głów­nie opraw oś­wiet­le­nio­wych i urzą­dzeń ste­ru­ją­cych oś­wiet­le­niem.

Wikipedia


farelka

po­tocz­nie: typ ogrze­wa­cza elek­trycz­ne­go o dużej mocy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ter­mo­wen­ty­la­tor, po­ko­jo­wy ogrze­wacz po­wie­trza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta fa­rel­ka jest zep­su­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈrɛlka, AS: farelka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogrzewacz powietrza, termowentylator, piecyk elektryczny

Wiktionary


farerczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec, oby­wa­tel Wysp Ow­czych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re z sag spi­sa­nych na Is­lan­dii opo­wia­da­ją rów­nież o Fa­rer­czy­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farerski mrz., Farer mos., Farerka ż., Faroje nmos.

 przym. farerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Farer

Wiktionary


farerski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wysp Ow­czych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z grupy skan­dy­naw­skiej ję­zy­ków ger­mań­skich, urzę­do­wy na Wy­spach Ow­czych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­rer­skie ko­bie­ty urodą przy­po­mi­na­ją Szwed­ki.

 (2.1) Fa­rer­ski jest uży­wa­ny za­rów­no na Wy­spach Ow­czych jak i w Danii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈrɛrsʲci, AS: farersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Farer m., Farerczyk mos., farerskość ż., Faroje nmos.

Wiktionary


farerskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem fa­rer­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem fa­rer­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku fa­rer­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈrɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: farerskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


farfalle

ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie ko­kar­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie ko­kar­dek;

Wiktionary

Far­fal­le (z wł., także far­fal­li­ne lub far­fal­lo­ni) – ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie ko­kar­dek. Nazwa po wło­sku oz­na­cza mo­ty­le - "far­fal­la" to motyl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam ocho­tę na far­fal­le z kur­cza­kiem i su­szo­ny­mi po­mi­do­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈfalːɛ, AS: farfa•le

Wiktionary


farfał

naz­wi­sko


SJP.pl


farfelki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. drob­ne za­cier­ki po­da­wa­ne w kuch­ni ży­dow­skiej jako do­da­tek do zup i dań głów­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co widzę ja, rybka z far­fel­ka­mi sie­dzi u pana w kre­den­si­ka?

Wiktionary


farfocel

po­tocz­nie: strzę­pek, ka­wa­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. strzęp

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz jakiś far­fo­cel na gar­ni­tu­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈfɔt͡sɛl, AS: farfocel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. farfoclowy, farfoclowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paproch, strzępek, strzęp, kikieć

Wiktionary


farfoclowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy far­foc­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farfocel mrz.

Wiktionary


farfura

daw­niej: fa­jans, na­czy­nie lub wyrób fa­jan­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fa­jans

 (1.2) wyrób z fa­jan­su

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • far­fu­ra – fa­jans
  • far­fu­ry, far­fur­ki – wy­ro­by fa­jan­so­we

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. farfurnia ż., farfurnik m., farfurnictwo n.

:: zdrobn. farfurka ż.

 przym. farfurniczy

Wiktionary


farfurka

na­czy­nie wy­ko­na­ne z far­fu­ry, fa­jan­su


SJP.pl


farfurnia

ma­nu­fak­tu­ra ce­ra­micz­na pro­du­ku­ją­ca fa­jan­se


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. daw. ma­nu­fak­tu­ra pro­du­ku­ją­ca wy­ro­by fa­jan­so­we lub por­ce­la­no­we;

Wiktionary

Far­fur­nia – nazwa pol­skich wyt­wór­ni fa­jan­su, po­ja­wi­ła się w Pol­sce w mo­men­cie pow­sta­nia ma­nu­fak­tur pod ko­niec XVII wieku i była uży­wa­na do po­cząt­ku XIX wieku. Z cza­sem zo­sta­ła za­stą­pio­na przez okre­śle­nie fa­jan­sar­nia lub fa­bry­ka fa­jan­su.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. farfura ż., farfurka ż.

Wiktionary


faridabad

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Fa­ri­da­bad (hindi फरीदाबाद) – mia­sto w In­diach, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej, w sta­nie Ha­ria­na. W 2011 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 1,4 mi­lio­na miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ba­weł­nia­ny, odzie­żo­wy oraz cu­kier­ni­czy.

Mia­sto to za­ło­żo­no w 1607 r. Prawa miej­skie uzy­ska­ło w 1867 r.

Wikipedia


faridabadzki

→ Fa­ri­da­bad


SJP.pl

Patrz:

Faridabad

farinelli

Fa­ri­nel­li, wł. Carlo Maria Mi­che­lan­ge­lo Ni­co­la Bros­chi (ur. 24 stycz­nia 1705 w An­drii k. Bari, zm. 16 wrze­śnia 1782 w Bo­lo­nii) – wło­ski śpie­wak ope­ro­wy, ka­strat (so­pran). Jego bra­tem był kom­po­zy­tor Ric­car­do Bros­chi.

Jeden z ostat­nich wiel­kich ka­stra­tów w hi­sto­rii opery.

Wikipedia


farinograf

przy­rząd wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ba­da­nia włas­no­ści wy­pie­ko­wych mąki pszen­nej


SJP.pl


farinotom

Fa­ri­no­tom – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne do jed­no­czes­ne­go prze­cię­cia 50 zia­ren zbóż w celu oceny ich struk­tu­ry wew­nętrz­nej, a do­kład­niej stop­nia mą­czy­sto­ści i szkli­sto­ści. Na pod­sta­wie prze­kro­jów okre­śla się pro­cen­to­wy udział zia­ren mą­czy­stych, półsz­kli­stych i szkli­stych.

Wikipedia


farm

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: farma

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Farm Town – wieś
  • Farm Lake – je­zio­ro
  • Farm Loop – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Farm – album Di­no­sa­ur Jr.
  • Farm-Mot 250d – pol­ski cią­gnik
  • Alien Ant Farm
  • Bad­ger Farm
  • Be­ans­he­af Farm
  • Browns­bo­ro Farm
  • Fancy Farm
  • Fran­klin Farm
  • Gorse Hill City Farm

Wikipedia

Wymowa:

IPA: farm, AS: farm

Wiktionary


farm.

skrót od: far­ma­cja, far­ma­ce­u­tycz­ny, far­ma­ko­lo­gia, far­ma­ko­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


farma

1. go­spo­dar­stwo rolne na­sta­wio­ne na okre­ślo­ny ro­dzaj pro­duk­cji, np. na ho­dow­lę dro­biu;
2. w kra­jach an­glo­sa­skich: go­spo­dar­stwo rolne;
3. farma wia­tro­wa - tur­bi­ny wia­tro­we wraz z in­fra­struk­tu­rą; park wia­tro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. go­spo­dar­stwo rolne w kra­jach an­glo­sa­skich;

 (1.2) roln. zob. ferma.

Wiktionary

Zo­bacz też: Farma (re­a­li­ty show).

Farma, także ferma – zaz­wy­czaj duże go­spo­dar­stwo rolne w kra­jach roz­wi­nię­tych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) John pra­cu­je na far­mie swo­je­go ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarma, AS: farma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmer m., farmerka ż., farmerstwo n.

 przym. farmerski

Wiktionary


farmaceuta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o le­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta, znaw­ca far­ma­cji

Wiktionary

Far­ma­ce­u­ta – zawód za­u­fa­nia pu­blicz­ne­go, który jest gwa­ran­tem ja­ko­ści leków oraz sku­tecz­no­ści i bez­pie­czeń­stwa far­ma­ko­te­ra­pii w sy­ste­mie opie­ki zdro­wot­nej, w szcze­gól­no­ści jako kie­row­nik ap­te­ki lub ap­te­karz oso­bi­ście obec­ny w ap­te­ce w go­dzi­nach jej ot­war­cia, mimo że więk­szość czyn­no­ści fa­cho­wych i po­moc­ni­czych mogą wy­ko­ny­wać rów­nież tech­ni­cy far­ma­ce­u­tycz­ni i po­mo­ce ap­tecz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed za­ży­ciem każ­de­go leku, warto spy­tać się le­ka­rza lub far­ma­ce­u­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmaˈt͡sɛwta, AS: farmaceu̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmaceutyk m., farmacja ż.

:: fż. farmaceutka ż.

 przym. farmaceutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aptekarz

Wiktionary


farmaceutka

→ far­ma­ce­u­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie far­ma­cji

Wiktionary

Patrz:

farmaceuta

Przykłady

 (1.1) Wysz­ła z ap­te­ki zde­ner­wo­wa­na, po­nie­waż far­ma­ce­ut­ka była wy­jąt­ko­wo nie­u­przej­ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmaˈt͡sɛwtka, AS: farmaceu̯tka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmacja ż., farmaceutyk m.

:: fm. farmaceuta m.

 przym. farmaceutyczny

 przysł. farmaceutycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aptekarka

Wiktionary


farmaceutyczny

→ far­ma­ce­u­ty­ka, → far­ma­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z far­ma­cją

Wiktionary

Patrz:

farmaceutyka, → farmacja

Wymowa:

IPA: ˌfarmat͡sɛwˈtɨt͡ʃnɨ, AS: farmaceu̯tyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmacja ż., farmaceutyka ż., farmaceuta m., farmaceutka ż., farmaceutyk m.

Wiktionary


farmaceutyk

pro­dukt prze­my­słu far­ma­ce­u­tycz­ne­go; lek, le­kar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja wy­pro­du­ko­wa­na przez prze­mysł far­ma­ce­u­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po stu­diach uznał, że sprze­daż far­ma­ce­u­ty­ków nie jest tym, czemu pra­gnie poś­wię­cić resz­tę życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmaˈt͡sɛwtɨk, AS: farmaceu̯tyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmacja ż., farmaceuta m., farmaceutka ż.

 przym. farmaceutyczny

 przysł. farmaceutycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lek, lekarstwo, medykament

Wiktionary


farmaceutyka

far­ma­cja;
1. prze­mysł zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją i dy­stry­bu­cją leków;
2. nauka o le­kach; le­koz­naw­stwo;
3. kie­ru­nek stu­diów w szko­le wyż­szej poś­wię­co­ny tej nauce


SJP.pl

Far­ma­ce­u­ty­ka – dział go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­cy się le­ka­mi po­czą­wszy od ich pro­jek­to­wa­nia po­przez pro­duk­cję aż do dy­stry­bu­cji.

Far­ma­ce­u­ty­ka zaj­mu­je się m.in. ta­ki­mi za­gad­nie­nia­mi, jak: ba­da­nia nad no­wy­mi le­ka­mi i do­pu­szcza­nie ich do pro­duk­cji, pro­duk­cja prze­my­sło­wa leków, ochro­na pa­ten­to­wa leków, do­pu­szcza­nie leków do sprze­da­ży, spo­rzą­dza­nie re­cep­tu­ro­we leków bez­poś­red­nio w ap­te­kach, prze­cho­wy­wa­nie leków, kon­tro­la ja­ko­ści leków, ty­po­wa­nie leków za­mien­nych, spo­so­by wy­da­wa­nia leków, urzę­do­we spisy leków, hur­tow­nie far­ma­ce­u­tycz­ne oraz ap­te­kar­stwo.

Wikipedia


farmacja

far­ma­ce­u­ty­ka;
1. prze­mysł zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją i dy­stry­bu­cją leków;
2. nauka o le­kach; le­koz­naw­stwo;
3. kie­ru­nek stu­diów w szko­le wyż­szej poś­wię­co­ny tej nauce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o le­kach;

Wiktionary

Far­ma­cja, nauki far­ma­ce­u­tycz­ne – ze­spół nauk o le­kach, a także nazwa kie­run­ku stu­diów w szko­łach wyż­szych.

Far­ma­cja zaj­mu­je się za­rów­no le­ka­mi syn­te­tycz­ny­mi, bio­lo­gicz­ny­mi, jak i po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go oraz skład­ni­ka­mi kos­me­ty­ków oraz żyw­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wił stu­dio­wać far­ma­cję pla­no­wa­ća­nu­jąc prze­ję­cie w przysz­ło­ści ro­dzin­nej ap­te­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈmat͡sʲja, AS: farmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmaceutyka ż., farmaceuta m., farmaceutka ż., farmaceutyk m.

 przym. farmaceutyczny

 przysł. farmaceutycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farmaceutyka, lekoznawstwo

Wiktionary


farmakochemia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem związ­ków che­micz­nych sto­so­wa­nych jako środ­ki lecz­ni­cze; che­mia far­ma­ce­u­tycz­na


SJP.pl


farmakodynamiczny

→ far­ma­ko­dy­na­mi­ka


SJP.pl

Patrz:

farmakodynamika

farmakodynamika

dzie­dzi­na far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­ca się efek­ta­mi dzia­ła­nia leków na or­ga­nizm, me­cha­niz­ma­mi tego dzia­ła­nia oraz struk­tu­ra­mi wraż­li­wy­mi na dzia­ła­nie tych leków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. dział far­ma­ko­lo­gii ba­da­ją­cy me­cha­niz­my dzia­ła­nia leków oraz re­ak­cje or­ga­niz­mu na nie;

Wiktionary

Far­ma­ko­dy­na­mi­ka ( phar­ma­co­dy­na­mics) – dział far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się wpły­wem leków na or­ga­nizm, w tym od­po­wie­dzią far­ma­ko­lo­gicz­ną oraz cza­sem trwa­nia i wiel­ko­ścią ob­ser­wo­wa­nej od­po­wie­dzi na dane stę­że­nie leku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. farmakodynamiczny

Wiktionary


farmakofilia

cho­ro­bli­wa po­trze­ba przyj­mo­wa­nia leków


SJP.pl


farmakofobia

cho­ro­bli­wa obawa przed przyj­mo­wa­niem leków


SJP.pl


farmakogenetyczny

zwią­za­ny z dzie­dzi­ną ge­ne­ty­ki i far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem wpły­wu czyn­ni­ków ge­ne­tycz­nych na efek­ty dzia­ła­nia leków


SJP.pl


farmakogenetyka

dzie­dzi­na ge­ne­ty­ki i far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wpły­wu czyn­ni­ków ge­ne­tycz­nych na efek­ty dzia­ła­nia leków


SJP.pl

Far­ma­ko­ge­ne­ty­ka – dział nauki (z po­gra­ni­cza far­ma­ko­lo­gii i ge­ne­ty­ki) zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wpły­wu po­je­dyn­czych genów na re­ak­cję or­ga­niz­mu na po­da­nie okre­ślo­nych leków. Ba­da­nia far­ma­ko­ge­ne­tycz­ne mają istot­ne zna­cze­nie dla pro­wa­dze­nia pra­wi­dło­wej i bez­piecz­nej far­ma­ko­te­ra­pii. W tych ba­da­niach oce­nia się: sku­tecz­ność, bez­pie­czeń­stwo leków (dzia­ła­nia nie­po­żą­da­ne), a także in­te­rak­cje le­ko­we.

Wikipedia


farmakognosta

ten, kto zaj­mu­je się far­ma­ko­gnoz­ją


SJP.pl


farmakognostka

→ far­ma­ko­gno­sta


SJP.pl

Patrz:

farmakognosta

farmakognostyczny

do­ty­czą­cy far­ma­ko­gnoz­ji


SJP.pl


farmakognozja

dział far­ma­cji, nauka o su­row­cach lecz­ni­czych po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, zwie­rzę­ce­go i mi­ne­ral­ne­go


SJP.pl

Far­ma­ko­gnoz­ja (gr. "φάρμακον" ("phar­ma­kon") – lek i "γνῶσις" ("gno­sis") – wie­dza) – dział far­ma­cji, nauka o sub­stan­cjach po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, które są wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako leki.

W szcze­gól­no­ści far­ma­ko­gnoz­ja zaj­mu­je się su­row­ca­mi ro­ślin­ny­mi, ich ana­to­mią, po­cho­dzą­cy­mi z nich skład­ni­ka­mi czyn­ny­mi, bu­do­wą che­micz­ną tych skład­ni­ków, kie­run­kiem i me­cha­niz­mem ich dzia­ła­nia na or­ga­nizm czło­wie­ka oraz spo­so­bem ich uzy­ski­wa­nia, a także pro­duk­cją leków z tych su­row­ców oraz prak­tycz­nym ich sto­so­wa­niem (leki zio­ło­we).

Wikipedia


farmakokinetyczny

zwią­za­ny z dzie­dzi­ną far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem szyb­ko­ści pro­ce­sów wchła­nia­nia, dy­stry­bu­cji i wy­da­la­nia leków z or­ga­niz­mu


SJP.pl


farmakokinetyka

dzie­dzi­na far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem szyb­ko­ści pro­ce­sów wchła­nia­nia, dy­stry­bu­cji i wy­da­la­nia leków z or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. dział far­ma­ko­lo­gii ba­da­ją­cy zmia­ny stę­że­nia sub­stan­cji w ustro­ju, zwła­szcza leków i ich me­ta­bo­li­tów, w miarę upły­wu czasu;

Wiktionary

Far­ma­ko­ki­ne­ty­ka – dzie­dzi­na far­ma­ko­lo­gii opi­su­ją­ca zmia­ny stę­że­nia leku lub jego me­ta­bo­li­tów w ustro­ju w cza­sie. Pro­ce­sy, któ­ry­mi zaj­mu­je się far­ma­ko­ki­ne­ty­ka, do­ty­czą losów leku w ustro­ju i są opi­sy­wa­ne w sy­ste­mie LADME. Far­ma­ko­ki­ne­ty­ka roz­pa­tru­je te pro­ce­sy wzglę­dem czasu.

Wikipedia


farmakolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie far­ma­ko­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) farm. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie far­ma­ko­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż.

:: fż. farmakolożka ż.

 przysł. farmakologicznie

 przym. farmakologiczny

Wiktionary


farmakologia

nauka zaj­mu­ją­ca się wpły­wem sub­stan­cji na or­ga­nizm, ich me­cha­niz­mem dzia­ła­nia oraz moż­li­wo­ścią ich za­sto­so­wa­nia w celu le­cze­nia cho­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny i far­ma­cji; nauka o dzia­ła­niu leków

Wiktionary

Far­ma­ko­lo­gia (gr. "φάρμακον (phármakon)" – le­kar­stwo, "lógos" – słowo, nauka) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny i far­ma­cji; nauka o dzia­ła­niu leków, czyli me­cha­niz­mach ich dzia­ła­nia na or­ga­nizm oraz skut­kach tego dzia­ła­nia. Jako nauka zaj­mu­ją­cą się naj­waż­niej­szym aspek­tem leków, bywa cza­sa­mi my­lo­na z samą far­ma­cją – czyli dzie­dzi­ną wie­dzy na­drzęd­ną w sto­sun­ku do wszyst­kich za­gad­nień do­ty­czą­cych leków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfarmakɔˈlɔɟja, AS: farmakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitofarmakologia ż., farmakolog m., farmakolożka ż.

 przym. farmakologiczny

 przysł. farmakologicznie

Wiktionary


farmakologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób far­ma­ko­lo­gicz­ny, za po­mo­cą leków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż., farmakolog m.

 przym. farmakologiczny

Wiktionary


farmakologiczny

od­no­szą­cy się do far­ma­ko­lo­gii, do­ty­czą­cy sub­stan­cji lecz­ni­czych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z far­ma­ko­lo­gią, do­ty­czą­cy far­ma­ko­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Listę głów­nych osią­gnięć far­ma­ko­lo­gicz­nych ostat­nie­go sześć­dzie­się­cio­le­cia ot­wie­ra od­kry­cie pe­ni­cy­li­ny, znaj­du­ją się też na niej takie leki jak kor­ty­zol (dzia­ła­nie prze­ci­wu­czu­le­nio­we i prze­ciw­za­pal­ne), ce­fa­lo­spo­ry­na (ot­wo­rzy­ła drogę prze­szcze­pom) [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmakɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: farmakoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż., farmakolog m.

 przysł. farmakologicznie

Wiktionary


farmakolożka

→ far­ma­ko­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie far­ma­ko­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

farmakolog

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż.

:: fm. farmakolog m.

Wiktionary


farmakomania

uza­leż­nie­nie się od leków; le­ko­ma­nia


SJP.pl


farmakopea

urzę­do­wy spis leków, uło­żo­ny al­fa­be­tycz­nie, po­da­ją­cy obo­wią­zu­ją­ce normy ich skła­du, przy­rzą­dza­nia, daw­ko­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia, ak­tu­a­li­zo­wa­ny co roku; le­ko­spis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. urzę­do­wy spis leków zat­wier­dzo­nych do uży­cia w danym pań­stwie, za­wie­ra­ją­cy m.in. opis ich skła­du, wła­ści­wo­ści oraz za­le­ce­nia do­ty­czą­ce za­sto­so­wa­nia;

Wiktionary

Far­ma­ko­pea, ko­deks ap­tecz­ny – urzę­do­wy spis leków do­pu­szczo­nych w danym kraju lub na danym te­re­nie do obro­tu, oraz ob­wa­ro­wa­ny tymi sa­my­mi za­strze­że­nia­mi spis su­row­ców słu­żą­cych do ręcz­ne­go spo­rzą­dza­nia niek­tó­rych z tych leków w ap­te­ce (leków re­cep­tu­ro­wych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­de wszyst­kim mamy wresz­cie w far­ma­ko­pei pol­skiej pier­wszy śro­dek do­ust­ny prze­ciw łu­szczy­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. farmakopealny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekospis

Wiktionary


farmakopealny

zwią­za­ny z far­ma­ko­peą, urzę­do­wym spi­sem leków


SJP.pl


farmakoterapeutyczny

→ far­ma­ko­te­ra­pia


SJP.pl

Patrz:

farmakoterapia

farmakoterapia

1. dział far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się prak­tycz­ny­mi wska­za­nia­mi do sto­so­wa­nia leków i ich daw­ko­wa­nia
2. le­cze­nie cho­rób za po­mo­cą leków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. farm. dział far­ma­ko­lo­gii za­wie­ra­ją­cy wska­za­nia co do sto­so­wa­nia leków i ich daw­ko­wa­nia

 (1.2) za­sto­so­wa­nie leków do zwal­cze­nia cho­ro­by, le­cze­nie cho­rób le­ka­mi far­ma­ce­u­tycz­ny­mi

Wiktionary

Far­ma­ko­te­ra­pia – le­cze­nie cho­rób przy uży­ciu leków, sto­so­wa­nie leków w celu zwal­cza­nia cho­rób lub ich ob­ja­wów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Me­dy­cy­na uz­dro­wi­sko­wa nie odrzu­ca far­ma­ko­te­ra­pii, ale trak­tu­je ją jako jedną z metod le­cze­nia w cza­sie kon­tro­li uz­dro­wi­sko­wej.

Wiktionary


farmazon

daw­niej:
1. oszust, krę­tacz; sza­chraj, szal­bierz;
2. li­be­rał, wol­no­my­śli­ciel;
3. czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia wol­no­mu­lar­skie­go; mason


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. okre­śle­nie li­be­ra­ła, nie­do­wiar­ka, wol­no­my­śli­cie­la, ja­ko­bi­na

 (1.2) przest. oszust, krę­tacz, szal­bierz

 (1.3) daw. okre­śle­nie ma­so­na, wol­no­mu­la­rza

 (1.4) daw. gw-pl|Kresy. głu­piec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. coś bzdur­ne­go, głu­pie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈmazɔ̃n, AS: farmazõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmazony nmos.

:: zdrobn. farmazonik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. oszust.

 (2.1) głupstwo, bzdura, brednia

Wiktionary


farmazonek

ko­bie­ta bę­dą­ca człon­ki­nią ma­so­ne­rii; ma­son­ka, wol­no­mu­lar­ka


SJP.pl


farmazonia

rzad­ko: wol­no­mu­lar­stwo, ma­so­ne­ria


SJP.pl


farmazoniarz

osoba, która opo­wia­da bzdu­ry, kła­mie, prze­chwa­la się bez po­kry­cia; far­ma­zon, sza­chraj


SJP.pl


farmazonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od far­ma­zon

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie far­ma­zon, lecz tylko mały far­ma­zo­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmazon m.

Wiktionary


farmazonka

ko­bie­ta bę­dą­ca człon­ki­nią ma­so­ne­rii; ma­son­ka, wol­no­mu­lar­ka


SJP.pl


farmazony

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) głup­stwa, nie­do­rzecz­no­ści, bred­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: far­ma­zon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarmaˈzɔ̃nɨ, AS: farmazõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmazon mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) androny, banialuki, trele-morele

Wiktionary


farmer

osoba upra­wia­ją­ca zie­mię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. wła­ści­ciel lub dzier­żaw­ca farmy w kra­jach an­glo­sa­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Far­me­rzy pod­da­li upra­wie ja­ło­we zie­mie Au­stra­lii.

 (1.1) Udział or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych (spo­łecz­no­ści lo­kal­nych, far­me­rów, kon­su­men­tów) w pro­ce­sie wdra­ża­nia prze­pi­sów unij­nych do­ty­czą­cych ochro­ny praw zwie­rząt oraz prze­strze­ga­nia stan­dar­dów śro­do­wi­sko­wych jest nie­wy­star­cza­ją­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarmɛr, AS: farmer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farma ż.

 przym. farmerski

Wiktionary


farmerka

1. ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca lub pra­cu­ją­ca na far­mie w kra­jach an­glo­sa­skich;
2. po­tocz­nie: far­mer­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. wła­ści­ciel­ka lub dzier­żaw­czy­ni farmy w kra­jach an­glo­sa­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farma ż.

 przym. farmerski

Wiktionary


farmerki

1. ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca lub pra­cu­ją­ca na far­mie w kra­jach an­glo­sa­skich;
2. po­tocz­nie: far­mer­stwo


SJP.pl


farmerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z far­me­rem, do­ty­czą­cy far­me­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmer mos., farma ż., farmerka ż., farmerstwo n.

Wiktionary


farmerstwo

dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na pro­wa­dze­niu farmy


SJP.pl


farmeryzacja

przeksz­tał­ca­nie rol­nict­wa na wzór za­chod­nie­go, na­sta­wio­ne­go głów­nie na ma­so­wą pro­duk­cję to­wa­ro­wą


SJP.pl


farmo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: farma

Wiktionary


farmowy

→ farma


SJP.pl

Patrz:

farma

farmus

naz­wi­sko


SJP.pl


farnese

Far­ne­se – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Vi­ter­bo.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1729 osób, 33,2 os./km².

Uro­dził tu się dy­plo­ma­ta pa­pie­ski abp An­to­nio Taffi.

Wikipedia


farnezen

na­tu­ral­ny pe­sty­cyd sto­so­wa­ny do zwal­cza­nia mszyc


SJP.pl

Far­ne­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy sesk­wi­ter­pe­nów. Wy­stę­pu­je w po­sta­ci 2 izo­me­rów kon­sty­tu­cyj­nych, α i β, róż­nią­cych się po­ło­że­niem jed­ne­go z wią­zań pod­wój­nych wę­giel-wę­giel. α-Far­ne­zen to 3,7,11-tri­me­tyl-1,3,6,10-do­de­ka­te­tra­en, a β-far­ne­zen to 7,11-di­me­tyl-3-me­ty­len-1,6,10-do­de­ka­trien. Izo­mer alfa ma czte­ry, a izo­mer beta dwa ste­re­o­i­zo­me­ry róż­nią­ce się ge­o­me­trią wią­zań pod­wój­nych.

Wikipedia


farnezol

al­ko­hol z grupy ter­pe­nów, ma­ją­cy za­pach kon­wa­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. al­ko­hol z grupy ter­pe­nów, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako sub­stan­cja aro­ma­ty­zu­ją­ca;

Wiktionary

Far­ne­zol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ko­hol z grupy ter­pe­nów. Obok ge­ra­nio­lu jest naj­po­wszech­niej wy­stę­pu­ją­cym w ro­śli­nach ter­pe­nem, na­to­miast owady wy­ko­rzy­su­ją go jako fe­ro­mon. Nazwa po­cho­dzi od aka­cji Far­ne­sa. Jest skład­ni­kiem wielu olej­ków ete­rycz­nych, mię­dzy in­ny­mi z trawy cy­try­no­wej, kwia­tów po­ma­rań­czy i róży.

Wikipedia


farniente

próż­no­wa­nie, le­niu­cho­wa­nie, nie­rób­stwo; far nien­te


SJP.pl


farnochinon

wi­ta­mi­na K2, roz­pu­szczal­na w tłu­szczach; me­na­chi­non


SJP.pl


farny

na­le­żą­cy, od­no­szą­cy się do fary; pa­ra­fial­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. przym. od fara

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarnɨ, AS: farny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fara ż., farorz mos.

Wiktionary


faroje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pot. Wyspy Owcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Fa­ro­jach po­wszech­na jest płat­ność kartą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farerski mrz., Farer mos., Farerczyk mos., Farerka ż.

 przym. farerski

Wiktionary


faron

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Faron (ur. 1977) – pol­ska pi­sar­ka i na­u­czy­ciel­ka
  • Bo­le­sław Faron (ur. 1937) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry i po­li­tyk
  • Iweta Faron (ur. 1999) – pol­ska pa­ra­o­lim­pij­ka, biath­lo­nist­ka i bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Ja­nusz Faron (ur. 1965) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Ka­ta­rzy­na Ce­le­sty­na Faron (1913–1944) – pol­ska za­kon­ni­ca, bło­go­sła­wio­na Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go
  • Ry­szard Faron (1952–2017) – pol­ski aktor
  • Sta­ni­sław Faron (ur. 1943) – pol­ski po­li­tyk i przed­się­bior­ca
  • Wła­dy­sław Faron (1891–1965) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup Pol­skie­go Ko­ścio­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go

Wikipedia


farorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pro­boszcz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ksiądz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fara ż.

 przym. farny

Wiktionary


faros

1. wyspa na Morzu Śró­dziem­nym;
2. la­tar­nia na wy­spie Faros


SJP.pl


farosz

w gwa­rze ślą­skiej: pro­boszcz


SJP.pl


faroszek

zdrob­nie­nie od: fa­rosz (w gwa­rze ślą­skiej: pro­boszcz)


SJP.pl


farrell

Far­rell – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Co­a­ho­ma.

Wikipedia


farro

sta­ro­żyt­ne zboże; psze­ni­ca płu­skar­ka


SJP.pl


farsa

1. prze­no­śnie: coś nie­po­waż­ne­go, nie­do­rzecz­ne­go, ka­ry­ka­tu­ral­ne­go; ka­ba­ret, ko­me­dia, kpina;
2. utwór ko­me­dio­wy z szyb­ką akcją i ele­men­ta­mi ka­ry­ka­tu­ry oraz gro­te­ski; kro­to­chwi­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. lekka ko­me­dia o żywej akcji;

 (1.2) pot. sy­tu­a­cja ab­sur­dal­na

Wiktionary

Farsa (fr. "farce" – „żart”, „fi­giel”) – od­mia­na ko­me­dii, w któ­rej łat­wo­wier­ni bo­ha­te­ro­wie zo­sta­ją wcią­gnię­ci w serię coraz bar­dziej nie­praw­do­po­dob­nych, nie­wy­god­nych lub kom­pro­mi­tu­ją­cych wy­da­rzeń. Sy­tu­a­cje te naj­czę­ściej są spo­wo­do­wa­ne wa­da­mi bo­ha­te­rów, ta­ki­mi jak np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łem za­pro­sze­nie na pre­mie­rę ja­kiejś farsy, ty­tu­łu jed­nak nie pa­mię­tam.

 (1.2) Re­kon­struk­cja rządu po­wo­li za­mie­nia się w farsę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfarsa, AS: farsa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farsowość ż.

:: zgrub. farsidło n.

 przym. farsowy

 przysł. farsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. cyrk, komedia, opera, szopa, szopka

Wiktionary


farsi

[czy­taj: fars-i] język na­le­żą­cy do grupy ję­zy­ków irań­skich, urzę­do­wy w Ira­nie i w Af­ga­ni­sta­nie; język per­ski


SJP.pl


farsidło

po­tocz­nie: licha farsa


SJP.pl


farski

naz­wi­sko


SJP.pl


farsopisarstwo

1. sztu­ka pi­sa­nia fars;
2. twór­czość obej­mu­ją­ca farsy


SJP.pl


farsowość

→ far­so­wy


SJP.pl

Patrz:

farsowy

farsowy

przy­miot­nik od: farsa


SJP.pl


farsz

na­dzie­nie z róż­nych pro­duk­tów od­po­wied­nio przy­pra­wio­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. masa umie­szcza­na wew­nątrz niek­tó­rych po­traw (ciast, wy­drą­żo­nych mięs, ryb, wa­rzyw czy owo­ców) pow­sta­ła ze zmie­sza­nia sie­ka­nych lub zmie­lo­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych;

Wiktionary

Farsz – masa mie­lo­na lub drob­no sie­ka­na, uży­wa­na do na­dzie­wa­nia mięs (w tym ryb), wa­rzyw lub cia­sta. Farsz przy­rzą­dza­ny jest zwy­kle z mie­lo­ne­go mięsa, kaszy lub mo­czo­nej bułki, jaj, grzy­bów, tłu­szczu i przy­praw.

Na­kła­da­nie far­szu (na­dzie­wa­nie po­tra­wy far­szem) to fa­sze­ro­wa­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­ło­żyć farsz do cu­ki­nii, przy­pra­wić i po­sy­pać star­tym serem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farʃ, AS: farš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farszynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadzienie

Wiktionary


farszynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. kot­let ziem­nia­cza­ny fa­sze­ro­wa­ny mię­sem i jaj­kiem; tra­dy­cyj­ne danie z kuch­ni ma­zur­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farsz m.

Wiktionary


fart

szczę­ście, po­wo­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. szczę­ście

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fart, AS: fart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farciarz m., farciara ż., farciarka ż., farcik mrz.

 czas. farcić się ndk., pofarcić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. fuks, reg. śl. cufal, szczęście

Wiktionary


fartem

szczę­ście, po­wo­dze­nie


SJP.pl


farthing

[czy­taj: far­ding] dawna mo­ne­ta bry­tyj­ska o war­to­ści ćwierć pensa


SJP.pl

Fart­hing – mo­ne­ta bry­tyj­ska o rów­no­war­to­ści 1/4 pensa, czyli 1/960 funta szter­lin­ga, bę­dą­ca w obie­gu przed wpro­wa­dze­niem sy­ste­mu dzie­sięt­ne­go.

Pier­wsze fart­hin­gi zo­sta­ły wy­bi­te w sre­brze za pa­no­wa­nia Hen­ry­ka III w pier­wszej po­ło­wie XIII wieku. Za­war­tość sre­bra w mo­ne­tach z cza­sem ma­la­ła.

Wikipedia


fartnąć

mło­dzie­żo­wo: fart­nąć się - po­szczę­ścić się; po­far­cić się


SJP.pl


fartować

1. daw­niej: tre­so­wać, ujeż­dżać konia;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: wy­pu­szczać gazy tra­wien­ne; pier­dzieć


SJP.pl


fartowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: far­tow­nie


SJP.pl


fartowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: far­tow­ny


SJP.pl


fartowność

→ far­tow­ny


SJP.pl

Patrz:

fartowny

fartowny

1. taki, któ­re­mu się udaje, ma­ją­cy szczę­ście;
2. po­myśl­ny, szczę­śli­wy


SJP.pl


fartowy

→ fart


SJP.pl

Patrz:

fart

fartuch

1. okry­cie ochron­ne;
2. po­tocz­nie: szczę­ściarz; far­ciarz;
3. osło­na ma­szyn i urzą­dzeń tech­nicz­nych;
4. bla­sza­ne na­kry­cie gzym­sów, usko­ków itp.;
5. daw­niej: na­kry­cie na nogi w sa­niach, po­wo­zie itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ubra­nie ochron­ne za­kła­da­ne na wierzch co­dzien­ne­go stro­ju ma­ją­ce kształt pła­szcza, kurt­ki lub ka­wał­ka ma­te­ria­łu za­wią­zy­wa­ne­go w pasie;

Wiktionary

Far­tuch – ubra­nie ochron­ne w po­sta­ci płata ma­te­ria­łu osła­nia­ją­ce­go front no­szą­cej go osoby (zaz­wy­czaj tułów i nogi). Naj­czę­ściej po­sia­da wią­za­nie na ple­cach oraz do­dat­ko­wy pod­trzy­mu­ją­cy pasek (lub paski) w oko­li­cach szyi lub bar­ków. Far­tuch jest także tra­dy­cyj­nym ele­men­tem niek­tó­rych stro­jów lu­do­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Schwy­ci­ła biały far­tuch z wie­sza­ka na scia­nie i wesz­ła do la­bo­ra­to­rium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfartux, AS: fartuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fartuszek m.

 przym. fartuchowy

Wiktionary


fartuchowy

przy­miot­nik od: far­tuch


SJP.pl


fartuszek

zdrob­nie­nie od: far­tuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: far­tuch

 (1.2) krót­ki far­tuch za­wią­zy­wa­ny w pasie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: farˈtuʃɛk, AS: fartušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fartuch m.

 przym. fartuchowy

Wiktionary


fartuszkowy

przy­miot­nik od: far­tu­szek


SJP.pl


fartuszyna

nędz­ny far­tuch


SJP.pl


farulewski

naz­wi­sko


SJP.pl


farwater

droga wodna wy­ty­czo­na wśród mie­lizn lub in­nych przesz­kód na­wi­ga­cyj­nych, słu­żą­ca do prze­pro­wa­dza­nia stat­ków o okre­ślo­nym za­nu­rze­niu


SJP.pl


farwaterowy

przy­miot­nik od: far­wa­ter


SJP.pl


faryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. nie­ra­fi­no­wa­na mącz­ka cu­kro­wa

 (1.2) daw. tania, ni­skiej ja­ko­ści ja­dło­daj­nia (zaz­wy­czaj pod gołym nie­bem)

 (1.6) daw. gw-pl|Kra­ków, Ka­mie­niec Po­dol­ski. han­del (fa­ry­ną (1.5))

 (1.11) gw-pl|Paraná, Santa Cat­ha­ri­na. mąka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­ry­na roz­pu­szcza się w zim­nej wo­dzie trud­niej jak cu­kier trzci­no­wy i po­trze­bu­je tejże co­kol­wiek wię­cej.

 (1.4) For­tu­na w karty, szczę­ście na fa­ry­nie, Czę­sto się mieni, niż krót­ki czas minie (…).

 (1.4) Za­cząć wojnę łatwo, skoń­czyć nie jest two­jej woli. Po­czą­tek w two­ich ręku, sku­tek w Bo­skich. Jako gdy grasz w karty lub fa­ry­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryniarz mos., farynarz mos., farynnik mos., faryniarka ż.

 war. farynia ż.

 przym. farynny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) garkuchnia, traktiernia

Wiktionary


faryngalizacja

ar­ty­ku­la­cja gło­ski wy­ma­ga­ją­ca do­dat­ko­we­go cof­nię­cia ję­zy­ka


SJP.pl

Fa­ryn­ga­li­za­cja (od grec. "pha­rynx" – ‘gar­dło’) – pro­ces ko­ar­ty­ku­la­cyj­ny, po­le­ga­ją­cy na ut­wo­rze­niu pod­czas ar­ty­ku­la­cji dźwię­ku do­dat­ko­we­go prze­wę­ża­nia po­mię­dzy ko­rze­niem ję­zy­ka a tylną ścia­ną gar­dła. Ar­ty­ku­la­cji tej można na­u­czyć się, prze­su­wa­jąc na­sa­dę ję­zy­ka do tyłu aż do mo­men­tu, gdy po­czu­je­my na­pię­cie mię­śni, i nie roz­luź­nia­jąc ich, sta­ra­jąc się wy­po­wie­dzieć od­po­wied­nią spół­gło­skę zwy­kłą.

Wikipedia


farynianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Faryn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faryny nmos.

:: fż. farynianka ż.

 przym. faryński

Wiktionary


farynianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Faryn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faryny nmos.

:: fm. farynianin m.

 przym. faryński

Wiktionary


farys

1. jeź­dziec, ry­cerz arab­ski
2. prze­no­śnie: za­pa­le­niec, śmia­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) be­du­iń­ski wo­jow­nik, ry­cerz konny;

 (1.2) przen. ktoś bar­dzo śmia­ły i nie­li­czą­cy się z prze­ciw­no­ścia­mi, nie­bez­pie­czeń­stwem

Wiktionary

Zo­bacz też: "Farys" – po­e­mat Adama Mic­kie­wi­cza.

Farys – mu­zuł­mań­ski jeź­dziec, pro­fe­sjo­nal­ny wo­jow­nik (ma­me­luk), wo­jow­nik–nie­wol­nik ghil­man, od­po­wied­nik eu­ro­pej­skie­go ry­ce­rza. Samo słowo w ję­zy­ku arab­skim oz­na­cza­ło jeźdź­ca (Ni­col­le, Sa­ra­cen Faris, stro­na 3).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfarɨs, AS: farys

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zapaleniec, śmiałek, ryzykant, odważniak

Wiktionary


faryzeizm

1. nie­szcze­rość, obłud­ność, fał­szy­wość; fa­ry­zej­stwo, fa­ry­ze­u­szo­stwo;
2. po­glą­dy i idee fa­ry­ze­u­szy - człon­ków ży­dow­skie­go stron­nict­wa re­li­gij­no-po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. rel. zbiór nauk i po­glą­dów wyz­na­wa­nych przez fa­ry­ze­u­szy

 (1.2) książk. po­sta­wa fał­szy­wej po­boż­no­ści, obłu­dy i hi­po­kryz­ji, po­łą­czo­na z za­du­fa­niem w sobie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarɨˈzɛjism̥, AS: faryzei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryzeusz m., faryzejstwo n., faryzeuszostwo n.

 przym. faryzejski, faryzeuszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) faryzejstwo, faryzeuszostwo, dwulicowość, hipokryzja, obłuda, przewrotność, zakłamanie

Wiktionary


faryzejski

obłud­ny, fał­szy­wy, świę­tosz­ko­wa­ty, fa­ry­ze­u­szow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­roż. do­ty­czą­cy fa­ry­ze­u­szy

 (1.2) przen. obłud­ny, fał­szy­wy, dwu­li­co­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryzeusz m., faryzeizm mrz., faryzejskość ż.

 przym. faryzeuszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faryzeuszowski

 (1.2) nieszczery

Wiktionary


faryzejskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­ry­zej­skie; cecha tych, któ­rzy są fa­ry­zej­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. faryzejski

 przysł. faryzejskie

Wiktionary


faryzejstwo

fa­ry­ze­u­szo­stwo;
1. nie­szcze­rość, obłud­ność, fał­szy­wość; fa­ry­ze­izm;
2. ogół człon­ków ży­dow­skie­go stron­nict­wa re­li­gij­no-po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei


SJP.pl


faryzeusz

1. prze­no­śnie: czło­wiek fał­szy­wy, obłud­ny; hi­po­kry­ta, bigot;
2. czło­nek stron­nict­wa po­li­tycz­no-re­li­gij­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei, prze­ciw­nik sa­du­ce­u­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. rel. czło­nek stron­nict­wa po­li­tycz­no-re­li­gij­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei uz­na­ją­cy je­dy­nie prawo pi­sa­ne (Torę);

 (1.2) przen. pejor. czło­wiek obłud­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ju­dasz, otrzy­ma­wszy ko­hor­tę oraz straż­ni­ków od ar­cy­ka­pła­nów i fa­ry­ze­u­szów, przy­był tam z la­tar­nia­mi, po­chod­nia­mi i bro­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfarɨˈzɛwuʃ, AS: faryzeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryzeizm mrz., faryzejstwo n., faryzeuszostwo n.

 przym. faryzejski, faryzeuszowski

 przysł. faryzejsko, faryzeuszowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zob. obłudnik.

Wiktionary


faryzeuszka

→ fa­ry­ze­usz


SJP.pl

Patrz:

faryzeusz

faryzeuszostwo

fa­ry­zej­stwo;
1. nie­szcze­rość, obłud­ność, fał­szy­wość; fa­ry­ze­izm;
2. ogół człon­ków ży­dow­skie­go stron­nict­wa re­li­gij­no-po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nej Judei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bra­kiem szcze­ro­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faryzeusz mos., faryzeizm mrz.

 przym. faryzeuszowski

 przysł. faryzeuszowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faryzeizm

Wiktionary


faryzeuszowski

obłud­ny, fał­szy­wy, świę­tosz­ko­wa­ty, fa­ry­zej­ski


SJP.pl


faryzeuszowy

→ fa­ry­ze­usz (daw­niej); fa­ry­ze­u­szow­ski


SJP.pl


faryński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Faryn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faryny nmos., farynianin m., farynianka ż.

Wiktionary


farářka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­stor­ka

Wiktionary


fas

kla­u­zu­la umowy w hand­lu mor­skim (z an­giel­skie­go: free along­si­de ship; sprze­daw­ca zo­bo­wią­za­ny jest do­star­czyć towar do burty stat­ku); FAS


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FAS (ang. Fetal Al­co­hol Syn­dro­me) – al­ko­ho­lo­wy ze­spół pło­do­wy
  • FAS (ang. Fer­ro­us am­mo­nium sul­fa­te) – sól Mohra (kod CAS: 10045-89-3)
  • FAS (ang. Free Along­si­de Ship) – kod In­co­terms oz­na­cza­ją­cy „fran­co wzdłuż burty stat­ku”
  • Fe­de­ra­tion of Ame­ri­can Scien­tists
  • re­cep­tor FAS – jeden z re­cep­to­rów śmier­ci
  • fas (prawo bo­skie)
  • Fes albo Fez – mia­sto w Ma­ro­ku
  • Club De­por­ti­vo FAS (hiszp. Fut­bo­li­stas Aso­cia­dos San­ta­ne­cos) – sal­wa­dor­ski klub pił­kar­ski z mia­sta Santa Ana
  • Fass
  • Per fas et nefas

Wikipedia


fasa

po­jem­ne na­czy­nie drew­nia­ne słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże na­czy­nie z drew­nia­nych kle­pek do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów;

 (1.2) pot. za­war­tość fasy (1.1), umow­na miara po­jem­no­ści

 (1.3) rzem. na­czy­nie wko­pa­ne w zie­mię, uży­wa­ne do gar­bo­wa­nia skór

 (1.4) daw. przen. lek­ce­wa­żą­ce okre­śle­nie czło­wie­ka oty­łe­go

Wiktionary

Fasa (od niem. "Fass" – becz­ka) – duże drew­nia­ne na­czy­nie daw­niej uży­wa­ne do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych.

Naj­czę­ściej wy­ko­na­ne z kle­pek dę­bo­wych, bu­ko­wych bądź sos­no­wych, spię­tych obrę­cza­mi z bed­nar­ki sta­lo­wej, a wcze­śniej z le­szczy­ny. Na­zy­wa­ne też kłodą, kształ­tem przy­po­mi­na­ło becz­kę, miało jed­nak tylko jedno dno w szer­szym końcu (pod­sta­wie), jak kadź.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uj­rzał poza sobą sto­ją­ce­go męż­czyz­nę ogrom­nych roz­mia­rów, ple­cy­e­ców żu­brzych, oty­łe­go, z brzu­chem jak fasa, z twa­rzą w trzech fał­dzi­stych pod­bród­kach…

 (1.2) Na we­se­lu cze­śni­ka i ci­wu­nów­ny go­ście wy­pi­li wiele fas wina.

 (1.4) Spa­sasz się, Ma­niu­siu – rzekł kie­dyś Józio – bę­dziesz taka fasa, jak mama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfasa, AS: fasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasowanie

:: zdrobn. faska ż., faseczka ż.

 czas. fasować, wyfasować, zafasować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beczułka, kufa, stpol. kłoda, sudzina

 (1.3) kadź

 (1.4) baryła, brzuchal, tłuścioch

Wiktionary


fasada

1. fron­to­wa ścia­na lub ele­wa­cja bu­dyn­ku;
2. prze­no­śnie o po­zo­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ozdob­na, efek­tow­na ele­wa­cja bu­dyn­ku;

 (1.2) przen. coś po­zor­ne­go, tylko na pokaz

 (1.3) in­form. wzo­rzec pro­jek­to­wy, który służy do ujed­no­li­ce­nia do­stę­pu do zło­żo­ne­go sy­ste­mu po­przez wy­sta­wie­nie upro­szczo­ne­go, upo­rząd­ko­wa­ne­go in­ter­fej­su pro­gra­mi­stycz­ne­go;

 (1.4) so­cjol. spo­sób kre­o­wa­nia włas­ne­go wi­ze­run­ku przez jed­nost­kę w trak­cie in­te­rak­cji spo­łecz­nej, ma­ją­cy na celu ma­ni­pu­la­cje wra­że­nia­mi jakie od­no­si part­ner in­te­rak­cji;

 (1.5) więz. twarz

Wiktionary

Fa­sa­da – głów­na, efek­tow­na ele­wa­cja bu­dyn­ku, o szcze­gól­nie dużej de­ko­ra­cyj­no­ści, czę­sto mo­nu­men­tal­na, speł­nia­ją­ca funk­cje re­pre­zen­ta­cyj­ne wobec ca­łe­go gma­chu, a przez to wy­róż­nia­ją­ca się spoś­ród po­zo­sta­łych ele­wa­cji. Zaz­wy­czaj jest to ele­wa­cja przed­nia, jed­nak w bu­dyn­kach na­roż­nych mogą ist­nieć dwie fa­sa­dy, a w wol­no­sto­ją­cych nawet trzy lub wszyst­kie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fa­sa­dę świą­ty­ni zdo­bił pod­wój­ny me­an­der.

 (1.2) Jej pew­ność sie­bie to tylko fa­sa­da za którą kryje się czar­na roz­pacz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈsada, AS: fasada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasadowość ż.

 przym. fasadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. facjata, fronton, lico

 (1.2) pozór, pretekst, przykrywka

Wiktionary


fasadowość

po­zor­ność


SJP.pl


fasadowy

1. do­ty­czą­cy fa­sa­dy - głów­nej ele­wa­cji bu­dyn­ku, zew­nętrz­nej ścia­ny, róż­nią­cej się od po­zo­sta­łych od­mien­ną kom­po­zy­cją ar­chi­tek­to­nicz­ną;
2. prze­no­śnie: stwa­rza­ją­cy po­zy­tyw­ne wra­że­nia, nie­od­po­wia­da­ją­ce rze­czy­wi­sto­ści; po­zor­ny, złud­ny, po­ka­zo­wy, efek­ciar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ar­chit. zwią­za­ny z fa­sa­dą, do­ty­czą­cy fa­sa­dy

 (1.2) przen. po­zor­ny, spra­wia­ją­cy tylko wra­że­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) efekciarski

Wiktionary


fasadoza

wy­bu­rza­nie za­byt­ko­we­go bu­dyn­ku, tak aby zo­sta­wić tylko jego zew­nętrz­ne ścia­ny, po­mię­dzy któ­ry­mi można wy­bu­do­wać inny obiekt


SJP.pl


fasadyzm

wy­bu­rza­nie za­byt­ko­we­go bu­dyn­ku, tak aby zo­sta­wić tylko jego zew­nętrz­ne ścia­ny, po­mię­dzy któ­ry­mi można wy­bu­do­wać inny obiekt


SJP.pl


fasces

oz­na­ka naj­wyż­szej wła­dzy u Rzy­mian, no­szo­na na lewym ra­mie­niu przez lik­to­rów


SJP.pl

Fa­sces (w tym zna­cze­niu plu­ra­le tan­tum, od fa­scis „wiąz­ka”) lub rózgi lik­tor­skie – ob­wią­za­ny rze­mie­niem pęk rózg, cza­sem z zat­knię­tym weń to­po­rem (wo­jen­nym) o pod­wój­nym że­laz­nym ostrzu.

"Fa­sces" pier­wot­nie sta­no­wi­ły sym­bol wła­dzy każ­de­go etru­skie­go króla – lu­ku­mo­na ("lu­cu­mo"), nie­sio­ny przez jego lik­to­rów ("lic­to­res"), sta­no­wią­cych oso­bi­stą ochro­nę wład­cy.

Wikipedia


fascjacja

za­bu­rze­nie wzro­stu ło­dy­gi pro­wa­dzą­ce do jej de­for­ma­cji; sta­śmie­nie ło­dy­gi


SJP.pl


fascjoloza

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza owiec, kóz i bydła, nie­kie­dy czło­wie­ka, wy­wo­ły­wa­na przez mo­ty­li­cę wą­tro­bo­wą, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. mar­sko­ścią wą­tro­by; mo­ty­li­ca, cho­ro­ba mo­ty­li­cza


SJP.pl

Fas­cjo­lo­za (łac. "fa­scio­lo­sis", ang. fa­scio­lia­sis) – cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza, wy­wo­ły­wa­na przez mo­ty­li­cę wą­tro­bo­wą ("Fa­scio­la he­pa­ti­ca"). Bywa rów­nież na­zy­wa­na cho­ro­bą mo­ty­li­czą. Cho­ru­ją na nią lu­dzie i zwie­rzę­ta.

Wikipedia


fascykuł

prze­sta­rza­le: zwój, plik pa­pie­rów, do­ku­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zwój pa­pie­rów, do­ku­men­tów

Wiktionary

Fa­scy­kuł (od łac. "fa­sci­cu­lus" – wiąz­ka).

Wikipedia


fascynacja

bar­dzo silne za­in­te­re­so­wa­nie kimś lub czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo silne za­in­te­re­so­wa­nie się czymś lub kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspie­ra­ła się ona na li­te­rac­kiej fa­scy­na­cji eg­zo­ty­ką, ru­sty­kal­no­ścią, wy­i­de­a­li­zo­wa­nym świa­tem na­tu­ry.

 (1.1) Wtedy wy­da­wa­ło jej się, że to wiel­kie uczu­cie, teraz uważa, że była to tylko fa­scy­na­cja. Pier­wsza fa­scy­na­cja męż­czyz­ną. Który był w do­dat­ku mą­drzej­szy, bar­dziej doś­wiad­czo­ny i mu­siał im­po­no­wać kil­ku­na­sto­let­niej dziew­czyn­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fascynować ndk., zafascynować dk.

 rzecz. fascynowanie n., zafascynowanie n., fascynat m., fascynatka ż., fascynator m.

 przym. fascynujący

 przysł. fascynująco

Wiktionary


fascynat

osoba czymś za­fa­scy­no­wa­na


SJP.pl


fascynatka

ko­bie­ta czymś za­fa­scy­no­wa­na


SJP.pl


fascynator

stro­ik do wło­sów za­kła­da­ny naj­czę­ściej z okaz­ji ślubu lub kar­na­wa­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­bie­ca ozdo­ba do wło­sów z wo­al­ką i ko­kar­dą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fascynacja ż.

Wiktionary


fascynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­scy­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zafascynować, fascynować ndk.

 rzecz. fascynacja ż.

Wiktionary


fascynować

cza­ro­wać, urze­kać, ol­śnie­wać; przy­cią­gać czy­jąś uwagę w spo­sób znie­wa­la­ją­cy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) cza­ro­wać, ol­śnie­wać, in­te­re­so­wać; być przed­mio­tem czy­jejś uwagi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fa­scy­no­wać się

 (2.1) prze­ży­wać fa­scy­na­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­scy­nu­ją mnie asce­tycz­ne prak­ty­ki tych mni­chów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfast͡sɨ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: fascỹnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fascynacja ż., zafascynowanie n., fascynowanie n.

 ims. fascynujący

 czas. zafascynować

 przym. fascynujący

Wiktionary


fascynujący

in­te­re­su­ją­cy, atrak­cyj­ny, in­try­gu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy fa­scy­na­cję; da­ją­cy nie­od­par­tą chęć poz­na­nia; bar­dzo przy­cią­ga­ją­cy uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej fa­scy­nu­ją­ce są przy­jaź­nie mię­dzy zu­peł­nie nie­pa­su­ją­cy­mi do sie­bie ludź­mi, jak cho­ciaż­by hi­sto­ria Toma Jef­ford­sa, wła­ści­cie­la spół­ki dy­li­żan­so­wej, dzia­ła­ją­cej w cza­sie wojen apac­kich w la­tach 60. XIX w. na te­re­nie Ari­zo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fascynacja ż.

 czas. fascynować ndk., zafascynować dk.

 przysł. fascynująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elektryzujący, pasjonujący, porywający, urzekający, zniewalający

Wiktionary


faseczka

zdrob­nie­nie od: faska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: faska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈsɛt͡ʃka, AS: fasečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faska ż., fasa ż.

Wiktionary


faseta

1. sko­śnie zesz­li­fo­wa­na kra­wędź dro­gich ka­mie­ni
2. uko­śnie ścię­ta kra­wędź na­ro­ża
3. uko­śnie ścię­ty brzeg kli­szy siat­ko­wej słu­żą­cy do jej umo­co­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pła­ska po­wierzch­nia kości lub zęba

 (1.2) bud. wklę­sły na­roż­nik mię­dzy pro­sto­pa­dły­mi ścia­na­mi

 (1.3) jubil. uko­śnie osz­li­fo­wa­na po­wierzch­nia ka­mie­nia szla­chet­ne­go

 (1.4) in­form. jeden z aspek­tów da­nych, we­dług któ­rych można je fil­tro­wać

Wiktionary

Fa­se­ta – po­ję­cie wie­loz­nacz­ne, uży­wa­ne w bu­dow­nict­wie i ju­bi­ler­stwie.

Ina­czej faza – ukos, ucios, sko­śne ścię­cie na­roż­ni­ka lub gra­nia­stej kra­wę­dzi, w celu ochro­ny przed usz­ko­dze­niem od przy­pad­ko­we­go ude­rze­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fasetowanie n.

:: zdrobn. fasetka ż.

 czas. fasetować ndk.

 przym. fasetowy

Wiktionary


fasetka

1. pod­sta­wo­wy ele­ment bu­do­wy oka zło­żo­ne­go; oma­ti­dium;
2. zdrob­nie­nie od: fa­se­ta


SJP.pl


fasetkowy

→ fa­set­ka


SJP.pl

Patrz:

fasetka

fasetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­se­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfasɛtɔˈvãɲɛ, AS: fasetovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fasetować

 rzecz. faseta ż.

Wiktionary


fasetować

szli­fo­wać dro­gie ka­mie­nie lub me­ta­le w taki spo­sób, aby ut­wo­rzy­ły się fa­se­ty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzem. szli­fo­wać ka­mie­nie szla­chet­ne lub metal, two­rząc uko­śnie ścię­te kra­wę­dzie (fa­se­ty)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­szyj­nik zo­stał wy­ko­na­ny z ame­ty­stów fa­se­to­wa­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfasɛˈtɔvat͡ɕ, AS: fasetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faseta, fasetowanie

Wiktionary


fasetowy

→ fa­se­ta


SJP.pl

Patrz:

faseta

fashionable

[czy­taj: fa­szy­na­byl] z an­giel­skie­go: wyk­wint­ny, ele­ganc­ki, gu­stow­ny


SJP.pl


fashionista

[czy­taj: fa­szy­ni­sta]
1. mi­ło­śnik mody;
2. osoba pro­wa­dzą­ca bloga o mo­dzie; sza­fiarz


SJP.pl


fashionistka

[czy­taj: fa­szy­nist­ka]
1. mi­ło­śnicz­ka mody;
2. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca bloga o mo­dzie; sza­fiar­ka


SJP.pl


fasiąg

czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny głów­nie do prze­wo­że­nia tu­ry­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­jazd konny do prze­wo­że­nia tu­ry­stów

Wiktionary

Fa­siąg – czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny uży­wa­ny głów­nie na Pod­ha­lu do prze­wo­że­nia tu­ry­stów. Nazwa po­cho­dzi z gwary gó­ral­skiej, w któ­rej tym mia­nem okre­śla się wóz gó­ral­ski. „Fa­siąg” jest gwa­ro­wą, gó­ral­ską od­mia­ną wy­ra­zu „wasąg”.

Ko­mer­cyj­ne za­sto­so­wa­nie po­ja­zdu jako środ­ka tran­spor­tu zbio­ro­we­go w gór­skie oko­li­ce roz­po­czę­ło się już w po­ło­wie XIX wieku, kiedy to gó­ra­le za­czę­li prze­wo­zić nimi „ponów” z Kra­ko­wa pod Gie­wont.

Wikipedia


fasja

daw­niej: zez­na­nie o wy­so­ko­ści do­cho­dów i roz­cho­dów ma­jąt­ku; de­kla­ra­cja po­dat­ko­wa


SJP.pl


faska

mała becz­ka do prze­cho­wy­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie bed­nar­skie o klep­kach pro­stych, szer­sze ku górze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La­tar­nia, ba­rył­ki, worki, faski, sza­fli­ki, wresz­cie ko­cio­łek z po­lew­ką, wszyst­ko posz­ło w wodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasa ż., faseczka ż.

 czas. fasować

Wiktionary


faskula

daw­niej: kula o ta­kiej samej wiel­ko­ści, co prze­krój lufy dzia­ła


SJP.pl


fasmid

na­rząd pa­rzy­sty wy­stę­pu­ją­cy na ogo­nie ni­cie­ni


SJP.pl


fasola

ja­dal­na ro­śli­na strą­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­se­o­lus|L.|ref=tak., ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych;

 (1.2) spoż. kulin. na­sio­na lub całe strą­ki fa­so­li (1.1); także. po­tra­wa z nich przy­rzą­dzo­na

 (1.3) środ. uczn. i prze­stęp­cze czło­wiek nie­po­rad­ny

Wiktionary

Fa­so­la ("Pha­se­o­lus" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych i bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej, na pół­no­cy się­ga­jąc po Con­nec­ti­cut, ale naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­ją w tro­pi­kach. Ro­dzaj obej­mu­je co najm­niej od ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dział­ce upra­wia­my dwie od­mia­ny fa­so­li.

 (1.2) Na obiad ugo­tu­je­my dziś fa­so­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈsɔla, AS: fasola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasolówka ż., fasolowa ż.

:: zdrobn. fasolka ż.

 czas. przyfasolić

 przym. fasolowy

 przysł. fosolowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Poznań biały groch, gw. Poznań szablak, gw. Warszawa szablasty groch, gw. Kraków fazola, lud. groch, gw. Lwów szabelbonik

Wiktionary


fasolada

grec­ka po­tra­wa z fa­so­li


SJP.pl

Fa­so­la­da (ngr. φασολάδα – tran­skry­bo­wa­ne rów­nież jako "fas­so­la­da" lub "fas­so­u­la­da"; arab. فاصوليا "fa­so­u­lia", wł. "pasta fa­zo­ol" lub po­praw­niej "pasta e fa­gio­li"; znana także pod nazwą "grec­kej zupy fa­so­lo­wej", ang. "Greek bean soup") – jedna z naj­po­pu­lar­niej­szych zup w kuch­ni grec­kiej.

Wikipedia


fasolisko

pole, na któ­rym ro­śnie fa­so­la


SJP.pl


fasolka

zdrob­nie­nie od: fa­so­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zdrobn. od: fa­so­la (ro­śli­na)

 (1.2) kulin. zdrobn. od: fa­so­la (na­sio­na, po­tra­wa)

 (1.3) bud. pot. po­dłuż­ny otwór na śrubę, oczko po­dłuż­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kubuś w ra­mach pracy do­mo­wej z bio­lo­gii wy­ho­do­wał fa­sol­kę.

 (1.2) Do tej sa­łat­ki do­da­ję fa­sol­kę z pusz­ki.

 (1.3) Tu zwol­nio­no prze­suw przez za­sto­so­wa­nie fa­so­lek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈsɔlka, AS: fasolka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasola ż., fasolówka ż., fasolowa ż.

 przym. fasolowy

Wiktionary


fasolkowy

→ fa­sol­ka


SJP.pl

Patrz:

fasolka

fasolnik

1. fa­sol­nik egip­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych (bo­bo­wa­tych), o ja­dal­nych na­sio­nach, upra­wia­na w stre­fie podz­wrot­ni­ko­wej; wspię­ga, chro­pa­wiec po­spo­li­ty;
2. fa­sol­nik chiń­ski - ro­śli­na przy­po­mi­na­ją­ca fa­so­lę, wy­stę­pu­ją­ca na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych; wigna chiń­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­li­chos – fa­sol­nik
  • Vigna – gar­bi­płat, wspię­ga, fa­sol­nik

Wikipedia


fasolowa

po­tocz­nie: zupa fa­so­lo­wa; fa­so­lów­ka


SJP.pl


fasolowaty

po­dob­ny kształ­tem do ziar­na fa­so­li


SJP.pl


fasolowy

przy­miot­nik od: fa­so­la


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fa­so­li

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z fa­so­li, z do­dat­kiem fa­so­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Potem obiad: zupa fa­so­lo­wa i kasza jęcz­mien­na z sosem (nie lubię kasz: za długo wcho­dzi­ły w skład przy­mu­so­we­go menu).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfasɔˈlɔvɨ, AS: fasolovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasola ż., fasolka ż., fasolówka ż.

Wiktionary


fasolówka

po­tocz­nie: zupa fa­so­lo­wa; fa­so­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa z fa­so­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fasola ż., fasolka ż.

 przym. fasolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fasolowa, zupa z fasoli; gwara. fasolanka, fasolówa, zupa z fasolami

Wiktionary


fason

1. model, wzór, krój ubio­ru;
2. fan­taz­ja, bra­wu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. kształt obu­wia lub ubio­ru

 (1.2) przen. spo­sób bycia ja­kiejś osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wio­ne zdję­cie ma na celu uka­za­nie fa­so­nu bluz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfasɔ̃n, AS: fasõn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fasować

 rzecz. fasonik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) styl, krój, sznyt

 (1.2) styl, animusz

Wiktionary


fasoniarski

po­tocz­nie: bra­wu­ro­wy, pewny sie­bie


SJP.pl


fasonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fason

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fason m.

Wiktionary


fasonować

na­da­wać fason, kształ­to­wać, for­mo­wać


SJP.pl


fasonowy

przy­miot­nik od: fason


SJP.pl


fasowacz

pra­cow­nik ap­te­ki od­mie­rza­ją­cy lub od­wa­ża­ją­cy por­cje leków


SJP.pl

Fa­so­wacz (czę­ściej jako osoba płci żeń­skiej – fa­so­wacz­ka) – pra­cow­nik ap­te­ki, nie­po­sia­da­ją­cy spe­cja­li­stycz­ne­go wyksz­tał­ce­nia far­ma­ce­u­tycz­ne­go, zaj­mu­ją­cy się od­wa­ża­niem (lub od­li­cza­niem) i pa­ko­wa­niem od­po­wied­nich por­cji leków (np. ta­ble­tek) zgod­nie z za­po­trze­bo­wa­niem pa­cjen­ta albo prze­pi­sa­ny­mi przez le­ka­rza w re­cep­cie za­le­ce­nia­mi.

Wikipedia


fasowaczka

pra­cow­ni­ca ap­te­ki od­mie­rza­ją­ca lub od­wa­ża­ją­ca por­cje leków


SJP.pl


fasować

1. od­mie­rzać, od­wa­żać oz­na­czo­ne por­cje środ­ków le­kar­skich
2. prze­cie­rać przez sito lub ce­dzak
3. w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: wy­da­wać lub po­bie­rać z ma­ga­zy­nu żyw­ność, odzież, broń itp.


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy. od­bie­rać wy­pła­tę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faska ż., fason mrz., fasa ż.

Wiktionary


fasownia

po­mie­szcze­nie ap­tecz­ne, w któ­rym od­by­wa się fa­so­wa­nie leków


SJP.pl


fasoł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. burda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfasɔw, AS: fasou̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gomon

Wiktionary


fassait

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian wap­nia, ma­gne­zu i że­la­za


SJP.pl

Fas­sa­it (ang. fas­sa­i­te) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, gli­no­krze­mian wap­nia, ma­gne­zu, że­la­za i glinu o wzo­rze che­micz­nym Ca(Mg,Fe,Al)(Si,Al)2O6 za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Fas­sa­it jest od­mia­ną au­gi­tu. Nazwa po­cho­dzi od do­li­ny Fassa (Valle di Fassa) koło Try­den­tu we Wło­szech.

Wikipedia


fastback

[czy­taj: fast­bek] ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go


SJP.pl

Fast­back – typ zam­knię­te­go nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go. Jest to nad­wo­zie dwu­bry­ło­we, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się po­cząt­ko­wo nie­ru­cho­mym tyl­nym oknem, pod któ­rym znaj­du­je się po­kry­wa ba­gaż­ni­ka lub sil­ni­ka. Po­kry­wa, wraz z tylną szybą, opada pod kątem w stro­nę tyl­nych świa­teł. Praw­do­po­dob­nie pier­wszym po­ja­zdem o takim nad­wo­ziu był ame­ry­kań­ski mi­ni­van, Stout Sca­rab z 1933 roku. Nad­wo­zie fast­back osią­gnę­ło szczyt po­pu­lar­no­ści w la­tach 60. XX wieku, od tego czasu stop­nio­wo wy­cho­dzi z mody.

Wikipedia


fastfoodowy

→ fast food


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy fast foodu, zwią­za­ny z fast fo­o­dem

Wiktionary

Patrz:

fast food

Przykłady

 (1.1) Nie mo­żesz żywić się tym fast­fo­o­do­wym świń­stwem!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fast food mrz.

 przym. fast food

Wiktionary


fasti

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie:
1. spis naj­wyż­szych urzęd­ni­ków;
2. spis dni świą­tecz­nych


SJP.pl


fastigiatyna

pep­tyd kwasu glu­ta­mi­no­we­go otrzy­my­wa­ny z wo­do­ro­stów mor­skich


SJP.pl


fastnachtsspiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski

 (1.1) hist. liter. ro­dzaj farsy lub kro­to­chwi­li wy­sta­wia­nej w Niem­czech w cza­sie za­pu­stów w XV-XVI wieku;

Wiktionary

Fast­nachts­spiel – ro­dzaj farsy lub kro­to­chwi­li za­pust­nej roz­po­wszech­nio­ny w Niem­czech pod ko­niec śred­nio­wie­cza i w XVI wieku.

W czę­ści nie­miec­kich miast (m.in. w No­rym­ber­dze) ist­niał zwy­czaj, że w za­pu­sty grupy chłop­ców, zwy­kle po­prze­bie­ra­nych, po­dą­ża­ły uli­ca­mi i za­glą­da­ły do domów, tań­cząc i za­pra­sza­jąc do za­ba­wy.

Wikipedia


fastoso

[czy­taj: fa­sto­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: oka­za­le, pom­pa­tycz­nie


SJP.pl


fastowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­sto­wem, do­ty­czą­cy Fa­sto­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fastów mrz.

Wiktionary


fastryga

1. nić uży­wa­na do pro­wi­zo­rycz­ne­go zszy­wa­nia ma­te­ria­łu;
2. duży, rzad­ki ścieg, któ­rym się fa­stry­gu­je


SJP.pl

Fa­stry­ga to szyb­ki, tym­cza­so­wy ścieg pro­sty o dużej dłu­go­ści przez­na­czo­ny do usu­nię­cia. Fa­stry­gę sto­su­je się na wiele spo­so­bów:

Wikipedia


fastrygarka

ma­szy­na szwal­ni­cza do pro­wi­zo­rycz­ne­go łą­cze­nia ma­te­ria­łów dużym, rzad­kim ście­giem


SJP.pl


fastrygować

zszy­wać, z re­gu­ły nied­ba­le, przed wła­ści­wym szy­ciem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kraw. przy­szy­wać pro­wi­zo­rycz­nie tak, by przy­szy­wa­ny ele­ment nie od­padł, lecz na tyle słabo, aby łatwo było od­ciąć nitkę i od­cze­pić ele­ment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fastryga ż., fastrygowanie n.

 czas. przyfastrygować dk.

Wiktionary


fastrygowy

→ fa­stry­ga


SJP.pl

Patrz:

fastryga

fasty

Fasty – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Do­brzy­nie­wo Duże. Leży na pół­noc­ny za­chód od Bia­łe­go­sto­ku, nad rzeką Białą i Su­pra­ślą.

W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Fasty, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Do­brzy­nie­wo Ko­ściel­ne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


fastów

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim;

Wiktionary

Fa­stów ( Фастів, "Fa­stiw") – mia­sto na Ukra­i­nie, sto­li­ca re­jo­nu w ob­wo­dzie ki­jow­skim. Około 44 tys. miesz­kań­ców (2024).

Do XIX wieku ofi­cjal­na nazwa mia­sta to „Chwa­stów”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fastowianin mos., fastowianka ż.

 przym. fastowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Chwastów

Wiktionary


fasulec

1. na­rzę­dzie do ubi­ja­nia masy for­mier­skiej przy wy­ko­ny­wa­niu form od­lew­ni­czych;
2. drąg słu­żą­cy do za­ty­ka­nia ot­wo­ru spu­sto­we­go wiel­kie­go pieca


SJP.pl


fasunek

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej:
1. wy­da­wa­nie i po­bie­ra­nie żyw­no­ści i ek­wi­pun­ku z ma­ga­zy­nu woj­sko­we­go; fa­so­wa­nie;
2. żyw­ność i ek­wi­pu­nek wcho­dzą­ce w skład za­o­pa­trze­nia woj­sko­we­go


SJP.pl

Fa­su­nek – ze­spół po­łą­czo­nych ze sobą taśm tek­styl­nych lub skó­rza­nych ma­ją­cych na celu pra­wi­dło­we mo­co­wa­nie hełmu lub kasku na gło­wie no­szą­cej go osoby. Fa­su­nek za­pew­nia op­ty­mal­ny dy­stans po­mię­dzy dzwo­nem hełmu a głową no­szą­ce­go, co ma istot­ny wpływ na amor­ty­za­cję wstrzą­sów, ude­rzeń, tra­fień odłam­ka­mi itp.

Wikipedia


faszczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


faszerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­sze­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nafaszerowanie n.

 czas. faszerować ndk., nafaszerować dk.

 przym. faszerowany

Wiktionary


faszerowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: fa­sze­ro­wać

przy­miot­nik

 (2.1) kulin. gastr. prze­kła­da­ny, wy­peł­nio­ny na­dzie­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszerowanie n., nafaszerowanie n.

 czas. faszerować ndk., nafaszerować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) nadziewany

Wiktionary


faszerować

1. na­peł­niać po­tra­wę far­szem; na­dzie­wać;
2. skła­niać do je­dze­nia cze­goś lub przyj­mo­wa­nia le­karstw w nad­mia­rze; wmu­szać, prze­kar­miać;
3. wkła­dać, wrzu­cać cze­goś dużo w jedno miej­sce; prze­peł­niać; na­bi­jać, na­py­chać;
4. fa­sze­ro­wać się:
a) jeść w nad­mier­nych ilo­ściach; ob­że­rać się, prze­kar­miać się;
b) przyj­mo­wać dużo leków, za­ży­wać nar­ko­ty­ki lub środ­ki do­pin­gu­ją­ce; szpry­co­wać się, pa­ko­wać;
c) w prze­no­śni: przyj­mo­wać nad­mier­ną ilość wie­dzy, in­for­ma­cji


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. na­dzie­wać far­szem

 (1.2) wkła­dać dużo cze­goś w jedno miej­sce, na­bi­jać, na­py­chać

 (1.3) spra­wiać, że ktoś przyj­mu­je dużą dawkę sub­stan­cji, zwła­szcza leków lub nar­ko­ty­ków

 (1.4) pot. wy­strze­li­wać w kie­run­ku kogoś wiele kul, po­ci­sków

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fa­sze­ro­wać się

 (2.1) jeść coś lub przyj­mo­wać sub­stan­cje w wiel­kich ilo­ściach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszerowanie n., nafaszerowanie n.

 czas. nafaszerować dk.

 przym. faszerowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pot. szprycować

 (2.1) pot. szprycować się

Wiktionary


faszołek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard­li­wie i lek­ce­wa­żą­co o fa­szy­ście lub ne­o­fa­szy­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam obec­nie idą róż­ne­go ro­dza­ju fa­szoł­ki z mie­czem Chro­bre­go w kla­pie któ­rzy z chę­cią spa­łu­ją "le­wa­ków i pe­da­łów" sic..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyzm m., faszysta m., faszystka ż., faszyzowanie n., sfaszyzowanie n., faszystowskość ż., profaszystowskość ż., neofaszyzm m., neofaszysta m., neofaszystka ż., antyfaszyzm m., antyfaszysta m., antyfaszystka ż.

 czas. faszyzować ndk., sfaszyzować dk.

 przym. faszystowski, faszyzacyjny, neofaszystowski, profaszystowski, antyfaszystowski, pseudofaszystowski

 przysł. faszystowsko

Wiktionary


faszyna

wiąz­ki wi­kli­ny lub cien­kich ga­łę­zi drzew i krze­wów le­śnych, wy­ko­rzy­sty­wa­ne przy re­gu­la­cji rzek, bu­do­wy tam, umac­nia­nia skarp, ka­na­łów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mocno zwią­za­ne pęki chru­stu, wi­kli­ny lub ga­łę­zi, uży­wa­ne przy ro­bo­tach bu­dow­la­nych, wod­nych, for­ty­fi­ka­cyj­nych oraz dro­go­wych do uszczel­nia­nia, wy­peł­nia­nia luk, umac­nia­nia rowów, brze­gów rzek, na­sy­pów itp.;

Wiktionary

Fa­szy­na – ele­ment bu­dow­la­ny skła­da­ją­cy się z pędów wi­kli­ny (w tym z wierz­by ro­ki­ty, wierz­by pur­pu­ro­wej), ga­łę­zi drzew li­ścia­stych (np.: dębu, grabu, le­szczy­ny, olszy, brzo­zy, buku), ga­łę­zi drzew igla­stych (np.: sosny, świer­ku), ewen­tu­al­nie z pęków chru­stu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wcho­dząc na pla­ża­a­żę, mi­ja­łeś ta­blicz­kę z in­for­ma­cją: „Cho­dze­nie, prze­by­wa­nie i ni­szcze­nie ro­ślin na wyd­mach oraz ni­szcze­nie umoc­nień z fa­szy­ny i chru­stu – pod karą wzbro­nio­ne”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszynada ż., faszyniarz mos., faszynowanie n.

 czas. faszynować ndk.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszynada

kon­struk­cja umac­nia­ją­ca wy­ko­na­na z ga­łę­zi i chru­stu (z fa­szy­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­struk­cja z fa­szy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszyniarz mos., faszynowanie n.

 czas. faszynować ndk.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszyniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik przy­go­to­wu­ją­cy fa­szy­nę, ukła­da­ją­cy tamy z fa­szy­ny, uszczel­nia­ją­cy coś fa­szy­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszynada ż., faszynowanie n.

 czas. faszynować ndk.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. okła­da­nie, umac­nia­nie, uszczel­nia­nie, za­ty­ka­nie fa­szy­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszynada ż., faszyniarz mos.

 czas. faszynować ndk.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszynować

umac­niać, uszczel­niać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) bud. okła­dać, umac­niać, uszczel­niać, za­ty­kać fa­szy­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszynada ż., faszyniarz mos., faszynowanie n.

 przym. faszynowy

Wiktionary


faszynowy

zwią­za­ny z fa­szy­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zbu­do­wa­ny z fa­szy­ny; umoc­nio­ny fa­szy­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyna ż., faszynada ż., faszyniarz mos., faszynowanie n.

 czas. faszynować ndk.

Wiktionary


faszyst.

skrót od: fa­szy­stow­ski


SJP.pl


faszysta

czło­wiek wyz­na­ją­cy skraj­nie na­ro­do­wą ide­o­lo­gię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik fa­szyz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mło­do­ści był fa­szy­stą, ale potem zmie­nił po­glą­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈʃɨsta, AS: fašysta

Wiktionary

Powiązane:

 zob. faszyzm.

Wiktionary


faszystka

człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji fa­szy­stow­skiej; zwo­len­nicz­ka fa­szyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka fa­szyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyzm mrz., faszyzowanie n., faszystowskość ż.

:: fm. faszysta mos.

 czas. faszyzować ndk.

 przym. faszystowski

Wiktionary


faszystowski

na­zi­stow­ski, hit­le­row­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fa­szyz­mem, wła­ści­wy fa­szyz­mo­wi lub fa­szy­stom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­dzi o agre­syw­ne ruchy skraj­nie pra­wi­co­we, wła­ści­wie fa­szy­stow­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfaʃɨˈstɔfsʲci, AS: fašystofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyzacja ż., faszołek mzw., faszyzm m., faszysta m., faszystka ż., faszyzowanie n., faszystowskość ż.

 czas. faszyzować ndk.

 przym. profaszystowski

Wiktionary


faszystowskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fa­szy­stow­skie; cecha tych, któ­rzy są fa­szy­stow­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. faszystowski

 rzecz. faszyzacja ż., faszyzm mrz., faszołek mzw., faszystka ż.

 czas. faszyzować

Wiktionary


faszyzacja

wpro­wa­dza­nie fa­szyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. wpro­wa­dza­nie fa­szyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszysta mos., faszystka ż., faszyzm mrz., faszyzowanie n., faszystowskość ż.

 czas. faszyzować ndk., sfaszyzować dk.

 przym. faszystowski

Wiktionary


faszyzacyjny

zwią­za­ny z fa­szy­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fa­szy­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszołek mzw., faszyzm mrz.

Wiktionary


faszyzm

kie­ru­nek i ruch po­li­tycz­ny o cha­rak­te­rze to­ta­li­tar­nym i na­cjo­na­li­stycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. dok­try­na po­li­tycz­na pow­sta­ła w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym we Wło­szech, m.in. sprze­ci­wia­ją­ca się de­mo­kra­cji par­la­men­tar­nej, gło­szą­ca kult pań­stwa;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „fa­szy­sta”. Zo­bacz też: Fa­szy­sta (epi­tet).

Ta stro­na do­ty­czy ogól­ne­go zna­cze­nia tego ter­mi­nu. Zo­bacz też: fa­szyzm w in­nych uję­ciach.

Fa­szyzm ( fa­scis­mo, od fa­sces „wiąz­ki, rózgi lik­tor­skie” i wł. fa­scio „wiąz­ka, zwią­zek”) – skraj­nie pra­wi­co­wa dok­try­na po­li­tycz­na pow­sta­ła w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w Kró­le­stwie Włoch, sprze­ci­wia­ją­ca się de­mo­kra­cji par­la­men­tar­nej, gło­szą­ca kult pań­stwa (sta­to­la­trię, to­ta­li­tar­ne silne przy­wództ­wo, ter­ror pań­stwo­wy i so­li­da­ryzm spo­łecz­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwią­zek Ra­dziec­ki i jego pań­stwa sa­te­lic­kie oskar­ża­ły naj­czę­ściej Ju­go­sła­wię o fa­szyzm i troc­kizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaʃɨsm̥, AS: fašysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszysta m., faszystka ż., faszyzacja ż., faszystowskość ż., profaszystowskość ż., faszyzowanie n., sfaszyzowanie n., faszołek m., neofaszyzm m., neofaszysta m., neofaszystka ż., antyfaszyzm m., antyfaszysta m., antyfaszystka ż.

 czas. faszyzować ndk., sfaszyzować dk.

 przym. faszystowski, faszyzacyjny, neofaszystowski, profaszystowski, antyfaszystowski, pseudofaszystowski

 przysł. faszystowsko

Wiktionary


faszyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. sym­pa­ty­zo­wa­nie z fa­szyz­mem

 (1.2) polit. za­pro­wa­dza­nie fa­szyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszyzacja ż., faszołek mzw., faszyzm mrz., faszysta mos., faszystka ż.

 czas. faszyzować ndk.

 przym. faszystowski

Wiktionary


faszyzować

1. pod­da­wać coś wpły­wom fa­szyz­mu;
2. być zwo­len­ni­kiem fa­szyz­mu, po­pie­rać fa­szyzm


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfa­szy­zo­wać)

 (1.1) polit. wpro­wa­dzać lub upo­wszech­niać fa­szyzm

 (1.2) sym­pa­ty­zo­wać z fa­szyz­mem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fa­szy­zo­wać się (dk. sfa­szy­zo­wać się)

 (2.1) ule­gać fa­szy­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faszołek mzw., faszysta mos., faszystka ż., faszyzacja ż., faszyzm mrz., faszyzowanie n., faszystowskość ż.

 przym. faszystowski

Wiktionary


fasóng

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. gwint

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. opraw­ka gwin­to­wa­na

Wiktionary


fat

skrót od: File Al­lo­ca­tion Table, sy­stem pli­ków pow­sta­ły pod ko­niec lat 70.


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = masz. Fa­bry­ka Au­to­ma­tów To­kar­skich;

 (1.2) = in­form. z ang. File Al­lo­ca­tion Table – sy­stem pli­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­bry­ka Au­to­ma­tów To­kar­skich S.A.
  • (sy­stem pli­ków)
  • Efek­tyw­ność ak­ty­wów trwa­łych (wskaź­ni­ki eko­no­micz­ne)
  • Tor­pe­da FAT – nie­miec­ka tor­pe­da ma­ne­wru­ją­ca z okre­su II wojny świa­to­wej

Wikipedia


fat-shaming

[czy­taj: fat­szej­ming] po­ni­ża­nie, ośmie­sza­nie kogoś z po­wo­du jego oty­ło­ści; fat sha­ming, fats­ha­ming


SJP.pl


fatah

FATAH; Ruch Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go Pa­le­sty­ny


SJP.pl


fatalista

czło­wiek pod­da­ją­cy się bier­nie lo­so­wi, wie­rzą­cy w przez­na­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która wie­rzy w fa­ta­lizm, przez­na­cze­nie; ma świa­do­mość nie­u­chron­no­ści losu

Wiktionary

Fa­ta­li­sta – pol­ski film te­le­wi­zyj­ny z 1967 roku w re­ży­se­rii Sta­ni­sła­wa Le­nar­to­wi­cza. Adap­ta­cja opo­wia­da­nia Mi­cha­i­ła Ler­mon­to­wa pod tym samym ty­tu­łem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfataˈlʲista, AS: fatalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fata ż., fatum n., fatalizm m.

:: fż. fatalistka ż.

 przym. fatalny, fatalistyczny

 przysł. fatalnie

Wiktionary


fatalistka

ko­bie­ta wie­rzą­ca w zły i nie­u­ni­knio­ny los


SJP.pl


fatalistyczny

do­ty­czą­cy fa­ta­liz­mu, wiary w przez­na­cze­nie


SJP.pl


fatalizm

wiara w przez­na­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wiara w przez­na­cze­nie

 (1.2) nie­u­chron­ność pro­ce­sów i wy­da­rzeń, zaz­wy­czaj ne­ga­tyw­nych

Wiktionary

Fa­ta­lizm – wiara w przez­na­cze­nie, tzn. w nie­u­chron­ność przysz­ło­ści. Po­gląd ten mówi, że przysz­łość i wy­da­rze­nia, które do­pie­ro się mają wy­da­rzyć, są już usta­lo­ne (lub można uwa­żać za usta­lo­ne) przez siły wyż­sze i nie mogą być zmie­nio­ne przez żadne dzia­ła­nia po­je­dyn­cze­go czło­wie­ka lub całej ludz­ko­ści (które w naj­lep­szym razie się w "przysz­łe" przez­na­cze­nie wpi­su­ją jako jego przy­czy­na). Ludz­kie de­cyz­je i za­mie­rze­nia są w tym po­glą­dzie także czę­ścią przez­na­cze­nia i są nie­u­ni­knio­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: faˈtalʲism̥, AS: fatalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatalista mos.

 przysł. fatalnie

 przym. fatalny

Wiktionary


fatalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bar­dzo źle

 (1.2) nie­u­chron­nie, pe­cho­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hen­ryk za­czął uczyć się fa­tal­nie, a słusz­niej bę­dzie stwier­dzić, że prze­stał uczyć się w ogóle.

 (1.1) Na na­stro­je spo­łecz­ne ten po­mysł wy­kręt­nej pod­wyż­ki wpły­nął fa­tal­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈtalʲɲɛ, AS: fatalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatalność ż., fatalizm m., fatalista m., fatalistka ż., fatum n.

 przym. fatalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beznadziejnie, okropnie, katastrofalnie; pot. do kitu

Wiktionary


fatalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fa­tal­nie


SJP.pl


fatalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fa­tal­ny


SJP.pl


fatalność

splot nie­szczęść, nie­po­wo­dzeń; pech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fa­tal­ne; cecha tych, któ­rzy są fa­tal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatum n.

 przym. fatalny

 przysł. fatalnie

Wiktionary


fatalny

przy­no­szą­cy nie­po­wo­dze­nie; zgub­ny, pe­cho­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nio­są­cy nie­szczę­ście, pecha

 (1.2) pot. bar­dzo zły

 (1.3) z góry przez­na­czo­ny przez los

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zro­bisz fa­tal­ny błąd, je­że­li ro­zej­dziesz się ze swoją żoną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatalista mos., fatalizm mrz., fatalność ż., fatum n.

 przym. fatalistyczny

 przysł. fatalistycznie, fatalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feralny, katastrofalny, nieszczęsny, nieszczęśliwy, pechowy, zgubny

 (1.2) nieprzyjemny, okropny, straszny, zły, żałosny, beznadziejny, kiepski

 (1.3) nieodwracalny, nieunikniony, nieuchronny

Wiktionary


fatamorgana

1. złu­dze­nie bę­dą­ce pro­jek­cją od­le­głe­go przed­mio­tu, lo­ka­li­za­cji, wy­stę­pu­ją­ce zaz­wy­czaj na pu­sty­niach; miraż;
2. złu­dze­nie, przy­wi­dze­nie, uro­je­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko świetl­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu po­zor­nych obra­zów od­le­głych przed­mio­tów spo­wo­do­wa­ne róż­ni­ca­mi współ­czyn­ni­ków za­ła­ma­nia świa­tła w war­stwach po­wie­trza o róż­nej tem­pe­ra­tu­rze;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miraż

Wiktionary


fatamorganiczny

→ fa­ta­mor­ga­na, np. fa­ta­mor­ga­nicz­ne zja­wi­sko


SJP.pl


fatałach

po­tocz­nie: coś do ubra­nia albo do­da­tek do stro­ju; ciuch


SJP.pl


fatałaszek

1. lekki dam­ski strój, ozdo­ba stro­ju, do­da­tek do stro­ju; szmat­ka;
2. dro­biazg, drob­nost­ka, bła­host­ka


SJP.pl


fatbajk

rower do po­ru­sza­nia się po syp­kich na­wierzch­niach, śnie­gu i bło­cie; fat­bi­ke


SJP.pl


fatbike

[czy­taj: fat­bajk] rower do po­ru­sza­nia się po syp­kich na­wierzch­niach, śnie­gu i bło­cie; fat­bajk


SJP.pl

FatBike (fat tire, fat tire bike lub snow bike) – ro­dzaj ro­we­ru te­re­no­we­go (off-road), który ce­chu­je się do­dat­ko­wo sze­ro­ki­mi opo­na­mi o sze­ro­ko­ści zwy­kle od 97 mm (3,8 cala) do 12,7 mm (5 cali) i obrę­czy 55 mm (2,16 cala) lub szer­szych, za­pro­jek­to­wa­ny do ni­skie­go na­ci­sku na po­dło­że, aby umoż­li­wić jazdę po mięk­kim, nie­sta­bil­nym te­re­nie, takim jak śnieg, pia­sek, to­fro­wi­ska czy błoto.

Wikipedia


fater

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oj­ciec

 (1.2) daw. gw-pl|War­sza­wa. oj­ciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fater, nudla mocie na pysku!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk foter

Wiktionary


faterek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: fater

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzy­knij mi ino Ha­ny­sku, a co tyż to twój fa­te­rek ro­bióm?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tatko, tatulek

Wiktionary


fatermerder

wy­so­ki koł­nie­rzyk przy mę­skiej ko­szu­li, ma­ją­cy sztyw­ne, ster­czą­ce do góry rogi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mody XIX wieku; vatermörder


SJP.pl


fatersztul

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fotel bu­ja­ny

Wiktionary


fatfobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do osób grub­szych, oty­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­chęć czy wro­gość wobec osób oty­łych

Wiktionary


fatfobiczny

→ fat­fo­bia


SJP.pl

Patrz:

fatfobia

fatima

1. (ok. 606-632), córka Ma­ho­me­ta i jego pier­wszej żony Cha­di­dży;
2. miej­sco­wość w Por­tu­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

 (1.2) geogr. mia­sto w Por­tu­ga­lii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­ti­ma – mia­sto w Por­tu­ga­lii, w któ­rym znaj­du­je się sank­tu­a­rium − oś­ro­dek kultu ma­ryj­ne­go
  • Fa­ti­ma – ja­poń­ski ze­spół
  • Fa­ti­ma – film z 1997 roku w re­ży­se­rii Fa­bri­zio Costa
  • Fa­ti­ma – film z 2015 roku w re­ży­se­rii Phi­lip­pe Fa­u­co­na
  • Fa­ti­ma – film z 2020 roku w re­ży­se­rii Marca Pon­te­cor­vo
  • Fa­ti­ma – po­pu­lar­ne arab­skie imię żeń­skie
  • Fa­ti­ma – imię uko­cha­nej córki pro­ro­ka Ma­ho­me­ta
  • Fa­ti­ma Mo­re­i­ra de Melo – ho­len­der­ska ho­ke­ist­ka na tra­wie
  • Fa­ti­ma Whit­bre­ad – bry­tyj­ska lek­ko­at­let­ka
  • Fa­ti­ma Yusuf – ni­ge­ryj­ska lek­ko­at­let­ka, sprin­ter­ka
  • Fa­ti­ma Zahra Djo­u­ad – al­gier­ska siat­kar­ka
  • Fa­ti­ma Zahra Ou­ka­zi – al­gier­ska siat­kar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fa­ti­ma zo­sta­ła zwol­nio­na, a teraz grozi jej de­por­ta­cja.

 (1.2) Mia­sta­mi part­ner­ski­mi Lo­re­to są Czę­sto­cho­wa, Fa­ti­ma i Na­za­ret.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈtʲĩma, AS: fatʹĩma

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przym. fatimski

Wiktionary


fatimczyk

miesz­ka­niec Fa­ti­my


SJP.pl


fatimka

miesz­kan­ka Fa­ti­my


SJP.pl


fatimski

→ Fa­ti­ma (miej­sco­wość w Por­tu­ga­lii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fa­ti­mą, do­ty­czą­cy Fa­ti­my, po­cho­dzą­cy z Fa­ti­my (mia­sta w Por­tu­ga­lii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fatima ż.

Wiktionary


fatjanów

miej­sco­wość koło Ja­ro­sła­wia (Rosja), miej­sce sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne­go od­kry­te­go w 1985 r.; Fa­tia­no­wo


SJP.pl


fatra

1. Mała Fatra, pasmo gór­skie w Kar­pa­tach Za­chod­nich;
2. Wiel­ka Fatra, pasmo gór­skie w Kar­pa­tach Za­chod­nich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wiel­ka Fatra – pasmo gór­skie na Sło­wa­cji
  • Mała Fatra – pasmo gór­skie na Sło­wa­cji
  • Szyp­ska Fatra

Wikipedia


fatras

li­te­rac­ka za­ba­wa to­wa­rzy­ska w śred­nio­wiecz­nej Fran­cji


SJP.pl


fatshaming

[czy­taj: fat­szej­ming] po­ni­ża­nie, ośmie­sza­nie kogoś z po­wo­du jego oty­ło­ści; fat sha­ming, fat-sha­ming


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ni­ża­nie lub ośmie­sza­nie ofia­ry z po­wo­du jej oty­ło­ści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fat-shaming

Wiktionary


fatsja

ro­śli­na z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych


SJP.pl

Fat­sja ("Fat­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki z Azji Wschod­niej. Ro­śli­ny te kwit­ną je­sie­nią i zimą, kwia­ty za­py­la­ne są przez owady.

Fat­sja ja­poń­ska ("F. ja­po­ni­ca") jest po­pu­lar­nie upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na. Rza­dziej w upra­wie spo­ty­ka­ny jest ga­tu­nek "F. po­ly­car­pa". Upra­wia­ny jest też mie­sza­niec mię­dzy­ro­dza­jo­wy – fat­sjo­bluszcz liz­jań­ski ×"Fats­he­de­ra lizei" pow­sta­ły ze skrzy­żo­wa­nia fat­sji ja­poń­skiej z blu­szczem ir­landz­kim "H. helix" subsp. "hi­ber­ni­ca".

Wikipedia


fatsjobluszcz

cie­nio­lub­na, ozdob­na ro­śli­na po­ko­jo­wa


SJP.pl


fatum

1. przez­na­cze­nie, los, nie­u­ni­knio­na ko­niecz­ność;
2. prze­kleń­stwo, nie­szczę­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­u­chron­ny los, zwła­szcza zły

Wiktionary

Fatum – w mi­to­lo­gii grec­kiej fatum było utoż­sa­mia­ne z Moj­ra­mi, które przę­dły i nie­u­bła­ga­nie prze­ci­na­ły nić ludz­kie­go losu. W mi­to­lo­gii rzym­skiej jest per­so­ni­fi­ka­cją nie­u­chron­ne­go, nie­od­wra­cal­ne­go losu, nie­od­wo­łal­nej woli bogów, na którą nikt nie ma wpły­wu. Fatum, które ciąży nad czło­wie­kiem ogra­ni­cza ramy jego wol­nej woli i pro­wa­dzi jego dzia­ła­nia do osta­tecz­nej klę­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­kli­na­jąc swoje fatum mu­sia­łem zre­zy­gno­wać z całej oj­co­wiz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfatũm, AS: fatũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatalista mos., fatalistka ż., fatalność ż.

 przym. fatalny

 przysł. fatalnie

Wiktionary


fatwa

ofi­cjal­ne po­u­cze­nie do­ty­czą­ce sto­so­wa­nia prawa is­lam­skie­go; fetwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) w is­la­mie: opi­nia te­o­lo­ga mu­zuł­mań­skie­go wy­ja­śnia­ją­ca kon­tro­wer­sję te­o­lo­gicz­ną, cza­sem za­wie­ra­ją­ca kon­kret­ne wska­za­nia w in­dy­wi­du­al­nej spra­wie, np. wy­da­ją­ca wyrok śmier­ci lub za­ka­zu­ją­ca jakiś prak­tyk;

Wiktionary

Fatwa ( fetva, arab. فتوى) – opi­nia wy­so­kie­go uczo­ne­go-te­o­lo­ga mu­zuł­mań­skie­go (muf­tie­go w sun­niz­mie lub mudż­ta­hi­da w szy­iz­mie), wy­ja­śnia­ją­ca kon­tro­wer­sję te­o­lo­gicz­ną, te­o­lo­gicz­no-praw­ną lub czy­sto praw­ną, jest wy­da­wa­na wy­łącz­nie na pi­śmie.

W sun­niz­mie, od mo­men­tu "za­trza­śnię­cia bram idż­ti­ha­du", czyli usta­le­nia się zrębu prawa (sza­riat) i ufor­mo­wa­nia szkół praw­nych, fatwa ma je­dy­nie cha­rak­ter za­le­ce­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zda­niem du­cho­we­go przy­wód­cy Iranu aja­tol­la­ha Ali Cha­me­nei, in­ter­ne­to­wy czat po­mię­dzy męż­czyz­ną i ko­bie­tą, któ­rych nie łączą związ­ki po­kre­wień­stwa, jest nie­do­pu­szczal­ny. Aja­tol­lah wydał już w tej spra­wie fatwę czyli zakaz ta­kich prak­tyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfatfa, AS: fatfa

Wiktionary


fatware

[czy­taj: fa­tłer] po­tocz­nie: pro­gram kom­pu­te­ro­wy zaj­mu­ją­cy dużo miej­sca na dysku lub dużo pa­mię­ci po­dręcz­nej z po­wo­du nad­mia­ru funk­cji lub nie­e­fek­tyw­ne­go pro­jek­tu


SJP.pl


fatyczny

o mowie, po­ro­zu­mie­wa­niu się: wy­ja­wia­ją­cy uczu­cia, poś­wię­co­ny wy­mia­nie wra­żeń, two­rze­niu at­mos­fe­ry to­wa­rzy­skiej, a nie wy­mia­nie idei czy in­for­ma­cji


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) jęz. słu­żą­cy sa­me­mu na­wią­za­niu lub pod­trzy­ma­niu kon­tak­tu mię­dzy roz­mów­ca­mi, bez istot­nej wy­mia­ny in­for­ma­cji

Wiktionary


fatyga

wy­si­łek po­nie­sio­ny dla kogoś, w czy­jejś spra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mę­czą­cy wy­si­łek fi­zycz­ny lub umy­sło­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Fa­ty­ga (1958–2020) – pol­ska ak­tor­ka, pio­sen­kar­ka i pia­nist­ka
  • Bar­ba­ra Fa­ty­ga (ur. 1953) – pol­ska kul­tu­roz­naw­czy­ni, so­cjo­loż­ka i an­tro­po­loż­ka
  • Mie­czy­sław Fa­ty­ga (1923–1997) – pol­ski woj­sko­wy i funk­cjo­na­riusz apa­ra­tu bez­pie­czeń­stwa PRL

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praca do­mo­wa z ma­te­ma­ty­ki wy­ma­ga wiele fa­ty­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈtɨɡa, AS: fatyga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sfatygowany

 czas. fatygować, sfatygować, pofatygować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trud, kłopot, trudność, zmęczenie, wyczerpanie

Wiktionary


fatygant

męż­czyz­na asy­stu­ją­cy i nad­ska­ku­ją­cy ko­bie­cie


SJP.pl


fatygować

1. na­ra­żać kogoś na trud; tru­dzić;
2. fa­ty­go­wać się - mę­czyć się, tru­dzić się


SJP.pl


fatymidzi

dy­na­stia mu­zuł­mań­ska


SJP.pl

Fa­ty­mi­dzi ( ‏الفاطميون‎) – is­ma­i­lic­ka dy­na­stia ka­li­fów pa­nu­ją­ca w Pół­noc­nej Afry­ce w la­tach 909–1171.

Fa­ty­mi­dzi wy­wo­dzi­li swoje po­cho­dze­nie od Fa­ti­my i Alego, jed­nak przed­sta­wia­na przez nich ge­ne­a­lo­gia była po­wszech­nie kwe­stio­no­wa­na. W źró­dłach po­ja­wia­ją się po raz pier­wszy w IX wieku jako przy­wód­cy is­ma­i­lic­kie­go ruchu, dzia­ła­ją­cy w imie­niu ukry­te­go imama Mu­ham­ma­da ibn Isma’ila, któ­re­go przyj­ście jako mah­die­go mieli przy­go­to­wać.

Wikipedia


fatyzm

pod­trzy­my­wa­nie kon­tak­tów spo­łecz­nych po­przez roz­mo­wę


SJP.pl


fau

nazwa li­te­ry "v"; we, fał


SJP.pl


faukaria

ro­śli­na o gru­bych, mię­si­stych li­ściach i żół­tych kwia­tach, ros­ną­ca w pu­styn­nych te­re­nach po­łud­nio­wej Afry­ki


SJP.pl


faul

na­ru­sze­nie prze­pi­sów gry, np. przez nie­doz­wo­lo­ny chwyt przesz­ka­dza­ją­cy prze­ciw­ni­ko­wi w grze; foul (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. umyśl­ne lub przy­pad­ko­we za­gra­nie niez­god­ne z prze­pi­sa­mi gry;

Wiktionary

Faul (ang. "foul") – umyśl­ne lub przy­pad­ko­we za­gra­nie niez­god­ne z prze­pi­sa­mi gry, ka­ra­ne zgod­nie z prze­pi­sa­mi obo­wią­zu­ją­cy­mi w danej dzie­dzi­nie spor­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On po­peł­nił brzyd­ki faul.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawl, AS: fau̯l

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faulowanie n., faulik mrz.

 czas. faulować ndk., sfaulować dk.

Wiktionary


faulik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od faul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faul m.

Wiktionary


faulkner

[czy­taj: fo­kner albo fol­kner] naz­wi­sko an­giel­skie, m.in. Wil­liam Fa­ul­kner (1897-1962), pi­sarz ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­ul­kner (ang. Fa­ul­kner Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Polk
  • hrab­stwo Fa­ul­kner (ang. Fa­ul­kner Co­un­ty) – w sta­nie Ar­kan­sas
  • Wil­liam Fa­ul­kner – ame­ry­kań­ski pi­sarz, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie li­te­ra­tu­ry za rok 1949
  • New­ton Fa­ul­kner – bry­tyj­ski muzyk

Wikipedia


faulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­u­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfaulowanie n., faul m.

 czas. faulować ndk., sfaulować dk.

Wiktionary


faulować

1. w spor­cie: prze­kro­czyć, prze­kra­czać prze­pi­sy gry, sto­su­jąc nie­doz­wo­lo­ne chwy­ty, ude­rze­nia;
2. książ­ko­wo, prze­no­śnie: zwy­cię­żyć, zwy­cię­żać kogoś, po­stę­pu­jąc w spo­sób niez­god­ny z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi po­stę­po­wa­nia


SJP.pl


faun

1. lu­bież­ny bożek leśny, utoż­sa­mia­ny z grec­kim sa­ty­rem;
2. lu­bież­ny czło­wiek; satyr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) mit. fi­gu­ra bożka le­śne­go przed­sta­wia­ne­go zaz­wy­czaj pod po­sta­cią bro­da­te­go męż­czyz­ny z ko­zi­mi ro­ga­mi i ko­py­ta­mi;

Wiktionary

Faun (łac. "Fa­u­nus") – sta­ro­i­tal­ski bóg płod­no­ści, bóg lasów gór­skich, opie­kun pa­ste­rzy, da­rzą­cy płod­no­ścią ich stada, na­u­czy­ciel upra­wy roli. Czę­sto wy­stę­pu­ją­cy w oto­cze­niu in­nych bóstw le­śnych, utoż­sa­mia­ny z grec­kim Panem. Po­cząt­ko­wo nie cha­rak­te­ry­zo­wał się żad­ny­mi spe­cjal­ny­mi ce­cha­mi, pod wpły­wa­mi grec­ki­mi przy­jął cechy Pana – kozie różki i ko­pyt­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fawn, AS: fau̯n

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faun

 przym. fauni, fauniczny

Wiktionary


fauna

ogół zwie­rząt na danym ob­sza­rze lub w danym okre­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ogół zwie­rząt na danym ob­sza­rze, w danym śro­do­wi­sku lub okre­sie ge­o­lo­gicz­nym;

Wiktionary

Fauna (łac. "Fa­u­nus" – bóg trzód i pa­ste­rzy) – ogól­ne okre­śle­nie na wszyst­kie ga­tun­ki zwie­rząt na danym ob­sza­rze (np. fauna Pol­ski) lub w danym śro­do­wi­sku (fauna sa­wan­no­wa), a także okre­sie ge­o­lo­gicz­nym (np. fauna kam­bryj­ska). Ba­da­nie fauny po­zo­sta­je w ge­stii fa­u­ni­sty­ki, ale ko­rzy­sta­ją z niego rów­nież inne dzie­dzi­ny bio­lo­gii, np. eko­lo­gia i eto­lo­gia, na­to­miast od­kry­cia fa­u­ni­sty­ki są sy­ste­ma­ty­zo­wa­ne przez sy­ste­ma­ty­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fauna abi­sa­lu ce­chu­je się za­ni­kiem lub nad­mier­nym roz­wo­jem na­rzą­dów wzro­ku w po­sta­ci or­ga­nów świetl­nych, wyt­wo­rze­niem de­li­kat­nych na­rzą­dów do­ty­ku oraz niez­wy­kły­mi kształ­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfawna, AS: fau̯na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. makrofauna ż., faunista m., faunistka ż., faunistyka ż., Faun mzw.

 przym. faunistyczny, faunowy

Wiktionary


fauni

→ faun


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­u­nem, do­ty­czą­cy fauna; taki jak u fauna

Wiktionary

Patrz:

faun

Powiązane:

 rzecz. faun mos.

 przym. fauniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fauniczny

Wiktionary


fauniczny

przy­miot­nik od: faun


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fa­u­nem, do­ty­czą­cy fauna; wła­ści­wy fa­u­no­wi, taki jak u fauna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faun mos.

 przym. fauni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fauni

Wiktionary


faunista

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fa­u­ni­sty­ki


SJP.pl


faunistka

→ fa­u­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

faunista

faunistyczny

do­ty­czą­cy fa­u­ni­sty­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zool. zwią­za­ny z fa­u­ni­sty­ką, do­ty­czą­cy fa­u­ni­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faunistyka ż., faunista m., fauna ż.

 przysł. faunistycznie

Wiktionary


faunistyka

dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem fauny okre­ślo­nych te­re­nów i okre­sów ge­o­lo­gicz­nych


SJP.pl

Fa­u­ni­sty­ka – dy­scy­pli­na zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się opi­sem faun okre­ślo­nych te­re­nów i okre­sów ge­o­lo­gii; roz­wi­nę­ła się buj­nie od czasu Ka­ro­la Lin­ne­u­sza, wraz z roz­wo­jem sy­ste­ma­ty­ki or­ga­niz­mów; w za­kres fa­u­ni­sty­ki wcho­dzi ba­da­nie roz­mie­szcze­nia zwie­rząt i wy­róż­nia­nie tzw. ele­men­tów fa­u­ni­stycz­nych, czemu służą ob­ser­wa­cje te­re­no­we i ko­lek­cje oka­zów zwie­rząt danej grupy; fa­u­ni­sty­ka jest pod­sta­wą in­nych dzia­łów zo­o­lo­gii, gł. zo­o­ge­o­gra­fii.

Wikipedia


faure

[czy­taj: for] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Beate Faure – nie­miec­ka siat­kar­ka, olim­pij­ka
  • Edgar Faure – fran­cu­ski po­li­tyk, praw­nik, pi­sarz i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Félix Faure – fran­cu­ski po­li­tyk, pre­zy­dent Fran­cji
  • Théo Faure – fran­cu­ski siat­karz
  • Oli­vier Faure – fran­cu­ski po­li­tyk

Wikipedia


fauré

[czy­taj: for] naz­wi­sko


SJP.pl


faust

Jo­han­nes Faust (Georg Faust) (ok. 1480-ok. 1538), niem. astro­log, uwa­ża­ny za czar­nok­sięż­ni­ka; osoba bę­dą­ca pier­wow­zo­rem dla spe­cy­ficz­nej po­sta­ci li­te­rac­kiej (Dok­to­ra) Fa­u­sta, bo­ha­te­ra wielu ut­wo­rów li­te­rac­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Faust – imię mę­skie
  • Faust – motyw w sztu­ce
  • Faust – dra­mat Jo­han­na Wolf­gan­ga von Go­et­he­go
  • Tra­gicz­ne dzie­je dok­to­ra Fa­u­sta – dra­mat Chri­stop­he­ra Mar­lo­we’a
  • Faust – opera Char­les’a Go­u­no­da wy­sta­wio­na w 1859
  • Faust – opera An­to­nie­go Hen­ry­ka Ra­dzi­wił­ła two­rzo­na w la­tach 1808–1832
  • La Dam­na­tion de Faust – opera Hec­to­ra Ber­lio­za wy­sta­wio­na w 1846
  • Faust – film z 1926 w re­ży­se­rii F.W. Mur­nau
  • Faust – wło­sko–fran­cu­sko–nie­miec­ki film por­no­gra­ficz­ny z 2002 roku
  • Faust − film z 2011 w re­ży­se­rii Alek­san­dra So­ku­ro­wa
  • Faust – nie­miec­ki ze­spół mu­zycz­ny
  • Faust – wło­ski ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fawst, AS: fau̯st

Wiktionary


faustowski

[czy­taj: fał­stow­ski] o czło­wie­ku: przy­po­mi­na­ją­cy bo­ha­te­ra dra­ma­tu J.W. Go­et­he­go, taki, który poś­wię­ca war­to­ści du­cho­we dla dóbr do­czes­nych, po­wo­do­wa­ny chę­cią zdo­by­cia wie­dzy, drę­czo­ny nie­u­stan­nym bo­ry­ka­niem się ze swymi dą­że­nia­mi du­cho­wy­mi; fa­u­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. pra­gną­cy zdo­być wie­dzę za wszel­ką cenę, zwła­szcza ta­jem­ni­cę nie­śmier­tel­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Faustowski, faustyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faustyczny

Wiktionary


faustowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­u­sta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


faustyczny

[czy­taj: fał­stycz­ny] o czło­wie­ku: przy­po­mi­na­ją­cy bo­ha­te­ra dra­ma­tu J.W. Go­et­he­go, taki, który poś­wię­ca war­to­ści du­cho­we dla dóbr do­czes­nych, po­wo­do­wa­ny chę­cią zdo­by­cia wie­dzy, drę­czo­ny nie­u­stan­nym bo­ry­ka­niem się ze swymi dą­że­nia­mi du­cho­wy­mi; fa­u­stow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. fa­u­stow­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. faustowski

Wiktionary


faustyn

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.,

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Fa­u­sty­na

Wiktionary

Fa­u­styn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od rzym­skie­go naz­wi­ska "Fa­u­sti­nus", które pier­wot­nie oz­na­cza­ło „po­cho­dzą­cy od Fa­u­sta, na­le­żą­cy do Fa­u­sta”. Imię to no­si­ło wielu świę­tych, a jed­nym ze zna­nych jest św. Fa­u­styn, wspo­mi­na­ny 15 lu­te­go ze swoim bra­tem, św.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­wieź­li­śmy Fa­u­sty­no­wi bu­tel­kę do­bre­go wło­skie­go wina.

 (1.1) Od­wie­dzi­li­śmy z Fa­u­sty­nem ko­le­gę z woj­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faustyna ż., Faustynka ż.

:: zdrobn. Faustynek mos.

Wiktionary


faustyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Fa­u­styn

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­u­sty­na – imię żeń­skie
  • Fa­u­sty­na z Como – wło­ska sio­stra za­kon­na, świę­ta Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Fa­u­sty­na Ko­wal­ska – pol­ska sio­stra za­kon­na, świę­ta Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Fa­u­sty­na Star­sza – żona ce­sa­rza rzym­skie­go An­to­ni­nu­sa Piusa
  • Fa­u­sty­na Młod­sza – córka ce­sa­rza rzym­skie­go An­to­ni­nu­sa Piusa
  • Fa­u­sty­na – film w re­ży­se­rii Je­rze­go Łu­ka­sze­wi­cza
  • Fa­u­sty­na – wło­ska ko­me­dia z 1968 roku w re­ży­se­rii Lu­i­gie­go Ma­gnie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Karol cho­dzi z Fa­u­sty­ną od dwóch lat.

 (1.1) We wrze­śniu od­wie­dzi­my Fa­u­sty­nę w Ka­li­for­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈstɨ̃na, AS: fau̯stỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faustyn mos.

:: zdrobn. Faustynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Faustynka

Wiktionary


faustynek

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Je­zu­sa Mi­ło­sier­ne­go


SJP.pl


faustyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­u­sty­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


faustynka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Je­zu­sa Mi­ło­sier­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Fa­u­sty­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­drów­cie od nas Fa­u­styn­kę i Julkę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Faustyn mos., Faustyna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Faustyna

Wiktionary


faustynostwo

Fa­u­styn z mał­żon­ką; Fa­u­sty­no­wie


SJP.pl


faustynowie

Fa­u­styn z mał­żon­ką; Fa­u­sty­no­stwo


SJP.pl


faustynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fa­u­sty­na (Fa­u­sty­ny) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


faustyzm

po­sta­wa ży­cio­wa, spo­sób po­stę­po­wa­nia wła­ści­wy Fa­u­sto­wi, bo­ha­te­ro­wi wielu ut­wo­rów li­te­rac­kich; dą­że­nie do poz­na­nia ta­jem­ni­cy i sensu świa­ta, życia, dobra i zła, nie­śmier­tel­no­ści i za­pa­no­wa­nia nad cza­sem, choć­by za cenę per­trak­to­wa­nia z dia­błem


SJP.pl

Fa­u­styzm – okre­śle­nie po­cho­dzi od po­sta­ci Fa­u­sta – bo­ha­te­ra wielu ut­wo­rów li­te­rac­kich. Pier­wow­zór Fa­u­sta od­naj­dzie­my w eu­ro­pej­skim fol­klo­rze. Naj­bar­dziej znana kon­kre­ty­za­cja tej po­sta­ci to na­to­miast bo­ha­ter dra­ma­tu Faust bo­ha­ter Go­et­he­go. Fa­u­styzm oz­na­cza dą­że­nie czło­wie­ka do poz­na­nia ta­jem­ni­cy i sensu świa­ta, życia, dobra i zła; nie­śmier­tel­no­ści i za­pa­no­wa­nia nad cza­sem, choć­by za cenę per­trak­to­wa­nia z dia­błem.

Wikipedia


faux-pas

[czy­taj: fo PA] z fran­cu­skie­go: fał­szy­wy krok; uchy­bie­nie nor­mom to­wa­rzy­skim; nie­takt, niez­ręcz­ność, gafa, faux pas


SJP.pl


fauxbourdon

[czy­taj: foburDĄ] ro­dzaj tech­ni­ki trzy­gło­so­wej po­le­ga­ją­cej na sto­so­wa­niu rów­no­le­głych akor­dów sek­sto­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska, pow­sta­ła w szko­le bur­gundz­kiej, opar­ta na rów­no­le­głym pro­wa­dze­niu trzech gło­sów, w któ­rej do naj­niż­sze­go (can­tus fir­mus) do­pi­sy­wa­no dwa wyż­sze: środ­ko­wy o ter­cję wyżej i naj­wyż­sze­go o sek­stę wyżej;

Wiktionary

Fa­ux­bo­ur­don – (wł. "falso bor­do­ne", fał­szy­wy bur­don) – ro­dzaj tech­ni­ki trzy­gło­so­wej, po­le­ga­ją­cej na sto­so­wa­niu rów­no­le­głych akor­dów ter­cjo­wo-kwar­to­wych, przy czym w ka­den­cjach koń­czą­cych frazy lub zda­nia mu­zycz­ne po­ja­wia­ją się akor­dy kwin­to­wo-kwar­to­we. Tech­ni­ka ta roz­wi­nę­ła się w pier­wszej po­ło­wie XV w. w kręgu szko­ły bur­gundz­kiej, a za jej pro­to­typ uwa­ża­ny jest an­giel­ska tech­ni­ka gy­me­lu. Za twór­cę tej tech­ni­ki uwa­ża­ny jest John Dun­sta­ble.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­gni­fi­cat Mi­ko­ła­ja z Ra­do­mia jest jed­nym z nie­wie­lu za­cho­wa­nych do dzi­siaj ut­wo­rów z fa­ux­bo­ur­do­nem.

 (1.1) Na po­cząt­ku i końcu frag­men­tów za­wie­ra­ją­cych fa­ux­bo­ur­don wy­ko­rzy­sty­wa­no inne współbrz­mie­nia: głos środ­ko­wy był bu­do­wa­ny o kwin­tę czy­stą, a naj­wyż­szy o ok­ta­wę czy­stą wyżej w sto­sun­ku do can­tus fir­mus.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fauxbourdonowy

Wiktionary


favela

dziel­ni­ca nędzy na pe­ry­fe­riach miast bra­zy­lij­skich; slum­sy, slam­sy, fa­we­la, bar­ria­das


SJP.pl


favicon

[czy­taj: fa­wi­kon] ikon­ka w pasku adre­su prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej; fa­vi­co­na


SJP.pl

Fa­vi­con ( fa­vo­ri­tes icon, ikona ulu­bio­nych, ikona wi­try­ny) – ikona, która po­ja­wia się przed adre­sem w polu adre­so­wym prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej lub na kar­cie z ot­war­tą stro­ną www. Ikona ta ma po­stać obraz­ka, we­dług pier­wot­nych pro­po­zy­cji bit­ma­py ICO lub PNG w wy­mia­rach 16×16 lub 32×32 pik­se­li, w póź­niej­szym cza­sie przy braku zgod­nej stan­da­ry­za­cji au­to­rzy czę­ści prze­glą­da­rek sa­mo­rzut­nie wpro­wa­dzi­li ob­słu­gę in­nych wy­mia­rów (np. bit­map 180×180 dla iOS) i for­ma­tów (np. SVG).

Wikipedia


favicona

[czy­taj: fa­wi­ko­na] ikon­ka w pasku adre­su prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej; fa­vi­con


SJP.pl


favorit

model sa­mo­cho­du marki Škoda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy marki Škoda Fa­vo­rit

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈvɔrʲit, AS: favorʹit

Wiktionary


favoritka

po­tocz­nie: sa­mo­chód typu Škoda Fa­vo­rit


SJP.pl


favre

[czy­taj: fawr] naz­wi­sko


SJP.pl


fawela

dziel­ni­ca nędzy na pe­ry­fe­riach miast bra­zy­lij­skich; slum­sy, slam­sy, fa­ve­la, bar­ria­das


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. roz­le­gła dziel­ni­ca nędzy pow­sta­ła wokół miast Bra­zy­lii, bra­zy­lij­ski slums;

Wiktionary

Fa­we­la (port. "fa­ve­la") – ogól­na nazwa dziel­nic nędzy w Bra­zy­lii.

Fa­we­le two­rzą się wokół cen­trów miast. Domy zbu­do­wa­ne są z naj­tań­szych ma­te­ria­łów (czę­sto odzy­ska­nych z in­nych domów i ze śmiet­nisk: tek­tu­ry, dykty, bla­chy, desek itp.). Sza­cu­je się, że żyje w nich około 6% lud­no­ści Bra­zy­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) UPP za­kła­da­ją po­ste­run­ki, któ­rych wcze­śniej nie było, bo w fa­we­li rzą­dził gang. Fa­we­la za­mie­nia się, przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie, w „nor­mal­ną” dziel­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈvɛla, AS: favela

Wiktionary


fawerola

fran­cu­ska rasa kur


SJP.pl


fawoniusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bóg i uo­so­bie­nie wia­tru za­chod­nie­go, utoż­sa­mia­ny z grec­kim Ze­fi­rem;

Wiktionary

Fa­wo­niusz (łac. Fa­vo­nius, Zep­hy­rus, gr. Ζέφυρος Zéphyros) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bóg i uo­so­bie­nie wia­tru za­chod­nie­go i za­chod­niej stro­ny świa­ta.

Uo­sa­biał ła­god­ny wiatr, zwia­stu­ją­cy wios­nę. Był utoż­sa­mia­ny z grec­kim Ze­fi­rem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: faˈvɔ̃ɲuʃ, AS: favõńuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fawoniusz mrz., fawoni mrz.

 przym. Fawoniuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zefir

Wiktionary


fawor

daw­niej: łaska, przy­chyl­ność, życz­li­wość; wzglę­dy, fa­wo­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. przy­chyl­ność, po­par­cie, ła­ska­wość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dbam o czy­jeś fa­wo­ry!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faworycik m., faworytek m., faworyzm m., faworytyzm m., faworyta ż., faworytka ż., faworyzacja ż., faworyzowanie n., faworyt mrz./mos./mzw.

 czas. faworować ndk., faworyzować ndk.

 przym. faworytny, faworytalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przychylność, poparcie, łaskawość

Wiktionary


faworek

cien­kie, kru­che ciast­ko w kształ­cie wstąż­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kru­che ciast­ko w kształ­cie za­wi­nię­tej wstąż­ki;

 (1.2) hist. wstąż­ka no­szo­na przez ry­ce­rza jako znak jego damy

 (1.3) kra­ków. wstąż­ka bę­dą­ca ele­men­tem kra­kow­skie­go stro­ju lu­do­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ostat­ki nas­ma­ży­łam dużo fa­wor­ków.

 (1.1) Fa­wor­ki to jedna z trud­niej­szych re­cep­tur w na­szej tra­dy­cyj­nej cu­kier­ni, jakie przysz­ło mi we­ga­ni­zo­wać – wyz­na­je Woj­ciech Sta­ro­wicz, szef Cu­kier­ni Sta­ro­wicz. Ale udało się!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: faˈvɔrɛk, AS: favorek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chrust, chruścik

Wiktionary


faworki

cien­kie, kru­che ciast­ko w kształ­cie wstąż­ki


SJP.pl

Fa­wor­ki, chrust, chru­stek, chru­ścik, chru­ści­ki; daw­niej także kre­ple (choć wyraz ten oz­na­cza prze­de wszyst­kim pącz­ki) – pol­skie i li­tew­skie oraz nie­miec­kie (niem. "Ra­der­ku­chen", "Lie­bessch­le­i­fen") tra­dy­cyj­ne, chrup­kie ciast­ka o słod­kim smaku, w kształ­cie zło­żo­nej ko­kard­ki, wyt­wa­rza­ne z cia­sta zbi­ja­ne­go, us­ma­żo­ne w głę­bo­kim tłu­szczu. Naj­czę­ściej spo­ży­wa­ne w cza­sie kar­na­wa­łu i tłu­ste­go czwart­ku lub na ostat­ki, czyli we wto­rek przed Środą Po­piel­co­wą.

Wikipedia


faworkowy

→ fa­wo­rek


SJP.pl

Patrz:

faworek

faworować

daw­niej: fa­wo­ry­zo­wać


SJP.pl


fawory

daw­niej: łaska, przy­chyl­ność, życz­li­wość; wzglę­dy, fa­wo­ry


SJP.pl


faworyt

1. czło­wiek wy­róż­nia­ny i ob­da­rza­ny wzglę­da­mi;
2. za­wod­nik (także dru­ży­na) prze­wi­dy­wa­ny jako zwy­cięz­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś lu­bia­ny, fa­wo­ry­zo­wa­ny

 (1.2) sport. osoba lub dru­ży­na ty­po­wa­na na zwy­cięz­cę w za­wo­dach

 (1.3) daw. ko­cha­nek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) sport. zwie­rzę ty­po­wa­ne na zwy­cięz­cę w wy­ści­gach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) daw. pa­sem­ko za­ro­stu po­zo­sta­wio­ne na po­licz­ku

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) D. lm. od: fa­wo­ry­ta

Wiktionary

Fa­wo­ryt – mniej lub bar­dziej ofi­cjal­ny ko­cha­nek kró­lo­wej bądź króla. Rów­nież okre­śle­nie osoby za­u­fa­nej, ob­da­rzo­nej szcze­gól­ną łaską kró­lew­ską i zaz­wy­czaj peł­nią­cej funk­cję pier­wsze­go mi­ni­stra lub pier­wszej damy dworu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jurek oka­zu­je się być fa­wo­ry­tem w tym wy­ści­gu.

 (2.1) Ze staj­ni wy­pro­wa­dzo­no te­go­rocz­ne­go fa­wo­ry­ta.

 (3.1) Pra­dzia­dek ma na zdję­ciu czar­ne fa­wo­ry­ty i bi­no­kle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faworycik m., faworytek m., faworyzm m., faworytyzm m., fawor m., faworyzacja ż., faworyzowanie n.

:: fż. faworyta ż., faworytka ż.

 przym. faworytny, faworytalny

 czas. faworować ndk., faworyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) bak, baczek, bokobroda

Wiktionary


faworyta

prze­sta­rza­łe: ko­chan­ka, utrzy­man­ka, zwła­szcza osoby wy­so­ko po­sta­wio­nej; mi­ło­śni­ca, me­tre­sa, ko­cha­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­chan­ka, utrzy­man­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: fa­wo­ryt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­wo­ry­ta – ko­chan­ka osoby wy­so­ko po­sta­wio­nej, me­tre­sa.
  • Fa­wo­ry­ta – opera Ga­e­ta­no Do­ni­zet­tie­go.
  • Fa­wo­ry­ta – film z roku 2018 w re­ży­se­rii Jor­go­sa Lan­ti­mo­sa.
  • Fa­wo­ryt­ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. faworyt m., fawor mrz.

 czas. faworyzować

Wiktionary


faworytka

→ fa­wo­ryt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ty­po­wa­na na zwy­cięż­cę

Wiktionary

Gru­sza ‘Fa­wo­ryt­ka’, 'Klap­sa' (ang. "Clapp’s Fa­vo­u­ri­te") – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) gru­szy na­le­żą­ca do grupy grusz za­chod­nich o wczes­nej porze doj­rze­wa­nia (od­mia­na je­sien­na). Od­mia­na bar­dzo stara, wy­ho­do­wa­na w 1860 roku w Dor­che­ster w sta­nie Mas­sa­chu­setts (USA) przez Thad­de­u­sa Clap­pa jako siew­ka od­mia­ny Fla­mand­ka.

Wikipedia

Patrz:

faworyt

Powiązane:

 rzecz. fawor mrz., faworyt mzw./mos./mrz.

Wiktionary


faworyty

1. prze­sta­rza­le: pasmo za­ro­stu po­zo­sta­wio­ne na po­licz­ku; bak;
2. w wy­ści­gach: koń, pies ty­po­wa­ny na zwy­cięz­cę


SJP.pl


faworytyzm

da­wa­nie pier­wszeń­stwa ulu­bień­com przy ob­sa­dza­niu sta­no­wisk; ne­po­tyzm, ku­mo­ter­stwo


SJP.pl


faworyzacja

wy­róż­nia­nie, po­pie­ra­nie, fa­wo­ry­zo­wa­nie


SJP.pl


faworyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fa­wo­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. faworyzować ndk.

 rzecz. fawor mrz., faworyt mrz./mos./mzw.

Wiktionary


faworyzować

ob­da­rzać wzglę­da­mi, wy­róż­niać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­róż­niać kogoś, da­rzyć szcze­gól­ny­mi wzglę­da­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary Za­gór­ski od­no­sił się do mło­dych z to­le­ran­cją i ich le­wi­co­we skłon­no­ści fa­wo­ry­zo­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfavɔrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: favoryzovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faworyt m., faworycik m., faworytek m., faworyzm m., faworytyzm m., fawor m., faworyta ż., faworytka ż., faworyzacja ż., faworyzowanie n.

 czas. faworować ndk.

 przym. faworytny, faworytalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) preferować, wyróżniać, popierać; daw. faworować

Wiktionary


fax

faks, te­le­faks, te­le­fax;
1. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do prze­ka­zy­wa­nia i od­bie­ra­nia obra­zów (głów­nie tek­stów) za po­mo­cą sieci te­le­fo­nicz­nej;
2. obraz wy­sła­ny lub otrzy­ma­ny za poś­red­nict­wem urzą­dze­nia o tej samej naz­wie


SJP.pl


fayolizm

te­o­ria ad­mi­ni­stra­cji i or­ga­ni­za­cji przed­się­biorstw


SJP.pl


faz

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|faza.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frank­fur­ter All­ge­me­i­ne Ze­i­tung
  • Fo­ot­ball As­so­cia­tion of Zam­bia
  • For­ces armées zaïroises
  • Ro­ber­to Faz – muzyk ku­bań­ski

Wikipedia


faza

1. stan zja­wi­ska w danej chwi­li
2. po­ję­cie z fi­zy­ki o róż­nych zna­cze­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, etap

 (1.2) techn. sko­śne ścię­cie kra­wę­dzi

 (1.3) prze­su­nię­cie fa­zo­we

 (1.4) pot. jedno z kilku źró­deł za­si­la­nia przy za­si­la­niu wie­lo­fa­zo­wym

 (1.5) pot. środ. stan do­bre­go hu­mo­ru z na­pa­da­mi śmie­chu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • faza ter­mo­dy­na­micz­na (jako roz­sze­rze­nie po­ję­cia „stan sku­pie­nia ma­te­rii”)
    • faza mię­dzy­me­ta­licz­na
    • faza cie­kło­kry­sta­licz­na
      • faza ne­ma­tycz­na
      • faza smek­tycz­na
      • faza ko­lum­no­wa
      • faza cho­le­ste­ro­lo­wa
  • faza Księ­ży­ca
  • faza w elek­trycz­no­ści
  • faza fali
  • faza drgań
  • faza roz­rzą­du

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ob­ser­wu­je­my ko­lej­ną fazę wzro­stu.

 (1.1) Każda faza roz­wo­ju pro­duk­tu musi być do­kład­nie za­pla­no­wa­na.

 (1.2) Faza w tym miej­scu nie jest po­trzeb­na.

 (1.3) Ten sy­gnał ma fazę 90 stop­ni.

 (1.4) Wczo­raj nie było u nas jed­nej fazy.

 (1.5) Po traw­ce za­wsze mam nie­złą fazę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfaza, AS: faza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) etap, stadium

Wiktionary


fazan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. ba­żant

Wiktionary


fazant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zob. fazan.

Wiktionary


fazenda

fa­cen­da;
1. plan­ta­cja kawy w Bra­zy­lii; dom na ta­kiej plan­ta­cji
2. go­spo­dar­stwo rolne w daw­nych ko­lo­niach hisz­pań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bra­zy­lij­ska plan­ta­cja, zwła­szcza kawy

 (1.2) dom na ta­kiej plan­ta­cja­an­ta­cji

Wiktionary

Fa­zen­da – pa­ra­fia "(fre­gu­e­sia)" gminy Lajes das Flo­res. W 2011 miej­sco­wość była za­miesz­ki­wa­na przez 257 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: faˈzɛ̃nda, AS: fazẽnda

Wiktionary


fazender

wła­ści­ciel fa­zen­dy; plan­ta­tor


SJP.pl


fazka

zdrob­nie­nie od: faza


SJP.pl


fazo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: faza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfazɔ, AS: fazo

Wiktionary


fazogram

ze­staw kilku obra­zów, ry­sun­ków lub wy­kre­sów, obra­zu­ją­cych ko­lej­ne etapy ja­kie­goś pro­ce­su, zja­wi­ska


SJP.pl


fazomierz

przy­rząd do mie­rze­nia prze­su­nię­cia fa­zo­we­go mię­dzy dwie­ma wiel­ko­ścia­mi elek­trycz­ny­mi prze­mien­ny­mi, o jed­na­ko­wej czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl


fazotron

od­mia­na cy­klo­tro­nu; syn­chro­cy­klo­tron; syn­chro­fa­zo­tron


SJP.pl


fazować

ści­nać kra­wę­dzie przed­mio­tów uko­śnie lub pó­ło­krą­gło


SJP.pl


fazowość

→ fa­zo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fa­zo­we

Wiktionary

Patrz:

fazowy

Powiązane:

 przym. fazowy

 przysł. fazowo

Wiktionary


fazowy

przy­miot­nik od: faza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fazy, tj. etapu, stanu lub mo­men­tu w roz­wo­ju ja­kie­goś zja­wi­ska

 (1.2) elektr. do­ty­czą­cy fazy jako okre­ślo­ne­go stanu na­pię­cia elek­trycz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. faza ż., fazowość ż.

 przysł. fazowo

Wiktionary


fał

lina słu­żą­ca do pod­no­sze­nia m.in. żagli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina słu­żą­ca do pod­no­sze­nia cze­goś (np. żagla, drzew­ca);

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) jęz. nazwa li­te­ry v / V

Wiktionary

Fał – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go. Służy do pod­no­sze­nia ru­cho­mych ele­men­tów oża­glo­wa­nia, omasz­to­wa­nia i in­nych. Nazwę tę noszą nie tylko wszyst­kie liny słu­żą­ce do sta­wia­nia żagli, ale także niek­tó­re z lin pod­no­szą­cych ru­cho­me czę­ści omasz­to­wa­nia oraz liny do pod­no­sze­nia płet­wy ste­ro­wej oraz mie­cza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: faw, AS: fau̯

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. fałowy

Wiktionary


fała

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. chwa­ła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfawa, AS: fau̯a

Wiktionary


fałat

ina­czej: kawał cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. ban­knot ty­siącz­ło­to­wy

 (1.2) środ. ban­knot

Wiktionary


fałd

1. za­gię­cie na ubra­niu, pow­sta­łe przez za­ło­że­nie ma­te­ria­łu i za­pra­so­wa­nie go lub czę­ścio­we za­szy­cie; za­pra­ska, plisa, za­kład­ka, fałda;
2. po­dłuż­ne zgru­bie­nie skóry; zmarszcz­ka, fałda;
3. w ge­o­lo­gii: de­for­ma­cja tek­to­nicz­na, wy­gię­cie warstw skal­nych, skła­da­ją­ce się z czę­ści wy­pu­kłej - sio­dła i wklę­słej - łęku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­gię­cie, za­ła­ma­nie ma­te­ria­łu, skóry lub innej po­wierzch­ni

 (1.2) geol. wy­gię­cie warstw skal­nych bez przer­wa­nia ich cią­gło­ści;

Wiktionary

Fałd – struk­tu­ra tek­to­nicz­na, de­for­ma­cja cią­gła, pow­sta­ła na sku­tek wy­gię­cia warstw bez przer­wa­nia cią­gło­ści oś­rod­ka skal­ne­go. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je fał­dów: an­ty­kli­ny i syn­kli­ny. An­ty­kli­na po­sia­da w swoim ją­drze ut­wo­ry star­sze, na­to­miast syn­kli­na – młod­sze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy fałd tej sukni, każde za­ła­ma­nie, każda krzy­wa linia atła­su obej­mu­ją­ce­go ra­mio­na sta­wa­ła się linią naj­wyż­szej pię­kno­ści…

 (1.2) Do­li­na prze­bie­ga­ją­ca wzdłuż fał­dów skal­nych o jed­na­ko­wym na­chy­le­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawt, AS: fau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałdowanie n., fałdek m., fałda ż.

 czas. fałdować ndk.

 przym. fałdowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałda

Wiktionary


fałda

1. za­gię­cie na ubra­niu, pow­sta­łe przez za­ło­że­nie ma­te­ria­łu i za­pra­so­wa­nie go lub czę­ścio­we za­szy­cie; za­pra­ska, plisa, za­kład­ka, fałd;
2. po­dłuż­ne zgru­bie­nie skóry; zmarszcz­ka, fałd;
3. w tech­ni­ce: wada po­wierzch­ni su­ro­wej od­le­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ła­ma­nie tka­ni­ny, skóry itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój tłuszcz zwija się w fałdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfawda, AS: fau̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałd mrz., fałdowanie n., pofałdowanie n.

:: zdrobn. fałdka ż.

 czas. fałdować ndk., pofałdować dk., sfałdować dk.

 przym. fałdowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałd, zakładka

Wiktionary


fałdeczka

zdrob­nie­nie od: fałd­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: fałd­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈdɛt͡ʃka, AS: fau̯dečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałda ż., fałdka ż., fałdowanie n.

Wiktionary


fałdek

zdrob­nie­nie od: fałd; fał­dzik


SJP.pl


fałdka

mała fałda


SJP.pl


fałdopłetwe

gro­ma­da naj­star­szych wy­mar­łych szczę­kow­ców, za­sied­la­ją­cych wody mor­skie i śród­lą­do­we przez około 150 mi­lio­nów lat, bli­sko spo­krew­nio­nych z ry­ba­mi kost­ny­mi; akan­to­dy


SJP.pl

Fał­do­płet­we, akan­to­dy (Acant­ho­dii) – gro­ma­da wy­mar­łych ryb słod­ko­wod­nych i mor­skich łą­czą­cych cechy póź­niej­szych ryb chrzęst­nych i kost­nych. Z po­wo­du licz­nych kol­ców w płet­wach i spod­niej czę­ści ciała na­zy­wa­ne są cza­sem kol­cza­sty­mi re­ki­na­mi (gr. "ákantha" oz­na­cza "kolec").

Wikipedia


fałdopłetwy

o ce­chach fał­do­płet­wych (gro­ma­da ryb)


SJP.pl


fałdowanie

ukła­dać w fałdy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. pro­ces pow­sta­wa­nia fał­dów

 (1.2) biol. (w en­zy­mo­lo­gii, o biał­kach) struk­tu­ra prze­strzen­na łań­cu­cha po­li­pep­ty­do­we­go za­pew­nia­ją­ca zdol­ność do peł­nie­nia funk­cji bio­lo­gicz­nej;

 (1.3) biol. (w en­zy­mo­lo­gii, o biał­kach) na­da­wa­nie fał­do­wa­nia (1.2) łań­cu­cho­wi po­li­pep­ty­do­we­mu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • oro­ge­ne­za, np.
    • fał­do­wa­nie al­pej­skie
    • fał­do­wa­nie her­cyń­skie
    • fał­do­wa­nie ka­le­doń­skie
  • fał­do­wa­nie biał­ka
  • inne zna­cze­nia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfawdɔˈvãɲɛ, AS: fau̯dovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałdeczka ż., fałd m., fałda ż.

 przym. fałdowy

 czas. fałdować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orogeneza

 (1.3) zwijanie

Wiktionary


fałdować

ukła­dać w fałdy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­fał­do­wać, sfał­do­wać)

 (1.1) robić fałdy

 (1.2) ukła­dać w fałdy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fał­do­wać się (dk. po­fał­do­wać się)

 (2.1) ukła­dać się w fałdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałd mrz., fałda ż., fałdowanie n.

 czas. pofałdować dk., sfałdować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) marszczyć się

Wiktionary


fałdowce

ro­dzi­na fisz­bi­now­ców z rzędu wa­le­ni; płet­wa­lo­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­la­e­nop­te­ri­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du fisz­bi­now­ców;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sej­wal, przed­sta­wi­ciel fał­dow­ców, jest jed­nym z naj­szyb­szych wie­lo­ry­bów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płetwalowate

Wiktionary


fałdowiec

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny fisz­bi­now­ców z rzędu wa­le­ni


SJP.pl


fałdownik

ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny Hy­lo­co­mia­ce­ae


SJP.pl


fałdowy

przy­miot­nik od: fałd (de­for­ma­cja tek­to­nicz­na)


SJP.pl


fałdziasty

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. fał­dzi­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spod­nie ra­czej wą­skie, fał­dzia­ste no­gaw­ki spo­ty­ka się tylko na wy­prze­da­żach.

Wiktionary


fałdzik

zdrob­nie­nie od: fałd; fał­dek


SJP.pl


fałdzistka

jed­no­rocz­na ro­śli­na ole­i­sta po­cho­dzą­ca z Iranu; la­le­man­cja


SJP.pl


fałdzistość

→ fał­dzi­sty


SJP.pl

Patrz:

fałdzisty

fałdzisty

ma­ją­cy fałdy; ukła­da­ją­cy się w fałdy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy fałdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ujęła skraj fał­dzi­stej spód­ni­cy i dy­gnę­ła pra­wie do ziemi.

Wiktionary


fałdziściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: fał­dzi­ście, fał­dzi­sto


SJP.pl


fałdówka

fał­dów­ka sio­strzycz­ka - motyl z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


fałek

naz­wi­sko


SJP.pl

Fałek – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Roz­prza.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


fałesznik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. czło­wiek fał­szy­wy

Wiktionary


fałkowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fał­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałków m.

:: fż. fałkowianka ż.

 przym. fałkowski

Wiktionary


fałkowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fał­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałków m.

:: fm. fałkowianin m.

 przym. fałkowski

Wiktionary


fałkowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fał­ko­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałkowice nmos., fałkowiczanin m., fałkowiczanka ż.

Wiktionary


fałkowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fał­ko­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałkowice nmos.

:: fż. fałkowiczanka ż.

 przym. fałkowicki

Wiktionary


fałkowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fał­ko­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałkowice nmos.

:: fm. fałkowiczanin m.

 przym. fałkowicki

Wiktionary


fałkowski

przy­miot­nik od: Fał­ko­wo, Fał­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fał­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fałków m., fałkowianin m., fałkowianka ż.

Wiktionary


fałków

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Fał­ków – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Fał­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

Fał­ków uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1340, zde­gra­do­wa­ny w 1869. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


fałowski

naz­wi­sko


SJP.pl


fałowy

→ fał (lina)


SJP.pl


fałsz

1. niez­god­ność z praw­dą; nie­praw­da; obłu­da; kłam­stwo;
2. po­dro­bie­nie, fał­szer­stwo;
3. nie­wła­ści­wy dźwięk, zbyt ni­skie lub za wy­so­kie brzmie­nie tonu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­praw­da

 (1.2) mat. log. jedna z dwóch war­to­ści lo­gicz­nych, obok praw­dy;

 (1.3) muz. nie­po­praw­nie wy­ko­na­ny (za­gra­ny/zaś­pie­wa­ny) dźwięk

 (1.4) uda­wa­nie, nie­szcze­rość, dwu­li­co­wość

 (1.5) kłam­stwo, wpro­wa­dza­nie w błąd

Wiktionary

Fałsz – jedna z dwóch pod­sta­wo­wych war­to­ści lo­gicz­nych (drugą jest praw­da). Fałsz jest niez­god­no­ścią tre­ści sądu (zda­nia) z tym, do czego się od­no­si.

W lo­gi­ce ma­te­ma­tycz­nej fałsz jest je­dy­nie sym­bo­lem, nie ma żad­ne­go głęb­sze­go zna­cze­nia.

W mowie po­tocz­nej i lo­gi­ce tra­dy­cyj­nej za fałsz uważa się stwier­dze­nie cze­goś, co nie miało miej­sca w rze­czy­wi­sto­ści lub za­prze­cze­nie cze­muś, co miało miej­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praw­da, czy fałsz – teraz już do tego nie dojdę.

 (1.1) Nie wierz­cie ślepo żad­ne­mu z ludzi i moje każde słowo sądź­cie, bo dziś mogę praw­dę mówić, jutro fałsz, dziś do­brze robię, jutro źle.

 (1.1) Prze­ci­wień­stwem praw­dy może być fałsz albo kłam­stwo. Fałsz może być obraź­li­wy, a kłam­stwo może być bar­dzo obraź­li­we.

 (1.2) Fałsz lub praw­da to praw­da.

 (1.3) Nagle w me­lo­dii fałsz zabrz­miał, jakby kto nożem po szkle prze­je­chał.

 (1.4) Ego­izm na każ­dym kroku i fałsz wy­cie­ka­ją­cy z każ­de­go kąta.

 (1.5) Fałsz in­te­lek­tu­al­ny to prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na poś­wiad­cze­niu nie­praw­dy w au­ten­tycz­nym do­ku­men­cie przez funk­cjo­na­riu­sza pu­blicz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawʃ, AS: fau̯š

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałszerstwo n., fałszerz m., fałszywka ż., fałszywość ż., fałszowanie n., sfałszowanie n.

 czas. zafałszować, fałszować ndk., sfałszować dk.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fałszywy akord, fałszywa nuta, nieczystość

 (1.4) hipokryzja, nieszczerość

Wiktionary


fałszerka

1. po­tocz­nie: fał­szo­wa­nie, po­dra­bia­nie;
2. po­tocz­nie: nie­le­gal­na kopia ja­kiejś rze­czy, zwła­szcza po­dro­bio­ny do­ku­ment; fal­sy­fi­kat, fał­szyw­ka;
3. ko­bie­ta po­dra­bia­ją­ca coś;
4. ko­bie­ta po­da­ją­ca in­for­ma­cje niez­god­ne z praw­dą


SJP.pl


fałszerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­na­nie po­drób­ki

 (1.2) przest. przed­sta­wia­nie cze­goś niez­god­nie z praw­dą

Wiktionary

Fał­szer­stwo – pro­ces po­dra­bia­nia (imi­to­wa­nia) lub prze­ra­bia­nia (adap­to­wa­nia) przed­mio­tów jak np. do­ku­men­tów, zna­ków pie­nięż­nych, pa­pie­rów war­to­ścio­wych, dzieł sztu­ki, zna­le­zisk ar­che­o­lo­gicz­nych itp., celem uży­cia ich jako au­ten­tycz­nych, wpro­wa­dze­nia w błąd, oszu­stwa, de­zin­for­ma­cji, przed­sta­wie­nia cze­goś niez­god­nie z praw­dą.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fałsz mrz., fałszowanie n., fałszywiec mos., fałszywka ż., fałszywość ż., sfałszowanie n., zafałszowanie n., fałszerz mos.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk., zafałszować dk.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary


fałszerz

1. osoba po­dra­bia­ją­ca coś;
2. osoba po­da­ją­ca in­for­ma­cje niez­god­ne z praw­dą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która coś fał­szu­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) audio|Pl-nie je­stem pro­ku­ra­to­rem który ma obo­wią­zek ści­gać fał­sze­rzy.ogg. Nie je­stem pro­ku­ra­to­rem, który ma obo­wią­zek ści­gać fał­sze­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałsz mrz., fałszerstwo n., fałszowanie n., fałszywiec mos., fałszywka ż., fałszywość ż., sfałszowanie n., zafałszowanie n.

:: fż. fałszerka ż.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk., zafałszować dk.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podrabiacz

Wiktionary


fałszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fał­szo­wać.

 (1.2) two­rze­nie kopii, która ma uda­wać ory­gi­nał

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wła­śnie do­tarł do niez­wy­kle cie­ka­we­go wątku o fał­szo­wa­niu dzie­się­cio­do­la­ro­wych ban­kno­tów, gdy nagle przy drzwiach pro­wa­dzą­cych do po­cze­kal­ni zro­bi­ło się ja­kieś za­mie­sza­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfawʃɔˈvãɲɛ, AS: fau̯šovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fałszować

 rzecz. fałsz m., fałszerz mos., fałszerstwo n.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary


fałszować

1. przed­sta­wiać coś niez­god­nie z praw­dą;
2. grać lub śpie­wać nie­czy­sto


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przed­sta­wiać coś niez­god­nie z praw­dą

 (1.2) pre­pa­ro­wać imi­ta­cje przed­mio­tów

 (1.3) ob­ni­żać ja­kość

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) muz. grać lub śpie­wać nie­czy­sto

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) On strasz­nie fał­szu­je!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈʃɔvat͡ɕ, AS: fau̯šovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałszywka ż., fałsz m., fałszywość ż., fałszerz mos., fałszerka ż., fałszowanie n., fałszerstwo n.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

 czas. sfałszować, zafałszować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) specjalistycznie deformować, prokurować, zniekształcać

 (1.2) podrabiać, falsyfikować, preparować

 (1.3) rozcieńczać, rozwadniać

Wiktionary


fałszywie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fał­szy­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈʃɨvʲjɛ, AS: fau̯šyvʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fałszywy

 rzecz. fałsz m., fałszywość ż., fałszywka ż., fałszerstwo n., fałszerz m., fałszowanie n., sfałszowanie n.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk.

Wiktionary


fałszywiec

hi­po­kry­ta, obłud­nik


SJP.pl


fałszywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fał­szy­wie


SJP.pl


fałszywka

po­tocz­nie: nie­le­gal­na kopia ja­kiejś rze­czy, zwła­szcza po­dro­bio­ny do­ku­ment; fal­sy­fi­kat, fał­szer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. nie­le­gal­na kopia danej rze­czy, ma­ją­ca wpro­wa­dzić kogoś w błąd przez na­śla­do­wa­nie ory­gi­na­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cja, która od dłuż­sze­go czasu otrzy­my­wa­ła sy­gna­ły o fał­szyw­kach, po­szu­ki­wa­ła ich pro­du­cen­tów i dy­stry­bu­to­rów.

 (1.1) Bi­le­ty będą ko­do­wa­ne, or­ga­ni­za­to­rzy za­pew­nia­ją, że ewen­tu­al­ni po­dra­bia­cze nie mają najm­niej­szych szans na wpro­wa­dze­nie do obie­gu fał­szy­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałsz m., fałszerka ż., fałszerstwo n., fałszerz m., fałszywość ż.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk., zafałszować dk.

 przym. fałszerski, fałszywy

 przysł. fałszersko, fałszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) falsyfikat; pot. fałszerka

Wiktionary


fałszywość

nie­szcze­rość, obłu­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest fał­szy­we, niez­god­ne z praw­dą

 (1.2) cecha tego, co jest po­dro­bio­ne, sfał­szo­wa­ne

 (1.3) cecha kogoś, kto po­stę­pu­je fał­szy­wie, dwu­li­co­wo, obłud­nie

 (1.4) za­cho­wa­nie kogoś, kto pod­szy­wa się pod inną osobę

 (1.5) cecha tego, co jest po­zba­wio­ne har­mo­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W „Świę­tosz­ku” Mo­lier stwo­rzył świet­ną ek­spo­zy­cję, w zręcz­ny spo­sób cha­rak­te­ry­zu­jąc obie stro­ny kon­flik­tu: świę­tosz­ków, z Tar­tuf­fe'em na czele i sprze­ci­wia­ją­cej im się gru­pie, świa­do­mej fał­szy­wo­ści Tar­tuf­fe'a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈʃɨvɔɕt͡ɕ, AS: fau̯šyvość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałszywka ż., fałsz m., fałszerstwo n., fałszerz m., fałszerka ż.

 czas. fałszować ndk., sfałszować dk.

 przym. fałszywy

 przysł. fałszywie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fikcyjność, nieprawdziwość, błędność, niewiarygodność

 (1.2) nieautentyczność

 (1.3) dwulicowość, podwójna moralność, faryzeizm, faryzejstwo, faryzeuszostwo, hipokryzja, nieszczerość, obłuda, przewrotność, zakłamanie

 (1.5) nieharmoniczność, nieharmonijność

Wiktionary


fałszywszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fał­szy­wy


SJP.pl


fałszywy

1. nie­praw­dzi­wy, oszu­kań­czy, po­dro­bio­ny;
2. nie­szcze­ry, obłud­ny, zwod­ni­czy;
3. świad­czą­cy o czy­jejś obłu­dzie;
4. pod­szy­wa­ją­cy się pod kogoś, uda­ją­cy kogoś;
5. w od­nie­sie­niu do dźwię­ku: brzmią­cy nie­czy­sto, nie­har­mo­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sztucz­ny, po­dro­bio­ny

 (1.2) o dźwię­ku: nie­har­mo­nicz­ny

 (1.3) o czło­wie­ku: obłud­ny, za­kła­ma­ny, prze­wrot­ny; kie­ru­ją­cy się ne­ga­tyw­ny­mi uczu­cia­mi

 (1.4) niez­god­ny z rze­czy­wi­sto­ścią, z praw­dą; błęd­ny, mylny

 (1.5) po­zor­ny, uda­ją­cy coś, sy­mu­lo­wa­ny, uda­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uży­cie fał­szy­wych do­wo­dów sta­no­wi prze­słan­kę do wzno­wie­nia po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go, za­koń­czo­ne­go osta­tecz­ną de­cyz­ją.

 (1.2) A wtem pu­ścił fał­szy­wy akord jak syk węża…

 (1.4) Ewa­ku­a­cja szpi­ta­la spo­wo­do­wa­na fał­szy­wym alar­mem bom­bo­wym sta­no­wi ry­zy­ko dla zdro­wia i życia pa­cjen­tów.

 (1.4) Różne ro­dza­je dy­skry­mi­na­cji (sek­sizm, he­te­ro-sek­sizm, ra­sizm, kla­sizm, age­izm, able­izm oraz spe­cyzm) wy­wo­dzą się z tych sa­mych, fał­szy­wych za­ło­żeń sto­ją­cych u pod­staw kul­tu­ry pa­triar­chal­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fawˈʃɨvɨ, AS: fau̯šyvy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałsz m., fałszywość ż., fałszywka ż., fałszerstwo n., fałszerz m., fałszowanie n., sfałszowanie n.

 przysł. fałszywie

 czas. fałszować, sfałszować, zafałszować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apokryficzny, lewy, nieprawdziwy, przerobiony, sfałszowany, trefny

 (1.2) jazgotliwy, nieharmonijny, nieczysty, piskliwy, skrzekliwy

 (1.3) chytry, dwulicowy, faryzejski, łżywy, nieszczery, oszukańczy, podstępny, przewrotny, wiarołomny, wykrętny, zdradliwy, zdradziecki

 (1.4) dezinformujący, iluzoryczny, kłamliwy, nieprawdziwy, niezgodny z prawdą, omyłkowy, pomyłkowy, złudny, zwodniczy

Wiktionary


fałtynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


faścianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fa­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fasty nmos.

:: fż. faścianka ż.

 przym. faściański

Wiktionary


faścianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fa­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fasty nmos.

:: fm. faścianin m.

 przym. faściański

Wiktionary


faściański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fa­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fasty nmos., faścianin m., faścianka ż.

Wiktionary


fb

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = fo­to­błysk, pro­szek bły­sko­wy

 (1.2) = Fa­ce­bo­ok

 (1.3) = fa­bry­ka broni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FB – z ang. fa­cial blus­hing – ru­mie­niec (re­ak­cja psy­cho­so­ma­tycz­na)
  • FB – proch fo­to­bły­sko­wy
  • FB Łucz­nik – pol­skie za­kła­dy zbro­je­nio­we
  • FreeBASIC
  • Fa­ce­bo­ok

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛv‿ˈbɛ, AS: ev‿be

Wiktionary


fbi

[czy­taj: ef-bi-AJ] Fe­de­ral Bu­re­au of In­ve­sti­ga­tion, Fe­de­ral­ne Biuro Śled­cze


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) Fe­de­ral­ne Biuro Śled­cze; agen­cja śled­cza ame­ry­kań­skie­go rządu fe­de­ral­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛv‿bʲi‿ˈaj, AS: ev‿bʹi‿ai ̯

Wiktionary


fbs

skrót od: Fun­dusz Bu­do­wy Sto­li­cy


SJP.pl


fc

1. Fo­ot­ball Club, klub pił­kar­ski;
2. fieri cu­ra­vit


SJP.pl

Fc – po­le­ce­nie słu­żą­ce do po­rów­ny­wa­nia dwóch pli­ków. Na­le­ży wpi­sać je w wier­szu po­le­ceń sy­ste­mu Win­dows. Zaz­wy­czaj jest nim cmd.exe, ale może też być com­mand.com. Do­myśl­nie po­le­ce­nie to wyś­wiet­la za­war­tość po­rów­ny­wa­nych pli­ków.

Wikipedia


fca

kla­u­zu­la w umo­wach hand­lo­wych: Free Car­rier (to a named place) - do­star­czo­ne prze­woź­ni­ko­wi (w oz­na­czo­ne miej­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fiat Chrys­ler Au­to­mo­bi­les
    • FCA US
    • FCA Italy
    • FCA Po­land
  • First Cho­i­ce Air­wa­ys
  • Fi­nan­cial Con­duct Aut­ho­ri­ty
  • Fer­ro­via Cen­tro Atlântica
  • Fer­ro­car­ril Cen­tral Ar­gen­ti­no

Wikipedia


fce

ang. First Cer­ti­fi­ca­te in En­glish, an­giel­ski cer­ty­fi­kat ję­zy­ko­wy na po­zio­mie śred­nio za­a­wan­so­wa­nym (in­ter­me­dia­te)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) an­giel­ski cer­ty­fi­kat ję­zy­ko­wy na po­zio­mie śred­nio­za­a­wan­so­wa­nym wyż­szym, wy­da­wa­ny bez­ter­mi­no­wo przez uni­wer­sy­tet w Cam­brid­ge;

Wiktionary


fcieklizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bi­sku­piz­na. wście­kliz­na

Wiktionary


fdc

Con­gre­ga­tio Fi­lia­rum Di­vi­nae Ca­ri­ta­tis, zakon córek Bożej Mi­ło­ści


SJP.pl

FDC ( first day cover, FDC) – ko­per­ta z na­kle­jo­nym znacz­kiem pocz­to­wym, ostem­plo­wa­na (zaz­wy­czaj stem­plem oko­licz­no­ścio­wym) w pier­wszy dzień obie­gu znacz­ka. Ko­per­ta i stem­pel mają zaz­wy­czaj na­pi­sy na­wią­zu­ją­ce do pier­wsze­go dnia obie­gu znacz­ka.

Wikipedia


fdd

[czy­taj: ef-de-DE lub ef-di-DI] skrót od: flop­py disc drive - sta­cja dy­skie­tek, urzą­dze­nie kom­pu­te­ro­we do ob­słu­gi dy­skie­tek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­a­tu­re-dri­ven de­ve­lop­ment – me­to­dy­ka wyt­wa­rza­nia opro­gra­mo­wa­nia
  • Sta­cja dy­skie­tek (, w skró­cie FDD) – urzą­dze­nie pe­ry­fe­ryj­ne kom­pu­te­ra
  • Fre­qu­en­cy Di­vi­sion Du­plex – tryb do­stę­pu do sieci ra­dio­wej

Wikipedia


fdj

skrót od: Freie De­uts­che Ju­gend


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FDJ – pro­fe­sjo­nal­na fran­cu­ska dru­ży­na ko­lar­ska.
  • Freie De­uts­che Ju­gend – ko­mu­ni­stycz­na or­ga­ni­za­cja mło­dzie­żo­wa.

Wikipedia


fdp

1. Freie De­mo­kra­tis­che Par­tei, Wolna Par­tia De­mo­kra­tycz­na;
2. Par­vum Opus Di­vi­nae Pro­vi­den­tiae, zakon orio­ni­stów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wolna Par­tia De­mo­kra­tycz­na (Freie De­mo­kra­tis­che Par­tei) – nie­miec­ka par­tia po­li­tycz­na
  • Ra­dy­kal­no-De­mo­kra­tycz­na Par­tia Szwaj­ca­rii – szwaj­car­ska par­tia po­li­tycz­na
  • FDP – Orio­ni­ści, ka­to­lic­kie, cha­ry­ta­tyw­ne zgro­ma­dze­nie za­kon­ne
  • pro­duk­ty roz­pa­du fi­bry­ny
  • fruk­to­zo-1,6-bi­fos­fo­ran
  • mię­sień zgi­nacz głę­bo­ki pal­ców
  • filtr dol­no­prze­pu­sto­wy

Wikipedia


fe

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, ble, fee


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) re­pry­men­da wy­ra­ża­ją­ca obrzy­dze­nie wy­ra­ża­ją­ca mniej wię­cej tyle co „wstyd”, „brzyd­ko”, „nie­ład­nie”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ, AS: fe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) be

Wiktionary


feak

mit. gr. cy­klop, syn Po­sej­do­na, po­stać wy­stę­pu­ją­ca w micie o Ody­se­u­szu


SJP.pl


feakowie

Fe­a­ko­wie (gr. Φαίακες) – w mi­to­lo­gii grec­kiej lud za­miesz­ku­ją­cy wyspę Sche­rię, którą wła­dał Al­ki­no­os.

Fe­a­ko­wie za­miesz­ki­wa­li na wy­spie Sche­rii. Ce­cho­wa­ła się ona niez­wy­kłym kli­ma­tem, nie za­pa­da­ła bo­wiem na niej zima. Lo­ka­li­zu­je się Sche­rię na Kor­ky­rze.

Wikipedia


febe

sa­te­li­ta Sa­tur­na; Pho­e­be


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Febe – księ­życ Sa­tur­na
  • Febe (Feba; gr. Pho­i­be, łac. Pho­e­be) – świę­ta ka­to­lic­ka, dia­ko­ni­sa z cza­sów No­we­go Te­sta­men­tu
  • Febe (Fojbe; gr. Pho­i­be, łac. Pho­e­be) – w mi­to­lo­gii grec­kiej córka Oj­ne­u­sa, jedna z Me­le­a­gryd
  • Febe (Fojbe; gr. Pho­i­be, łac. Pho­e­be) – w mi­to­lo­gii grec­kiej córka Tyn­da­re­o­sa
  • Febe (Fojbe; gr. Pho­i­bos, łac. Pho­e­be) – w mi­to­lo­gii grec­kiej córka Ura­no­sa, jedna z ty­ta­nid
  • Febe (Fojbe; gr. Pho­i­be, łac. Pho­e­be) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z He­liad
  • Febe (Fojbe; gr. Pho­i­be, łac. Pho­e­be) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z Le­u­kip­pid
  • Feba (Pho­i­be, Pho­e­be) – imię żeń­skie
  • Feb (Apol­lo; Foj­bos; gr. Pho­i­bos, łac. Pho­e­bus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej i mi­to­lo­gii rzym­skiej przy­do­mek boga sztu­ki i wróż­biar­stwa
  • Fojbe (Ar­te­mi­da; gr. Pho­i­be, łac. Pho­e­be) – w mi­to­lo­gii grec­kiej przy­do­mek Ar­te­mi­dy jako bo­gi­ni Księ­ży­ca
  • Pho­e­be – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia


feblik

prze­sta­rza­łe:
1. sym­pa­tia, sła­bość, skłon­ność do kogoś;
2. osoba, do któ­rej się ma skłon­ność; sym­pa­tia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sła­bość, skłon­ność do kogoś

 (1.2) daw. osoba, do któ­rej ma się skłon­ność, sym­pa­tia

Wiktionary

Fe­blik – po­wieść mło­dzie­żo­wa na­pi­sa­na przez Mał­go­rza­tę Mu­sie­ro­wicz. Wy­da­na w 2015 jest 21. czę­ścią "Je­ży­cja­dy".

Fe­blik spla­ta się z po­przed­nią czę­ścią pod wzglę­dem czasu akcji, jej bo­ha­te­rów i czę­ścio­wo także miej­sca, gdzie roz­gry­wa się hi­sto­ria. Akcja roz­po­czy­na się 10 sierp­nia 2013 r.

Wikipedia


febra

1. go­rącz­ka o po­dło­żu ma­la­rycz­nym, ma­la­ria, zim­ni­ca;
2. go­rącz­ka z dre­szcza­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. żółta go­rącz­ka, żółta febra

 (1.2) daw. pot. zim­ni­ca, ma­la­ria

 (1.3) pot. stan w któ­rym pa­cjent prze­ja­wia go­rącz­kę i dre­szcze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • febra – dawna nazwa ma­la­rii
  • febra – po­tocz­na nazwa opryszcz­ki
  • żółta febra – cho­ro­ba tro­pi­kal­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛbra, AS: febra

Wiktionary


febronianizm

ruch w nie­miec­kim Ko­ście­le ka­to­lic­kim w XVII - XVIII wieku, po­stu­lu­ją­cy wzmoc­nie­nie wła­dzy lo­kal­nych bi­sku­pów kosz­tem wła­dzy pa­pie­skiej


SJP.pl

Fe­bro­nia­nizm – dok­try­na gło­szą­ca m.in. wyż­szość epi­sko­pa­tów nad zwierzch­nict­wem pa­pie­ża w Ko­ście­le ka­to­lic­kim, po­mi­mo po­tę­pie­nia w 1764 r. przez Kle­men­sa XIII wy­war­ła wpływ na sta­ro­ka­to­li­cyzm w Niem­czech i jó­ze­fi­nizm w mo­nar­chii au­stro-wę­gier­skiej.

Tezy fe­bro­nia­niz­mu opra­co­wał nie­miec­ki pra­łat Jo­hann Ni­ko­la­us von Hont­he­im (1701–1790), bi­skup po­moc­ni­czy Tre­wi­ru, który po­słu­gi­wał się pse­u­do­ni­mem Ju­sti­nus Fe­bro­nius, a w roku 1763 opu­bli­ko­wał dzie­ło "De statu Ecc­le­siae et le­git­ti­ma po­te­sta­te ro­ma­ni pon­ti­fi­cis" („O obec­nym sta­nie Ko­ścio­ła i o pra­wo­wi­tej wła­dzy bi­sku­pa Rzymu”).

Wikipedia


febroniański

→ fe­bro­nia­nizm


SJP.pl

Patrz:

febronianizm

februar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. luty, drugi mie­siąc roku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈbruwar, AS: februu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. februariowy

Wiktionary


februariowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. lu­to­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. februar m.

Wiktionary


febryczny

taki jak w fe­brze; go­rącz­ko­wy, ma­la­rycz­ny


SJP.pl


febus

Feb;
1. mit. gr. pier­wot­nie bó­stwo Słoń­ca, w póź­niej­szym cza­sie epi­tet Apol­li­na;
2. mit. rz. imię uży­wa­ne na równi z imie­niem Apol­lo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Febus – zla­ty­ni­zo­wa­na forma przy­dom­ku Apol­li­na
  • Febus de Châteaupers – ka­pi­tan gwar­dii – jedna z po­sta­ci po­wie­ści Vic­to­ra Hugo Ka­te­dra Marii Panny w Pa­ry­żu oraz ba­le­tu Es­me­ral­da
  • Fran­ci­szek Febus – król Na­war­ry, jego przy­do­mek we współ­czes­nym świe­cie to Siera

Wikipedia


feca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. po­gard. ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Oto fraj­la (panna) — mówi jeden z tych ulicz­nych ry­ce­rzy, — posz­la­go­wa­ła ludzi, a teraz myśli, że bę­dzie­my z nią ku­ni­ro­wać…
 — Feca jedna! — do­da­je drugi, szar­piąc odzież Kaśki
.

Wiktionary


fecesy

pro­duk­ty szkod­li­we lub zbęd­ne, wy­da­la­ne przez or­ga­nizm w po­sta­ci kału i moczu; ek­skre­men­ty, od­cho­dy, ek­skre­ty, fe­ka­lia


SJP.pl


fechmistrz

na­u­czy­ciel szer­mier­ki; fecht­mistrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. fecht­mistrz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fechtmistrz mos.

Wiktionary


fechmistrzowski

→ fech­mistrz; fecht­mi­strzow­ski


SJP.pl


fechmistrzyni

→ fech­mistrz; fecht­mi­strzy­ni


SJP.pl


fechral

stop za­wie­ra­ją­cy że­la­zo, chrom i alu­mi­nium, uży­wa­ny do wy­ro­bu ele­men­tów grzej­nych w po­sta­ci dru­tów i taśm


SJP.pl


fechtmistrz

na­u­czy­ciel szer­mier­ki; fech­mistrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­czy­ciel lub mistrz fech­tun­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fechmistrz m.

:: fż. fechtmistrzyni ż., fechmistrzyni ż.

 przym. fechtmistrzowski, fechmistrzowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fechmistrz

Wiktionary


fechtmistrzowski

→ fecht­mistrz; fech­mi­strzow­ski


SJP.pl


fechtmistrzyni

→ fecht­mistrz; fech­mi­strzy­ni


SJP.pl


fechtować

prze­sta­rza­łe: upra­wiać szer­mier­kę, wal­czyć białą bro­nią


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sport. hist. wojsk. upra­wiać fech­tu­nek

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fech­to­wać się

 (2.1) wal­czyć na broń białą lub ćwi­czyć się w szer­mier­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czył się fech­to­wać, aby wziąć udział w za­wo­dach szer­mier­czych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fechtowanie n., fechtunek mrz.

Wiktionary


fechtunek

sztu­ka wła­da­nia flo­re­tem, sza­blą lub szpa­dą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sztu­ka walki sza­blą, szpa­dą lub flo­re­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tej pory zna­czą­co po­pra­wił swój fech­tu­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fechtować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szermierka

Wiktionary


fechtunkowy

→ fech­tu­nek


SJP.pl

Patrz:

fechtunek

fechty

ciosy sto­so­wa­ne przy fech­to­wa­niu


SJP.pl


fecit

[czy­taj: fec-it] fa­cie­bat; zro­bił, wy­ko­nał (napis na dzie­łach sztu­ki obok pod­pi­su ar­ty­sty)


SJP.pl


fecjał

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ka­płan uś­wię­ca­ją­cy od­po­wied­ni­mi obrzę­da­mi re­li­gij­ny­mi for­mal­ne wy­po­wie­dze­nie wojny, za­war­cie przy­mie­rza itp.


SJP.pl


fed

Sy­stem Re­zer­wy Fe­de­ral­nej Sta­nów Zjed­no­czo­nych, bank cen­tral­ny USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FED – ro­dzaj wyś­wiet­la­cza
  • FED – marka apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych
  • FED – Fun­da­cja Edu­ka­cja dla De­mo­kra­cji
  • Fed – Sy­stem Re­zer­wy Fe­de­ral­nej

Wikipedia


fedain

przed­sta­wi­ciel re­li­gij­ne­go lub po­li­tycz­ne­go ruchu oporu w kra­jach mu­zuł­mań­skich


SJP.pl


fedak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ba­zy­li (ur. Wil­liam Fedak) – ukra­iń­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Jo­lan­ta Fedak – pol­ska po­li­tyk i po­li­to­log
  • Ju­lia­na Fedak – ukra­iń­ska te­ni­sist­ka
  • My­chaj­ło Fedak – ukra­iń­ski do­wód­ca, ofi­cer UPA
  • Ste­pan Fedak – ukra­iń­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, ad­wo­kat
  • Ste­pan Fedak – ukra­iń­ski woj­sko­wy

Wikipedia


feddan

miara po­wierzch­ni ziemi w Egip­cie i Syrii


SJP.pl

Fed­dan (arab. فدّان, "faddān") – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary pola po­wierzch­ni spoza ukła­du SI sto­so­wa­na w Egip­cie, Su­da­nie i Syrii. Słowo fed­dan w ję­zy­ku arab­skim oz­na­cza za­przęg wo­ła­mi, któ­ry­mi można za­o­rać po­wierzch­nię pola w okre­ślo­nym cza­sie. W Egip­cie fed­dan jest je­dy­ną nie­me­trycz­ną jed­nost­ką po­zo­sta­ją­cą w uży­ciu prze­li­cza­ną na sy­stem me­trycz­ny. Fed­dan dzie­li się na 24 ki­ra­ty (175 m²).

Wikipedia


federacja

1. pań­stwo związ­ko­we ma­ją­ce włas­ne or­ga­ny fe­de­ral­ne, któ­rym pań­stwa wcho­dzą­ce w jego skład prze­ka­zu­ją część swych praw su­we­ren­nych;
2. zwią­zek or­ga­ni­za­cji, sto­wa­rzy­szeń, klu­bów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. pań­stwo skła­da­ją­ce się z mniej­szych, ob­da­rzo­nych au­to­no­mią państw związ­ko­wych (np. sta­nów, kra­jów, pro­win­cji, kan­to­nów, lan­dów), ale po­sia­da­ją­cych wspól­ny (fe­de­ral­ny) rząd;

 (1.2) zwią­zek sto­wa­rzy­szeń, or­ga­ni­za­cji za­wo­do­wych, po­li­tycz­nych i in­nych

Wiktionary

Fe­de­ra­cja ( fo­e­dus – „przy­mie­rze”, „zwią­zek”), in. pań­stwo związ­ko­we, pań­stwo fe­de­ral­ne, fe­de­ral state) – pań­stwo skła­da­ją­ce się z czę­ści ob­da­rzo­nych au­to­no­mią (sta­nów, kra­jów związ­ko­wych, pro­win­cji, kan­to­nów lub emi­ra­tów), ale po­sia­da­ją­cych wspól­ny (fe­de­ral­ny) rząd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­stria jest fe­de­ra­cją skła­da­ją­cą się z dzie­wię­ciu re­gio­nów, w tym z Wied­nia, sto­li­cy Au­strii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛdɛˈrat͡sʲja, AS: federacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederacja ż., federalizacja ż., federalizm m., federalista m., federalistka ż., konfederasta m.

 przym. federalny, federacyjny, federalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) związek

Wiktionary


federacyjny

zwią­za­ny z fe­de­ra­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z fe­de­ra­cją, do­ty­czą­cy fe­de­ra­cji, ma­ją­cy cha­rak­ter fe­de­ra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas sesji zo­sta­ły okre­ślo­ne pod­sta­wy po­wo­jen­ne­go fe­de­ra­cyj­ne­go pań­stwa ju­go­sło­wiań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfederasta mos., federacja ż.

 przym. federalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) federalny, związkowy

Wiktionary


federalista

1. zwo­len­nik idei zde­cen­tra­li­zo­wa­ne­go pań­stwa zło­żo­ne­go z re­gio­nów (lan­dów, sta­nów) o dużej nie­za­leż­no­ści;
2. czło­nek ame­ry­kań­skie­go stron­nict­wa dzia­ła­ją­ce­go od 1787 roku do po­cząt­ku XIX wieku, po­pie­ra­ją­ce­go sy­stem fe­de­ra­cyj­ny i ści­sły zwią­zek sta­nów


SJP.pl

Fe­de­ra­li­sta (ang. "The Fe­de­ra­list", "The Fe­de­ra­list Pa­pers") – cykl 85 ese­jów au­tor­stwa Ale­xan­dra Ha­mil­to­na, Ja­me­sa Ma­di­so­na i Johna Jaya, uz­na­wa­ny za pier­wszy ko­men­tarz do Kon­sty­tu­cji Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


federalistka

→ fe­de­ra­li­sta


SJP.pl

Patrz:

federalista

federalistyczny

zgod­ny z po­glą­da­mi fe­de­ra­liz­mu, wy­ra­ża­ją­cy idee fe­de­ra­liz­mu


SJP.pl


federalizacja

dą­że­nie na­ro­dów, państw do zjed­no­cze­nia na za­sa­dach fe­de­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. łą­cze­nie się państw, sta­nów, kan­to­nów itp., na za­sa­dach fe­de­ra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. federalizm m., federalista m., federacja ż., federalizowanie n.

 czas. federalizować

 przym. federalistyczny, federalizacyjny, federalny

Wiktionary


federalizm

1. ustrój pań­stwo­wy opar­ty na za­sa­dzie fe­de­ra­cji;
2. ten­den­cja two­rze­nia wiel­kich ze­spo­łów państw na za­sa­dzie fe­de­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem or­ga­ni­za­cji pań­stwa lub spo­sób my­śle­nia po­li­tycz­ne­go, w któ­rym różne jed­nost­ki two­rzą fe­de­ra­cję

Wiktionary

Fe­de­ra­lizm – prze­ci­wień­stwo uni­ta­ryz­mu (tj. dą­że­nia do ut­wo­rze­nia he­ge­mo­nial­ne­go pań­stwa) i cen­tra­liz­mu (tj. dąż­no­ści do pod­po­rząd­ko­wa­nia jed­ne­mu oś­rod­ko­wi wła­dzy). Za­kła­da on, że wła­dza, i pro­ce­sy de­cy­zyj­ne są po­dej­mo­wa­ne na tyle bli­sko da­nych spo­łecz­no­ści, na ile jest to moż­li­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fe­de­ra­lizm obo­wią­zu­je w Niem­czech, Szwaj­ca­rii i Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. federalizacja ż., federacja ż., federalista mos., federalistka ż.

 przym. federalistyczny

Wiktionary


federalizować

łą­czyć pań­stwa, stany, kan­to­ny itp. na za­sa­dach fe­de­ra­cji


SJP.pl


federaliści

ame­ry­kań­skie stron­nict­wo dzia­ła­ją­ce od 1787 r. do po­cząt­ku XIX w., po­pie­ra­ją­ce sy­stem fe­de­ra­cyj­ny


SJP.pl


federalnie

→ fe­de­ral­ny


SJP.pl

Patrz:

federalny

federalny

opar­ty na za­sa­dach fe­de­ra­cji, sta­no­wią­cy fe­de­ra­cję


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. adm. do­ty­czą­cy pań­stwa bę­dą­ce­go fe­de­ra­cją lub zwią­za­ny z or­ga­na­mi i struk­tu­ra­mi tej fe­de­ra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś wpa­dłem na po­mysł, że u nas po­win­na być struk­tu­ra fe­de­ral­na, jak w Niem­czech.

 (1.1) Na przy­kład w fe­de­ral­nych są­dach ape­la­cyj­nych za­sia­da około dwu­stu sę­dziów, a w są­dach re­jo­no­wych około sze­ściu­set.

 (1.1) Ko­mi­sja Re­wi­zyj­na spra­wu­je m.in. na­dzór nad fi­nan­sa­mi or­ga­ni­za­cji, ba­da­jąc ra­chun­ko­wość i rocz­ne spra­wo­zda­nie fi­nan­so­we, o czym in­for­mu­je Kon­gres wzgl. Ko­mi­sję Fe­de­ral­ną.

 (1.1) Ze­spół jest na in­dek­sie nie­miec­kich władz fe­de­ral­nych jako „grupa szkod­li­wa dla mło­dzie­ży”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. federacja ż., federalista m., federalistka ż., federalizacja ż.

 przym. federacyjny, federatywny, federalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) federacyjny, związkowy

Wiktionary


federat

daw­niej, rzad­ko: czło­nek fe­de­ra­cji, przed­sta­wi­ciel wła­dzy fe­de­ral­nej


SJP.pl


federatywny

→ fe­de­ra­cja; fe­de­ra­cyj­ny


SJP.pl


federer

naz­wi­sko


SJP.pl


federico

[czy­taj: fe­de­ri­ko] obce imię mę­skie


SJP.pl


federigo

obce imię mę­skie


SJP.pl


federować

1. łą­czyć w fe­de­ra­cję;
2. fe­de­ro­wać się - rzad­ko: łą­czyć się w fe­de­ra­cję


SJP.pl


federowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


federpusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. górn. pió­ro­pusz gór­ni­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈdɛrpuʃ, AS: federpuš

Wiktionary


fediwersum

Fe­di­wer­sum (ang. "Fe­di­ver­se", zbit­ka słów "fe­de­ra­cja" i "uni­wer­sum", po­tocz­nie „fe­di­wers” lub „fedi”) – wspól­na nazwa wielu po­łą­czo­nych ze sobą ser­wi­sów spo­łecz­no­ścio­wych ko­rzy­sta­ją­cych ze wspól­nych pro­to­ko­łów (m.in., ActivityPub i). Po raz pier­wszy obec­nej nazwy całej sieci („Fe­di­wer­sum”) użył w 2012 roku Mark Ec­ken­wi­ler.

Wikipedia


fedon

"Fedon", dzie­ło Pla­to­na i imię ty­tu­ło­we­go bo­ha­te­ra tego dzie­ła


SJP.pl

Fedon z Elidy (gr. Φαίδων, V w. p.n.e.) fi­lo­zof grec­ki, za­ło­ży­ciel szko­ły w Eli­dze.

Wikipedia


fedora

ka­pe­lusz z ron­dem i wklę­słą fałdą poś­rod­ku, pow­sta­ły w la­tach dwu­dzie­stych XX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odzież. fason ka­pe­lu­sza z ron­dem, po­cząt­ko­wo ko­bie­ce­go, póź­niej mę­skie­go, z wklę­słą fałdą na środ­ku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­do­ra – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA
  • fe­do­ra – fason ka­pe­lu­sza
  • Fe­do­ra – dy­stry­bu­cja Li­nuk­sa
  • Fédora – sztu­ka te­a­tral­na z 1882
  • Fe­do­ra – film z 1978
  • Fe­do­ra Com­mons – sy­stem za­rzą­dza­nia obiek­ta­mi cy­fro­wy­mi
  • Fe­do­ra – opera Um­ber­ta Gior­da­na
  • Fe­do­ra Bar­bie­ri – wło­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛˈdɔra, AS: fedora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borsalino

Wiktionary


fedorczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


fedorczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­że­na Fe­dor­czyk – pol­ska ak­tor­ka dzie­cię­ca
  • Piotr Fe­dor­czyk – pol­ski poeta i dzien­ni­karz
  • Sta­ni­sław Fe­dor­czyk – pol­ski ofi­cer

Wikipedia


fedorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Fe­do­ro­wicz (1853 lub 1854-1917) – pol­ski urzęd­nik
  • Alek­san­der Fe­do­ro­wicz (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • An­drzej Fe­do­ro­wicz (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • An­to­ni Fe­do­ro­wicz (1931-1998) – pol­ski na­u­czy­ciel, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Eu­ge­niusz Fe­do­ro­wicz (1919-1968) – pol­ski aktor
  • Iwan Fe­do­ro­wicz (1510-1583) – ro­syj­ski dru­karz, gra­wer, maj­ster od­lew­nict­wa czcio­nek
  • Jan Fe­do­ro­wicz (1811-1870) – praw­nik, zie­mia­nin, uczest­nik pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • Jacek Fe­do­ro­wicz (ur. 1937) – pol­ski aktor i sa­ty­ryk
  • Jerzy Fe­do­ro­wicz (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • John Fe­do­ro­wicz (ur. 1958) – ame­ry­kań­ski sza­chi­sta
  • Józef Fe­do­ro­wicz (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Krzysz­tof Fe­do­ro­wicz (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)

Wikipedia


fedorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


fedoruk

naz­wi­sko


SJP.pl


fedra

mit. gr. druga żona Te­ze­u­sza, córka króla Krety Mi­no­sa i Pa­zy­fae


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sprę­ży­na

Wiktionary

Fedra (gr. Φαίδρα Phaídra, łac. Pha­e­dra) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na kre­teń­ska.

Ucho­dzi­ła za córkę króla Mi­no­sa i Pa­zy­fae oraz za sio­strę Ariad­ny i De­u­ka­lio­na. Była żoną Te­ze­u­sza, matką Aka­ma­sa i De­mo­fon­ta oraz ma­co­chą Hip­po­ly­to­sa (Hi­po­lit).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) zob. sprężyna.

Wiktionary


fedrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fe­dro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fedrunek m.

 czas. fedrować ndk.

Wiktionary


fedrować

gór­ni­cze: wy­do­by­wać lub ura­biać wę­giel


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. pra­co­wać w ko­pal­ni, rąbać ścia­nę wę­glo­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gust­lik był chłop jak tur i fe­dro­wał za dzie­się­ciu chło­pa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fedrowanie n., fedrunek mrz.

Wiktionary


fedrunek

1. wy­do­by­wa­nie węgla w ko­pal­ni;
2. wy­do­by­ty wę­giel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. roz­kru­sza­nie złoża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fedrowanie n.

 czas. fedrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urabianie, urobek

Wiktionary


fedrus

Fe­drus, właśc. naj­praw­do­po­dob­niej Gaius Iu­lius Pha­e­drus, od gr. Pha­i­dros (ur. 15? p.n.e., zm. 50? n.e.) – poeta rzym­ski po­cho­dze­nia grec­kie­go, twór­ca pier­wsze­go ła­ciń­skie­go zbio­ru bajek. Na temat życia wiemy nie­wie­le, daty uro­dzin i śmier­ci są hi­po­te­tycz­ne.

Wikipedia


fedyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brent Fedyk – ka­na­dyj­ski ho­ke­i­sta
  • Iwan Fedyk – ukra­iń­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Jan Fedyk – pol­ski dzia­łacz rol­ni­czy i spo­łecz­ny
  • Sta­ni­sław Fedyk – pol­ski bio­log

Wikipedia


fedyszak

naz­wi­sko


SJP.pl


fee

1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, fe, ble;
2. [czy­taj: fi] stałe wy­na­gro­dze­nie dla agen­cji re­kla­mo­wej od klien­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fra Fee – ir­landz­ki aktor
  • Gor­don Fee – ame­ry­kań­ski te­o­log
  • Kath­le­en Fee – ka­na­dyj­ska ak­tor­ka
  • Mary Fee – szkoc­ka po­li­tycz­ka
  • Ra­y­mond Fee – ame­ry­kań­ski bok­ser
  • Ruby O. Fee – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Fee – nie­miec­ka pio­sen­kar­ka
  • Fee sim­ple ab­so­lu­te – forma praw­na włas­no­ści
  • Exit fee
  • Fe
  • FEE
  • LaFee

Wikipedia


feed

[czy­taj: fid] po­tocz­nie: stru­mień tre­ści wyś­wiet­la­nych w ser­wi­sie in­ter­ne­to­wym lub apli­ka­cji


SJP.pl


feedback

[czy­taj: fid­bek] sprzę­że­nie zwrot­ne;
1. in­for­ma­cja zwrot­na od­bior­ców usług, klien­tów, kon­su­men­tów, do­ty­czą­ca pro­duk­tu czy spo­so­bu za­rzą­dza­nia;
2. od­dzia­ły­wa­nie in­for­ma­cji zwrot­nej na oś­ro­dek de­cy­zyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. eduk. zarz. in­for­ma­cja zwrot­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ang. fe­ed­back – sprzę­że­nie zwrot­ne
  • Fe­ed­back – album hip-ho­po­we­go ze­spo­łu Ju­ras­sic 5
  • Fe­ed­back – album stu­dyj­ny pol­skiej grupy mu­zycz­nej Ely­sium
  • Fe­ed­back – mi­nial­bum ka­na­dyj­skiej grupy roc­ko­wej Rush
  • In­for­ma­cja zwrot­na, odzew, pot. fe­ed­back

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­po­wied­nio prze­ka­za­ny fe­ed­back daje moż­li­wość prze­my­śle­nia, co i w jaki spo­sób można po­pra­wić tak, by w przysz­ło­ści omi­jać ne­ga­tyw­ne efek­ty.

Wiktionary


feedbackowy

→ fe­ed­back [czy­taj: fid­be­ko­wy]


SJP.pl


feeder

[czy­taj: fider]
1. me­to­da sto­so­wa­na w węd­kar­stwie, po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu ko­szycz­ka za­nę­to­we­go i drga­ją­cej szczy­tów­ki;
2. sta­tek do prze­wo­zu kon­te­ne­rów mię­dzy mniej­szy­mi por­ta­mi a głów­ny­mi por­ta­mi prze­ła­dun­ko­wy­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­e­der – me­to­da sto­so­wa­na w węd­kar­stwie
  • Fe­e­der – grupa mu­zycz­na
  • Fe­e­der lub „fider” - sta­tek do prze­wo­zu kon­te­ne­rów mię­dzy mniej­szy­mi por­ta­mi

Wikipedia


feederowy

→ fe­e­der


SJP.pl

Patrz:

feeder

feeling

[czy­taj: fi­ling, filin]
1. w mu­zy­ce roc­ko­wej lub jaz­zo­wej: żar­li­wość, na­stro­jo­wość, emo­cjo­nal­ność wy­ko­naw­stwa;
2. mło­dzie­żo­wo: wra­że­nie, uczu­cie


SJP.pl


feeria

1. wi­do­wi­sko te­a­tral­ne o te­ma­ty­ce fan­ta­stycz­nej;
2. bo­gact­wo róż­no­rod­nych efek­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. bo­gact­wo i róż­no­rod­ność mie­nią­cych się barw, świa­teł

 (1.2) teatr. wi­do­wi­sko sce­nicz­ne o tre­ści fan­ta­stycz­nej, po­słu­gu­ją­ce się grą dźwię­ków świa­teł i barw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈːrʲja, AS: f•erʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feeryczność ż.

 przym. feeryjny, feeryczny

 przysł. feeryjnie, feerycznie

Wiktionary


feeryczny

baj­ko­wy, cza­ro­dziej­ski, mie­nią­cy się bar­wa­mi, świa­tłem; fe­e­ryj­ny


SJP.pl


feeryjny

baj­ko­wy, cza­ro­dziej­ski, mie­nią­cy się bar­wa­mi, świa­tłem; fe­e­rycz­ny


SJP.pl


fefer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pieprz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fefru nie można kopać, bo to nie jest sól.

Wiktionary


feijoada

[czy­taj: fej­żu­a­da] gu­lasz z fa­so­li, prze­waż­nie czar­nej, uwa­ża­ny za bra­zy­lij­ską po­tra­wę na­ro­do­wą


SJP.pl

Fe­i­jo­a­da (od port. "feijão"; wym.) – gu­lasz z naj­czę­ściej czar­nej, rza­dziej czer­wo­nej lub brą­zo­wej fa­so­li.

Uwa­ża­ny za bra­zy­lij­ską po­tra­wę na­ro­do­wą. Tzw. "fe­i­jo­a­da com­ple­ta" skła­da się z kre­we­tek, fa­so­li oraz su­szo­ne­go mięsa, wę­dzo­nych kieł­ba­sek, ozo­rów, wie­przo­wych uszu i nóg, goź­dzi­ków, liści la­u­ro­wych, pie­przu, czosn­ku i ce­bu­li.

Wikipedia


feinschnitt

[czy­taj: fajnsz­nit] w fil­mo­lo­gii: osta­tecz­ny mon­taż taśmy fil­mo­wej


SJP.pl


fejhoa

cie­pło­lub­na ro­śli­na drze­wia­sta z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; akka Sel­lo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wiecz­nie zie­lo­ne, małe drze­wo lub krzew, ros­ną­cy w sub­tro­pi­kal­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej

Wiktionary


fejk

fake; po­tocz­nie:
1. coś nie­praw­dzi­we­go, fał­szy­we­go; ście­ma, fał­szyw­ka;
2. po­dro­bio­ny pro­dukt ja­kiejś marki; fał­szyw­ka;
3. osoba po­da­ją­ca się za kogoś in­ne­go, oszust


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. pot. coś, co jest zma­ni­pu­lo­wa­ne lub spre­pa­ro­wa­ne, tylko z po­zo­ru wy­glą­da­ją­ce na praw­dzi­we (np. zdję­cie) lub mar­ko­we (np. buty / ko­szul­ka / te­le­fon), w rze­czy­wi­sto­ści jed­nak sfał­szo­wa­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im bli­żej pre­mie­ry filmu, tym wię­cej prze­cie­ków w in­ter­ne­cie. Spora część z nich to fejki, ale po­dob­no w każ­dym kłam­stwie jest ziar­no praw­dy.

 (1.1) Ta ko­szul­ka, mimo że jest fej­kiem, wy­glą­da na­praw­dę nieź­le.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fejkowy

 czas. fejkować, sfejkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszywka, oszustwo

Wiktionary


fejknius

→ fake news


SJP.pl

Patrz:

fake news

fejkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fej­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fejkować, sfejkować

Wiktionary


fejkować

po­tocz­nie:
1. fał­szo­wać, po­dra­biać;
2. sy­mu­lo­wać coś;
3. pod­szy­wać się pod kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfej­ko­wać)

 (1.1) slang. po­dra­biać

 (1.2) slang. uda­wać, że się robi coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­piej nie fej­ko­wać cu­dzych pro­duk­tów, lecz stwo­rzyć ory­gi­nal­ne.

 (1.1) Ten mały łobuz przez cały rok fej­ko­wał pod­pis swo­jej matki.

 (1.2) On fej­ku­je swoją cho­ro­bę, żeby nie iść do szko­ły.

 (1.2) To on jest im­po­sto­rem. Wiem, bo wi­dzia­łam, jak fej­ko­wał za­da­nie.

 (1.2) Jest nar­cy­stycz­na i fej­ku­je złość, żeby uzy­skać uwagę i apro­ba­tę od ko­le­ża­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fejk m., fejkowanie n., sfejkowanie n.

 przym. fejkowy

 czas. sfejkować dk.

 przysł. fejkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszować, podrabiać, fabrykować, preparować, falsyfikować

 (1.2) udawać

Wiktionary


fejkowy

po­tocz­nie: fał­szy­wy, po­dro­bio­ny, uda­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) neol. slang. fał­szy­wy, oszu­kań­czy, po­dro­bio­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­lep­ka fej­ko­wa, widać, że do­kle­ja­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fejk m.

 czas. fejkować ndk., sfejkować dk.

Wiktionary


fejleton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. fe­lie­ton

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był u nas w re­dak­cji nie­ja­ki Frukt, który pro­wa­dził kro­ni­kę miej­sco­wą i pisał nie­dziel­ne fej­le­to­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fejletonista mos., fejletonistka ż.

Wiktionary


fejm

po­tocz­nie: sława


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. sława, roz­głos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. osoba sław­na

Wiktionary


fejmowy

→ fejm


SJP.pl

Patrz:

fejm

fejs

po­tocz­nie: Fa­ce­bo­ok; Fejs­buk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. usłu­ga in­ter­ne­to­wa Fa­ce­bo­ok

 (1.2) pot. konto użyt­kow­ni­ka w usłu­dze Fa­ce­bo­ok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka od go­dzi­ny sie­dzi na fej­sie, a je­szcze nie odro­bi­ła za­da­nia do­mo­we­go.

 (1.2) Jak nie masz fejsa, zna­czy że nie ży­jesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛjs, AS: fei ̯s

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facebook, fejsbuk, żart. fejsbóg

 (1.1) facebook, fejsbuk, żart. fejsbóg

Wiktionary


fejsbuk

po­tocz­nie: Fa­ce­bo­ok; Fejs


SJP.pl


fejsbukowicz

użyt­kow­nik por­ta­lu Fa­ce­bo­ok; fa­ce­bo­o­ko­wicz


SJP.pl


fejsbukowiczka

użyt­kow­nicz­ka por­ta­lu Fa­ce­bo­ok; fa­ce­bo­o­ko­wicz­ka


SJP.pl


fejsbukowy

→ Fejs­buk


SJP.pl

Patrz:

Fejsbuk

fejsik

zdrob­nie­nie od: fejs (Fa­ce­bo­ok)


SJP.pl


fejsować

śro­do­wi­sko­wo: ko­rzy­stać z Fa­ce­bo­o­ka - ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go; fa­ce­bo­o­ko­wać, fejs­bu­ko­wać, fejs­bu­czyć


SJP.pl


fekalia

pro­duk­ty szkod­li­we lub zbęd­ne, wy­da­la­ne przez or­ga­nizm w po­sta­ci kału i moczu; ek­skre­men­ty, od­cho­dy, ek­skre­ty, fe­ce­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) od­cho­dy ludz­kie gro­ma­dzą­ce się w ka­na­li­za­cji i szam­bach;

Wiktionary

Fe­ka­lia (z fa­e­ca­lis „ka­ło­wy”, od faex, dop. fa­e­cis „osad, fusy, szu­mo­wi­na”) – stałe lub pół­płyn­ne od­cho­dy ludz­kie (mocz i kał) gro­ma­dzo­ne w do­łach klo­acz­nych. Za­wie­ra­ją wię­cej skład­ni­ków po­kar­mo­wych niż od­cho­dy in­nych zwie­rząt. My­lo­ne ze ście­ka­mi by­to­wy­mi pow­sta­ją­cy­mi we współ­czes­nych go­spo­dar­stwach do­mo­wych. Zmie­sza­ne od­cho­dy ludzi i in­nych zwie­rząt na­zy­wa­ne są ek­skre­men­ta­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­jem­nik na fe­ka­lia, łóżko, stół, na któ­rym miały pow­sta­wać re­wo­lu­cyj­ne te­o­rie, wie­szak, krze­sło i plan­sza­an­sze – wszyst­ko po­wę­dro­wa­ło do ma­ga­zy­nów Mu­ze­um Pod­ha­lań­skie­go przy ul. So­bie­skie­go.

 (1.1) U są­sia­da fe­ka­lia wy­pły­nę­ły z musz­li i wanny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈkalʲja, AS: fekalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fekalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odchody

Wiktionary


fekalny

→ fe­ka­lia; ka­ło­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fe­ka­lia­mi, do­ty­czą­cy fe­ka­liów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fekalia nmos.

Wiktionary


feksyrować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­śmie­wać

Wiktionary


fel.

skrót od: fe­lie­ton


SJP.pl


fela

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cja (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drąg

Wiktionary


felaski

przy­miot­nik od: Fe­lasz


SJP.pl


felasz

czło­nek ludu ku­szyc­kie­go wy­wo­dzą­ce­go się z Etio­pii; Fa­lasz, Fa­la­sza


SJP.pl


felaszowie

lud afry­kań­ski; Fa­la­szo­wie


SJP.pl

Fe­la­szo­wie ( ‏בֵּיתֶא יִשְׂרָאֵל‎ czyt. "Bēteʾ Jīsrāʾēl"; gyyz ተ እስራኤል czyt. "Beta ʾƏsrāʾel" lub "Bēte 'Isrā'ēl"), ina­czej Fa­la­szo­wie, Fa­la­sza – lud ku­szyc­ki, wy­wo­dzą­cy się z Etio­pii, obec­nie w więk­szo­ści za­miesz­ku­ją­cy Iz­ra­el. W więk­szo­ści są wyz­naw­ca­mi ju­da­iz­mu, stąd zwani by­wa­ją Czar­ny­mi Ży­da­mi lub Etiop­ski­mi Ży­da­mi (hebr. "יְהוּדֵי אֶתְיוֹפְּיָה:" czyt. "Je­hu­dej Et­jop­jah"; amh. "የኢትዮጵያ ይሁዲዎች", czyt. "jä-Itəjop'əja Jəhudiwoč"), choć niek­tó­rzy z nich wyz­na­ją chrze­ści­jań­stwo.

Wikipedia


felberg

naz­wi­sko


SJP.pl


felc

falc;
1. pasek pa­pie­ro­wy lub płó­cien­ny łą­czą­cy okład­kę z książ­ką;
2. po­łą­cze­nie dwóch blach przez zwi­nię­cie ich brze­gów;
3. na­cię­cie w ka­mie­niu lub drew­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. za­cię­cie w kan­cie deski, ka­mie­nia itp. słu­żą­ce do spo­je­nia dwóch czę­ści; po­łą­cze­nie ar­ku­szy blach

 (1.2) zob. falc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛlt͡s, AS: felc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rowek, żłobek, wypust

 (1.1-2) falc

Wiktionary


felcech

daw­niej: pas za­kła­da­ny przez ramię, słu­żą­cy do no­sze­nia broni bia­łej; feld­cech, pen­dent


SJP.pl

Fel­cech, feld­cech (od niem. "Fel­dze­i­chen") to tem­blak ofi­cer­ski (dy­stynk­cyj­ny) przy broni bocz­nej za­wie­szo­nej przy pen­den­cie. Nazwa ta do­ty­czy je­dy­nie tem­bla­ków no­szo­nych przez ofi­ce­rów.

W woj­sku pol­skim fel­ce­chy po­ja­wi­ły się w XVIII wieku za pa­no­wa­nia króla Au­gu­sta II po­cząt­ko­wo w woj­skach cu­dzo­ziem­skie­go au­to­ra­men­tu.

Wikipedia


felcować

fal­co­wać;
1. spa­jać dwa ka­wał­ki bla­chy, deski lub ka­mie­nia za po­mo­cą felcu;
2. wy­ci­nać wpu­sty i rowki w de­skach i in­nych ele­men­tach bu­dow­la­nych w celu ich łą­cze­nia


SJP.pl


felcowy

→ felc


SJP.pl

Patrz:

felc

felczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Fel­czak
  • Wac­ław Fel­czak
  • Zyg­munt Fel­czak

Wikipedia


felczer

pra­cow­nik służ­by zdro­wia upraw­nio­ny do wy­ko­ny­wa­nia prost­szych czyn­no­ści le­kar­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. chi­rurg woj­sko­wy nie­po­sia­da­ją­cy wyksz­tał­ce­nia le­kar­skie­go

 (1.2) osoba upraw­nio­na do świad­cze­nia pro­stej po­mo­cy me­dycz­nej cho­rym;

 (1.3) środ. zo­o­techn. osoba zaj­mu­ją­ca się ka­stra­cją zwie­rząt

 (1.4) środ. zo­o­techn. we­te­ry­narz

Wiktionary

Fel­czer (z Felds­cher „chi­rurg po­lo­wy”, z fältskär „chi­rurg po­lo­wy, wy­ko­nu­ją­cy pro­ste za­bie­gi”) – wy­ga­sza­ny me­dycz­ny zawód re­gu­lo­wa­ny, po­le­ga­ją­cy na udzie­la­niu cho­rym świad­czeń opie­ki zdro­wot­nej.

Kwa­li­fi­ka­cje i prawo wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du.

Kwa­li­fi­ka­cje fel­cze­ra są niż­sze niż kwa­li­fi­ka­cje le­ka­rza, gdyż kształ­ce­nie za­wo­do­we od­by­wa­ło się je­dy­nie na po­zio­mie szko­ły śred­niej (np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛlt͡ʃɛr, AS: felčer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felcerzyna m.

:: fż. felczerka ż.

 czas. felczerować ndk.

 przym. felczerski

Wiktionary


felczerka

1. ko­bie­ta fel­czer;
2. po­tocz­nie: nie­u­mie­jęt­nie prze­pro­wa­dzo­ny za­bieg me­dycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta upraw­nio­na do świad­cze­nia pro­stej po­mo­cy me­dycz­nej cho­rym i ran­nym

 (1.2) fach, po­le­ga­ją­cy na świad­cze­niu pro­stej po­mo­cy me­dycz­nej cho­rym i ran­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛlˈt͡ʃɛrka, AS: felčerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felczer m.

 przym. felczerski

Wiktionary


felczerski

przy­miot­nik od: fel­czer


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z fel­czer­ką albo fel­cze­ra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po po­wro­cie do Pol­ski ukoń­czył szko­łę fel­czer­ską, wiele lat pra­co­wał w służ­bie zdro­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛlˈt͡ʃɛrsʲci, AS: felčersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felczer mos., felczerka ż.

Wiktionary


feldcech

daw­niej: pas za­kła­da­ny przez ramię, słu­żą­cy do no­sze­nia broni bia­łej; fel­cech, pen­dent


SJP.pl


feldcechmistrz

1. głów­ny szef ar­ty­le­rii w XVIII i XIX wieku;
2. ge­ne­rał w daw­nej armii au­striac­kiej i au­stro-wę­gier­skiej


SJP.pl


feldfebel

sto­pień po­do­fi­cer­ski w daw­nym woj­sku pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. sto­pień po­do­fi­cer­ski od­po­wia­da­ją­cy star­sze­mu sier­żan­to­wi (m.in. w daw­nym woj­sku w Pol­sce, NRD, RFN);

Wiktionary

Feld­fe­bel ( Feld­we­bel; w for­ma­cjach Waf­fen SS Oberscharführer) – nie­miec­ki po­do­fi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy, od­po­wied­nik pol­skie­go sier­żan­ta (wach­mi­strza, ognio­mi­strza). Sto­pień w daw­nym woj­sku pol­skim.

Sto­pień też wy­stę­po­wał w armii ro­syj­skiej ( фельдфебель) od re­form Pio­tra I w 1722 do 1917.

Wikipedia


feldgrau

[czy­taj: feldGRAŁ] śro­do­wi­sko­wo: kolor zie­mi­sto­sza­ry


SJP.pl

Feld­grau (do­słow­nie niem. „po­lo­wa sza­rość”) – kolor mun­du­rów armii nie­miec­kiej. Nową barwę te­sto­wa­no od 1907, a osta­tecz­nie za­ak­cep­to­wa­no ją w lutym 1910. Uży­wa­ny do 1945.

Po­dob­ną barwę po­sia­da­ły w po­cząt­ko­wym okre­sie ist­nie­nia mun­du­ry wojsk lą­do­wych armii lu­do­wej NRD, co su­ge­ru­je prze­ję­cie za­pa­sów po­cho­dzą­cych je­szcze z Wehr­mach­tu i pod­da­nie ich mo­dy­fi­ka­cji.

Wikipedia


feldjeger

feld­je­gier;
1. w Niem­czech i w Rosji do po­cząt­ku XX w.: ku­rier woj­sko­wy i dy­plo­ma­tycz­ny;
2. w XIX w.: żoł­nierz ba­ta­lio­nu strzel­ców w armii au­stro-wę­gier­skiej, w Rosji peł­nią­cy funk­cję żan­dar­ma


SJP.pl


feldjegier

feld­je­ger;
1. w Niem­czech i w Rosji do po­cząt­ku XX w.: ku­rier woj­sko­wy i dy­plo­ma­tycz­ny;
2. w XIX w.: żoł­nierz ba­ta­lio­nu strzel­ców w armii au­stro-wę­gier­skiej, w Rosji peł­nią­cy funk­cję żan­dar­ma


SJP.pl


feldman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Corey Feld­man – ame­ry­kań­ski aktor
  • Fer­dy­nand Feld­man – pol­ski aktor
  • Józef Feld­man – pol­ski hi­sto­ryk
  • Józef Feld­man – pol­ski woj­sko­wy i pro­ku­ra­tor
  • Ka­ta­rzy­na Feld­man – pol­ska ak­tor­ka
  • Kle­mens Maria Filip Feld­man – bi­skup Ko­ścio­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów
  • Kry­sty­na Feld­man – pol­ska ak­tor­ka
  • Marty Feld­man – an­giel­ski aktor i komik
  • Mor­ton Feld­man – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Wil­helm Feld­man – pol­ski kry­tyk i hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry

Wikipedia


feldmarszałek

naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy w niek­tó­rych pań­stwach; mar­sza­łek polny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. w niek­tó­rych kra­jach: naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feldmarszałkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marszałek polny

Wiktionary


feldmarszałkowski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub stop­niem feld­mar­szał­ka (mar­szał­ka pol­ne­go)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feldmarszałek mos.

Wiktionary


feldspatyzacja

pro­ces pow­sta­wa­nia wtór­nych ska­le­ni w ska­łach na miej­sce ły­szczy­ków, kwar­cu i in­nych mi­ne­ra­łów


SJP.pl


feldszlanga

dawne dzia­ło bez­ko­mo­ro­we o dłu­giej lufie


SJP.pl


felejza

daw­niej o skó­rza­nej tor­bie, zwła­szcza o tor­ni­strze woj­sko­wym


SJP.pl


felek

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cjan, Fe­liks (imio­na mę­skie); Feluś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: Fe­li­cjan

 (1.2) zdrobn. od: Fe­liks

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Felka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Feliks mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Feluś; neutr. Felicjan

 (1.2) zdrobn. Feluś; neutr. Feliks

Wiktionary


felem

wtór­na tkan­ka okry­wa­ją­ca star­sze czę­ści ro­ślin; korek


SJP.pl


feler

uster­ka, wada, de­fekt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. coś, co ob­ni­ża war­tość, ja­kość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ma­szy­nach musi być jakiś feler, czy w samym wy­na­laz­ku, dość, że ten ka­u­czuk, to oka­zał się do ni­cze­go.

 (1.1)  Pani Fran­cisz­ka miała drob­ny feler: lu­bi­ła al­ko­hol, to jest, przy­najm­niej trzy razy do roku, mu­sia­ła się ulu­lać w drob­ną kasz­kę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błąd, defekt, mankament, niedoskonałość, niedostatek, skaza, uchybienie, usterka, wada, wadliwość, brak, ułomność

Wiktionary


felerność

ne­ga­tyw­na cecha cze­goś, ob­ni­ża­ją­ca jego war­tość i uży­tecz­ność; de­fek­tyw­ność, wad­li­wość


SJP.pl


felerny

wad­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (naj­czę­ściej o przed­mio­cie) ma­ją­cy wady albo braki

 (1.2) pe­cho­wy, fa­tal­ny, nie­for­tun­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dej­rza­nie tanie pro­duk­ty ku­po­wa­ne w in­ter­ne­cie by­wa­ją fe­ler­ne.

 (1.2) To była bar­dzo fe­ler­na wy­ciecz­ka, wszyst­ko się po­sy­pa­ło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wadliwy, wybrakowany

 (1.2) feralny, pechowy, fatalny, niefortunny

Wiktionary


felezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wojsk. skó­rza­na torba po­dróż­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plecak żołnierski, tornister żołnierski

Wiktionary


felga

obręcz koła sa­mo­cho­do­we­go, na którą na­kła­da się oponę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment pod­wo­zia sa­mo­cho­du; me­ta­lo­wa obręcz na którą na­kła­da się oponę

Wiktionary

Felga – me­ta­lo­wa część koła, na którą na­kła­da­na jest opona.

We współ­czes­nych sa­mo­cho­dach felga ma za za­da­nie wen­ty­lo­wać ele­men­ty ukła­du ha­mul­co­we­go (tar­czę/bęben, prze­wo­dy ha­mul­co­we, za­cisk). Felgi naj­czę­ściej są wy­ko­ny­wa­ne ze stopu alu­mi­nium lub stali, a felgi wy­czy­no­we z lek­kie­go i wy­trzy­ma­łe­go ma­gne­zu lub włó­kna wę­glo­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛlɡa, AS: felga

Wiktionary


felianci

czło­nek klubu po­li­tycz­ne­go z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, który pow­stał w 1791 roku w wy­ni­ku se­ce­sji z klubu ja­ko­bi­nów grupy umiar­ko­wa­nych li­be­ra­łów


SJP.pl


feliant

czło­nek klubu po­li­tycz­ne­go z okre­su re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, który pow­stał w 1791 roku w wy­ni­ku se­ce­sji z klubu ja­ko­bi­nów grupy umiar­ko­wa­nych li­be­ra­łów


SJP.pl


felicia

[czy­taj: fe­li­cja] model sa­mo­cho­du marki Škoda


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­li­cia – jas­krzyn (też szczęst­ka i fe­li­cja) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych
  • Škoda Fe­li­cia – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny w la­tach 1959–1964 przez cze­ską fa­bry­kę Škoda Auto
  • Škoda Fe­li­cia – sa­mo­chód oso­bo­wy pro­du­ko­wa­ny w la­tach 1994–2001 przez kon­cern Volks­wa­gen AG pod marką Škoda Auto
  • USS „Fe­li­cia” – okrę­ty US Navy o ta­kiej naz­wie
  • MF Fe­li­cia – nazwa promu mor­skie­go (pier­wot­nie MF Si­le­sia) w la­tach 2005-2006
  • (294) Fe­li­cia – pla­ne­to­i­da
  • Fe­li­cja

Wikipedia


feliciano

[czy­taj: feliCZJAno] naz­wi­sko


SJP.pl


felicja

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Fe­li­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Fe­liks, o tym samym zna­cze­niu.

W Pol­sce poś­wiad­czo­ne od XIV wieku (1341 r.) w for­mie Fe­li­cy­ja, (wsł.) Fi­li­cy­ja. Sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia to: Felka, Fe­li­na (też odręb­ne imię, nie­no­to­wa­ne w daw­nej Pol­sce), Fila (także od Fi­lo­me­na), Filka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dzie­li­ście Fe­li­cji o so­bot­nim wy­pa­dzie do Za­kop­ca?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈlʲit͡sʲja, AS: felʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Feliks mos.

Wiktionary


felicjan

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­li­cjan – imię
  • Fe­li­cjan – wieś w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Gorz­ków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛˈlʲit͡sʲjãn, AS: felʹicʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Felicjana ż.

Wiktionary


felicjana

imię żeń­skie


SJP.pl

Fe­li­cja­na, Fe­li­cjan­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Fe­li­cjan. Imie­ni­ny ob­cho­dzi 24 li­sto­pa­da, jako wspom­nie­nie bł. Fe­li­cja­ny (Fe­li­cjan­ny) de Uribe Orbe, kar­me­li­tań­skiej sio­stry mi­ło­sier­dzia.

Wikipedia


felicjanie

imię żeń­skie


SJP.pl


felicjanin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fe­li­cji lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


felicjaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fe­li­cji lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


felicjanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Fe­lik­sa z Kan­ta­li­cjo Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go Świę­te­go Fran­cisz­ka Se­ra­fic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze Zgro­ma­dze­nia Sióstr Świę­te­go Fe­lik­sa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ewan­ge­licz­ny wy­miar du­cho­wo­ści fe­li­cja­nek łączy się ści­śle z jej eu­cha­ry­stycz­nym aspek­tem i jest mocno za­ko­rze­nio­ny w du­cho­wo­ści fran­cisz­kań­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. felicjański

Wiktionary


felicjanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Fe­lik­sa z Kan­ta­li­cjo Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go Świę­te­go Fran­cisz­ka Se­ra­fic­kie­go


SJP.pl

Fe­li­cjan­ki, pełna nazwa Zgro­ma­dze­nie Sióstr Świę­te­go Fe­lik­sa z Kan­ta­li­cjo Trze­cie­go Za­ko­nu Re­gu­lar­ne­go Świę­te­go Fran­cisz­ka Se­ra­fic­kie­go (łac. "Con­gre­ga­tio So­ro­rum Sant­ci Fe­li­cis de Can­ta­li­ce Ter­tii Or­di­nis Re­gu­la­ris Sanc­ti Fran­ci­sci Se­rap­hi­ci") – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne za­ło­żo­ne 21 li­sto­pa­da 1855 roku w War­sza­wie przez bł. Marię An­ge­lę Trusz­kow­ską.

Wikipedia


felicjanostwo

Fe­li­cjan z mał­żon­ką; Fe­li­cja­no­wie


SJP.pl


felicjanowie

Fe­li­cjan z mał­żon­ką; Fe­li­cja­no­stwo


SJP.pl


felicjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fe­li­cja­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


felicysym

imię mę­skie


SJP.pl

Fe­li­cy­sym – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Nosił je św. Fe­li­cy­sym z Pe­ru­gii.

Fe­li­cy­sym imie­ni­ny ob­cho­dzi 6 sierp­nia i 26 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


felicyta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Fe­li­cy­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pow­sta­łe od wy­ra­zu po­spo­li­te­go fe­li­ci­tas, „uro­dzaj”, „szczę­śli­wość”, „bło­go­sła­wień­stwo”. Jedną z form zdrob­nia­łych jest być może imię Zyta, obec­nie funk­cjo­nu­ją­ce sa­mo­dziel­nie. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Fe­li­cy­ta z Kar­ta­gi­ny (†203).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na uro­dzi­nach u Fe­li­cy­ty poz­na­ły­śmy jej wuja z Nie­miec.

Wiktionary


felicytacja

daw­niej: po­win­szo­wa­nie


SJP.pl


felicytolog

etyk zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi szczę­ścia


SJP.pl


felicytologia

dział etyki zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­niem szczę­ścia


SJP.pl

Fe­li­cy­to­lo­gia (łac. "fe­li­ci­tas", ‘szczę­ście’; gr. "λογóς", ‘nauka’, ‘słowo’) – w fi­lo­zo­fii, te­o­ria kształ­to­wa­nia życia szczę­śli­we­go; dział etyki sta­wia­ją­cy py­ta­nie: „jak żyć, aby być szczę­śli­wym i nie po­paść w stan nie­szczę­śli­wo­ści”.

„Fe­li­cy­to­lo­gia” – także ze­spół dok­tryn for­mu­łu­ją­cych normy, które wska­zu­ją spo­so­by osią­gnię­cia szczę­ścia.

Wikipedia


felieton

utwór pu­bli­cy­stycz­no-dzien­ni­kar­ski o te­ma­ty­ce spo­łecz­nej, oby­cza­jo­wej lub kul­tu­ral­nej, po­słu­gu­ją­cy się środ­ka­mi prozy fa­bu­lar­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. krót­ki utwór pu­bli­cy­stycz­ny;

Wiktionary

Fe­lie­ton ( fe­u­il­le­ton – „ze­szy­cik, od­ci­nek po­wie­ści”) – ga­tu­nek pu­bli­cy­stycz­ny, krót­ki utwór dzien­ni­kar­ski (pra­so­wy, ra­dio­wy, te­le­wi­zyj­ny) utrzy­ma­ny w oso­bi­stym tonie, lekki w for­mie, wy­ra­ża­ją­cy punkt wi­dze­nia au­to­ra. Po­ru­sza i ko­men­tu­je ak­tu­al­ne te­ma­ty spo­łecz­ne, zwra­ca­jąc uwagę na ujem­ne zja­wi­ska w życiu co­dzien­nym. Czę­sto wy­ko­rzy­stu­je w tym celu ele­men­ty sa­ty­ry, iro­nii, hu­mo­ru itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. felietonistyka ż., felietoniarz m., felietonista m., felietonistka ż.

:: zdrobn. felietonik m.

 przym. felietonowy, felietonistyczny

 przysł. felietonowo

Wiktionary


felietoniarz

lek­ce­wa­żą­ce okre­śle­nie fe­lie­to­ni­sty


SJP.pl


felietonik

mały fe­lie­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. fe­lie­ton

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛlʲjɛˈtɔ̃ɲik, AS: felʹi ̯etõńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felieton mrz., felietonista mos.

 przym. felietonowy

Wiktionary


felietonista

autor fe­lie­to­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. autor fe­lie­to­nu lub ich cyklu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felieton m., felietonik m.

:: fż. felietonistka ż.

 przym. felietonowy

Wiktionary


felietonistka

au­tor­ka fe­lie­to­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) au­tor­ka fe­lie­to­nów, ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się fe­lie­to­ni­sty­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felietonistyka ż., felieton m.

:: fm. felietonista m.

 przym. felietonistyczny, felietonowy

Wiktionary


felietonistyczny

→ fe­lie­to­ni­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

felietonistyka

felietonistyka

dział twór­czo­ści li­te­rac­kiej obej­mu­ją­cy pi­sa­nie fe­lie­to­nów


SJP.pl


felietonować

pisać fe­lie­to­ny


SJP.pl


felietonowy

zwią­za­ny z fe­lie­to­nem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fe­lie­to­nem; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fe­lie­to­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felieton mrz., felietonik mrz., felietonista mos., felietonistka ż., felietoniarz mos.

 przym. felietonistyczny

 przysł. felietonowo

Wiktionary


feliks

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Fe­liks ( felix – ła­ska­wy, szczę­śli­wy) – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Żeń­skie od­po­wied­ni­ki: Fe­lik­sa, Fe­li­cja.

W in­nych ję­zy­kach przy­ję­te na ogół w for­mie Fe­liks lub Felix. Daw­niej po­pu­lar­ne było także jego pol­skie tłu­ma­cze­nie – Szczęs­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z pier­wszych an­ty­pa­pie­ży był Fe­liks II.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛlʲiks, AS: felʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Felicja ż., Feliksa ż.

:: zdrobn. Felek m., Feluś m.

Wiktionary


feliksa

imię żeń­skie


SJP.pl

Fe­lik­sa (łac. "felix" - ła­ska­wy, szczę­śli­wy) – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Jest żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia Fe­liks.

Wikipedia


feliksiak

naz­wi­sko


SJP.pl


feliksostwo

Fe­liks z mał­żon­ką; Fe­lik­so­wie


SJP.pl


feliksowie

Fe­liks z mał­żon­ką; Fe­lik­so­stwo


SJP.pl


feliksowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fe­lik­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


felikula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciało mę­czen­ni­cy Fe­li­ku­li wrzu­co­no do rzym­skiej klo­a­ki.

Wiktionary


felin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Felin (z niem.: Fel­lin) – mia­sto i zamek wa­row­ny w In­flan­tach, sie­dzi­ba sta­ro­sty, w wo­je­wództ­wie par­naw­skim Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów; obec­nie estoń­skie Vil­jan­di.
  • Felin – dawny fol­wark na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Sza­ter­ni­ki
  • Felin – dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa i aka­de­mic­ka po­ło­żo­na we wschod­niej czę­ści Lu­bli­na
  • Felin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Husz­lew
  • Felin – wieś w po­wie­cie stryj­skim do 1939 (wcze­śniej Fe­li­zient­hal)
  • Felin – imię mę­skie
  • Felin – skała w gru­pie Stra­szy­ko­wych Skał na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • FÉLIN – Fan­tas­sin à Équipement et Lia­i­sons Intégrés fran­cu­ski sy­stem wy­po­sa­że­nia żoł­nie­rza.

Wikipedia


feliniak

naz­wi­sko


SJP.pl


felinofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strach przed ko­ta­mi

Wiktionary


felinolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fe­li­no­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zool. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fe­li­no­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­li­śmy atlas kotów na­pi­sa­ny przez zna­ne­go fe­li­no­lo­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felinologia ż.

 przym. felinologiczny

Wiktionary


felinologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o ko­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o ko­tach;

Wiktionary

Fe­li­no­lo­gia ( fe­li­nus ‘koci’, gr. "logos" – ‘słowo’) – dział zo­o­lo­gii (kon­kret­niej te­rio­lo­gii) ba­da­ją­cy koty (Fe­li­nae). Kon­cen­tru­je się na ich ana­to­mii, ge­ne­ty­ce, fiz­jo­lo­gii i bio­róż­no­rod­no­ści, za­rów­no ga­tun­ków dzi­kich, jak i ras kotów do­mo­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɛlʲĩnɔˈlɔɟja, AS: felʹĩnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felinolog m., felinolożka ż.

 przym. felinologiczny

Wiktionary


felinologiczny

→ fe­li­no­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z fe­li­no­lo­gią, do­ty­czą­cy fe­li­no­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

felinologia

Wymowa:

IPA: ˌfɛlʲĩnɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: felʹĩnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. felinologia ż., felinolog m.

Wiktionary


felinoterapia

te­ra­pia z udzia­łem kotów


SJP.pl

Fe­li­no­te­ra­pia (łac. "felis" – kot, gr. "the­ra­pe­ia" – opie­ka, le­cze­nie) – jedna z metod zo­o­te­ra­pii po­le­ga­ją­ca na kon­tak­cie osoby pod­da­wa­nej te­ra­pii z kotem. Dzia­ła­nie te­ra­pe­u­tycz­ne ma nie tylko kon­takt fi­zycz­ny z kotem, ale nawet sama jego ob­ser­wa­cja lub prze­by­wa­nie w jego to­wa­rzy­stwie.

Wikipedia


felipe

wło­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – hisz­pań­skie imię mę­skie, od­po­wied­nik imie­nia Filip
  • Fe­li­pe (Fe­li­pe Dias da Silva dal Belo, ur. 1984) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fe­li­pe (Fe­li­pe Tre­vi­zan Mar­tins, ur. 1987) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fe­li­pe (Fe­li­pe Au­gu­sto de Al­me­i­da Mon­te­i­ro, ur. 1989) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


felisiak

naz­wi­sko


SJP.pl


felix

obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Felix – gmina w pro­win­cji Almería, w An­da­luz­ji
  • Felix (ang. Felix Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Grun­dy
  • Felix (ang. Felix Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Grun­dy
  • Félix – pił­karz bra­zy­lij­ski, mistrz świa­ta z 1970 roku
  • Felix de Ur­gell – bi­skup Seo de Urgel w la­tach 783–792 oraz 798–799
  • João Félix – por­tu­gal­ski pił­karz
  • Felix – au­stra­lij­ski pio­sen­karz, raper, tan­cerz, czło­nek grupy Stray Kids
  • Felix – bel­gij­ski bro­war
  • Felix Pol­ska – pro­du­cent sło­nych prze­ką­sek
  • Eu­ro­pej­ska Na­gro­da Fil­mo­wa
  • Fe­liks

Wikipedia


feliński

kuc fe­liń­ski - pol­ska rasa kuców wierz­cho­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Fe­liń­ski – pol­ski poeta, dra­ma­to­pi­sarz, tłu­macz, hi­sto­ryk i te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry
  • Roman Fe­liń­ski – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta
  • Ta­de­usz Fe­liń­ski – pol­ski po­li­tyk ko­mu­ni­stycz­ny
  • Zyg­munt Szczęs­ny Fe­liń­ski – świę­ty Ko­ścio­ła rzym­skie­go, ar­cy­bi­skup me­tro­po­li­ta war­szaw­ski prze­śla­do­wa­ny przez Mo­ska­li
  • kuc fe­liń­ski – pol­ska po­pu­la­cja ra­so­wa koni

Wikipedia


felka

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cjan, Fe­liks (imio­na mę­skie); Feluś


SJP.pl


felkowie

Felek z mał­żon­ką


SJP.pl


fell

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fell – miej­sco­wość
  • Fell – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Trier-Sa­ar­burg
  • Fell – miej­sco­wość
  • Hu­bert Fell – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Ma­re­i­ke Fell – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Terry Fell – ame­ry­kań­ski muzyk

Wikipedia


fellach

rol­nik w kra­jach arab­skich pro­wa­dzą­cy osia­dły tryb życia; fel­lah


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) arab­ski rol­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fel­lach – dziel­ni­ca Vil­lach
  • Fel­lach – rzeka, do­pływ Aury
  • Fel­la­ho­wie
  • Vel­lach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój old­sku­lo­wy zna­jo­my zu­peł­nie tego nie poj­mu­je, bo fel­la­chom fa­ra­on za­pew­niał przy­najm­niej dar­mo­wą stra­wę i piwo.

Wiktionary


fellah

rol­nik w kra­jach arab­skich pro­wa­dzą­cy osia­dły tryb życia; fel­lach


SJP.pl


fellatio

jedna z po­sta­ci kon­tak­tu oral­no-ge­ni­tal­ne­go, po­le­ga­ją­ca na po­bu­dza­niu człon­ka mę­skie­go usta­mi lub ję­zy­kiem dru­giej osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) seks. oral­na sty­mu­la­cja pe­ni­sa;

Wiktionary

Fel­la­tio (łac. "fel­la­re", do­słow­nie "ssać") – me­to­da seksu oral­ne­go po­le­ga­ją­ca na sty­mu­lo­wa­niu na­rzą­dów płcio­wych (pe­ni­sa i mosz­ny) męż­czyz­ny za po­mo­cą ust, warg bądź ję­zy­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś moja dziew­czy­na wy­ko­na­ła mi po raz pier­wszy fel­la­tio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛlˈːatʲjɔ, AS: fe•latʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. autofellatio n.

 przym. fellacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. lód, lodzik, laska; slang. blołdżob; wulg. obciąganie, wulg. obciąganko

Wiktionary


fellem

tkan­ka wtór­na wyt­wa­rza­na przez miaz­gę kor­kot­wór­czą; korek


SJP.pl


felloderma

skład­nik kor­ko­wi­cy; war­stwa tkan­ki mię­ki­szo­wej od­kła­da­nej w ło­dy­gach i ko­rze­niach przez miaz­gę kor­kot­wór­czą po jej wew­nętrz­nej stro­nie


SJP.pl

Fel­lo­der­ma, fe­lo­der­ma – war­stwa ko­mó­rek mię­ki­szo­wych pow­sta­ją­cych wsku­tek od­kła­da­nia się ko­mó­rek fel­lo­ge­nu do wnę­trza or­ga­nu.

War­stwa fel­lo­der­my jest znacz­nie cień­sza niż fel­lem. Wy­ni­ka to z częst­sze­go róż­ni­co­wa­nia się po­chod­nych ko­mó­rek me­ry­ste­mu (fel­lo­ge­nu) na ko­mór­ki fel­le­mu (korka).

Wikipedia


fellogen

fe­lo­gen; miaz­ga kor­kot­wór­cza; war­stwa ko­mó­rek tkan­ki twór­czej, wyt­wa­rza­ją­ca korek na zew­nątrz ło­dy­gi i fel­lo­der­mę do wew­nątrz


SJP.pl


fellow

[czy­taj: feloł] w kra­jach an­glo­sa­skich czło­nek władz uczel­ni, wy­kła­dow­ca lub czło­nek to­wa­rzy­stwa na­u­ko­we­go


SJP.pl


feloderma

war­stwa ko­mó­rek mię­ki­szo­wych


SJP.pl


felogen

fel­lo­gen; miaz­ga kor­kot­wór­cza; war­stwa ko­mó­rek tkan­ki twór­czej, wyt­wa­rza­ją­ca korek na zew­nątrz ło­dy­gi i fel­lo­der­mę do wew­nątrz


SJP.pl


felonia

w śred­nio­wiecz­nym pra­wie len­nym: zła­ma­nie zo­bo­wią­zań przez wa­sa­la lub se­nio­ra


SJP.pl

Fe­lo­nia (z fr., "wia­ro­łom­stwo") – po­ję­cie śred­nio­wiecz­ne­go prawa len­ne­go oz­na­cza­ją­ce zła­ma­nie zo­bo­wią­zań len­nych przez wa­sa­la lub se­nio­ra. Karą za nie­wy­wią­za­nie się z umowy była utra­ta lenna lub zwierzch­nict­wa len­ne­go.

Wikipedia


feloplastyczny

→ fe­lo­pla­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

feloplastyka

feloplastyka

sztu­ka rzeź­bie­nia w drze­wie kor­ko­wym


SJP.pl


felski

naz­wi­sko


SJP.pl


felsuma

ro­dzaj ja­szczu­rek z ro­dzi­ny ge­ko­no­wa­tych


SJP.pl


felsztyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś, a daw­niej mia­sto, na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sta­ro­sam­bor­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hwar­dijś­ke (obwód chmiel­nic­ki)
  • Ske­liw­ka (obwód lwow­ski)
  • Felsz­tyn (gmina)
  • Ta­de­usz Felsz­tyn
  • He­le­na Felsz­tyn

Wikipedia

Powiązane:

 przym. felsztyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. war. Fulsztyn

Wiktionary


feluga

mały sta­tek o kształ­cie po­dob­nym do ga­le­ry; fe­lu­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. śró­dziem­no­mor­ska po­dłuż­na łódź ża­glo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­sta­ni cze­ka­ła na nas fe­lu­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feluka ż.

Wiktionary


feluka

mały sta­tek o kształ­cie po­dob­nym do ga­le­ry; fe­lu­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. śró­dziem­no­mor­ska po­dłuż­na łódź ża­glo­wa;

Wiktionary

Fe­lu­ka – ro­dzaj tra­dy­cyj­nej łodzi ża­glo­wej uży­wa­nej na osło­nię­tych wo­dach Morza Czer­wo­ne­go, na wschod­nim Morzu Śró­dziem­nym, a w szcze­gól­no­ści na Nilu w Egip­cie. Oża­glo­wa­nie fe­lu­ki skła­da się z jed­ne­go bądź dwóch żagli ła­ciń­skich.

Ło­dzie te mogą zwy­kle za­bie­rać na po­kład kil­ka­na­ście osób, a za­ło­ga skła­da się z dwoj­ga, troj­ga ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­śniak po­pły­nął fe­lu­ką łowić ryby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feluga ż.

Wiktionary


felusia

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cja (imię żeń­skie)


SJP.pl


feluś

zdrob­nie­nie od: Fe­li­cjan, Fe­liks (imio­na mę­skie); Felek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Fe­liks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Feliks mos.

Wiktionary


felzyt

por­fi­ro­wa skała wy­lew­na


SJP.pl


femboy

[czy­taj: fem­boj] młody męż­czyz­na nie­prze­strze­ga­ją­cy mę­skich ról płcio­wych, po­sia­da­ją­cy znie­wie­ścia­łe cechy za­cho­wa­nia i wy­glą­du


SJP.pl

Fem­boy lub fem­boi – okre­śle­nie uży­wa­ne w sto­sun­ku do mło­de­go, zaz­wy­czaj cispł­cio­we­go męż­czyz­ny wy­ka­zu­ją­ce­go tra­dy­cyj­nie ko­bie­ce cechy. Ter­min może mieć cha­rak­ter pe­jo­ra­tyw­ny; część spo­łecz­no­ści LGBT używa go jed­nak jako okre­śle­nie jed­nej z form ek­spre­sji płcio­wej. Mimo że znie­wie­ścia­łych męż­czyzn czę­sto uważa się za gejów, to ter­min ten nie jest toż­sa­my z żadną orien­ta­cją sek­su­al­ną ani z okre­ślo­ny­mi ro­la­mi płcio­wy­mi.

Wikipedia


femiczny

try­bu­nał fe­micz­ny - tajny śred­nio­wiecz­ny try­bu­nał są­dzą­cy człon­ków moż­nych rodów


SJP.pl


femidom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. pre­zer­wa­ty­wa wa­gi­nal­na, ko­bie­cy kon­dom – me­cha­nicz­ny śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny;

Wiktionary


femigen

nazwa hand­lo­wa do­ust­ne­go środ­ka an­ty­kon­cep­cyj­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go ge­sta­gen i estro­gen


SJP.pl


femina

war­szaw­skie kino


SJP.pl

Zo­bacz też: Fe­mi­na – in­do­ne­zyj­ski ty­god­nik.

Fe­mi­na – pol­ski dra­mat psy­cho­lo­gicz­ny z 1991 roku w re­ży­se­rii Pio­tra Szul­ki­na, zre­a­li­zo­wa­ny we­dług po­wie­ści Kry­sty­ny Kofty "Pa­wi­lon ma­łych dra­pież­ców". Zdję­cia krę­co­no w War­sza­wie.

Wikipedia


feminativum

rze­czow­nik okre­śla­ją­cy ko­bie­tę ze wzglę­du na jej zawód, funk­cję, wyz­na­nie itp.; fe­mi­na­tyw, fe­mi­na­ty­wum


SJP.pl


feminatyw

rze­czow­nik okre­śla­ją­cy ko­bie­tę ze wzglę­du na jej zawód, funk­cję, wyz­na­nie itp.; fe­mi­na­ti­vum, fe­mi­na­ty­wum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. rze­czow­nik bę­dą­cy nazwą o trwa­le usta­lo­nym żeń­skim ro­dza­ju gra­ma­tycz­nym;

Wiktionary

Fe­mi­na­tyw, fe­mi­na­ty­wum (licz­ba mnoga: fe­mi­na­ty­wy lub fe­mi­na­ty­wa), fe­mi­na­ti­vum, nazwa żeń­ska – żeń­skie formy gra­ma­tycz­ne nazw za­wo­dów i funk­cji, z przy­rost­ka­mi po­tocz­nie zwa­ny­mi „żeń­ski­mi koń­ców­ka­mi”. Fe­mi­na­ty­wy na­zy­wa­ją ko­bie­ty ze wzglę­du na przy­słu­gu­ją­cy im tytuł, peł­nio­ną funk­cję, zaj­mo­wa­ne sta­no­wi­sko, wy­ko­ny­wa­ny zawód, przy­na­leż­ność na­ro­do­wą, po­cho­dze­nie, wyz­na­nie, prze­ko­na­nia, wła­ści­wo­ści psy­chicz­ne i fi­zycz­ne, wy­ko­ny­wa­ne czyn­no­ści itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. feminizacja ż., feminizm m., feminista m., feministka ż., feminizowanie n., sfeminizowanie n., feministyczność ż.

 czas. feminizować ndk., sfeminizować dk.

 przym. feminatywny, feministyczny, feminizacyjny

 przysł. feministycznie

 temsłow. femin-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feminatywum, forma żeńska

Wiktionary


feminatywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: do­ty­czą­cy fe­mi­na­ty­wów i ję­zy­ko­wej ka­te­go­rii żeń­sko­ści


SJP.pl


feminatywum

rze­czow­nik okre­śla­ją­cy ko­bie­tę ze wzglę­du na jej zawód, funk­cję, wyz­na­nie itp.; fe­mi­na­ti­vum, fe­mi­na­tyw


SJP.pl


feminazistka

obraź­li­wie: fe­mi­nist­ka


SJP.pl

Fe­mi­na­zist­ka ( fe­mi­na­zi) – pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie fe­mi­nist­ki pow­sta­łe w Sta­nach Zjed­no­czo­nych w la­tach 90. XX wieku i spo­pu­la­ry­zo­wa­ne przez Rusha Lim­ba­ug­ha na fa­lach pro­wa­dzo­ne­go przez niego talk-show w Pre­mie­re Radio Net­works. Ter­min ten jest po­wszech­nie uży­wa­ny przez ame­ry­kań­skich an­ty­fe­mi­ni­stów, szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do fe­mi­ni­stek ra­dy­kal­nych.

Wikipedia


feminazizm

lek­ce­wa­żą­co: fe­mi­nizm


SJP.pl


femininum

gra­ma­tycz­ny ro­dzaj żeń­ski


SJP.pl


feminista

zwo­len­nik fe­mi­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zwo­len­nik fe­mi­niz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃mʲĩˈɲista, AS: fẽmʹĩńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm mrz.

:: fż. feministka

 przym. feministyczny, feminizacyjny

 przysł. feministycznie

 czas. feminizować

Wiktionary


feministka

zwo­len­nicz­ka fe­mi­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta dą­żą­ca do wpro­wa­dze­nia w życie zasad fe­mi­niz­mu, zwo­len­nicz­ka fe­mi­niz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃mʲĩˈɲistka, AS: fẽmʹĩńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm m., feminizacja ż., feminatyw m.

:: fm. feminista m.

 czas. feminizować, sfeminizować

 przym. feministyczny, feminatywny, feminizacyjny

 przysł. feministycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. emancypantka; hist. sufrażystka

Wiktionary


feministycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w związ­ku z fe­mi­niz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feministyczność ż., feminatyw mrz., feminizm mrz., feministka ż., feminista m.

 przym. feministyczny

Wiktionary


feministyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fe­mi­ni­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fe­mi­ni­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feministyczny

 przysł. feministycznie

 rzecz. feminatyw mrz.

Wiktionary


feministyczny

→ fe­mi­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fe­mi­niz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fe­mi­niz­mu, do­ty­czą­cy fe­mi­ni­stów lub fe­mi­ni­stek

Wiktionary

Patrz:

feminizm

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cyj­ny em­pi­ry­stycz­ny dy­skurs fe­mi­ni­stycz­ny kon­cen­tru­je się na uci­śnie­niu ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃mʲĩɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fẽmʹĩńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm m., feminista m., feministka ż., feminatyw mrz., feministyczność ż.

 czas. sfeminizować, feminizować

 przym. feminizacyjny

 przysł. feministycznie

Wiktionary


feminizacja

pod­da­wa­nie cze­goś wpły­wom ko­bie­cym, opa­no­wa­nie ja­kiejś dzie­dzi­ny przez ko­bie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­da­wa­nie cze­muś cech żeń­skich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w so­cjo­lo­gii – spo­łecz­na zmia­na ról płcio­wych w kie­run­ku ty­po­wo ko­bie­cych
  • jako czyn­ność – prak­ty­ka sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na na­da­niu sobie lub komuś cech ko­bie­cych dla gra­ty­fi­ka­cji sek­su­al­nej
  • w bio­lo­gii – wy­wo­ła­ny hor­mo­nal­nie roz­wój żeń­skich cech płcio­wych
  • – ope­ra­cja pla­stycz­na zmie­nia­ją­ca twarz na bar­dziej ko­bie­cą
  • – ro­dzaj te­ra­pii hor­mo­nal­nej i te­ra­pii ko­rek­ty płci w celu zmia­ny dru­go­rzę­do­wych cech płcio­wych na ko­bie­ce
  • wskaź­nik fe­mi­ni­za­cji
  • – grupa czyn­ni­ków zwią­za­nych z ubó­stwem, które naj­bar­dziej do­ty­ka­ją ko­biet
  • fe­mi­ni­za­cja nazw za­wo­dów
  • fe­mi­nizm
  • ma­sku­li­ni­za­cja
  • wskaź­nik ma­sku­li­ni­za­cji

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. feminatyw mrz., feministka ż.

 przym. feminizacyjny

 czas. feminizować, sfeminizować

Wiktionary


feminizacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fe­mi­ni­za­cją, do­ty­czą­cy fe­mi­ni­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm mrz., feminista m., feministka ż., feminizacja ż., feminizowanie n., feminatyw mrz.

 przym. feministyczny

 czas. sfeminizować, feminizować

Wiktionary


feminizm

1. ruch, któ­re­go głow­nym celem było praw­ne i spo­łecz­ne rów­no­u­praw­nie­nie ko­biet;
2. zew­nętrz­ne, ko­bie­ce cechy wy­stę­pu­ją­ce u niek­tó­rych męż­czyzn, spo­wo­do­wa­ne za­bu­rze­nia­mi hor­mo­nal­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ide­o­lo­gia i ruch wyz­wo­le­nia ko­biet;

 (1.2) med. zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia ko­bie­cych cech u męż­czyzn

 (1.3) med. zew­nętrz­ne cechy ko­bie­ce u męż­czyz­ny wy­stę­pu­ją­ce w róż­ne­go ro­dza­ju za­bu­rze­niach hor­mo­nal­nych

Wiktionary

Fe­mi­nizm ( fe­mi­na „ko­bie­ta”) – zbiór ru­chów spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych oraz ide­o­lo­gii, które łączy wspól­ny cel, czyli zde­fi­nio­wa­nie, uzy­ska­nie i utrzy­my­wa­nie rów­no­ści płci pod wzglę­dem po­li­tycz­nym, eko­no­micz­nym, oso­bi­stym i spo­łecz­nym. Fe­mi­nizm przyj­mu­je sta­no­wi­sko, że współ­czes­ne spo­łe­czeń­stwa są pa­triar­chal­ne — prio­ry­te­to­wo trak­tu­ją męski punkt wi­dze­nia — a ko­bie­ty są w nich trak­to­wa­ne nie­spra­wied­li­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fe­mi­nizm li­be­ral­ny to naj­star­szy i naj­po­pu­lar­niej­szy nurt fe­mi­niz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃ˈmʲĩɲism̥, AS: fẽmʹĩńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antyfeminista mos., feminista m., feministka ż., feminizowanie n., sfeminizowanie n., feminatyw m.

 czas. feminizować ndk., sfeminizować dk.

 przym. feministyczny, feminizacyjny

 przysł. feministycznie

Wiktionary


feminizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fe­mi­ni­zo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług Iwony Mi­siak, fe­mi­nizm chce, „aby wszyst­kie ko­bie­ty zre­zy­gno­wa­ły z ról żon, matek, za­ję­ły się fe­mi­ni­zo­wa­niem" [...]

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sfeminizować, feminizować ndk.

 rzecz. feminizm mrz., feminatyw mrz.

 przym. feminizacyjny

Wiktionary


feminizować

pod­da­wać coś fe­mi­ni­za­cji


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pod­da­wać fe­mi­ni­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza kul­tu­ra przez wieki zdo­mi­no­wa­na przez męż­czyzn, jak zresz­tą cała cy­wi­li­za­cja ła­ciń­ska, coraz prę­dzej się fe­mi­ni­zu­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feminizm mrz., feminista m., feministka ż., feminizacja ż., feminizowanie n., feminatyw mrz.

 przym. feministyczny, feminizacyjny

 czas. sfeminizować

Wiktionary


femorały

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. krót­kie, ob­ci­słe spod­nie, przy­le­ga­ją­ce do ud

 (1.2) hist. ka­le­so­ny, dolna bie­liz­na męska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dwo­rze Zyg­mun­ta Wazy wśród panów dość po­pu­lar­ne już były zbyt­kow­ne fe­mo­ra­ły.

 (1.2) A je­śli­by się komu nie­po­czes­ne zdały, / Wolno, jeśli umie, przy­brać fe­mo­ra­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃mɔˈrawɨ, AS: fẽmorau̯y

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pludry

 (1.1-2) gacie, nadragi

Wiktionary


femtometr

jed­nost­ka dłu­go­ści równa 10^(-15) metra (sym­bol: fm)


SJP.pl

Fem­to­metr (sym­bol: fm) – pod­wie­lo­krot­ność metra, pod­sta­wo­wej jed­nost­ki dłu­go­ści w ukła­dzie SI. Jeden fem­to­metr równa się 10−15 m. W no­ta­cji na­u­ko­wej można go za­pi­sać jako 1E-15 m oz­na­cza­ją­cy 0,000 000 000 000 001 × 1 m.

Fem­to­metr jest zwy­kle uży­wa­ny do okre­śla­nia śred­ni­cy jąder ato­mo­wych. Śred­ni­ca jądra ato­mo­we­go może wy­no­sić do 15 fm. Ne­u­tro­ny i pro­to­ny mają śred­ni­cę około 1,6 fm.

Wikipedia


femtometrowy

→ fem­to­metr


SJP.pl

Patrz:

femtometr

femtosekunda

jed­nost­ka czasu równa 10^(-15) se­kun­dy (skrót: fs)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. jed­nost­ka czasu równa jed­nej bi­liar­do­wej czę­ści se­kun­dy

Wiktionary

Fem­to­se­kun­da (sym­bol: fs) to jed­nost­ka pod­wie­lo­krot­na (ułam­ko­wa) jed­nost­ki czasu – se­kun­dy w ukła­dzie SI, równa jed­nej bi­liar­do­wej czę­ści se­kun­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze­wa­il w la­tach osiem­dzie­sią­tych dy­spo­no­wał jed­nak już znacz­nie po­tęż­niej­szym źró­dłem świa­tła: la­se­ra­mi, które mogły emi­to­wać im­pul­sy świetl­ne trwa­ją­ce za­led­wie fem­to­se­kun­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. femtosekundowy

Wiktionary


femtosekundowy

→ fem­to­se­kun­da


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) tra­ją­cy fem­to­se­kun­dę

Wiktionary

Patrz:

femtosekunda

Powiązane:

 rzecz. femtosekunda ż.

Wiktionary


femurały

prze­sta­rza­łe: krót­kie, ob­ci­słe spod­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. krót­kie, ob­ci­słe spod­nie, przy­le­ga­ją­ce do ud

 (1.2) przest. ka­le­so­ny, dolna bie­liz­na męska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wi­nię­ty był w pła­szczyk lekki, spod któ­re­go wy­glą­da­ły nogi w fe­mu­ra­łach bar­wi­stych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pludry

 (1.1-2) gacie

Wiktionary


fen

wiatr wie­ją­cy od grzbie­tów gór­skich w kie­run­ku dolin, spo­ty­ka­ny głów­nie w Al­pach (jego pol­ski od­po­wied­nik to halny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. silny, po­ry­wi­sty, cie­pły i suchy wiatr wie­ją­cy od grzbie­tów gór­skich w kie­run­ku dolin;

 (1.2) fryzj. środ. ręcz­na su­szar­ka do wło­sów;

Wiktionary

Fen (z niem. "Föhn") – cie­pły i suchy wiatr, wie­ją­cy z gór w do­li­ny. W wy­ni­ku zmian fi­zycz­nych, na­stę­pu­je ogrze­wa­nie i osu­sza­nie spa­da­ją­ce­go po­wie­trza oraz gwał­tow­ne ocie­ple­nie w ob­sza­rze jego od­dzia­ły­wa­nia. W Ta­trach ten wiatr nosi nazwę halny.

Wia­try tego typu mogą spo­wo­do­wać znacz­ne pod­nie­sie­nie tem­pe­ra­tu­ry – nawet o 20 °C w ciągu kilku minut, jak to się nie­kie­dy zda­rza w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stwier­dzo­no, że przy sil­nym fenie war­stwa śnie­gu o gru­bo­ści 30 cm może zni­knąć w ciągu kilku go­dzin.

 (1.2) Przed wyj­ściem na mróz elek­trycz­nym fenem do­dat­ko­wo osu­szy­ła jej głowę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenowy

Wiktionary


fen.

skrót od:
1. fe­nic­ki; fenic.;
2. fenig


SJP.pl


fenacetyna

lek prze­ciw­bó­lo­wy, po­chod­na ani­li­ny, wy­co­fa­na z uży­cia ze wzglę­du na znacz­ną tok­sycz­ność, za­stą­pio­na przez pa­ra­ce­ta­mol


SJP.pl

Fe­na­ce­ty­na ( phe­na­ce­ti­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na "p"-ami­no­fe­no­lu. Jest jed­nym z naj­star­szych związ­ków che­micz­nych sto­so­wa­nych jako śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy, bo już od 1887 r.

Wikipedia


fenactil

[czy­taj: fe­nak­til] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciwp­sy­cho­tycz­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go chlo­ro­pro­ma­zy­nę; Lar­gac­til


SJP.pl


fenakistiskop

Fe­na­ki­sti­skop – XIX-wiecz­na za­baw­ka op­tycz­na, wy­ko­rzy­stu­ją­ca wła­ści­wo­ści ludz­kiej per­cep­cji, dla stwo­rze­nia wra­że­nia ruchu szyb­ko prze­su­wa­ją­cych się obraz­ków. Urzą­dze­nie skła­da­ło się z drąż­ka i umie­szczo­nej na nim okrą­głej tar­czy z cięż­kie­go pa­pie­ru; do­o­ko­ła tar­czy umie­szczo­ne były ry­sun­ki, przed­sta­wia­ją­ce ko­lej­ne etapy ruchu, prze­dzie­lo­ne nie­wiel­ki­mi ot­wo­ra­mi.

Wikipedia


fenakit

mi­ne­rał, krze­mian be­ry­lu


SJP.pl

Fe­na­kit (ang. phe­na­ki­te) – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "phe­nax = oszust, zwo­dzi­ciel, kłam­ca", po­nie­waż mi­ne­rał wy­ka­zu­je duże po­do­bień­stwo do kwar­cu, z któ­rym jest my­lo­ny.

Wikipedia


fenantren

wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym: C14H10; izo­mer an­tra­ce­nu


SJP.pl

Fe­nan­tren – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny (trój­cy­klicz­ny). Jest zbu­do­wa­ny z trzech pier­ście­ni ben­ze­nu, skon­den­so­wa­nych w spo­sób ką­to­wy. W rozt­wo­rach wy­ka­zu­je słabą nie­bie­ską flu­o­re­scen­cję.

Otrzy­my­wa­ny jest ze smoły po­ga­zo­wej (głów­nie z oleju an­tra­ce­no­we­go).

Wikipedia


fenantrenowy

→ fe­nan­tren


SJP.pl

Patrz:

fenantren

fenantrolina

sub­stan­cja che­micz­na słu­żą­ca do wyt­wa­rza­nia wskaź­ni­ka uży­wa­ne­go w ana­li­zie che­micz­nej - fer­ro­i­ny


SJP.pl

Fe­nan­tro­li­na, "o"-fe­nan­tro­li­na, 1,10-fe­nan­tro­li­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny o szkie­le­cie wę­glo­wym fe­nan­tre­nu, za­wie­ra­ją­cy dwa pier­ście­nie pi­ry­dy­no­we. Po­sia­da 9 izo­me­rów, róż­nią­cych się po­ło­że­niem ato­mów azotu. Naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny w hand­lu jest izo­mer 1,10, choć do­stęp­ne są też mie­sza­ni­ny izo­me­rów.

Wikipedia


fenazolina

nazwa hand­lo­wa leku oku­li­stycz­ne­go sto­so­wa­ne­go w aler­gii, za­wie­ra­ją­ce­go an­ta­zo­li­nę; An­ti­sti­na


SJP.pl


fenchon

ter­pen wy­stę­pu­ją­cy w ko­prze wło­skim, ma­ją­cy za­pach kam­fo­ry


SJP.pl


fencyklidyna

psy­cho­de­licz­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na


SJP.pl

Fen­cy­kli­dy­na, PCP – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na za­li­cza­na do dy­so­cjan­tów, po­chod­na pi­pe­ry­dy­ny. W przesz­ło­ści fen­cy­kli­dy­na uży­wa­na była do znie­czu­la­nia prze­do­pe­ra­cyj­ne­go, jed­nak ze wzglę­du na swe psy­cho­ak­tyw­ne dzia­ła­nie i ne­u­ro­tok­sycz­ność zo­sta­ła wy­co­fa­na z lecz­nict­wa.

Wikipedia


fender

marka gitar


SJP.pl

Fen­der (Fen­der Mu­si­cal In­stru­ment Cor­po­ra­tion, po­cząt­ko­wo Fen­der Elec­tric In­stru­ment Ma­nu­fac­tu­ring Com­pa­ny) – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce gi­ta­ry elek­trycz­ne, ba­so­we, aku­stycz­ne, wzmac­nia­cze, stru­ny oraz ak­ce­so­ria mu­zycz­ne.

Za­ło­żo­ne w 1946 roku, jako pier­wsze wpro­wa­dzi­ło do ma­so­wej pro­duk­cji gi­ta­rę elek­trycz­ną z litym kor­pu­sem oraz elek­trycz­ną gi­ta­rę ba­so­wą. Fen­der za­sły­nął wpro­wa­dze­niem na rynek ta­kich mo­de­li gitar jak Te­le­ca­ster, Stra­to­ca­ster, Jazz Bass czy Pre­ci­sion Bass.

Wikipedia


fenek

dra­pież­nik z ro­dzi­ny psów; lis pu­styn­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mały, pu­styn­ny lis o pu­szy­stym ogo­nie i du­żych uszach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fenek jest małym lisem za­miesz­ku­ją­cym pu­sty­nie Afry­ki Pół­noc­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛ̃nɛk, AS: fẽnek

Wiktionary


fenestracja

ope­ra­cja wy­dłu­to­wa­nia okien­ka w błęd­ni­ku kost­nym ucha wew­nętrz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg okien­ko­we­go wy­cię­cia ot­wo­ru w tkan­kach (np. w prze­gro­dzie mię­dzy­przed­sion­ko­wej serca, w apa­ra­cie wię­za­dło­wym, kości) lub w opa­trun­ku gip­so­wym

 (1.2) biol. otwór szcze­li­no­wa­ty w śród­błon­ku ka­pi­lar kłę­busz­ków ner­ko­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ope­ra­cję Fon­ta­na wy­ko­nu­je się z fe­ne­stra­cją lub bez niej.

 (1.2) Fe­ne­stra­cje w ko­mór­kach śród­błon­ko­wych na­czyń wło­so­wa­tych kłę­busz­ków ner­ko­wych mają śred­ni­cę około 80 na­no­me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃nɛˈstrat͡sʲja, AS: fẽnestracʹi ̯a

Wiktionary


fenetyczny

→ fe­ne­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

fenetyka

fenetyka

me­to­da kla­sy­fi­ka­cji or­ga­niz­mów uwz­ględ­nia­ją­ca wy­łącz­nie ogól­ne po­do­bień­stwa ich cech ana­to­micz­nych, bio­che­micz­nych, itp.


SJP.pl

Fe­ne­ty­ka, sy­ste­ma­ty­ka fe­ne­tycz­na, tak­so­no­mia fe­ne­tycz­na, tak­so­no­mia nu­me­rycz­na – nauka zaj­mu­ją­ca się me­cha­niz­mem kla­sy­fi­ka­cji opar­tym na ogól­nych ce­chach or­ga­niz­mów, ta­kich jak ana­to­mia, wy­gląd zew­nętrz­ny fe­no­ty­pu, roz­wój za­rod­ko­wy.

Wikipedia


fengshui

[czy­taj: feng­szui albo fungsz­łej] feng shui;
1. sta­ro­żyt­na wie­dza chiń­ska do­ty­czą­ca spe­cjal­ne­go aran­żo­wa­nia prze­strze­ni w celu za­pew­nie­nia czło­wie­ko­wi jak naj­więk­szej po­myśl­no­ści ży­cio­wej;
2. spo­sób za­a­ran­żo­wa­nia prze­strze­ni zgod­nie z tą wie­dzą


SJP.pl


feni

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. in­dyj­ska wódka tra­dy­cyj­nie pro­du­ko­wa­na w sta­nie Goa z soku owo­ców ner­kow­ca (na­ner­cza za­chod­nie­go) lub soku łodyg kwia­tów palmy ko­ko­so­wej;

Wiktionary


fenianie

czło­nek taj­nej or­ga­ni­za­cji ir­landz­kiej dzia­ła­ją­cej od roku 1858, ma­ją­cej na celu przy­wró­ce­nie Ir­lan­dii nie­pod­le­gło­ści przez walkę zbroj­ną


SJP.pl

Fe­nia­nie – tajne ir­landz­kie sto­wa­rzy­sze­nie nie­pod­le­gło­ścio­we, za­ło­żo­ne ok. 1858 r.

W 1867 zor­ga­ni­zo­wa­li pow­sta­nie prze­ciw Wiel­kiej Bry­ta­nii, a swoje dzia­ła­nia pro­wa­dzi­li także za gra­ni­cą (w Ka­na­dzie i USA). Sto­so­wa­li walkę zbroj­ną i ter­ror in­dy­wi­du­al­ny. Ruch przetr­wał do I wojny świa­to­wej.

Wikipedia


fenianin

czło­nek taj­nej or­ga­ni­za­cji ir­landz­kiej dzia­ła­ją­cej od roku 1858, ma­ją­cej na celu przy­wró­ce­nie Ir­lan­dii nie­pod­le­gło­ści przez walkę zbroj­ną


SJP.pl


feniańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. rel. czło­nek taj­ne­go an­ty­bry­tyj­skie­go sto­wa­rzy­sze­nia ka­to­lic­kie­go w Ul­ste­rze, dzia­ła­ją­ce­go w XIX-XX w.;

 (1.2) miesz­ka­niec Phe­nia­nu (Pjong­jang)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owszem, facet to or­to­doks, katol, fe­niań­czyk, lo­gicz­ne prze­dłu­że­nie wszyst­kie­go, co ka­to­lic­kie na tym świe­cie, lecz nie spo­sób było za­prze­czyć, iż jest sław­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fenianin

 (1.2) pheniańczyk

Wiktionary


feniański

→ fe­nia­nizm (ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny i nie­pod­le­gło­ścio­wy w Ir­lan­dii w XIX w.)


SJP.pl


fenic.

skrót od: fe­nic­ki; fen.


SJP.pl


fenicja

kra­i­na sta­ro­żyt­na na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­na kra­i­na wschod­nie­go wy­brze­ża Morza Śró­dziem­ne­go, obej­mu­ją­ca te­re­ny dzi­siej­sze­go Li­ba­nu i za­chod­niej czę­ści Syrii;

Wiktionary

Fe­ni­cja ( Pho­e­ni­cia terra, Φοινίκη; fe­nic­kie "𐤊𐤍𐤏𐤍") – sta­ro­żyt­na kra­i­na na wschod­nim wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go, obej­mu­ją­ca te­re­ny dzi­siej­sze­go Li­ba­nu, za­chod­niej Syrii i pół­noc­ne­go Iz­ra­e­la.

Po­łud­nio­wa część Fe­ni­cji koń­czy­ła się gó­ra­mi Kar­mel i od­dzie­la­ła Ga­li­leę w Pa­le­sty­nie od morza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­bań­czy­cy chęt­nie od­wo­łu­ją się do tra­dy­cji hi­sto­rycz­nych sta­ro­żyt­nej Fe­ni­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃ˈɲit͡sʲja, AS: fẽńicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenicki mrz., Fenicjanin mos., Fenicjanka ż.

 przym. fenicki

Wiktionary


fenicjanie

czło­nek lud­no­ści se­mic­kiej, za­miesz­ku­ją­cej od po­cząt­ku III ty­siąc­le­cia p.n.e. te­re­ny zwane od niej Fe­ni­cją


SJP.pl


fenicjanin

czło­nek lud­no­ści se­mic­kiej, za­miesz­ku­ją­cej od po­cząt­ku III ty­siąc­le­cia p.n.e. te­re­ny zwane od niej Fe­ni­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Fe­ni­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­steś wład­cą i oporą moją i wszyst­kich Fe­ni­cjan w tym kraju, ale bądź… mi­ło­sier­ny…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃ɲiˈt͡sʲjä̃ɲĩn, AS: fẽńicʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fenicja ż.

:: fż. Fenicjanka ż.

 przym. fenicki

Wiktionary


fenicjanka

człon­ki­ni lud­no­ści se­mic­kiej, za­miesz­ku­ją­cej od po­cząt­ku III ty­siąc­le­cia p.n.e. te­re­ny zwane od niej Fe­ni­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. miesz­kan­ka Fe­ni­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzo­rem in­nych kró­lów Sa­lo­mon stale pom­na­żał swój harem. Były w nim ko­bie­ty róż­nych ras i re­li­gii: Egip­cjan­ki, Mo­a­bit­ki, Am­mo­nit­ki, Edo­mit­ki, Fe­ni­cjan­ki i He­tyt­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃ɲiˈt͡sʲjãŋka, AS: fẽńicʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fenicja ż.

:: fm. Fenicjanin mos.

 przym. fenicki

Wiktionary


fenicki

przy­miot­nik od: Fe­ni­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Fe­ni­cja­na­mi lub Fe­ni­cją

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. wy­mar­ły język z grupy ka­na­nej­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ków se­mic­kich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eu­ro­pa była córką Age­no­ra, króla Tyru, sta­ro­żyt­ne­go mia­sta fe­nic­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃ˈɲit͡sʲci, AS: fẽńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fenicja ż., Fenicjanin mos., Fenicjanka ż.

Wiktionary


fenidon

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako wy­wo­ły­wacz


SJP.pl

Fe­ni­don (1-fe­ny­lo-3-pi­ra­zo­li­dy­non) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako wy­wo­ły­wacz.

Jest związ­kiem, który swoją ak­tyw­no­ścią prze­wyż­sza znacz­nie dzia­ła­nie me­to­lu, dla­te­go sto­su­je się go w nie­wiel­kich stę­że­niach – rzędu 0,2 g na litr rozt­wo­ru. Wraz z kwa­sem askor­bi­no­wym lub jego po­chod­ny­mi jest głów­nym skład­ni­kiem ni­sko­tok­sycz­nych wy­wo­ły­wa­czy ta­kich jak Xtol firmy Kodak oraz wielu in­nych o jaw­nych re­cep­tu­rach.

Wikipedia


fenig

nie­daw­na zdaw­ko­wa mo­ne­ta nie­miec­ka (100 fe­ni­gów = 1 marka), uży­wa­na przed wpro­wa­dze­niem euro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. monet. setna część marki nie­miec­kiej;

 (1.2) hist. nu­mizm. po­tocz­na nazwa de­na­ra w kra­jach ger­mań­skich od VIII do X wieku

 (1.3) daw. monet. setna część marki pol­skiej w la­tach 1917-1924

Wiktionary

Fenig (niem. "Pfen­nig, Pfen­ning") – po­tocz­na nazwa de­na­ra uży­wa­na w kra­jach ger­mań­skich od VIII do X wieku. Póź­niej nazwa bitej z mie­dzi drob­nej mo­ne­ty sta­no­wią­cej część marki.

Prze­ję­ty z wczes­noś­red­nio­wiecz­ne­go sy­ste­mu mo­ne­tar­ne­go, jako mo­ne­ta zdaw­ko­wa wszedł do sy­ste­mów wa­lu­to­wych kra­jów nie­miec­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­ciecz­ce do NRD ku­pi­łem za dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć fe­ni­gów sin­gla Neny z pio­sen­ką o dzie­więć­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu ba­lo­nach.

 (1.3) Hand­larz z Woli orzekł, że za tę sta­rzyz­nę nie dałby nawet pół fe­ni­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛ̃ɲik, AS: fẽńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenigowy

Wiktionary


fenigowy

przy­miot­nik

 (1.1) monet. zwią­za­ny z fe­ni­gem; ma­ją­cy war­tość jed­ne­go fe­ni­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenig mrz.

Wiktionary


feniks

1. mi­tycz­ny ptak uz­na­wa­ny za sym­bol Słoń­ca, odra­dza­ją­cy się z po­pio­łów po sa­mo­spa­le­niu; Fe­niks;
2. palma tro­pi­kal­na ros­ną­ca w Afry­ce i Azji; dak­ty­lo­wiec, palma dak­ty­lo­wa;
3. nie­miec­ka rasa kur;
4. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Gre­cji w la­tach 1828-1832


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. ogni­sty ptak z le­gend, sym­bol słoń­ca, odra­dza­nia się i nie­śmier­tel­no­ści;

 (1.2) jedna z ras kur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. nu­mizm. jed­nost­ka mo­ne­tar­na XIX-wiecz­nej Gre­cji;

Wiktionary

Fe­niks (gr. "φοίνιξ foínix", łac. "phoenīx") – mi­tycz­ny ptak uz­na­wa­ny za sym­bol Słoń­ca oraz wiecz­ne­go odra­dza­nia się życia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛ̃ɲiks, AS: fẽńiks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feniksowy

Wiktionary


feniksowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem fe­nik­sa;
2. po­sia­da­ją­cy cechę odra­dza­nia się po klę­sce


SJP.pl


feniksować

fe­nik­so­wać się - pow­sta­wać na nowo


SJP.pl


feniksowy

→ fe­niks


SJP.pl

Patrz:

feniks

fenix

1. ma­ło­o­braz­ko­wy apa­rat fo­to­gra­ficz­ny;
2. pol­skie cza­so­pis­mo poś­wię­co­ne li­te­ra­tu­rze fan­ta­stycz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Fenix” – marka apa­ra­tów fo­to­gra­ficz­nych
  • „Fenix” – mie­sięcz­nik li­te­rac­ko-kry­tycz­ny o te­ma­ty­ce fan­ta­stycz­nej
  • Fênix – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii
  • Fēnix – sta­lo­wa ko­lej­ka gór­ska w parku roz­ryw­ki To­ver­land w Ho­lan­dii
  • Fenix - sin­gel Lil Masti (2019)
  • Fe­niks
  • Pho­e­nix

Wikipedia


fenkuł

dwu­let­nia lub wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych; koper wło­ski, fan­kuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fo­e­ni­cu­lum vul­ga­re|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na, o bia­łych, mię­si­stych ło­dy­gach;

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z fen­ku­łu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U ciot­ki w ogro­dzie rosły fen­ku­ły i ka­la­re­pa.

 (1.2) Bar­dzo mi sma­ku­ją go­to­wa­ne fen­ku­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenkułowy

Wiktionary

Synonimy:

koper włoski

Wiktionary


fenkułowy

→ fen­kuł


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fen­ku­łem (ko­prem wło­skim)

Wiktionary

Patrz:

fenkuł

Powiązane:

 rzecz. fenkuł mrz.

Wiktionary


fennistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze fiń­skiej

 (1.2) wy­dział lub kie­ru­nek uni­wer­sy­tec­ki obej­mu­ją­cy stu­dia w za­kre­sie fen­ni­sty­ki (1.1)

Wiktionary


fennoskandia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. roz­le­gły pół­wy­sep w Eu­ro­pie Pół­noc­nej skła­da­ją­cy się z trzech czę­ści: Mię­dzy­mo­rza Fiń­sko-Ka­rel­skie­go oraz z od­ga­łę­zia­ją­cych się od niej dwóch pół­wy­spów: Skan­dy­naw­skie­go i Kol­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pół­wy­sep Fen­no­skandz­ki
  • Tar­cza fen­no­skandz­ka
  • Fen­no­skan­dia – kra­ton, ist­nie­ją­cy w pa­le­o­pro­te­ro­zo­i­ku

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Półwysep Fennoskandzki

Wiktionary


fennoskandzki

1. tar­cza fen­no­skandz­ka - wiel­ka tar­cza kon­ty­nen­tal­na na pół­no­cy kon­ty­nen­tu eu­ro­pej­skie­go; fen­no­skan­dia, tar­cza bał­tyc­ka;
2. Pół­wy­sep Fen­no­skandz­ki - pół­wy­sep w Eu­ro­pie Pół­noc­nej


SJP.pl


fenobarbital

po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go, lek na­sen­ny, uspo­ka­ja­ją­cy i prze­ci­we­pi­lep­tycz­ny; lu­mi­nal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. śro­dek o bar­dzo sil­nym dzia­ła­niu na­sen­nym i uspo­ka­ja­ją­cym

Wiktionary

Fe­no­bar­bi­tal ( phe­no­bar­bi­ta­lum), lu­mi­nal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, fe­ny­lo­wo-ety­lo­wa po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go. Sto­so­wa­ny jako śro­dek o bar­dzo sil­nym dzia­ła­niu na­sen­nym i uspo­ka­ja­ją­cym, na­le­ży do grupy bar­bi­tu­ra­nów. Ma rów­nież silne i dłu­gotr­wa­łe dzia­ła­nie prze­ciwdr­gaw­ko­we.

Wikipedia


fenofaza

okres w roz­wo­ju ro­śli­ny uza­leż­nio­ny od zmian kli­ma­tycz­nych


SJP.pl


fenogenetyczny

→ fe­no­ge­ne­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

fenogenetyka

fenogenetyka

dział ge­ne­ty­ki ba­da­ją­cy rolę oraz me­cha­nizm dzia­ła­nia czyn­ni­ków dzie­dzicz­nych w roz­wo­ju osob­ni­czym or­ga­niz­mów i pow­sta­wa­niu ich cech


SJP.pl


fenografia

dział nauki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wpły­wu twór­czo­ści ja­kie­goś pi­sa­rza na dal­szy roz­wój li­te­ra­tu­ry


SJP.pl


fenokopia

cecha or­ga­niz­mu pow­sta­ła pod wpły­wem wa­run­ków śro­do­wi­ska, iden­tycz­na z cechą wy­wo­ły­wa­ną zwy­kle obec­no­ścią okre­ślo­ne­go genu


SJP.pl

Fe­no­ko­pia − nie­ty­po­wa cecha or­ga­niz­mu pow­sta­ła pod wpły­wem wa­run­ków śro­do­wi­ska, wy­ni­ka­ją­ca z tego, że w sy­tu­a­cjach „nor­mal­nych” taka cecha nie mo­gła­by się wyksz­tał­cić. Nie jest dzie­dzicz­na, ale może wyksz­tał­cać się w wa­run­kach „nor­mal­nych” w przy­pad­ku ko­ja­rze­nia ze sobą po­sia­da­czy al­le­li od­po­wie­dzial­nych za cechę po­przez ku­mu­la­cję al­le­li w ge­no­ty­pach.

Wikipedia


fenokryształ

więk­szy krysz­tał w ska­łach mag­mo­wych lub me­ta­mor­ficz­nych, roz­poz­na­wal­ny gołym okiem, tkwią­cy wśród niez­róż­ni­co­wa­ne­go tła skal­ne­go, skła­da­ją­ce­go się z drob­nych krysz­ta­łów lub szkli­wa


SJP.pl


fenol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, wo­do­rot­le­no­wa po­chod­na ben­ze­nu, kry­sta­licz­na, be­zbarw­na sub­stan­cja o swo­i­stym za­pa­chu, dzia­ła­ją­ca bak­te­rio­bój­czo; ben­ze­nol, kwas kar­bo­lo­wy, hy­drok­sy­ben­zen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ben­ze­nu, wzór che­micz­ny|C6H5OH.;

 (1.2) chem. aro­ma­tycz­ny zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy jedną lub wię­cej grup hy­drok­sy­lo­wych (wzór che­micz­ny|–OH.), zwią­za­nych bez­poś­red­nio z ato­ma­mi węgla znaj­du­ją­cy­mi się w pier­ście­niu;

Wiktionary

Fenol, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, naj­prost­szy zwią­zek z grupy fe­no­li. Od al­ko­ho­li odróż­nia go bez­poś­red­nie po­łą­cze­nie grupy hy­drok­sy­lo­wej z pier­ście­niem aro­ma­tycz­nym, co wpły­wa na wła­ści­wo­ści związ­ku – m.in. na wzrost wła­ści­wo­ści kwa­so­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fenol był jed­nym z najw­cze­śniej sto­so­wa­nych środ­ków prze­ciw­bak­te­ryj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛ̃nɔl, AS: fẽnol

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenolowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hydroksybenzen

Wiktionary


fenolan

zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną fe­no­lu, ma­ją­cy cha­rak­ter soli, np. fe­no­lan po­ta­su


SJP.pl


fenolany

zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną fe­no­lu, ma­ją­cy cha­rak­ter soli, np. fe­no­lan po­ta­su


SJP.pl

Fe­no­la­ny – sole fe­no­li, po­sia­da­ją­ce anion ArO-, gdzie Ar- grupa ary­lo­wa (aro­ma­tycz­na).

Wikipedia


fenole

grupa aro­ma­tycz­nych związ­ków or­ga­nicz­nych, za­wie­ra­ją­cych jedną lub wię­cej grup wo­do­rot­le­no­wych zwią­za­nych z ato­ma­mi węgla znaj­du­ją­cy­mi się w pier­ście­niu


SJP.pl

Fe­no­le – związ­ki or­ga­nicz­ne za­wie­ra­ją­ce grupy hy­drok­sy­lo­we zwią­za­ne bez­poś­red­nio z ato­ma­mi węgla w pier­ście­niu aro­ma­tycz­nym (w prze­ci­wień­stwie do al­ko­ho­li aro­ma­tycz­nych, np. al­ko­ho­lu ben­zy­lo­we­go, w któ­rych grupa hy­drok­sy­lo­wa przy­łą­czo­na jest do al­ki­lo­we­go atomu węgla). Wy­ka­zu­ją znacz­nie więk­szą kwa­so­wość niż al­ko­ho­le i mogą two­rzyć z moc­ny­mi za­sa­da­mi sole, fe­no­la­ny. Naj­prost­szym fe­no­lem z jedną grupą hy­drok­sy­lo­wą jest fenol.

Wikipedia


fenoloftaleina

barw­nik syn­te­tycz­ny sto­so­wa­ny zaz­wy­czaj jako wskaź­nik w ana­li­zie che­micz­nej


SJP.pl

Fe­no­lof­ta­le­i­na (łac. "phe­no­lopht­ha­le­i­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny głów­nie jako wskaź­nik pH.

W sta­nie czy­stym jest to be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na, słabo roz­pu­szczal­na w wo­dzie, roz­pu­szczal­na w al­ko­ho­lach. W la­bo­ra­to­riach spo­ty­ka­na jest głów­nie jako ok. 1% be­zbarw­ny rozt­wór w eta­no­lu.

Wikipedia


fenolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fe­no­lo­gii


SJP.pl


fenologia

w bio­lo­gii: nauka ba­da­ją­ca za­leż­no­ści mię­dzy okre­so­wy­mi zja­wi­ska­mi w życiu po­szcze­gól­nych ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt (np. pory zak­wi­ta­nia ro­ślin, opa­da­nia liści, przy­lo­tów i od­lo­tów pta­ków, snu zi­mo­we­go zwie­rząt) a po­ra­mi roku, czyli okre­so­wy­mi zmia­na­mi po­go­dy i wa­run­ków kli­ma­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. biol. dział bio­lo­gii, który zaj­mu­je się ba­da­niem cy­klicz­nych zja­wisk w życiu ro­ślin i zwie­rząt, szcze­gól­nie w za­leż­no­ści od wa­run­ków kli­ma­tycz­nych i pór roku;

Wiktionary

Fe­no­lo­gia (gr. "phaínomai – prze­ja­wiam, po­ka­zu­ję się") – nauka ba­da­ją­ca za­leż­ność po­mię­dzy zmia­na­mi czyn­ni­ków kli­ma­tycz­nych a pe­rio­dycz­ny­mi zja­wi­ska­mi w przy­ro­dzie oży­wio­nej, ta­ki­mi jak kieł­ko­wa­nie, kwit­nie­nie, owo­co­wa­nie, zrzu­ca­nie liści u ro­ślin, za­pa­da­nie w sen zi­mo­wy, od­lo­ty pta­ków do cie­plej­szych re­gio­nów, wy­stą­pie­nie dwóch po­ko­leń u niek­tó­rych owa­dów. Ze wzglę­du na przed­miot badań można wy­róż­nić: fi­to­fe­no­lo­gię, zo­o­fe­no­lo­gię oraz agro­fe­no­lo­gię.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fenologiczny

Wiktionary


fenologiczny

w bio­lo­gii: od­no­szą­cy się do fe­no­lo­gii, zwią­za­ny z za­leż­no­ścia­mi mię­dzy okre­so­wy­mi zja­wi­ska­mi w życiu po­szcze­gól­nych ga­tun­ków ro­ślin i zwie­rząt (np. pory zak­wi­ta­nia ro­ślin, opa­da­nia liści, przy­lo­tów i od­lo­tów pta­ków, snu zi­mo­we­go zwie­rząt) a po­ra­mi roku, czyli okre­so­wy­mi zmia­na­mi po­go­dy i wa­run­ków kli­ma­tycz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. zwią­za­ny z fe­no­lo­gią, do­ty­czą­cy fe­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenologia ż., fenolog mos.

Wiktionary


fenolować

do­da­wać fenol, za­nie­czy­szczać fe­no­lem


SJP.pl


fenolowy

w che­mii: zwią­za­ny z fe­no­la­mi, za­wie­ra­ją­cy fe­no­le - związ­ki aro­ma­tycz­ne o jed­nej lub więk­szej licz­bie grup hy­drok­sy­lo­wych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z fe­no­lem do­ty­czą­cy fe­no­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenol mrz.

Wiktionary


fenomen

rzad­kie, niez­wy­kłe zja­wi­sko, rzecz wy­jąt­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. zja­wi­sko bę­dą­ce przed­mio­tem poz­na­nia zmy­sło­we­go

 (1.2) rzad­kie lub niez­wy­kłe zja­wi­sko

 (1.3) coś lub ktoś niez­wy­kły, za­dzi­wia­ją­cy czymś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fe­no­men – zja­wi­sko, rzecz ob­ser­wo­wal­na w fi­lo­zo­fii
  • Fe­no­men – pol­ski ze­spół hip-ho­po­wy
  • Fe­no­men – na­gro­dy przyz­na­wa­ne przez „Prze­krój” od 2005 r.
  • Fe­no­men – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 1996 r.
  • Fe­no­men – pol­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na z 2010 r. w re­ży­se­rii Ta­de­u­sza Pa­ra­do­wi­cza
  • Fe­no­men – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 2023 r. w re­ży­se­rii Mał­go­rza­ty Ko­wal­czyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cho­dzi wszak je­dy­nie o wy­pro­wa­dze­nie fe­no­me­nu mi­ło­ści poza gra­ni­ce "nor­mal­ne­go", zdro­wo­roz­sąd­ko­we­go i obiek­ty­wi­zu­ją­ce­go poj­mo­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃ˈnɔ̃mɛ̃n, AS: fẽnõmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomenalizm mrz., fenomenalność ż., fenomenik mrz.

 przysł. fenomenalnie

 przym. fenomenalny, fenomenalistyczny

Wiktionary


fenomenalista

zwo­len­nik fe­no­me­na­liz­mu


SJP.pl


fenomenalistka

zwo­len­nicz­ka fe­no­me­na­liz­mu


SJP.pl


fenomenalistyczny

do­ty­czą­cy fe­no­me­na­liz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z fe­no­me­na­liz­mem, do­ty­czą­cy fe­no­me­na­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomenalizm mrz., fenomenalista m., fenomenalistka ż., fenomenalność ż., fenomen m.

Wiktionary


fenomenalizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go poz­na­niu są do­stęp­ne tylko zja­wi­ska, zaś isto­ta rze­czy jest nie­poz­na­wal­na lub nie ist­nie­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. prze­ko­na­nie, iż bez­poś­red­nio do­stęp­ne poz­na­niu są wy­łącz­nie zja­wi­ska, na­to­miast isto­ta rze­czy jest nie­poz­na­wal­na lub nie ist­nie­je;

Wiktionary

Fe­no­me­na­lizm (gr. φαινόμενον "zja­wi­sko" i ισμός "wie­dza, nauka") – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, iż bez­poś­red­nio do­stęp­ne są lu­dziom tylko ukła­dy doz­nań zmy­sło­wych i emo­cjo­nal­nych (na­zy­wa­ne fe­no­me­na­mi) i nie ist­nie­je moż­li­wość bez­poś­red­nie­go poz­na­nia bytów „sa­mych w sobie”. Po­gląd ten stoi w opo­zy­cji do esen­cja­liz­mu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fenomen m., fenomenalista m., fenomenalistka ż.

 przym. fenomenalistyczny

Wiktionary


fenomenalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fe­no­me­nal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomen m., fenomenalność ż.

 przym. fenomenalny

Wiktionary


fenomenalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fe­no­me­nal­nie


SJP.pl


fenomenalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fe­no­me­nal­ne; cecha tych, któ­rzy są fe­no­me­nal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomen m.

 przym. fenomenalny, fenomenalistyczny

 przysł. fenomenalnie

Wiktionary


fenomenalny

1. za­dzi­wia­ją­cy, wy­jąt­ko­wy, niez­wy­kły, nadz­wy­czaj­ny;
2. w fi­lo­zo­fii: zwią­za­ny z fe­no­me­na­mi (doz­na­nia­mi zmy­sło­wy­mi i emo­cjo­nal­ny­mi)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) niez­wy­kły, wy­jąt­ko­wy, zja­wi­sko­wy

 (1.2) wy­jąt­ko­wy, wspa­nia­ły, fan­ta­stycz­ny, nie­sły­cha­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃ˈnalnɨ, AS: fẽnõmẽnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomen m., fenomenalność ż.

 przysł. fenomenalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebywały

 (1.2) świetny, doskonały, wybitny

Wiktionary


fenomenik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fe­no­men

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomen m.

Wiktionary


fenomenolog

zwo­len­nik, wyz­naw­ca fe­no­me­no­lo­gii


SJP.pl


fenomenologia

jeden z kie­run­ków te­o­rii poz­na­nia w fi­lo­zo­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, po­le­ga­ją­cy na opi­sie i oglą­dzie tego, co bez­poś­red­nio jest dane;

Wiktionary

Fe­no­me­no­lo­gia (z gr. "pha­i­no­me­non" – „to, co się jawi”) – XX-wiecz­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny, po­le­ga­ją­cy na opi­sie i oglą­dzie tego, co bez­poś­red­nio jest dane.

Głów­ny­mi twór­ca­mi i re­pre­zen­tan­ta­mi są Ed­mund Hus­serl oraz Max Sche­ler (w dużej mie­rze nie­za­leż­ny od Hus­ser­la). Ter­mi­nem tym okre­śla się także wyt­wo­rzo­ną przez ten kie­ru­nek me­to­dę badań fi­lo­zo­ficz­nych sto­so­wa­ną przez fi­lo­zo­fów eg­zy­sten­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fenomenolog mos.

 przym. fenomenologiczny

 przysł. fenomenologicznie

Wiktionary


fenomenologiczny

od­no­szą­cy się do fe­no­me­no­lo­gii, fi­lo­zo­ficz­ne­go kie­run­ku w te­o­rii poz­na­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z fe­no­me­no­lo­gią, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fe­no­me­no­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­de­usz Kroń­ski, umysł sub­tel­ny i prze­ni­kli­wy, wyksz­tał­co­ny na tra­dy­cji fe­no­me­no­lo­gicz­nej, za­fa­scy­no­wa­ny był myślą Hegla i do­brze znał fi­lo­zo­fię nie­miec­ką za­rów­no XIX jak XX w.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃nɔ̃mɛ̃nɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: fẽnõmẽnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenomenologia ż., fenomenolog m.

 przysł. fenomenologicznie

Wiktionary


fenomenolożka

→ fe­no­me­no­log


SJP.pl

Patrz:

fenomenolog

fenopata

rzad­ko: osoba cho­ro­bli­wie wraż­li­wa na dzia­ła­nie wia­tru


SJP.pl


fenoplast

syn­te­tycz­na ży­wi­ca fe­no­lo­wa


SJP.pl


fenosafranina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy sa­fra­nin sto­so­wa­ny do bar­wie­nia ba­weł­ny, przy­go­to­wy­wa­nia pre­pa­ra­tów mi­kro­sko­po­wych oraz jako jeden z od­czyn­ni­ków w fo­to­gra­fii;

Wiktionary

Fe­no­sa­fra­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, za­sa­do­wy barw­nik azy­no­wy z grupy sa­fra­nin od­kry­ty w 1878 roku przez Otto Ni­ko­la­u­sa Witta.

Fe­no­sa­fra­ni­nę otrzy­mu­je się po­przez ut­le­nia­nie mie­sza­ni­ny "p"-fe­ny­le­no­dia­mi­ny i chlo­ro­wo­dor­ku ani­li­ny w sto­sun­ku 1:2 lub też ut­le­nia­nie rów­no­mo­lo­wej mie­sza­ni­ny 4,4'-dia­mi­no­di­fe­ny­lo­a­mi­ny i ani­li­ny, a na­stęp­nie chlo­ro­wa­nie pow­sta­łe­go związ­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozt­wo­ry wodne i al­ko­ho­lo­we fe­no­sa­fra­ni­ny przyj­mu­ją barwę czer­wo­ną lub fio­le­to­wo­czer­wo­ną, wy­ka­zu­jąc przy tym zja­wi­sko zie­lo­nej lub żół­to­zie­lo­nej flu­o­re­scen­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛ̃nɔsafrãˈɲĩna, AS: fẽnosafrãńĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlorek 10-fenylofenazyn-10-io-2,8-diaminy

Wiktionary


fenoterol

Fe­no­te­rol (łac. "Fe­no­te­ro­lum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek roz­sze­rza­ją­cy os­krze­la sto­so­wa­ny w le­cze­niu i za­po­bie­ga­niu ob­tu­ra­cji os­krze­li.

Fe­no­te­rol jest wy­biór­czym ago­ni­stą re­cep­to­rów adre­ner­gicz­nych β2, wy­ka­zu­je małe po­wi­no­wact­wo do re­cep­to­rów β1. Jego efekt bio­lo­gicz­ny po­le­ga na roz­sze­rze­niu os­krze­li oraz za­ha­mo­wa­niu na­pię­cia i czyn­no­ści skur­czo­wej ma­ci­cy.

Wikipedia


fenotiazyna

zwią­zek or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny w we­te­ry­na­rii do zwal­cza­nia ro­ba­czyc; po­chod­ne fe­no­tia­zy­ny mają róż­no­kie­run­ko­we wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze, sto­so­wa­ne są m.in. jako leki psy­cho­tro­po­we i bak­te­rio­bój­cze


SJP.pl

Fe­no­tia­zy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o po­trój­nym pier­ście­niu wę­glo­wym bę­dą­cy trój­pier­ście­nio­wym he­te­ro­cy­klicz­nym związ­kiem za­wie­ra­ją­cym he­te­ro­a­to­my azotu i siar­ki w pier­ście­niu środ­ko­wym.

Wikipedia


fenotyp

ogół do­strze­gal­nych cech i wła­ści­wo­ści or­ga­niz­mu, na który wpływ mają czyn­ni­ki dzie­dzicz­ne i śro­do­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ze­spół wszyst­kich do­strze­gal­nych cech or­ga­niz­mu bę­dą­cy wy­ni­kiem współ­dzia­ła­nia czyn­ni­ków dzie­dzicz­nych oraz wa­run­ków śro­do­wi­ska;

Wiktionary

Fe­no­typ (gr. "φαίνω" „prze­ja­wiać” + "τύπος" „wzór, norma”) – ze­spół cech or­ga­niz­mu: oprócz mor­fo­lo­gii też wła­ści­wo­ści fiz­jo­lo­gicz­ne, płod­ność, za­cho­wa­nie się, eko­lo­gia, cykl ży­cio­wy, zmia­ny bio­lo­gicz­ne, wpływ śro­do­wi­ska na or­ga­nizm. Fe­no­typ jest ści­śle zwią­za­ny z ge­no­ty­pem, bo­wiem z in­te­rak­cji ge­no­ty­pu ze śro­do­wi­skiem pow­sta­je fe­no­typ.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fenotypowość ż.

 przym. fenotypowy

 przysł. fenotypowo

Wiktionary


fenotypowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwią­za­ny z fe­no­ty­pem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenotyp mrz., fenotypowość ż.

 przym. fenotypowy

Wiktionary


fenotypowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fe­no­ty­po­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fenotypowy

 przysł. fenotypowo

 rzecz. fenotyp mrz.

Wiktionary


fenotypowy

zwią­za­ny z fe­no­ty­pem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) genet. do­ty­czą­cy fe­no­ty­pu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­so­ka kon­kor­dan­cja ma­ni­fe­sto­wa­nej cho­ro­bo­wo­ści z po­wo­du ja­kiej­kol­wiek aler­gii wska­zu­je na czyn­ni­ki ge­ne­tycz­ne jako kształ­tu­ją­ce fe­no­ty­po­wą zmien­ność wy­stę­po­wa­nia cho­rób aler­gicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fenotyp mrz., fenotypowość ż.

 przysł. fenotypowo

Wiktionary


fenowy

zwią­za­ny z fenem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) me­te­o­rol. zwią­za­ny z fenem, do­ty­czą­cy fenu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy sil­nym wie­trze fe­no­wym [...] wielu ludzi wy­ka­zu­je wy­raź­ne re­ak­cje za­rów­no psy­chicz­ne, jak i so­ma­tycz­ne (fi­zycz­ne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fen

Wiktionary


fent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. fen­ta­nyl

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co in­ne­go psy­cho­de­li­ki czy inne nar­ko­ty­ki mięk­kie, a co in­ne­go wa­le­nie byd­go­skie­go fenta czy mety z Jeżyc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fentanyl mrz.

 przym. fentowy, fentanylowy

Wiktionary


fentanyl

syn­te­tycz­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy i ane­stez­jo­lo­gicz­ny, niez­wy­kle silny nar­ko­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bar­dzo silny opio­id;

Wiktionary

Fen­ta­nyl ( fen­ta­ny­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na pi­pe­ry­dy­ny; syn­te­tycz­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy i ane­stez­jo­lo­gicz­ny, syn­te­tycz­ny opio­id. Jest ago­ni­stą re­cep­to­rów opio­i­do­wych. Po­bu­dza wyt­wa­rza­nie se­ro­to­ni­ny, zmniej­sza stę­że­nie en­dor­fin w oso­czu. Ma bez­poś­red­ni wpływ na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy. Po­dob­nie jak inne opio­i­dy po­wo­du­je bar­dzo silne uza­leż­nie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie około 70% ope­ra­cji w Sta­nach Zjed­no­czo­nych Ame­ry­ki prze­pro­wa­dza­nych jest z uży­ciem fen­ta­ny­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛ̃nˈtãnɨl, AS: fẽntãnyl

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. pot. fent mrz.

 przym. fentanylowy

Wiktionary


fentanylowy

→ fen­ta­nyl


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) farm. zwią­za­ny z fen­ta­ny­lem, do­ty­czą­cy fen­ta­ny­lu

Wiktionary

Patrz:

fentanyl

Przykłady

 (1.1) Kry­zys fen­ta­ny­lo­wy wy­buchł w Sta­nach Zjed­no­czo­nych około 2014 r. i od razu zy­skał nazwę: trze­cia fala epi­de­mii opio­i­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fentanyl mrz., fent mzw./mrz.

Wiktionary


fentermina

me­ty­lo­wa po­chod­na am­fe­ta­mi­ny


SJP.pl

Fen­ter­mi­na ( phen­ter­mi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­ny­lo­e­ty­lo­a­mi­ny, me­ty­lo­wa po­chod­na am­fe­ta­mi­ny. Sty­mu­lu­ją­ca sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na, lek ano­rek­tycz­ny (ha­mu­ją­cy ła­knie­nie).

Po­wo­du­je wy­dzie­la­nie więk­szych ilo­ści ne­u­ro­prze­kaź­ni­ków z grupy ka­te­cho­la­min, czyli adre­na­li­ny ob­wo­do­wo oraz do­pa­mi­ny i no­ra­dre­na­li­ny w mózgu. Od­dzia­ły­wa­nie far­ma­ko­lo­gicz­ne fen­ter­mi­ny prze­ja­wia się mię­dzy in­ny­mi po­bu­dze­niem psy­cho­mo­to­rycz­nym oraz zmniej­sze­niem ła­knie­nia.

Wikipedia


fenyl

część czą­stecz­ki związ­ku aro­ma­tycz­ne­go, jed­no­war­to­ścio­wa grupa aro­ma­tycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. grupa che­micz­na –C₆H₅, czyli pier­ścień aro­ma­tycz­ny ben­ze­no­wy, który jest przy­pię­ty do in­ne­go atomu lub grupy w związ­ku che­micz­nym

Wiktionary


fenylen

dwu­war­to­ścio­wy rod­nik aro­ma­tycz­ny pow­sta­ły przez odłą­cze­nie od czą­stecz­ki ben­ze­nu dwóch ato­mów wo­do­ru


SJP.pl


fenyloalanina

ami­nok­was eg­zo­gen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. aro­ma­tycz­ny ami­nok­was eg­zo­gen­ny, nie­zbęd­ny dla or­ga­niz­mów ży­wych; pre­kur­sor ty­ro­zy­ny

Wiktionary

Fe­ny­lo­a­la­ni­na, #PATRZ Phe, F – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów eg­zo­gen­nych. Fe­ny­lo­a­la­ni­na jest jed­nym spoś­ród 20 ami­nok­wa­sów ko­do­wa­nych przez DNA, które sta­no­wią pod­sta­wo­wy bu­du­lec więk­szo­ści na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cych bia­łek.

Fe­ny­lo­a­la­ni­na po­sia­da dwa enan­cjo­me­ry, z któ­rych forma wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie w przy­ro­dzie i jest przys­wa­ja­na przez or­ga­niz­my żywe, zaś formę można otrzy­mać w spo­sób syn­te­tycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osoby chore na fe­ny­lo­ke­to­nu­rię nie mogą me­ta­bo­li­zo­wać fe­ny­lo­a­la­ni­ny, co do­pro­wa­dza do usz­ko­dze­nia mózgu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór chemiczny: C₉H₁₁NO₂, symbol: Phe, skrót trzyliterowy: PHE, skrót jednoliterowy: F

Wiktionary


fenyloamina

ole­i­sta ciecz słu­żą­ca do wy­ro­bu barw­ni­ków syn­te­tycz­nych, leków i in­nych związ­ków; ani­li­na; ami­no­ben­zen


SJP.pl


fenylodwuchloroarsyna

be­zbarw­na, łat­wo­pal­na ciecz; tru­ciz­na uży­wa­na w pro­duk­cji tru­cizn woj­sko­wych oraz le­karstw; dwuch­lo­rek ar­sy­ny


SJP.pl


fenyloetyl

zwią­zek che­micz­ny, np. sa­li­cy­lan fe­ny­lo­e­ty­lu


SJP.pl


fenyloetyloamina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy amin, ne­u­ro­prze­kaź­nik, wy­stę­pu­ją­cy w cze­ko­la­dzie


SJP.pl


fenylohydrazyna

sub­stan­cja kry­sta­licz­na roz­pu­szczal­na w al­ko­ho­lu i ben­ze­nie, wy­wie­ra­ją­ca silne dzia­ła­nie tru­ją­ce


SJP.pl


fenyloketonuria

ge­ne­tycz­nie uwa­run­ko­wa­ne za­bu­rze­nie prze­mia­ny fe­ny­lo­a­la­ni­ny


SJP.pl

Fe­ny­lo­ke­to­nu­ria, oli­go­fre­nia fe­ny­lo­pi­ro­gro­no­wa (PKU, z phe­nyl­ke­to­nu­ria) – wro­dzo­na, uwa­run­ko­wa­na ge­ne­tycz­nie en­zy­mo­pa­tia pro­wa­dzą­ca do gro­ma­dze­nia się w or­ga­niz­mie nad­mia­ru ami­nok­wa­su fe­ny­lo­a­la­ni­ny (hi­per­fe­ny­lo­a­la­ni­ne­mia, typ I) i wy­ni­ka­ją­cych z niego tok­sycz­nych ob­ja­wów cho­ro­bo­wych. U po­dło­ża cho­ro­by leży mu­ta­cja genu od­po­wie­dzial­ne­go za ak­tyw­ność en­zy­mu hy­drok­sy­la­zy fe­ny­lo­a­la­ni­no­wej (PAH), który jest nie­zbęd­ny w me­ta­bo­liz­mie fe­ny­lo­a­la­ni­ny.

Wikipedia


fenylowy

zwią­za­ny z fe­ny­lem


SJP.pl


feoceros

ro­dzaj ro­ślin w więk­szo­ści ros­ną­cych w cie­płym kli­ma­cie


SJP.pl


feodalny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zob. fe­u­dal­ny.

Wiktionary


ferajna

pacz­ka, grupa przy­ja­ciół, banda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgra­na pacz­ka zna­jo­mych

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. to­wa­rzy­stwo

Wiktionary

Fe­raj­na – album ze­spo­łu Far­ben Lehre wy­da­ny 9 paź­dzier­ni­ka 2009 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Lou Roc­ked Boys.

Album sprze­dał się w na­kła­dzie 5–6 ty­się­cy eg­zem­pla­rzy.

Wikipedia


feralia

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ostat­ni dzień świąt ob­cho­dzo­nych ku czci du­chów zmar­łych przod­ków, przy­pa­da­ją­cy 21 lu­te­go


SJP.pl

Fe­ra­lia – rzym­skie świę­to ku czci du­chów zmar­łych przod­ków ob­cho­dzo­ne 21 lu­te­go.

Były to głów­ne ob­cho­dy koń­czą­ce świą­tecz­ny ty­dzień (13-20 lu­te­go) Pa­ren­ta­liów o cha­rak­te­rze pry­wat­nym.

Pod­czas ob­cho­dów świę­ta na gro­bach skła­da­no skrom­ne dary w po­sta­ci wień­ców, kwia­tów, odro­bi­ny jadła i wina.

Wikipedia


feralnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób przy­no­szą­cy nie­szczę­ście

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feralność ż.

Wiktionary


feralność

→ fe­ral­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fe­ral­ne; cecha tych, któ­rzy są fe­ral­ni

Wiktionary

Patrz:

feralny

Powiązane:

 przym. feralny

 przysł. feralnie

Wiktionary


feralny

1. przy­no­szą­cy nie­szczę­ście; pe­cho­wy, nie­po­myśl­ny;
2. zło­wró­żeb­ny, źle za­po­wia­da­ją­cy, źle ro­ku­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­no­szą­cy nie­po­wo­dze­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feralność ż.

Wiktionary


ferberyt

mi­ne­rał z grupy wol­fra­mia­nów


SJP.pl

Fer­be­ryt – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy wol­fra­mia­nów.

Nazwa upa­mięt­nia nie­miec­kie­go mi­ne­ra­lo­ga ama­to­ra M.R. Fer­be­ra (1805-1875).

Wikipedia


ferdek

zdrob­nie­nie od imie­nia Fer­dy­nand


SJP.pl


ferdinand

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fer­di­nand – cięż­kie dzia­ło pan­cer­ne uży­wa­ne przez armię nie­miec­ką w cza­sie II wojny świa­to­wej
  • Anton Fer­di­nand – pił­karz
  • Rio Fer­di­nand – pił­karz
  • Fer­di­nand – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Idaho
  • Fer­di­nand – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Du­bo­is
  • Fer­di­nand – miej­sco­wość w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Essex
  • Fer­di­nand (ang. Fer­di­nand Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Du­bo­is
  • Fer­di­nand (ang. Fer­di­nand Town) – gmina w sta­nie Ver­mont, w hrab­stwie Essex
  • Fer­dy­nand

Wikipedia


ferdydurke

tytuł po­wie­ści Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza, praw­do­po­dob­nie na­wią­zu­ją­cy do ukoń­cze­nia trzy­dzie­stu lat (z an­giel­skie­go: thir­ty door key) przez głów­ne­go bo­ha­te­ra


SJP.pl

Fer­dy­dur­ke – awan­gar­do­wa po­wieść Wi­tol­da Gom­bro­wi­cza opu­bli­ko­wa­na w 1937 (da­to­wa­na 1938), prze­ło­żo­na na wiele ję­zy­ków, uz­na­na za wy­bit­ny utwór już przed II wojną świa­to­wą.

Wikipedia


ferdynand

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Fer­dy­nand – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „pokój” i „od­waż­ny, śmia­ły” (por. Wi­nand).

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 1340 męż­czyzn o imie­niu Fer­dy­nand na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 1368 męż­czyzn no­szą­cych imię Fer­dy­nand jako imię dru­gie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I spu­ści­wszy głowę w dół, Fer­dy­nand za­czął krą­żyć po uli­cach mia­sta wy­pa­tru­jąc zgu­bio­nych pie­nię­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈdɨ̃nãnt, AS: ferdỹnãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ferdynandowa ż.

:: zdrobn. Ferdek m.

 przym. Ferdynandowy, ferdynandzki

Wiktionary


ferdynanda

imię żeń­skie


SJP.pl


ferdynandostwo

Fer­dy­nand z mał­żon­ką; Fer­dy­nan­do­wie


SJP.pl


ferdynandowie

Fer­dy­nand z mał­żon­ką; Fer­dy­nan­do­stwo


SJP.pl


ferdynandowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fer­dy­nan­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


ferdynandziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fer­dy­nan­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


ferdzik

zdrob­nie­nie od: Fer­dy­nand (imię mę­skie); Fer­dek


SJP.pl


feredżia

długi płaszcz no­szo­ny daw­niej przez ko­bie­ty w Tur­cji; fe­rez­ja


SJP.pl


ferek

naz­wi­sko


SJP.pl


ferenc

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ewa Fe­renc (ur. 1953) – pol­ska praw­nicz­ka, dok­tor ha­bi­li­to­wa­na nauk praw­nych, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­na na Wy­dzia­le Prawa i Ad­mi­ni­stra­cji Uni­wer­sy­te­tu Opol­skie­go, pi­sar­ka
  • Ge­no­we­fa Fe­renc (ur. 1949) – pol­ska po­li­tyk, se­na­tor IV i V ka­den­cji
  • Ja­ro­sław Fe­renc (ur. 1968) – pol­ski ge­o­graf i sa­mo­rzą­do­wiec, od 2016 roku pre­zy­dent Ra­dom­ska
  • Ja­ro­sław Fe­renc – pol­ski in­ży­nier, pro­fe­sor Wy­dzia­łu In­ży­nie­rii Ma­te­ria­ło­wej Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej
  • Marek Fe­renc (ur. 1966) – pol­ski hi­sto­ryk, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Paweł Fe­renc (ur. 1960) – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Ta­de­usz Fe­renc (1940-2022) – pol­ski eko­no­mi­sta, po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm IV ka­den­cji, w la­tach 2002–2021 pre­zy­dent Rze­szo­wa
  • Ur­szu­la Fe­renc (ur. 1962) – pol­ska ar­tyst­ka fo­to­graf, uho­no­ro­wa­na ty­tu­łem Ar­ti­ste FIAP, człon­ki­ni i Ar­ty­sta Fo­to­klu­bu Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej Sto­wa­rzy­sze­nia Twór­ców i Kry­nic­kie­go To­wa­rzy­stwa Fo­to­gra...

Wikipedia


ferens

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. bie­dak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrɛ̃w̃s, AS: ferẽũ̯s

Wiktionary


ferentarius

przy­miot­nik

 (1.1) lek­koz­broj­ny, wstęp­ny

Wiktionary


feret

daw­niej: me­ta­lo­wa, zwy­kle że­laz­na spin­ka bądź klam­ra uży­wa­na nie­rzad­ko jako ozdo­ba


SJP.pl


feretron

posąg, rzeź­ba lub obraz ma­lo­wa­ny obu­stron­nie, no­szo­ny na drąż­kach pod­czas pro­ce­sji re­li­gij­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. prze­no­śny oł­ta­rzyk z obra­zem lub fi­gu­rą uży­wa­ny w Ko­ście­le ka­to­lic­kim pod­czas pro­ce­sji;

Wiktionary

Fe­re­tron – prze­no­śny, obu­stron­nie na­ma­lo­wa­ny obraz re­li­gij­ny w ozdob­nych ra­mach, obu­stron­na pła­sko­rzeź­ba lub fi­gu­ra świę­tej po­sta­ci na pod­sta­wie. Na obra­zach czę­sto przed­sta­wia się wi­ze­run­ki Chry­stu­sa, Najś­więt­szej Maryi Panny, pa­tro­nów pa­ra­fii, po­sta­cie szcze­gól­nie czczo­ne na danym te­re­nie lub pa­tro­nów sta­nów cy­wil­nych, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pow­sta­nie wielu fe­re­tro­nów zwią­za­ne jest z dzia­łal­no­ścią bractw ka­to­lic­kich.

Wiktionary


ferezja

1. ob­szer­ny płaszcz męski po­cho­dze­nia wschod­nie­go, no­szo­ny w Pol­sce w XVI i XVII wieku
2. ele­ganc­kie okry­cie no­szo­ne przez ko­bie­ty w Tur­cji


SJP.pl

Fe­rez­ja – męski strój wierzch­ni po­cho­dze­nia wschod­nie­go.

W Rosji fe­rez­ja (ros. ферязь) była uro­czy­stym stro­jem bo­ja­rów, wzo­ro­wa­nym na stro­jach ta­tar­skich do­stoj­ni­ków. Szyto ją z wzo­rzy­stych jed­wab­nych tu­rec­kich tka­nin. Miała niski, sto­ją­cy koł­nierz, za­miast guzów uży­wa­no sznu­ro­wa­ne­go wią­za­nia. Po­pu­lar­na w XVI i XVII wieku.

Wikipedia


ferfecki

naz­wi­sko


SJP.pl


fergana

(do 1910 Nowy Mar­ge­lan, 1910-24 Sko­bie­lew) mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie, w Kot­li­nie Fer­gań­skiej, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na wi­la­je­tu fer­gań­skie­go;

 (1.2) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji Środ­ko­wej

Wiktionary

Fer­ga­na (uzb. "Fargʻona", uzb. cyr. Фарғона; ros. Фергана, "Fier­ga­na") – mia­sto we wschod­nim Uzbe­ki­sta­nie, w Kot­li­nie Fer­gań­skiej, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na wi­la­je­tu fer­gań­skie­go. W 2011 roku li­czy­ło ok. 238 tys. miesz­kań­ców. Jedno z naj­młod­szych miast Uzbe­ki­sta­nu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fergański

Wiktionary


ferganin

miesz­ka­niec Fer­ga­ny (mia­sta w Uzbe­ki­sta­nie)


SJP.pl


ferganka

miesz­kan­ka Fer­ga­ny (mia­sta w Uzbe­ki­sta­nie)


SJP.pl


fergański

przy­miot­nik od: Fer­ga­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fer­ga­ną, do­ty­czą­cy Fer­ga­ny (mia­sta lub kra­i­ny)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fergana ż.

Wiktionary


fergismajnicht

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Rosz­ków (po­wiat ra­ci­bor­ski),Woj­no­wi­ce,Góra Świę­tej Anny,Brzeź­ni­ca. nie­za­po­mi­naj­ka

Wiktionary


ferguson

marka cią­gni­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Fer­gu­son – bry­tyj­ski fi­lo­zof
  • Alex Fer­gu­son – szkoc­ki tre­ner pił­kar­ski
  • Bob Fer­gu­son – ame­ry­kań­ski tek­ściarz
  • Colin Fer­gu­son – ka­na­dyj­ski aktor
  • Craig Fer­gu­son – ame­ry­kań­ski aktor i pi­sarz
  • Dwight Fer­gu­son – ba­ham­ski sprin­ter
  • Ge­or­ge Fer­gu­son – bry­tyj­ski ar­chi­tekt
  • Harry Fer­gu­son – ir­landz­ki prze­my­sło­wiec
  • James Fer­gu­son – szkoc­ki astro­nom
  • Matt­hew Fer­gu­son – ka­na­dyj­ski aktor
  • Ma­y­nard Fer­gu­son – ka­na­dyj­ski trę­bacz jaz­zo­wy
  • Niall Fer­gu­son – bry­tyj­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


fergusonit

mi­ne­rał, tle­nek itru i niobu


SJP.pl

Fer­gu­so­nit (ang. fer­gu­so­ni­te) – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, tle­nek itru i niobu o wzo­rze che­micz­nym YNbO4. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich. Jest izo­struk­tu­ral­ny z for­ma­ni­tem, z któ­rym two­rzy krysz­ta­ły mie­sza­ne. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska szkoc­kie­go fi­zy­ka, po­li­ty­ka i ko­lek­cjo­ne­ra mi­ne­ra­łów Ro­ber­ta Fer­gu­so­na.

Wikipedia


ferialny

przy­miot­nik

 (1.1) po­wszed­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dni fe­rial­ne (po­wszed­nie) mają włas­ny for­mu­larz mszal­ny tylko w Wiel­kim Po­ście.

Wiktionary


ferie

1. okres wolny od pracy, nauki; wa­ka­cje
2. u sta­ro­żyt­nych Rzy­mian: dni poś­wię­co­ne uro­czy­sto­ściom re­li­gij­nym, dni od­po­czyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wa­ka­cje, szcze­gól­nie zi­mo­we

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­cia­ki po­je­cha­ły na ferie, na­resz­cie tro­chę spo­ko­ju.

 (1.1) Stoki oś­wiet­la­my pod­czas ferii świą­tecz­nych i zi­mo­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrʲjɛ, AS: ferʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolne

Wiktionary


ferkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. ukła­da­nie chle­ba w piecu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrkɔˈvãɲɛ, AS: ferkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ferkować ndk.

Wiktionary


ferm

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Fm i licz­bie ato­mo­wej 100, otrzy­my­wa­ny sztucz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. nietr­wa­ły pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Fm i licz­bie ato­mo­wej 100;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: ferma

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ferm – elek­tro­na­rzę­dzia
  • Ferm – pier­wia­stek che­micz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma ferm?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrm, AS: ferm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fermowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Fm

Wiktionary


ferma

spe­cja­li­stycz­ne go­spo­dar­stwo rolne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­spo­dar­stwo, fol­wark

 (1.2) go­spo­dar­stwo wy­spe­cja­li­zo­wa­ne w okre­ślo­nej ga­łę­zi

Wiktionary

Ferma – go­spo­dar­stwo rolne o ce­chach przed­się­bior­stwa spe­cja­li­zu­ją­ce się w okre­ślo­nej pro­duk­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan pra­cu­je na fer­mie.

 (1.1) W roku 1958 pow­sta­ła w Za­kła­dzie Doś­wiad­czal­nym PAN w Po­piel­nie ferma bo­brów, która za­po­cząt­ko­wa­ła ochro­nę ak­tyw­ną tego ga­tun­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrma, AS: ferma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermer m., fermerka ż., fermerstwo n.

 przym. fermerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farma, hacjenda

Wiktionary


ferman

roz­kaz, roz­po­rzą­dze­nie skie­ro­wa­ne przez sza­cha, suł­ta­na lub we­zy­ra do pod­wład­nych albo len­ni­ków; fir­man


SJP.pl


fermata

znak gra­ficz­ny umie­szcza­ny nad nutą, pauzą, prze­dłu­ża­ją­cy czas ich trwa­nia o nie­u­sta­lo­ną war­tość ryt­micz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ele­ment no­ta­cji mu­zycz­nej do­wol­nie prze­dłu­ża­ją­cy czas trwa­nia nuty lub pauzy;

Wiktionary

Fer­ma­ta, ko­ro­na (z wł. fer­ma­re - za­trzy­mać) – ele­ment no­ta­cji mu­zycz­nej oz­na­cza­ją­cy prze­dłu­że­nie war­to­ści nuty lub pauzy, do któ­rej od­no­si się ów znak, przy czym czas prze­dłu­że­nia nie jest z góry okre­ślo­ny i za­le­ży od in­ter­pre­ta­cji wy­ko­naw­cy. Nie­kie­dy kom­po­zy­tor do­pre­cy­zo­wu­je spo­sób prze­dłu­że­nia sto­su­jąc obok fer­ma­ty słowa "lunga" (długa) albo "corta", "breve" (krót­ka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛrˈmata, AS: fermata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korona

Wiktionary


fermenciarz

po­tocz­nie: osoba, która sieje fer­ment, za­mie­sza­nie, pro­wo­ku­je kon­flik­ty


SJP.pl


ferment

wrze­nie, nie­po­kój, wzbu­rze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­ru­chy, pod­nie­ce­nie, bunt i ich oz­na­ki

 (1.2) przest. enzym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fer­ment – zob. en­zy­my
  • Fer­ment sp. z o.o. – wy­daw­nict­wo wcho­dzą­ce w skład byłej „Grupy Ka­pi­ta­ło­wej Kol­por­ter”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta wy­po­wiedź wzbu­rzy­ła słu­cha­ją­cych i je­szcze długo ro­dzi­ła fer­ment.

 (1.2) Jest to re­ak­cja za­cho­dzą­ca wy­łącz­nie w obec­no­ści od­po­wied­nio do­bra­nych fer­men­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrmɛ̃nt, AS: fermẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermentacja, fermentator, fermentowanie, fermentownia

 czas. fermentować, przefermentować, sfermentować

 przym. fermentacyjny, przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepokój, wzburzenie

 (1.2) enzym, biokatalizator

Wiktionary


fermentacja

re­ak­cja bio­che­micz­na za­cho­dzą­ca pod ka­ta­li­tycz­nym wpły­wem fer­men­tów wyt­wa­rza­nych przez mi­kro­or­ga­niz­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. re­ak­cja bio­che­micz­na za­cho­dzą­ca pod wpły­wem en­zy­mów pro­du­ko­wa­nych przez mi­kro­or­ga­niz­my;

Wiktionary

Fer­men­ta­cja – en­zy­ma­tycz­ny pro­ces prze­mian związ­ków or­ga­nicz­nych w wa­run­kach bezt­le­no­wych, pro­wa­dzo­ny przez mi­kro­or­ga­niz­my, np. bak­te­rie lub droż­dże, w efek­cie któ­re­go na­stę­pu­je dy­spro­por­cjo­no­wa­nie sub­stra­tu, tj. jego rów­no­czes­ne ut­le­nie­nie i re­duk­cja, np.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­duk­ta­mi ubocz­ny­mi fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej są gli­ce­ry­na, kwas bursz­ty­no­wy i kwas oc­to­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: fermẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment m., fermentator m., fermentowanie n., fermentownia ż.

 czas. fermentować, przefermentować, sfermentować

 przym. fermentacyjny

 ims. przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary


fermentacyjny

zwią­za­ny z fer­men­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fer­men­ta­cją, do­ty­czą­cy fer­men­ta­cji, słu­żą­cy do fer­men­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermentator mrz., fermentownia ż., ferment mrz., fermentacja ż., fermentowanie n.

 czas. przefermentować

Wiktionary


fermentator

kadź do fer­men­ta­cji piwa; tan­ko­fer­men­ta­tor, tan­ko­fer­men­tor, fer­men­tor, kadź fer­men­ta­cyj­na, tank fer­men­ta­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szkla­ny, me­ta­lo­wy lub wy­ko­na­ny z two­rzy­wa sztucz­ne­go re­ak­tor che­micz­ny, w któ­rym za­cho­dzi pro­ces fer­men­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­stęp­nym po­mie­szcze­niu stały trzy usz­ko­dzo­ne fer­men­ta­to­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃nˈtatɔr, AS: fermẽntator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment m., fermentacja ż., fermentowanie n., fermentownia ż.

 czas. fermentować ndk., przefermentować dk., sfermentować dk.

 przym. fermentacyjny, przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naczynie fermentacyjne

Wiktionary


fermentograf

apa­rat do mie­rze­nia mocy fer­men­ta­cji


SJP.pl


fermentor

kadź do fer­men­ta­cji piwa; tan­ko­fer­men­ta­tor, tan­ko­fer­men­tor, fer­men­ta­tor, kadź fer­men­ta­cyj­na, tank fer­men­ta­cyj­ny


SJP.pl

Fer­men­tor – na­czy­nie lub zbior­nik, w któ­rym na­stę­pu­je fer­men­ta­cja piwa. W odróż­nie­niu od tan­ko­fer­men­to­rów, w któ­rych od­by­wa się za­rów­no fer­men­ta­cja jak i kon­dy­cjo­no­wa­nie piwa, w fer­men­to­rach prze­pro­wa­dza się je­dy­nie pro­ces fer­men­ta­cji piwa. Jego le­ża­ko­wa­nie od­by­wa się w osob­nych tan­kach le­ża­ko­wych.

Wikipedia


fermentowalny

mo­gą­cy ulec fer­men­ta­cji


SJP.pl


fermentowanie

rze­czow­nik od­cza­sow­ni­ko­wy, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­da­wa­nie lub ule­ga­nie fer­men­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmia­na ilo­ści droż­dży w cie­ście zmie­nia szyb­kość fer­men­to­wa­nia cia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: fermẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment m., fermentacja ż., fermentator m., fermentownia ż.

 czas. fermentować, przefermentować, sfermentować

 przym. fermentacyjny, przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary


fermentować

1. ule­gać fer­men­ta­cji - pro­ce­so­wi bio­che­micz­ne­mu, za­cho­dzą­ce­mu pod wpły­wem en­zy­mów, pod­czas któ­re­go wyt­wa­rza­ne są al­ko­ho­le lub kwasy;
2. po­wo­do­wać fer­men­ta­cję;
3. prze­no­śnie: bu­rzyć się, wrzeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ule­gać pro­ce­so­wi fer­men­ta­cji

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) po­wo­do­wać fer­men­ta­cję, pod­da­wać fer­men­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moszcz fer­men­tu­je. Czu­jesz kwa­śny za­pach fer­men­tu­ją­ce­go mo­szczu?

 (2.1) Nieg­dyś go­spo­dy­nie fer­men­to­wa­ły ka­pu­stę w praw­dzi­wych dę­bo­wych becz­kach.

 (2.1) Były nawet próby za­sto­so­wa­nia fer­men­to­wa­nych ogon­ków wi­śnio­wych, a także ame­ry­kań­skiej her­ba­ty Mo­nar­da z su­szo­nych liści ro­śli­ny o tej samej naz­wie (po pol­sku pysz­no­głów­ka).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: fermẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment m., fermentacja ż., fermentownia ż., fermentowanie n., fermentator m.

 czas. przefermentować, sfermentować

Wiktionary

Synonimy:

 (?.1) zweryfikuj|gerować.

Wiktionary


fermentownia

za­kład prze­my­sło­wy lub po­mie­szcze­nie, w któ­rym od­by­wa się fer­men­to­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, dział za­kła­du lub za­kład, w któ­rym pro­wa­dzo­ny jest pro­ces fer­men­ta­cji

Wiktionary

Fer­men­tow­nia – dział bro­wa­ru, w któ­rym na­stę­pu­je fer­men­ta­cja brzecz­ki na­staw­nej. W przesz­ło­ści znaj­do­wa­ła się zwy­kle w piw­ni­cach, gdzie aby za­pew­nić od­po­wied­nio niską tem­pe­ra­tu­rę gro­ma­dzo­no za­pa­sy lodu; obec­nie od­by­wa się w tan­ko­fer­men­to­rach, chło­dzo­nych so­lan­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dal­sze zwięk­sza­nie pro­duk­cji wy­ma­ga ro­zbu­do­wy fer­men­tow­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrmɛ̃nˈtɔvʲɲa, AS: fermẽntovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferment, fermentacja, fermentator, fermentowanie

 czas. fermentować, przefermentować, sfermentować

 przym. fermentacyjny, przefermentowany, sfermentowany

Wiktionary


fermentowy

zwią­za­ny z fer­men­tem


SJP.pl


fermer

wła­ści­ciel fermy (farmy); far­mer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­sia­da­ją­ca lub dzier­ża­wią­ca fermę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skład­ni­ca wy­pła­ci­ła fer­me­ro­wi na­leż­ne za 300 skór nu­trii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrmɛr, AS: fermer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferma ż., fermerstwo n.

:: fż. fermerka ż.

 przym. fermerski

Wiktionary


fermerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca lub dzier­ża­wią­ca fermę

 (1.2) żona fer­me­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W na­szym skła­dzie za­o­pa­tru­ją się fer­mer­ki z po­bli­skich miej­sco­wo­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferma ż., fermerstwo n.

:: fm. fermer m.

 przym. fermerski

Wiktionary


fermerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fer­me­rem, do­ty­czą­cy fer­me­ra

 (1.2) do­ty­czą­cy fer­mer­stwa, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w fer­mer­stwie

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do fer­me­ra, bę­dą­cy jego włas­no­ścią lub dzie­łem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W skła­dzie fer­mer­skim w po­bli­skim mia­stecz­ku za­ku­pił od­po­wied­nie na­rzę­dzia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermer m., fermerka ż., ferma ż., fermerstwo n.

Wiktionary


fermi

jed­nost­ka dłu­go­ści sto­so­wa­na w fi­zy­ce ją­dro­wej, jest tego sa­me­go rzędu co pro­mień jądra ato­mo­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • En­ri­co Fermi – fizyk
  • fermi – jed­nost­ka dłu­go­ści, uży­wa­na w fi­zy­ce ato­mo­wej; w ukła­dzie SI od­po­wia­da jej fem­to­metr
  • (8103) Fermi (1994 BE) – pla­ne­to­i­da
  • Fermi-GLAST (ang. Gamma-ray Large Area Space Te­le­sco­pe) – kos­micz­ne ob­ser­wa­to­rium pro­mie­nio­wa­nia gamma, naz­wa­ne na cześć wło­skie­go fi­zy­ka En­ri­ca Fer­mie­go
  • Fermi – sta­cja tu­ryń­skie­go metra
  • Fermi – su­per­kom­pu­ter
  • Nazwa ko­do­wa pro­ce­so­ra gra­ficz­ne­go GT300 firmy Nvi­dia

Wikipedia


fermion

cząst­ka ele­men­tar­na o spi­nie po­łów­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na o po­łów­ko­wym spi­nie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fer­mio­ny, w odróż­nie­niu od bo­zo­nów, po­sia­da­ją spin po­łów­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrmʲjɔ̃n, AS: fermʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fermionowy

Wiktionary


fermionowy

→ fer­mion


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z fer­mio­na­mi

Wiktionary

Patrz:

fermion

Przykłady

 (1.1) W ni­skich tem­pe­ra­tu­rach gaz fer­mio­no­wy wy­ka­zu­je za­cho­wa­nia od­mien­ne od gazu bo­zo­no­we­go ze wzglę­du na zakaz Pa­u­lie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermion mrz.

Wiktionary


fermowy

→ ferma


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fermą, do­ty­czą­cy fermy

 (1.2) zwią­za­ny z fer­mem, do­ty­czą­cy fermu

Wiktionary

Patrz:

ferma

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. ferma ż.

 (1.2)

 rzecz. ferm m.

Wiktionary


fermuar

daw­niej: za­pin­ka, kla­mer­ka, np. przy książ­ce, to­reb­ce, na­szyj­ni­ku itp.


SJP.pl


fernambuk

drew­no jed­ne­go z bra­zy­lij­skich ga­tun­ków bre­zyl­ki; cięż­kie, twar­de, czer­wo­no­fio­le­to­we, uży­wa­ne na meble, ło­dzie, rzeź­by, także do wy­ro­bu barw­ni­ków


SJP.pl

Fer­nam­buk lub per­nam­buk – ga­tu­nek drew­na eg­zo­tycz­ne­go po­zy­ski­wa­ne­go z drze­wa bre­zyl­ki cier­ni­stej ("Ca­e­sal­pi­nia echi­na­ta") z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych. Drew­no cięż­kie, bar­dzo twar­de, wy­trzy­ma­łe. Usło­je­nie jed­no­rod­ne w od­cie­niu ciem­no­czer­wo­nym, czer­wo­no­fio­le­to­wym.

Wikipedia


fernambukowy

zwią­za­ny z fer­nam­bu­kiem


SJP.pl


fernandel

Fer­nan­del, właśc. Fer­nand Jo­seph Désiré Con­tan­din (ur. 8 maja 1903 w Mar­sy­lii, zm. 26 lu­te­go 1971 w Pa­ry­żu) – fran­cu­ski aktor i pio­sen­karz.

Wikipedia


fernandez

naz­wi­sko


SJP.pl


fernando

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fer­dy­nand I Bur­gundz­ki
  • Fer­nan­do – utwór ze­spo­łu ABBA
  • Fer­nan­do – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny z 2017 roku w re­ży­se­rii Car­lo­sa Sal­dan­ha
  • Fer­nan­do (Fer­nan­do Hen­ri­que Ma­ria­no, ur. 1967) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fer­nan­do (Fer­nan­do Al­me­i­da de Oli­ve­i­ra, ur. 1978) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fer­nan­do (Fer­nan­do Maia Ba­ti­sta, ur. 1979) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fer­nan­do (Fer­nan­do Fran­ci­sco Reges, ur. 1987) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fer­nan­do (Fer­nan­do Lucas Mar­tins, ur. 1992) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Fer­nan­do (Fer­nan­do dos San­tos Pedro, ur. 1999) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Or­lan­do Colón (pseud. Fer­nan­do) – por­to­ry­kań­ski wrest­ler

Wikipedia


ferniko

stop lub spiek że­la­za, niklu i ko­bal­tu uży­wa­ny w pro­duk­cji lamp elek­trycz­nych


SJP.pl


feroce

[czy­taj: fe­ro­cze] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: dziko, gwał­tow­nie


SJP.pl


feromon

sub­stan­cja che­micz­na pro­du­ko­wa­na przez zwie­rzę­ta i ro­śli­ny, słu­żą­ca do ko­mu­ni­ka­cji mię­dzy osob­ni­ka­mi lub re­gu­la­cji ich wew­nętrz­nych pro­ce­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. sub­stan­cja che­micz­na wa­bią­ca osob­ni­ków płci prze­ciw­nej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈrɔ̃mɔ̃n, AS: ferõmõn

Wiktionary


feromonalny

→ fe­ro­mon; fe­ro­mo­no­wy


SJP.pl


feromonowy

→ fe­ro­mon; fe­ro­mo­nal­ny


SJP.pl


ferowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fe­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieferowanie n.

 czas. ferować ndk.

Wiktionary


ferować

1. orze­kać, wy­ro­ko­wać, po­sta­na­wiać (dziś zwy­kle w wy­ra­że­niu: fe­ro­wać wy­ro­ki);
2. daw­niej: na­da­wać, ofia­ro­wy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­da­wać wyrok

 (1.2) przest. po­sta­no­wić, orze­kać

 (1.3) daw. nadać, ofia­ro­wać coś komuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferowanie n.

 czas. zaferować ndk.

Wiktionary


ferrara

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

Wiktionary

Fer­ra­ra – mia­sto w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Fer­ra­ra, ok. 50 km na NNE od Bo­lo­nii, nad rzeką Pad, która pły­nie 5 km na pół­noc od cen­trum.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę za­miesz­ki­wa­ło 129 126 osób (320 os./km²).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­sty­tu­cje pod­da­ły wy­ko­ny­wa­nie wła­dzy naj­wyż­szej w pań­stwie ure­gu­lo­wa­niu praw­ne­mu […]. Tę re­gu­la­cję praw­ną opar­ły zaś na trzech ogól­nych wy­tycz­nych: pań­stwa de­mo­kra­tycz­ne­go, pra­wo­rząd­ne­go i li­be­ral­ne­go. Ana­li­za tych trzech ogól­nych wy­tycz­nych w ich kon­sty­tu­cyj­nym kształ­cie stała się głów­ną tre­ścią nauki prawa kon­sty­tu­cyj­ne­go, o któ­rej można mówić od pier­wszych wy­kła­dów «di­rit­to con­sti­tu­zio­na­le» w Fer­ra­rze w 1797 r., a na­stęp­nie w Pawii i Bo­lo­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferraryjczyk mos., ferraryjka ż.

 przym. ferraryjski, ferrarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Ferrarz

Wiktionary


ferrari

marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Fer­ra­ri;

Wiktionary

Fer­ra­ri – wło­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów spor­to­wych i wy­ści­go­wych, z sie­dzi­bą w Ma­ra­nel­lo, dzia­ła­ją­cy od 1938 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś za­bio­rę cię na prze­jażdż­kę moim fer­ra­ri ze srebr­nym drąż­kiem zmia­ny bie­gów.

 (1.1) Dwa­na­ście cy­lin­drów fer­ra­ri 410 pra­co­wa­ło nadal bez­gło­śnie, choć strzał­ka szyb­ko­ścio­mie­rza prze­kra­cza­ła cyfrę sto dwa­dzie­ścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈːarʲi, AS: fe•rarʹi

Wiktionary


ferrarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fer­ra­rą, do­ty­czą­cy Fer­ra­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1574 r. o pier­wszeń­stwo w ka­te­drze wa­wel­skiej po­kłó­ci­li się poseł to­skań­ski Or­si­no i fer­rar­ski Bot­to­ne.

 (1.1) Pa­pież ustą­pił Fran­cji en­kla­wy na jej te­ry­to­rium oraz le­ga­cję bo­loń­ską i fer­rar­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferraryjka ż., ferraryjczyk mos., Ferrara ż.

 przym. ferraryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ferraryjski

Wiktionary


ferraryjczyk

miesz­ka­niec Fer­ra­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fer­ra­ry; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W rok póź­niej, w Mo­de­nie, uka­zu­je się po­e­mat Er­co­le fer­ra­ryj­czy­ka Gio­van­nie­go Bat­ti­sty Gi­ral­die­go Cin­zio.

 (1.1) Bo­loń­czy­cy, fer­ra­ryj­czy­cy, an­koń­czy­cy pła­ci­li tylko z odra­zą po­dat­ki przez­na­czo­ne na wzbo­ga­ca­nie kar­dy­na­łów i ich licz­nych do­mow­ni­ków, tu­dzież cu­dzo­ziem­skich wojsk na żoł­dzie pa­pie­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ferrara ż.

:: fż. ferraryjka ż.

 przym. ferraryjski, ferrarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ferrarczyk

Wiktionary


ferraryjka

miesz­kan­ka Fer­ra­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fer­ra­ry; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stroz­zi bar­dzo był za­ko­cha­ny w tej fer­ra­ryj­ce, miesz­ka­ją­cej w ja­kiejś willi nad brze­ga­mi Padu, którą opi­sał w po­e­tycz­ny spo­sób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ferrara ż.

:: fm. ferraryjczyk mos.

 przym. ferraryjski, ferrarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ferrarka

Wiktionary


ferraryjski

→ Fer­ra­ra (mia­sto we Wło­szech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fer­ra­rą, do­ty­czą­cy Fer­ra­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­lo­wi­dła fer­ra­ryj­skie ot­war­cie uka­zu­ją współ­czes­ne po­sta­ci, bez żad­ne­go pre­tek­stu, bez ukry­wa­nia się za pse­u­do­hi­sto­rycz­nym prze­bra­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ferrara ż., ferraryjczyk mos., ferraryjka ż.

 przym. ferrarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ferrarski

Wiktionary


ferrata

gór­ski szlak tu­ry­stycz­ny wy­po­sa­żo­ny w sta­lo­we liny ułat­wia­ją­ce wspi­nacz­kę; via fer­ra­ta


SJP.pl


ferredoksyna

biał­ko bio­rą­ce udział jako prze­no­śnik elek­tro­nów w fazie świetl­nej fo­to­syn­te­zy, pod­czas re­duk­cji azotu at­mos­fe­rycz­ne­go w bro­daw­kach ko­rze­nio­wych ro­ślin mo­tyl­ko­wa­tych, w ok­sy­da­cyj­nym tran­spor­cie elek­tro­nów oraz w wielu in­nych waż­nych prze­mia­nach me­ta­bo­licz­nych


SJP.pl

Fer­re­dok­sy­na, Fd – biał­ko stro­my chlo­ro­pla­stów o masie 12 kDa, za­wie­ra­ją­ce grupę pro­ste­tycz­ną 2Fe-2S. Może wy­stę­po­wać w for­mie zre­du­ko­wa­nej Fdred lub ut­le­nio­nej Fdutl. Ko­do­wa­ne w ją­drze ko­mór­ko­wym w for­mie pre­biał­ka zna­ko­wa­ne­go N-koń­co­wym pep­ty­dem tran­zy­to­wym, który jest od­ci­na­ny przez stro­mal­ną pep­ty­da­zę pro­ce­so­wą w stro­mie. Tu rów­nież jest przy­łą­cza­ne cen­trum 2Fe-2S.

Wikipedia


ferrero

1. naz­wi­sko;
2. wło­ska firma cu­kier­ni­cza ro­dzi­ny Fer­re­ro


SJP.pl

Fer­re­ro S.p.A. – wło­skie przed­się­bior­stwo o świa­to­wym za­się­gu pro­du­ku­ją­ce sło­dy­cze (głów­nie na bazie cze­ko­la­dy), prze­ką­ski i na­po­je. Sie­dzi­ba firmy znaj­du­je się w miej­sco­wo­ści Alba, w Pie­mon­cie, we Wło­szech. Na całym świe­cie firma po­sia­da 31 fa­bryk za­trud­nia­jąc około 33 tys. osób i pro­du­ku­je rocz­nie około 365 tys. ton Nu­tel­li.

Wikipedia


ferrimagnetyzm

włas­ność ma­gne­tycz­na po­le­ga­ją­ca na an­ty­rów­no­le­głym upo­rząd­ko­wa­niu mo­men­tów ma­gne­tycz­nych ato­mów lub jonów; an­ty­fer­ro­ma­gne­tyzm nie­skom­pen­so­wa­ny


SJP.pl

Fer­ri­ma­gne­tyzm – włas­ność ma­gne­tycz­na po­le­ga­ją­ca na tym, że w tem­pe­ra­tu­rach po­ni­żej tzw. tem­pe­ra­tu­ry Néela po­ja­wia się spon­ta­nicz­ne an­ty­rów­no­le­głe upo­rząd­ko­wa­nie ele­men­tar­nych mo­men­tów ma­gne­tycz­nych, a w odróż­nie­niu od an­ty­fer­ro­ma­gne­tyz­mu mo­men­ty te nie kom­pen­su­ją się wza­jem­nie do zera.

Wikipedia


ferro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. wyspa na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu ar­chi­pe­la­gu Wysp Ka­na­ryj­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ferro – ła­ciń­ska nazwa wyspy El Hier­ro w ar­chi­pe­la­gu Wysp Ka­na­ryj­skich
  • dłu­gość Ferro – dłu­gość ge­o­gra­ficz­na li­czo­na od po­łud­ni­ka prze­cho­dzą­ce­go przez wyspę El Hier­ro (17°39'46”W od po­łud­ni­ka Gre­en­wich)
  • Ferro – miej­sco­wość w Por­tu­ga­lii w gmi­nie Covilhã
  • Ferro – por­tu­gal­ski pił­karz
  • Fer­ra­ri (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ferri
  • Fer­re­ro (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


ferro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, jego wy­stę­po­wa­nie świad­czy o związ­ku zna­cze­nio­wym wy­ra­zu z że­la­zem

Wiktionary


ferrocen

zwią­zek me­ta­lo­or­ga­nicz­ny sto­so­wa­ny min. w prze­my­śle pa­li­wo­wym a także w che­mio­te­ra­pii


SJP.pl

Fer­ro­cen – me­ta­lo­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, aro­ma­tycz­ny na­le­żą­cy do grupy, w któ­rym atom że­la­za (for­mal­nie na II stop­niu ut­le­nie­nia, w rze­czy­wi­sto­ści na ze­ro­wym) two­rząc atom cen­tral­ny znaj­du­je się mię­dzy dwoma pła­ski­mi, rów­no­le­gle uło­żo­ny­mi pier­ście­nia­mi cy­klo­pen­ta­die­ny­lo­wy­mi. Fer­ro­cen na­le­ży do grupy π kom­plek­sów.

Wikipedia


ferrochrom

że­la­zo­stop o dużej za­war­to­ści chro­mu sto­so­wa­ny jako do­da­tek sto­po­wy w pro­ce­sach me­ta­lur­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. że­la­zo­chrom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten przed­miot wy­ko­na­no z kom­po­zy­tów z wió­rów alu­mi­nium ut­war­dza­nych fer­ro­chro­mem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈːɔxrɔ̃m, AS: fe•roχrõm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żelazochrom

Wiktionary


ferroda

łapa odś­rod­ko­we­go sprzę­gła


SJP.pl


ferrodielektryk

ciało bę­dą­ce jed­no­cze­śnie fer­ro­ma­gne­ty­kiem i die­lek­try­kiem


SJP.pl


ferroelektryczność

zja­wi­ska elek­trycz­ne za­cho­dzą­ce w niek­tó­rych krysz­ta­łach


SJP.pl


ferroelektryk

ciało kry­sta­licz­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się dużą prze­ni­kal­no­ścią elek­trycz­ną


SJP.pl

Fer­ro­e­lek­tryk – die­lek­tryk wy­ka­zu­ją­cy hi­ste­re­zę w zew­nętrz­nym polu elek­trycz­nym. Z po­wo­du wy­stę­po­wa­nia spon­ta­nicz­nie spo­la­ry­zo­wa­nych ob­sza­rów (domen) ce­chu­je się bar­dzo dużą prze­ni­kal­no­ścią elek­trycz­ną.

Fer­ro­e­lek­try­ki sta­no­wią pod­gru­pę pi­ro­e­lek­try­ków, wszyst­kie są też pie­zo­e­lek­try­ka­mi.

Wikipedia


ferrofluid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja ma­gne­tycz­na w po­sta­ci płynu;

Wiktionary

Fer­ro­flu­id (rzad­ko "ciecz ma­gne­tycz­na", "fer­ro­ciecz") – sub­stan­cja o wła­ści­wo­ściach moż­li­wie zbli­żo­nych do cie­czy, która w odróż­nie­niu od ty­po­wych cie­czy jest w wa­run­kach po­ko­jo­wych do­brym pa­ra­ma­gne­ty­kiem i ulega sil­nej po­la­ry­za­cji ma­gne­tycz­nej w obec­no­ści zew­nętrz­nych pól ma­gne­tycz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɛrːɔˈflujit, AS: fe•roflui ̯it

Wiktionary


ferroina

kom­pleks że­la­za z fe­nan­tro­li­ną, sto­so­wa­ny w ana­li­zie che­micz­nej jako wskaź­nik re­doks


SJP.pl

Fer­ro­i­na – zwią­zek kom­plek­so­wy że­la­za z fe­nan­tro­li­ną.

Sto­so­wa­ny jest w ana­li­zie che­micz­nej jako wskaź­nik re­doks słu­żą­cy m.in. do ana­li­zy ście­ków. Zmie­nia barwę z nie­bie­skiej (w śro­do­wi­sku ut­le­nia­ją­cym) na po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­ną (w śro­do­wi­sku re­du­ku­ją­cym).

Wikipedia


ferrokrzem

stop że­la­za o dużej za­war­to­ści krze­mu, sto­so­wa­ny jako odt­le­niacz i jako do­da­tek sto­po­wy w me­ta­lur­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) że­la­zo­krzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fer­ro­krzem sto­su­je się w hut­nict­wie jako ut­le­niacz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈːɔkʃɛ̃m, AS: fe•rokšẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żelazokrzem

Wiktionary


ferrolit

nie­krze­mia­no­wa skała mag­mo­wa bo­ga­ta w tlen­ki że­la­za, ty­ta­nu i chro­mu


SJP.pl


ferromagnetyczny

od­no­szą­cy się do fer­ro­ma­gne­tyz­mu


SJP.pl


ferromagnetyk

ciało o bar­dzo sil­nych wła­ści­wo­ściach ma­gne­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. ciało, w któ­rym może wy­stą­pić spon­ta­nicz­ne na­ma­gne­so­wa­nie;

Wiktionary

Fer­ro­ma­gne­tyk – ciało, które wy­ka­zu­je włas­no­ści fer­ro­ma­gne­tycz­ne. Znaj­du­ją się w nim ob­sza­ry sta­łe­go na­ma­gne­so­wa­nia (tzw. do­me­ny ma­gne­tycz­ne), wyt­wa­rza­ją­ce wokół sie­bie pole ma­gne­tycz­ne (jak małe ma­gne­sy). Do fer­ro­ma­gne­ty­ków na­le­żą m.in. że­la­zo, ko­balt, ni­kiel i niek­tó­re ich stopy oraz niek­tó­re inne me­ta­le przej­ścio­we, np. me­ta­le ziem rzad­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fer­ryt jest zna­nym fer­ro­ma­gne­ty­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrːɔ̃maɡˈnɛtɨk, AS: fe•rõmagnetyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferromagnetyzm m.

 przym. ferromagnetyczny

Wiktionary


ferromagnetyzm

silne wła­ści­wo­ści ma­gne­tycz­ne wy­stę­pu­ją­ce w niek­tó­rych me­ta­lach


SJP.pl

Fer­ro­ma­gne­tyzm – zja­wi­sko, w któ­rym ma­te­ria wy­ka­zu­je włas­ne, spon­ta­nicz­ne na­ma­gne­so­wa­nie. Jest jedną z naj­sil­niej­szych po­sta­ci ma­gne­tyz­mu i jest od­po­wie­dzial­ny za więk­szość ma­gne­tycz­nych za­cho­wań spo­ty­ka­nych w życiu co­dzien­nym. Razem z fer­ri­ma­gne­tyz­mem jest pod­sta­wą ist­nie­nia wszyst­kich ma­gne­sów trwa­łych (jak i za­u­wa­żal­ne­go przy­cią­ga­nia in­nych fer­ro­ma­gne­tycz­nych me­ta­li przez ma­gne­sy trwa­łe).

Wikipedia


ferromangan

stop że­la­za i man­ga­nu sto­so­wa­ny w me­ta­lur­gii przy wy­to­pie stali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. że­la­zo­man­gan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogło­si­li prze­targ na do­star­cze­nie fer­ro­man­ga­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛrːɔ̃ˈmãŋɡãn, AS: fe•rõmãŋgãn

Wiktionary


ferrometr

przy­rząd słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia cha­rak­te­ry­styk (krzy­wej ma­gne­so­wa­nia, pętli hi­ste­re­zy i strat­no­ści) ma­te­ria­łów ma­gne­tycz­nie mięk­kich w zmien­nym polu ma­gne­tycz­nym


SJP.pl


ferromit

mie­sza­ni­na sprosz­ko­wa­ne­go tlen­ku że­la­za i alu­mi­nium, sto­so­wa­na w pro­ce­sach spa­wa­nia i zgrze­wa­nia oraz jako skład­nik po­ci­sków i bomb za­pa­la­ją­cych; ter­mit


SJP.pl


ferronichrom

stop niklu, chro­mu i że­la­za za­li­cza­ny do sto­pów opo­ro­wych, sto­so­wa­ny do wy­ro­bu re­zy­sto­rów, ele­men­tów grzej­nych oraz ter­mo­e­le­men­tów


SJP.pl


ferrorezonans

Fer­ro­re­zo­nans jest zja­wi­skiem, które może za­ist­nieć w ob­wo­dach RLC za­si­la­nych na­pię­ciem prze­mien­nym. Ob­ja­wia się po­przez wy­in­du­ko­wa­nie na­pię­cia o war­to­ści znacz­nie więk­szej od na­pię­cia za­si­la­ją­ce­go, zaz­wy­czaj w ob­wo­dach trój­fa­zo­wych i w spe­cy­ficz­nych wa­run­kach pracy.

Wikipedia


ferrostop

stop przej­ścio­wy za­wie­ra­ją­cy że­la­zo i jeden lub wię­cej pier­wiast­ków na­le­żą­cy do me­ta­li nie­że­laz­nych bądź pół­me­ta­li (np. krzem, man­gan, chrom) bę­dą­cy do­dat­kiem przy pro­duk­cji stali jako mo­dy­fi­ka­tor lub odt­le­niacz; że­la­zo­stop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. że­la­zo­stop

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fer­ro­sto­py są do­dat­ka­mi w pro­duk­cji stali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈːɔstɔp, AS: fe•rostop

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żelazostop

Wiktionary


ferrostopowy

zwią­za­ny z fer­ro­sto­pem


SJP.pl


ferrotypia

dawna fo­to­gra­ficz­na tech­ni­ka po­zy­ty­wo­wa, poz­wa­la­ją­ca uzy­skać tylko jeden ory­gi­nal­ny obraz


SJP.pl

Fer­ro­ty­pia (z fer­rum – że­la­zo) – po­zy­ty­wo­wa tech­ni­ka otrzy­my­wa­nia obra­zów fo­to­gra­ficz­nych.

W tech­ni­ce tej jako no­śnik za­sto­so­wa­no płyt­ki że­laz­ne po­ma­lo­wa­ne na czar­no. Do naś­wiet­le­nia obra­zu na płyt­ce że­laz­nej wy­ko­rzy­sta­no, tak jak w am­bro­ty­pii, świa­tło­czu­łą po­wło­kę ko­lo­dio­no­wą.

Wikipedia


ferrovit

ro­dzaj su­ple­men­tu diety, pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy że­la­zo i wi­ta­mi­ny, sto­so­wa­ny przy ane­mii


SJP.pl


ferrowolfram

stop że­la­za z wol­fra­mem, sto­so­wa­ny do wy­ro­bu sto­po­wych stali na­rzę­dzio­wych; że­la­zo­wol­fram


SJP.pl


ferruccio

[czy­taj: fer­rucz­jo] obce imię mę­skie


SJP.pl


ferrum

ła­ciń­ska nazwa że­la­za (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fer­rum – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Fran­klin
  • Fer­rum – huta w Ka­to­wi­cach
  • Fer­rum 47 – pol­ski typ pa­ro­wo­zów prze­my­sło­wych
  • fer­rum – ła­ciń­ska nazwa że­la­za
  • Fer­rum – pier­wot­na nazwa ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Less­dress

Wikipedia


ferry

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ferry – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ala­ska, w okrę­gu De­na­li
  • Ferry (ang. Ferry Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oce­a­na
  • Ferry (ang. Ferry Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Grand Forks
  • hrab­stwo Ferry (ang. Ferry Co­un­ty) – w sta­nie Wa­szyng­ton
  • Ferri

Wikipedia


ferryt

1. rozt­wór stały węgla w że­la­zie, skład­nik struk­tu­ral­ny stali i żeliw
2. pra­wie czy­ste że­la­zo za­wie­ra­ją­ce nie­wiel­kie do­miesz­ki niklu, ko­bal­tu, mie­dzi i pla­ty­ny
3. pół­prze­wod­nik wy­ka­zu­ją­cy fer­ro­ma­gne­tyzm


SJP.pl

Fer­ryt – skład­nik fa­zo­wy i struk­tu­ral­ny sto­pów że­la­zo-wę­giel, rozt­wór stały jed­ne­go lub wię­cej pier­wiast­ków w że­la­zie α lub że­la­zie δ.

Wikipedia


ferrytowy

zwią­za­ny z fer­ry­tem


SJP.pl


ferrytyna

me­la­no­pro­te­i­na wy­stę­pu­ją­ca w bło­nie ślu­zo­wej je­li­ta, w wą­tro­bie i śle­dzio­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ro­dzaj biał­ka zło­żo­ne­go, kom­plek­su­ją­ce­go jony że­la­za Fe3+ i prze­cho­wu­ją­ce­go je w wą­tro­bie;

Wiktionary

Fer­ry­ty­na – biał­ko wią­żą­ce od­wra­cal­nie jony że­la­za i prze­cho­wu­ją­ce je, głów­nie w wą­tro­bie.

Fer­ry­ty­na pełni istot­ną funk­cję we wszyst­kich ży­wych or­ga­niz­mach, utrzy­mu­jąc że­la­zo w do­stęp­nej i niesz­kod­li­wej for­mie. Jej syn­te­za jest ści­śle re­gu­lo­wa­na za­rów­no na eta­pie tran­skryp­cji, jak i trans­la­cji, a na ek­spre­sję genu fer­ry­ty­ny wpły­wa wiele czyn­ni­ków.

Wikipedia


ferska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. brzosk­wi­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛrska, AS: ferska

Wiktionary


ferster

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karol Fer­ster (1902 – 1986), pol­ski ry­sow­nik, ka­ry­ka­tu­rzy­sta, sa­ty­ryk
  • Piotr Fer­ster (ur. 1953, Kra­ków)

Wikipedia


ferszalunek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kra­ków. kom­bi­ne­zon, ubra­nie ro­bo­cze

Wiktionary


fertacz

naz­wi­sko


SJP.pl


fertak

przed­sta­wi­ciel za­wi­sa­ko­wa­tych - ro­dzi­ny mo­ty­li


SJP.pl


fertaki

przed­sta­wi­ciel za­wi­sa­ko­wa­tych - ro­dzi­ny mo­ty­li


SJP.pl


ferton

dawna mo­ne­ta pol­ska równa war­to­ścią czwar­tej czę­ści grzyw­ny; wiar­du­nek


SJP.pl


fertyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fer­tycz­nie


SJP.pl


fertyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fer­tycz­ny


SJP.pl


fertyczność

→ fer­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

fertyczny

fertyczny

żwawy, zręcz­ny, zwin­ny, ruch­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. żywy, ruch­li­wy, pręd­ki, żwawy, zwin­ny, obrot­ny, zgrab­ny, zręcz­ny

 (1.2) daw. zu­cho­wa­ty, dziar­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­ne­go dnia Ku­ne­gun­da, prze­cha­dza­jąc się wpod­le zamku po małym lasku, który na­zy­wa­no par­kiem, uj­rza­ła w gę­stwi­nie dok­to­ra (…), jak dawał lek­cję ek­spe­ry­men­tal­nej fi­zy­ki po­ko­jów­ce jej matki, fer­tycz­nej bru­net­ce, bar­dzo ład­nej i nies­ro­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛrˈtɨt͡ʃnɨ, AS: fertyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fertyczność

 przysł. fertycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. fartyczny, fortyczny

Wiktionary


fertygacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. ogrod. me­to­da na­wo­że­nia, po­le­ga­ją­ca na roz­pu­szcze­niu na­wo­zu w wo­dzie uży­wa­nej do na­wad­nia­nia

Wiktionary

Fer­ty­ga­cja – za­bieg agro­no­micz­ny po­le­ga­ją­cy na roz­pu­szcza­niu na­wo­zu w wo­dzie sto­so­wa­nej do na­wad­nia­nia. Tak roz­pu­szczo­ny nawóz do­star­cza­ny jest wraz z wodą bez­poś­red­nio do stre­fy ko­rze­nio­wej przez sy­stem iry­ga­cyj­ny. Fer­ty­ga­cja umoż­li­wia pre­cy­zyj­ne odży­wie­nie mi­ne­ral­ne ro­ślin, dzię­ki ela­stycz­no­ści po­dzia­łu na­wo­zu oraz jego lep­sze­mu roz­pro­wa­dze­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy od­po­wied­nim sto­so­wa­niu, fer­ty­ga­cja może za­po­biec nie­do­bo­rom skład­ni­ków odżyw­czych w ro­śli­nach.

 (1.1) Dzię­ki fer­ty­ga­cji ro­śli­ny są le­piej odży­wio­ne i szyb­ciej rosną.

 (1.1) Spe­cja­li­ści ds. rol­nict­wa czę­sto za­le­ca­ją fer­ty­ga­cję jako spo­sób na po­pra­wę ja­ko­ści gleby.

 (1.1) W trak­cie ko­lej­nych fer­ty­ga­cji zwra­ca­li­śmy szcze­gól­ną uwagę na pH wody.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fertygacyjny

Wiktionary


fertylizyna

u zwie­rząt: sub­stan­cja wy­dzia­la­na przez osłon­ki jaj­ni­ków po­wo­du­ją­ca ruch plem­ni­ków


SJP.pl

Fer­ty­li­zy­na (gr. "fer­tós" ‘zno­śny’, "lýsis" ‘roz­wią­za­nie’) – biał­ko­wo-po­li­sa­cha­ry­do­wa wy­dzie­li­na osło­nek oo­cy­tów ułat­wia­ją­ca za­płod­nie­nie. Ak­ty­wi­zu­je ona ruch plem­ni­ków (na które dzia­ła na za­sa­dzie che­mo­tak­sji) oraz umoż­li­wia ich przy­kle­ja­nie się do błony oo­cy­tu. Jest bar­dzo spe­cy­ficz­na ga­tun­ko­wo. Jej dzia­ła­nie jest ści­śle po­wią­za­ne z dzia­ła­niem an­ty­fer­ty­li­zy­ny.

Wikipedia


ferula

1. pa­sto­rał pa­pie­ski za­koń­czo­ny krzy­żem; krzyż pa­pie­ski;
2. frag­ment kija bi­lar­do­we­go znaj­du­ją­cy się na końcu szczy­tów­ki, wy­ko­na­ny z pla­sti­ku lub me­ta­lu;
3. re­gio­nal­nie: drew­nia­ny przy­rząd do ro­zbi­ja­nia ścię­te­go mleka; cio­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. pa­sto­rał pa­pie­ski za­koń­czo­ny krzy­żem;

 (1.2) reg-pl|Pod­ha­le. mie­sza­dło do mleka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fe­ru­la – krzyż pa­pie­ski
  • Fe­ru­la – srebr­ny krzyż pa­pie­ski wy­ko­na­ny przez wło­skie­go rzeź­bia­rza Lella Sco­rzel­lie­go
  • Fe­ru­la – za­pa­licz­ka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­pie­że uży­wa­ją obec­nie dwóch ferul: zło­tej i srebr­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feruła ż.

Wiktionary


ferulowy

kwas fe­ru­lo­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na kwasu cy­na­mo­no­we­go


SJP.pl


feruła

1. dawny in­stru­ment od ka­ra­nia cie­les­ne­go dzie­ci, głów­nie do bicia po rę­kach
2. prze­sta­rza­le, prze­no­śnie: rygor, dy­scy­pli­na, kar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rózga do wy­mie­rza­nia kar cie­les­nych dzie­ciom

 (1.2) daw. wła­dza kogoś pil­nu­ją­ce­go po­rząd­ku, także w pań­stwie

 (1.3) przen. rygor, re­gu­la­min, kar­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za mego czasu ko­rek­tor był je­szcze żywem wspom­nie­niem, a kla­sycz­na fe­ru­ła skó­rza­na od­gry­wa­ła za­szczyt­nie swą strasz­li­wą rolę. sic.

 (1.1) Or­dyń­ski po pro­stu z pod fe­ru­ły dy­rek­tor­skiej po­szedł do szkół, i skoń­czył nauki nie ob­ja­wia­jąc nadz­wy­czaj­nych ta­len­tów, ale też nig­dzie nie­bę­dąc ostat­nim. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ferula ż.

Wiktionary


ferwor

1. silny stan unie­sie­nia, zapał, żar­li­wość;
2. po­tocz­nie: zamęt, ga­li­ma­tias, ko­ło­my­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gor­li­wość, unie­sie­nie

 (1.2) pot. ko­ło­wrót, ba­ła­gan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­wól mi w fer­wo­rze meczu za­cho­wać obiek­ty­wizm i pa­no­wać nad swo­i­mi emo­cja­mi, nad każ­dym sło­wem i czy­nem.

Wiktionary


feryje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wa­ka­cje

Wiktionary


feryjny

→ ferie


SJP.pl

Patrz:

ferie

fes

dźwięk f ob­ni­żo­ny o pół tonu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk f ob­ni­żo­ny o pół­ton;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fes – dźwięk
  • FES – dawny bry­tyj­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów
  • Faes
  • Fees
  • Fez

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛs, AS: fes

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. F♭

Wiktionary


feses

dźwięk f ob­ni­żo­ny o dwa pół­to­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk f ob­ni­żo­ny o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwię­ki feses na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: feses¹, feses², Feses, feses°.

Feses – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla feses¹ wy­no­si około 311,2 Hz. Jest to ob­ni­żo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go be­mo­la dźwięk f. Dźwię­ki en­har­mo­nicz­nie rów­no­waż­ne (o tej samej wy­so­ko­ści) to: dis i es.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛsɛs, AS: feses

Wiktionary


feski

→ Fez (mia­sto w Ma­ro­ku)


SJP.pl


fest

daw­niej: uro­czy­stość, świę­to


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Łódź., gw-pl|War­sza­wa.fakt. mocno

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, War­mia, Ma­zu­ry. mocno

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bar­dzo

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) gw-pl|Łódź, War­sza­wa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ma tak do­brze, ski­kaj pan z kacz­ka­my na ulicę, albo trzy­maj się fest za ko­zioł, bo teraz po­ja­dziem na wylot!

 (1.2) Po­sze­lon­tej tą flasz­ką, ale tak fest. → Po­trzą­śnij tą bu­tel­ką, ale bar­dzo mocno.

 (1.3) On mioł fest rubo baba. → On miał bar­dzo otyłą ko­bie­tę [= żonę].

 (2.1) Fest z pani ko­bie­ta! Prze­cie i my fa­ce­ty nie gor­sze od in­nych…

 (3.1) […] z po­wo­du wi­gi­lii[,] tak waż­ne­go festu, jakim jest Nowy Rok, naz­na­czo­no sesją na go­dzi­nę drugą po po­łud­niu.

 (3.1) […] pan Miecz­nik san­do­mier­ski siwą po­krę­ca­jąc czu­pry­ną cią­gnął smacz­nie wę­grzy­na i roz­pra­wiał o wiel­kim fe­ście na dwo­rze króla je­go­mo­ści — […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛst, AS: fest

Wiktionary


festa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Santa Cat­ha­ri­na, São Paulo. im­pre­za, przy­ję­cie, za­ba­wa

Wiktionary

Festa (niem. "Feste") – ze­spół obiek­tów for­ty­fi­ka­cyj­nych przez­na­czo­nych do walki da­le­kiej (fort gru­po­wy roz­pro­szo­ny), wy­po­sa­żo­ny w ko­sza­ry szy­jo­we i ko­mu­ni­ka­cję po­dziem­ną.

Wikipedia


festerkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


festiwal

uro­czy­stość zło­żo­na z sze­re­gu im­prez ar­ty­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) im­pre­za ar­ty­stycz­na, czę­sto cy­klicz­na, po­łą­czo­na z kon­kur­sem

Wiktionary

Fe­sti­wal (łac. "fe­sti­vus" – ra­dos­ny, we­so­ły, świą­tecz­ny) – sze­reg im­prez, prze­waż­nie ar­ty­stycz­nych jed­ne­go typu (np. fil­mo­wych, mu­zycz­nych, te­a­tral­nych) lub te­ma­tu (np. fe­sti­wal kul­tu­ry ło­wiec­kiej, kwia­tów), bę­dą­cych prze­glą­dem osią­gnięć w danej dzie­dzi­nie, zor­ga­ni­zo­wa­nych w jed­nym cza­sie i pod wspól­ną nazwą, czę­sto uję­tych w ramy kon­kur­su. Formę fe­sti­wa­lu mają licz­ne im­pre­zy do­ty­czą­ce nauki, tech­no­lo­gii i róż­nych ak­tu­al­nych pro­ble­mów in­ter­dy­scy­pli­nar­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ko­ło­brze­gu od­by­wał się fe­sti­wal pio­sen­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈstʲival, AS: festʹival

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. festiwalik m.

 przym. festiwalowy

Wiktionary


festiwalik

zdrob­nie­nie od: fe­sti­wal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fe­sti­wal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. festiwal m.

 przym. festiwalowy

Wiktionary


festiwalizacja

or­ga­ni­zo­wa­nie wielu im­prez kul­tu­ral­nych w ce­lach mar­ke­tin­go­wych i kon­sump­cyj­nych; fe­sti­wa­lo­za


SJP.pl


festiwalomania

nad­mier­na fa­scy­na­cja fe­sti­wa­la­mi


SJP.pl


festiwalowicz

uczest­nik fe­sti­wa­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik da­ne­go fe­sti­wa­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. festiwal mrz.

 przym. festiwalowy

Wiktionary


festiwalowiczka

uczest­nicz­ka fe­sti­wa­lu


SJP.pl


festiwalowy

zwią­za­ny z fe­sti­wa­lem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fe­sti­wa­lem, do­ty­czą­cy fe­sti­wa­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. festiwal mrz., festiwalik mrz., festiwalowicz mos.

Wiktionary


festiwaloza

or­ga­ni­zo­wa­nie wielu im­prez kul­tu­ral­nych w ce­lach mar­ke­tin­go­wych i kon­sump­cyj­nych; fe­sti­wa­li­za­cja


SJP.pl


festmetr

dawna miara ob­ję­to­ści masy drew­na


SJP.pl


feston

gir­lan­da z kwia­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwi­sa­ją­ce ga­łę­zie for­mu­ją­ce gir­lan­dę

 (1.2) de­ko­ra­cyj­nie upię­ta tka­ni­na lub kwia­ty

 (1.3) ar­chit. motyw ar­chi­tek­to­nicz­ny przed­sta­wia­ją­cy fe­ston (1.2);

Wiktionary

Fe­ston – de­ko­ra­cyj­nie upię­ta tka­ni­na (dra­pe­ria) lub ele­ment de­ko­ra­cyj­ny przed­sta­wia­ją­cy frag­ment tka­ni­ny, wie­niec z kwia­tów, ro­ślin lub owo­ców swo­bod­nie zwie­sza­ją­cy się z dwóch punk­tów za­cze­pie­nia.

Znany w sta­ro­żyt­no­ści w ar­chi­tek­tu­rze grec­kiej i rzym­skiej, gdzie zwią­za­ny był z kul­ta­mi agrar­ny­mi. Sto­so­wa­ny rów­nież jako motyw de­ko­ra­cyj­ny w okre­sie re­ne­san­su, kla­sy­cyz­mu, em­pi­re i se­ce­sji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɛstɔ̃n, AS: festõn

Wiktionary


festonowy

zwią­za­ny z fe­sto­nem


SJP.pl


festus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­stus – imię
  • Por­cjusz Fe­stus – rzym­ski ek­wi­ta i pro­ku­ra­tor Judei od ok. 58 do 62.
  • Pom­pe­jusz Fe­stus – gra­ma­tyk rzym­ski z II wieku n.e.
  • Fe­stus (przed 320 - 379) – rzym­ski hi­sto­ryk
  • Fe­stus – mia­sto w USA, w sta­nie Mis­so­u­ri
  • Fe­stus - imię spi­żo­we­go smoka stwo­rzo­ne­go przez Ricka Rior­da­na w serii ksią­żek Percy Jack­son i Olim­pij­scy He­ro­si

Wikipedia


festyn

za­ba­wa urzą­dza­na zwy­kle pod gołym nie­bem, zwią­za­na z jakąś uro­czy­sto­ścią, czę­sto po­łą­czo­na z kier­ma­szem, kon­kur­sa­mi, za­wo­da­mi itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­blicz­na im­pre­za urzą­dzo­na w związ­ku z jakąś uro­czy­sto­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na na­szym fe­sty­nie wy­stą­pi­li ka­ba­re­cia­rze z Li­go­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛstɨ̃n, AS: festỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. festynowy, festyniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. lampartyja

Wiktionary


festyniarski

1. po­tocz­nie: ki­czo­wa­ty, tan­det­ny, lichy; lipny;
2. → fe­sty­niarz


SJP.pl

Patrz:

festyniarz

festyniarstwo

po­tocz­nie: ki­czo­wa­tość, li­chość, tan­det­ność; by­le­ja­kość, lip­ność


SJP.pl


festynowy

zwią­za­ny z fe­sty­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fe­sty­nem, do­ty­czą­cy fe­sty­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spory ob­szar zaj­mu­ją te­re­ny fe­sty­no­we, wy­po­sa­żo­ne w duży krąg ta­necz­ny z musz­lą kon­cer­to­wą, estra­dą i wi­dow­nią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. festyn mrz.

Wiktionary


feszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mak­sym Fe­szczuk – ukra­iń­ski pił­karz.
  • Ro­sty­sław Fe­szczuk – ukra­iń­ski nar­ciarz al­pej­ski.

Wikipedia


feszter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. le­śni­czy

Wiktionary


fet

1. daw­niej: uczta;
2. po­tocz­nie: świę­to­wa­nie suk­ce­su;
3. naj­po­pu­lar­niej­szy ga­tu­nek sera grec­kie­go, pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go; fetta


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|feta.

Wiktionary

Gmina Fet ( Fet kom­mu­ne) – dawna nor­we­ska gmina w re­gio­nie Akers­hus. Jej sie­dzi­bą było mia­sto Fet­sund. Zo­sta­ła zlik­wi­do­wa­na 1 stycz­nia 2020 roku.

Fet było 355. nor­we­ską gminą pod wzglę­dem po­wierzch­ni lą­do­wej (2019).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɛt, AS: fet

Wiktionary


feta

1. daw­niej: uczta;
2. po­tocz­nie: świę­to­wa­nie suk­ce­su;
3. naj­po­pu­lar­niej­szy ga­tu­nek sera grec­kie­go, pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go; fetta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj grec­kie­go sera (zwy­kle ow­cze­go), o sło­nym smaku;

 (1.2) hucz­na uro­czy­stość

 (1.3) slang. am­fe­ta­mi­na

Wiktionary

Zo­bacz też: Mię­dzy­na­ro­do­wy Fe­sti­wal Te­a­trów Ple­ne­ro­wych i Ulicz­nych „Feta”.

Feta (no­wogr. φέτα – „pla­ster”) – ser po­cho­dzą­cy z Gre­cji. Tra­dy­cyj­nie zbli­żo­ne wy­ro­by pow­sta­ją w Al­ba­nii i Buł­ga­rii.

Ser feta jest pro­du­ko­wa­ny z mie­szan­ki pa­ste­ry­zo­wa­ne­go mleka ow­cze­go z mle­kiem kozim (to dru­gie sta­no­wi mak­sy­mal­nie 30% mie­szan­ki) lub tylko z mleka ow­cze­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię grec­ką sa­łat­kę z fetą i oliw­ka­mi.

 (1.2) Urzą­dza­my jutro fetę z okaz­ji zwy­cię­stwa na­szej dru­ży­ny.

 (1.3) Do­sta­łem tro­chę fety od di­le­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛta, AS: feta

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3)

 rzecz. fetowanie n.

 czas. fetować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jubel, zabawa, uczta, przyjęcie; pot. balanga

Wiktionary


feto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od zob. feta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛtɔ, AS: feto

Wiktionary


fetografia

rent­ge­no­lo­gicz­na me­to­da dia­gno­stycz­na płodu


SJP.pl

Fe­to­gra­fia (ang. fe­to­grap­hy) – hi­sto­rycz­na me­to­da obra­zo­wa­nia płodu "in utero" przez wy­ko­na­nie zdję­cia ra­dio­lo­gicz­ne­go matki w ciąży. Me­to­da poz­wa­la­ła uwi­docz­nić ko­ściec płodu po­czą­wszy od 4. mie­sią­ca ciąży; wy­ko­ny­wa­no rów­nież zdję­cia po wpro­wa­dze­niu przez po­wło­ki brzusz­ne do­dat­nie­go środ­ka kon­tra­sto­we­go do wód pło­do­wych, co poz­wa­la­ło na zo­bra­zo­wa­nie płodu przed 4.

Wikipedia


fetoproteina

biał­ko pło­do­we do­sta­ją­ce się od płodu do matki


SJP.pl


fetor

bar­dzo nie­przy­jem­ny za­pach; smród, odór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odra­ża­ją­cy, przy­kry za­pach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­mu­chy swo­bod­nych wia­trów nio­sły fa­la­mi trupi fetor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛtɔr, AS: fetor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fetorek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smród, odór

Wiktionary


fetorek

zdrob­nie­nie od : fetor (nie­przy­jem­ny za­pach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: fetor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetor mrz.

Wiktionary


fetoskopia

biop­sja tka­nek płodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. biop­sja tka­nek płodu;

Wiktionary

Fe­to­sko­pia – biop­sja tka­nek płodu. Fe­to­sko­pię wy­ko­nu­je się po­mię­dzy 18 a 20. ty­god­niem ciąży. Wpro­wa­dze­nie fi­be­ro­sko­pu poz­wa­la na oglą­da­nie płodu i po­bra­nie frag­men­tów tka­nek, naj­czę­ściej skóry lub wą­tro­by lub pró­bek krwi. Ry­zy­ko wy­wo­ła­nia po­ro­nie­nia sza­cu­je się na ok. 5%, trwa­łe usz­ko­dze­nie ścia­ny owod­ni po­łą­czo­ne z wy­cie­kiem płynu owod­nio­we­go na 4%.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy fe­to­sko­pii ist­nie­je ry­zy­ko po­ro­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛtɔˈskɔpʲja, AS: fetoskopʹi ̯a

Wiktionary


fetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fe­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fetować ndk.

Wiktionary


fetować

1. urzą­dzać wy­staw­ne przy­ję­cie;
2. świę­to­wać jakąś uro­czy­stość


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. świę­to­wać, ob­cho­dzić coś oka­za­le i uro­czy­ście

 (1.2) książk. po­dej­mo­wać kogoś wy­staw­nie, hoj­nie uga­szczać, czę­sto­wać dla oka­za­nia sza­cun­ku, uz­na­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fe­to­wać się

 (2.1) przest. ra­czyć się, de­lek­to­wać się czymś

 (2.2) przest. czę­sto­wać się naw­za­jem, ra­czyć się czymś wza­jem­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świę­to odzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści fe­to­wa­no mię­dzy in­ny­mi im­po­nu­ją­cym po­ka­zem rac świetl­nych.

 (1.2) W owe lata szczę­śli­we, gdy senat i posły / Po dniu trze­cie­go maja w ra­tu­szo­wej sali, / Zgo­dzo­ne­go z na­ro­dem króla fe­to­wa­li.

 (2.1) Na­wy­kiem pro­fe­so­ra było od­wie­dza­nie po­bli­skiej ka­wiar­ni, gdzie przy fi­li­żan­ce kawy fe­to­wał się ulu­bio­nym wie­deń­skim tor­tem.

 (2.2) Obaj na­mięt­ni pa­la­cze, pod­czas wza­jem­nych wizyt naj­czę­ściej się fe­to­wa­li wy­bor­nym ha­wań­skim cy­ga­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛˈtɔvat͡ɕ, AS: fetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetowanie n., feta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celebrować, święcić

 (1.2) raczyć, fundować

Wiktionary


fetta

naj­po­pu­lar­niej­szy ga­tu­nek sera grec­kie­go, pro­du­ko­wa­ny z mleka ow­cze­go; feta


SJP.pl


fettuccine

[czy­taj: fet­tu­czi­ne] wło­skie ła­zan­ki z sosem mięs­nym, po­mi­do­ra­mi i serem


SJP.pl

Fet­tuc­ci­ne – ma­ka­ron ty­po­wy dla kuch­ni wło­skiej z re­jo­nu Rzymu w kształ­cie dłu­gich, wą­skich wstą­żek o sze­ro­ko­ści 1 cm. Jego szer­szą wer­sją jest Fet­tu­ce, a węż­szą Fe­tu­cel­le.

Wikipedia


fetwa

ofi­cjal­ne po­u­cze­nie do­ty­czą­ce sto­so­wa­nia prawa is­lam­skie­go; fatwa


SJP.pl


fetysz

1. w wie­rze­niach pier­wot­nych: przed­miot uwa­ża­ny za wcie­le­nie ja­kie­goś bó­stwa lub obiekt o ma­gicz­nej mocy, któ­re­mu od­da­wa­no cześć;
2. przed­miot ma­ją­cy chro­nić kogoś przed nie­szczę­ścia­mi; amu­let, ta­liz­man;
3. przed­miot, dzię­ki któ­re­mu fe­ty­szy­sta od­czu­wa przy­jem­ność sek­su­al­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ezot. ma­gicz­ny przed­miot bę­dą­cy obiek­tem kultu, amu­let, ta­liz­man

 (1.2) seks. obiekt, sy­tu­a­cja lub dzia­ła­nie wzmac­nia­ją­ce sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną

 (1.3) przen. obiekt in­ten­syw­ne­go za­in­te­re­so­wa­nia lub po­żą­da­nia in­te­lek­tu­al­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­tysz – w re­li­giach pier­wot­nych, przed­miot bę­dą­cy ucie­le­śnie­niem bó­stwa
  • Fe­tysz – w sek­su­o­lo­gii, ro­dzaj pa­ra­fil­li
  • Fe­tysz – film pol­ski z 1984 roku
  • fe­ty­szyzm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług czci­cie­li, fe­tysz jest ob­da­rzo­ny mocą ma­gicz­ną, za­war­tą w obiek­cie ma­te­rial­nym – no­si­cie­lu tej mocy.

 (1.2) Jak sam stwier­dził, jego fe­ty­szem są mę­skie sutki, więc widok czte­rech na­gich klat spra­wił, że czuł się jak w nie­bie.

 (1.3) Jego fe­ty­szem jest taśma fil­mo­wa, która w jego fil­mach wy­stę­pu­je w roli ko­lek­tyw­nej pa­mię­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɛtɨʃ, AS: fetyš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetyszyzm m., fetyszysta m., fetyszystka ż.

 przym. fetyszystyczny

Wiktionary


fetyszowy

→ fe­tysz


SJP.pl

Patrz:

fetysz

fetyszysta

1. ktoś, kto ota­cza przed­mio­ty i zja­wi­ska ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem,
2. ktoś, kto za­spo­ka­ja popęd płcio­wy przez oglą­da­nie lub do­ty­ka­nie przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek skłon­ny do ota­cza­nia ja­kichś przed­mio­tów ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetysz mrz., fetyszyzm mrz.

 przym. fetyszystyczny

Wiktionary


fetyszystka

1. ko­bie­ta, która ota­cza ja­kieś przed­mio­ty i zja­wi­ska ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem;
2. ko­bie­ta, która za­spo­ka­ja popęd płcio­wy przez oglą­da­nie lub do­ty­ka­nie przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta skłon­na do ota­cza­nia ja­kichś przed­mio­tów ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetysz mrz., fetyszyzm mrz.

Wiktionary


fetyszystyczny

do­ty­czą­cy fe­ty­szyz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fe­ty­szyz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) List ten jest zbie­ra­ni­ną róż­ne­go typu de­wia­cji sek­su­al­nych u po­dło­ża któ­rych leżą ten­den­cje ma­so­chi­stycz­ne i fe­ty­szy­stycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɛtɨʃɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fetyšystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fetyszyzm m., fetysz m., fetyszysta m.

Wiktionary


fetyszyzacja

bez­kry­tycz­ne uwiel­bie­nie, ak­cep­to­wa­nie cze­goś, ota­cza­nie cze­goś ir­ra­cjo­nal­nym kul­tem; fe­ty­szyzm, bał­wo­chwal­stwo


SJP.pl


fetyszyzm

1. za­spo­ka­ja­nie po­pę­du sek­su­al­ne­go po­przez kon­takt z ero­tycz­ny­mi fe­ty­sza­mi;
2. od­da­wa­nie czci przed­mio­tom uwa­ża­nym za wcie­le­nie bó­stwa lub rze­ko­mo ob­da­rzo­nym nad­na­tu­ral­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi; bał­wo­chwal­stwo;
3. pe­jo­ra­tyw­nie: bez­kry­tycz­ne uwiel­bie­nie, ak­cep­to­wa­nie cze­goś; fe­ty­szy­za­cja, bał­wo­chwal­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. jedna z form wie­rzeń re­li­gij­nych po­le­ga­ją­ca na kul­cie obiek­tów o dom­nie­ma­nej sile nad­przy­ro­dzo­nej

 (1.2) seks. osią­ga­nie sa­tys­fak­cji sek­su­al­nej po­przez kon­takt z przed­mio­ta­mi na­le­żą­cy­mi do innej osoby

 (1.3) pot. ota­cza­nie przed­mio­tów lub zja­wisk bez­ro­zum­nym kul­tem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­ty­szyzm w sek­su­o­lo­gii
  • Fe­ty­szyzm w re­li­gioz­naw­stwie
  • Fe­ty­szyzm w so­cjo­lo­gii
  • fe­tysz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fetysz m., fetyszysta m., fetyszystka ż.

 przym. fetyszystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. bałwochwalstwo

Wiktionary


fetyszyzować

od­no­sić się do cze­goś z bez­kry­tycz­nym uwiel­bie­niem, re­spek­tem


SJP.pl


fetyszyzujący

od­no­sić się do cze­goś z bez­kry­tycz­nym uwiel­bie­niem, re­spek­tem


SJP.pl


feu

1. ro­dzaj la­o­tań­skie­go gu­la­szu lub zupy z ma­ka­ro­nem;
2. forma dzier­ża­wy grun­tu w Szko­cji


SJP.pl


feud.

skrót od: fe­u­dal­ny


SJP.pl


feudalistyczny

zwią­za­ny z fe­u­da­liz­mem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z fe­u­da­liz­mem, do­ty­czą­cy fe­u­da­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feudalizm m., feudał m., feudalizacja ż.

 przym. feudalny

 przysł. feudalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) feudalny

Wiktionary


feudalizacja

wpro­wa­dze­nie ustro­ju fe­u­dal­ne­go


SJP.pl


feudalizm

for­ma­cja ustro­jo­wa, roz­po­wszech­nio­na w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się sta­no­wym po­dzia­łem spo­łe­czeń­stwa, opar­ciem or­ga­ni­za­cji pań­stwa o sto­su­nek lenny oraz ści­słą re­gla­men­ta­cją dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. śred­nio­wiecz­ny sy­stem spo­łecz­no-eko­no­micz­nych za­leż­no­ści mię­dzy war­stwa­mi spo­łecz­ny­mi, z re­gu­ły: chłop­stwem, du­cho­wień­stwem, mie­szczań­stwem i szlach­tą. Opie­rał się na ści­słej hie­rar­chii sta­nów o okre­ślo­nych przy­wi­le­jach;

Wiktionary

Fe­u­da­lizm (z fe­o­dum lub "fe­u­dum" – lenno) – nazwa okre­śla­ją­ca ustrój spo­łecz­no-go­spo­dar­czo-po­li­tycz­ny roz­po­wszech­nio­ny w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie, trwa­ją­cy do re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, uz­na­ny za "me­to­dę rzą­dze­nia" opie­ra­ją­cą się na sy­ste­mie hie­rar­chicz­nej za­leż­no­ści jed­no­stek, z po­dzia­łem spo­łe­czeń­stwa na trzy stany: du­cho­wień­stwo, ry­cer­stwo i chłop­stwo oraz wład­ców (ksią­żę­ta, kró­lo­wie, ce­sa­rze, cha­no­wie i suł­ta­no­wie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. feudał

 przym. feudalny, feudalistyczny, przedfeudalny

Wiktionary


feudalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fe­u­dal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. feudalistyczny, feudalny

Wiktionary


feudalny

od­no­szą­cy się do fe­u­da­liz­mu, wła­ści­wy fe­u­da­liz­mo­wi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. od­no­szą­cy się do fe­u­da­liz­mu, zwią­za­ny z fe­u­da­liz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moż­no­wład­ca fe­u­dal­ny roz­li­czał się przed swoim se­nio­rem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feudalizm m., feudał m., feudalizacja ż.

 przym. feudalistyczny, protofeudalny, wczesnofeudalny

 przysł. feudalnie

Wiktionary


feudał

wła­ści­ciel fe­u­dal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wie­czu i w ustro­ju fe­u­dal­nym: po­sia­dacz ziem­ski

 (1.2) hist. po­sia­dacz lenna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew po­wszech­nej opi­nii fe­u­da­ło­wie rzad­ko ko­rzy­sta­li z prawa pier­wszej nocy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. feudalizm m., feudalizacja ż.

 przym. feudalny, feudalistyczny

Wiktionary


feudum

zie­mia od­da­na w użyt­ko­wa­nie wa­sa­lo­wi; lenno


SJP.pl


feuerbach

[czy­taj: FOjerbach] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­u­er­bach – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny Stutt­gar­tu
  • An­selm Fe­u­er­bach – nie­miec­ki ma­larz kla­sy­cy­stycz­ny
  • Karl Wil­helm Fe­u­er­bach – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Lud­wig Fe­u­er­bach – nie­miec­ki fi­lo­zof
  • Paul Jo­hann An­selm von Fe­u­er­bach – nie­miec­ki praw­nik
  • (7099) Fe­u­er­bach – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


feutre

[czy­taj: fetr]
1. szla­chet­na od­mia­na pil­śni lub woj­ło­ku;
2. wyrób wy­ko­na­ny z tego ma­te­ria­łu, np. męski ka­pe­lusz pil­śnio­wy


SJP.pl


feyenoord

}}{{in­fo­box ta­be­la dodaj

Wikipedia


feyerabend

[czy­taj: FAjerabend] naz­wi­sko


SJP.pl


feynman

[czy­taj: fajn­man] naz­wi­sko, np. Ri­chard Fe­yn­man [1918 - 1988), ame­ry­kań­ski fizyk te­o­re­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ri­chard Fe­yn­man – ame­ry­kań­ski fizyk, no­bli­sta
  • (7495) Fe­yn­man – pla­ne­to­i­da naz­wa­na na cześć Ri­char­da Fe­yn­ma­na

Wikipedia


fez

spe­cy­ficz­ne na­kry­cie głowy no­szo­ne przez męż­czyzn w kra­jach arab­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) orien­tal­ne na­kry­cie głowy o kształ­cie ścię­te­go stoż­ka, wy­ko­na­ne z bor­do­we­go filcu i ozdo­bio­ne czar­nym frędz­lem;

Wiktionary

Fez ( ‏فاس‎, "Fās"; marok. arab. "Fas"; berb. ⴼⴰⵙ, "Fas"; Fès) – mia­sto w pół­noc­nym Ma­ro­ku, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­gio­nu Fez-Me­knes. W 2024 roku li­czy­ło ok. 1,2 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fezy noszą głów­nie męż­czyź­ni w kra­jach mu­zuł­mań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɛs, AS: fes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fez mrz., fezka ż.

 przym. fezański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarbusz

Wiktionary


fezański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Fezu, zwią­za­ny z Fezem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część do­cho­dów po­zo­sta­wa­ła w ręku fe­zań­skich far­bia­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fez mrz., fez mrz.

Wiktionary


fezeła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pszczo­ła

Wiktionary


fezka

rzad­kie okre­śle­nie roz­po­wszech­nio­ne­go w kra­jach mu­zuł­mań­skich mę­skie­go na­kry­cia głowy w kształ­cie czer­wo­ne­go ścię­te­go stoż­ka z czar­nym chwo­stem; fez


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. nie­du­ży fez

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ubra­ny w czer­wo­ną fezkę malec po­dry­gi­wał w rytm tu­rec­kiej mu­zy­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fez mrz., Fez mrz.

Wiktionary


feński

naz­wi­sko


SJP.pl


ff

skrót od: for­tis­si­mo


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Mo­zil­la Fi­re­fox (nazwa prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej)

Wiktionary

Zo­bacz też: FF.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) FF, IE, Opera, Chro­me i Sa­fa­ri to pięć naj­po­pu­lar­niej­szych obec­nie prze­glą­da­rek w Pol­sce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) MF

Wiktionary


fff

wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy wy­ra­ża­ją­cy uczu­cie bólu, wy­po­wia­da­ny na wde­chu dzię­ki wcią­gnię­ciu po­wie­trza do płuc przez szpa­rę pow­sta­łą mię­dzy górną wargą a dol­ny­mi zę­ba­mi


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) imi­tu­je dźwięk, jaki pow­sta­je pod­czas dmu­cha­nia, gwi­zda­nia, gło­śne­go wcią­ga­nia po­wie­trza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­cu­ski Zwią­zek Piłki Noż­nej (franc. Fédération Française de Fo­ot­ball)
  • Free Fight Fe­de­ra­tion – pol­ska fe­de­ra­cja mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Fuck for Fo­rest
  • FFF – po­ję­cie od­no­szą­ce się do jed­nej z po­sta­ci 13 roz­dzia­łu Apo­ka­lip­sy św. Jana – pier­wszej z Be­stii, po­pu­lar­nie utoż­sa­mia­nej z Sza­ta­nem lub An­ty­chry­stem. Jest ono zwy­kle ko­ja­rzo­ne z licz­bą 666, choć...
  • Mło­dzie­żo­wy Strajk Kli­ma­tycz­ny (ang. Fri­da­ys for Fu­tu­re)
  • Osa­dza­nie to­pio­ne­go ma­te­ria­łu ()

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Eeee… my­śla­łem, że oni uży­wa­ją ten, no… to­po­rów, a nie rę­ka­wic… // Mar­ge­ri­ta wy­da­ła po­gard­li­we „fff”. – W wer­sji ofen­syw­nej uży­wa­ją. W spor­to­wej nie, za dużo sprzą­ta­nia – wy­ja­śni­ła ozię­ble.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ff

Wiktionary


ffk

skrót od: Fe­sti­wal Fil­mów Krót­ko­me­tra­żo­wych


SJP.pl


fg

skrót od: fri­go­ria (fry­go­ria)


SJP.pl


fi

1. wyraz oz­na­cza­ją­cy lek­ce­wa­że­nie;
2. wyraz oz­na­cza­ją­cy po­dziw, zwy­kle pow­tó­rzo­ny;
3. jedna z liter al­fa­be­tu grec­kie­go; phi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa dwu­dzie­stej pier­wszej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, φ;

 (1.2) pot. techn. śred­ni­ca ja­kie­goś przed­mio­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • phi (fi) – jedna z liter al­fa­be­tu grec­kie­go, Φ φ
  • .fi – kra­jo­wa do­me­na in­ter­ne­to­wa naj­wyż­sze­go po­zio­mu przy­pi­sa­na dla stron in­ter­ne­to­wych z Fin­lan­dii
  • mezon fi – po­ję­cie fi­zycz­ne
  • zja­wi­sko fi – po­ję­cie do­ty­czą­ce ludz­kie­go oka
  • fi Cen­ta­u­ri – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Cen­ta­u­ra
  • fi Sa­git­ta­rii – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Strzel­ca
  • fi Ve­lo­rum – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Żagla
  • lo-fi
  • hi-fi
  • Wi-Fi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Li­te­rą fi oz­na­cza­my po­ten­cjał elek­trycz­ny.

 (1.2) W ła­zien­ce po­ło­ży­li­śmy rurki fi 20.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲi, AS: fʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) phi

Wiktionary


fia

skrót od: Fédération In­ter­na­tio­na­le de l'Au­to­mo­bi­le, Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Sa­mo­cho­do­wa, zrze­sza­ją­ca fe­de­ra­cje róż­nych kra­jów, or­ga­ni­zu­ją­ca wy­ści­gi sa­mo­cho­do­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Test im­mu­no­flu­o­re­scen­cyj­ny (FIA – ang. flu­o­re­scent im­mu­no­as­say)
  • Fédération In­ter­na­tio­na­le de l’Au­to­mo­bi­le (Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Sa­mo­cho­do­wa)
  • Fi­de­les et In­struc­ti Armis – Wier­ni w go­to­wo­ści pod bro­nią – pol­skie sto­wa­rzy­sze­nie pro­o­bron­ne.
  • Farn­bo­ro­ugh In­ter­na­tio­nal Airs­how – targi lot­ni­cze

Wikipedia


fiacik

zdrob­nie­nie od: Fiat (sa­mo­chód marki Fiat)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. mot. pie­szczot­li­wie o sa­mo­cho­dzie marki Fiat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­li­śmy nad Bał­tyk fia­ci­kiem.

 (1.1) Klu­czy­ki od fia­ci­ka leżą w przed­po­ko­ju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiat m., Fiat m., fiacisko n., fiatowiec m.

 przym. fiatowski

Wiktionary


fiacisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. zgrub. od fiat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­że­my to prze­tran­spor­to­wać na­szym fia­ci­skiem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiatowski

 przysł. fiatowsko

 rzecz. fiacik mzw., fiat mzw., Fiat mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiat

Wiktionary


fiakier

w gwa­rze kra­kow­skiej: do­roż­karz; dryn­dziarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. do­roż­karz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. do­roż­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pa­ry­żu każdy stróż, fia­kier czy chło­pak od szew­ca mówi świet­nie po fran­cu­sku, a u nas w War­sza­wie co­naj­wy­żej ary­sto­kra­cja i cu­dzo­ziem­cy. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲjäcɛr, AS: fʹi ̯äḱer

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiakierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dryndziorz

 (2.1) drynda, bryczka

Wiktionary


fiakierski

→ fia­kier; dryn­dziar­ski, do­roż­kar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy fia­kie­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjäˈcɛrsʲci, AS: fʹi ̯äḱersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiakier mos./mrz.

Wiktionary


fiakierstwo

re­gio­nal­nie: do­roż­kar­stwo


SJP.pl


fiala

1. mała, smu­kła wie­życz­ka, ele­ment de­ko­ra­cyj­ny ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej; pi­na­kiel
2. na­czy­nie w kształ­cie płyt­kiej czary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. grec­ki od­po­wied­nik rzym­skiej pa­te­ry

 (1.2) ar­chit. ina­czej → pi­na­kiel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fiala – ina­czej pi­na­kiel, pio­no­wy ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci smu­kłej ka­mien­nej wie­życz­ki
  • fiala – sta­ro­żyt­ne grec­kie na­czy­nie obrzę­do­we
  • Fiala – pla­ne­to­i­da
  • Fiala – duży osta­niec wcho­dzą­cy w skład grupy skał zwa­nych Ostań­ca­mi Jerz­ma­no­wic­ki­mi w miej­sco­wo­ści Jerz­ma­no­wi­ce
  • Adam Fiala (ur. 1940) – pol­ski pi­sarz i ilu­stra­tor ksią­żek
  • Bar­ba­ra Fiala (1935–2009) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Benno Fiala von Fern­brugg (1890–1964) – au­striac­ki pilot
  • Bohumír Fiala (1915–1979) – cze­ski pi­sarz i le­karz
  • Doris Fiala (ur. 1957) – szwaj­car­ska po­li­tycz­ka i przed­się­bior­czy­ni
  • Eman Fiala (1899–1970) – cze­cho­sło­wac­ki aktor
  • Ivan Fiala (1941–2018) – sło­wac­ki wspi­nacz
  • Jan Fiala (ur. 1956) – cze­ski pił­karz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲjala, AS: fʹi ̯ala

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pinakiel, sterczyna

Wiktionary


fialocyst

część apa­ra­tu ssą­ce­go u spe­cy­ficz­nej gro­ma­dy orzę­sków, za­wie­ra­ją­ca sub­stan­cję roz­pu­szcza­ją­cą osło­nę ofiar


SJP.pl


fianchetto

w sza­chach: usta­wie­nie gońca na dłu­giej prze­kąt­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szach. ma­newr po­le­ga­ją­cy na usta­wie­niu gońca na po­lach b2, g2, b7 lub g7 w celu za­ję­cia jed­nej z dłu­gich prze­kąt­nych;

Wiktionary

W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Fian­chet­to (wy­mo­wa wło­ska, spol­szczo­na wy­mo­wa) – ma­newr w ot­war­ciu sza­cho­wym po­le­ga­ją­cy na usta­wie­niu gońca na jed­nym z pól b2, g2, b7 lub g7, po wcze­śniej­szym prze­su­nię­ciu od­po­wied­nie­go piona o jedno lub dwa pola.

Wikipedia


fianchettować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) szach. wy­ko­ny­wać fian­chet­to

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trak­cie całej swej ka­rie­ry, Fis­cher lubił fian­chet­to­wać swo­je­go kró­lew­skie­go gońca.

Wiktionary


fiasko

przed­sięw­zię­cie za­koń­czo­ne nie­po­wo­dze­niem, nie­u­da­nie się cze­goś; krach, klapa, klops


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­u­da­nie się ja­kiejś spra­wy, nie­po­wo­dze­nie się cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fia­sko (po­wieść Sta­ni­sła­wa Lema)
  • Fia­sko (po­wieść Imre Kertésza)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Próba za­in­te­re­so­wa­nia miesz­kań­ców dziel­ni­cy kul­tu­rą i sztu­ką skoń­czy­ła się kom­plet­nym fia­skiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲjaskɔ, AS: fʹi ̯asko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klapa, klęska, przegrana, porażka, plajta

Wiktionary


fiat

ła­ciń­ski prze­kład he­braj­skie­go: amen; "niech się sta­nie!"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Fiat

 (1.2) środ. kolej. lo­ko­mo­ty­wa spa­li­no­wa serii SP45 i SU45

Wiktionary

FIAT – wło­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, spor­to­wych, do­staw­czych i raj­do­wych z sie­dzi­bą w Tu­ry­nie. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne 11 lipca 1899 roku przez Gio­van­nie­go Agnel­le­go pod sta­no­wią­cą roz­wi­nię­cie akro­ni­mu "FIAT" nazwą Fab­bri­ca Ita­lia­na Au­to­mo­bi­li To­ri­no (pol. „Wło­ska Fa­bry­ka Sa­mo­cho­dów w Tu­ry­nie”). Obec­nie przed­się­bior­stwo wcho­dzi w skład mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­cer­nu Stel­lan­tis.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na par­kin­gu stały dwa fiaty i jedno audi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjat, AS: fʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiat mzw., fiatowiec m.

:: zdrobn. fiacik m.

:: zgrub. fiacisko n.

 przym. fiatowski

 przysł. fiatowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. fiacik; zgrub. fiacisko

Wiktionary


fiatowski

przy­miot­nik od: Fiat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mot. zwią­za­ny z Fia­tem, do­ty­czą­cy Fiata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiat mzw., fiat mzw., fiacik mzw., fiacisko n.

Wiktionary


fiałkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­rad Fiał­kow­ski
  • Sta­ni­sław Fiał­kow­ski
  • Marek Fiał­kow­ski
  • Hu­bert Fiał­kow­ski
  • Krzysz­tof Fiał­kow­ski
  • Leon Fiał­kow­ski
  • Fi­jał­kow­scy herbu Śle­po­wron

Wikipedia


fiba

(skrót od: Fédération In­ter­na­tio­na­le de Ba­sket­ball) Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Ko­szy­ków­ki, or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca na­ro­do­we związ­ki ko­szy­kar­skie, re­gu­lu­ją­ca prze­pi­sy do­ty­czą­ce roz­gry­wek, sprzę­tu itp.


SJP.pl


fibak

naz­wi­sko


SJP.pl


fiberoskop

apa­rat za­o­pa­trzo­ny w kabel świa­tło­wo­do­wy, sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie do be­zo­pe­ra­cyj­ne­go prze­pro­wa­dza­nia badań w nie­do­stęp­nym dla oka wnę­trzu or­ga­niz­mu ludz­kie­go


SJP.pl

Fi­be­ro­skop – apa­rat słu­żą­cy do oglą­da­nia trud­no do­stęp­nych miejsc. Fi­be­ro­skop zbu­do­wa­ny jest z półsz­tyw­ne­go kabla świa­tło­wo­do­we­go oraz źró­dła świa­tła. Naj­czę­ściej koń­ców­ka fi­be­ro­sko­pu daje moż­li­wość kon­tro­lo­wa­nej ar­ty­ku­la­cji w wielu pła­szczyz­nach, co poz­wa­la na skie­ro­wa­nie fi­be­ro­sko­pu w po­żą­da­nym kie­run­ku.

Wikipedia


fiberoskopia

ba­da­nie poz­wa­la­ją­ce obej­rzeć jamę no­so­wo-gar­dło­wą


SJP.pl


fibicjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­sarz spot­kał się z opa­tem Fi­bi­cju­szem w Tre­wi­rze.

Wiktionary


fibik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych


SJP.pl


fibonacci

[czy­taj: fi­bo­na­czi] naz­wi­sko wło­skie, np. Le­o­nar­do Fi­bo­nac­ci (1175 - 1250), wło­ski ma­te­ma­tyk, twór­ca pod­staw aryt­me­ty­ki i al­ge­bry; Le­o­nar­do z Pizy


SJP.pl

Fi­bo­nac­ci, Le­o­nar­do z Pizy (ur. ok. 1175 w Pizie, zm. 1250), znany jako Le­o­nar­do Fi­bo­nac­ci, Fi­lius Bo­nac­ci (syn Bo­nac­cie­go), Le­o­nar­do Pi­sa­no (z Pizy) – wło­ski ma­te­ma­tyk.

Wikipedia


fibonagram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. utwór li­te­rac­ki, na­pi­sa­ny tak, aby ko­lej­ne wier­sze po­sia­da­ły licz­bę liter lub wy­ra­zów równą ko­lej­nym licz­bom ciągu Fi­bo­nac­cie­go

Wiktionary


fibr

fibra;
1. ro­dzaj sztucz­nej skóry;
2. włó­kno mię­śnio­we, nerw


SJP.pl


fibra

fibr;
1. włó­kno mię­śnio­we, nerw;
2. ro­dzaj sztucz­nej skóry


SJP.pl

Fibra – ro­dzaj sztucz­nej skóry, która jest otrzy­my­wa­na przez spra­so­wa­nie pa­pie­ru ba­weł­nia­ne­go bądź ce­lu­lo­zy, na­sy­co­ne­go chlor­kiem cynku.

Wikipedia


fibroblast

ko­mór­ka tkan­ki łącz­nej wyt­wa­rza­ją­ca sub­stan­cję mię­dzy­ko­mór­ko­wą oraz włó­kna


SJP.pl

Fi­bro­bla­sty – ko­mór­ki zwie­rzę­ce wy­wo­dzą­ce się z me­zo­der­my, bę­dą­ce naj­licz­niej­szy­mi ko­mór­ka­mi tkan­ki łącz­nej wła­ści­wej. Po­sia­da­ją jedno okrą­głe lub owal­ne jądro ko­mór­ko­we, prze­waż­nie z wy­raź­nym ją­der­kiem. Ak­tyw­ne fi­bro­bla­sty mogą być roz­poz­na­ne dzię­ki szorst­kie­mu re­ti­ku­lum ko­mór­ko­we­mu.

Wikipedia


fibroblastyczny

→ fi­bro­blast


SJP.pl

Patrz:

fibroblast

fibrocyt

ko­mór­ka pow­sta­ła z fi­bro­bla­stu


SJP.pl

Fi­bro­cyt – ko­mór­ka tkan­ki łącz­nej wy­stę­pu­ją­ca jako zre­du­ko­wa­na forma fi­bro­bla­stu o mniej­szej spraw­no­ści me­ta­bo­licz­nej. Fi­bro­cy­ty mają wy­dłu­żo­ne jądra ko­mór­ko­we ze zbitą chro­ma­ty­ną oraz kwa­so­chłon­ną cy­to­plaz­mę. Po­dob­nie jak fi­bro­bla­sty, są to ko­mór­ki osia­dłe, lecz ma­ją­ce zdol­ność ruchu. Fi­bro­cy­ty bu­du­ją ścię­gna, gdzie uło­żo­ne jeden za dru­gim two­rzą sze­re­gi Ran­vie­ra.

Wikipedia


fibroferryt

trwa­ły mi­ne­rał wie­trze­nio­wy pow­sta­ją­cy w wa­run­kach więk­szej wil­got­no­ści


SJP.pl


fibroina

biał­ko wcho­dzą­ce w skład jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go


SJP.pl

Fi­bro­i­na – biał­ko z grupy bia­łek fi­bry­lar­nych. Sta­no­wi głów­ny skład­nik bu­dul­co­wy na­tu­ral­nych włó­kien jed­wa­biu oraz pa­ję­czy­ny (dru­gim skład­ni­kiem jest se­ry­cy­na – klej jed­wab­ny). Fi­bro­i­nę two­rzą łań­cu­chy zbu­do­wa­ne w prze­wa­ża­ją­cej czę­ści z pow­ta­rza­ją­cej się sek­wen­cji ami­nok­wa­sów jak: (Gly-Ser-Gly-Ala-Gly-Ala)"n". Fi­bro­i­na ma dru­go­rzę­do­wą struk­tu­rę war­stwo­wą zbu­do­wa­ną z an­ty­rów­no­le­głych warstw beta har­mo­nij­ki.

Wikipedia


fibroinowy

zwią­za­ny z fi­bro­i­ną


SJP.pl


fibrolit

1. mi­ne­rał krze­mo­wy, pil­śnio­we sku­pie­nie si­li­ma­ni­tu
2. pra­so­wa­ne płyty ze skle­jo­nych wió­rów drzew­nych


SJP.pl


fibroma

no­wot­wór nie­zło­śli­wy roz­wi­ja­ją­cy się z tkan­ki łącz­nej włó­kni­stej; włó­kniak


SJP.pl


fibromatoza

ro­dzaj miej­sco­wo agre­syw­ne­go no­wot­wo­ru tka­nek mięk­kich


SJP.pl

Fi­bro­ma­to­za (ina­czej des­mo­id, guz des­mo­i­dal­ny, włó­knia­ko­wa­tość) – no­wot­wór na­le­żą­cy do grupy roz­ro­stów tkan­ki włó­kni­stej. Ce­chu­je go brak moż­li­wo­ści da­wa­nia prze­rzu­tów od­le­głych, lecz wy­ka­zu­je miej­sco­wą zło­śli­wość – agre­syw­ne na­cie­ka­nie ota­cza­ją­cych tka­nek – i dużą skłon­ność do na­wro­tów po miej­sco­wej re­sek­cji.

Wikipedia


fibromialgia

cho­ro­ba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się upor­czy­wy­mi bó­la­mi mię­śnio­wo-sta­wo­wy­mi oraz wy­stę­po­wa­niem cha­rak­te­ry­stycz­nych punk­tów wraż­li­wych na ucisk; ten­do­mio­pa­tia, re­u­ma­tyzm tka­nek mięk­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przew­le­kła, nie­za­pal­na cho­ro­ba re­u­ma­tycz­na tka­nek mięk­kich cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się roz­le­głym bólem;

Wiktionary

Fi­bro­mial­gia (ang. "fi­bro­my­al­gia", "fi­bro­my­al­gia syn­dro­me", FMS) – przew­le­kły ze­spół cho­ro­bo­wy cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się uo­gól­nio­nym bólem, któ­re­mu czę­sto to­wa­rzy­szą zmę­cze­nie, za­bu­rze­nia snu, w tym sen nie­przy­no­szą­cy wy­po­czyn­ku, oraz za­bu­rze­nia funk­cji poz­naw­czych. Mogą wy­stę­po­wać rów­nież sztyw­ność, bóle głowy, za­bu­rze­nia na­stro­ju i inne ob­ja­wy so­ma­tycz­ne.

Wikipedia


fibromyoma

nie­zło­śli­wy no­wot­wór z tkan­ki mię­śnio­wej i łącz­nej


SJP.pl


fibrowy

wy­ko­na­ny z fibry


SJP.pl


fibryl

włó­kien­ko


SJP.pl


fibryla

pę­czek włó­kie­nek biał­ko­wych znaj­du­ją­cych się w ko­mór­ce mię­śnio­wej lub ner­wo­wej


SJP.pl


fibrylarny

→ fi­bry­la, → fi­bryl; fi­bry­lo­wy


SJP.pl


fibrylowy

→ fi­bry­la, → fi­bryl; fi­bry­lar­ny


SJP.pl


fibryna

nie­roz­pu­szczal­na sub­stan­cja biał­ko­wa pow­sta­ją­ca pod­czas krzep­nię­cia krwi; włó­knik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fizj. biał­ko fi­bry­lar­ne, które pełni funk­cje pod­po­ro­we w pro­ce­sie krzep­nię­cia

Wiktionary

Fi­bry­na, włó­knik – pro­ste biał­ko fi­bry­lar­ne, wy­trą­ca­ją­ce się z oso­cza krwi pod­czas pro­ce­su jej krzep­nię­cia. Two­rzy rusz­to­wa­nie skrze­pu. Pow­sta­je z fi­bry­no­ge­nu w wy­ni­ku dzia­ła­nia trom­bi­ny.

Szcze­gól­na rola fi­bry­ny w krzep­nię­ciu krwi.

Krzep­nię­cie krwi za­po­cząt­ko­wu­je uwol­nie­nie z obu­mar­łej tkan­ki trom­bo­pla­sty­ny, li­po­pro­te­i­du, który re­a­gu­je z jo­na­mi wap­nio­wy­mi, czyn­ni­kiem płyt­ko­wym 3 i kilku biał­ka­mi oso­cza (pro­ak­ce­le­ry­ną i pro­kon­wer­ty­ną) i wyt­wa­rza pro­trom­bi­na­zę, enzym ka­ta­li­zu­ją­cy pier­wszy etap krzep­nię­cia krwi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pow­sta­niu fi­bry­ny klu­czo­we jest dzia­ła­nie trom­bi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fibrynogen mrz.

 przym. fibrynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włóknik, czynnik Ia

Wiktionary


fibrynogen

biał­ko oso­cza o struk­tu­rze włó­kien­ko­wej bio­rą­ce udział w pro­ce­sie krzep­nię­cia krwi prze­cho­dząc w fi­bry­nę (włó­knik) pod wpły­wem dzia­ła­nia en­zy­mu trom­bi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. biał­ko oso­cza krwi wyt­wa­rza­ne w wą­tro­bie, bio­rą­ce udział w koń­co­wej fazie pro­ce­su krzep­nię­cia;

Wiktionary

Fi­bry­no­gen ("I czyn­nik krzep­nię­cia") – biał­ko oso­cza krwi wyt­wa­rza­ne w wą­tro­bie, bio­rą­ce udział w koń­co­wej fazie pro­ce­su krzep­nię­cia i przeksz­tał­ca­ne w biał­ko fi­bry­lar­ne – fi­bry­nę (włó­knik), współt­wo­rzą­cą skrzep krwi. Fi­bry­no­gen łą­cząc się z re­cep­to­ra­mi GpIIb/IIIa po­wo­du­je agre­ga­cję ak­ty­wo­wa­nych trom­bo­cy­tów. Jest za­li­cza­ny do bia­łek ostrej fazy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fibryna ż.

Wiktionary


fibrynogeneza

pow­sta­wa­nie włó­kni­ka (fi­bry­ny) w pro­ce­sie krzep­nię­cia krwi


SJP.pl


fibrynolityczny

do­ty­czą­cy fi­bry­no­li­zy


SJP.pl


fibrynoliza

roz­pu­szcza­nie się włó­kni­ka w rozt­wo­rach sol­nych lub al­ka­licz­nych, zwła­szcza w przy­pad­kach skrze­pu we krwi i za­krze­pów


SJP.pl

 "Główn: He­mo­sta­za."

Fi­bry­no­li­za – fiz­jo­lo­gicz­ny pro­ces roz­kła­du za­krze­pu, bę­dą­cy czę­ścią he­mo­sta­zy. Po­dob­nie, jak pro­ces krzep­nię­cia krwi, za­cho­dzi w spo­sób ka­ska­do­wy. Klu­czo­wym dla fi­bry­no­li­zy en­zy­mem jest plaz­mi­na pow­sta­ją­ca z plaz­mi­no­ge­nu.

Wikipedia


fibrynolizyna

enzym ma­ją­cy zdol­ność roz­pu­szcza­nia fi­bry­ny, sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­wa­łów i za­krze­pów, także miej­sco­wo w celu przyś­pie­sze­nia wes­sa­nia się krwia­ków


SJP.pl


fibrynowy

zwią­za­ny z fi­bry­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z fi­bry­ną, do­ty­czą­cy fi­bry­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fibryna ż.

Wiktionary


fibula

1. ozdob­na za­pin­ka z brązu, słu­żą­ca daw­niej do spi­na­nia szat;
2. w ana­to­mii: kość strzał­ko­wa, jedna z dwóch kości go­le­nio­wych; strzał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­che­ol. ozdob­na, me­ta­lo­wa za­pin­ka do spi­na­nia odzie­ży uży­wa­na od epoki brązu do śred­nio­wie­cza;

Wiktionary

Fi­bu­la – ozdob­na, me­ta­lo­wa za­pin­ka do spi­na­nia szat, funk­cją i kształ­tem zbli­żo­na do współ­czes­nej agraf­ki, uży­wa­na w Eu­ro­pie od póź­nej epoki brązu (około 1500 p.n.e.) aż do śred­nio­wie­cza i za­stę­pu­ją­ca gu­zi­ki. W przesz­ło­ści nazwą tą nie­wła­ści­wie obej­mo­wa­no rów­nież wszyst­kie bro­sze, za­pię­cia i sprzącz­ki do pa­sków, za­pin­ki do wło­sów itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈbula, AS: fʹibula

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. fibuła

Wiktionary


fic

naz­wi­sko, m.in. Ata­na­zy Urban Fic (1901-1943) - pol­ski ar­che­o­log, bi­bli­sta, do­mi­ni­ka­nin, te­o­log ka­to­lic­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Fic − pol­ski dzia­łacz opo­zy­cyj­ny
  • Ata­na­zy Fic − rzym­sko­ka­to­lic­ki ar­che­o­log bi­bli­sta, za­kon­nik i te­o­log
  • Sta­ni­sław Fic − pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Vic­tor Mi­ros­lav Fic − cze­sko-ka­na­dyj­ski po­li­to­log i orien­ta­li­sta

Wikipedia


ficek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Ficek – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Ste­fan Ficek (1904–1940) – in­ży­nier, pro­jek­tant ar­chi­tek­to­nicz­ny, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Jan Aloj­zy Ficek (1790–1862) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, dzia­łacz na­ro­do­wy i trzeź­wo­ścio­wy ak­tyw­ny na Gór­nym Ślą­sku
  • Da­riusz Ficek – pol­ski oce­a­no­graf, dr hab. nauk o Ziemi

Wikipedia


fichte

naz­wi­sko nie­miec­kie, m.in. Jo­hann Gott­lieb Fich­te (1762-1814), nie­miec­ki fi­lo­zof, kon­ty­nu­a­tor myśli I. Kanta


SJP.pl


fichteanizm

sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny Jo­han­na Gott­lie­ba Fich­te­go


SJP.pl


ficowski

naz­wi­sko


SJP.pl


ficyna

enzym ro­ślin­ny otrzy­my­wa­ny z mlecz­ka figi


SJP.pl

Fi­cy­na jest nie­spe­cy­ficz­nym en­zy­mem ro­ślin­nym po­cho­dzą­cym z la­tek­su fi­gow­ców. Na­le­ży do ro­dzi­ny pro­te­az zna­nych jako pro­te­a­zy cy­ste­i­no­we, do któ­rych na­le­ży także pa­pa­i­na, która po­cho­dzi z la­tek­su papai, bro­me­li­na (bro­me­la­i­na) wy­stę­pu­ją­ca w świe­żych ana­na­sach, a także kal­pa­i­na, ka­spa­zy i chy­mo­pa­pa­i­na. Masa mo­lo­wa fi­cy­ny wy­no­si około 25 000 u. Enzym jest efek­tyw­ny w za­kre­sie pH = 4-9,5, z op­ti­mum wy­no­szą­cym pH = 6,5.

Wikipedia


fide

skrót od: Fédération In­ter­na­tio­na­le des Échecs - Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Sza­cho­wa


SJP.pl


fidecki

naz­wi­sko


SJP.pl


fideikomis

sy­stem dzie­dzi­cze­nia wiel­kiej włas­no­ści, po­le­ga­ją­cy na przej­ściu ma­jąt­ku ty­tu­łem spad­ku na naj­star­sze­go syna dzie­dzi­ca bez prawa sprze­da­ży, za­sta­wu itp., ma­ją­cy na celu utrzy­ma­nie ma­jąt­ku w ca­ło­ści w ro­dzie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­de­i­ko­mis – ro­dzaj za­pi­su w pra­wie rzym­skim
  • Fi­de­i­ko­mis – or­dy­na­cja ro­do­wa

Wikipedia


fideikomisariusz

osoba dzie­dzi­czą­ca ma­ją­tek na za­sa­dzie fi­de­i­ko­mi­su


SJP.pl


fideista

wyz­naw­ca fi­de­iz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik fi­de­iz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲidɛˈjista, AS: fʹidei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fideizm m.

:: fż. fideistka ż.

 przym. fideistyczny

Wiktionary


fideistka

→ fi­de­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka fi­de­iz­mu

Wiktionary

Patrz:

fideista

Wymowa:

IPA: ˌfʲidɛˈjistka, AS: fʹidei ̯istka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fideizm n.

:: fm. fideista m.

 przym. fideistyczny

Wiktionary


fideistyczny

wy­wo­dzą­cy się z fi­de­iz­mu, do­ty­czą­cy fi­de­iz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od fi­de­izm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲidɛjiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: fʹidei ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fideizm m., fideista m., fideistka ż.

Wiktionary


fideizm

wiara, dok­try­na opar­ta na wie­rze, a nie na poz­na­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. teol. po­gląd gło­szą­cy pry­mat wiary i ob­ja­wie­nia nad poz­na­niem ro­zu­mo­wym;

Wiktionary

Fi­de­izm (od fides „wiara”) – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny i te­o­lo­gicz­ny gło­szą­cy pry­mat wiary nad poz­na­niem ro­zu­mo­wym i te­o­ria­mi na­u­ko­wy­mi. We­dług fi­de­i­sty poz­na­nie re­li­gij­ne w po­sta­ci ob­ja­wie­nia wy­prze­dza poz­na­nie ro­zu­mo­we, a je­dy­nym źró­dłem wie­dzy w kwe­stiach wiary i etyki może być je­dy­nie stała tra­dy­cja ludz­ko­ści opar­ta osta­tecz­nie na pier­wot­nym Bożym Ob­ja­wie­niu. Jest to więc an­ty­ra­cjo­na­lizm lub ir­ra­cjo­na­lizm, bo przyj­mu­je się ist­nie­nie prawd nie­do­stęp­nych poz­na­niu ro­zu­mo­we­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈdɛjism̥, AS: fʹidei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fideista m., fideistka ż.

 przym. fideistyczny

Wiktionary


fidel

in­stru­ment smycz­ko­wy z sze­ścio­ma stru­na­mi; fi­de­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. dawny in­stru­ment smycz­ko­wy z grupy chor­do­fo­nów;

Wiktionary

Fidel – śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z ro­dzi­ny skrzy­piec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lira da brac­cio wy­wo­dzi się ze śred­nio­wiecz­nej fidel i sta­no­wi ogni­wo po­prze­dza­ją­ce po­ja­wie­nie się skrzy­piec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲidɛl, AS: fʹidel

Wiktionary


fidela

in­stru­ment smycz­ko­wy z sze­ścio­ma stru­na­mi; fidel


SJP.pl


fidelia

imię żeń­skie


SJP.pl


fideliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fi­de­lii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


fidelis

daw­niej: po­wier­nik, za­usz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Fi­de­lis – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od fi­de­lis – „wier­ny, pewny”. []. Współ­czes­ną jego formą w ję­zy­ku hisz­pań­skim jest Fidel.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈdɛlʲis, AS: fʹidelʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Fidelisa ż.

Wiktionary


fidelisostwo

Fi­de­lis z mał­żon­ką; Fi­de­li­so­wie


SJP.pl


fidelisowie

Fi­de­lis z mał­żon­ką; Fi­de­li­so­stwo


SJP.pl


fidelisowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fi­de­li­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


fidelizm

ustrój po­li­tycz­ny na Kubie (wpro­wa­dzo­ny przez Fi­de­la Ca­stro)


SJP.pl

Fi­de­lizm (rów­nież "ca­stro­izm" i "ca­stryzm") – forma so­cja­liz­mu pa­nu­ją­ce­go na Kubie, rzą­dzo­nej przez Fi­de­la Ca­stro.

Wikipedia


fidelka

ro­dzaj czap­ki z dasz­kiem; pa­tro­lów­ka


SJP.pl


fidelus

naz­wi­sko


SJP.pl


fider

linia prze­no­szą­ca drga­nia elek­trycz­ne o bar­dzo wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści do od­bior­ni­ka; za­si­lacz


SJP.pl

Fider – fi­zycz­ne oka­blo­wa­nie prze­no­szą­ce sy­gnał ra­dio­wy z na­daj­ni­ka do an­te­ny lub z an­te­ny do od­bior­ni­ka, na­zy­wa­ne też linią trans­mi­syj­ną.

Pod­czas pra­wi­dło­we­go dzia­ła­nia, w ide­al­nych wa­run­kach, fider po­wi­nien sku­tecz­nie prze­no­sić wszyst­kie fale ra­dio­we bez ja­kich­kol­wiek strat sy­gna­łu, bez pro­mie­nio­wa­nia i po­chła­nia­nia ener­gii. Uży­wa­ne są trzy ro­dza­je fi­de­rów: kon­cen­trycz­ne, sy­me­trycz­ne (w tym tak zwane dra­bin­ki) oraz fa­lo­wo­dy (przy czę­stot­li­wo­ściach po­wy­żej 2 GHz).

Wikipedia


fidera

ro­dzaj szybu w lu­kach zbo­żow­ców; umoż­li­wia rów­no­mier­ne na­peł­nia­nie ła­dow­ni na stat­ku


SJP.pl


fides

z ła­ci­ny: wiara


SJP.pl

Fides – w mi­to­lo­gii rzym­skiej uo­so­bie­nie (per­so­ni­fi­ka­cja) przy­rze­cze­nia i wier­no­ści.

Przed­sta­wia­no ją jako star­szą od Jo­wi­sza si­wo­wło­są ko­bie­tę, co miało sym­bo­li­zo­wać pry­mat łą­czo­ne­go z nią ładu spo­łecz­ne­go i po­li­tycz­ne­go w życiu pu­blicz­nym. Świą­ty­nię na Pa­la­ty­nie miała wznieść ku jej czci już wnucz­ka Ene­a­sza – Rome. Ofia­ry skła­da­no jej prawą ręką owi­nię­tą bia­łym płót­nem.

Wikipedia


fidesz

wę­gier­ski skrót nazwy: Zwią­zek Mło­dych De­mo­kra­tów - wę­gier­ska par­tia po­li­tycz­na za­ło­żo­na w 1988 roku


SJP.pl

Fi­desz – Ma­gy­ar Polgári Szövetség ("Fi­desz" – Wę­gier­ski Zwią­zek Oby­wa­tel­ski, wym.), daw­nej "Fi­desz – Ma­gy­ar Polgári Párt" ("Fi­desz" – Wę­gier­ska Par­tia Oby­wa­tel­ska) – pier­wot­nie li­be­ral­na, obec­nie na­ro­do­wa, kon­ser­wa­tyw­na i eu­ro­scep­tycz­na par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca na Wę­grzech, rzą­dzą­ca w la­tach 1998–2002 i 2010–2026.

Wikipedia


fidiasz

(gr. Phe­i­dias) (ok. 490-420 p.n.e.), syn Char­mi­de­sa z Aten, wg opi­nii sta­ro­żyt­nych naj­więk­szy rzeź­biarz grec­ki


SJP.pl

Fi­diasz ( Φειδίας "Phe­i­dias", ok. 490 p.n.e. – ok. 430 p.n.e.) – rzeź­biarz grec­ki, uwa­ża­ny za naj­wy­bit­niej­sze­go przed­sta­wi­cie­la grec­kiej rzeź­by sta­ro­żyt­nej okre­su kla­sycz­ne­go. Syn Char­mi­de­sa z Aten, uczeń Ha­ge­la­de­sa z Aten i He­gia­sa z Argos. Przy­ja­ciel i do­rad­ca Pe­ry­kle­sa. Kie­ro­wał pra­ca­mi rzeź­biar­ski­mi na Akro­po­lu ateń­skim (447 p.n.e. – 438 p.n.e.); póź­niej w la­tach (437 p.n.e. – 432 p.n.e.) dzia­łał w Olim­pii. Wy­warł de­cy­du­ją­cy wpływ na roz­wój grec­kiej rzeź­by mo­nu­men­tal­nej.

Wikipedia


fidiaszowski

taki jak u Fi­dia­sza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Fi­dia­sza; fi­dia­szo­wy


SJP.pl


fidiaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fi­dia­sza lub z nim zwią­za­ny; Fi­dia­szow­ski


SJP.pl


fidrygasy

fi­dry­gał­ki;
1. rze­czy błahe, nie­waż­ne, drob­nost­ki, głup­stwa;
2. ozdo­by zbęd­ne lub do­bra­ne bez smaku


SJP.pl


fidrygałki

fi­dry­ga­sy;
1. rze­czy błahe, nie­waż­ne, drob­nost­ki, głup­stwa;
2. ozdo­by zbęd­ne lub do­bra­ne bez smaku


SJP.pl


fiducjarny

1. po­zba­wio­ny war­to­ści hand­lo­wej; nie­peł­no­war­to­ścio­wy;
2. nie­sa­mo­dziel­ny; po­wier­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. po­zba­wio­ny sa­mo­dziel­nej war­to­ści, nie ma­ją­cy opar­cia w do­brach ma­te­rial­nych

 (1.2) praw. po­wier­ni­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiduˈt͡sʲjarnɨ, AS: fʹiducʹi ̯arny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powierniczy

Wiktionary


fidura

naz­wi­sko


SJP.pl


fidusiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


fidybus

prze­sta­rza­le: cien­kie dre­wien­ko lub zwi­tek pa­pie­ru do za­pa­la­nia fajki, pa­pie­ro­sa, cy­ga­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. po­dłuż­ny zwi­tek pa­pie­ru albo cien­kie dre­wien­ko słu­żą­ce do za­pa­la­nia fajki, pa­pie­ro­sa lub cy­ga­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) za­pra­szał co znacz­niej­sze osoby do je­dze­nia i picia, a nawet po­da­wał fajki i włas­no­ręcz­nie za­pa­lał fi­dy­bu­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈdɨbus, AS: fʹidybus

Wiktionary


fidyk

naz­wi­sko


SJP.pl


fidżi

język na­le­żą­cy do grupy ję­zy­ków au­stro­ne­zyj­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. wy­spiar­skie pań­stwo na Oce­a­nie Spo­koj­nym;

 (1.2) geogr. ar­chi­pe­lag, na któ­rym leży Fidżi (1.1)

Wiktionary

Fidżi, Re­pu­bli­ka Fidżi – pań­stwo wy­spiar­skie, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go na wschód od Va­nu­a­tu, za­chód od Tonga i po­łud­nie od Tu­va­lu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas na­szej po­dró­ży do­o­ko­ła świa­ta za­trzy­ma­li­śmy się na eg­zo­tycz­nych wy­spach Fidżi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲid͡ʒʲi, AS: fʹiǯʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fidżyjski mrz., Fidżyjczyk mos., Fidżyjka ż.

 przym. fidżyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Fidżi; hist. ofic. Republika Wysp Fidżi

Wiktionary


fidżyjczyk

oby­wa­tel Fidżi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Fidżi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈd͡ʒɨjt͡ʃɨk, AS: fʹiǯyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fidżi n.

:: fż. Fidżyjka ż.

 przym. fidżyjski

Wiktionary


fidżyjka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Fidżi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈd͡ʒɨjka, AS: fʹiǯyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fidżi n.

:: fm. Fidżyjczyk mos.

 przym. fidżyjski

Wiktionary


fidżyjski

przy­miot­nik od: Fidżi (morze lub pań­stwo)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Fidżi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Fidżi,

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈd͡ʒɨjsʲci, AS: fʹiǯyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fidżi n., Fidżyjczyk m., Fidżyjka ż.

Wiktionary


fidżyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem fi­dżyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem fi­dżyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku fi­dżyj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈd͡ʒɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fʹiǯyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


fiedin

naz­wi­sko


SJP.pl


fiedler

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Chri­stian Fied­ler
  • Ellen Fied­ler
  • Jens Fied­ler
  • Jo­hann Chri­stian Fied­ler
  • Jörg Fied­ler
  • Max Fied­ler
  • Ni­ko­la­us Fied­ler
  • Wer­ner Fied­ler
  • Wol­fram Fied­ler
  • Adam Fied­ler
  • Ar­ka­dy Fied­ler
  • Ar­ka­dy Ra­do­sław Fied­ler

Wikipedia


fiedor

naz­wi­sko


SJP.pl


fiedorczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Julia Fie­dor­czuk – pol­ska po­et­ka
  • Na­ta­lia Fie­dor­czuk – pol­ska pio­sen­kar­ka, in­stru­men­ta­list­ka i au­tor­ka pio­se­nek
  • Ołeh Fie­dor­czuk – ukra­iń­ski pił­karz i tre­ner
  • Sier­giej Fie­dor­czuk – ukra­iń­ski sza­chi­sta
  • Sta­ni­sław Fie­dor­czuk – pol­ski ksiądz rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Wi­ta­lij Fie­dor­czuk – ra­dziec­ki ge­ne­rał
  • Woj­ciech Fie­dor­czuk – pol­ski ko­szy­karz i tre­ner
  • Woj­ciech Fie­dor­czuk – komik i autor pro­gra­mów typu stand-up
  • Zyg­munt Fie­dor­czuk – pol­ski le­karz, medyk i bie­gły są­do­wy

Wikipedia


fiedorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


fiedoruk

naz­wi­sko


SJP.pl


field

pła­sko­wyż pow­sta­ły na sku­tek dzia­łal­no­ści lą­do­lo­du, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w Nor­we­gii


SJP.pl

Field – roz­le­gły pła­sko­wyż, pow­sta­ły w wy­ni­ku trwa­ją­cych setki mi­lio­nów lat pro­ce­sów de­nu­da­cyj­nych, które zni­szczy­ły pier­wot­ną rzeź­bę i zrów­na­ły po­wierzch­nię te­re­nu. Na po­wierzch­ni zrów­na­nia roz­wi­nę­ła się cza­sza lo­dow­ca typu nor­we­skie­go. Fiel­dy opa­da­ją stro­mo do fior­dów.

Wikipedia


fielding

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • osoby
    • Henry Fiel­ding (1707–1754) – pi­sarz an­giel­ski
    • Sarah Fiel­ding (1710–1768) – pi­sar­ka an­giel­ska (młod­sza sio­stra Henry'ego)
    • Helen Fiel­ding (ur. 1958) – pi­sar­ka an­giel­ska
  • miej­sco­wo­ści
    • Fiel­ding – miej­sco­wość w sta­nie Utah w USA
  • sport
    • Fiel­ding (kry­kiet) – fiel­ding w kry­kie­cie

Wikipedia


fieldowy

→ field


SJP.pl

Patrz:

field

fieldwork

[czy­taj: fil­dłerk] ba­da­nie rynku kon­su­men­tów po­przez wy­wia­dy, roz­mo­wy


SJP.pl


fierek

naz­wi­sko


SJP.pl


fiero

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: dum­nie, wy­nio­śle


SJP.pl


fiesolanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fie­so­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɛzɔˈlãnka, AS: fʹi ̯ezolãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiesole n.

:: fm. fiesolczyk m.

 przym. fiesolski

Wiktionary


fiesolczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fie­so­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɛˈzɔlt͡ʃɨk, AS: fʹi ̯ezolčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiesole n.

:: fż. fiesolanka ż.

 przym. fiesolski

Wiktionary


fiesole

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w pro­win­cji Flo­ren­cja;

Wiktionary

Fie­so­le – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia, w pro­win­cji Flo­ren­cja.

W roku 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 14 142 osoby (336,7 os./km²).

Mia­stecz­ko leży w od­le­gło­ści ok. 8 km od Flo­ren­cji na ma­low­ni­czych wzgó­rzach, z któ­rych roz­cią­ga się widok na Flo­ren­cję i do­mi­nu­ją­cą w jej pa­no­ra­mie ka­te­drę Santa Maria del Fiore.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­my się w Fie­so­le na pół dnia.

 (1.1) Fie­so­le było waż­nym mia­stem etru­skim, za­ło­żo­nym praw­do­po­dob­nie w VI albo V wieku p.n.e., póź­niej zna­czą­cym oś­rod­kiem rzym­skim.

 (1.1) Pew­ne­go kwiet­nio­we­go dnia 1951 roku do­wie­dzia­ła się o przy­krym zaj­ściu. W Fie­so­le ksiądz od­mó­wił ko­ściel­ne­go po­chów­ku ka­to­li­ko­wi, bo ten na­le­ży do par­tii ko­mu­ni­stycz­nej. Wtedy jego to­wa­rzy­sze ukrad­li z ko­ścio­ła szaty li­tur­gicz­ne oraz grom­ni­ce i sami od­pra­wi­li mu po­grzeb.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiesolczyk m., fiesolanka ż.

 przym. fiesolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Fezule

Wiktionary


fiesolski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fie­so­le, do­ty­czą­cy Fie­so­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My je­ste­śmy z pol­skiej Flo­ren­cji,
Z mia­sta sied­miu pa­gór­ków fie­sol­skich,
Z mia­sta mu­zy­ki, in­te­li­gen­cji,
I naj­pię­kniej­szych ko­biet pol­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɛˈzɔlsʲci, AS: fʹi ̯ezolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fiesole n., fiesolczyk m., fiesolanka ż.

Wiktionary


fiesta

1. w Hisz­pa­nii i w kra­jach la­ty­no­a­me­ry­kań­skich:
a) za­ba­wa, świę­to lu­do­we;
b) uro­czy­stość re­li­gij­na ku czci świę­tych chrze­ści­jań­skich, z pro­ce­sja­mi i tań­ca­mi;
2. w Hisz­pa­nii: walka byków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fie­sta – film fran­cu­ski z 1995 roku zre­a­li­zo­wa­ny przez Pier­re Bo­u­tron'a
  • Fie­sta – film ame­ry­kań­ski z 1947 roku w re­ży­se­rii Ri­char­da Thor­pe'a
  • Fie­sta, pol­ska grupa mu­zycz­na
  • Ford Fie­sta, marka sa­mo­cho­du pro­du­ko­wa­ne­go przez firmę Ford

Wikipedia


fiełom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. wierzch­nia szata li­tur­gicz­na pre­zbi­te­ra pra­wo­sław­ne­go, bez rę­ka­wów, z ot­wo­rem na głowę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryza, war. fiełoń, felonion

Wiktionary


fifa

[czy­taj: fifa] (skrót od: Fédération In­ter­na­tio­na­le de Fo­ot­ball As­so­cia­tion - Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Związ­ków Pił­kar­skich) mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca na­ro­do­we fe­de­ra­cje pił­kar­skie, zaj­mu­ją­ca się m.in. or­ga­ni­za­cją naj­więk­szych im­prez pił­kar­skich; Fifa


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = franc. Fédération In­ter­na­tio­na­le de Fo­ot­ball As­so­cia­tion → sport. Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Piłki Noż­nej;

Wiktionary

FIFA (Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Piłki Noż­nej, skrót od fr. "Fédération In­ter­na­tio­na­le de Fo­ot­ball As­so­cia­tion") – mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­za­rzą­do­wa, zrze­sza­ją­ca 211 na­ro­do­wych fe­de­ra­cji piłki noż­nej: 185 państw, 3 pań­stwa nie­uz­na­wa­ne, 9 au­to­no­mii i 14 te­ry­to­riów za­leż­nych (we­dług stanu na 13 maja 2016). Oprócz re­pre­zen­ta­cji w piłce noż­nej męż­czyzn ist­nie­je je­szcze 178 re­pre­zen­ta­cji w piłce noż­nej ko­biet.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PZPN jest czlon­kiem FIFA od 1923 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲifa, AS: fʹifa

Wiktionary


fifaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od fifak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fifak m.

Wiktionary


fifak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Sie­radz­kie,Cie­sza­nów,Orze­sze,Łań­cut,Tar­nów,Brze­sko,Dą­bro­wa Tar­now­ska,Ma­zu­ry,Olsz­tyn. reg-pl|Lwów. czło­wiek spryt­ny i dow­cip­ny, cwa­niak

 (1.2) gw-pl|Kros­no,Choj­na. łobuz, urwis

 (1.5) gw-pl|Kros­no. czło­wiek dziw­nie ubie­ra­ją­cy się, no­szą­cy dziw­ne stro­je

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fifaczek m.

Wiktionary


fifka

rurka do pa­le­nia pa­pie­ro­sów; cy­gar­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lufka do pa­pie­ro­sów

 (1.2) reg. pozn. źle za­pa­rzo­na, słaba her­ba­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Coś ty za fifkę zro­bił, to nie her­ba­ta, kom­plet­na lura.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lufka, cygarniczka

Wiktionary


fifny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zgrab­ny, szy­kow­ny

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. zręcz­ny

Wiktionary


fifo

First In First Out - ro­dzaj struk­tu­ry da­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­cej się tym, że dane muszą być po­bie­ra­ne w ta­kiej samej ko­lej­no­ści, w ja­kiej zo­sta­ły do­star­czo­ne


SJP.pl


fifol

po­tocz­nie: czło­nek męski; siu­siak, kuśka


SJP.pl


fifraczek

gwa­ro­wo: penis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. ża­kiet

Wiktionary


fifrak

ro­dzaj okry­cia wierzch­nie­go


SJP.pl


fifty-fifty

[czy­taj: [fifti fifti] po­tocz­nie: po po­ło­wie; pół na pół


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pot. po równo na dwie osoby, po po­ło­wie, pół na pół

Wiktionary


fig.

skrót od: fi­gu­ra, fi­gu­ro­wy


SJP.pl


figa

1. owoc fi­gow­ca;
2. po­tocz­nie: fi­go­wiec po­spo­li­ty;
3. gest kciu­kiem mię­dzy pal­ca­mi dłoni oz­na­cza­ją­cy żar­to­bli­wą od­mo­wę; nic z tego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. fi­go­wiec po­spo­li­ty.

 (1.2) spoż. owoc figi (1.1)

 (1.3) przen. nic, zero

 (1.4) gest dło­nią oz­na­cza­ją­cy figę (1.3)

Wiktionary

Figa – owo­co­stan ro­śli­ny zwa­nej fi­gow­cem po­spo­li­tym, figą po­spo­li­tą, figą ka­ryj­ską, drze­wem fi­go­wym. Po­dob­ny typ owo­co­sta­nu, okre­śla­ny spe­cja­li­stycz­nym ter­mi­nem sy­ko­nium, mają też po­zo­sta­łe fi­gow­ce. Jest to grusz­ko­wa­te­go kształ­tu, skó­rza­sty worek, z bar­dzo cias­nym ot­wo­rem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogro­dzie rosło kilka do­rod­nych fig.

 (1.2) Uwiel­biam su­szo­ne figi.

 (1.3) Jak bę­dziesz wy­brzy­dzać, to figę do­sta­niesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiɡa, AS: fʹiga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figowiec m., figarnia ż.

 przym. figowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figowiec pospolity, drzewo figowe

Wiktionary


figarnia

po­mie­szcze­nie do upra­wy fi­gow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. bu­dy­nek przez­na­czo­ny do ho­dow­li fig

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poza dzie­dziń­cem te­a­tral­nym, a także wzdłuż parku, na gra­ni­cy z ogro­dem użyt­ko­wym, usta­wio­no je­szcze kilka bu­dyn­ków: ana­na­sar­nie, fi­gar­nie itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figa ż., figowiec mrz.

 przym. figowy

Wiktionary


figaro

fryz­jer


SJP.pl

Fi­ga­ro – cen­tral­na po­stać try­lo­gii Pier­re’a Be­a­u­mar­cha­is’go: "", "We­se­le Fi­ga­ra" i "Wy­stęp­na Matka". Nie­ślub­ny i za­gi­nio­ny syn dok­to­ra Bar­to­la i gu­wer­nant­ki Mar­ce­li­ny, w nie­mow­lęct­wie upro­wa­dzo­ny przez zbój­ców. Nie­śmier­tel­ność za­pew­ni­li mu Gio­ac­chi­no Ros­si­ni i Wolf­gang Ama­de­us Mo­zart czy­niąc ty­tu­ło­wym bo­ha­te­rem swo­ich oper – "Cy­ru­lik se­wil­ski" – ba­ry­ton (Ros­si­ni) i "We­se­le Fi­ga­ra" – bas-ba­ry­ton (Mo­zart).

Wikipedia


figarski

naz­wi­sko


SJP.pl


figas

naz­wi­sko


SJP.pl


figat

naz­wi­sko


SJP.pl


fighter

faj­ter;
1. spor­to­wiec upra­wia­ją­cy sport walki, np. boks;
2. spor­to­wiec bar­dzo wa­lecz­ny, poś­wię­ca­ją­cy się cał­ko­wi­cie dla osią­gnię­cia zwy­cię­stwa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Figh­ter (The Figh­ter) − ame­ry­kań­ski dra­mat bio­gra­ficz­ny z 2010 roku w re­ży­se­rii Da­vi­da O. Rus­sel­la.
  • Figh­ter − pol­ski dra­mat spor­to­wy z 2019 roku w re­ży­se­rii Kon­ra­da Ma­xi­mi­lia­na.
  • „Figh­ter” − sin­gel Chri­sti­ny Agu­i­le­ry z al­bu­mu Strip­ped (2002).
  • „Figh­ter” − sin­gel grupy Sne­a­ker Pimps z al­bu­mu Squ­a­ring the Circ­le (2021).
  • „Figh­ter” − sin­gel Tali Go­ler­gant (2024).

Wikipedia


fighterka

→ figh­ter; faj­ter­ka


SJP.pl


figi

dam­skie majt­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dam­skie majt­ki bez no­ga­wek;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: figa

Wiktionary

Figi – ro­dzaj dam­skich maj­tek bez no­ga­wek. W gór­nej, naj­szer­szej czę­ści mają wsta­wio­ną gumkę pod­trzy­mu­ją­cą figi w pasie. Do­o­ko­ła ot­wo­rów na nogi nie­kie­dy rów­nież są wszy­te gumki. Dolna część fig, która styka się z kro­czem, zwy­kle skła­da się z dwóch warstw ma­te­ria­łu: zew­nętrz­nej i bar­dziej mięk­kiej wew­nętrz­nej. Wew­nętrz­na war­stwa może być wy­ko­na­na z ba­weł­ny, która do­brze ab­sor­bu­je wil­goć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię, kiedy Luśka za­kła­da swoje błę­kit­ne figi z ko­ron­ką.

Wiktionary


figiel

1. za­baw­ny czyn; psota, żart, psi­kus;
2.  prze­sta­rza­łe: przed­miot, ry­su­nek, ozdo­ba itp. wy­ko­na­ne w celu za­ba­wie­nia kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś zro­bio­ne­go dla żartu, dla roz­ryw­ki

Wiktionary

Fi­giel – naz­wi­sko pol­skie, po­cho­dzą­ce od przez­wi­ska "fi­giel", lub od nie­miec­kie­go przez­wi­ska Fie­gel, Figel. Formy żeń­skie: Fi­giel, Fi­gie­lo­wa, Fi­glo­wa, Fi­gie­lów­na, Fi­glów­na, Fi­glan­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲiɟɛl, AS: fʹiǵel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figlarz m., figlarka ż., figlarność ż., figlowanie n.

:: zdrobn. figielek m.

 czas. figlować ndk.

 przym. figlarny

 przysł. figlarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psota, psikus, żart, dowcip, igraszka

Wiktionary


figielek

mały fi­giel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: fi­giel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɟɛlɛk, AS: fʹiǵelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figiel m., figlarz m., figlarka ż., figlarność ż.

 czas. figlować ndk.

 przym. figlarny

 przysł. figlarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żarcik

Wiktionary


figielski

naz­wi­sko


SJP.pl


figlara

→ fi­glarz


SJP.pl

Patrz:

figlarz

figlarka

ko­bie­ta lu­bią­ca psoty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na, która lubi pła­tać figle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiɡˈlarka, AS: fʹiglarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figlarz m., figiel m., figielek m., figlarność ż.

 przym. figlarny, figlarski

 przysł. figlarnie

 czas. figlować ndk.

Wiktionary


figlarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fi­glar­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figlarność ż., figiel mrz./mzw., figlarz m., figlarka ż.

 przym. figlarny

Wiktionary


figlarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fi­glar­nie


SJP.pl


figlarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fi­glar­ny


SJP.pl


figlarność

→ fi­glar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fi­glar­ne; cecha tych, któ­rzy są fi­glar­ni

Wiktionary

Patrz:

figlarny

Powiązane:

 rzecz. figlarz m., figlarka ż., figiel m., figlowanie n., figielek mrz.

 czas. figlować ndk.

 przym. figlarny

 przysł. figlarnie

Wiktionary


figlarny

psot­ny, żar­to­bli­wy, swa­wol­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) psot­ny, żar­to­bli­wy, swa­wol­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostrzy­głeś się? – Tak, dla­te­go czap­ka jest tro­chę za duża, od­po­wia­da z fi­glar­nym uśmie­chem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiɡˈlarnɨ, AS: fʹiglarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figiel m., figielek m., figlarz m., figlarka ż., figlowanie n., figlarność ż.

 czas. figlować, pofiglować

 przym. figlarski, figlarnie

 przysł. figlarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łobuzerski, zawadiacki, frywolny, filuterny, łobuzerski, psotny, jowialny, swawolny, śmieszny, wesoły, zabawny, żartobliwy; książk. pantagrueliczny

Wiktionary


figlarski

skłon­ny do fi­glów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fi­gla­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figlarz mos., figlarka ż.

 przym. figlarny

Wiktionary


figlarstwo

1. skłon­ność do ro­bie­nia psot, pła­ta­nia figli;
2. daw­niej: oszu­stwo, ma­tact­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cecha kogoś kto robi figle

Wiktionary


figlarz

czło­wiek lu­bią­cy psoty, psot­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto lubi pła­tać figle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacyś fi­gla­rze po­ma­za­li sa­mo­chód pani dy­rek­tor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiɡlaʃ, AS: fʹiglaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figielek m., figiel m.

:: fż. figlarka ż.

 czas. figlować ndk.

 przym. figlarski, figlarny

 przysł. figlarnie

Wiktionary


figle

fi­glo­wa­nie, do­ka­zy­wa­nie


SJP.pl


figle-migle

figle migle; żar­to­bli­wie:
1. psoty, żarty;
2. rze­czy mało war­to­ścio­we lub mało ważne


SJP.pl

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) psoty, żarty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem wró­cił pod par­kan i do zmro­ku wy­czy­niał tam prze­róż­ne figle-migle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiɡlɛ‿ˈmʲiɡlɛ, AS: fʹigle‿mʹigle

Wiktionary


figlik

zdrob­nie­nie od: fi­giel: żart, psota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrob­nie­nie od|fi­giel.

 (1.2) książk. drob­ny żart, fi­giel, psi­kus

 (1.3) liter. wier­szyk hu­mo­ry­stycz­ny opar­ty na za­baw­nym kon­cep­cie

Wiktionary

Fi­glik – pol­ski ga­tu­nek li­te­rac­ki stwo­rzo­ny przez Mi­ko­ła­ja Reja w pią­tej czę­ści dru­gie­go wy­da­nia "Żwie­rzyń­ca" ("Przy­po­wie­ści przy­pa­dłe ina­czej Fi­gli­ki albo roz­licz­nych ludzi przy­pad­ki dwor­skie"[...]). Fi­gli­ki sta­no­wi­ły od­mia­nę epi­gra­ma­tu. Były krót­ki­mi ut­wo­ra­mi wier­szo­wa­ny­mi, przed­sta­wia­ją­cy­mi jedną sy­tu­a­cję z życia dwor­skie­go lub szla­chec­kie­go w to­na­cji ko­micz­nej lub sa­ty­rycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Razem z przy­ja­cie­lem otrzy­mu­je­my wła­śnie re­pry­men­dę od bar­dzo sza­cow­ne­go grona pro­mi­nen­tów za jakiś fi­glik, który wy­ko­na­li­śmy wspól­nie w pro­gra­mie te­le­wi­zyj­nym (…).

 (1.3) Swa­wol­ne fi­gli­ki Wi­sła­wy Szym­bor­skiej w "Ry­mo­wan­kach dla du­żych dzie­ci" są owo­cem to­wa­rzy­skiej mody, która opa­no­wa­ła li­te­rac­ki Kra­ków.

Wiktionary


figlować

1. bawić się we­so­ło, swo­bod­nie; do­ka­zy­wać, swa­wo­lić;
2. wcho­dzić z kimś w kon­takt o cha­rak­te­rze ero­tycz­nym; ba­rasz­ko­wać, za­ba­wiać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­fi­glo­wać)

 (1.1) książk. bawić się we­so­ło i swo­bod­nie

 (1.2) żart. seks. wcho­dzić w kon­takt ero­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figiel mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baraszkować, dokazywać, hasać, psocić, swawolić

 (1.2) baraszkować, swawolić, zabawiać się

Wiktionary


figna

naz­wi­sko


SJP.pl


figo-fago

figo fago; żar­to­bli­wie:
1. czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­po­waż­ny; lek­ko­duch, trzpiot;
2. po­dry­wacz, uwo­dzi­ciel; ko­chaś;
3. seks; fiku-miku (fiku miku), fiki-miki (fiki miki), bara-bara (bara bara)


SJP.pl

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) żart. czło­wiek nie­po­waż­ny, lek­ko­myśl­ny

 (1.2) żart. po­dry­wacz

 (1.3) żart. seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1-2) Nie bądź taki figo-fago!

 (1.3) Ro­bi­li­śmy figo-fago całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiɡɔ‿ˈfaɡɔ, AS: fʹigo‿fago

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fircyk, lekkoduch, sowizdrzał, szaławiła, trzpiot

 (1.2) kochaś, uwodziciel

 (1.3) umcia-umcia, fiku-miku, bara-bara, iha-iha

Wiktionary


figojad

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny wil­go­wa­tych


SJP.pl


figolistny

dynia fi­go­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście przy­po­mi­na­ją­ce li­ście figi (fi­gow­ca)

Wiktionary


figowcowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z fi­gow­ca

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści fi­gow­ca

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią fi­gow­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiɡɔfˈt͡sɔvɨ, AS: fʹigofcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figowiec m.

Wiktionary


figowiec

ro­śli­na z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych o wiecz­nie zie­lo­nych lub okre­so­wo opa­da­ją­cych li­ściach, upra­wia­na m.in. dla ka­u­czu­ku, ja­dal­nych owo­ców i jako ro­śli­na ozdob­na; fikus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ficus|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych;

 (1.2) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ficus ca­ri­ca|ref=tak., fi­go­wiec po­spo­li­ty, ro­śli­na ro­dzą­ca figi

Wiktionary

Fi­go­wiec, fikus ("Ficus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych ("Mo­ra­ce­ae"), naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny w obrę­bie ro­dzi­ny. Obej­mu­je co najm­niej 876 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej, gdzie ro­śnie ich ok. 550 ga­tun­ków, w tym m.in. na Bor­neo i Nowej Gwi­nei po 150, w Afry­ce zna­nych jest 105 ga­tun­ków, a w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ok. 190. Są to ro­śli­ny za­wie­ra­ją­ce sok mlecz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­nych jest ponad sto ga­tun­ków fi­gow­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡɔvʲjɛt͡s, AS: fʹigovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figarnia ż., figa ż.

 przym. figowcowy, figowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fikus

 (1.2) figa, drzewo figowe

Wiktionary


figowy

przy­miot­nik od: figa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fi­ga­mi, do­ty­czą­cy fig

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A wtedy ot­wo­rzy­ły się im oboj­gu oczy i poz­na­li, że są nadzy; splet­li więc ga­łąz­ki fi­go­we i zro­bi­li sobie prze­pa­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡɔvɨ, AS: fʹigovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figarnia ż., figa ż., figowiec mrz.

Wiktionary


figur

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|fi­gu­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiɡur, AS: fʹigur

Wiktionary


figura

1. kształt ciała ludz­kie­go;
2. zbiór punk­tów na pła­szczyź­nie lub w prze­strze­ni;
3. posąg bę­dą­cy obiek­tem kultu;
4. układ ru­chów w tańcu lub ewo­lu­cji spor­to­wej;
5. as, król, dama, walet w kar­tach lub król, het­man, wieża, go­niec, sko­czek w sza­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. odw­zo­ro­wa­na w rzeź­bie lub ma­lar­stwie po­stać zwie­rzę­cia lub czło­wie­ka

 (1.2) przy­droż­ny posąg, ka­plicz­ka

 (1.3) kształt ciała

 (1.4) sport. cho­re­ogr. sek­wen­cja ru­chów two­rzą­ca ca­łość w spor­tach akro­ba­tycz­nych i tań­cach

 (1.5) szach. star­sze bier­ki na sza­chow­ni­cy: król, het­man, wieża, sko­czek, go­niec

 (1.6) karc. star­sze karty w talii: as, król, dama, walet;

 (1.7) mat. zbiór punk­tów le­żą­cych na pła­szczyź­nie lub w prze­strze­ni

 (1.8) pot. znana oso­bi­stość

 (1.9) pot. osob­nik, typ

 (1.10) książk. bo­ha­ter ut­wo­ru li­te­rac­kie­go

 (1.11) muz. grupa dźwię­ków o cha­rak­te­rze or­na­men­tu

 (1.12) he­rald. sze­ro­ko po­ję­te godła her­bo­we/mo­bi­lia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­stać wy­o­bra­żo­na w ma­lar­stwie lub rzeź­bie
    • fi­gu­ra ser­pen­ti­na­ta
    • inna nazwa po­są­gu, sta­tuy
    • świą­tek
  • gry
    • fi­gu­ra (bier­ka) sza­cho­wa
    • fi­gu­ra (w kar­tach)
  • układ ru­chów:
    • fi­gu­ra akro­ba­tycz­na
    • fi­gu­ra ta­necz­na
    • łyż­wiar­stwo fi­gu­ro­we
  • akro­ba­cja lot­ni­cza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy drze­wa­mi stały fi­gu­ry niedź­wiad­ków, dla­te­go park ten był zwany przez ty­szan Par­kiem Mi­siów lub Niedź­wiad­ków.

 (1.2) A cała wieś od­pro­wa­dza­ła ich z pła­czem i la­men­tem aż pod fi­gu­rę Czę­sto­chow­skiej, która sto­ja­ła przy dro­dze na roz­sta­jach.

 (1.3) Po po­ro­dzie szyb­ko po­wró­ci­ła do po­przed­niej fi­gu­ry.

 (1.4) Ber­nard pow­stał, pchnął nogą ta­bu­ret do pia­ni­na i za­czął ze wście­kłą bra­wu­rą grać trze­cią fi­gu­rę ka­dry­la.

 (1.8) Licha fi­gu­ra, a przy­najm­niej… nie do to­wa­rzy­stwa…

 (1.9) Ulot­nił się jak kam­fo­ra! Po­dej­rza­na fi­gu­ra. Czy tylko co nie świs­nął?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡura, AS: fʹigura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figurka, figurant, figurantka, figurowanie, figuracja, figuratywista, figuratywizm, figuratywność, figurówka

 czas. figurować

 przym. figuralny, figurowy, figuratywny, figuracyjny

 przysł. figuralnie, figuratywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posąg, statua

 (1.2) boża męka

 (1.8) dygnitarz, VIP, szycha, szyszka, gruba ryba, rekin

Wiktionary


figuracja

jeden ze środ­ków tech­ni­ki kom­po­zy­tor­skiej, po­le­ga­ją­cy na wpro­wa­dze­niu do me­lo­dii roz­drob­nio­nych war­to­ści ryt­micz­nych uroz­ma­i­ca­ją­cych me­lo­dię, wzma­ga­ją­cych jej ruch­li­wość i ryt­micz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. szyb­ki prze­bieg pa­sa­żo­wy lub ska­lo­wy, wią­żą­cy się czę­sto z pow­ta­rza­niem łatwo iden­ty­fi­ko­wa­nej fi­gu­ry lub mo­ty­wu;

 (1.2) muz. wpro­wa­dza­nie do kom­po­zy­cji fi­gu­ra­cji (1.1)

 (1.3) szt. uka­za­nie w sztu­ce po­sta­ci ludz­kich lub zwie­rzę­cych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­gu­ra­cja w mu­zy­ce
  • Fi­gu­ra­cja – uka­za­nie w sztu­ce po­sta­ci ludz­kich lub zwie­rzę­cych, zob. fi­gu­ra­ty­wizm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­pin z uwiel­bie­niem sto­so­wał w swo­ich ut­wo­rach fi­gu­ra­cje.

 (1.2) Fi­gu­ra­cja me­lo­dii jest jedną z pod­sta­wo­wych umie­jęt­no­ści im­pro­wi­za­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figura ż., figurowanie n.

 czas. figurować

 przym. figuralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figurowanie

 (1.2) figurowanie

Wiktionary


figuracyjny

zwią­za­ny z fi­gu­ra­cją


SJP.pl


figuralny

przed­sta­wia­ją­cy fi­gu­ry, po­sta­cie; ma­ją­cy jako temat lub motyw fi­gu­ry, po­sta­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. przed­sta­wia­ją­cy fi­gu­ry albo po­je­dyn­czą po­stać ludz­ką lub zwie­rzę­cia

 (1.2) muz. na wiele gło­sów

 (1.3) daw. sta­no­wią­cy me­ta­fo­rę

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. figuralnie

 rzecz. figurka ż., figuracja ż., figura ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figuratywny

 (1.2) wielogłosowy

 (1.3) metaforyczny, przenośny

Wiktionary


figurant

osoba nie od­gry­wa­ją­ca istot­nej roli w ja­kiejś spra­wie, wy­stę­pu­ją­ca je­dy­nie dla po­zo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca wy­so­kie sta­no­wi­sko, ale nie­spra­wu­ją­ca fak­tycz­nej wła­dzy, nie­ma­ją­ca wpły­wu na po­dej­mo­wa­ne de­cyz­je

 (1.2) daw. sta­ty­sta te­a­tral­ny

 (1.3) polit. osoba bę­dą­ca obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia służb spe­cjal­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fi­gu­rant – osoba zaj­mu­ją­ce wy­so­kie sta­no­wi­sko, ale bez wpły­wu na po­dej­mo­wa­ne de­cyz­je
  • Fi­gu­rant – ame­ry­kań­ski film z 1976
  • Fi­gu­rant – pol­ski film z 2023

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sach rzą­dów AWS (1997-2001) mó­wio­no rów­nież o kie­ro­wa­niu z tyl­ne­go sie­dze­nia – ów­czes­ny pre­mier Jerzy Buzek miał być w isto­cie fi­gu­ran­tem, a fak­tycz­nie rzą­dem miał kie­ro­wać prze­wod­ni­czą­cy „So­li­dar­no­ści” Ma­rian Krza­klew­ski.

 (1.3) Za po­mo­cą oso­bo­wych źró­deł in­for­ma­cji i in­nych środ­ków ope­ra­cyj­nych (np. pod­słu­chów) zbie­ra­no wszel­kie in­for­ma­cje na temat fi­gu­ran­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡurãnt, AS: fʹigurãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figura ż., figurka ż.

 czas. figurować ndk.

Wiktionary


figurantka

ko­bie­ta nie od­gry­wa­ją­ca istot­nej roli w ja­kiejś spra­wie, wy­stę­pu­ją­ca je­dy­nie dla po­zo­ru


SJP.pl

Fi­gu­rant­ka (tytuł ory­gi­nal­ny: "Veep") – ame­ry­kań­ski te­le­wi­zyj­ny se­rial ko­me­dio­wy, emi­to­wa­ny przez te­le­wiz­ję HBO od 22 kwiet­nia 2012 roku do 12 maja 2019 roku, a w Pol­sce na­da­wa­ny na ka­na­le HBO od 11 czerw­ca 2012 roku do 13 maja 2019. Twór­cą "Fi­gu­rant­ki" jest Ar­man­do Ian­nuc­ci, który oparł po­mysł se­ria­lu na innej pro­duk­cji swo­je­go au­tor­stwa, sit­co­mie BBC "" z lat 2005–2012.

Wikipedia


figuratywista

przed­sta­wi­ciel, zwo­len­nik fi­gu­ra­ty­wiz­mu


SJP.pl


figuratywistka

przed­sta­wi­ciel­ka, zwo­len­nicz­ka fi­gu­ra­ty­wiz­mu


SJP.pl


figuratywizm

kie­ru­nek w sztu­ce, rzeź­bie i gra­fi­ce, prze­ciw­staw­ny ab­strak­cjo­niz­mo­wi, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się przed­sta­wia­niem form lub przed­mio­tów ob­ser­wo­wa­nych w na­tu­rze


SJP.pl

Fi­gu­ra­ty­wizm, sztu­ka fi­gu­ra­tyw­na – kie­ru­nek w sztu­ce (głów­nie ma­lar­stwie i rzeź­biar­stwie) po­le­ga­ją­cy na uka­zy­wa­niu przed­mio­tów, zwie­rząt i ludzi w ich re­al­nych kształ­tach, trak­tu­ją­cy świat zew­nętrz­ny jako punkt od­nie­sie­nia dla po­sta­ci, sym­bo­lu lub po­do­bień­stwa.

Wikipedia


figuratywność

→ fi­gu­ra­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

figuratywny

figuratywny

przed­sta­wia­ją­cy przed­mio­ty w ich re­al­nych kształ­tach, da­ją­cy wy­o­bra­że­nie o ob­ser­wo­wa­nym przed­mio­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) liter. me­ta­fo­rycz­ny, prze­no­śny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figurka ż., figura ż.

Wiktionary


figurka

mała fi­gu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fi­gu­ra

 (1.2) mała fi­gu­ra, rzeź­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ist­nie­je prze­ko­na­nie, że fi­gur­ka sło­nia z pod­nie­sio­ną trąbą przy­no­si szczę­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡurka, AS: fʹigurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figura ż., figurant m., figurantka ż., figuratywność ż., figuralność ż.

 czas. figurować ndk.

 przym. figurowy, figuralny, figuratywny

Wiktionary


figurkowy

→ fi­gur­ka


SJP.pl

Patrz:

figurka

figuro

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: fi­gu­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈɡurɔ, AS: fʹiguro

Wiktionary


figurować

1. znaj­do­wać się, wid­nieć gdzieś;
2. daw­niej: brać udział pa­ra­do­wać, wy­stę­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (brak dk.)

 (1.1) być gdzieś za­mie­szczo­nym lub wy­mie­nio­nym

 (1.2) daw. brać udział

 (1.3) daw. dzia­łać wy­o­braź­nią

 (1.4) daw. być fi­gu­rą, mieć wzię­cie, być kimś

 (1.5) daw. teatr. grać niemą lub nie­i­stot­ną rolę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż pier­wsza sala to ro­dzaj piz­ze­rii—spag­het­te­rii, a ja ko­niecz­nie chcia­łem ra­czyć się czymś rdzen­nie ślą­skim, uda­li­śmy się ze Sław­kiem Sierz­pu­tow­skim (mi­strzem o•biek•ty•wu) — do tej dru­giej, gdzie wśród ar­cy­bo­ga­te­go ja­dło­spi­su po­traw z ca­łe­go świa­ta fi­gu­ru­je wiele spe•cja•łów lo­kal­nych.

 (1.1) — Przy­kro mi, ale pań­skie naz­wi­sko nie fi­gu­ru­je na li­ście za­pro­szo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. figurka ż., figurant mos., figuracja ż., figura ż., figurowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojawiać się, znajdować się

 (1.2) paradować, występować

 (1.3) wyobrażać sobie

Wiktionary


figurowy

zwią­za­ny z fi­gu­rą


SJP.pl


figurski

naz­wi­sko


SJP.pl


figurynka

pełna wdzię­ku, zgrab­na, zręcz­na fi­gur­ka; sta­tu­et­ka, po­są­żek


SJP.pl


figurówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. łyżwa przez­na­czo­na do jazdy fi­gu­ro­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiɡuˈrufka, AS: fʹigurufka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. figura.

Wiktionary


figus

fikus;
1. ro­śli­na z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych o wiecz­nie zie­lo­nych lub okre­so­wo opa­da­ją­cych li­ściach, upra­wia­na m.in. dla ka­u­czu­ku, ja­dal­nych owo­ców i jako ro­śli­na ozdob­na; fi­go­wiec;
2. ga­tu­nek fi­gow­ca o sze­ro­kich, skó­rza­stych li­ściach


SJP.pl


figówka

za­pa­le­nie miesz­ków wło­so­wych, wy­wo­ła­ne przez gron­kow­ce


SJP.pl


fijak

naz­wi­sko


SJP.pl


fijas

naz­wi­sko


SJP.pl


fijał

naz­wi­sko


SJP.pl


fijałek

naz­wi­sko


SJP.pl


fijałka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. bot. fio­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiołek m.

 przym. fiołkowy

Wiktionary


fijałkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Fi­jał­kow­ski – du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • An­to­ni Fi­jał­kow­ski – du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Marek Fi­jał­kow­ski – pol­ski wo­ka­li­sta, muzyk
  • Mie­czy­sław Fi­jał­kow­ski – pol­ski pi­sarz, dzia­łacz po­li­tycz­ny, poseł na Sejm RP.
  • Sta­ni­sław Fi­jał­kow­ski – pol­ski ma­larz
  • Sta­ni­sław Fi­jał­kow­ski – pol­ski śpie­wak lu­do­wy
  • Wło­dzi­mierz Fi­jał­kow­ski – pol­ski le­karz
  • Woj­ciech Fi­jał­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki, mu­ze­o­log

Wikipedia


fijewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­jew­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • Bar­ba­ra Fi­jew­ska – pol­ska cho­re­o­graf te­a­tral­ny i fil­mo­wy, re­ży­ser te­a­tral­ny, ak­tor­ka fil­mo­wa, tan­cer­ka, pe­da­gog
  • He­le­na Ma­kow­ska-Fi­jew­ska – pol­ska ak­tor­ka i śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Maria Fi­jew­ska-Do­brzyń­ska – pol­ska ak­tor­ka – lal­karz
  • Ta­de­usz Fi­jew­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny oraz ra­dio­wy
  • Wło­dzi­mierz Fi­jew­ski – re­ży­ser i aktor te­a­trów lal­ko­wych
  • Fi­jew­scy – war­szaw­ska ro­dzi­na z Po­wi­śla, któ­rej pro­to­pla­stą Wac­ław Fi­jew­ski. Kil­ko­ro z jego dzie­ci zo­sta­ło zna­ny­mi ak­to­ra­mi war­szaw­ski­mi

Wikipedia


fijołek

naz­wi­sko


SJP.pl


fik

wyraz oz­na­cza­ją­cy fi­knię­cie, spad­nię­cie cze­goś


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Fik, poeta, pu­bli­cy­sta, kry­tyk li­te­rac­ki
  • Marta Fik, pol­ska hi­sto­rycz­ka i kry­tyk te­a­tral­ny
  • Fe­sti­va­li i Këngës, al­bań­ski fe­sti­wal mu­zycz­ny
  • Fik – dy­strykt mu­ha­fa­zy Al-Ku­naj­ti­ra w Syrii

Wikipedia


fika

po­tocz­nie:
1. ma­chać, wy­wi­jać, zwy­kle no­ga­mi lub rę­ka­mi; wierz­gać;
2. ska­kać, spa­dać, wy­pa­dać;
3. pro­wo­ko­wać, wy­stę­po­wać prze­ciw­ko komuś, sprze­ci­wiać się; pod­ska­ki­wać;
4. tań­czyć, zwła­szcza nie­u­dol­nie, ale ocho­czo;
5. od­da­wać się ucie­chom cie­les­nym z part­ner­ką, part­ne­rem; ba­rasz­ko­wać, fi­glo­wać, pie­ścić się;
6. fikać (faj­tać, ma­chać, prze­wi­jać, wy­wi­jać) kozła (kozły), ko­zioł­ka (ko­zioł­ki):
a) prze­wra­cać się, upa­dać;
b) robić prze­wrót, obra­cać się wokół włas­nej osi


SJP.pl

Fika – szwedz­ki oby­czaj ma­ją­cy cha­rak­ter in­sty­tu­cji spo­łecz­nej. Oz­na­cza przer­wę w pracy lub innej dzia­łal­no­ści w celu wy­pi­cia kawy lub in­ne­go na­po­ju z prze­ką­ska­mi w to­wa­rzy­stwie zna­jo­mych, przy­ja­ciół lub ro­dzi­ny. Ta tra­dy­cja ma wiel­kie zna­cze­nie dla Szwe­dów, bo­wiem Szwe­cja jest jed­nym z naj­więk­szych kon­su­men­tów kawy na świe­cie.

Wikipedia


fikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fikać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefikanie n.

 czas. fikać ndk.

Wiktionary


fikać

po­tocz­nie:
1. ma­chać, wy­wi­jać, zwy­kle no­ga­mi lub rę­ka­mi; wierz­gać;
2. ska­kać, spa­dać, wy­pa­dać;
3. pro­wo­ko­wać, wy­stę­po­wać prze­ciw­ko komuś, sprze­ci­wiać się; pod­ska­ki­wać;
4. tań­czyć, zwła­szcza nie­u­dol­nie, ale ocho­czo;
5. od­da­wać się ucie­chom cie­les­nym z part­ner­ką, part­ne­rem; ba­rasz­ko­wać, fi­glo­wać, pie­ścić się;
6. fikać (faj­tać, ma­chać, prze­wi­jać, wy­wi­jać) kozła (kozły), ko­zioł­ka (ko­zioł­ki):
a) prze­wra­cać się, upa­dać;
b) robić prze­wrót, obra­cać się wokół włas­nej osi


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. fi­knąć)

 (1.1) wy­wi­jać rę­ka­mi lub no­ga­mi, czę­sto w spo­sób nie­sko­or­dy­no­wa­ny lub ra­dos­ny; wierz­gać

 (1.2) wy­ko­ny­wać skoki, po­dry­gi­wać; w od­nie­sie­niu do zwie­rząt – uno­sić tylne nogi w biegu

 (1.3) robić prze­wro­ty, salta lub obro­ty cia­łem

 (1.4) pot. od­bi­jać się gwał­tow­nie od po­dło­ża w celu za­nu­rze­nia się w wo­dzie

 (1.5) żart. pot. po­ru­szać się w rytm mu­zy­ki, ener­gicz­nie wy­ma­chu­jąc no­ga­mi; tań­czyć

 (1.6) pot. tra­cić rów­no­wa­gę i upa­dać na zie­mię; zle­cieć skądś (np. z konia, krze­sła)

 (1.7) pot. wy­stę­po­wać prze­ciw­ko komuś sil­niej­sze­mu, bun­to­wać się, pro­wo­ko­wać, za­cho­wy­wać się but­nie

 (1.8) pot. eufem. prze­sta­wać żyć, nagle od­cho­dzić (czę­sto w kon­tek­ście na­głe­go zda­rze­nia, np. za­wa­łu)

 (1.9) pot. rzad. współ­żyć sek­su­al­nie z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum dźwi­ga go z en­tuz­jaz­mem na ra­mio­nach, a on fika no­ga­mi w po­wie­trzu.

 (1.2) Zo­ba­czy­wszy, jak krase cielę fi­ka­ło we­so­ło.

 (1.7) Nie fikaj i nie pod­ska­kuj, siedź na … [ dupie ] i przy­ta­kuj.

 (1.8) Przy takim try­bie pracy nawet najz­dro­wszy może fi­knąć, i to prę­dziut­ko.

 (1.8) Być może fi­knę­ła­bym na zawał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fikanie n.

Wiktionary


fikcja

coś uro­jo­ne­go, wy­mysł, fan­taz­ja, pozór, złu­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś nie­re­al­ne­go, zmy­ślo­ne­go albo nie­moż­li­we­go do wy­ko­na­nia

 (1.2) liter. wszyst­ko to co jest wy­my­ślo­ne przez au­to­ra, to co nie jest hi­sto­rycz­ną praw­dą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fik­cja – wyt­wór wy­o­braź­ni. To, czemu nic nie od­po­wia­da w rze­czy­wi­sto­ści.
  • Fik­cja in­te­rak­tyw­na (skrót IF) – ro­dzaj pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go, w któ­rym użyt­kow­nik po­słu­gu­je się tek­stem do ko­mu­ni­ka­cji z pro­gra­mem
  • Fik­cja li­te­rac­ka – wła­ści­wość świa­ta przed­sta­wio­ne­go, po­le­ga­ją­ca na tym, że jest on two­rem róż­nym od rze­czy­wi­ste­go świa­ta
  • Fik­cja praw­na – niez­god­ne z praw­dą za­ło­że­nie, które norma praw­na na­ka­zu­je przy­jąć za praw­dzi­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W celu utr­wa­le­nia swego pa­no­wa­nia fran­cu­scy ko­lo­ni­za­to­rzy sta­ra­li się pod­trzy­my­wać fik­cję odręb­no­ści po­szcze­gól­nych czę­ści Wiet­na­mu, zwła­szcza Ko­chin­chi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fikcyjny

Wiktionary


fikcjonalista

fi­lo­zof, który jest zwo­len­ni­kiem fik­cjo­na­liz­mu lub pre­zen­tu­je zbli­żo­ne do niego po­glą­dy


SJP.pl


fikcjonalizm

po­gląd gło­szo­ny przez H. Va­i­hin­ge­ra, we­dług któ­re­go wszel­kie po­ję­cia na­u­ko­we i fi­lo­zo­ficz­ne są fik­cja­mi me­to­do­lo­gicz­ny­mi


SJP.pl


fikcjonalność

→ fik­cjo­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

fikcjonalny

fikcjonalny

→ fik­cjo­na­lizm


SJP.pl

Patrz:

fikcjonalizm

fikcjopisarstwo

twór­czość opar­ta na fik­cji


SJP.pl


fikcyjność

złud­ność, nie­re­al­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fik­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fikcyjny

 przysł. fikcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprawdziwość, fałszywość

Wiktionary


fikcyjny

nie­praw­dzi­wy, fan­ta­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy fik­cji; wy­my­ślo­ny, zmy­ślo­ny, wy­i­ma­gi­no­wa­ny, ist­nie­ją­cy tylko po­zor­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie przed­sta­wio­ne w tej książ­ce osoby i wy­da­rze­nia są fik­cyj­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲikˈt͡sɨjnɨ, AS: fʹikcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fikcja ż., fikcyjność ż.

 przysł. fikcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fantastyczny, nierzeczywisty

Wiktionary


fiki-miki

fiku-miku (fiku miku), fiki miki; po­tocz­nie:
1. ro­dzaj przyś­piew­ki w tek­stach lu­do­wych i dzie­cię­cych;
2. seks; bara-bara (bara bara)


SJP.pl


fiknąć

po­tocz­nie:
1. mach­nąć, wy­wi­nąć, zwy­kle no­ga­mi lub rę­ka­mi; wierz­gnąć;
2. sko­czyć, spaść, wy­paść;
3. spro­wo­ko­wać, wy­stą­pić prze­ciw­ko komuś, sprze­ci­wić się; pod­sko­czyć;
4. fi­knąć (fajt­nąć, mach­nąć, prze­wi­nąć, wy­wi­nąć) kozła (kozły), ko­zioł­ka (ko­zioł­ki):
a) prze­wró­cić się, upaść;
b) zro­bić prze­wrót, obró­cić się wokół włas­nej osi


SJP.pl


fikobilina

zwią­zek z grupy barw­ni­ków żół­cio­wych wy­stę­pu­ją­cy głów­nie u sinic i kras­no­ro­stów


SJP.pl


fikobilinowy

→ fi­ko­bi­li­na


SJP.pl

Patrz:

fikobilina

fikocyjan

or­ga­nicz­ny barw­nik che­micz­ny ko­lo­ru nie­bie­skie­go


SJP.pl


fikocyjanina

nie­bie­ski barw­nik asy­mi­la­cyj­ny z grupy fi­ko­bi­lin


SJP.pl

Fi­ko­cy­ja­ni­na – nie­bie­ski barw­nik wy­stę­pu­ją­cy u kras­no­ro­stów, kryp­to­fi­tów i sinic. Ma wła­ści­wo­ści flu­o­re­scen­cyj­ne i an­ty­ok­sy­da­cyj­ne. Jest kom­plek­sem chro­mo­fo­ru na­zy­wa­ne­go i biał­ka. Fi­ko­cy­ja­ni­na wcho­dzi w skład fi­ko­bi­li­so­mów.

Wikipedia


fikoerytryna

czer­wo­ny barw­nik znaj­du­ją­cy się w niek­tó­rych ro­śli­nach


SJP.pl

Fi­ko­e­ry­try­na (gr. "phýkos" – trawa mor­ska, wo­do­rost, "eryth­rós" – czer­wo­ny) – czer­wo­ny barw­nik, wy­stę­pu­ją­cy u kras­no­ro­stów, kryp­to­fi­tów i sinic. Barw­nik jest kom­plek­sem chro­mo­fo­ru na­zy­wa­ne­go fi­ko­e­ry­tro­bi­li­ną i biał­ka. Fi­ko­e­ry­try­na wcho­dzi w skład fi­ko­bi­li­so­mów.

Wikipedia


fikofeina

brą­zo­wy barw­nik znaj­du­ją­cy się w niek­tó­rych wo­do­ro­stach


SJP.pl


fikołek

żar­to­bli­wie: skok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skok po­łą­czo­ny z szyb­kim obro­tem ca­łe­go ciała

Wiktionary


fiks

po­tocz­nie:
1. lekki obłęd, mania; fioł, fiś, hyś, hyź, bzik;
2. osoba, któ­rej za­cho­wa­nie od­bie­ga od normy; fioł;
3. pro­szek bę­dą­cy mie­szan­ką kilku skład­ni­ków spo­żyw­czych, z któ­re­go można szyb­ko przy­go­to­wać danie lub napój;
4. nie­ot­wie­ral­ne okno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mania, bzik

 (1.2) przest. stały dzień im­prez, przy­jęć, spot­kań

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiks, AS: fʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksat mrz., fiksacja ż., fiksum n., postfiks mrz., prefiks mrz., afiks mrz., sufiks mrz., infiks mrz., interfiks mrz., afiksacja ż., afiks ż., fiksowanie n., sfiksowanie n., zafiksowanie n.

 czas. fiksować ndk., sfiksować dk., zafiksować dk.

Wiktionary


fiksacja

1. stan psy­chicz­ny po­le­ga­ją­cy na upor­czy­wym pow­ta­rza­niu szkod­li­wych dla sie­bie sta­nów i za­cho­wań;
2. lekki obłęd; bzik, fiks;
3. ukie­run­ko­wa­nie spoj­rze­nia w jed­nym punk­cie po­wo­du­ją­ce zwę­że­nie się pola wi­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ro­dzaj obłę­du po­le­ga­ją­ce­go na sku­pia­niu się na jed­nej myśli lub za­cho­wa­niu;

 (1.2) mo­ment za­trzy­ma­nia wzro­ku po­mię­dzy sa­ka­da­mi

Wiktionary

Fik­sa­cja ( fixus – umo­co­wa­ny, stały) – jeden z me­cha­niz­mów obron­nych zna­nych w psy­cho­lo­gii.

Po­le­ga na kur­czo­wym trzy­ma­niu się wy­u­czo­nych me­cha­niz­mów przy­sto­so­wa­nia (myśli i za­cho­wań), dzię­ki czemu nie do­pu­szcza się myśli, które mo­gły­by spo­wo­do­wać fru­stra­cję.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈksat͡sʲja, AS: fʹiksacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiks mrz., fiksat mrz., fiksum n., postfiks mrz., prefiks mrz., afiks mrz., sufiks mrz., infiks mrz., interfiks mrz., afiksacja ż., afiks ż., fiksowanie n., sfiksowanie n., zafiksowanie n.

 czas. fiksować ndk., sfiksować dk., zafiksować dk.

 przym. fiksacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wariacja

Wiktionary


fiksacyjny

zwią­za­ny z fik­sa­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fik­sa­cją, do­ty­czą­cy fik­sa­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksacja ż.

Wiktionary


fiksat

po­tocz­nie: osoba ogar­nię­ta manią, ob­se­sją; ma­niak, wa­riat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba dot­knię­ta fik­sa­cją; czło­wiek przy­wią­za­ny do ob­se­syj­nej myśli, manii

 (1.2) sza­le­niec, za­pa­le­niec, ma­niak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan jest zu­peł­nym fik­sa­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiksat, AS: fʹiksat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiks mrz., postfiks mrz., prefiks mrz., afiks mrz., sufiks mrz., infiks mrz., interfiks mrz., afiksacja ż., afiks mrz., fiksacja ż., fiksum n.

Wiktionary


fiksatka

wa­riat­ka


SJP.pl


fiksator

skład­nik kom­po­zy­cji za­pa­cho­wych zmniej­sza­ją­cy lot­ność in­nych skład­ni­ków mie­sza­ni­ny de­cy­du­ją­cych o jej za­pa­chu; utr­wa­lacz za­pa­chu


SJP.pl


fiksatuar

daw­niej: po­ma­da lub kle­i­sty płyn sto­so­wa­ny przy ukła­da­niu wło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. kos­met. po­ma­da lub ma­zi­sty płyn sto­so­wa­ny do ukła­da­nia mę­skiej fry­zu­ry i wąsów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za szynk­wa­sem stał gruby, ba­rył­ko­wa­ty męż­czyz­na z wiel­ką szra­mą na po­licz­ku i z za­krę­co­ny­mi po wil­hel­mow­sku czar­ny­mi wą­sa­mi, lśnią­cy­mi od fik­sa­tu­a­ru.

 (1.1) Gła­dził jej głowę, twarz, ręce. Z jakąż ra­do­ścią po­czu­ła zna­jo­my za­pach cygar, ko­cha­ny za­pach fik­sa­tu­a­ru!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksatuarowanie

 czas. fiksatuarować, przech. fiksatuarować się

Wiktionary


fiksatyw

płyn do utr­wa­la­nia łatwo za­cie­ra­ją­cych się ry­sun­ków, wy­ko­na­nych pa­ste­la­mi, ołów­kiem, wę­glem lub kred­ką; utr­wa­lacz, fik­sa­ty­wa


SJP.pl


fiksatywa

płyn do utr­wa­la­nia łatwo za­cie­ra­ją­cych się ry­sun­ków, wy­ko­na­nych pa­ste­la­mi, ołów­kiem, wę­glem lub kred­ką; utr­wa­lacz, fik­sa­tyw


SJP.pl

Fik­sa­ty­wa (fr. "fi­xa­tif" 'utr­wa­la­ją­cy' ) to ogól­na nazwa grupy sub­stan­cji che­micz­nych sto­so­wa­nych w ma­lar­stwie i pro­duk­cji farb olej­nych w celu skró­ce­nia okre­su schnię­cia farby. Fik­sa­ty­wy są naj­czę­ściej sub­stan­cja­mi sil­nie tru­ją­cy­mi. Do naj­prost­szych fik­sa­tyw na­le­żą sole oło­wiu i mie­dzi. Wy­stę­pu­ją w po­sta­ci krysz­tał­ków, prosz­ków, oraz ich rozt­wo­rów; do­brze roz­pu­szcza­ją się w wielu roz­pu­szczal­ni­kach, m.in. ter­pen­ty­nie i ole­jach.

Wikipedia


fiksaż

prze­sta­rza­łe:
1. wer­niks;
2. utr­wa­lacz


SJP.pl


fiksmatenta

rze­czow­nik

 (1.1) reg. pozn. dro­biaz­gi

Wiktionary


fiksować

1. po­tocz­nie: wa­rio­wać, sza­leć, tra­cić głowę; bzi­ko­wać, świ­ro­wać;
2. po­tocz­nie: psuć się; na­wa­lać, wy­sia­dać;
3. śro­do­wi­sko­wo: usta­lać, zat­wier­dzać, np. fik­so­wać ter­min od­ja­zdu;
4. śro­do­wi­sko­wo: utr­wa­lać, np. śro­dek do fik­so­wa­nia w fo­to­gra­fi­ce


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfik­so­wać)

 (1.1) pot. tra­cić głowę; za­cho­wy­wać się nie­nor­mal­nie

 (1.2) pot. techn. dzia­łać nie­pra­wi­dło­wo

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­fik­so­wać)

 (2.1) pot. usta­lać ter­min

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­fik­so­wać)

 (3.1) chem. fot. utrzy­my­wać w sta­łym sta­nie; czy­nić trwa­łym

 (3.2) fryz. sto­so­wać śro­dek do ukła­da­nia wło­sów

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ufik­so­wać)

 (4.1) przy­mo­co­wy­wać coś do cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fik­so­wać się (dk. za­fik­so­wać się)

 (5.1) ob­se­syj­nie kon­cen­tro­wać uwagę na czymś

 (5.2) być fik­so­wa­nym (usta­la­nym)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fik­so­wać się (dk. wy­fik­so­wać się)

 (6.1) być fik­so­wa­nym (utr­wa­la­nym)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fik­so­wać się (dk. ufik­so­wać się)

 (7.1) być fik­so­wa­nym (przyt­wier­dza­nym)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiksowanie n., fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaleć, wariować, wściekać się

 (1.2) psuć się

 (2.1) rezerwować, ustalać

 (3.1) utrwalać

 (3.2) fiksatuarować

 (4.1) przymocowywać, przytwierdzać

Wiktionary


fiksum

prze­sta­rza­łe: nie­groź­na de­wia­cja psy­chicz­na, mania, dzi­wact­wo; zwy­kle w wy­ra­że­niu: mieć fik­sum - być lekko obłą­ka­nym, mieć manię na ja­kimś punk­cie; fik­sum-dyr­dum, fiks, bzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mania, bzik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiksũm, AS: fʹiksũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiks mrz., sufiks m., prefiks m., postfiks m., interfiks m., infiks m., fiksat m., fiksacja ż., afiks, afiksacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioł

Wiktionary


fiksum-dyrdum

fik­sum dyr­dum; po­tocz­nie: mieć fik­sum-dyr­dum - być nie­speł­na ro­zu­mu; mieć bzika (fioła, hopla, kota, kręć­ka, świra)


SJP.pl


fiku-miku

fiku miku, fiki-miki (fiki miki); po­tocz­nie:
1. ro­dzaj przyś­piew­ki w tek­stach lu­do­wych i dzie­cię­cych;
2. seks; bara-bara (bara bara)


SJP.pl

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy czyn­ność szyb­ką i spraw­nie wy­ko­na­ną

 (1.2) żart. seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszedł na drze­wo kot, fiku-miku, pac – i już na ziemi na czte­rech łap­kach stoi!

 (1.2) Ro­bi­li­śmy fiku-miku całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiku‿ˈmʲiku, AS: fʹiku‿mʹiku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fik-mik, hokus-pokus

 (1.2) figo-fago, umcia-umcia, bara-bara

Wiktionary


fikus

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych o wiecz­nie zie­lo­nych lub okre­so­wo opa­da­ją­cych li­ściach, upra­wia­na m.in. dla ka­u­czu­ku, ja­dal­nych owo­ców i jako ro­śli­na ozdob­na; fi­go­wiec;
2. ga­tu­nek fi­gow­ca o sze­ro­kich, skó­rza­stych li­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. fi­go­wiec, ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych

Wiktionary

Fikus – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1138 osoby. We­dług no­wszych, opar­tych na da­nych in­ter­ne­to­wych licz­ba wy­no­si 1027. Naz­wi­sko po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy ga­tun­ku ro­ślin fi­go­wiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja ciot­ka ho­du­je pię­kne fi­ku­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲikus, AS: fʹikus

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fikusowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figowiec, figa, drzewo figowe

Wiktionary


fikusowy

→ fikus


SJP.pl

Patrz:

fikus

fikuśnie

przy­słó­wek

 (1.1) dzi­wacz­nie, za­baw­nie

 (1.2) po­my­sło­wo, spryt­nie, prze­myśl­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­ka­noc­ny stół na­szej ba­bu­ni był fi­ku­śnie przy­bra­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fikuśność ż.

 przym. fikuśny

Wiktionary


fikuśniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fi­ku­śnie


SJP.pl


fikuśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fi­ku­śny


SJP.pl


fikuśności

→ fi­ku­śny


SJP.pl

Patrz:

fikuśny

fikuśność

→ fi­ku­śny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fi­ku­śne

Wiktionary

Patrz:

fikuśny

Przykłady

 (1.1) Fi­ku­śność tych bły­sko­tek po­le­ga­ła na dzi­wacz­nie do­bra­nych ko­lo­rach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fikuśny

 przysł. fikuśnie

Wiktionary


fikuśny

po­tocz­nie:
1. wy­myśl­ny, wy­szu­ka­ny;
2. za­baw­ny, śmiesz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. kro­to­chwil­ny, za­baw­ny

 (1.2) pot. cie­ka­wy, in­te­re­su­ją­cy

 (1.3) pot. prze­myśl­ny, po­my­sło­wy, spryt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ko­mo­dzie miała po­u­sta­wia­ne ja­kieś fi­ku­śne fi­gur­ki z por­ce­la­ny.

 (1.3) Do tego pro­ble­mu można użyć fi­ku­śne­go roz­wią­za­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fikuśność ż.

 przysł. fikuśnie

Wiktionary


fil

fyle, fyla; w sta­ro­żyt­nej At­ty­ce:
1. gmina skła­da­ją­ca się z kilku związ­ków ro­do­wych (fra­trii);
2. od­dział żoł­nie­rzy wy­sta­wio­ny przez filę - gminę


SJP.pl


fil-fil

typ owło­sie­nia ludzi rasy czar­nej, mocno skrę­co­ne kępki wło­sów od­sła­nia­ją­ce czę­ścio­wo skórę głowy


SJP.pl

Fil-fil – typ owło­sie­nia czar­nej rasy czło­wie­ka, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się moc­nym skrę­ce­niem kępek wło­sów na gło­wie. Typ owło­sie­nia fil-fil mają Busz­me­ni i Kho­ik­hoi (Ho­ten­to­ci).

Wikipedia


fil-à-fil

ubra­nio­wa tka­ni­na weł­nia­na z przę­dzy cze­san­ko­wej; fil à fil


SJP.pl


fil.

skrót od: fi­lo­lo­gia, fi­lo­lo­gicz­ny; filol.


SJP.pl


fila

fyle, fyla; w sta­ro­żyt­nej At­ty­ce:
1. gmina skła­da­ją­ca się z kilku związ­ków ro­do­wych (fra­trii);
2. od­dział żoł­nie­rzy wy­sta­wio­ny przez filę - gminę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fila − córka An­ty­pa­tra, żona Kra­te­ro­sa, a póź­niej De­me­triu­sza Po­lior­ke­te­sa
  • Fila − żona Fi­li­pa II Ma­ce­doń­skie­go
  • Fila − córka Se­le­u­ko­sa I
  • Fila − córka De­me­triu­sza I
  • Fila z Teb − kur­ty­za­na
  • Fila – wło­ska firma spor­to­wa
  • Dża­zi­rat Fila − wyspa w Egip­cie
  • Fila − wyspa w Va­nu­a­tu
  • FILA − skrót Mię­dzy­na­ro­do­wej Fe­de­ra­cji Za­pa­śni­czej (od fr. Fédération In­ter­na­tio­na­le des Lut­tes Associées)
  • Fila bra­si­le­i­ro – jedna z ras psów w typie do­go­wa­tym.

Wikipedia


filadelfia

mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pół­noc­no-wschod­nim wy­brze­żu USA, w sta­nie Pen­syl­wa­nia;

 (1.2) geogr. hist. dawna grec­ka nazwa tu­rec­kie­go mia­sta Alaşehir

 (1.3) geogr. hist. ruiny sta­ro­żyt­ne­go mia­sta w Am­ma­nie w Jor­da­nii

 (1.4) geogr. zob. Nowa Fi­la­del­fia.

Wiktionary

Fi­la­del­fia ( Phi­la­delp­hia, wym. []) – mia­sto na pra­wach hrab­stwa, na pół­noc­no-wschod­nim wy­brze­żu Sta­nów Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Pen­syl­wa­nia, u uj­ścia rzeki De­la­wa­re do At­lan­ty­ku. Naj­lud­niej­sze mia­sto w Pen­syl­wa­nii i szó­ste w kraju.

We­dług da­nych z 2021 roku w Fi­la­del­fii miesz­ka 1 576 251 osób, a w ob­sza­rze me­tro­po­li­tal­nym zna­nym jako ponad 6,2 mln (7.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲilaˈdɛlfʲja, AS: fʹiladelfʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filadelfijczyk mos., filadelfijka ż.

 przym. filadelfijski

Wiktionary


filadelfijczyk

miesz­ka­niec Fi­la­del­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fi­la­del­fii; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filadelfia ż.

:: fż. filadelfijka ż.

 przym. filadelfijski

Wiktionary


filadelfijka

miesz­kan­ka Fi­la­del­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fi­la­del­fii; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filadelfia ż.

:: fm. filadelfijczyk mos.

 przym. filadelfijski

Wiktionary


filadelfijski

przy­miot­nik od: Fi­la­del­fia (mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Fi­la­del­fią, do­ty­czą­cy Fi­la­del­fii (mia­sta w Sta­nach Zjed­no­czo­nych)

 (1.2) hist. geogr. zwią­za­ny z Fi­la­del­fią, do­ty­czą­cy Fi­la­del­fii (mia­sta w Azji Mniej­szej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filadelfijka ż., filadelfijczyk mos., Filadelfia ż.

Wiktionary


filak

naz­wi­sko


SJP.pl


filakowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Sło­wa­cji;

Wiktionary


filakteria

1. or­na­ment w for­mie wstę­gi, zwy­kle z od­po­wied­nim na­pi­sem, wi­docz­ny na śred­nio­wiecz­nych ma­lo­wi­dłach; ban­de­ro­la;
2. per­ga­min z za­pi­sa­ny­mi wer­se­ta­mi z "Pię­ciok­się­gu" Moj­że­sza, przy­wią­zy­wa­ny do czoła albo ra­mie­nia przez wyz­naw­ców re­li­gii moj­że­szo­wej jako amu­let


SJP.pl


filakterie

dwa pu­de­łecz­ka z przy­mo­co­wa­ny­mi rze­my­ka­mi, za­wie­ra­ją­ce zwit­ki per­ga­mi­no­we z czte­re­ma cy­ta­ta­mi z Bi­blii; te­fi­lin


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­lak­te­rie (te­fi­lin) – pu­de­łecz­ka z ustę­pa­mi Tory, no­szo­ne przez Żydów
  • Fi­lak­te­rie – ban­de­ro­le z na­pi­sa­mi, wy­stę­pu­ją­ce zwła­szcza w śred­nio­wiecz­nych obra­zach

Wikipedia


filament

1. ter­mo­pla­stycz­ne two­rzy­wo do dru­ka­rek 3D;
2. po­je­dyn­cze włó­kien­ko biał­ko­we w ko­mór­ce mię­śnio­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nić koń­co­wa
  • cien­ka noga X pier­ście­nia od­wło­ko­we­go gą­sie­nic niek­tó­rych mo­ty­li
  • nitka skrze­lo­wa two­rzą­ca skrze­la małży
  • nit­ko­wa­ty wy­ro­stek otocz­ki ja­jo­wej niek­tó­rych pła­ziń­ców
  • szcze­ci­ny i wy­rost­ki bocz­ne u nie­spor­cza­ków
  • two­rzy­wo uży­wa­ne w pro­ce­sie dru­ko­wa­nia prze­strzen­ne­go w po­sta­ci cien­kiej żyłki me­to­dą osa­dza­nia to­pio­ne­go ma­te­ria­łu
  • ro­dzaj struk­tu­ry świe­cą­cej w oś­wiet­le­nio­wych dio­dach lu­mi­ne­scen­cy­nych w po­sta­ci prę­ci­ka wy­ko­na­ne­go w tech­no­lo­gii COG (na­kła­da­nie wielu ele­men­tów świe­cą­cych na szkla­ne lub sza­fi­ro­we po­dło­że), poz­wa­la­ją...
  • fi­la­men­ty – nit­ko­wa­te struk­tu­ry biał­ko­we wcho­dzą­ce w skład szkie­le­tu ko­mór­ki
  • włó­kno

Wikipedia


filamentacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) u grzy­bów: prze­cho­dze­niu z formy droż­dża­ko­wa­tej przez formy kieł­ku­ją­ce z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi wy­pust­ka­mi nit­ko­wa­ty­mi do nit­ko­wa­tej pse­u­do­strzęp­ki;

Wiktionary

Fi­la­men­ta­cja, kieł­ko­wa­nie – pro­ces trans­for­ma­cji mor­fo­lo­gicz­nej u niek­tó­rych grzy­bów, po­le­ga­ją­cy na prze­cho­dze­niu z formy droż­dża­ko­wa­tej (bla­sto­spo­ra) przez strzęp­kę kieł­ko­wą (ang. "germ tubes") z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi wy­pust­ka­mi nit­ko­wa­ty­mi do nit­ko­wa­tej pse­u­do­strzęp­ki ("pse­u­do­hyp­ha, pse­u­do­my­ce­lium").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod pew­ny­mi wzglę­da­mi fi­la­men­ta­cja bak­te­rii i grzy­bów jest pro­ce­sem od­wrot­nym do ko­ni­dia­cji, w któ­rej forma ni­cio­wa­ta ulega roz­pa­do­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilãmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: fʹilãmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filament m.

 przym. filamentacyjny

Wiktionary


filamentacyjny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fi­la­men­ta­cją, do­ty­czą­cy fi­la­men­ta­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilãmɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: fʹilãmẽntacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filament m., filamentacja ż.

Wiktionary


filamentowy

→ fi­la­ment


SJP.pl

Patrz:

filament

filanc

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) straż­nik TPN / TANAP

Wiktionary


filander

ro­dzaj tor­ba­czy z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­gor­che­stes|Gould|ref=tak., ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów wy­stę­pu­ją­ce­go w Au­stra­lii;

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju fi­lan­der (1.1)

Wiktionary

Fi­lan­der ("La­gor­che­stes") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spód ciała wy­mar­łe­go fi­lan­dra był sza­ro­bia­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filanderek mzw.

Wiktionary


filanderek

fi­lan­de­rek prę­go­wa­ny - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­go­strop­hus|Tho­mas|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych wy­stę­pu­ją­ce­go w Au­stra­lii

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju fi­lan­de­rek (1.1)

 (1.3) zdrobn. fi­lan­der

 (1.4) mały fi­lan­der

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na kon­ty­nen­cie fi­lan­der­ki zo­sta­ły wy­par­te przez owce, lisy oraz koty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filander mzw.

Wiktionary


filandria

upo­do­ba­nie, po­ciąg do męż­czyzn


SJP.pl


filantrop

czło­wiek wspo­ma­ga­ją­cy po­trze­bu­ją­cych; do­bro­czyń­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się dzia­łal­no­ścią do­bro­czyn­ną, wspo­ma­ga­ją­cy bied­nych i po­trze­bu­ją­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fi­lan­trop po śmier­ci za­pew­ne bez przesz­kód tra­fił do kra­i­ny wiecz­nej szczę­śli­wo­ści.

 (1.1) Trzech męż­czyzn za­mie­sza­nych w za­wi­ły prze­kręt, w któ­rym chrze­ści­jań­ski fi­lan­trop stra­cił 12 mi­lio­nów fun­tów, zo­sta­ło aresz­to­wa­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filantropia ż.

:: fż. filantropka ż.

 przym. filantropijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobroczyńca, dobrodziej

Wiktionary


filantropia

udzie­la­nie po­mo­cy po­trze­bu­ją­cym; do­bro­czyn­ność, be­ne­fi­cen­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) be­zin­te­re­sow­ne świad­cze­nie po­mo­cy

Wiktionary

Fi­lan­tro­pia ( φιλανθρωπία "philanthrōpia" – do­bro­czyn­ność, życz­li­wość; φιλάνθρωπος "philánthrōpos" – ko­cha­ją­cy ludz­kość) – for­mal­ne i nie­for­mal­ne dzia­ła­nia osób oraz grup, in­sty­tu­cji i przed­się­biorstw, na­kie­ro­wa­ne na za­spo­ko­je­nie po­trzeb jed­no­stek, wspól­not oraz spo­łecz­no­ści lo­kal­nych w wy­mia­rach: ma­te­rial­nym, du­cho­wym i mo­ral­nym oraz ma­ją­ce na celu kul­ty­wo­wa­nie tra­dy­cji, jak rów­nież re­for­my i zmia­ny spo­łecz­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲilãnˈtrɔpʲja, AS: fʹilãntropʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filantropka ż., filantrop mos., filantropijność ż.

 przym. filantropijny

 przysł. filantropijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobroczynność, altruizm

Wiktionary


filantropijność

→ fi­lan­tro­pij­ny


SJP.pl

Patrz:

filantropijny

filantropijny

do­ty­czą­cy fi­lan­tro­pii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fi­lan­tro­pią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filantropka ż., filantropia ż., filantrop m.

Wiktionary


filantropinista

zwo­len­nik ruchu pe­da­go­gicz­ne­go na rzecz oś­wia­ty, pro­pa­gu­ją­ce­go kształ­ce­nie także wśród niż­szych warstw spo­łecz­nych oraz ześ­wiec­cze­nie oś­wia­ty; fi­lan­tro­pi­sta


SJP.pl


filantropista

zwo­len­nik ruchu pe­da­go­gicz­ne­go na rzecz oś­wia­ty, pro­pa­gu­ją­ce­go kształ­ce­nie także wśród niż­szych warstw spo­łecz­nych oraz ześ­wiec­cze­nie oś­wia­ty; fi­lan­tro­pi­ni­sta


SJP.pl


filantropistka

→ fi­lan­tro­pi­sta


SJP.pl

Patrz:

filantropista

filantropka

→ fi­lan­trop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się dzia­łal­no­ścią do­bro­czyn­ną, wspo­ma­ga­ją­ca bied­nych i po­trze­bu­ją­cych

Wiktionary

Patrz:

filantrop

Powiązane:

 rzecz. filantropia ż.

:: fm. filantrop m.

 przym. filantropijny

Wiktionary


filar

pio­no­wa pod­po­ra kon­struk­cji o prze­kro­ju wie­lo­bocz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wie­lo­bocz­na, pio­no­wa wolno sto­ją­ca pod­po­ra kon­struk­cji;

 (1.2) przen. ktoś lub coś bę­dą­ce pod­po­rą, osto­ją

 (1.3) górn. niet­knię­ta część gó­rot­wo­ru, po­zo­sta­wio­na do pod­par­cia stro­pu

Wiktionary

Filar – pio­no­wa, wolno sto­ją­ca pod­po­ra kon­struk­cji. Filar może być ma­syw­ny (np. filar mostu), ale by­wa­ją także fi­la­ry o po­sta­ci słu­pów. Takie fi­la­ry, o ko­ło­wym lub wie­lo­bocz­nym kształ­cie ich prze­kro­jów po­przecz­nych, na­zy­wa­ne są ko­lum­na­mi.

Filar, który jest czę­ścio­wo scho­wa­ny w ścia­nie lub stoi przy niej ale nie jest ele­men­tem kon­struk­cyj­nym, to pi­la­ster.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawy były od sie­bie od­dzie­lo­ne dwoma rzę­da­mi sze­ścio­kąt­nych fi­la­rów.

 (1.2) Paweł był fi­la­rem sto­wa­rzy­sze­nia, bez jego ener­gii roz­pa­dło­by się ono już dawno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilar, AS: fʹilar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filarowanie n., filarowiec m.

:: zdrobn. filarek m.

 przym. filarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpora

Wiktionary


filareci

czło­nek taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia mło­dzie­ży pol­skiej (1820-23)


SJP.pl


filarecki

przy­miot­nik od: fi­la­re­ta


SJP.pl


filarek

zdrob­nie­nie od: filar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: filar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ręcz wspie­ra­ły ozdob­ne fi­lar­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlarɛk, AS: fʹilarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filar m., filarowanie n., filarowiec m.

 przym. filarowy

Wiktionary


filaret

Fi­la­ret – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, któ­re­go pa­tro­nem jest św. Fi­la­ret, zwany Ka­la­bryj­czy­kiem (XI wiek).

Wikipedia


filareta

czło­nek taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia mło­dzie­ży pol­skiej (1820-23)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek taj­ne­go pa­trio­tycz­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia mło­dzie­ży wi­leń­skiej dzia­ła­ją­ce­go w la­tach 1820 – 1823;

Wiktionary


filargiria

mi­łość do złota, mi­ło­wa­nie pie­nię­dzy, wiel­kie skąp­stwo


SJP.pl


filaria

pa­so­żyt z grupy ni­cie­ni


SJP.pl


filarioza

przew­le­kła, tro­pi­kal­na cho­ro­ba za­kaź­na


SJP.pl


filarowanie

ciąg fi­la­rów pod­pie­ra­ją­cych kon­struk­cję ar­chi­tek­to­nicz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sze­reg fi­la­rów pod­trzy­mu­ją­cych kon­struk­cję ar­chi­tek­to­nicz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taras był wspar­ty fi­la­ro­wa­niem z dzie­się­ciu ozdob­nych, kwa­dra­to­wych fi­lar­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilarɔˈvãɲɛ, AS: fʹilarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filar, filarek, filarowiec

 przym. filarowy

Wiktionary


filarowiec

gór­nik pra­cu­ją­cy na fi­la­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) górn. gór­nik zaj­mu­ją­cy się wy­bie­ra­niem węgla z fi­la­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilaˈrɔvʲjɛt͡s, AS: fʹilarovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filar m., filarek m., filarowanie n.

 przym. filarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górnik filarowy

Wiktionary


filarowy

przy­miot­nik od: filar


SJP.pl


filarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Fi­lar­ska (1922–2007) – pol­ska hi­sto­rycz­ka sztu­ki
  • Her­man Fi­lar­ski (1912–1982) – ho­len­der­ski bry­dży­sta
  • Maria Kraus-Fi­lar­ska – pol­ska le­kar­ka
  • Woj­ciech Fi­lar­ski (1831–1898) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, te­o­log

Wikipedia


filarówka

rząd fi­la­rów pod­trzy­mu­ją­cych kon­struk­cję ar­chi­tek­to­nicz­ną; fi­la­ro­wa­nie


SJP.pl


filat.

skrót od: fi­la­te­li­sty­ka, fi­la­te­li­stycz­ny; fi­la­tel.


SJP.pl


filatel.

skrót od: fi­la­te­li­sty­ka, fi­la­te­li­stycz­ny; filat.


SJP.pl


filatelista

ko­lek­cjo­ner, znaw­ca znacz­ków pocz­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ko­lek­cjo­ner lub znaw­ca znacz­ków pocz­to­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filatelistyka ż.

:: fż. filatelistka ż.

 przym. filatelistyczny

Wiktionary


filatelistka

ko­lek­cjo­ner­ka, znaw­czy­ni znacz­ków pocz­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która ko­lek­cjo­nu­je znacz­ki pocz­to­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilatɛˈlʲistka, AS: fʹilatelʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filatelistyka ż.

:: fm. filatelista mos.

 przym. filatelistyczny

 przysł. filatelistycznie

Wiktionary


filatelistyczny

do­ty­czą­cy fi­la­te­li­sty­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy fi­la­te­li­sty­ki, zwią­za­ny z fi­la­te­li­sty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pój­dzie­my do skle­pu fi­la­te­li­stycz­ne­go po kla­ser na znacz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filatelista mos., filatelistka ż., filatelistyka ż.

Wiktionary


filatelistyka

1. ko­lek­cjo­no­wa­nie znacz­ków pocz­to­wych;
2. znaw­stwo znacz­ków pocz­to­wych; mar­koz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hobby po­le­ga­ją­ce na ko­lek­cjo­no­wa­niu ar­te­fak­tów pocz­to­wych;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „fi­la­te­li­sta”. Zo­bacz też: "Fi­la­te­li­sta" – cza­so­pis­mo.

Fi­la­te­li­sty­ka – ro­dzaj hobby po­le­ga­ją­ce­go na ko­lek­cjo­no­wa­niu wszel­kie­go ro­dza­ju wa­lo­rów pocz­to­wych (głów­nie znacz­ków pocz­to­wych).

Fi­la­te­li­sty­ka pow­sta­ła rów­no­cze­śnie z wpro­wa­dze­niem pier­wszych znacz­ków pocz­to­wych w 1840 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim głów­nym hobby jest fi­la­te­li­sty­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilatɛˈlʲistɨka, AS: fʹilatelʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filatelista m., filatelistka ż.

 przym. filatelistyczny

Wiktionary


filc

1. ma­te­riał uzy­ska­ny ze zbi­tej, spra­so­wa­nej wełny lub sier­ści
2. gęsty me­szek po­kry­wa­ją­cy po­wierzch­nię ło­dy­gi, liści lub owo­ców niek­tó­rych ro­ślin; kut­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ma­te­riał ze zbi­tej wełny;

 (1.2) pot. obuw. przen. wy­so­ki gu­mo­wy but z grubą cho­le­wą z filcu (1.1)

Wiktionary

Filc – wyrób włó­kien­ni­czy otrzy­my­wa­ny przez spil­śnia­nie włó­kien, zwła­szcza weł­nia­nych. Roz­róż­nia się dwa ro­dza­je fil­ców: filce bite, uzy­ski­wa­ne przez bez­poś­red­nie fo­lo­wa­nie włó­kien, oraz filce tkane, uzy­ski­wa­ne przez fo­lo­wa­nie po­wierzch­ni tka­nin.

Zdol­ność wy­ro­bów weł­nia­nych do spil­śnia­nia jest jed­no­cze­śnie ich wadą, po­nie­waż w trak­cie użyt­ko­wa­nia do­cho­dzi do ich sa­mo­czyn­ne­go fil­co­wa­nia, co psuje wa­lo­ry este­tycz­ne (zmie­nia się fak­tu­ra tka­ni­ny) i użyt­ko­we (sfil­co­wa­ny wyrób weł­nia­ny ma znacz­nie mniej­sze wy­mia­ry).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲilt͡s, AS: fʹilc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filcak m., filcarz mos., filcowanie n., sfilcowanie n., filcówka ż., filcóweczka ż., filcownictwo n.

 czas. filcować ndk., sfilcować dk.

 przym. filcowy, filcowaty, filcowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilśń

 (1.2) filcak, gumofilc

Wiktionary


filcak

1. fil­co­wy but;
2. grze­bień do ko­ciej i psiej sier­ści


SJP.pl


filcarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, który wy­ra­bia filc, głów­nie na ka­pe­lu­sze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak­że pod ko­niec XVI w. po­ja­wi­li się na przed­mie­ściach tego mia­sta bar­dzo licz­ni fil­ca­rze, pro­du­ku­ją­cy nie tylko na­kry­cia głowy, ale także kurt­ki, koł­nie­rze, przy­kry­cia na stoły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilt͡saʃ, AS: fʹilcaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filc m., filcowanie n., sfilcowanie n.

 czas. filcować ndk., sfilcować dk.

 przym. filcowy

Wiktionary


filce

1. ma­te­riał uzy­ska­ny ze zbi­tej, spra­so­wa­nej wełny lub sier­ści
2. gęsty me­szek po­kry­wa­ją­cy po­wierzch­nię ło­dy­gi, liści lub owo­ców niek­tó­rych ro­ślin; kut­ner


SJP.pl


filcopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści filcu; przy­po­mi­na­ją­cy filc


SJP.pl


filcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fil­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filcować ndk.

 rzecz. filcarz mos.

 przym. filcowy

Wiktionary


filcowaty

1. zbity, spra­so­wa­ny, sfil­co­wa­ny;
2. o czę­ściach ro­ślin: po­kry­ty gę­sty­mi wło­ska­mi


SJP.pl


filcować

zbi­jać wełnę lub sierść w filc


SJP.pl


filcowy

przy­miot­nik od: filc


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z filcu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filc mrz., filcarz mos., filcowanie n., sfilcowanie n.

 czas. filcować ndk., sfilcować dk.

 przym. filcowaty

Wiktionary


filcunek

w gwa­rze więź­niów hit­le­row­skich obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych: re­wiz­ja


SJP.pl


filcówka

woj­ło­ko­wy but z cho­lew­ką; wa­lon­ka, wa­lo­nek


SJP.pl


fildekos

ro­dzaj przę­dzy ba­weł­nia­nej


SJP.pl

Fil­de­kos (z franc. "fil d'Ecos­se", do­słow­nie "szkoc­ka nić") – ro­dzaj usz­la­chet­nio­nej (pod­da­nej wy­cze­sy­wa­niu i mer­ce­ry­za­cji) przę­dzy ba­weł­nia­nej z dłu­gich włó­kien, przez­na­czo­nej do wy­ro­bów dzie­wiar­skich, np. do wy­ro­bu ba­weł­nia­nych poń­czoch i skar­pet.

Wikipedia


fildekosowy

zwią­za­ny z fil­de­ko­sem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z przę­dzy ba­weł­nia­nej uży­wa­nej do wy­ro­bów dzie­wiar­skich, zwła­szcza poń­czosz­ni­czych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­ła na targu sześć par naj­tań­szych fil­de­ko­so­wych poń­czoch.

Wiktionary


fildekosy

daw­niej: wy­ro­by dzie­wiar­skie, zwła­szcza poń­czo­chy z przę­dzy typu fil­de­kos


SJP.pl


fildystor

przy­rząd poz­wa­la­ją­cy wzmac­niać sy­gna­ły elek­trycz­ne


SJP.pl


file

[czy­taj: fajl] do­ku­ment lub ry­su­nek za­pi­sa­ny w pa­mię­ci kom­pu­te­ra; plik


SJP.pl

File ( ‏فيله‎, Φιλαί) – egip­ska wyspa na Nilu na wy­so­ko­ści I ka­ta­rak­ty. W cza­sach sta­ro­żyt­nych na wy­spie znaj­do­wał się oś­ro­dek kultu Izydy.

Wikipedia


fileasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Fi­le­asz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „mi­łu­ją­cy lub ży­ją­cy w przy­jaź­ni”.

Imię nosił egip­ski mę­czen­nik z IV wieku, ścię­ty za pa­no­wa­nia ce­sa­rza Dio­kle­cja­na. Fi­le­asz, bi­skup z Thmu­is, i Fi­lo­ro­mus wy­mie­nie­ni są w Mar­ty­ro­lo­gium Rzym­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bi­sku­pa Fi­le­a­sza ścię­to 4 lu­te­go 306 roku.

Wiktionary


fileciarka

1. ma­szy­na do od­ci­na­nia dwóch bocz­nych pła­tów mięsa (fi­le­tów) od krę­go­słu­pa ryby;
2. pra­cow­ni­ca wy­ko­nu­ją­ca tę czyn­ność ręcz­nie za po­mo­cą noża


SJP.pl


filecik

zdrob­nie­nie od: filet


SJP.pl


filek

1. zdrob­nie­nie od: Filip (imię mę­skie);
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Maria Filek – pro­fe­sor nauk bio­lo­gicz­nych
  • Jacek Filek (wła­ści­wie: Ta­de­usz Jacek Filek) – etyk, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Ja­ni­na Filek – etycz­ka, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Mi­chał Filek – pił­karz
  • Rafał Filek – ju­do­ka
  • Wła­dy­sław Filek – agro­nom, pro­fe­sor nauk rol­ni­czych

Wikipedia


filembriogeneza

okre­śle­nie zmian ewo­lu­cyj­nych za­cho­dzą­cych pod­czas em­brio­nal­ne­go roz­wo­ju na­rzą­dów, które pro­wa­dzą do mo­dy­fi­ka­cji w bu­do­wie do­ro­słe­go czło­wie­ka


SJP.pl


filemon

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mio­do­ja­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Fi­le­mon – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "philé" – „mi­łu­ję, ko­cham” lub od "phil-mosýn" – „przy­jaz­ność, życz­li­wość”, czyli „życz­li­wy, przy­jaz­ny”. Ży­ją­cy w cza­sach bi­blij­nych Św. Fi­le­mon był jed­nym z adre­sa­tów li­stów św. Pawła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɛ̃mɔ̃n, AS: fʹilẽmõn

Wiktionary


filer

wcze­śnie owo­cu­ją­ce drzew­ko owo­co­we; fil­ler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiecz­ne pióro

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Filer – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Twin Falls
  • Filer (ang. Filer Char­ter towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ma­ni­stee
  • Filer – po­tocz. de­tek­tyw, agent po­li­cji car­skiej

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) filok

Wiktionary


filet

1. oczy­szczo­ny z kości lub ości płat mięsa lub ryby;
2. ozdob­na ko­ron­ka wy­ko­ny­wa­na ręcz­nie przy uży­ciu spe­cja­li­stycz­nych iglic;
3. ozdob­na zło­co­na linia na grzbie­cie książ­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. płat czy­ste­go mięsa – bez skóry i kości;

 (1.2) ko­ron­ka w po­sta­ci wią­za­nej sia­tecz­ki, na któ­rej haf­to­wa­ny jest or­na­ment;

 (1.3) ozdob­na linia wy­ko­na­na przez in­tro­li­ga­to­ra na okład­ce lub grzbie­cie książ­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Filet – rzeka, do­pływ Cher
  • Filet – miej­sco­wość w gmi­nie Mörel-Filet, w kan­to­nie Va­la­is, w okrę­gu Östlich Raron
  • filet – ro­dzaj mięsa
  • filet – ko­ron­ka siat­ko­wa
  • Mörel-Filet

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲilɛt, AS: fʹilet

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. fileciarka ż., filetowanie n., odfiletowanie n., wyfiletowanie n.

:: zdrobn. filecik m.

 czas. filetować ndk., odfiletować dk., wyfiletować dk.

 przym. filetowy

 rzecz. fileta ż.

Wiktionary


fileta

na­rzę­dzie do wy­bi­ja­nia ozdób in­tro­li­ga­tor­skich


SJP.pl


filetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. od­cza­sow­ni­ko­wy od|fi­le­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɛtɔˈvãɲɛ, AS: fʹiletovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filet m., filecik m., wyfiletowanie n., odfiletowanie n., filetownik m., fileciarka ż., fileciarz m.

 czas. filetować ndk., wyfiletować dk., odfiletować dk.

 przym. filetowy

Wiktionary


filetować

1. por­cjo­wać i oczy­szczać rybę lub mięso z ości lub kości;
2. robić fi­le­ty


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. spra­wiać rybę (rza­dziej drób, ja­rzy­ny), usu­wa­jąc czę­ści nie­ja­dal­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez­poś­red­nio po zło­wie­niu, na stat­ku, ryby są fi­le­to­wa­ne i mro­żo­ne w tem­pe­ra­tu­rze -30°C, co za­pew­nia naj­lep­szą ja­kość i świe­żość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɛˈtɔvat͡ɕ, AS: fʹiletovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filet m., filecik m., filetowanie n., wyfiletowanie n., odfiletowanie n., filetownik m., fileciarka ż., fileciarz m.

 czas. wyfiletować dk., odfiletować dk.

 przym. filetowy

Wiktionary


filetowy

→ filet


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zwią­za­ny z fi­le­tem, do­ty­czą­cy fi­le­ta

 (1.2) gw-pl|Za­gó­rze,Pod­ha­le,Spisz. fio­le­to­wy

Wiktionary

Patrz:

filet

Przykłady

 (1.1) W sumie wy­da­no około 250 li­trów zupy i 1000 por­cji sma­żo­nej kost­ki fi­le­to­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filetowanie n.

 czas. filetować

Wiktionary


filewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


filh.

skrót od: fil­har­mo­nia, fil­har­mo­nicz­ny


SJP.pl


filharmonia

in­sty­tu­cja dy­spo­nu­ją­ca sta­łym ze­spo­łem zło­żo­nym z in­stru­men­ta­li­stów, śpie­wa­ków pod kie­run­kiem dy­ry­gen­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­sty­tu­cja or­ga­ni­zu­ją­ca kon­cer­ty mu­zy­ki po­waż­nej, po­sia­da­ją­ca włas­ny skład mu­zy­ków

 (1.2) pot. bu­dy­nek, w któ­rym od­by­wa­ją się kon­cer­ty mu­zy­ki po­waż­nej

Wiktionary

Fil­har­mo­nia – in­sty­tu­cja kul­tu­ry zaj­mu­ją­ca się or­ga­ni­za­cją i pre­zen­ta­cją kon­cer­tów mu­zy­ki kla­sycz­nej, głów­nie tych o cha­rak­te­rze peł­no­or­kie­stro­wym, naj­czę­ściej rów­no­cze­śnie przy­go­to­wu­ją­ca takie ut­wo­ry do wy­ko­na­nia. Tym samym sło­wem okre­śla się też gmach ta­kiej in­sty­tu­cji, acz­kol­wiek ist­nie­ją fil­har­mo­nie po­sia­da­ją­ce je­dy­nie włas­ne za­ple­cze lo­ka­lo­we, a pre­zen­tu­ją­ce ut­wo­ry w wy­naj­mo­wa­nych sa­lach kon­cer­to­wych. In­sty­tu­cja­mi pro­wa­dzą­cy­mi dzia­łal­ność po­dob­ną do fil­har­mo­nii są np. sto­wa­rzy­sze­nia mu­zycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w na­szej fil­har­mo­nii bę­dzie coś in­te­re­su­ją­ce­go w ten we­e­kend?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilxarˈmɔ̃ɲja, AS: fʹilχarmõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filharmonik mos., filharmonika ż., filharmonista m., filhamonistka ż.

 przym. filharmoniczny, filharmonijny

Wiktionary


filharmoniczka

→ fil­har­mo­nik


SJP.pl

Patrz:

filharmonik

filharmoniczny

zwią­za­ny z fil­har­mo­nią, do­ty­czą­cy fil­har­mo­nii


SJP.pl


filharmonik

1. czło­nek or­kie­stry fil­har­mo­nicz­nej
2. daw­niej o me­lo­ma­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. czło­nek or­kie­stry fil­har­mo­nicz­nej lub chóru fil­har­mo­nicz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filharmonia ż.

:: fż. filharmoniczka ż.

 przym. filharmoniczny

Wiktionary


filhellenista

mi­ło­śnik an­tycz­nej Hel­la­dy; mi­ło­śnik Gre­cji, Gre­ków


SJP.pl


filhellenistka

→ fil­hel­le­ni­sta; hel­le­no­fil­ka


SJP.pl


filhellenizm

1. roz­mi­ło­wa­nie się w an­tycz­nej Gre­cji;
2. ruch po­par­cia dla aspi­ra­cji nie­pod­le­gło­ścio­wych Gre­gów, ist­nie­ją­cy na po­cząt­ku XIX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. umi­ło­wa­nie kul­tu­ry sta­ro­żyt­nej Gre­cji;

 (1.2) hist. ruch so­li­dar­no­ścio­wy z grec­ką walką na­ro­do­wo­wyz­wo­leń­czą w XIX w.

Wiktionary

Fil­hel­le­nizm – po­sta­wa wy­ra­ża­ją­ca sym­pa­tię wobec Gre­cji i Gre­ków; ter­min zwy­kle uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do ruchu kul­tu­ral­ne­go, li­te­rac­kie­go i po­li­tycz­ne­go w XIX-wiecz­nej Eu­ro­pie.

Celem fil­hel­le­nów było wspar­cie Gre­ków w ich „wy­bi­ja­niu się na nie­pod­le­głość”, czyli w woj­nie na­ro­do­wo­wyz­wo­leń­czej z Im­pe­rium Os­mań­skim to­czo­nej w la­tach 1821-1830.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. filhellen m., filhellenista m., filhellenistka ż., hellenofilia ż., hellenofil m., hellenofilka ż., hellenofilizm m.

 przym. filohelleński, hellenofilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hellenofilia, hellenofilizm

Wiktionary


filhelleński

sprzy­ja­ją­cy Hel­le­nom, Gre­kom


SJP.pl


filia

od­dział ja­kiejś in­sty­tu­cji, agen­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zarz. od­dział przed­się­bior­stwa, uczel­ni lub urzę­du znaj­du­ją­cy się w innym miej­scu niż cen­tral­ny

 (1.2) kośc. od­dział ad­mi­ni­stra­cji ko­ściel­nej nie sta­no­wią­cy sa­mo­dziel­nej pa­ra­fii

Wiktionary

Filia (łac. "córka") – ek­spo­zy­tu­ra, agen­da lub od­dział (np. przed­się­bior­stwa, uczel­ni, szko­ły, urzę­du, banku, in­sty­tu­cji), ma­ją­cy naj­czę­ściej swoją lo­ka­li­za­cję poza miej­scem funk­cjo­no­wa­nia głów­nej, na­drzęd­nej jed­nost­ki.

Filia jest po­wią­za­na or­ga­ni­za­cyj­nie i naj­czę­ściej rów­nież sta­tu­to­wo z głów­nym pod­mio­tem, od któ­re­go jest za­leż­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bi­blio­te­ka wo­je­wódz­ka ma małą filię na moim osied­lu.

 (1.2) Pro­boszcz od­pra­wia msze we farze, zaś wi­ka­rzy i eme­ryt po fi­liach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilʲja, AS: fʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filialny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oddział

Wiktionary


filiacja

1. książ­ko­wo: po­wią­za­nie, zwią­zek, za­leż­ność;
2. w ge­ne­a­lo­gii: wza­jem­ny sto­su­nek po­kre­wień­stwa dwóch osób;
3. w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie: usta­la­nie za­leż­no­ści mię­dzy frag­men­ta­mi jed­ne­go dzie­ła;
4. w tech­ni­ce: stop o zmie­nia­ją­cej się za­war­to­ści jed­ne­go skład­ni­ka w dru­gim;
5. w zo­o­tech­ni­ce: two­rze­nie no­wych ras z in­nych już ist­nie­ją­cych


SJP.pl

Fi­lia­cja (od łac. "fi­lia­tio" – wy­wo­dze­nie syna od ojca) – ro­dzaj sto­sun­ku ge­ne­a­lo­gicz­ne­go za­cho­dzą­ce­go po­mię­dzy dwie­ma oso­ba­mi, z któ­rych jedna po­cho­dzi od dru­giej.

Wikipedia


filiacyjny

przy­miot­nik od: fi­lia­cja


SJP.pl


filialny

bę­dą­cy filią, na­le­żą­cy do filii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do filii, zwią­za­ny z filią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­ka­rzy od­pra­wia­ją msze w ko­ścio­łach i ka­pli­cach fi­lial­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filia ż.

Wiktionary


filiał

tyle co: filia


SJP.pl


filibustierka

upor­czy­we prze­dłu­ża­nie obrad par­la­men­tu w celu opóź­nie­nia pod­ję­cia uchwał


SJP.pl


filiera

ele­ment na­da­ją­cy kształt włó­knu syn­te­tycz­ne­mu z rozt­wo­ru lub stopu przę­dzal­ni­cze­go; dysza przę­dzal­ni­cza, fi­lier­ka


SJP.pl


filierka

ele­ment na­da­ją­cy kształt włó­knu syn­te­tycz­ne­mu z rozt­wo­ru lub stopu przę­dzal­ni­cze­go; dysza przę­dzal­ni­cza, fi­lie­ra


SJP.pl


filigran

1. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia or­na­men­tów i przed­mio­tów, zwy­kle nie­wiel­kich roz­mia­rów, z dru­ci­ków zło­tych i srebr­nych łą­czo­nych w mi­ster­ne de­se­nie;
2. znak wodny na pa­pie­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. tech­ni­ka złot­ni­cza po­le­ga­ją­ca na zdo­bie­niu lub wy­ko­ny­wa­niu ca­łe­go przed­mio­tu z cien­kich dru­ci­ków uło­żo­nych w ażu­ro­wą siat­kę;

Wiktionary

Fi­li­gran – tech­ni­ka złot­ni­cza po­le­ga­ją­ca na zdo­bie­niu lub wy­ko­ny­wa­niu ca­łe­go przed­mio­tu z cien­kich dru­ci­ków uło­żo­nych w ażu­ro­wą siat­kę.

W tech­ni­ce tej używa się dru­ci­ków zło­tych i srebr­nych. Skrę­ca się je ze sobą (zaz­wy­czaj po dwa), a na­stęp­nie roz­kle­pu­je, w efek­cie czego ich brzeg jest cha­rak­te­ry­stycz­nie ząb­ko­wa­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈlʲiɡrãn, AS: fʹilʹigrãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filigranowy

 rzecz. filigranowość n.

Wiktionary


filigranek

rzad­ko, prze­no­śnie: rzecz lub osoba mała, kru­cha, de­li­kat­na; ma­leń­stwo, dro­biazg, drob­nost­ka, bi­be­lo­cik


SJP.pl


filigranistyka

Fi­li­gra­ni­sty­ka – nauka po­moc­ni­cza hi­sto­rii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem zna­ków wod­nych daw­nych pa­pier­ni.

Roz­wi­nę­ła się w XIX wieku, na mar­gi­ne­sie badań ar­chi­wal­nych. Fi­li­gra­ni­sty­ka po­ma­ga da­to­wać pa­pie­ro­we do­ku­men­ty, przy­bli­żać lub okre­ślać rejon ich pow­sta­nia, ułat­wia także wy­kry­wa­nie fał­szerstw, za­rów­no daw­nych jak i współ­czes­nych. Wy­ni­ki badań fi­li­gra­nów sta­no­wią też cenne źró­dło dla he­ral­dy­ki.

Wikipedia


filigranować

wy­ko­ny­wać znaki wodne na pa­pie­rze; zna­czyć, oz­na­czać pa­pier fi­li­gra­na­mi


SJP.pl


filigranowość

cecha przy­pi­sy­wa­na oso­bom lub przed­mio­tom o nie­wiel­kich roz­mia­rach; kru­chość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fi­li­gra­no­we; cecha tych, któ­rzy są fi­li­gra­no­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filigranowy

 przysł. filigranowo

 rzecz. filigran mrz.

Wiktionary


filigranowy

1. drob­ny, nie­du­ży o de­li­kat­nych kształ­tach;
2. bę­dą­cy fi­li­gra­nem lub wy­ko­na­ny tą tech­ni­ką;
3. ażu­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo drob­ny i bar­dzo de­li­kat­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Col wszedł do sali od­praw, mo­men­tal­nie za­u­wa­żył księż­nicz­kę Leię, fi­li­gra­no­wą ko­bie­tę w bieli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filigran mrz., filigranowość ż.

Wiktionary


filioque

[czy­taj: fi­liok­we] z ła­ci­ny: i od syna; o po­cho­dze­niu Ducha Świę­te­go w re­li­gii chrze­ści­jań­skiej: od Ojca (i od Syna) po­cho­dzi; za­sad­ni­cza róż­ni­ca w dok­try­nie i credo Ko­ścio­ła Rzym­skie­go i Pra­wo­sław­ne­go, która do­pro­wa­dzi­ła do pier­wsze­go wiel­kie­go ro­zła­mu chrze­ści­jań­stwa; w prze­no­śni: jedno słowo bę­dą­ce przy­czy­ną wiel­kie­go sporu i kon­flik­tu


SJP.pl

Fi­lio­que ( i Syna) – ła­ciń­ski ter­min, przed­miot i sy­no­nim sporu te­o­lo­gicz­ne­go pra­wo­sła­wia z ka­to­li­cyz­mem, a poś­red­nio też z pro­te­stan­tyz­mem, o sfor­mu­ło­wa­nie dog­ma­tycz­ne za­war­te w przy­ję­tej przez Za­chód wer­sji ni­cej­sko-kon­stan­ty­no­po­li­tań­skie­go wyz­na­nia wiary.

Wikipedia


filip

gwa­ro­we przez­wi­sko da­wa­ne za­ją­co­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) łow. lub przest. zając

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. rozum

Wiktionary

Filip – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, oz­na­cza­ją­ce "lu­bią­cy konie" lub "przy­ja­ciel koni" (φίλος, phi­los = „przy­ja­ciel, mi­ło­śnik” + ἵππος, hip­pos = „koń”).

Nosił je np. Filip II Ma­ce­doń­ski, oj­ciec Alek­san­dra Wiel­kie­go. Żeń­skie od­po­wied­ni­ki tego imie­nia to Fi­li­pi­na, Fi­li­pa. Naz­wi­ska po­cho­dzą­ce od Fi­li­pa: Fi­li­po­wicz, Fi­lip­czak, Fi­li­pek, Fi­li­pow­ski, Fi­lip­kow­ski. Nazwa pań­stwa Fi­li­pi­ny po­cho­dzi od imie­nia króla Hisz­pa­nii Fi­li­pa II Habs­bur­ga.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲilʲip, AS: fʹilʹip

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filip mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot

Wiktionary


filip.

skrót od: fi­li­piń­ski


SJP.pl


filipa

gwa­ro­we przez­wi­sko da­wa­ne za­ją­co­wi


SJP.pl

Fi­li­pa – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Filip.

Chrze­ści­jań­ski­mi pa­tron­ka­mi tego imie­nia są św. Fi­li­pa z Perge i bł. Fi­li­pa Ma­re­ria, która po­sta­no­wi­ła zo­stać pu­stel­ni­cą pod wpły­wem spot­ka­nia ze św. Fran­cisz­kiem z Asyżu, a także bł. Fi­li­pa de Chan­te­mi­lan.

Fi­li­pa imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 lu­te­go, 20 wrze­śnia i 15 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


filipczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Fi­lip­czak – pol­ski no­ta­riusz, muzyk, dzia­łacz kul­tu­ry
  • Da­riusz Fi­lip­czak – pol­ski pił­karz
  • Do­ro­ta Fi­lip­czak – pol­ska fi­lo­log an­giel­ska, po­et­ka, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Ga­briel Fi­lip­czak (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Krzysz­tof Fi­lip­czak – pol­ski fut­sa­li­sta
  • Marek Fi­lip­czak – pol­ski pił­karz
  • Ro­bert Fi­lip­czak – pol­ski dy­plo­ma­ta, urzęd­nik pań­stwo­wy
  • To­masz Fi­lip­czak – pol­ski dzia­łacz opo­zy­cyj­ny w PRL

Wikipedia


filipczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


filipczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


filipejon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) sta­ro­żyt­na świą­ty­nia Zeusa ufun­do­wa­na przez Fi­li­pa II Ma­ce­doń­skie­go w Olim­pii ok. 339–300 p.n.e.;

Wiktionary


filipek

zdrob­nie­nie od: Filip (imię mę­skie); Filek


SJP.pl

Filip Jan Mar­ci­nek, znany jako Fi­li­pek (ur. 10 sierp­nia 1995 w Kro­to­szy­nie) – pol­ski raper, fre­e­sty­ler, autor tek­stów oraz freak figh­ter. Za­wod­nik bitew typu fre­e­sty­le. Dwu­krot­ny zwy­cięz­ca WBS (Wiel­ka Bitwa Szcze­ciń­ska) w roku 2014 oraz 2015, trzy­krot­ny zwy­cięz­ca Bitwy o Po­łud­nie w roku 2018, 2022 i 2023. Dwu­krot­nie zajął także trze­cie miej­sce na WBW (Wiel­ka Bitwa War­szaw­ska) w la­tach 2013 i 2014.

Wikipedia


filipiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Fi­li­piak – pol­ski siat­karz
  • Bo­le­sław Fi­li­piak − rzym­sko­ka­to­lic­ki bi­skup
  • Ewa Fi­li­piak − pol­ski in­ży­nier i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Iza­be­la Fi­li­piak − pol­ska pi­sar­ka, ese­ist­ka, kry­tyk kul­tu­ry
  • Jacek Fi­li­piak − pol­ski re­ży­ser fil­mo­wy
  • Ja­nusz Fi­li­piak − pol­ski in­ży­nier, in­for­ma­tyk i przed­się­bior­ca
  • Kac­per Fi­li­piak − pol­ski sno­o­ke­rzy­sta
  • Ka­zi­mierz Fi­li­piak − pol­ski che­mik, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki i wo­je­wo­da
  • Ka­zi­mierz Fi­li­piak − du­chow­ny ka­to­lic­ki obrząd­ku or­miań­skie­go
  • Krzysz­tof Jerzy Fi­li­piak − pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki i le­karz
  • Ma­rian Fi­li­piak − pol­ski so­cjo­log, re­li­gioz­naw­ca i bi­bli­sta
  • Mi­chał Fi­li­piak − pol­ski aktor

Wikipedia


filipianin

miesz­ka­niec Fi­lip­pi (sta­ro­żyt­ne­go mia­sta i ko­lo­nii rzym­skiej na wy­brze­żu wschod­niej Ma­ce­do­nii)


SJP.pl


filipika

gwał­tow­na, pełna pasji mowa skie­ro­wa­na prze­ciw­ko komuś lub cze­muś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­now­cze, gwał­tow­ne, opo­nu­ją­ce mó­wie­nie;

 (1.2) hist. sta­roż. jedno z prze­mó­wień De­mo­ste­ne­sa lub Cy­ce­ro­na;

Wiktionary

Fi­li­pi­ka – gwał­tow­na, ostra mowa wy­mie­rzo­na prze­ciw­ko komuś, ewen­tu­al­nie ostre wy­stą­pie­nie oskar­ży­ciel­skie[].

Nazwa po­cho­dzi od trzech mów De­mo­ste­ne­sa prze­ciw­ko Fi­li­po­wi II Ma­ce­doń­skie­mu wy­gło­szo­nych w IV wieku p.n.e. w okre­sie wzro­stu po­tę­gi ma­ce­doń­skiej. Tym samym mia­nem naz­wał też swoje mowy prze­ciw­ko Mar­ko­wi An­to­niu­szo­wi rzym­ski ora­tor Cy­ce­ron (zob. "Fi­li­pi­ki").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mar­sza­łek Sejmu chciał przer­wać fi­li­pi­kę posła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲika, AS: fʹilʹipʹika

Wiktionary


filipin

czło­nek zgro­ma­dze­nia księ­ży ka­to­lic­kich, za­ło­żo­ne­go w 1564 roku w Rzy­mie przez św. Fi­li­pa Neri


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go przez św. Fi­li­pa Ne­re­u­sza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świę­te­go Fi­li­pa po­cho­wa­no w klasz­to­rze fi­li­pi­nów w Rzy­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filip m., Filipiak ż./mos.

 przym. filipiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oratorianin

Wiktionary


filipina

czło­nek zgro­ma­dze­nia księ­ży ka­to­lic­kich, za­ło­żo­ne­go w 1564 roku w Rzy­mie przez św. Fi­li­pa Neri


SJP.pl

Fi­li­pi­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Filip. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Róża Fi­li­pi­na Du­ches­ne (1769–1852).

Fi­li­pi­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 21 sierp­nia, 20 wrze­śnia i 18 li­sto­pa­da.

We­dług da­nych z re­je­stru PESEL (stan na 19 stycz­nia 2024 r.) imię to jako pier­wsze nosi 112 osób, zaś jako dru­gie 185 osób.

Wikipedia


filipini

czło­nek zgro­ma­dze­nia księ­ży ka­to­lic­kich, za­ło­żo­ne­go w 1564 roku w Rzy­mie przez św. Fi­li­pa Neri


SJP.pl

Fi­li­pi­ni, ina­czej ora­to­ria­nie, łac. "Con­gre­ga­tio Ora­to­rii Sanc­ti Phi­lip­pi Neri" (COr) – sto­wa­rzy­sze­nie życia apo­stol­skie­go za­ło­żo­ne w 1551 przez św. Fi­li­pa Neri w Rzy­mie i zat­wier­dzo­ne przez pa­pie­ża Grze­go­rza XIII w 1575 r. bullą "Co­pio­sus in mi­se­ri­cor­dia Deus".

Wikipedia


filipininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fi­li­pi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


filipinka

gra­nat sztur­mo­wy, uży­wa­ny głów­nie w pow­sta­niu war­szaw­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Fi­li­pin

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ET-40 Fi­li­pin­ka – gra­nat ręcz­ny pro­du­ko­wa­ny pod­czas II wojny świa­to­wej
  • „Fi­li­pin­ka” – mie­sięcz­nik ko­bie­cy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩnka, AS: fʹilʹipʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipiny nmos., filipińskość ż.

:: fm. Filipińczyk mos.

 przym. filipiński

Wiktionary


filipinki

gra­nat sztur­mo­wy, uży­wa­ny głów­nie w pow­sta­niu war­szaw­skim


SJP.pl

Fi­li­pin­ki – pol­ski ze­spół wo­kal­ny ut­wo­rzo­ny w li­sto­pa­dzie 1959 przy Tech­ni­kum Hand­lo­wym w Szcze­ci­nie z okaz­ji 15-lecia szko­ły, za­ło­żo­ny przez Jana Ja­ni­kow­skie­go, na­u­czy­cie­la eko­no­mii, to­wa­roz­naw­stwa i mu­zy­ki. Nazwa ze­spo­łu po­cho­dzi od ty­tu­łu cza­so­pis­ma dla dziew­cząt „Fi­li­pin­ka”.

Wikipedia


filipino

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. głów­ny dia­lekt ję­zy­ka ta­gal­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩnɔ, AS: fʹilʹipʹĩno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filipiński, daw. pilipino

Wiktionary


filipiny

czło­nek zgro­ma­dze­nia księ­ży ka­to­lic­kich, za­ło­żo­ne­go w 1564 roku w Rzy­mie przez św. Fi­li­pa Neri


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pań­stwo w Azji;

Wiktionary

Fi­li­pi­ny, ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Fi­li­pin (fil. Pi­li­pi­nas, Re­pu­bli­ka ng Pi­li­pi­nas; Fi­li­pi­nas, República de Fi­li­pi­nas; Phi­lip­pi­nes, Re­pu­blic of the Phi­lip­pi­nes) – pań­stwo wy­spiar­skie w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, po­ło­żo­ne na Ar­chi­pe­la­gu Fi­li­piń­skim na Oce­a­nie Spo­koj­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ję­zy­kiem urzę­do­wym na Fi­li­pi­nach jest język ta­ga­log.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩnɨ, AS: fʹilʹipʹĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipińczyk mos., Filipinka ż.

 przym. filipiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. urz. Republika Filipin

Wiktionary


filipiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


filipińczyk

ptak z rzędu wró­blo­wych, za­miesz­ku­ją­cy wyspy Ar­chi­pe­la­gu Fi­li­piń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Fi­li­pin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃n͇t͡ʃɨk, AS: fʹilʹipʹĩĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipiny nmos.

:: fż. Filipinka ż.

 przym. filipiński

Wiktionary


filipiński

zwią­za­ny z Fi­li­pi­na­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Fi­li­pi­na­mi, od­no­szą­cy się do pań­stwa Fi­li­pi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nogi tri­po­du wy­ko­na­ne są z fi­li­piń­skie­go ma­ho­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈpʲĩj̃sʲci, AS: fʹilʹipʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipiny nmos., Filipińczyk mos., Filipinka ż., filipińskość ż., filipin mos.

Wiktionary


filipkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


filipkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Józef Fi­lip­kow­ski – pol­ski pie­śniarz, dzia­łacz opo­zy­cji w okre­sie PRL
  • Jan Fi­lip­kow­ski – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa
  • Peter Vogel, także Piotr Fi­lip­kow­ski – szwaj­car­ski ban­ko­wiec i mor­der­ca
  • Wła­dy­sław Fi­lip­kow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Zbi­gniew Fi­lip­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, przed­się­bior­ca, urzęd­nik pań­stwo­wy i sa­mo­rzą­do­wy, se­na­tor

Wikipedia


filipon

czło­nek odła­mu pra­wo­sła­wia wy­ło­nio­ne­go po re­for­mie Ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go w Rosji, nie­uz­na­ją­cy mał­żeń­stwa i służ­by woj­sko­wej; fi­li­po­wiec


SJP.pl


filiponi

sekta, odłam pra­wo­sła­wia wy­ło­nio­ny po re­for­mie Ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go w Rosji, nie­uz­na­ją­cy mał­żeń­stwa i służ­by woj­sko­wej


SJP.pl

Fi­li­po­ni (także: "fi­li­pow­cy", "sta­ro­po­mor­cy") – jedna ze wspól­not ro­syj­skich sta­ro­o­brzę­dow­ców, za­li­cza­na do bez­po­pow­ców.

W przesz­ło­ści wyraz "fi­li­po­ni" był uży­wa­ny jako sy­no­ni­micz­ne okre­śle­nie sta­ro­o­brzę­dow­ców, w szcze­gól­no­ści ich spo­łecz­no­ści za­miesz­ka­łych w Pol­sce i Pru­sach Wschod­nich. Obec­nie takie sto­so­wa­nie tego ter­mi­nu uważa się za nie­po­praw­ne.

Wikipedia


filiponka

→ fi­li­pon


SJP.pl

Patrz:

filipon

filiponów

sekta, odłam pra­wo­sła­wia wy­ło­nio­ny po re­for­mie Ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go w Rosji, nie­uz­na­ją­cy mał­żeń­stwa i służ­by woj­sko­wej


SJP.pl


filipostwo

Filip z mał­żon­ką; Fi­li­po­wie


SJP.pl


filipowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fi­li­po­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipów m.

:: fż. filipowianka ż.

 przym. filipowski

Wiktionary


filipowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fi­li­po­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipów m.

:: fm. filipowianin m.

 przym. filipowski

Wiktionary


filipowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­li­po­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce
  • Fi­li­po­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­szy­ce
  • Fi­li­po­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn
  • Fi­li­po­wi­ce – gro­ma­da
  • Fi­li­po­wi­ce – dawna gmina

Wikipedia


filipowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fi­li­po­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipowice nmos., filipowiczanin m., filipowiczanka ż.

Wiktionary


filipowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Fi­li­po­wicz (forma żeń­ska: Fi­li­po­wicz/Fi­li­po­wi­czo­wa/Fi­li­po­wi­czów­na, licz­ba mnoga: Fi­li­po­wi­czo­wie) – pol­skie naz­wi­sko no­to­wa­ne od XIV wieku. Po­cho­dzi od imie­nia Filip.

Wikipedia


filipowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fi­li­po­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipowice nmos.

:: fż. filipowiczanka ż.

 przym. filipowicki

Wiktionary


filipowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fi­li­po­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipowice nmos.

:: fm. filipowiczanin m.

 przym. filipowicki

Wiktionary


filipowie

Filip z mał­żon­ką; Fi­li­po­stwo


SJP.pl


filipowiec

czło­nek odła­mu pra­wo­sła­wia wy­ło­nio­ne­go po re­for­mie Ko­ścio­ła pra­wo­sław­ne­go w Rosji, nie­uz­na­ją­cy mał­żeń­stwa i służ­by woj­sko­wej; fi­li­pon


SJP.pl


filipowski

przy­miot­nik od: Fi­li­pów, Fi­li­po­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fi­li­po­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filipów m., filipowianin m., filipowianka ż.

Wiktionary


filipowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fi­li­pa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Fi­li­pa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filip mos., Filipek mos.

Wiktionary


filippi

sta­ro­żyt­ne mia­sto w Ma­ce­do­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­no­ści mia­sto we wschod­niej Ma­ce­do­nii za­ło­żo­ne przez Fi­li­pa II, gdzie przed bitwą (w 42 r. p.n.e.) Bru­tu­so­wi uka­za­ła się zjawa prze­po­wia­da­ją­ca mu śmierć;

Wiktionary

Fi­lip­pi (łac. "Phi­lip­pi", gr. "Φἱλιπποι" "Phi­lip­poi") – sta­ro­żyt­ne mia­sto grec­kie, na­stęp­nie ko­lo­nia rzym­ska, w po­bli­żu wy­brze­ży Morza Egej­skie­go, na te­re­nie obec­nej Ma­ce­do­nii Wschod­niej, na daw­nej "Via Egna­tia" i w bli­sko­ści obec­nej au­to­stra­dy Egna­tia Odos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 30 roku p.n.e. ce­sarz Au­gust uznał Fi­lip­pi za ko­lo­nię rzym­ską i prze­słał wię­cej ko­lo­ni­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlʲipʲːi, AS: fʹilʹi•pʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filip mos., filipianin

Wiktionary


filipski

naz­wi­sko


SJP.pl


filipsyt

mi­ne­rał z grupy ze­o­li­tów, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian wap­nia i po­ta­su


SJP.pl


filipów

gwa­ro­we przez­wi­sko da­wa­ne za­ją­co­wi


SJP.pl

Fi­li­pów (nazwa hi­sto­rycz­na: Fi­li­pów Pier­wszy) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Fi­li­pów. Sie­dzi­ba gminy Fi­li­pów.

Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1570 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1870 roku. W końcu XVIII wieku jako mia­sto kró­lew­skie po­ło­żo­ne było w sta­ro­stwie nie­gro­do­wym fi­li­pow­skim w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go.

Wikipedia


filistea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na na ob­sza­rze Pa­le­sty­ny, za­miesz­ka­na przez Fi­li­sty­nów

Wiktionary

Fi­li­stea (hebr. פלשת) – ob­szar kon­tro­lo­wa­ny przez kon­fe­de­ra­cję pię­ciu miast-państw fi­li­styń­skich (Ekron, Gaza, Gat, Asz­ke­lon i Asz­dod) w po­łud­nio­wo-za­chod­nim Le­wan­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy Żydzi pod­bi­li Fi­li­steę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filistyn m., Filistynka ż.

 przym. filistyński

Wiktionary


filister

1. czło­wiek bez aspi­ra­cji, ma­łost­ko­wy, obo­jęt­ny na dobro ogółu; drob­no­mie­szcza­nin;
2. daw­niej: czło­nek kor­po­ra­cji stu­denc­kiej nie­bę­dą­cy stu­den­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek o cias­nych am­bi­cjach, gu­stach czy po­glą­dach

 (1.2) czło­nek kor­po­ra­cji aka­de­mic­kiej, który zo­stał ab­sol­wen­tem uczel­ni;

Wiktionary

Fi­li­ster – w kor­po­ra­cjach aka­de­mic­kich nazwa uży­wa­na na okre­śle­nie kor­po­ran­tów, któ­rzy ukoń­czy­li stu­dia. Fi­li­strzy zo­bo­wią­za­ni są do du­cho­we­go, or­ga­ni­za­cyj­ne­go i fi­nan­so­we­go wspie­ra­nia człon­ków czyn­nych, czyli stu­den­tów. Zbie­ra­ją się pod­czas do­rocz­ne­go ko­mer­szu kor­po­ra­cji i na­le­żą do or­ga­ni­za­cji fi­li­ster­skich.

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) rzecz. filisterstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kołtun, prostak, obskurant

Wiktionary


filisterka

ko­bie­ta bez aspi­ra­cji, ma­łost­ko­wa, obo­jęt­na na dobro ogółu; drob­no­mie­szczan­ka


SJP.pl


filisterski

wła­ści­wy fi­li­strom


SJP.pl


filisterstwo

spo­sób my­śle­nia i po­stę­po­wa­nia wła­ści­wy fi­li­strom; be­zi­de­o­wość, koł­tuń­stwo, drob­no­mie­szczań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) be­zi­de­o­wość, koł­tuń­stwo, ma­łost­ko­wość, ogra­ni­czo­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈstɛrstfɔ, AS: fʹilʹisterstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filister m., filisterka ż.

 przym. filisterski

Wiktionary


filistrzeć

sta­wać się ma­łost­ko­wym, obo­jęt­nym na dobro ogółu, na­by­wać cech fi­li­stra


SJP.pl


filistyn

czło­nek daw­ne­go in­do­e­u­ro­pej­skie­go ludu, za­li­cza­ne­go do tzw. Ludów Morza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Fi­li­stei;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawid strze­pał skórę Fi­li­sty­no­wi.

 (1.1) Tutaj za­czy­na­ją się zie­mie Fi­li­sty­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filistea ż.

:: fż. Filistynka ż.

 przym. filistyński

Wiktionary


filistyni

sta­ro­żyt­ny lud


SJP.pl

Fi­li­sty­ni ( ‏פְּלִשְׁתִּים‎ "Pəlištîm" – „przy­by­sze”, „wę­drow­cy”; eg. "P-r-s-t"; ‏فلستيون‎ "Fi­la­stin") – sta­ro­żyt­ny lud o nie­o­kre­ślo­nym po­cho­dze­niu, który za­miesz­ki­wał po­łud­nio­we wy­brze­ża Ka­na­a­nu, w okre­sie po­mię­dzy XII a VII wie­kiem p.n.e. Za­li­cza­li się do tzw.

Wikipedia


filistynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. miesz­kan­ka Fi­li­stei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z da­le­ka przy­pa­try­wa­ła się im Fi­li­styn­ka z nie­mow­lę­ciem na ręku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filistea ż.

:: fm. Filistyn m.

 przym. filistyński

Wiktionary


filistyński

do­ty­czą­cy Fi­li­sty­nów, wła­ści­wy Fi­li­sty­nom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. hist. do­ty­czą­cy Fi­li­stei lub Fi­li­sty­nów; po­cho­dzą­cy z Fi­li­stei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ra­wa­na do­tar­ła wresz­cie do ziem fi­li­styń­skich.

 (1.1) Ar­che­o­lo­dzy od­na­leź­li ce­ra­mi­kę fi­li­styń­ską z X w. przed Chr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Filistea ż., Filistyn m., Filistynka ż.

Wiktionary


filit

skała po­cho­dze­nia mag­mo­we­go lub osa­do­we­go


SJP.pl


filitowy

→ filit


SJP.pl

Patrz:

filit

filiński

naz­wi­sko


SJP.pl


filiżaneczka

zdrob­nie­nie od: fi­li­żan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od fi­li­żan­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiʒãˈnɛt͡ʃka, AS: fʹilʹižãnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filiżanka ż.

Wiktionary


filiżanka

czar­ka z usz­kiem, naj­czę­ściej por­ce­la­no­wa lub fa­jan­so­wa, uży­wa­na do her­ba­ty, kawy, cze­ko­la­dy, niek­tó­rych zup itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­kie na­czy­nie z usz­kiem, z któ­re­go pije się go­rą­ce na­po­je;

 (1.2) pot. kulin. miara ob­ję­to­ści równa po­jem­no­ści fi­li­żan­ki (1.1)

Wiktionary

Fi­li­żan­ka – nie­wiel­kie na­czy­nie, czar­ka, naj­czę­ściej z usz­kiem słu­żą­ca do picia na­po­jów ta­kich jak kawa czy her­ba­ta. Zaz­wy­czaj uży­wa­ne z od­po­wied­nim spod­kiem.

Fi­li­żan­ki z dwoma usz­ka­mi słu­żą­ce do po­da­wa­nia zup to bu­lio­nów­ki.

Pier­wsze fi­li­żan­ki spro­wa­dzo­ne do Eu­ro­py z Ja­po­nii nie miały uszek, po­dob­nie jak ich eu­ro­pej­skie imi­ta­cje po­cho­dzą­ce z Miśni. Tra­dy­cyj­nie wy­ra­bia­ne są z por­ce­la­ny lub fa­jan­su.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­tłu­kłam moją ulu­bio­ną fi­li­żan­kę. Zo­stał tylko spo­dek.

 (1.2) Mam ocho­tę na fi­li­żan­kę go­rą­cej cze­ko­la­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilʲiˈʒãnka, AS: fʹilʹižãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. filiżaneczka ż.

 przym. filiżankowy

Wiktionary


filiżankowy

→ fi­li­żan­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fi­li­żan­ką, do­ty­czą­cy fi­li­żan­ki

Wiktionary

Patrz:

filiżanka

Powiązane:

 rzecz. filiżanka ż.

Wiktionary


fill

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. pot. przej­ście, wstaw­ka na per­ku­sji

Wiktionary


filler

wcze­śnie owo­cu­ją­ce drzew­ko owo­co­we; filer


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fillér – mo­ne­ta wę­gier­ska
  • Fil­ler (te­le­wiz­ja)
  • Wi­told Fil­ler (1931–2009) – pol­ski aktor, dzien­ni­karz, kry­tyk

Wikipedia


film

1. ro­dzaj wi­do­wi­ska z uży­ciem za­pi­sa­nych sek­wen­cji ru­cho­mych obra­zów;
2. taśma zło­żo­na z sze­re­gu na­stę­pu­ją­cych po sobie zdjęć fo­to­gra­ficz­nych;
3. ogół ut­wo­rów fil­mo­wych;
4. przez­ro­czy­sta błona ce­lu­lo­i­do­wa do za­pi­sy­wa­nia zdjęć;
5. cien­ka war­stwa sub­stan­cji na po­wierzch­ni ciała sta­łe­go, np. war­stwa kos­me­ty­ku na skó­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. telew. utwór au­dio­wi­zu­al­ny na jakiś temat; no­śnik, na któ­rym jest na­gra­ny taki utwór;

 (1.2) fot. świa­tło­czu­ła taśma fil­mo­wa lub fo­to­gra­ficz­na

 (1.3) cien­ka i przej­rzy­sta war­stwa ja­kiejś sub­stan­cji

Wiktionary

Film – seria na­stę­pu­ją­cych po sobie obra­zów z dźwię­kiem lub bez dźwię­ku, wy­ra­ża­ją­cych okre­ślo­ne tre­ści, utr­wa­lo­nych na no­śni­ku wy­wo­łu­ją­cym wra­że­nie ruchu. Utwór ar­ty­stycz­ny wy­ko­rzy­stu­ją­cy tę tech­ni­kę, skła­da­ją­cy się ze scen, zło­żo­nych z jed­ne­go lub wię­cej ujęć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten film to bar­dzo wzru­sza­ją­ca ko­me­dia ro­man­tycz­na.

 (1.1) Wszyst­kie filmy na tym ka­na­le były na jedno ko­py­to.

 (1.2) Zro­bi­łem tyle zdjęć, że skoń­czył mi się film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲilm, AS: fʹilm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filmówka ż., filmowiec m., filmowanie n., sfilmowanie n.

:: zdrobn. filmik m.

:: zgrub. filmidło n.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przym. filmowy

 przysł. filmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obraz

 (1.2) klisza, błona

 (1.3) błona, warstewka

Wiktionary


film.

skrót od: fil­mo­wy, fil­moz­naw­stwo (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


filmdruk

ro­dzaj druku przy uży­ciu na­cią­gnię­tej na ramę gę­stej siat­ki; si­to­druk, fil­mo­druk, se­ri­gra­fia, dru­ko­wa­nie si­to­we


SJP.pl


filmidło

marny film; szmi­ra, gniot, chała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: film

 (1.2) pot. kiep­ski film

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲilˈmʲidwɔ, AS: fʹilmʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmik m., filmówka ż., filmowiec m., filmowanie n., sfilmowanie n.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przym. filmowy

 przysł. filmowo

Wiktionary


filmik

zdrob­nia­le o fil­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: film

 (1.2) krót­ki film

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilmʲik, AS: fʹilmʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmidło n., filmowość ż., filmówka ż., filmowiec m., filmiarz m., filmowanie n., sfilmowanie n.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przym. filmowy

 przysł. filmowo

Wiktionary


filmikowy

→ fil­mik


SJP.pl

Patrz:

filmik

filmodruk

ro­dzaj druku przy uży­ciu na­cią­gnię­tej na ramę gę­stej siat­ki; si­to­druk, film­druk, se­ri­gra­fia, dru­ko­wa­nie si­to­we


SJP.pl


filmografia

spis lub ze­staw fil­mów zwią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie lub bę­dą­cych dzie­łem jed­ne­go twór­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. ze­sta­wie­nie lub wykaz fil­mów po­wią­za­nych z okre­ślo­ną osobą, grupą, ga­tun­kiem, te­ma­tem lub innym kry­te­rium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W fil­mo­gra­fii Meryl Stre­ep znaj­dzie­my wiele zna­ko­mi­tych ról, które przy­nio­sły jej licz­ne na­gro­dy.

Wiktionary


filmograficzny

do­ty­czą­cy fil­mo­gra­fii


SJP.pl


filmoholiczka

ko­bie­ta poś­wię­ca­ją­ca cho­ro­bli­wie dużo czasu na oglą­da­nie fil­mów


SJP.pl


filmoholik

osoba poś­wię­ca­ją­ca cho­ro­bli­wie dużo czasu na oglą­da­nie fil­mów


SJP.pl


filmoholizm

poś­wię­ca­nie cho­ro­bli­wie dużo czasu na oglą­da­nie fil­mów


SJP.pl


filmolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o fil­mie; fil­moz­naw­ca


SJP.pl


filmologia

nauka o fil­mie; fil­moz­naw­stwo


SJP.pl


filmolożka

→ fil­mo­log


SJP.pl

Patrz:

filmolog

filmoteka

ska­ta­lo­go­wa­ny zbiór fil­mów i ma­te­ria­łów fil­mo­wych, gro­ma­dzo­nych w ar­chi­wach i wyt­wór­niach fil­mo­wych, także pry­wat­nie; ar­chi­wum fil­mo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ska­ta­lo­go­wa­ny zbiór ma­te­ria­łów fil­mo­wych; także pry­wat­na ko­lek­cja fil­mów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj przej­rza­łem fil­mo­te­kę domu kul­tu­ry.

 (1.1) Mam w swo­jej fil­mo­te­ce wszyst­kie filmy Barei.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilmɔˈtɛka, AS: fʹilmoteka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filmoteczny

 rzecz. filmówka ż.

Wiktionary


filmoterapia

psy­cho­te­ra­pia z udzia­łem fil­mów; ki­no­te­ra­pia


SJP.pl


filmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­gry­wa­nie filmu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filmować

 rzecz. film mrz., filmidło n., filmik mrz., sfilmowanie n.

 przym. filmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kamerowanie

Wiktionary


filmować

robić zdję­cia fil­mo­we, na­krę­cać film


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfil­mo­wać)

 (1.1) na­gry­wać coś ka­me­rą fil­mo­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Toć nas aku­rat fil­mu­ją, a ten z pię­ścia­mi, z gębą wście­kłą, Jezu – cała Pol­ska zo­ba­czy!

 (1.1) Re­dak­tor Słom­czyń­ski usta­wił się na tle sej­mo­we­go okrą­gla­ka i ge­stem dał znać ka­me­rzy­ście, że może fil­mo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲilˈmɔvat͡ɕ, AS: fʹilmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmik m., filmidło n., filmowanie n., filmówka ż., sfilmowanie n.

 przym. filmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kręcić, pot. kamerować

Wiktionary


filmowczyni

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w prze­my­śle fil­mo­wym


SJP.pl


filmowiec

osoba pra­cu­ją­ca w prze­my­śle fil­mo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. telew. czło­wiek pra­cu­ją­cy w bran­ży fil­mo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uz­na­ni ame­ry­kań­scy fil­mow­cy od lat chęt­nie od­wie­dza­ją Stary Kon­ty­nent.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmidło n., filmik mrz., filmowość ż., filmówka ż., sfilmowanie n.

 przym. filmowy

Wiktionary


filmowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fil­mo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfilmowanie n., film mrz., filmidło n., filmik mrz., filmówka ż.

 przym. filmowy

Wiktionary


filmowość

ze­spół cech za­pew­nia­ją­cy po­zy­tyw­ny od­biór ja­kie­goś te­ma­tu przez widza


SJP.pl


filmowy

zwią­za­ny z fil­mem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fil­mem, do­ty­czą­cy filmu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) taki jak w fil­mie bądź pa­su­ją­cy do filmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O bie­żą­cej pro­duk­cji fil­mo­wej można prze­czy­tać w in­ter­ne­cie.

 (1.1) Włosi szu­ka­ją ple­ne­rów fil­mo­wych na Pod­kar­pa­ciu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲilˈmɔvɨ, AS: fʹilmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filmowanie n., film m., filmik m., filmidło n., filmówka ż., filmowiec m., filmowość ż., sfilmowanie n.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przysł. filmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekranowy

Wiktionary


filmoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki o fil­mie; fil­mo­log


SJP.pl


filmoznawczy

do­ty­czą­cy nauki o fil­mie; fil­mo­lo­gicz­ny


SJP.pl


filmoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki o fil­mie


SJP.pl


filmoznawstwo

nauka o fil­mie; fil­mo­lo­gia


SJP.pl

Fil­moz­naw­stwo (rów­nież: wie­dza o fil­mie lub fil­mo­lo­gia) – dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na, zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wą re­flek­sją nad fil­mem. Obej­mu­je trzy za­sad­ni­cze dzie­dzi­ny: te­o­rię filmu (z hi­sto­rią myśli fil­mo­wej), hi­sto­rię filmu oraz kry­ty­kę fil­mo­wą. W kręgu za­in­te­re­so­wań fil­moz­naw­ców znaj­du­je się także wiele in­nych prze­ni­ka­ją­cych się dy­scy­plin, np. an­tro­po­lo­gia filmu, te­o­ria no­wych me­diów i au­dio­wi­zu­al­no­ści.

Wikipedia


filmówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szko­ła fil­mo­wa, zwy­kle szko­ła wyż­sza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fil­mów­ka – w ję­zy­ku śro­do­wi­sko­wym oz­na­cza szko­łę fil­mo­wą
  • Pań­stwo­wa Wyż­sza Szko­ła Fil­mo­wa, Te­le­wi­zyj­na i Te­a­tral­na im. Leona Schil­le­ra w Łodzi
  • Wy­dział Radia i Te­le­wiz­ji im. Krzysz­to­fa Kie­ślow­skie­go Uni­wer­sy­te­tu Ślą­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nor­bert ukoń­czył war­szaw­ską fil­mów­kę w ubie­głym roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmik m., filmidło n., filmowiec m., sfilmowanie n., filmoteka ż.

 czas. filmować ndk., sfilmować dk.

 przym. filmowy

 przym. filmowo

 przysł. filmowo

Wiktionary


filo

fyle, fyla; w sta­ro­żyt­nej At­ty­ce:
1. gmina skła­da­ją­ca się z kilku związ­ków ro­do­wych (fra­trii);
2. od­dział żoł­nie­rzy wy­sta­wio­ny przez filę - gminę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tra­dy­cyj­ne grec­kie cia­sto w for­mie cien­kich pła­tów – su­ro­we przy­go­to­wy­wa­ne i sprze­da­wa­ne jako pół­pro­dukt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fîlo – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Filot
  • Filó – pse­u­do­nim, który nosił pił­karz An­fi­lo­gi­no Gu­a­ri­si
  • filo – ro­dzaj cien­kie­go cia­sta grec­kie­go, pół­pro­dukt wielu po­traw
  • FILO (ang. First In, Last Out) – skró­to­wiec: sto­so­wa­ny w go­spo­dar­ce ma­ga­zy­no­wej; w in­for­ma­ty­ce oz­na­cza­ją­cy struk­tu­rę da­nych stosu
  • „Filo” – tytuł ge­jow­skie­go mie­sięcz­ni­ka spo­łecz­no-kul­tu­ral­ne­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲilɔ, AS: fʹilo

Wiktionary


filochinon

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wi­ta­mi­na K1; fi­to­me­na­dion


SJP.pl


filochoros

Fi­lo­cho­ros z Aten (gr. Φιλόχορος ὁ Ἀθηναῖος ok. 345 — 260 p.n.e.) – sta­ro­żyt­ny grec­ki hi­sto­ryk.

Peł­nił funk­cję ofi­cjal­ne­go pań­stwo­we­go ka­pła­na-wróż­bi­ty ("man­tis"). W kręgu jego za­in­te­re­so­wań znaj­do­wa­ły się stu­dia hi­sto­rycz­ne i li­te­rac­kie (m.in. nad tra­ge­dia­mi Eu­ry­pi­de­sa i So­fo­kle­sa), spo­rzą­dził m.in.

Wikipedia


filodendron

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, ros­ną­ce w stre­fie zwrot­ni­ko­wej Ame­ry­ki; kilka ga­tun­ków ho­du­je się w do­nicz­kach ze wzglę­du na duże, de­ko­ra­cyj­ne, skó­rza­ste li­ście


SJP.pl

Fi­lo­den­dron ("Phi­lo­den­dron" Schott) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy ponad 700 ga­tun­ków (w tym 629 opi­sa­nych), wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kal­nej Ame­ry­ce, od Mek­sy­ku i An­ty­li do Pa­rag­wa­ju i Ar­gen­ty­ny. Jest to drugi co do licz­no­ści, po an­tu­rium, ro­dzaj w ro­dzi­nie obraz­ko­wa­tych.

Wikipedia


filofora

glon mor­ski o ple­sze przy­po­mi­na­ją­cej liść; li­ściak


SJP.pl


filofrancuski

sprzy­ja­ją­cy Fran­cji, Fran­cu­zom; pro­fran­cu­ski


SJP.pl


filofun

[czy­taj: fi­lo­fan] ple­cion­ka z ko­lo­ro­wych żyłek ut­wo­rzo­na me­to­dą pę­tel­ko­wą


SJP.pl

Fi­lo­fun – ple­cion­ka wy­ko­ny­wa­na me­to­dą pę­tel­ko­wą z róż­no­barw­nych żyłek lub sznur­ków.

Znane wzory po­da­ją wy­ko­rzy­sta­nie 3. lub 4. ście­gów za­pla­ta­nych krzy­żo­wo jeden za drugi. Ple­cion­ki mogą mieć pro­sty kształt lub two­rzy się z nich skom­pli­ko­wa­ne struk­tu­ry: bran­so­le­ty, bre­lo­ki i inne ozdo­by, a nawet rzeź­by. Do za­pla­ta­nia fi­lo­fu­nów wy­ko­rzy­stu­je się zwy­kle od 2. do 8. żyłek lub sznur­ków, cho­ciaż zda­rza­ją się przy­pad­ki, w któ­rych fi­lo­fu­ny wy­ko­na­ne są np. z 10. żyłek.

Wikipedia


filogenetyczny

do­ty­czą­cy fi­lo­ge­ne­zy lub fi­lo­ge­ne­ty­ki


SJP.pl


filogenetyka

nauka o roz­wo­ju ro­do­wym po­szcze­gól­nych grup or­ga­niz­mów; fi­lo­ge­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział bio­lo­gii, gałąź ewo­lu­cjo­niz­mu, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem fi­lo­ge­ne­zy grup sy­ste­ma­tycz­nych ro­ślin lub zwie­rząt;

Wiktionary

Fi­lo­ge­ne­ty­ka – dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem drogi roz­wo­jo­wej (fi­lo­ge­ne­zą) or­ga­niz­mów. Przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia fi­lo­ge­ne­ty­ki są or­ga­niz­my ży­ją­ce współ­cze­śnie oraz ko­pal­ne, ich po­cho­dze­nie i re­la­cje po­kre­wień­stwa. W swo­ich ba­da­niach ko­rzy­sta z osią­gnięć pa­le­on­to­lo­gii, ge­ne­ty­ki i in­nych nauk przy­rod­ni­czych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. filogenetyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filogenia

Wiktionary


filogeneza

roz­wój ro­do­wy współ­czes­nych ga­tun­ków (np. czło­wie­ka, dębu) lub wyż­szych jed­no­stek sy­ste­ma­tycz­nych (np. krę­gow­ców, bak­te­rii, pa­prot­ni­ków), wy­wo­dzą­cych się od wspól­ne­go pnia, usta­la­ny na pod­sta­wie badań po­rów­naw­czych form ko­pal­nych i współ­czes­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. droga roz­wo­ju ro­do­we­go grup sy­ste­ma­tycz­nych or­ga­niz­mów;

Wiktionary

Fi­lo­ge­ne­za (gr. φυλη – ga­tu­nek, ród i γενεσις – po­cho­dze­nie) – droga roz­wo­ju ro­do­we­go, po­cho­dze­nie i zmia­ny ewo­lu­cyj­ne grupy or­ga­niz­mów, zwy­kle ga­tun­ków. Ter­min wpro­wa­dzo­ny w 1866 roku przez Ern­sta Ha­ec­kla w "Ge­ne­rel­le Morp­ho­lo­gie der Or­ga­nis­men". Zmie­nił jed­nak swoje zna­cze­nie – Ha­ec­kel opi­sał fi­lo­ge­ne­zę jako "hi­sto­rię roz­wo­ju pa­le­on­to­lo­gicz­ne­go ga­tun­ków".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go i roz­wo­ju wie­dzy o fi­lo­ge­ne­zie tych ro­ślin, bar­dzo zmie­niał się za­kres ro­ślin jaki za­li­cza­no do wrzo­sow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filogenetyczny

Wiktionary


filogenia

nauka o roz­wo­ju ro­do­wym po­szcze­gól­nych grup or­ga­niz­mów; fi­lo­ge­ne­ty­ka


SJP.pl


filoginia

upo­do­ba­nie, po­ciąg do ko­biet; ko­bie­ciar­stwo


SJP.pl


filohitlerowski

przy­miot­nik

 (1.1) sprzy­ja­ją­cy hit­le­ryz­mo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hitlerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prohitlerowski

Wiktionary


filok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiecz­ne pióro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filer

Wiktionary


filokaktus

ro­śli­na z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych, ros­ną­ca w mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej stre­fie Ame­ry­ki; epi­fi­lum; zy­go­kak­tus


SJP.pl


filokartysta

ko­lek­cjo­ner pocz­tó­wek


SJP.pl


filokartystka

→ fi­lo­kar­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

filokartysta

filokartystyczny

→ fi­lo­kar­ty­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

filokartystyka

filokartystyka

ko­lek­cjo­no­wa­nie pocz­tó­wek


SJP.pl


filoksenia

rzad­ko: go­ścin­ność, ser­decz­ność wobec gości


SJP.pl


filoksera

owad z na­dro­dzi­ny mszyc; wi­niec


SJP.pl


filoktet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, król Te­sa­lii, łucz­nik, spad­ko­bier­ca łuku He­ra­kle­sa i za­bój­ca Pa­ry­sa;

Wiktionary

Fi­lok­tet (gr. Φιλοκτήτης Philoktḗtēs, Phi­loc­te­tes) – w mi­to­lo­gii grec­kiej król Te­sa­lii, łucz­nik, spad­ko­bier­ca łuku He­ra­kle­sa.

Ucho­dził za syna Po­ja­sa i De­mo­nas­sy. Był przy­ja­cie­lem He­ra­kle­sa, świad­kiem ostat­nich chwil życia he­ro­sa. Odzie­dzi­czył po nim jego nie­za­wod­ny łuk i strza­ły, bez któ­rych Troja, jak gło­si­ła prze­po­wied­nia wie­szcza He­le­no­sa, nie mogła być zdo­by­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tych, co miesz­ka­li w Me­to­nie i w Ta­u­ma­kii po­wab­nej, • Co Me­li­bo­ją wła­da­li i Oli­zo­ną ska­li­stą, • Wiódł z okrę­ta­mi sied­mio­ma wy­bor­ny łucz­nik Fi­lok­tet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɔktɛt, AS: fʹiloktet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Filoktetowy

Wiktionary


filol.

skrót od: fi­lo­lo­gia, fi­lo­lo­gicz­ny; fil.


SJP.pl


filolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fi­lo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) jęz. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fi­lo­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) jęz. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie fi­lo­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kró­lew­ska Aka­de­mia Ję­zy­ka Ba­skij­skie­go mia­no­wał pol­skie­go fi­lo­lo­ga Jana Bra­u­na człon­kiem ho­no­ro­wym Kró­lew­skiej Aka­de­mii Ję­zy­ka Ba­skij­skie­go w roku 2000.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɔlɔk, AS: fʹilolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filolożka ż., filologia ż.

 przym. filologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) filolożka

Wiktionary


filologia

dział nauk hu­ma­ni­stycz­nych, obej­mu­ją­cy ba­da­nia nad ję­zy­kiem i li­te­ra­tu­rą ja­kie­goś na­ro­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na, zaj­mu­ją­ca się ję­zy­kiem i li­te­ra­tu­rą ja­kie­goś na­ro­du lub kręgu cy­wi­li­za­cyj­ne­go;

 (1.2) pot. wy­dział wyż­szej uczel­ni, na któ­rym wy­kła­da się nauki fi­lo­lo­gicz­ne

Wiktionary

Fi­lo­lo­gia – nauka hu­ma­ni­stycz­na ba­da­ją­ca li­te­ra­tu­rę kręgu cy­wi­li­za­cyj­ne­go lub na­ro­du. Głów­nym przed­mio­tem jej badań jest tekst z per­spek­ty­wy ję­zy­ka, wła­ści­wo­ści li­te­rac­kich i tre­ści kul­tu­ral­no-hi­sto­rycz­nej, a celem – jego ko­men­tarz i in­ter­pre­ta­cja. W innym uję­ciu: dy­scy­pli­na ję­zy­koz­naw­cza zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wy­po­wie­dzi i sy­ste­mów ję­zy­ko­wych z wy­ko­rzy­sta­niem metod i osią­gnięć li­te­ra­tu­roz­naw­stwa, hi­sto­rii, fi­lo­zo­fii, et­no­gra­fii i ar­che­o­lo­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mój brat Jacek jest stu­den­tem dru­gie­go roku fi­lo­lo­gii kla­sycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈlɔɟja, AS: fʹiloloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filolog m., filolożka ż.

 przym. filologiczny

Wiktionary


filologiczny

1. do­ty­czą­cy badań nad ję­zy­kiem i li­te­ra­tu­rą ja­kie­goś pań­stwa lub kręgu cy­wi­li­za­cyj­ne­go;
2. do­ty­czą­cy wy­dzia­łu uni­wer­sy­te­tu, na któ­rym pro­wa­dzo­ne są stu­dia zwią­za­ne z tymi ba­da­nia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: fi­lo­lo­gia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ligia i stu­diu­ję fi­lo­lo­gię kla­sycz­ną na Wy­dzia­le Fi­lo­lo­gicz­nym Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: fʹiloloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filolożka ż., filolog m., filologia ż.

 przysł. filologicznie

Wiktionary


filolożka

→ fi­lo­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie fi­lo­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

filolog

Przykłady

 (1.1) Jedna z na­u­czy­cie­lek o swej ko­le­żan­ce fi­lo­loż­ce opo­wia­da, że ta spo­koj­nie mo­gła­by zre­zy­gno­wać z pracy i utrzy­my­wać się je­dy­nie z udzie­la­nia do­dat­ko­wych lek­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filologia ż.

:: fm. filolog

 przym. filologiczny

 przysł. filologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filolog

Wiktionary


filomaci

To­wa­rzy­stwo Fi­lo­ma­tycz­ne (To­wa­rzy­stwo Fi­lo­ma­tów), tajne sto­wa­rzy­sze­nie mło­dzie­ży w Wil­nie dzia­ła­ją­ce os 1817 do 1823 roku


SJP.pl


filomacki

przy­miot­nik od fi­lo­ma­ta


SJP.pl


filomata

czło­nek taj­ne­go sto­wa­rzy­sze­nia mło­dzie­ży wi­leń­skiej, ist­nie­ją­ce­go od r. 1817 do 1823, za­ło­żo­ne­go przez A. Mic­kie­wi­cza, T. Zana, J. Je­żow­skie­go, ma­ją­ce­go cele spo­łecz­no-pa­trio­tycz­ne i sa­moksz­tał­ce­nio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek sto­wa­rzy­sze­nia mi­ło­śni­ków nauk i fi­lo­zo­fii, ruchu za­po­cząt­ko­wa­ne­go przez to­wa­rzy­stwo pa­ry­skie w 1788

 (1.2) czło­nek wi­leń­skie­go to­wa­rzy­stwa fi­lo­ma­tów (1.1), dzia­ła­ją­ce­go w la­tach 1817-1821;

Wiktionary

Fi­lo­ma­ta – kwar­tal­nik po­pu­lar­no­na­u­ko­wy wy­da­wa­ny w la­tach 1929–1996.

Do 1939 uka­zy­wał się we Lwo­wie, na­stęp­nie od 1957 w Kra­ko­wie. Cza­so­pis­mo poś­wię­co­ne było kul­tu­rze an­tycz­nej, re­cep­cji kul­tu­ry an­tycz­nej, dy­dak­ty­ce ję­zy­ków kla­sycz­nych i kul­tu­ry an­tycz­nej. Pier­wszym re­dak­to­rem na­czel­nym był Ry­szard Gan­si­niec. Kon­ty­nu­a­cją tego cza­so­pis­ma jest „Nowy Fi­lo­ma­ta”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. filomatyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. filomat

Wiktionary


filomela

Fi­lo­me­la – w mi­to­lo­gii grec­kiej sio­stra Pro­kne, żony króla Da­u­lis w Fo­ki­dzie Te­re­u­sa.

Te­re­us zgwał­cił Fi­lo­me­lę i uciął jej język, aby o zdra­dzie nie do­wie­dzia­ła się Pro­kne. Fi­lo­me­la ut­ka­ła pe­plos, w któ­re­go de­se­niu umie­ści­ła słowa – klucz, dzię­ki któ­rym Pro­kne do­wie­dzia­ła się o losie sio­stry. Mszcząc się sio­stry za­bi­ły Itysa – syna Pro­kne i Te­re­u­sa – i po­da­ły jego ciało w po­tra­wie Te­re­u­so­wi.

Wikipedia


filomen

imię mę­skie


SJP.pl

Fi­lo­men – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, oz­na­cza­ją­ce „przy­ja­ciel siły”, od "φιλος (phi­los)" – „przy­ja­ciel” i "μενος (menos)" – „siła, moc”. Wśród pa­tro­nów tego imie­nia – św. Fi­lo­men, wspo­mi­na­ny razem ze śwśw. Kle­men­ty­nem i Te­o­do­tem.

W Pol­sce w XXI wieku imię nie jest uży­wa­ne. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, nie wy­ka­za­no męż­czyzn o imie­niu Fi­lo­men na­da­nym jako imię pier­wsze lub dru­gie.

Wikipedia


filomena

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Fi­lo­me­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od φίλος („drogi; miły; przy­ja­ciel”) i μενος („mę­stwo, siła ży­cio­wa”). W Pol­sce sto­so­wa­ne od XIV wieku.

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 872 ko­bie­ty o imie­niu Fi­lo­me­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 740 ko­biet no­szą­cych imię Fi­lo­me­na jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako żeń­skie imię pier­wsze – Anna, nosi 1 072 616 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mo­głem Fi­lo­me­nie po­u­kła­dać se­gre­ga­to­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔ̃ˈmɛ̃na, AS: fʹilõmẽna

Wiktionary


filomeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fi­lo­me­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


filomenostwo

Fi­lo­men z mał­żon­ką; Fi­lo­me­no­wie


SJP.pl


filomenowie

Fi­lo­men z mał­żon­ką; Fi­lo­me­no­stwo


SJP.pl


filomenowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fi­lo­me­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


filon

1. Filon z Alek­san­drii (ok. 25 r. p.n.e.-przed 50 r. n.e.), ży­dow­ski fi­lo­zof i te­o­log;
2. Filon z Bi­zan­cjum - (III w. p.n.e.), grec­ki me­cha­nik i pi­sarz;
3. imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Filon – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, gr. "Φιλων (Filon)", które po­cho­dzi od "φιλεω (fileo)" – "ko­chać" i oz­na­cza "ko­cha­ją­cy". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Filon, wspo­mi­na­ny razem ze św. Aga­to­po­dem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­po­ży­czy­łem książ­kę o Fi­lo­nie z Alek­san­drii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲilɔ̃n, AS: fʹilõn

Wiktionary


filoneizm

przy­chyl­ne lub en­tuz­ja­stycz­ne na­sta­wie­nie do tego, co nowe


SJP.pl


filonizm

ogół po­glą­dów fi­lo­zo­ficz­nych gło­szo­nych przez ży­dow­skie­go my­śli­cie­la, Fi­lo­na z Alek­san­drii, bę­dą­cych po­łą­cze­niem ele­men­tów fi­lo­zo­fii wschod­nich i sta­ro­grec­kich


SJP.pl


filonostwo

Filon z mał­żon­ką; Fi­lo­no­wie


SJP.pl


filonowie

Filon z mał­żon­ką; Fi­lo­no­stwo


SJP.pl


filonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fi­lo­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


filopatryczny

→ fi­lo­pa­tria


SJP.pl

Patrz:

filopatria

filopedia

daw­niej, śro­do­wi­sko­wo: za­mi­ło­wa­nie pe­da­go­gicz­ne do pracy z dzieć­mi


SJP.pl


filopodium

cien­ka i nit­ko­wa­ta wy­pust­ka cy­to­plaz­ma­tycz­na u niek­tó­rych pier­wot­nia­ków oraz ko­mó­rek or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych


SJP.pl


filorosyjski

sprzy­ja­ją­cy Rosji, Ro­sja­nom; pro­ro­syj­ski


SJP.pl


filosemicki

od­no­szą­cy się do fi­lo­se­mi­ty, wła­ści­wy fi­lo­se­mi­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się fi­lo­se­mi­tyz­mem, zwią­za­ny z fi­lo­se­mi­ta­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filosemityzm mrz., filosemita mos.

Wiktionary


filosemita

osoba przy­jaź­nie na­sta­wio­na do Żydów; se­mi­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kult. osoba sprzy­ja­ją­ca Żydom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­sa­rzo­wi przy­kle­jo­no łatkę fi­lo­se­mi­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filosemityzm mrz.

:: fż. filosemitka ż.

 przym. filosemicki

Wiktionary


filosemitka

→ fi­lo­se­mi­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sym­pa­tycz­ka Żydów

Wiktionary

Patrz:

filosemita

Powiązane:

 rzecz. filosemita mos., filosemityzm mrz.

Wiktionary


filosemityzm

przy­jaz­ne na­sta­wie­nie do Żydów; se­mi­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na po­zy­tyw­nym sto­sun­ku do Żydów i kul­tu­ry ży­dow­skiej;

Wiktionary

Fi­lo­se­mi­tyzm (gr. "phi­los" = „przy­ja­ciel”, „mi­łu­ją­cy”; se­mic­ki – do­ty­czą­cy Se­mi­tów, w tym przy­pad­ku: Żydów) – po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na po­zy­tyw­nym sto­sun­ku do Żydów, umi­ło­wa­nie Żydów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­słu­cha­li­śmy wy­kła­du na temat fi­lo­se­mi­tyz­mu pol­skich mo­nar­chów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filosemita mos., filosemitka ż.

 przym. filosemicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) judofilstwo

Wiktionary


filotaksja

spo­sób roz­mie­szcze­nia liści na ło­dy­dze ro­śli­ny; ulist­nie­nie


SJP.pl


filotowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Za­gó­rze. fio­le­to­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Zagórze filetowy

Wiktionary


filowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fi­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈvãɲɛ, AS: fʹilovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filować

Wiktionary


filować

1. o lam­pie naf­to­wej: kop­cić
2. po­wo­li roz­su­wać i oglą­dać otrzy­ma­ne karty dla wy­wo­ła­nia wśród gra­czy na­stro­ju na­pię­cia
3. oszu­ki­wać w kar­tach
4. pod­glą­dać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) gwara wię­zien­na wy­glą­dać cze­goś lub kogoś, zwła­szcza po­li­cji

 (1.2) kop­cić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Józef wlazł na da­szek przy­bu­dów­ki i stam­tąd fi­lo­wał, czy się kto nie zbli­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɔvat͡ɕ, AS: fʹilovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patrzeć, obserwować

Wiktionary


filowirus

wirus od­po­wie­dzial­ny m.in. za ebolę


SJP.pl


filoz.

skrót od: fi­lo­zo­fia, fi­lo­zo­ficz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


filozela

1. przę­dza jed­wab­na z gor­szych ga­tun­ków jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go;
2. od­pad­ki jed­wab­ne, wy­cze­ski jed­wab­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przę­dza jed­wab­na uży­wa­na do haf­to­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈzɛla, AS: fʹilozela

Wiktionary


filozof

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się roz­wa­ża­niem waż­nych za­gad­nień; my­śli­ciel; mę­drzec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. filoz. spe­cja­li­sta w za­kre­sie fi­lo­zo­fii

 (1.2) przen. iron. pejor. czło­wiek prze­mą­drza­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ary­sto­te­les był grec­kim fi­lo­zo­fem.

 (1.1) Nie­miec­ki fi­lo­zof da­le­ki jest od kry­ty­ko­wa­nia an­ty­mo­der­ni­za­cyj­ne­go oporu i przy­po­mi­na, że pro­ces se­ku­la­ry­za­cji Eu­ro­py trwał kil­ka­set lat i cią­gle nie do­biegł końca.

 (1.2) Sa­mot­ną sta­rusz­kę, którą na­zy­wał girl-friend, i jeż­dżą­ce­go na wózku do­mo­ro­słe­go fi­lo­zo­fa, któ­re­mu trąd ze­żarł nogi do kolan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈlɔzɔf, AS: fʹilozof

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofia ż., filozoficzność ż., filozofowanie n.

:: fż. filozofka ż.

 czas. filozofować ndk.

 przym. filozoficzny

 przysł. filozoficznie

Wiktionary


filozofia


1. nauka wie­lo­e­le­men­to­wa, zaj­mu­ją­ca się próbą wy­ja­śnie­nia przy­czy­ny i sensu bytu, miej­scem czło­wie­ka we wszechś­wie­cie, te­o­rią poz­na­nia, lo­gi­ką i te­o­rią war­to­ści, etyką i este­ty­ką
2. rzecz trud­na do zro­zu­mie­nia, zre­a­li­zo­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się roz­wa­ża­nia­mi na temat isto­ty bytu, źró­deł poz­na­nia itp.;

 (1.2) zbiór zasad sta­no­wią­cych pod­sta­wy cze­goś

Wiktionary

Fi­lo­zo­fia ( φιλοσοφία od: φίλος – „miły, uko­cha­ny” i σοφία – „mą­drość”, tłu­ma­czo­ne jako „umi­ło­wa­nie mą­dro­ści”) – róż­nie de­fi­nio­wa­ny ele­ment kul­tu­ry umy­sło­wej. Obej­mu­je te kry­tycz­ne roz­wa­ża­nia, które jed­no­cze­śnie:

Mimo to gra­ni­ce mię­dzy fi­lo­zo­fią a re­li­gią i ści­śle ro­zu­mia­ną nauką by­wa­ją za­tar­te. Fi­lo­zo­fia bywa włą­cza­na do nauk i kon­tra­sto­wa­na z na­u­ka­mi szcze­gó­ło­wy­mi. Cza­sem de­fi­niu­je się ją:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­ma­tem dy­sku­sji była fi­lo­zo­fia oraz przed­mio­ty po­krew­ne.

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈzɔfʲja, AS: fʹilozofʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozof mos., filozofka ż., filozofowanie n.

 czas. filozofować ndk.

 przym. filozoficzny

 przysł. filozoficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) światopogląd, zasada

Wiktionary


filozoficznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fi­lo­zo­ficz­ny; zgod­nie z za­sa­da­mi fi­lo­zo­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofka ż., filozof mos., filozofia ż.

 przym. filozoficzny

 czas. filozofować

Wiktionary


filozoficzność

1. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z fi­lo­zo­fią;
2. cecha cze­goś cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla czło­wie­ka mą­dre­go i doś­wiad­czo­ne­go


SJP.pl


filozoficzny

od­no­szą­cy się do fi­lo­zo­fii lub fi­lo­zo­fa; zwią­za­ny z fi­lo­zo­fią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z fi­lo­zo­fią, do­ty­czą­cy za­gad­nień fi­lo­zo­fii

 (1.2) przen. zrów­no­wa­żo­ny, doś­wiad­czo­ny, pełen prze­my­śleń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­to­ry­ka Tre­nów jest funk­cją wiel­kie­go mo­no­lo­gu fi­lo­zo­ficz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔzɔˈfʲit͡ʃnɨ, AS: fʹilozofʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofia ż., filozofijka ż., filozof m., filozofka ż., filozofizm m., filozofowanie n.

 czas. filozofować ndk.

 przysł. filozoficznie

Wiktionary


filozofijka

zdrob­nie­nie od: fi­lo­zo­fia


SJP.pl


filozofka

ko­bie­ta fi­lo­zof


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta fi­lo­zof

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲilɔˈzɔfka, AS: fʹilozofka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofia ż., filozoficzność ż., filozofowanie n.

:: fm. filozof mos.

 czas. filozofować ndk.

 przym. filozoficzny

 przysł. filozoficznie

Wiktionary


filozofowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fi­lo­zo­fo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. filozofować ndk.

 rzecz. filozofka ż., filozofia ż., filozof mos.

 przym. filozoficzny

Wiktionary


filozofować

1. zaj­mo­wać się fi­lo­zo­fią;
2. snuć ogól­ne re­flek­sje o życiu; roz­my­ślać, mędr­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) filoz. upra­wiać fi­lo­zo­fię

 (1.2) pot. mą­drzyć się, mędr­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­ba jej po­wie­dzieć, żeby prze­sta­ła fi­lo­zo­fo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filozofia ż., filozof mos., filozofka ż., filozofowanie n.

 przym. filozoficzny

 przysł. filozoficznie

Wiktionary


fils

1. zdaw­ko­wa mo­ne­ta bah­rajń­ska (1000 fil­sów = 1 dinar Bah­raj­nu);
2. zdaw­ko­wa mo­ne­ta irac­ka (1000 fil­sów = 1 dinar irac­ki);
3. zdaw­ko­wa mo­ne­ta je­meń­ska (100 fil­sów = 1 rial je­meń­ski);
4. zdaw­ko­wa mo­ne­ta jor­dań­ska (1000 fil­sów = 1 dinar jor­dań­ski);
5. zdaw­ko­wa mo­ne­ta ku­wejc­ka (100 fil­sów = 1 dinar Ku­wej­tu);
6. zdaw­ko­wa mo­ne­ta Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tów Arab­skich (100 fil­sów = 1 dir­ham)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fils – rzeka, do­pływ Nec­ka­ru
  • Anton Fils – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • fils – mo­ne­ta
  • Mitt­le­res Fils-La­u­ter­tal
  • Vils

Wikipedia


filtr

1. prze­gro­da lub urzą­dze­nie do oczy­szcza­nia gazu lub cie­czy me­to­dą fil­tro­wa­nia;
2. filtr fo­to­gra­ficz­ny - ko­lo­ro­wa płyt­ka fo­to­gra­ficz­na na­kła­da­na na obiek­tyw w celu zmia­ny na­tę­że­nia barw;
3. sub­stan­cja chro­nią­ca przed szkod­li­wym dzia­ła­niem pro­mie­ni sło­necz­nych, za­war­ta w niek­tó­rych kos­me­ty­kach; pro­tek­tor;
4. w in­for­ma­ty­ce: ro­dzaj pro­gra­mu do­ko­nu­ją­ce­go se­lek­cji bądź pro­ste­go przeksz­tał­ce­nia da­nych wej­ścio­wych;
5. w bu­dow­nict­wie: filtr igło­wy - długa, cien­ka rura ze stali za­koń­czo­na ostrzem, za­o­pa­trzo­na w filtr i po­łą­czo­na z pompą ssącą; urzą­dze­nie słu­żą­ce do ob­ni­ża­nia po­zio­mu wód grun­to­wych i od­pro­wa­dza­nia ich poza miej­sce bu­do­wy; igło­filtr;
6. filtr elek­tro­sta­tycz­ny - apa­rat słu­żą­cy do usu­wa­nia pyłów z gazu, w któ­rym na do­dat­nich elek­tro­dach osa­dza­ją się na­ła­do­wa­ne ujem­nie cząst­ki pyłu lub mgły; elek­tro­filtr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) błona lub war­stwa, za­pro­jek­to­wa­na do prze­pu­szcza­nia je­dy­nie pew­nej grupy sub­stan­cji i za­trzy­my­wa­nia in­nych

 (1.2) opt. ma­te­riał prze­pu­szcza­ją­cy tylko pro­mie­nio­wa­nie w pew­nym za­kre­sie czę­stot­li­wo­ści lub okre­ślo­nej po­la­ry­za­cji

 (1.3) elek­tron. frag­ment ob­wo­du elek­trycz­ne­go od­po­wie­dzial­ny za tłu­mie­nie sy­gna­łów w okre­ślo­nym prze­dzia­le czę­stot­li­wo­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • filtr po­wie­trza
  • filtr wody
    • filtr igło­wy
    • filtr po­wol­ny
    • filtr me­cha­nicz­ny
  • filtr oleju
  • filtr pa­li­wa
  • filtr po­wie­trza
  • filtr prze­gro­do­wy
  • filtr szcze­li­no­wy
  • filtr czą­stek sta­łych
  • filtr ka­bi­no­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było tyle brudu w fil­trze po­wie­trza, że sil­nik nie od­pa­lał.

 (1.2) Aby zni­we­lo­wać od­bi­cia świetl­ne, na­le­ży przy fo­to­gra­fo­wa­niu sto­so­wać filtr po­la­ry­za­cyj­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiltr̥, AS: fʹiltr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filtrat m., filtrowanie n., filtracja ż., przefiltrowanie n.

 czas. filtrować ndk., przefiltrować dk.

 przym. filtracyjny

Wiktionary


filtracja

prze­pu­szcza­nie przez filtr; fil­tro­wa­nie, są­cze­nie, prze­są­cza­nie


SJP.pl

Fil­tra­cja (są­cze­nie) – me­to­da od­dzie­la­nia sub­stan­cji sta­łych od cie­czy i gazów, po­przez me­cha­nicz­ne za­trzy­ma­nie jed­ne­go ciała sta­łe­go w prze­gro­dach po­ro­wa­tych (fil­trach) przy uży­ciu od­po­wied­nich apa­ra­tów. Ciecz lub gaz otrzy­my­wa­ne po fil­tra­cji na­zy­wa się fil­tra­tem. Fil­tra­cja jest naj­czę­ściej sto­so­wa­nym spo­so­bem od­dzie­la­nia ciał sta­łych od cie­czy.

Wikipedia


filtracyjny

przy­miot­nik od: fil­tra­cja


SJP.pl


filtrat

część cie­kła lub ga­zo­wa ma­te­ria­łu fil­tra­cyj­ne­go, uwol­nio­na w pro­ce­sie fil­tra­cji od czą­stek ciał sta­łych; prze­sącz


SJP.pl


filtrator

zwie­rzę wodne od­ce­dza­ją­ce z wody za po­mo­cą na­rzą­dów fil­tra­cyj­nych po­karm, głów­nie zwie­rzę­ta plank­to­no­we


SJP.pl


filtrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces prze­pu­szcza­nia cze­goś przez filtr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wo­wy­mi funk­cja­mi nerki są fil­tro­wa­nie i oczy­szcza­nie krwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiltrɔˈvãɲɛ, AS: fʹiltrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filtracja ż., filtr m., filtrat m.

 przym. filtracyjny, filtrowany

 czas. filtrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sączenie, przesączanie

Wiktionary


filtrować

wy­bie­rać, sor­to­wać spoś­ród okre­ślo­ne­go zbio­ru jed­no­stek od­po­wia­da­ją­cych nam pod kon­kret­ny­mi wzglę­da­mi lub odrzu­cać ze zbio­ru te jed­nost­ki które nie speł­nia­ją okre­ślo­nych wy­mo­gów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. od­fil­tro­wać, prze­fil­tro­wać)

 (1.1) oczy­szczać, prze­pu­szcza­jąc przez filtr

 (1.2) będąc fil­trem, za­trzy­my­wać szkod­li­we czyn­ni­ki

 (1.3) przen. wy­klu­czać z za­kre­su dzia­ła­nia coś nie­po­żą­da­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filtr mrz., filtrowanie n.

 przym. filtrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cedzić, odfiltrowywać, przefiltrowywać, przesączać, sączkować, sączyć

Wiktionary


filtrowentylacja

wen­ty­la­cja po­łą­czo­na z oczy­szcza­niem po­wie­trza za po­mo­cą fil­trów


SJP.pl


filtrowentylacyjny

→ fil­tro­wen­ty­la­cja


SJP.pl

Patrz:

filtrowentylacja

filtrowy

zwią­za­ny z fil­trem


SJP.pl


filtry

1. ze­spół urzą­dzeń do uzdat­nia­nia wody wo­do­cią­go­wej;
2. za­kład uzdat­nia­ją­cy tę wodę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fil­try Lind­le­ya – Ze­spół Sta­cji Fil­trów wy­bu­do­wa­ny w la­tach 1883–1886 w War­sza­wie
  • Fil­try – rejon i osied­le w dziel­ni­cy Ocho­ta w War­sza­wie
  • Fil­try – wy­daw­nict­wo w War­sza­wie za­ło­żo­ne w 2020
  • Filtr

Wikipedia


filucik

zdrob­nie­nie od: filut


SJP.pl


filucki

→ filut


SJP.pl

Patrz:

filut

filumenista

ko­lek­cjo­ner ety­kiet z pu­de­łek po za­pał­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ko­lek­cjo­ner ety­kiet z pu­de­łek od za­pa­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filumenistyka

:: fż. filumenistka

Wiktionary


filumenistka

→ fi­lu­me­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

filumenista

filumenistyczny

do­ty­czą­cy fi­lu­me­ni­sty­ki


SJP.pl


filumenistyka

ko­lek­cjo­no­wa­nie ety­kiet z pu­de­łek po za­pał­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­lek­cjo­no­wa­nie ety­kie­tek za­pał­cza­nych

Wiktionary

Fi­lu­me­ni­sty­ka (gr. "philéō" = "lubię" + łac. "lumen" = "świa­tło", "ozdo­ba") – dzie­dzi­na nauki i pasji hob­by­stycz­nej, która zaj­mu­je się zbio­ra­mi ety­kiet za­pał­cza­nych oraz hi­sto­rią nie­ce­nia i użyt­ko­wa­nia ognia.

Wikipedia


filunek

w sto­lar­stwie: pła­szczyz­na oto­czo­na wy­pu­kłą li­stwą; pły­ci­na, ra­miak, fi­lung


SJP.pl


filung

w sto­lar­stwie: pła­szczyz­na oto­czo­na wy­pu­kłą li­stwą; pły­ci­na, ra­miak, fi­lu­nek


SJP.pl


filura

lista pok­wi­to­wań do­rę­czo­nej ko­re­spon­den­cji


SJP.pl


filusz

naz­wi­sko


SJP.pl


filut

1. fi­glarz, żar­tow­niś, dow­cip­niś;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: spry­ciarz, cwa­niak, krę­tacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spry­ciarz albo żar­tow­niś, fi­glarz

 (1.2) daw. gw-pl|War­sza­wa. oszust

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filuteria ż.

 przym. filuterny

Wiktionary


filutek

1. zdrob­nie­nie od filut;
2. lo­czek


SJP.pl


filuteria

za­lot­ność, fi­glar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­kie­te­ryj­ność, fi­glar­ność

 (1.2) daw. spryt, chy­trość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - No, a jak po­wiem jej imię i naz­wi­sko, to co bę­dzie? - z prze­kor­ną fi­lu­te­rią pytał gość.

 (1.1) Nie po­wi­nie­neś się wsty­dzić - mo­żesz mnie tak na­zy­wać na co dzień - szep­nę­ła za­chę­ca­ją­co, a nawet z pewną dozą fi­lu­te­rii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filut mos., filuterność ż.

 przym. filuterny

 przysł. filuternie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokieteria

Wiktionary


filuterniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fi­lu­ter­nie


SJP.pl


filuterność

za­cho­wa­nie fi­glar­ne, za­lot­ne, pro­wo­ku­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fi­lu­ter­ne; cecha tych, któ­rzy są fi­lu­ter­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. filuterny

 przysł. filuternie

 rzecz. filuteria ż.

Wiktionary


filuterny

uro­kli­wy, fi­glar­ny, za­lot­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żar­to­bli­wy i tro­chę pro­wo­ku­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoj­rza­ła na niego z fi­lu­ter­nym uśmie­chem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲiluˈtɛrnɨ, AS: fʹiluterny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. filuteria ż., filut mos., filuterność ż.

Wiktionary


filuterski

→ filut


SJP.pl

Patrz:

filut

filuterstwo

1. skłon­ność do żar­tów i ko­kie­te­rii; fi­lu­te­ria, fi­lu­ter­ność;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: skłon­ność do oszu­stwa


SJP.pl


filutka

fi­glar­ka, spry­ciar­ka


SJP.pl


filutowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Lu­bel­szczyz­na wschod­nia,Lu­bel­szczyz­na za­chod­nia, Kresy pół­noc­ne, Tu­li­gło­wy. fio­le­to­wy

Wiktionary


filuś

1. zdrob­nie­nie od: Filip (imię mę­skie);
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Filuś – kot księż­nej Iza­be­li Czar­to­ry­skiej, pier­wszy pol­ski zwie­rzę­cy ae­ro­na­u­ta. Jego tra­gicz­ny w skut­kach, pier­wszy i ostat­ni lot odbył się w 1786 roku.

Wikipedia


filótowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Hazy. fio­le­to­wy

Wiktionary


fimbria

krót­ki wy­ro­stek wi­docz­ny w pre­pa­ra­tach elek­tro­mi­kro­sko­po­wych na ko­mór­kach licz­nych bak­te­rii; pila


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ro­dzaj wy­rost­ka w ko­mór­kach bak­te­rii;

Wiktionary


fimel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klin

Wiktionary


fimfa

finfa;
1. daw­niej: dym pu­szcza­ny komuś w nos;
2. prze­no­śnie: zło­śli­wy żart, kawał; afront, obra­za


SJP.pl


fimoza

wro­dzo­ne zwę­że­nie na­plet­ka; stu­lej­ka


SJP.pl


fin

w że­glar­stwie: jed­no­o­so­bo­wy jacht mie­czo­wy; jacht klasy Finn, finn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ro­dzaj jed­no­o­so­bo­we­go jach­tu mie­czo­we­go z oża­glo­wa­niem typu ket;

Wiktionary

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

 (1.1) łódź

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

 etym|szwedz­ki|fena. → płet­wa

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

* fran­cu­ski: (1.1) finn m.

* no­wo­grec­ki: (1.1) φιν n.

źró­dła.

== fin (język an­giel­ski.) ==

thumb|fin (1.1)

thumb|fins (1.2)

wy­mo­wa.

 enPR|fĭn., IPA|fɪn., SAMPA|fIn.

 audioUS|En-us-fin.ogg.

 ho­mo­fo­ny|Finn.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) biol. płet­wa (u zwie­rzę­cia)

 (1.2) płet­wa (u nurka)

od­mia­na.

 (1.1-2) lp. fin; lm. fins

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩn, AS: fʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 etym|szwedzki|fena. → płetwa

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) finn m.

* nowogrecki: (1.1) φιν n.

źródła.

== fin (język angielski.) ==

thumb|fin (1.1)

thumb|fins (1.2)

wymowa.

 enPR|fĭn., IPA|fɪn., SAMPA|fIn.

 audioUS|En-us-fin.ogg.

 homofony|Finn.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) biol. płetwa (u zwierzęcia)

 (1.2) płetwa (u nurka)

odmiana.

 (1.1-2) lp. fin; lm. fins

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 przym. finless, finny

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) łódź

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 etym|szwedzki|fena. → płetwa

uwagi.

tłumaczenia.

* francuski: (1.1) finn m.

* nowogrecki: (1.1) φιν n.

źródła.

== fin (język angielski.) ==

thumb|fin (1.1)

thumb|fins (1.2)

wymowa.

 enPR|fĭn., IPA|fɪn., SAMPA|fIn.

 audioUS|En-us-fin.ogg.

 homofony|Finn.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) biol. płetwa (u zwierzęcia)

 (1.2) płetwa (u nurka)

odmiana.

 (1.1-2) lp. fin; lm. fins

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


fin.

skrót od: finis


SJP.pl


finale

w mu­zy­ce ope­ro­wej: frag­ment za­my­ka­ją­cy akt lub całą operę


SJP.pl


finalik

ro­dzaj wi­nie­ty w książ­ce, bo­ga­te zdo­bie­nie, or­na­ment umie­szcza­ny na końcu roz­dzia­łu zaz­wy­czaj w kształ­cie trój­ką­ta opar­te­go na wierz­choł­ku lub ko­lum­ny na któ­rej opie­ra się tekst


SJP.pl

Fi­na­lik – jeden z ro­dza­jów wi­nie­ty, czyli bo­ga­te­go zdo­bie­nia w książ­ce.

Tego typu zdo­bie­nie umie­szcza­ne jest na końcu roz­dzia­łu lub ca­ło­ści tek­stu książ­ki i naj­czę­ściej ma ogól­ny kształt zbli­żo­ny do trój­ką­ta opar­te­go na wierz­choł­ku. Cza­sem trój­kąt ten może przy­po­mi­nać ko­lum­nę, o którą opie­ra się ko­niec tek­stu. Pole fi­na­li­ka wy­peł­nia­ne jest zaz­wy­czaj or­na­men­ta­mi, for­ma­mi fi­gu­ra­tyw­ny­mi lub za­wie­ra scen­kę ro­dza­jo­wą. Fi­na­lik w po­sta­ci ko­lum­ny pod­pie­ra­ją­cej tekst na­zy­wa­ny jest też "cul-de-lampe".

Wikipedia


finalis

głów­ny dźwięk w skali mo­dal­nej (np. grec­ka lub ko­ściel­na) od­po­wia­da­ją­cy pier­wsze­mu stop­nio­wi w skali dur-moll


SJP.pl


finalista

1. za­wod­nik, który do­szedł do fi­na­łu w roz­gryw­kach spor­to­wych, kon­kur­sie, te­le­tur­nie­ju, zwy­cię­ża­jąc w po­przed­nich roz­gryw­kach, eta­pach;
2. zwo­len­nik fi­na­liz­mu - od­mia­ny te­o­lo­gii, po­glą­du, we­dług któ­re­go roz­wój świa­ta i spo­łe­czeń­stwa zmie­rza do ja­kie­goś osta­tecz­ne­go celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. uczest­nik fi­na­łu w za­wo­dach spor­to­wych lub kon­kur­sie

 (1.2) filoz. zwo­len­nik fi­na­liz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnaˈlʲista, AS: fʹĩnalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. finał

:: fż. finalistka ż.

:: przym. finałowy, finalny

 (1.2) rzecz. finalizm m.

:: przym. finalistyczny

Wiktionary


finalistka

1. za­wod­nicz­ka, która dosz­ła do fi­na­łu w roz­gryw­kach spor­to­wych, kon­kur­sie, te­le­tur­nie­ju, zwy­cię­ża­jąc w po­przed­nich roz­gryw­kach, eta­pach;
2. zwo­len­nicz­ka fi­na­liz­mu - od­mia­ny te­o­lo­gii, po­glą­du, we­dług któ­re­go roz­wój świa­ta i spo­łe­czeń­stwa zmie­rza do ja­kie­goś osta­tecz­ne­go celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczest­nicz­ka fi­na­łu w za­wo­dach spor­to­wych lub kon­kur­sie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnaˈlʲistka, AS: fʹĩnalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. finalista.

Wiktionary


finalistyczny

do­ty­czą­cy fi­na­liz­mu


SJP.pl


finalizacja

do­pro­wa­dze­nie do końca; ukoń­cze­nie


SJP.pl


finalizacyjny

→ fi­na­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

finalizacja

finalizm

od­mia­na te­o­lo­gii, po­gląd, we­dług któ­re­go roz­wój świa­ta i spo­łe­czeń­stwa zmie­rza do ja­kie­goś osta­tecz­ne­go celu


SJP.pl

Fi­na­lizm – w fi­lo­zo­fii hi­sto­rii po­gląd, że dzie­je stale zmie­rza­ją do okre­ślo­ne­go z góry celu, który jako re­a­li­za­cja wszyst­kie­go, co w nich za­ląż­ko­wo za­war­te, sta­no­wi ich roz­wią­za­nie i za­koń­cze­nie oraz na­da­je im sens. Czę­sto ana­lo­gicz­nie do fi­na­liz­mu hi­sto­rio­zo­ficz­ne­go sądzi się, że ten sam cel mają przed sobą także na­tu­ra i świat jako ca­łość.

Wikipedia


finalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fi­na­li­zo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki tej pro­mo­cji, a także stop­nio­we­mu fi­na­li­zo­wa­niu umów z ope­ra­to­ram ka­blo­wy­mi – TVN24 wkrót­ce osią­gnął 1% udzia­łów w rynku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnalʲizɔˈvãɲɛ, AS: fʹĩnalʹizovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. finalizować

 rzecz. finał m.

 przym. finałowy, finalny

Wiktionary


finalizować

osta­tecz­nie za­łat­wiać; do­pro­wa­dzać do końca, koń­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfi­na­li­zo­wać)

 (1.1) do­pro­wa­dzać coś do końca (fi­na­łu)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fi­na­li­zo­wać się (dk. sfi­na­li­zo­wać się)

 (2.1) do­bie­gać do końca; być do­pro­wa­dza­nym do fi­na­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku re­fe­ren­dum zo­stał od­wo­ła­ny - prawo de­mo­kra­cji. Ale pa­ra­dok­sal­nie wójt miał prze­stać pra­co­wać dla gminy w cza­sie, gdy z po­wo­dze­niem fi­na­li­zo­wał kilka naj­waż­niej­szych in­we­sty­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: fʹĩnalʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finalizowanie, finalizacja, finał

 przym. finalny, finałowy

 czas. sfinalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kończyć

Wiktionary


finalnie

przy­słó­wek

 (1.1) daw. osta­tecz­nie, ko­niec koń­ców, wresz­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finał m., finisaż mrz.

 przym. finalny, finałowy

Wiktionary


finalność

→ fi­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

finalny

finalny

ina­czej koń­co­wy, go­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. koń­co­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisaż mrz., finał mrz., finalista mos., finalistka ż., finalizowanie n., sfinalizowanie n.

 czas. finalizować ndk., sfinalizować dk.

 przym. finałowy

 przysł. finalnie

Wiktionary


finans.

skrót od: fi­nan­so­wy


SJP.pl


finanse

środ­ki pie­nięż­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) fi­nans. ogół spraw zwią­za­nych z pie­niędz­mi, kosz­ta­mi, pła­ce­niem

 (1.2) pot. za­so­by pie­nięż­ne

Wiktionary

Fi­nan­se – sto­sun­ki eko­no­micz­ne po­le­ga­ją­ce na gro­ma­dze­niu, po­dzia­le i wy­dat­ko­wa­niu za­so­bów pie­nięż­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fi­nan­se i in­we­sty­cje to bar­dzo prak­tycz­ny kie­ru­nek stu­diów

 (1.2) Jego fi­nan­se były na wy­czer­pa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. finansowy

 przysł. finansowo

 czas. finansować

 rzecz. finansista mos.

Wiktionary


finansista

po­sia­dacz fi­nan­sów, ka­pi­ta­łów; ka­pi­ta­li­sta, ban­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fi­nan­sów

Wiktionary

Fi­nan­si­sta – spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi fi­nan­so­wy­mi. Rów­nież okre­śle­nie dla ka­pi­ta­li­sty, ban­kie­ra, po­sia­da­cza ka­pi­ta­łu fi­nan­so­we­go.

Za­wo­dy z za­kre­su fi­nan­sów do­ty­czą pracy wy­ko­ny­wa­nej na rzecz róż­nych pod­mio­tów (ta­kich jak banki, przed­się­bior­stwa ubez­pie­cze­nio­we, po­życz­ko­we, domy ma­kler­skie), jak też w róż­nych za­kre­sach (kre­dy­ty, pa­pie­ry war­to­ścio­we, in­we­sty­cje, ubez­pie­cze­nia).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. finanse lm.

 przym. finansowy

 czas. finansować

 przysł. finansowo

Wiktionary


finansistka

po­sia­dacz­ka fi­nan­sów, ka­pi­ta­łów


SJP.pl


finansjalizacja

ek­span­sja sfery fi­nan­so­wej w go­spo­dar­ce


SJP.pl

Fi­nan­sja­li­za­cja lub fi­nan­sje­ry­za­cja (ang. "fi­nan­cia­li­za­tion") – ek­span­sja sfery fi­nan­so­wej w go­spo­dar­ce, po­le­ga­ją­ca na ros­ną­cej roli ryn­ków i in­sty­tu­cji fi­nan­so­wych oraz upo­wszech­nia­niu kry­te­riów fi­nan­so­wych w funk­cjo­no­wa­niu życia go­spo­dar­cze­go i spo­łecz­ne­go.

Wikipedia


finansjera

ogół fi­nan­si­stów, ban­kie­rów, ka­pi­ta­li­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbio­ro­wość fi­nan­si­stów, ban­kie­rów, ka­pi­ta­li­stów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. finansować

 przysł. finansowo

 przym. finansowy

Wiktionary


finansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fi­nan­so­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fi­nan­so­wa­nie opie­ki nad oso­ba­mi star­szy­mi to duże wyz­wa­nie dla spo­łe­czeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. finansować ndk.

 przym. finansowy

Wiktionary


finansować

do­star­czać środ­ków pie­nięż­nych na coś, po­kry­wać kosz­ty ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia, ja­kiejś dzia­łal­no­ści, udzie­lać fun­du­szów; opła­cać, sub­sy­dio­wać, sub­wen­cjo­no­wać, do­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfi­nan­so­wać)

 (1.1) do­star­czać fi­nan­sów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finanse lm. nmos., finansista mos., finansjera ż., finansowanie n., finansowiec mos.

 przym. finansowy

 przysł. finansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fundować, opłacać

Wiktionary


finansowiec

pra­cow­nik apa­ra­tu fi­nan­so­we­go pań­stwa, przed­się­bior­stwa, in­sty­tu­cji


SJP.pl


finansowo

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem fi­nan­sów, pie­nię­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wło­chy: sę­dzio­wie będą fi­nan­so­wo od­po­wia­dać za błędy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finanse lm., finansista m., finansistka ż., finansjera ż.

 czas. finansować ndk.

 przym. finansowy

Wiktionary


finansowość

skar­bo­wość, fi­nan­se


SJP.pl


finansowy

przy­miot­nik od: fi­nan­se


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fi­nan­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako eko­no­mi­sta je­stem prze­ciw­ny nawet od­dłu­ża­niu, gdyż sprzy­ja to nie­fra­so­bli­wo­ści w po­li­ty­ce fi­nan­so­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnãw̃ˈsɔvɨ, AS: fʹĩnãũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finanse nmos., finansista m., finansjera ż., finansowanie n.

 czas. finansować ndk., sfinansować dk.

 przysł. finansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekonomiczny

Wiktionary


finał

1. za­koń­cze­nie, roz­wią­za­nie, ko­niec;
2. koń­co­wy ustęp ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub za­koń­cze­nie ut­wo­ru li­te­rac­kie­go;
3. w spor­cie: osta­tecz­na roz­gryw­ka po­mię­dzy zwy­cięz­ca­mi po­przed­nich eli­mi­na­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­niec, za­koń­cze­nie

 (1.2) sport. koń­co­we za­wo­dy mię­dzy zwy­cięz­ca­mi eli­mi­na­cji ma­ją­ce na celu wy­ło­nie­nie osta­tecz­ne­go zwy­cięz­cy roz­gry­wek

 (1.3) muz. ostat­nia część cyklu so­na­to­we­go lub su­i­to­we­go

 (1.4) muz. za­koń­cze­nie aktu lub całej opery, przed­sta­wie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W fi­na­le Ligi Świa­to­wej siat­ka­rzy w 2012 r. re­pre­zen­ta­cja Pol­ski po­ko­na­ła re­pre­zen­ta­cję Sta­nów Zjed­no­czo­nych 3:0.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩnaw, AS: fʹĩnau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisaż mrz., finalista m., finalistka ż., finalizowanie n.

 czas. finalizować ndk.

 przym. finałowy, finalny

 przysł. finalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniec

Wiktionary


finałowy

→ finał


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fi­na­łu, dzie­ją­cy się w fi­na­le

Wiktionary

Patrz:

finał

Przykłady

 (1.1) Fe­sti­wal tra­dy­cyj­nie koń­czą dwa kon­cer­ty – so­bot­ni la­u­re­a­tów (godz. 16.00) i nie­dziel­ny fi­na­ło­wy (godz. 16.00).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnaˈwɔvɨ, AS: fʹĩnau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisaż mrz., finał m., finalista m., finalistka ż., finalizowanie n.

 czas. finalizować

 przysł. finalnie

 przym. finalny, półfinałowy

Wiktionary


finbak

wie­lo­ryb at­lan­tyc­ki z po­drzę­du wa­le­ni; fin­wal


SJP.pl


finch

[czy­taj: fincz] naz­wi­sko


SJP.pl

Finch jest jed­nym z ame­ry­kań­skich post-hard­co­re'owych/al­ter­na­tyw­nych ze­spo­łów z Te­me­cu­la, Ka­li­for­nia.

Wikipedia


finder

Fin­der – pro­gram kom­pu­te­ro­wy peł­nią­cy funk­cję po­wło­ki sy­ste­mo­wej i me­ne­dże­ra pli­ków w sy­ste­mach Mac OS do wer­sji 9.x i sy­ste­mie A/UX. W sy­ste­mie macOS pełni funk­cję wy­łącz­nie me­ne­dże­ra pli­ków – po­wło­ką sy­ste­mo­wą jest Aqua.

Wikipedia


findesieclista

[czy­taj: fę­de­sje­kli­sta] ar­ty­sta two­rzą­cy w duchu fin de siec­le (de­ka­denc­kie ten­den­cje w końcu XIX wieku)


SJP.pl


findesieclistka

→ fin­de­siec­li­sta [czy­taj: fę­de­sje­klist­ka]


SJP.pl


findesieclizm

[czy­taj: fę­de­sje­klizm] na­wią­zy­wa­nie do stylu i mo­ty­wów ar­ty­stycz­nych epoki fin de siècle pod ko­niec XIX wieku


SJP.pl


findesieclowy

[czy­taj: fę­de­sje­klo­wy] od­no­szą­cy się do fin de siècle'u; de­ka­denc­ki


SJP.pl


findom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) re­la­cja, w któ­rej osoba pod­le­gła wspie­ra fi­nan­so­wo lub od­da­je kon­tro­lę nad swo­i­mi fi­nan­sa­mi oso­bie do­mi­nu­ją­cej

Wiktionary


findysz

naz­wi­sko


SJP.pl


findżan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała, por­ce­la­no­wa fi­li­żan­ka w for­mie czar­ki bez ucha, zwy­kle zdo­bio­na or­na­men­tem ge­o­me­trycz­nym lub ro­ślin­ny, uży­wa­na na Bli­skim Wscho­dzie

Wiktionary


fine

okre­śle­nie mu­zycz­ne: ko­niec


SJP.pl

Fine – ród u Cel­tów iryj­skich i bry­tyj­skich.

W okre­sie wspól­no­ty ro­do­wej "fine" ek­splo­a­to­wał wspól­nie pa­stwi­ska, lasy i nie­u­żyt­ki. Zie­mia upraw­na sta­no­wi­ła wspól­ną włas­ność, nie­po­dziel­ną lub dzie­lo­ną do upra­wy przez co­rocz­ne lo­so­wa­nie. Ród po­no­sił wspól­ną od­po­wie­dzial­ność za długi i prze­stęp­stwa człon­ków rodu. "Fine" opie­ko­wał się nie­ślub­ny­mi dzieć­mi.

Wikipedia


fineline

[czy­taj: fajn­lajn] ro­dzaj ta­tu­a­żu z de­li­kat­ny­mi kon­tu­ra­mi, bez moc­nych linii oraz cieni


SJP.pl


finezja

sub­tel­ność, de­li­kat­ność, wy­ra­fi­no­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sub­tel­ność, wyt­wor­ność, wy­ra­fi­no­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩˈnɛzʲja, AS: fʹĩnezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. finezyjny

 przysł. finezyjnie

 rzecz. finezyjność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikatność

Wiktionary


finezyjniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fi­ne­zyj­nie


SJP.pl


finezyjność

pre­cyz­ja, sub­tel­ność, de­li­kat­ność w wy­ko­na­ni cze­goś lub po­stę­po­wa­niu


SJP.pl


finezyjny

pełen fi­nez­ji, sub­tel­ny, de­li­kat­ny, wy­ra­fi­no­wa­ny, pre­cy­zyj­ny


SJP.pl


finfa

fimfa;
1. daw­niej: dym pu­szcza­ny komuś w nos;
2. prze­no­śnie: zło­śli­wy żart, kawał; afront, obra­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dym pa­pie­ro­so­wy zło­śli­wie wy­pu­szczo­ny komuś w twarz

 (1.2) daw. zło­śli­wy żart zro­bio­ny komuś

Wiktionary

Finfa – dawna osada. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na, leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Le­bie­dzie­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo szewc Marek, był to lew. / Lecz umiał finfą za­ku­rzyć, / W głowę mie­rzyć, w brzuch ude­rzyć, / Zażyć z mańki, zwa­lić z nóg.

 (1.2) Ku ucie­sze współ­to­wa­rzy­szy frant pu­ścił stró­żo­wi taką finfę, że ów długo się po niej po­zbie­rać nie mógł.

Wiktionary


fingal

Fin­gal (irl. "Con­tae Fhine Gall") – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w Ir­lan­dii, wcho­dzą­ca w skład tra­dy­cyj­ne­go hrab­stwa Du­blin. Po­pu­la­cja hrab­stwa w 2011 roku wy­no­si­ła 273 991 miesz­kań­ców.

Na jego te­re­nie mie­ści się m.in. Port lot­ni­czy Du­blin.

Wikipedia


fingerbike

[czy­taj: fin­ger­bajk] śro­do­wi­sko­wo: mi­nia­tu­ro­wy ro­we­rek do wy­ko­ny­wa­nia tri­ków przy po­mo­cy pal­ców


SJP.pl


fingerboard

[czy­taj: fin­ger­bord] mi­nia­tu­ro­wa de­sko­rol­ka przez­na­czo­na na dwa palce


SJP.pl

Fin­ger­bo­ard (w skró­cie FB) – mi­nia­tu­ro­wa de­sko­rol­ka, wy­po­sa­żo­na w koła, deck, truc­ki i inne czę­ści po­dob­ne do tych w dużej de­sko­rol­ce. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą fin­ger­bo­ar­du jest do­kład­ne odw­zo­ro­wa­nie kon­struk­cji de­sko­rol­ki, łącz­nie z cha­rak­te­ry­stycz­nym za­wie­sze­niem, poz­wa­la­ją­cym na po­przecz­ny skręt osi, pod wpły­wem asy­me­trycz­ne­go na­ci­sku na deskę.

Wikipedia


fingerpark

śro­do­wi­sko­wo: mi­nia­tu­ro­wy ska­te­park przez­na­czo­ny dla fin­ger­bo­ar­dów


SJP.pl

Fin­ger­park – miej­sce przez­na­czo­ne do jazdy i wy­ko­ny­wa­nia tri­ków na fin­ger­bo­ar­dzie. Znaj­du­ją się w nim ele­men­ty, które wiel­ko­ścią do­sto­so­wa­ne są do roz­mia­rów de­secz­ki.

Wy­po­sa­że­nie fin­ger­par­ków jest albo pro­du­ko­wa­ne przez wy­spe­cja­li­zo­wa­ne firmy, albo wyt­wa­rza­ne przez sa­mych fin­ger­ri­de­rów (ku­po­wa­ne ele­men­ty są re­la­tyw­nie dro­gie).

Wikipedia


fingeryzm

po­bu­dze­nie na­rzą­dów płcio­wych part­ne­ra rę­ka­mi, pal­ca­mi; pal­ców­ka


SJP.pl


fingowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przed­sta­wia­nie sfa­bry­ko­wa­nych zda­rzeń lub przed­mio­tów jako au­ten­tycz­ne w celu oszu­ka­nia kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfingowanie n.

 czas. fingować ndk., sfingować dk.

Wiktionary


fingować

uda­wać, zmy­ślać, fał­szo­wać, po­zo­ro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfin­go­wać)

 (1.1) przed­sta­wiać sfa­bry­ko­wa­ne zda­rze­nie lub przed­miot jako au­ten­tycz­ne w celu oszu­ka­nia kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele dy­scy­plin już dziś zmie­rza w kie­run­ku wrest­lin­gu — formy za­pa­sów, w któ­rej prak­tycz­nie wszyst­ko jest fin­go­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fingowanie n., sfingowanie n.

 czas. sfingować dk.

Wiktionary


finis

z ła­ci­ny: ko­niec


SJP.pl


finisaż

uro­czy­ste za­koń­cze­nie wy­sta­wy ar­ty­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uro­czy­ste za­koń­cze­nie wy­sta­wy, zaz­wy­czaj dzieł sztu­ki, ale także in­nych osią­gnięć, np. na­u­ko­wych lub do­rob­ku mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 30 wrze­śnia za­pra­sza­my na fi­ni­saż wy­sta­wy „Listy do tych, co da­le­ko”, pier­wszej wy­sta­wy cza­so­wej w nowym bu­dyn­ku mu­ze­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩˈɲisaʃ, AS: fʹĩńisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finał m., finalista m., finalistka ż., finisz m., finito n., finiszowanie n.

 czas. finiszować ndk.

 przym. finiszowy, finalny, finałowy

 przysł. finalnie, finałowo

Wiktionary


finisz

koń­co­wy od­ci­nek wy­ści­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. naj­bar­dziej za­cię­ty, ostat­ni od­ci­nek wy­ści­gu, biegu, roz­gry­wa­ją­cy się tuż przed metą

 (1.2) przen. koń­co­wa część ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia lub wy­da­rzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩɲiʃ, AS: fʹĩńiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finiszowanie n., finisaż mrz.

 czas. finiszować

 czas. finiszowy

Wiktionary


finiszer

osoba pil­nu­ją­ca ruchu na pasie lą­do­wa­nia sa­mo­lo­tu


SJP.pl


finiszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fi­ni­szo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisz mrz., finisaż mrz., niefiniszowanie n.

 czas. finiszować ndk.

Wiktionary


finiszować

1. roz­wi­jać naj­więk­szą szyb­kość na koń­co­wym od­cin­ku wy­ści­gu, na fi­ni­szu;
2. po­tocz­nie: być w koń­co­wej fazie ja­kichś dzia­łań, koń­czyć coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sport. do­bie­gać, do­jeż­dżać do mety wy­ści­gu

 (1.2) przen. koń­czyć ja­kieś przed­sięw­zię­cie, czyn­ność

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩɲiˈʃɔvat͡ɕ, AS: fʹĩńišovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finisaż mrz., finisz m., finiszówka ż., finiszowanie n.

 przym. finiszowy

Wiktionary


finiszowy

zwią­za­ny z fi­ni­szem


SJP.pl


finito

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy nakaz za­koń­cze­nia cze­goś; basta, dosyć, dość, ko­niec, kwita, szlus


SJP.pl


finitywny

w ję­zy­koz­naw­stwie: okre­ślo­ny w od­nie­sie­niu do ka­te­go­rii czasu i trybu, zwy­kle rów­nież osoby


SJP.pl


finityzm

w fi­lo­zo­fii:
1. po­gląd, we­dług któ­re­go Wszechś­wiat po­sia­da gra­ni­ce, jest skoń­czo­ny w cza­sie i prze­strze­ni;
2. za­ło­że­nie, że każdy pro­ces jest skoń­czo­ny


SJP.pl

Fi­ni­tyzm – nurt fi­lo­zo­fii ma­te­ma­ty­ki, bę­dą­cy skraj­ną od­mia­ną kon­struk­ty­wiz­mu. Zwo­len­ni­cy fi­ni­tyz­mu uz­na­ją ist­nie­nie obiek­tów ma­te­ma­tycz­nych o tyle, o ile są one dane „bez­poś­red­nio” (jak na przy­kład licz­by na­tu­ral­ne), lub dają się skon­stru­o­wać z ta­kich obiek­tów za po­mo­cą skoń­czo­nej licz­by kro­ków.

Wikipedia


finka

krót­ki, nies­kła­da­ny nóż o za­krzy­wio­nym ostrzu; nóż fiń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. nóż fiń­ski uży­wa­ny zwy­kle przez har­ce­rzy i tu­ry­stów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ot­wo­rzy­łem kon­ser­wę finką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩnka, AS: fʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finka ż., Fin mos., fińskość ż., fiński mrz.

 przym. fiński

Wiktionary


finkelstein

[czy­taj: FINkelsztajn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (5706) Fin­kel­ste­in
  • Gila Fin­kel­ste­in
  • Nor­man Fin­kel­ste­in
  • Sa­mu­el Fin­kel­ste­in

Wikipedia


finkil

ba­last płet­wo­wy na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej, w któ­rym cała płet­wa jest wy­ko­na­na z cięż­kie­go ma­te­ria­łu i speł­nia funk­cję ba­la­stu


SJP.pl

Fin­kil, inna nazwa to ba­last płet­wo­wy – stała płet­wa ba­la­sto­wa na jach­cie przyt­wier­dzo­na od spodu do stęp­ki (kilu) w jej czę­ści środ­ko­wej lub środ­ko­wo-tyl­nej. Wy­ko­na­na jest w ca­ło­ści z cięż­kie­go ma­te­ria­łu (tzn. nie za­wie­ra spe­cjal­ne­go ba­la­stu umie­szczo­ne­go w jej dol­nej czę­ści).

Wikipedia


finlandczyk

oby­wa­tel Fin­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Fin­lan­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finlandia ż., finlandyzacja ż., finlandyzowanie n.

:: fż. Finlandka ż.

 czas. finlandyzować ndk.

 przym. finlandzki

Wiktionary


finlandia

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Hel­sin­kach; Re­pu­bli­ka Fin­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Hel­sin­kach;

Wiktionary

Fin­lan­dia, Re­pu­bli­ka Fin­lan­dii ( Suomi, Su­o­men ta­sa­val­ta; Fin­land, Re­pu­bli­ken Fin­land) – pań­stwo uni­tar­ne w Eu­ro­pie Pół­noc­nej, bę­dą­ce re­pu­bli­ką. Gra­ni­czy od za­cho­du ze Szwe­cją, od pół­no­cy z Nor­we­gią i od wscho­du z Rosją. Od za­cho­du i po­łud­nia ma po­nad­to do­stęp do Morza Bał­tyc­kie­go (Za­to­ki Bot­nic­kiej i Za­to­ki Fiń­skiej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kam w Fin­lan­dii od roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩnˈlãndʲja, AS: fʹĩnlãndʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finka ż., finlandzkość ż., finlandyzacja ż., finlandyzowanie n., Finlandczyk mos., Finlandka ż.

 czas. finlandyzować ndk.

 przym. finlandzki, finlandyzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Finlandii, peryfr. kraj tysiąca jezior

Wiktionary


finlandka

oby­wa­tel­ka Fin­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Fin­lan­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finlandia ż., finlandyzacja ż.

:: fm. Finlandczyk mos.

 czas. finlandyzować ndk.

 przym. finlandzki

Wiktionary


finlandystyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fi­lo­lo­gia fiń­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania zgłę­bia fin­lan­dy­sty­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) Finlandia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filologia fińska

Wiktionary


finlandyzacja

pro­ces lub stan ogra­ni­cze­nia przez mo­car­stwo swo­bo­dy po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej in­ne­go pań­stwa przy rów­no­czes­nej znacz­nie słab­szej in­ge­ren­cji w po­li­ty­kę wew­nętrz­ną; głów­nie w od­nie­sie­niu do cha­rak­te­ru sto­sun­ków mię­dzy Fin­lan­dią a ZSRR po 1944 r.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. ogra­ni­cze­nie przez obce mo­car­stwo swo­bo­dy po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej in­ne­go pań­stwa, w za­mian za zmniej­sze­nie in­ter­wen­cji w jego po­li­ty­kę wew­nętrz­ną;

Wiktionary

Fin­lan­dy­za­cja ( su­o­met­tu­mi­nen) – pro­ces, w któ­rym silne mo­car­stwo ogra­ni­cza swo­bo­dę po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej mniej­sze­go pań­stwa są­sied­nie­go, nie in­ge­ru­jąc jed­no­cze­śnie w jego ustrój wew­nętrz­ny i poz­wa­la­jąc mu za­cho­wać for­mal­ną su­we­ren­ność. Ter­min od­no­si się do re­la­cji Związ­ku Ra­dziec­kie­go i Fin­lan­dii w okre­sie zim­nej wojny, kiedy Fin­lan­dia, za­cho­wu­jąc de­mo­kra­cję i go­spo­dar­kę ryn­ko­wą, pro­wa­dzi­ła po­li­ty­kę za­gra­nicz­ną uwz­ględ­nia­ją­cą in­te­re­sy bez­pie­czeń­stwa ZSRR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fin­lan­dy­za­cja bywa ceną za ura­to­wa­nie resz­tek su­we­ren­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩnlãndɨˈzat͡sʲja, AS: fʹĩnlãndyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. finlandyzowanie n., Finlandia ż., Finlandczyk mos., Finlandka ż.

 czas. finlandyzować

 przym. finlandzki

Wiktionary


finlandyzować

ogra­ni­czać su­we­ren­ność są­sied­nie­go pań­stwa


SJP.pl


finlandzki

do­ty­czą­cy Fin­lan­dii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Fin­lan­dia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy razy gór­ni­cy go­ści­li dzien­ni­ka­rzy fin­landz­kich, grec­kich, nie­miec­kich i bry­tyj­skich, dwu­krot­nie – wło­skich i hisz­pań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲĩnˈlãnt͡sʲci, AS: fʹĩnlãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Finlandia ż., Finlandczyk mos., Finlandka ż., finlandzkość ż., finlandyzacja ż., finlandyzowanie n.

 czas. finlandyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiński

Wiktionary


finn

[czy­taj: fin] w że­glar­stwie: jed­no­o­so­bo­wy jacht mie­czo­wy; jacht klasy Finn, fin


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Finn – rzeka w Ir­lan­dii i Ir­lan­dii Pół­noc­nej
  • finn – klasa łodzi ża­glo­wej
  • Finn – po­stać ze świa­ta Gwiezd­nych wojen

Wikipedia


fino

naj­wy­traw­niej­szy jerez hisz­pań­ski


SJP.pl


finta

1. ruch wy­ko­na­ny dla zmy­le­nia prze­ciw­ni­ka, zwy­kle pod­czas walki szer­mier­czej;
2. daw­niej: pod­stęp, sztucz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sztucz­ka, trick, ma­newr, pod­stęp

 (1.2) sport. zmy­le­nie prze­ciw­ni­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩnta, AS: fʹĩnta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fortel

Wiktionary


fintech

firma świad­czą­ca usłu­gi fi­nan­so­we z wy­ko­rzy­sta­niem no­wo­czes­nych tech­no­lo­gii


SJP.pl


fintechowy

→ fin­tech


SJP.pl

Patrz:

fintech

fintifluszka

dro­biazg, fa­ra­musz­ka, bła­host­ka


SJP.pl


finwal

wie­lo­ryb at­lan­tyc­ki z po­drzę­du wa­le­ni; fin­bak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę z ga­tun­ku płet­wal zwy­czaj­ny, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­la­e­nop­te­ra phy­sa­lus|ref=tak.;

Wiktionary


fioczek

zdrob­nie­nie od fiok


SJP.pl


fiodor

obce imię mę­skie


SJP.pl


fiok

1. prze­sta­rza­łe: lok, pu­kiel lub inny ele­ment pre­ten­sjo­nal­ne­go ucze­sa­nia;
2. daw­niej: strój, fa­ta­ła­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pre­ten­sjo­nal­nie wy­glą­da­ją­cy lok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɔk, AS: fʹi ̯ok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiokowanie n., wyfiokowanie n.

:: zdrobn. fioczek m.

 czas. fiokować ndk., wyfiokować dk.

 przym. fiokowy

Wiktionary


fioki

1. prze­sta­rza­łe: lok, pu­kiel lub inny ele­ment pre­ten­sjo­nal­ne­go ucze­sa­nia;
2. daw­niej: strój, fa­ta­ła­szek


SJP.pl


fiokować

po­tocz­nie: fio­ko­wać się - ubie­rać się, stro­ić się z prze­sad­ną ele­gan­cją


SJP.pl


fiol.

skrót

 (1.1) = farm. fiol­ka

Wiktionary


fiola

na­czy­nie z wąską szyj­ką


SJP.pl


fiolecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fio­let

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fio­let, lecz tylko blady fio­le­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiolet m., fiołek mrz.

 przym. fioletowy

Wiktionary


fiolet

barwa pow­sta­ła ze zmie­sza­nia czer­wie­ni i błę­ki­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolor fio­le­to­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fio­let bar­dzo do­brze ci pa­su­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fioletowienie n.

:: zdrobn. fiolecik mrz.

 czas. fioletowieć

 przym. fioletowy, fioletowawy

 przysł. fioletowo

Wiktionary


fioletek

czer­woń­czyk fio­le­tek - motyl z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych, ob­ję­ty ochro­ną ści­słą


SJP.pl

Fio­le­tek ("Klais gu­i­me­ti") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych (Tro­chi­li­dae). Wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Cen­tral­nej i pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia


fioletowawy

zbli­żo­ny do fio­le­to­we­go, nie do końca fio­le­to­wy, pra­wie fio­le­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) w ko­lo­rze po­dob­nym do fio­le­to­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ma­lo­wa­na na nie­bie­sko lampa u su­fi­tu, na­da­jąc twa­rzom jakiś od­cień fio­le­to­wa­wy, czy­ni­ła wra­że­nie dość nie­sa­mo­wi­te.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔˈvavɨ, AS: fʹi ̯oletovavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiolet m.

 przym. fioletowy

 przysł. fioletowawo, fioletowo

Wiktionary


fioletowiej

sta­wać się fio­le­to­wym


SJP.pl


fioletowieć

sta­wać się fio­le­to­wym


SJP.pl


fioletowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem fio­le­to­wej barwy, z obec­no­ścią fio­le­tu

Wiktionary

Fio­le­to­wo – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Lorri. W 2011 roku li­czy­ła 1325 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ma­lo­wał sa­mo­chód na nie­bie­sko i czar­no, a nie na fio­le­to­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiolet ż., fioletowość ż., fioletowawość ż., fioletowienie n., fiołek mrz.

 czas. fioletowić ndk.

 przym. fioletowy, fioletowawy, fioletowiutki, nadfioletowy

 przysł. fioletowawo, fioletowiutko

Wiktionary


fioletowo-biały

w czę­ści fio­le­to­wy, w czę­ści biały


SJP.pl


fioletowo-czerwony

fio­le­to­wy i czer­wo­ny


SJP.pl


fioletowo-różowy

w czę­ści fio­le­to­wy, w czę­ści ró­żo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dwa ko­lo­ry: fio­le­to­wy i ró­żo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy je­szcze nie wi­dzia­łem fio­le­to­wo-ró­żo­we­go au­to­bu­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔ‿ruˈʒɔvɨ, AS: fʹi ̯oletovo‿ružovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różowo-fioletowy

Wiktionary


fioletowo-żółty

w czę­ści fio­le­to­wy, w czę­ści żółty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fio­le­to­wy i żółty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kła­dasz fio­le­to­wo-żółte tramp­ki do ko­ścio­ła? Bez żar­tów...

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔ‿ˈʒuwtɨ, AS: fʹi ̯oletovo‿žuu̯ty

Wiktionary


fioletowoczarny

czar­ny o fio­le­to­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru czar­ne­go o od­cie­niu fio­le­to­wym

Wiktionary


fioletowoczerwony

czer­wo­ny z od­cie­niem fio­le­to­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) czer­wo­ny o fio­le­to­wym od­cie­niu

Wiktionary


fioletowodzioby

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma fio­le­to­wy dziób

Wiktionary


fioletowogłowy

gó­rzak fio­le­to­wo­gło­wy, tro­gon fio­le­to­wo­gło­wy - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma fio­le­to­wą głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔˈɡwɔvɨ, AS: fʹi ̯oletovogu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioletogłowy, fioletołbisty

Wiktionary


fioletowoniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu fio­le­to­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nie­bie­ski o fio­le­to­wym od­cie­niu

Wiktionary


fioletowopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma fio­le­to­we pióra, pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔˈpʲjurɨ, AS: fʹi ̯oletovopʹi ̯ury

Wiktionary


fioletowopurpurowy

pur­pu­ro­wy o fio­le­to­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pur­pu­ro­wy o fio­le­to­wym od­cie­niu

Wiktionary


fioletoworóżowy

ró­żo­wy o od­cie­niu fio­le­to­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ró­żo­wy z od­cie­niem fio­le­to­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nig­dzie nie mogę kupić fio­le­to­wo­ró­żo­wych spod­ni. Chyba sobie po­far­bu­ję te szare.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔruˈʒɔvɨ, AS: fʹi ̯oletovoružovy

Wiktionary


fioletowoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma fio­le­to­we skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔˈskʃɨdwɨ, AS: fʹi ̯oletovoskšydu̯y

Wiktionary


fioletowoszary

szary o fio­le­to­wym od­cie­niu


SJP.pl


fioletowouchy

mo­ty­lik fio­le­to­wo­u­chy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych


SJP.pl


fioletowowłosy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma fio­le­to­we włosy lub sierść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvɔˈvwɔsɨ, AS: fʹi ̯oletovovu̯osy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioletowłosy

Wiktionary


fioletowozielony

zie­lo­ny o fio­le­to­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zie­lo­ny o fio­le­to­wym od­cie­niu

Wiktionary


fioletowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fio­le­to­we; cecha tych, któ­rzy są fio­le­to­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fioletowy

 przysł. fioletowo

Wiktionary


fioletowy

ma­ją­cy kolor fio­le­tu, fioł­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor siód­me­go pasma tęczy, taki jak kolor kwia­tu fioł­ka lub w ko­lo­rze pow­sta­łym przez zmie­sza­nie barw­ni­ka czer­wo­ne­go i nie­bie­skie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ścia­ny są fio­le­to­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛˈtɔvɨ, AS: fʹi ̯oletovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiolet m., fiolecik m., fiołek mrz., fioletowość ż., fioletowienie n., fioletek m.

 czas. fioletowieć ndk.

 przym. fioletowawy

 przysł. fioletowo

Wiktionary


fioletowłosy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma fio­le­to­we włosy lub sierść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔlɛtɔvˈwɔsɨ, AS: fʹi ̯oletovu̯osy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fioletowowłosy

Wiktionary


fiolety

strój bi­sku­pi


SJP.pl


fiolietowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Kros­no. fio­le­to­wy

Wiktionary


fiolka

am­puł­ka, fla­ko­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) małe, szkla­ne na­czy­nie z za­tycz­ką;

Wiktionary

Zo­bacz też: "Fiol­ka" – album mu­zycz­ny Vio­let­ty „Fiol­ki” Naj­de­no­wicz.

Fiol­ka (łac. "phio­la") – szkla­ny po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia leków do wstrzy­ki­wań, o ścian­kach grub­szych niż am­puł­ka, o po­jem­no­ści 10-50 ml. Za­my­ka­na jest gu­mo­wą za­tycz­ką, do­dat­ko­wo za­bez­pie­czo­ną me­ta­lo­wym kaps­lem. Śro­dek za­tycz­ki nie jest za­kry­ty kaps­lem i ma zmniej­szo­ną gru­bość, co ułat­wia wkłu­cie igły do po­bra­nia za­war­to­ści. Fiol­ka po­win­na być obo­jęt­na fi­zycz­nie i che­micz­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲjɔlka, AS: fʹi ̯olka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiolkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ampułka

Wiktionary


fiolkować

na­peł­niać fiol­ki jakąś sub­stan­cją, le­kar­stwa­mi


SJP.pl


fiolotowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy pół­noc­ne. fio­le­to­wy

Wiktionary


fionia

wyspa duń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa Danii, po­ło­żo­na mię­dzy Pół­wy­spem Jut­landz­kim a Ze­lan­dią;

Wiktionary

Fio­nia (duń. "Fyn") – trze­cia pod wzglę­dem wiel­ko­ści wyspa Danii, po­ło­żo­na mię­dzy Pół­wy­spem Jut­landz­kim a Ze­lan­dią (i po­łą­czo­na z nimi mo­sta­mi ponad Wiel­kim i Małym Beł­tem). Ad­mi­ni­stra­cyj­nie wyspa na­le­ży do re­gio­nu Dania Po­łud­nio­wa. W la­tach 1970–2006 na­le­ża­ła do okrę­gu Fio­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fio­nia jest trze­cią pod wzglę­dem wiel­ko­ści wyspą Danii.

Wiktionary


fiord

wąska za­to­ka mor­ska o stro­mych, ska­li­stych brze­gach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. ro­dzaj głę­bo­kiej za­to­ki wrzy­na­ją­cej się w ląd;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. jeźdz. zim­nokr­wi­sty koń pry­mi­tyw­nej, nor­we­skiej rasy

Wiktionary

Fiord – ro­dzaj głę­bo­kiej za­to­ki, mocno wci­na­ją­cej się w głąb lądu, czę­sto roz­ga­łę­zio­nej, z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi stro­my­mi brze­ga­mi, pow­sta­łej przez za­la­nie żło­bów i dolin po­lo­dow­co­wych.

Fior­dy są cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem pe­ry­gla­cjal­ne­go kra­jo­bra­zu wy­brze­ży Nor­we­gii oraz Szko­cji, Gren­lan­dii, Is­lan­dii, Nowej Ze­lan­dii, pół­wy­spu La­bra­dor, chi­lij­skiej Pa­ta­go­nii i Ala­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fior­dy pow­sta­ły przez za­la­nie żło­bów i dolin po­lo­dow­co­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɔrt, AS: fʹi ̯ort

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiordowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) koń fiordzki, fiording

Wiktionary


fiording

mały, silny koń za­przę­go­wy; fiord, fior­dyng, koń fiordz­ki


SJP.pl


fiordowy

zwią­za­ny z fior­dem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fior­dem, do­ty­czą­cy fior­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiord mrz.

Wiktionary


fiordyng

mały, silny koń za­przę­go­wy; fiord, fior­ding, koń fiordz­ki


SJP.pl


fiordzki

koń fiordz­ki - nor­we­ska rasa koni po­cią­go­wych; fiord, fior­ding, fior­dyng


SJP.pl


fiorino

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl


fioritura

w mu­zy­ce wo­kal­nej: ozdob­nik w po­sta­ci efek­tow­nej fi­gu­ra­cji me­lo­dycz­nej na jed­nej sy­la­bie śpie­wa­ne­go tek­stu; fio­ry­tu­ra


SJP.pl

Fio­ri­tu­ra – ozdob­nik po­le­ga­ją­cy na opi­sa­niu dźwię­ku pod­sta­wo­we­go przy po­mo­cy kilku, rza­dziej kil­ku­na­stu nut, o drob­nych war­to­ściach ryt­micz­nych. Mają one roz­ma­i­ty prze­bieg, na przy­kład szyb­kich pa­sa­ży.

Wikipedia


fiorytura

w mu­zy­ce wo­kal­nej: ozdob­nik w po­sta­ci efek­tow­nej fi­gu­ra­cji me­lo­dycz­nej na jed­nej sy­la­bie śpie­wa­ne­go tek­stu; fio­ri­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ozdob­nik w śpie­wie, fi­gu­ra­cja me­lo­dycz­na na jed­nej sy­la­bie tek­stu;

 (1.2) muz. pot. ozdob­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kwar­te­cie so­li­stów naj­wię­cej do po­wie­dze­nia, a ra­czej zaś­pie­wa­nia miała Iwona Hossa, swo­bod­na i po­pi­so­wa w ko­lo­ra­tu­ro­wych fio­ry­tu­rach w wy­so­kim re­je­strze.

 (1.1) Jedna wła­śnie z sa­lo­no­wych dy­le­tan­tek prze­ga­lo­po­wa­ła po for­te­pia­nie jakąś ła­ma­ną sztu­kę Thal­ber­ga czy Lisz­ta, a druga, rów­nież dy­le­tant­ka, prześ­pie­wa­ła jakąś także rów­nie pię­kną i trud­ną kom­po­zy­cją mu­zy­kal­ną ze wszyst­kie­mi moż­li­we­mi fio­ry­tu­ra­mi.

 (1.2) Ża­ło­śnie i przy­jem­nie dźwię­cza­ły stru­ny w spo­koj­nem po­wie­trzu, ale prócz krót­kiej fio­ry­tu­ry wstęp­nej, po­stę­po­wy ka­mer­dy­ner nie mógł się zdo­być na nic wię­cej (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲjɔrɨˈtura, AS: fʹi ̯orytura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. fioritura ż.

Wiktionary


fioł

1. bzik, mania;
2. dzi­wak, wa­riat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zgru­bie­nie od słowa fio­łek

 (1.2) pot. bzik

 (1.3) pot. dzi­wak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki wiel­ki kwiat, to chyba fioł a nie fio­łek!

 (1.2) Chcę po­ko­chać anio­ła, który ma na moim punk­cie fioła.

 (1.3) Mu­si­my na niego uwa­żać, bo to kom­plet­ny fioł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjɔw, AS: fʹi ̯ou̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiołek, fiołeczek

 czas. wyfiołkować

 przym. fiołkowy, fiołkowaty, wyfiołkowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiołek, bratek

 (1.2) bzik, fiksum

 (1.3) dziwak, oryginał, szaleniec

Wiktionary


fiołeczek

zdrob­nie­nie od: fio­łek


SJP.pl


fiołek

ro­śli­na ziel­na, rocz­na lub trwa­ła z ro­dzi­ny fioł­ko­wa­tych, o kwia­tach naj­czę­ściej fio­le­to­wych, u niek­tó­rych ga­tun­ków pię­knie pach­ną­cych; ro­śnie w stre­fie umiar­ko­wa­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Viola|L.|ref=Viola (L.)., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny fioł­ko­wa­tych ros­ną­cy w stre­fie umiar­ko­wa­nej;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju fio­łek (1.1)

 (1.3) kwiat fioł­ka (1.2)

 (1.4) łow. jasne za­koń­cze­nie li­sie­go ogona

 (1.5) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we

 (1.6) pot. si­niec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. środ. polit. agent po­li­cji

Wiktionary

Fio­łek ("Viola" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fioł­ko­wa­tych ("Vio­la­ce­ae"). Obej­mu­je około 525–600 do ponad 680 ga­tun­ków, ros­ną­cych głów­nie w Eu­ro­pie (92 ga­tun­ki, w tym w Pol­sce 25), w Azji, Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej, poza tym także w Au­stra­lii. Więk­szość ga­tun­ków ro­śnie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go oraz na ob­sza­rach gór­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na ku­chen­nym pa­ra­pe­cie stoją fioł­ki i pe­lar­go­nie w ka­mion­ko­wych cache-pot.

 (1.3) Fioł­ki mają dwa płat­ki skie­ro­wa­ne w górę i trzy w dół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲjɔwɛk, AS: fʹi ̯ou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fioł m., fiołkowate nmos., fiolet m., fiolecik m.

:: zdrobn. fiołeczek m.

 czas. wyfiołkować dk., fioletowić ndk.

 przym. fiołkowy, fiołkowaty, fioletowy

 przysł. fiołkowo, fioletowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) reg. śl. karafioł, reg. śl. karafijoł, stpol. fijałka

Wiktionary


fiołka

ro­śli­na ziel­na, rocz­na lub trwa­ła z ro­dzi­ny fioł­ko­wa­tych, o kwia­tach naj­czę­ściej fio­le­to­wych, u niek­tó­rych ga­tun­ków pię­knie pach­ną­cych; ro­śnie w stre­fie umiar­ko­wa­nej


SJP.pl


fiołkowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych


SJP.pl

Fioł­ko­wa­te ("Vio­la­ce­ae" Batsch.) – ro­dzi­na ro­ślin za­li­cza­na współ­cze­śnie do mal­pi­giow­ców ("Mal­pig­hia­les"). Na­le­ży do niej ok. 900–985 ga­tun­ków sku­pio­nych w 25–28 ro­dza­jach. Więk­szość na­le­żą­cych tu ro­dza­jów obej­mu­je ro­śli­ny drze­wia­ste, pną­cza i ro­śli­ny ziel­ne te­re­nów ni­zin­nych w tro­pi­kach i stre­fie sub­tro­pi­kal­nej, je­dy­ny wy­ją­tek to ro­dzaj fio­łek "Viola", do któ­re­go na­le­ży aż 550 ga­tun­ków, któ­re­go przed­sta­wi­cie­le są roz­po­wszech­nie­ni na całym świe­cie w róż­nych sied­li­skach, włą­cza­jąc w to stre­fę umiar­ko­wa­ną, a nawet Ark­ty­kę i sied­li­ska al­pej­skie.

Wikipedia


fiołkowaty

o ce­chach fioł­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


fiołkowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Fioł­kow­ce ("Vio­la­les" Per­leb) - wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych rząd głów­nie ro­ślin drze­wia­stych na­le­żą­cy do klasy dwu­li­ścien­nych. Na­le­ży do niego ponad 3000 ga­tun­ków.

Wikipedia


fiołkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


fiołkowo-różowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: fioł­ko­wy i ró­żo­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różowo-fiołkowy

Wiktionary


fiołkowonogi

go­łą­bek fioł­ko­wo­no­gi - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny go­łąb­ko­wa­tych


SJP.pl


fiołkoworóżowy

ró­żo­wy o od­cie­niu fioł­ko­wym


SJP.pl


fiołkowy

[czy­taj: fjoł­ko­wy lub fi­joł­ko­wy]
1. zwią­za­ny z fioł­ka­mi, zło­żo­ny z fioł­ków;
2. ma­ją­cy kolor fioł­ków, fio­le­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do fioł­ków, zro­bio­ny z fioł­ków

 (1.2) ko­lo­ru fioł­ków, fio­le­to­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok tra­dy­cyj­nych, z do­dat­kiem ty­mian­ku lub miodu, można tam kupić musz­tar­dę ka­ka­o­wą, her­ba­cia­ną, fioł­ko­wą, ko­nia­ko­wą, szam­pa­no­wą i dzie­siąt­ki in­nych.

 (1.2) Pani Kon­stan­cja przy­no­si ko­szyk z ko­lo­ro­wy­mi pi­san­ka­mi. Wyj­mu­je ostroż­nie fioł­ko­wą, na któ­rej ol­brzym z sie­kie­rą usi­łu­je zabić ma­leń­kie­go ptasz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiołek m., fioł m., fijałka ż.

 przysł. fiołowo

Wiktionary


fioński

→ Fio­nia (wyspa w Danii)


SJP.pl


fipresci

skrót od: Fédération In­ter­na­tio­na­le de la Pres­se Cinématographique, Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Prasy Fil­mo­wej (sto­wa­rzy­sze­nie zrze­sza­ją­ce or­ga­ni­za­cje i po­je­dyn­cze osoby zwią­za­ne z kry­ty­ką fil­mo­wą)


SJP.pl


fipronil

sil­nie tok­sycz­ny bio­cyd wy­ko­rzy­sty­wa­ny do zwal­cza­nia owa­dów i pa­ję­cza­ków


SJP.pl

Fi­pro­nil – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na fe­ny­lo­pi­ra­zo­lu. Skład­nik in­sek­ty­cy­dów i arach­ni­cy­dów (głów­nie prze­ciw­ko ka­ra­lu­chom, ko­ma­rom, sza­rań­czom, pchłom, kle­szczom i roz­to­czom) uży­wa­nych w po­sta­ci cie­czy, ae­ro­zo­lu bądź gra­nu­la­tu. Za­sto­so­wa­nie fi­pro­ni­lu obej­mu­je czte­ry głów­ne ob­sza­ry: ochro­nę ro­ślin upraw­nych i ozdob­nych przed owa­da­mi i roz­to­cza­mi ro­śli­no­żer­ny­mi, zwal­cza­nie szkod­ni­ków w mia­stach, za­sto­so­wa­nia we­te­ry­na­ryj­ne, za­sto­so­wa­nia w ho­dow­li zwie­rząt do­mo­wych i bydła oraz w ho­dow­li ryb.

Wikipedia


fir

(skrót od: Fédération In­ter­na­tio­na­le de Résistance) Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Bo­jow­ni­ków Ruchu Oporu, or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa zrze­sza­ją­ca wal­czą­cych z fa­szyz­mem pod­czas II wojny świa­to­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FIR () – „szyb­ka pod­czer­wień”. Oz­na­cza stan­dard prze­sy­ła­nia da­nych z prze­pu­sto­wo­ścią ok. 4 Mbps.
  • FIR () – filtr o skoń­czo­nej od­po­wie­dzi im­pul­so­wej
  • FIR () – da­le­ka pod­czer­wień, za­kres dłu­go­ści fali 30–1000 μm
  • FIR () – Wło­ska Fe­de­ra­cja Rugby
  • Flight In­for­ma­tion Re­gion – Rejon In­for­ma­cji Lot­ni­czej

Wikipedia


firana

ozdob­na za­sło­na na okno, zwy­kle z przej­rzy­stej tka­ni­ny; fi­ran­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. hand. ozdob­na za­sło­na na okno z pół­przez­ro­czy­stej tka­ni­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Danka zdję­ła fi­ra­ny i za­mo­czy­ła je na całą noc w wo­dzie z prosz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. firanka ż., firaneczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk gardina

Wiktionary


firaneczka

zdrob­nie­nie od: fi­ran­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: fi­ran­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲirãˈnɛt͡ʃka, AS: fʹirãnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firana ż., firanka ż.

Wiktionary


firanka

ozdob­na za­sło­na na okno, zwy­kle z przej­rzy­stej tka­ni­ny; fi­ra­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ny, przez­ro­czy­sty ma­te­riał wie­sza­ny w oknie

 (1.2) daw. środ. więz. kraty w wię­zien­nym oknie

 (1.3) daw. środ. więz. kosz w wię­zien­nym oknie

Wiktionary

Fi­ran­ka – ozdob­na osło­na na okno, naj­czę­ściej biała, zaz­wy­czaj z de­li­kat­nej tka­ni­ny (tiulu, ba­ty­stu, ko­ron­ki).

Sto­so­wa­na jako osło­na przed wla­tu­ją­cy­mi owa­da­mi, a także, po­dob­nie jak za­sło­na, ma za za­da­nie chro­nić in­tym­ność miesz­kań­ców przed spoj­rze­nia­mi prze­chod­niów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chciał­bym mieć czer­wo­ne­go mer­ce­de­sa z błę­kit­ny­mi fi­ran­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈrãnka, AS: fʹirãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firana ż.

:: zdrobn. firaneczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasłonka, reg. śl. gardinka

Wiktionary


firankowy

→ fi­ran­ka


SJP.pl

Patrz:

firanka

firanowy

→ fi­ra­na


SJP.pl

Patrz:

firana

fircyczka

daw­niej:
1. ko­bie­ta nie­po­waż­na, lek­ko­myśl­na; sza­ła­wi­ła, trzpiot­ka;
2. mod­ni­sia, stroj­ni­sia, la­lu­sia


SJP.pl


fircyk

1. lek­ce­wa­żą­co: czło­wiek nie­po­waż­ny, lek­ko­myśl­ny; trzpiot, sza­ła­wi­ła, lek­ko­duch;
2. prze­sta­rza­łe: mod­niś, stroj­niś, goguś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. ktoś pusty i lek­ko­myśl­ny

 (1.2) przest. mod­niś

Wiktionary

Fir­cyk, pu­stak, świ­stak, ka­wa­ler modny, petit-maître – po­stać wy­stę­pu­ją­ca w pol­skich i fran­cu­skich ut­wo­rach ko­me­dio­wych i wier­szach okre­su Oś­wie­ce­nia. Cha­rak­te­ry­zo­wa­ła się bez­re­flek­syj­nym na­śla­do­wa­niem fran­cu­skiej mody, zwy­cza­jów, spo­so­bu bycia, roz­rzut­no­ścią, co wią­za­ło się na­stęp­nie z próbą bo­ga­te­go oże­nie­nia się, po­gar­dą dla ro­dzi­mej tra­dy­cji, fi­lo­zo­fią carpe diem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fircykowość ż.

:: fż. fircyczka ż.

 czas. fircykować ndk.

 przym. fircykowy, fircykowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekkoduch, letkiewicz, szałaput, świszczypała, pędziwiatr, paliwoda, pustak, szaławiła, trzpiot, wartogłów, wietrznik, szałaputa

Wiktionary


fircykowatość

→ fir­cy­ko­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

fircykowaty

fircykowaty

wy­glą­da­ją­cy jak fir­cyk; nie­po­waż­ny; trzpio­to­wa­ty


SJP.pl


fireball

[czy­taj: FAjebol] jacht re­ga­to­wy dwu­o­so­bo­wy o dużej po­wierzch­ni żagla


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­re­ball – album grupy Deep Pur­ple
  • Fi­re­ball – sin­gel grupy Deep Pur­ple
  • FIREBALL – sin­gel grupy B'z
  • Fi­re­ball 500 – film z 1966
  • Ryan FR Fi­re­ball – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot my­śliw­ski o mie­sza­nym na­pę­dzie tło­ko­wo-odrzu­to­wym z koń­co­we­go okre­su II wojny świa­to­wej

Wikipedia


firefly

[czy­taj: FAjerflaj] typ jed­no­o­so­bo­we­go jach­tu re­ga­to­we­go klasy mię­dzy­na­ro­do­wej o śred­niej po­wierzch­ni oża­glo­wa­nia


SJP.pl


firefox

[czy­taj: FAjerfoks] po­pu­lar­na prze­glą­dar­ka stron WWW


SJP.pl

Fi­re­fox, pełna nazwa Mo­zil­la Fi­re­fox – wie­lo­plat­for­mo­wa prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa o ot­war­tym ko­dzie źró­dło­wym opar­ta na sil­ni­ku Gecko, stwo­rzo­na i roz­wi­ja­na przez Mo­zil­la Fo­un­da­tion, Mo­zil­la Cor­po­ra­tion oraz wo­lon­ta­riu­szy. Roz­po­wszech­nia­na jest na li­cen­cji MPL.

Wikipedia


firek

1. sta­ro­pol­ska mo­ne­ta mie­dzia­na;
2. daw­niej:
a) drob­nost­ka, głup­stwo, ba­ga­te­la;
b) osoba bez zna­cze­nia;
3. re­gio­nal­nie: roz­trze­pa­na dziew­czy­na; trzpiot­ka


SJP.pl


firemka

mała firma; biz­ne­sik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała firma

Wiktionary


firestone

Fi­re­sto­ne Tire and Rub­ber Com­pa­ny – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce opony za­ło­żo­ne w 1900 roku przez Har­ve­ya S. Fi­re­sto­ne’a w Akron. Od po­cząt­ku ist­nie­nia przed­się­bior­stwo było głów­nym do­staw­cą opon dla firmy Ford Motor Com­pa­ny.

Na po­cząt­ku lat '70.

Wikipedia


firet

drob­ny ma­te­riał ju­stun­ko­wy, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sze­ro­ko­ścią równą stop­nio­wi pisma, sto­so­wa­ny w ty­po­gra­fii do od­dzie­la­nia czcio­nek; czwart­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. kwa­drat, któ­re­go bok ma dłu­gość od­po­wia­da­ją­cą wiel­ko­ści ak­tu­al­nie uży­te­go stop­nia pisma;

Wiktionary

Firet – po­moc­ni­cza, bez­wy­mia­ro­wa jed­nost­ka miary sto­so­wa­na w ty­po­gra­fii, słu­żą­ca do wy­ra­ża­nia wiel­ko­ści róż­nych pa­ra­me­trów za po­mo­cą ułam­ka lub wie­lo­krot­no­ści war­to­ści uży­te­go stop­nia pisma. War­tość fi­re­tu równa 1 od­po­wia­da ak­tu­al­nie uży­wa­ne­mu stop­nio­wi pisma. Wy­ra­ża­na jest jako kwa­drat o boku rów­nym da­ne­mu stop­nio­wi pisma. Oz­na­cza to, że fi­re­tem można okre­ślać wiel­ko­ści za­rów­no w po­zio­mie, jak i w pio­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ju­sto­wa­nym tek­ście do­pu­szcza się od­le­gło­ści mię­dzy­wy­ra­zo­we od 1/5 do 3 fi­re­tów. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲirɛt, AS: fʹiret

Wiktionary


firewall

[czy­taj: FAjerłol] pro­gram za­bez­pie­cza­ją­cy kom­pu­ter przed ata­ka­mi z In­ter­ne­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Za­po­ra sie­cio­wa
  • Fi­re­wall – film
  • Ścia­na ognio­wa – bu­dow­nict­wo

Wikipedia


firewire

[czy­taj: FAjerłajr] w in­for­ma­ty­ce: nazwa szyb­kie­go złą­cza cy­fro­we­go sto­so­wa­ne­go do po­dłą­cza­nia urzą­dzeń do kom­pu­te­ra


SJP.pl

FireWire – stan­dard łącza sze­re­go­we­go umoż­li­wia­ją­ce­go szyb­ką ko­mu­ni­ka­cję i syn­chro­nicz­ne usłu­gi w cza­sie rze­czy­wi­stym. Opra­co­wa­ny w roku 1995 dla kom­pu­te­rów oso­bi­stych i cy­fro­wych urzą­dzeń op­tycz­nych. Roz­wi­ja­ny do 2013 r. przez firmę Apple Inc. Jest zde­fi­nio­wa­ny w do­ku­men­cie IEEE 1394.

Wikipedia


firka

1. sta­ro­pol­ska mo­ne­ta mie­dzia­na;
2. daw­niej:
a) drob­nost­ka, głup­stwo, ba­ga­te­la;
b) osoba bez zna­cze­nia;
3. re­gio­nal­nie: roz­trze­pa­na dziew­czy­na; trzpiot­ka


SJP.pl


firlej

daw­niej: fi­giel; potem tylko w zwro­cie: stro­ić fir­le­je - stro­ić żarty, fi­glo­wać, robić głup­stwa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fir­lej – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Fir­lej
  • Fir­lej – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Szczer­ców
  • Fir­lej – dziel­ni­ca Ra­do­mia
  • Fir­lej – je­zio­ro w woj. lu­bel­skim
  • Fir­lej – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim
  • Fir­lej – gro­ma­da
  • An­drzej Fir­lej – kasz­te­lan ra­dom­ski
  • An­drzej Fir­lej – wo­je­wo­da san­do­mier­ski
  • Hen­ryk Fir­lej – ar­cy­bi­skup gnieź­nień­ski
  • Hen­ryk Fir­lej – bi­skup poz­nań­ski
  • Jan Fir­lej – kasz­te­lan sa­noc­ki
  • Jan Fir­lej – mar­sza­łek wiel­ki ko­ron­ny

Wikipedia


firlejanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fir­le­ja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Firlej m.

:: fż. firlejanka ż.

 przym. firlejski

Wiktionary


firlejanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fir­le­ja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Firlej m.

:: fm. firlejanin m.

 przym. firlejski

Wiktionary


firlejczyk

miesz­ka­niec Fir­le­ja (wsi w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim i łódz­kim)


SJP.pl


firleje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. figle, żarty z kogoś; Glo­ger.

 (1.2) gwara. skład­ko­wa, zi­mo­wa za­ba­wa dziew­cząt

 (1.3) gwara. świe­ci­deł­ka za­kła­da­ne na fir­le­je (1.2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirˈlɛjɛ, AS: fʹirlei ̯e

Wiktionary


firlejka

gwa­ro­wo: drew­nia­ny przy­rząd do mie­sza­nia pły­nów i sub­stan­cji sprosz­ko­wa­nych; mą­tew­ka


SJP.pl


firlejowski

→ Fir­le­jów


SJP.pl

Patrz:

Firlejów

firlejski

→ Fir­lej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fir­le­ja

Wiktionary

Patrz:

Firlej

Powiązane:

 rzecz. Firlej m., firlejanin m., firlejanka ż.

Wiktionary


firlejów

daw­niej: fi­giel; potem tylko w zwro­cie: stro­ić fir­le­je - stro­ić żarty, fi­glo­wać, robić głup­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś, a daw­niej mia­stecz­ko, w re­jo­nie ro­ha­tyń­skim ob­wo­du iwa­no­fran­kow­skie­go Ukra­i­ny;

Wiktionary

Fir­le­jów – część wsi Wola Więc­ław­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 Fir­le­jów ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. firlejowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Maciejów (przed 1570), Lipówka (na podstawie nazwy ukraińskiej)

Wiktionary


firlejówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Mar­mu­szo­wi­ce, wieś na Ukra­i­nie (pol­ski eg­zo­nim wa­rian­to­wy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. firlejówecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Marmuszowice

Wiktionary


firletka

eu­ro­az­ja­tyc­ka by­li­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, o kwia­tach czer­wo­nych, ró­żo­wych, rza­dziej bia­łych; w Pol­sce po­spo­li­ta fir­let­ka po­szar­pa­na, o ró­żo­wych kwia­tach, ros­ną­ca na pod­mo­kłych łą­kach


SJP.pl

Fir­let­ka ("Lych­nis") – tra­dy­cyj­nie wy­róż­nia­ny do końca XX wieku ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych, póź­niej zwy­kle uj­mo­wa­ny jako po­dro­dzaj w obrę­bie ro­dza­ju lep­ni­ca "Si­le­ne" subg. "Lych­nis". Obej­mu­je ok. 25–30 ga­tun­ków. Przed­sta­wi­cie­le tego tak­so­nu wy­stę­pu­ją w stre­fie umiar­ko­wa­nej w Eu­ro­pie, Azji oraz w pół­noc­nej Afry­ce. W Pol­sce dziko ro­śnie jeden ga­tu­nek – fir­let­ka po­szar­pa­na "Lych­nis flos-cu­cu­li" ≡ "Si­le­ne flos-cu­cu­li".

Wikipedia


firm

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: firma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirm, AS: fʹirm

Wiktionary


firma

1. przed­się­bior­stwo;
2. nazwa przed­się­bior­stwa za­re­je­stro­wa­na i chro­nio­na praw­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. przed­się­bior­stwo

 (1.2) praw. za­re­je­stro­wa­na urzę­do­wo nazwa, pod którą przed­się­bior­ca dzia­ła;

 (1.3) przen. usta­lo­na opi­nia, re­pu­ta­cja

Wiktionary

Firma – nazwa, pod którą przed­się­bior­ca pro­wa­dzi dzia­łal­ność go­spo­dar­czą lub za­wo­do­wą. Nie jest ona skład­ni­kiem przed­się­bior­stwa (2013). Prawo do firmy jest pra­wem pod­mio­to­wym przy­słu­gu­ją­cym każ­de­mu przed­się­bior­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój wujek ot­wo­rzył nie­daw­no ko­lej­ną firmę.

 (1.2) Firmą jest imię i naz­wi­sko osoby fi­zycz­nej lub nazwa osoby praw­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲirma, AS: fʹirma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmowanie n., firmówka ż.

 czas. firmować ndk.

 przym. firmowy, wewnątrzfirmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedsiębiorstwo

Wiktionary


firmamencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fir­ma­ment

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmament m.

Wiktionary


firmament

skle­pie­nie nie­bie­skie, niebo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­bos­kłon, skle­pie­nie nie­bie­skie, niebo

 (1.2) przen. coś sta­łe­go, sta­bil­ne­go, niewz­ru­szo­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Abo­ry­ge­ni pu­sty­ni do­sko­na­le znają każdą gwia­zdę na fir­ma­men­cie, od pier­wszej, aż do czwar­tej wiel­ko­ści i więk­szość z nich, o ile nie wszyst­kie, ma zwią­za­ny z sobą od­po­wied­ni mit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirˈmãmɛ̃nt, AS: fʹirmãmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmamencik mrz.

Wiktionary


firman

roz­kaz, roz­po­rzą­dze­nie skie­ro­wa­ne przez sza­cha, suł­ta­na lub we­zy­ra do pod­wład­nych albo len­ni­ków; fer­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ofi­cjal­ny do­ku­ment wy­sta­wio­ny przez suł­ta­na w pań­stwie mu­zuł­mań­skim;

Wiktionary

Fir­man – w daw­nych pań­stwach mu­zuł­mań­skich okre­śle­nie ofi­cjal­nych do­ku­men­tów wy­sta­wia­nych przez wład­cę (suł­ta­na). Fir­man za­wie­rał oso­bi­sty pi­sem­ny roz­kaz i był pie­czę­to­wa­ny suł­tań­ską pie­czę­cią. Słowo po­cho­dzi od per­skie­go słowa "farmân" (فرمان), zna­czą­ce­go "de­kret" lub "nakaz". W suł­tań­skiej Tur­cji uży­wa­na była forma "fer­man".

Wikipedia


firmanctwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­stę­po­wa­nie w roli fik­cyj­ne­go wła­ści­cie­la firmy

Wiktionary

Fir­manct­wo (od fir­mant – osoba fir­mu­ją­ca, da­ją­ca swoje naz­wi­sko jako firmę) – dzia­ła­nie jed­nej osoby pod szyl­dem i firmą innej osoby (pod cudzą firmą) – celem za­ta­je­nia osoby fak­tycz­nie pro­wa­dzą­cej dzia­łal­ność. Ko­niecz­nym ele­men­tem tej formy dzia­łal­no­ści jest zgoda osoby, do któ­rej na­le­ży firma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­tro­wer­syj­na wy­da­je się być kwe­stia, czy zgod­nie z brzmie­niem art. 113 OrdPU od­po­wie­dzial­ność z ty­tu­łu fir­manct­wa na­le­ży ogra­ni­czyć tylko do po­słu­gi­wa­nia się imie­niem i naz­wi­skiem, nazwą lub firmą tej osoby, czy też ro­zu­mu­jąc sze­rzej, jako fir­manct­wo można uznać także po­słu­gi­wa­nie się pse­u­do­ni­mem innej osoby, np. w in­ter­ne­to­wym ser­wi­sie auk­cyj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirˈmãnt͡stfɔ, AS: fʹirmãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmant mos.

Wiktionary


firmant

osoba uży­cza­ją­ca naz­wi­ska ja­kie­muś przed­sięw­zię­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba uży­cza­ją­ca swego naz­wi­ska, fir­mu­ją­ca ja­kieś przed­sięw­zię­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲirmãnt, AS: fʹirmãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmanctwo n.

 czas. firmować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. słup

Wiktionary


firmantka

→ fir­mant


SJP.pl

Patrz:

firmant

firmin

obce imię mę­skie


SJP.pl

Fir­min – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „na­le­żą­cy do Fir­mu­sa” lub sta­no­wią­ce spie­szcze­nie imie­nia Fir­mus, które z kolei po­cho­dzi od słowa "fir­mus", 'mocny, pewny, stały, trwa­ły'.

Wśród pa­tro­nów - św. Fir­min (bi­skup Amiens).

Wikipedia


firmoteka

ru­bry­ka w pra­sie, w któ­rej pre­zen­to­wa­ne są różne firmy


SJP.pl


firmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fir­mo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲirmɔˈvãɲɛ, AS: fʹirmovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. firmować

 rzecz. firma ż.

 przym. firmowy

Wiktionary


firmować

1. dawać ja­kie­muś przed­się­bior­stwu, ja­kiejś im­pre­zie itp. swoje naz­wi­sko jako firmę;
2. uży­czać cze­muś swego au­to­ry­te­tu, sank­cjo­no­wać coś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pod­pi­sy­wać nazwą firmy

 (1.2) przen. uży­czać swego au­to­ry­te­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Byłem zde­cy­do­wa­nie prze­ciw­ny tej hecy. Uwa­ża­łem, że par­tia pod żad­nym wa­run­kiem nie może jej to­le­ro­wać, a tym bar­dziej fir­mo­wać, bo na dłuż­szą per­spek­ty­wę wy­rzą­dzi to jej ogrom­ną szko­dę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲirˈmɔvat͡ɕ, AS: fʹirmovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firma ż., firmowanie n., firmant

 przym. firmowy

Wiktionary


firmowy

→ firma


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z firmą, do­ty­czą­cy firmy

Wiktionary

Patrz:

firma

Przykłady

 (1.1) Utrud­nił mu okre­śle­nie brak znaku fir­mo­we­go, co się przy na­czy­niach Amp­ho­ry czę­sto zda­rza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firma ż., firmówka ż., firmowanie n.

 czas. firmować ndk.

Wiktionary


firmware

[czy­taj: fer­młer] w in­for­ma­ty­ce: opro­gra­mo­wa­nie wew­nętrz­ne, wbu­do­wa­ne w dane urzą­dze­nie, ste­ru­ją­ce jego pracą


SJP.pl


firmware'owy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z firm­wa­rem, do­ty­czą­cy firm­wa­re'u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. firmware m.

Wiktionary


firmówka

1. pa­pier fir­mo­wy, for­mat stro­ny z na­nie­sio­nym zna­kiem firmy i jej da­ny­mi;
2. ro­dzaj prze­kła­da­ne­go cia­sta;
3. przed­miot oz­na­ko­wa­ny marką firmy, która go wyt­wo­rzy­ła


SJP.pl


firn

1. śnieg wio­sen­ny w po­sta­ci ziar­ni­stej, nie­le­pią­cy się i ułat­wia­ją­cy wy­ko­ny­wa­nie ewo­lu­cji nar­ciar­skich;
2. ziar­ni­sty lód pow­sta­ły w wy­ni­ku kil­ku­krot­ne­go top­nie­nia i za­ma­rza­nia śnie­gu


SJP.pl

Firn – forma przej­ścio­wa mię­dzy śnie­giem i lodem fir­no­wym. Gę­stość: 0,4–0,8 g/cm3. Pow­sta­je w wy­ni­ku prze­o­bra­że­nia luź­nych krysz­ta­łów śnie­gu w agre­ga­ty zia­ren lodu o śred­ni­cy do­cho­dzą­cej do kilku mi­li­me­trów. Pro­ces ten za­cho­dzi pod­czas wie­lo­krot­ne­go pod­ta­pia­nia, a na­stęp­nie za­ma­rza­nia śnie­gu. Nie bez zna­cze­nia jest też na­cisk warstw nad­le­głych – czyli ku­mu­lu­ją­ce­go się śnie­gu.

Wikipedia


firnis

ro­dzaj po­ko­stu do po­kry­wa­nia wy­ro­bów ce­ra­micz­nych sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji


SJP.pl

Nie mylić z: wer­nik­sem.

Fir­nis (niem. wer­niks, z łac. "ver­nix, ver­ni­sium") – ro­dzaj ma­te­ria­łu do an­go­bo­wa­nia wy­ro­bów ce­ra­micz­nych sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Spo­rzą­dza­ny z glin­ki za­wie­ra­ją­cej tle­nek że­la­za, zmie­sza­nej z wę­gla­nem sodu i wę­gla­nem po­ta­su, z do­dat­kiem wy­wa­rów ro­ślin­nych, po prze­fer­men­to­wa­niu.

Wikipedia


firnowy

zwią­za­ny z fir­nem


SJP.pl


firth

[czy­taj: fert] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Firth – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Bing­ham
  • Firth – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Lan­ca­ster
  • Colin Firth – aktor bry­tyj­ski
  • Ra­y­mond Firth – an­tro­po­log bry­tyj­ski

Wikipedia


fis

dźwięk f pod­wyż­szo­ny o pół tonu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk f pod­wyż­szo­ny o pół­ton;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­kus Fis – pol­ski komik
  • fis – nazwa dźwię­ku
  • Fis – mo­to­cykl żuż­lo­wy
  • FIS – Mię­dzy­na­ro­do­wa Fe­de­ra­cja Nar­ciar­ska
  • Fis-dur – to­na­cja mu­zycz­na
  • fis-moll – gama mu­zycz­na
  • Fiss

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲis, AS: fʹis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. F♯

Wiktionary


fis-dur

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali du­ro­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku fis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja du­ro­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku fis (w za­pi­sie nu­to­wym z sze­ścio­ma krzy­ży­ka­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord du­ro­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji Fis-dur (1.1)

Wiktionary

Fis-dur – opar­ta na skali du­ro­wej to­na­cja mu­zycz­na, któ­rej to­ni­ką jest fis. Gama Fis-dur za­wie­ra dźwię­ki: fis, gis, ais, h, cis, dis, eis. To­na­cja Fis-dur za­wie­ra sześć krzy­ży­ków.

Po­krew­ną jej mo­lo­wą to­na­cją pa­ra­lel­ną jest dis-moll, jed­no­i­mien­ną mo­lo­wą – fis-moll.

Wikipedia


fis-moll

w mu­zy­ce: gama lub to­na­cja mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, roz­po­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku fis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. gama lub to­na­cja mo­lo­wa za­czy­na­ją­ca się od dźwię­ku fis (w za­pi­sie nu­to­wym z trze­ma krzy­ży­ka­mi)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. akord mo­lo­wy opar­ty na to­ni­ce to­na­cji fis-moll (1.1)

Wiktionary

fis-moll – gama mu­zycz­na opar­ta na skali mo­lo­wej, któ­rej to­ni­ką jest fis. Gama fis-moll w od­mia­nie na­tu­ral­nej (eol­skiej) za­wie­ra dźwię­ki: fis, gis, a, h, cis, d, e. W za­pi­sie to­na­cji fis-moll wy­stę­pu­ją trzy krzy­ży­ki.

Oprócz od­mian: eol­skiej, har­mo­nicz­nej i do­ryc­kiej, jest też od­mia­na me­lo­dycz­na brzmią­ca jak do góry do­ryc­ka, a w dół jak eol­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲis‿mɔl, AS: fʹis‿mol

Wiktionary


fischer

[czy­taj: fi­szer] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Fis­cher (1889–1943) – pol­ski et­no­graf i fol­klo­ry­sta
  • Ale­xan­der Ale­xan­dro­wicz Fis­cher von Wald­he­im – ro­syj­ski bo­ta­nik
  • Al­fred Fis­cher (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­drea Fis­cher (ur. 1960) – nie­miec­ka po­li­tyk
  • An­drzej Fis­cher (ur. 1952) – pol­ski pił­karz
  • Annie Fis­cher (1914–1995) – wę­gier­ska pia­nist­ka
  • Bir­git Fis­cher (ur. 1962) – nie­miec­ka ka­ja­kar­ka
  • Bobby Fis­cher (1943–2008) – ame­ry­kań­ski sza­chi­sta
  • Car­sten Fis­cher (ur. 1961) – nie­miec­ki ho­ke­i­sta na tra­wie
  • Die­trich Fis­cher-Die­skau (ur. 1925) – nie­miec­ki śpie­wak ope­ro­wy
  • Ed­mond H. Fis­cher (1920–2021) – ame­ry­kań­ski bio­che­mik
  • Ed­mund Fis­cher (1874–1941) – pol­ski praw­nik, znaw­ca prawa cy­wil­ne­go

Wikipedia


fiscus

[czy­taj: fi­skus] skarb ce­sar­ski w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; fi­skus


SJP.pl


fisharmonia

in­stru­ment z kla­wia­tu­rą, w któ­rym źró­dłem dźwię­ku są me­ta­lo­we blasz­ki wzbu­dza­ne przez tło­czo­ne za po­mo­cą mie­chów po­wie­trze, uży­wa­ny czę­sto za­miast or­ga­nów w mniej­szych po­mie­szcze­niach, np. w ka­pli­cach; har­mo­nium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy in­stru­men­tów dę­tych kla­wi­szo­wych;

Wiktionary

Fis­har­mo­nia (z fr. "har­mo­nium") – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy in­stru­men­tów dę­tych kla­wi­szo­wych – idio­fo­nów ze stro­i­ka­mi prze­lo­to­wy­mi. Wy­glą­dem zew­nętrz­nym przy­po­mi­na pia­ni­no "ścię­te" nisko nad kla­wia­tu­rą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­tra­fię grać na pia­ni­nie, to pew­nie da­ła­bym radę na­u­czyć się grać na fis­har­mo­nii.

 (1.1) Puł­kow­nik Stark po­sta­wił lampę na fis­har­mo­nii, sto­ją­cej przy drzwiach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. harmonium

Wiktionary


fisher

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fis­her – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Po­in­sett
  • Fis­her – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign
  • Fis­her – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Sa­bi­ne
  • Fis­her – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Polk
  • Fis­her (ang. Fis­her Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Fre­mont
  • Fis­her (ang. Fis­her Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Polk
  • Fis­her (ang. Fis­her Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Grant
  • hrab­stwo Fis­her (ang. Fis­her Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • An­drew Fis­her – au­stra­lij­ski po­li­tyk
  • Ash­ley Fis­her – au­stra­lij­ski te­ni­si­sta
  • Car­rie Fis­her – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i pi­sar­ka
  • Char­les Fis­her – ka­na­dyj­ski po­li­tyk

Wikipedia


fishka

[czy­taj: fisz­ka] śro­do­wi­sko­wo: ro­dzaj krót­kiej de­sko­rol­ki z two­rzy­wa sztucz­ne­go; fisz­ka


SJP.pl


fishmob

[czy­taj: fisz­mob] chrze­ści­jań­ski hap­pe­ning z mu­zy­ką i tań­ca­mi


SJP.pl


fisiak

naz­wi­sko


SJP.pl


fisiować

po­tocz­nie: wa­rio­wać, robić głu­pie rze­czy


SJP.pl


fisis

[czy­taj: fis-is] dźwięk f pod­wyż­szo­ny o dwa pół­to­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. dźwięk f pod­wyż­szo­ny o cały ton;

Wiktionary

."

Dźwię­ki fisis na pię­cio­li­nii. W ko­lej­no­ści: fisis¹, fisis², Fisis, fisis°.

Fisis – dźwięk, któ­re­go czę­stot­li­wość dla fisis¹ wy­no­si około 391,9 Hz. Jest to pod­wyż­szo­ny za po­mo­cą pod­wój­ne­go krzy­ży­ka dźwięk f. Dźwię­ki en­har­mo­nicz­nie rów­no­waż­ne to: g i asas.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfʲisʲis, AS: fʹisʹis

Wiktionary


fisk

fi­skus;
1. skarb pań­stwa;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: fi­nan­se ce­sar­skie


SJP.pl

Fisk – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie But­ler.

Wikipedia


fiskalizacja

pro­wa­dze­nie przez pań­stwo po­li­ty­ki po­dat­ko­wej


SJP.pl

Fi­ska­li­za­cja – pro­ces prze­sta­wie­nia dzia­ła­nia pa­mię­ci fi­skal­nej urzą­dze­nia fi­skal­ne­go z trybu szko­le­nio­we­go na tryb fi­skal­ny.

Od mo­men­tu wy­ko­na­nia fi­ska­li­za­cji kwoty ra­por­tów do­bo­wych są ma­ga­zy­no­wa­ne w pa­mię­ci nie­u­lot­nej i nie­ka­so­wal­nej. Na pod­sta­wie za­pi­sów w pa­mię­ci fi­skal­nej na­stę­pu­je ge­ne­ro­wa­nie mie­sięcz­nych ra­por­tów dla celów po­dat­ko­wych.

Wikipedia


fiskalizm

po­li­ty­ka skar­bo­wa zmie­rza­ją­ca do osią­gnię­cia jak naj­więk­szych wpły­wów z po­dat­ków i opłat


SJP.pl

Fi­ska­lizm (łac. "fi­scus" „ko­szyk” lub „skrzy­necz­ka z wi­kli­ny do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy”) – po­li­ty­ka pań­stwa po­le­ga­ją­ca na dą­że­niu do osią­gnię­cia jak naj­więk­szych wpły­wów do bu­dże­tu po­przez na­kła­da­nie ko­lej­nych ob­cią­żeń po­dat­ko­wych na po­dat­ni­ków.

Wikipedia


fiskalizować

prze­sta­wiać urzą­dze­nie na tryb fi­skal­ny


SJP.pl


fiskalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fi­skal­ne; cecha tych, któ­rzy są fi­skal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fiskalny

 przysł. fiskalnie

 rzecz. fiskus mzw./mrz.

Wiktionary


fiskalny

do­ty­czą­cy skar­bu pań­stwa; skar­bo­wy, po­dat­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­dat­ków, skar­bu pań­stwa albo do­cho­dów pań­stwa

 (1.2) daw. chci­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W roku fi­skal­nym 2006, Mi­ni­ster­stwo Fi­nan­sów ścią­gnę­ło wię­cej po­dat­ków niż w ciągu dwóch po­przed­nich lat po­dat­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiskus mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podatkowy, skarbowy

Wiktionary


fiskus

1. po­tocz­nie: organ ad­mi­ni­stra­cyj­ny ścią­ga­ją­cy po­dat­ki
2. skarb pań­stwa
3. skarb ce­sar­ski w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; fi­scus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­no­ści skarb ce­sar­ski w Rzy­mie

 (1.2) ekon. praw. skarb pań­stwa;

 (1.3) pot. or­ga­ny ad­mi­ni­stra­cyj­ne od­po­wia­da­ją­ce za ścią­ga­nie po­dat­ków

Wiktionary

Fi­skus ( fi­scus – ko­szyk na pie­nią­dze) – oz­na­czał za cza­sów Ce­sar­stwa Rzym­skie­go skarb pry­wat­ny ce­sa­rza w odróż­nie­niu od ae­ra­rium, tj. skar­bu pań­stwo­we­go, za­rzą­dza­ne­go przez senat.

Z ugrun­to­wa­niem jed­nak ab­so­lu­tyz­mu, fi­skus oz­na­czał w ogóle skarb pań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Roman o ni­czym innym nie myśli, tylko o tym, jak oszu­kać fi­sku­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiskus, AS: fʹiskus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiskalizm m., fiskalizacja ż., fiskalność ż., fiskalista m.

 przym. fiskalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skarbówka

Wiktionary


fiskusowy

zwią­za­ny z fi­sku­sem


SJP.pl


fistaszek

ara­chid, orze­szek ziem­ny, orze­szek ara­chi­do­wy;
1. owoc orze­cha ziem­ne­go za­wie­ra­ją­cy ja­dal­ne na­sio­na;
2. ja­dal­ne na­sio­no owocu orze­cha ziem­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. ja­dal­ne na­sio­no orza­chy po­dziem­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Schru­pał kilka fi­stasz­ków, po­pi­ja­jąc je piwem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fistaszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arachid, orzech ziemny, orzeszek arachidowy, pot. żydek

Wiktionary


fistaszkowy

→ fi­sta­szek


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) spoż. zro­bio­ny z fi­stasz­ków, za­wie­ra­ją­cy fi­stasz­ki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z fi­stasz­ka­mi, od­no­szą­cy się do fi­stasz­ków

Wiktionary

Patrz:

fistaszek

Powiązane:

 rzecz. fistaszek mrz.

Wiktionary


fistballowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fist­bal­lem, do­ty­czą­cy fist­bal­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fistball m.

Wiktionary


fisting

tech­ni­ka sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na pe­ne­tra­cji po­chwy lub od­by­tu przy uży­ciu całej dłoni


SJP.pl

Fi­sting ( fist – pięść) – ro­dzaj ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej, po­le­ga­ją­cy na pe­ne­tra­cji po­chwy lub od­by­tu (fi­sting anal­ny) za po­mo­cą całej ręki. Płyt­ki fi­sting oz­na­cza wsu­nię­cie dłoni po nad­gar­stek, głę­bo­ki – pra­wie do łok­cia. Fi­sting bywa obec­ny w re­la­cjach za­rów­no he­te­ro-, jak i ho­mo­sek­su­al­nych, po­nad­to płyt­ki – rów­nież jako forma ma­stur­ba­cji.

Wikipedia


fistuła

1. pi­szczał­ka or­ga­no­wa o wy­so­kim brzmie­niu;
2. głos męski sto­so­wa­ny przy jo­dło­wa­niu; fal­set;
3. ro­dzaj owrzo­dze­nia wy­stę­pu­ją­ce­go w głę­bo­ko po­ło­żo­nych ob­sza­rach ciała; prze­to­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. med. nie­pra­wi­dło­we po­łą­cze­nie mię­dzy dwie­ma czę­ścia­mi ciała, które nor­mal­nie nie są po­łą­czo­ne

 (1.2) hy­drol. po­łą­cze­nie przy­brzeż­ne­go je­zio­ra lub za­le­wu z mo­rzem

 (1.3) muz. pi­szczał­ka or­ga­no­wa o wy­so­kim brzmie­niu

 (1.4) muz. męski głos o wy­so­kim brzmie­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fi­stu­ła – ina­czej prze­to­ka
  • fi­stu­ła – ina­czej fal­set
  • fi­stu­ła – ro­dzaj pi­szczał­ki or­ga­no­wej cha­rak­te­ry­zu­ją­cej się wy­so­kim brzmie­niem

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1-2) przetoka

 (1.4) falset

Wiktionary


fistułowaty

po­dob­ny do fi­stu­ły; prze­to­ko­wy


SJP.pl


fisza

ważna oso­bi­stość


SJP.pl


fiszbin

u wie­lo­ry­bów bez­zęb­nych: sub­stan­cja ro­go­wa two­rzą­ca płyty na pod­nie­bie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. sub­stan­cja ro­go­wa na pod­nie­bie­niu wie­lo­ry­bów

 (1.2) kraw. drut lub płyt­ka na­da­ją­ce ubra­niom sztyw­ność i po­żą­da­ną formę

 (1.3) kraw. drut na­da­ją­cy biu­sto­no­szom sztyw­ność i po­żą­da­ną formę

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od fisz­bi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Fisz­bi­ny w biu­sto­no­szach albo się kocha albo nie­na­wi­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiszbina ż., fiszbinik mrz., fiszbinowce lm nm., fiszbinowiec m.

 przym. fiszbinowy

Wiktionary


fiszbina

cien­ki pręt do usz­tyw­nia­nia ele­men­tów dam­skie­go ubio­ru; fisz­bin


SJP.pl


fiszbinik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fisz­bin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiszbin m.

Wiktionary


fiszbinowce

jedna z grup wa­le­ni cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­stę­po­wa­niem ro­go­wych pły­tek za­miast zębów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|My­sti­ce­ti|Cope|ref=tak., klad ssa­ków z rzędu wa­le­ni;

Wiktionary

Fisz­bi­now­ce (My­sti­ce­ti) – in­fra­rząd ssa­ków z po­drzę­du wa­le­ni (Ca­ta­cea) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la). Obej­mu­je sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne i zróż­ni­co­wa­ne mię­so­żer­ne ssaki mor­skie z ro­dzin: wa­lo­wa­tych, płet­wa­lo­wa­tych, wa­le­ni­ko­wa­tych i pły­wa­czo­wa­tych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Młode fisz­bi­now­ców zaz­wy­czaj rodzą się na wios­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiszbin mrz.

 przym. fiszbinowy

Wiktionary


fiszbinowiec

waleń bez­zęb­ny


SJP.pl


fiszbinowy

przy­miot­nik od: fisz­bin, fisz­bi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z fisz­bi­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiszbin mrz., fiszbinowce lm nm.

Wiktionary


fiszbiny

cien­ki pręt do usz­tyw­nia­nia ele­men­tów dam­skie­go ubio­ru; fisz­bin


SJP.pl

Fisz­bi­ny (niem. "Fisch­be­in") – płyty ro­go­we zwi­sa­ją­ce z pod­nie­bie­nia w jamie gę­bo­wej wie­lo­ry­ba (fisz­bi­now­ca), z każ­dej stro­ny, w licz­bie od 150 do 300. Kost­ne pod­nie­bie­nie ma na środ­ku wy­sta­ją­cy duży grze­bień, do któ­re­go są przy­cze­pio­ne fisz­bi­ny. U na­sa­dy, płyty fisz­bi­ny mają gru­bość mę­skie­go ra­mie­nia, a dłu­gość jed­nej może wy­no­sić nawet czte­ry metry. Wolne brze­gi są po­strzę­pio­ne i przy­po­mi­na­ją koń­skie wło­sie.

Wikipedia


fiszer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Fi­szer (1860–1937) – pol­ski eru­dy­ta, fi­lo­zof, wnuk Ka­ro­la Jana
  • Karol Jan Fi­szer (1767–1843) – pol­ski ofi­cer, syn Ka­ro­la Lud­wi­ka
  • Karol Lud­wik Fi­szer (ur. ?, zm. 1783) – pol­ski ge­ne­rał
  • Lud­wik Fi­szer (1799–1877) – pol­ski praw­nik, syn Wil­hel­ma
  • Sta­ni­sław Fi­szer (1769–1812) – pol­ski ge­ne­rał, szef szta­bu armii Księ­stwa War­szaw­skie­go, syn Ka­ro­la Lud­wi­ka
  • Wil­helm Fi­szer (1764–1832) – pol­ski ge­ne­rał, syn Ka­ro­la Lud­wi­ka
  • Ed­ward Fi­szer (1916–1972) – pol­ski poeta, autor tek­stów pio­se­nek, li­bre­ci­sta
  • Jakub Fi­szer (ur. 1899, zm. ?) – pol­ski aktor ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia
  • Lud­wik Fi­szer (1890-1962) – pol­ski księ­garz i wy­daw­ca
  • Mi­chał Fi­szer (ur. 1962) – pol­ski ek­spert woj­sko­wy, dzien­ni­karz,
  • Sta­ni­sław Fi­szer (1935–2025) – ar­chi­tekt

Wikipedia


fiszka

1. kar­tecz­ka, na któ­rej za­pi­su­je się no­tat­ki;
2. kart­ka w ka­ta­lo­gu bi­blio­tecz­nym;
3. w grach ha­zar­do­wych: zna­czek do pła­ce­nia w cza­sie gry, wy­mie­nia­ny póź­niej na pie­nią­dze;
4. śro­do­wi­sko­wo: ro­dzaj krót­kiej de­sko­rol­ki z two­rzy­wa sztucz­ne­go; fish­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała kart­ka z in­for­ma­cją

 (1.2) bi­bliot. kart­ka w kar­to­te­ce;

 (1.3) zna­czek do pła­ce­nia w cza­sie gry, wy­mie­nia­ny na pie­nią­dze

 (1.4) kar­to­nik z ha­słem, słów­kiem, datą hi­sto­rycz­ną lub py­ta­niem na awer­sie oraz de­fi­ni­cją, tłu­ma­cze­niem, ob­ja­śnie­niem lub od­po­wie­dzią na re­wer­sie, uży­wa­ny do nauki, też: cy­fro­wa wer­sja ta­kie­go kar­to­ni­ka

 (1.5) środ. ro­dzaj de­sko­rol­ki

Wiktionary

Fisz­ka (fr. "fiche") – kart­ka w kar­to­te­ce do­ty­czą­ca okre­ślo­ne­go hasła i za­wie­ra­ją­ca zwią­za­ne z nim in­for­ma­cje lub no­tat­ki. Fisz­ki wy­ko­rzy­stu­je się m.in. w ka­ta­lo­gach bi­blio­tecz­nych. Te tzw. fisz­ki bi­blio­gra­ficz­ne za­wie­ra­ją tytuł książ­ki, jej au­to­ra, miej­sce i rok wy­da­nia itp. (zob. zapis bi­blio­gra­ficz­ny). Fisz­ki wy­ko­rzy­stu­je się także w in­ne­go ro­dza­ju ka­ta­lo­gach. Mia­nem tym można w zna­cze­niu ogól­niej­szym okre­ślić do­wol­ną, zwy­kle nie­wiel­kich roz­mia­rów, kart­kę za­wie­ra­ją­cą no­tat­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda z osób no­szą­ca to naz­wi­sko zo­sta­ła ujęta na osob­nej fisz­ce, na któ­rej wy­pi­sa­na była data uro­dze­nia, nie­kie­dy data śmier­ci oraz adres za­miesz­ka­nia.

 (1.2) Po dłuż­szym grze­ba­niu wśród fi­szek udało mi się zna­leźć je­dy­nie książ­kę He­le­ne S. Arn­ste­in "Brot­hers and Si­sters/Si­sters and Brot­hers" wy­da­ną w Nowym Jorku osiem­na­ście lat temu.

 (1.4) A żeby było łat­wiej i przy­jem­niej się uczyć, na po­trze­by pro­jek­tu ku­pio­no po­mo­ce dy­dak­tycz­ne - plan­sza­an­sze, gry, quizy, testy, pro­gra­my mul­ti­me­dial­ne do nauki ję­zy­ków, słow­ni­ki, fisz­ki.

 (1.5) Chcę po­jeź­dzić na fisz­ce… to jest coś, co muszę zro­bić, jak przyj­dzie wios­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiʃka, AS: fʹiška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) marka, liczman, szton, żeton

Wiktionary


fiszkować

śro­do­wi­sko­wo: spo­rzą­dzać no­tat­ki na fisz­kach, gro­ma­dzić in­for­ma­cje, no­tu­jąc je na fisz­kach


SJP.pl


fiszkowy

→ fisz­ka


SJP.pl

Patrz:

fiszka

fiszorek

zwi­nię­ty ka­wa­łek skóry, irchy lub pa­pie­ru, słu­żą­cy do roz­cie­ra­nia na ry­sun­ku kred­ki, ołów­ka, węgla lub pa­ste­li; wi­szor; wi­szo­rek


SJP.pl


fiszutka

chust­ka kwa­dra­to­wa lub trój­kąt­na no­szo­na przez ko­bie­ty, cha­rak­te­ry­stycz­na dla mody em­pi­ru i bie­der­me­ie­ru


SJP.pl


fit

w bry­dżu - po­par­cie w ko­lo­rze part­ne­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fit (FIT) – czwar­ty album stu­dyj­ny pol­skie­go ra­pe­ra Tymka
  • Fit – bry­tyj­ski film z 2010 roku
  • Wii Fit – gra wideo z 2007 roku
  • FitTV – ame­ry­kań­ski kanał te­le­wi­zyj­ny
  • Fit – bry­tyj­ski se­rial CBBC z 2013 roku
  • Chris­sie Fit – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Fit­ness
  • Stro­ny za­czy­na­ją­ce się na Fit

Wikipedia


fit-out

[czy­taj: fi­tałt] wy­koń­cze­nie i aran­ża­cja wnę­trza zgod­nie z po­trze­ba­mi na­jem­cy lub użyt­kow­ni­ka


SJP.pl


fita

przy­rząd do mie­rze­nia śred­ni­cy drzew; klupa; śred­ni­co­mierz


SJP.pl


fitball

[czy­taj: fit­bol]
1. duża ela­stycz­na piłka do ćwi­czeń fit­ness, re­ha­bi­li­ta­cji i tre­nin­gu rów­no­wa­gi;
2. forma tre­ning z uzy­ciem ta­kiej piłki


SJP.pl


fitblogerka

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca blog o te­ma­ty­ce fit­ness


SJP.pl


fitness

[czy­taj: fit­nes] ćwi­cze­nia z uży­ciem spe­cja­li­stycz­ne­go sprzę­tu w celu po­pra­wie­nia kon­dy­cji fi­zycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. re­kre­a­cyj­ne ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne wy­ko­ny­wa­ne na spe­cjal­nych przy­rzą­dach i pod okiem in­struk­to­ra;

Wiktionary

Fit­ness – ro­dzaj gim­na­sty­ki re­kre­a­cyj­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W czwart­ki cho­dzę na za­ję­cia fit­nes­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲitnɛs, AS: fʹitnes

Wiktionary


fitnesska

[czy­taj: fit­ne­ska] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ćwi­cze­nia z uży­ciem spe­cja­li­stycz­ne­go sprzę­tu w celu po­pra­wie­nia kon­dy­cji fi­zycz­nej


SJP.pl


fitnessowy

→ fit­ness [czy­taj: fit­ne­so­wy]


SJP.pl


fito-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ro­śli­ną, ro­ślin­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) fito- + pa­to­lo­gia = fi­to­pa­to­lo­gia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲitɔ, AS: fʹito

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. -fit

Wiktionary


fitobentos

ze­spół or­ga­niz­mów ro­ślin­nych za­sied­la­ją­cych dno zbior­ni­ków wod­nych (ben­tal)


SJP.pl

Fi­to­ben­tos – ze­spół or­ga­niz­mów tra­dy­cyj­nie za­li­cza­nych do ro­ślin zwią­za­nych z dnem zbior­ni­ka wod­ne­go lub cieku i stre­fą przy­den­ną (ben­ta­lem). Część ben­to­su. Cza­sem za­kres ten jest ogra­ni­cza­ny ze wzglę­du na roz­miar or­ga­niz­mów, tj. więk­sze ro­śli­ny (ro­śli­ny na­czy­nio­we, ra­mie­ni­ce, ga­łę­zat­ka itp.)

Wikipedia


fitobiolog

bio­log zaj­mu­ją­cy się ży­ciem ro­ślin


SJP.pl


fitobiologia

dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ży­ciem ro­ślin


SJP.pl


fitobiologiczny

→ fi­to­bio­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

fitobiologia

fitocenolog

bo­ta­nik spe­cja­li­zu­ją­cy się w ba­da­niu i kla­sy­fi­ko­wa­niu fi­to­ce­noz, czyli zbio­ro­wisk ro­ślin­nych; fi­to­so­cjo­log


SJP.pl


fitocenologia

dział bo­ta­ni­ki, nauka o zbio­ro­wi­skach ro­ślin­nych i pra­wi­dło­wo­ściach w kla­sy­fi­ko­wa­niu ro­ślin; fi­to­so­cjo­lo­gia


SJP.pl


fitocenotyczny

przy­miot­nik od: fi­to­ce­no­za


SJP.pl


fitocenoza

kon­kret­ne sku­pi­sko ro­ślin­ne wcho­dzą­ce w skład danej bio­ce­no­zy; bio­ce­no­za ro­ślin­na


SJP.pl

Fi­to­ce­no­za (bio­ce­no­za ro­ślin­na) – zbio­ro­wi­sko ro­ślin­ne wcho­dzą­ce w skład okre­ślo­nej bio­ce­no­zy i sta­no­wią­ce w jej obrę­bie wy­o­dręb­nia­ją­ce się, nie­pow­ta­rzal­ne zja­wi­sko przy­rod­ni­cze. Fi­to­ce­no­za jest pod­sta­wo­wą jed­nost­ką ro­ślin­no­ści. Jest bytem re­al­nym w odróż­nie­niu od ab­strak­cyj­ne­go ze­spo­łu ro­ślin­ne­go. Cechą wy­róż­nia­ją­cą kon­kret­ną fi­to­ce­no­zę jest inna niż w są­siedzt­wie kom­bi­na­cja ga­tun­ków ro­ślin zor­ga­ni­zo­wa­nych w zbio­ro­wi­sko w po­dob­nych wa­run­kach eko­lo­gicz­nych, bio­ge­o­gra­ficz­nych i hi­sto­rycz­nych.

Wikipedia


fitochemia

dział fiz­jo­lo­gii ro­ślin, nauka o pro­ce­sach che­micz­nych za­cho­dzą­cych w ży­wych ro­śli­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dział fiz­jo­lo­gii ro­ślin, nauka ba­da­ją­ca ro­ślin­ne związ­ki or­ga­nicz­ne i pro­ce­sy che­micz­ne za­cho­dzą­ce w ro­śli­nach;

Wiktionary

Fi­to­che­mia – nauka ba­da­ją­ca związ­ki or­ga­nicz­ne obec­ne w ro­śli­nach, ich wła­ści­wo­ści, szla­ki me­ta­bo­licz­ne pro­wa­dzą­ce do ich pow­sta­nia oraz re­gu­la­cję bio­syn­te­zy.

Za po­czą­tek fi­to­che­mii uz­na­je się od­kry­cie mor­fi­ny przez Frie­dri­cha Wil­hel­ma Sertürnera w 1804 r.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fitochemiczny

Wiktionary


fitochemiczny

→ fi­to­che­mia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fi­to­che­mii, sub­stan­cji ro­ślin­nych i pro­ce­sów che­micz­nych za­cho­dza­cych w ro­śli­nach

Wiktionary

Patrz:

fitochemia

Przykłady

 (1.1) […] ma cha­rak­ter fi­to­che­micz­ny, gdyż do­ty­czy nie­lot­nych kwa­sów w lecz­ni­czej ro­śli­nie ko­złek le­kar­ski — Va­le­ria­na of­fi­ci­na­lis. Ba­dacz wy­o­sob­nił z ko­rze­ni ro­śli­ny dwa związ­ki, które pod­dał ana­li­zie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitochemia ż.

Wiktionary


fitochrom

ro­dzaj chro­mo­pro­te­i­ny od­mien­nej od chlo­ro­fi­lu, ak­ty­wo­wa­nej od­po­wied­nią ilo­ścią świa­tła i bę­dą­cej czyn­ni­kiem re­gu­lu­ją­cym pro­ce­sy wy­ma­ga­ją­ce od­po­wied­nie­go na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go, takie jak np. wzrost i kieł­ko­wa­nie


SJP.pl

Fi­to­chrom jest fo­to­re­cep­to­rem, barw­ni­kiem uży­wa­nym przez ro­śli­ny w re­ak­cjach na świa­tło lub jego brak. Mak­si­mum ab­sorp­cji barw­ni­ka przy­pa­da na dłu­go­ści fal od­po­wia­da­ją­ce świa­tłu czer­wo­ne­mu i da­le­kiej czer­wie­ni. Wiele ro­ślin wy­ko­rzy­stu­je fi­to­chrom do okre­śle­nia czasu od­po­wied­nie­go na kwit­nię­cie po­przez okre­śle­nie dnia i nocy.

Wikipedia


fitocyd

sub­stan­cja lotna lub cie­kła o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym, grzy­bo­bój­czym i pier­wot­nia­ko­bój­czym; fi­ton­cyd


SJP.pl


fitocydowy

→ fi­to­cyd; fi­ton­cy­do­wy


SJP.pl


fitoedafon

drob­no­u­stro­je ro­ślin­ne wy­stę­pu­ją­ce w po­wierzch­nio­wych war­stwach gleby


SJP.pl


fitoestrogen

sub­stan­cja po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, po­chod­na estro­ge­nu sto­so­wa­na w lecz­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. fizj. wy­stę­pu­ją­ca w ro­śli­nach, do­wol­na nie­ste­ry­do­wa sub­stan­cja (włą­cza­jąc izo­fla­wo­ny i li­gna­ny), która jest struk­tu­ral­nie lub funk­cjo­nal­nie po­dob­na do estro­ge­nu ssa­ków, ma­ją­ca za za­da­nie zwięk­szać od­por­ność ro­śli­ny na cho­ro­by, a u ssa­ków dzia­ła­ją­ca jako słaby ago­ni­sta lub an­ta­go­ni­sta estro­ge­nu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­ży­ny za­wie­ra­ją także licz­ne związ­ki fi­to­che­micz­ne, takie jak fla­wo­no­i­dy, an­to­cy­ja­ny, ta­ni­ny i fi­to­e­stro­ge­ny, które po­ma­ga­ją w za­po­bie­ga­niu cho­ro­bom (…)

Wiktionary


fitoestrogenowy

→ fi­to­e­stro­gen


SJP.pl

Patrz:

fitoestrogen

fitofag

zwie­rzę ro­śli­no­żer­ne przy­sto­so­wa­ne do po­bie­ra­nia i przys­wa­ja­nia ży­wych czę­ści ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ro­śli­no­żer­ca

Wiktionary

Fi­to­fag (gr. "phy­tón" – ro­śli­na, "phageín" – jeść), ro­śli­no­żer­ca – or­ga­nizm ro­śli­no­żer­ny, odży­wia­ją­cy się ro­śli­na­mi lub czę­ścia­mi ro­ślin (w tym prze­cho­wy­wa­ny­mi przez ludzi na­sio­na­mi, owo­ca­mi i su­szem).

W eko­sy­ste­mie ro­śli­no­żer­cy sta­no­wią pier­wszy po­ziom kon­su­men­tów.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) roślinożerca

Wiktionary


fitofagia

ro­śli­no­żer­ność


SJP.pl


fitofagiczny

→ fi­to­fa­gia


SJP.pl

Patrz:

fitofagia

fitofarmacja

ogół badań do­ty­czą­cych metod otrzy­my­wa­nia i sto­so­wa­nia środ­ków ochro­ny ro­ślin; fi­to­far­ma­ko­lo­gia


SJP.pl


fitofarmakologia

ogół badań do­ty­czą­cych metod otrzy­my­wa­nia i sto­so­wa­nia środ­ków ochro­ny ro­ślin; fi­to­far­ma­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nauka o dzia­ła­niu leków wyt­wo­rzo­nych z ziół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kła­dy z fi­to­far­ma­ko­lo­gii pro­wa­dził jakiś pro­fe­sor z Ka­to­wic.

 (1.1) Za­kon­nik twier­dził, że fi­to­far­ma­ko­lo­gia może być ide­al­nym uzu­peł­nie­niem me­dy­cy­ny kon­wen­cjo­nal­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. farmakologia ż.

 przym. fitofarmakologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fitoterapia, ziołolecznictwo

Wiktionary


fitofarmakologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z fi­to­far­ma­ko­lo­gią, do­ty­czą­cy fi­to­far­ma­ko­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitofarmakologia ż.

Wiktionary


fitofenologia

nauka ba­da­ją­ca okre­so­we zja­wi­ska w życiu ro­ślin


SJP.pl


fitofenologiczny

zwią­za­ny z nauką ba­da­ją­cą okre­so­we zja­wi­ska w życiu ro­ślin


SJP.pl


fitofizjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fiz­jo­lo­gii ro­ślin


SJP.pl


fitofizjologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem po­szcze­gól­nych zja­wisk za­cho­dzą­cych w żywej ro­śli­nie, pro­ce­sów od­po­wie­dzial­nych za te zja­wi­ska i me­cha­niz­mów uczest­ni­czą­cych w re­gu­la­cji tych pro­ce­sów; fiz­jo­lo­gia ro­ślin


SJP.pl


fitofizjologiczny

do­ty­czą­cy fi­to­fiz­jo­lo­gii (np. ba­da­nia fi­to­fiz­jo­lo­gicz­ne)


SJP.pl


fitoftora

cho­ro­ba ziem­nia­ków i po­mi­do­rów wy­wo­ły­wa­na przez grzy­by za­li­cza­ne do mącz­nia­ków rze­ko­mych, ob­ja­wia­ją­ca się żół­ta­wy­mi pla­ma­mi na li­ściach, si­na­wy­mi na bul­wach lub bru­nat­ny­mi na owo­cach po­mi­do­rów; za­ra­za ziem­nia­ka


SJP.pl


fitogeniczny

ma­ją­cy po­cho­dze­nie ro­ślin­ne, pow­sta­ły ze szcząt­ków or­ga­niz­mów ro­ślin­nych (np. skały fi­to­ge­nicz­ne)


SJP.pl


fitogeografia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem roz­mie­szcze­nia ro­ślin na po­wierzch­ni kuli ziem­skiej i ich związ­ku ze śro­do­wi­skiem ge­o­gra­ficz­nym; ge­o­gra­fia ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział bio­ge­o­gra­fii i ge­o­bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem roz­mie­szcze­nia ro­ślin na kuli ziem­skiej;

Wiktionary

Fi­to­ge­o­gra­fia (ge­o­gra­fia ro­ślin) – dział bio­ge­o­gra­fii i bo­ta­ni­ki (do­kład­niej ge­o­bo­ta­ni­ki) zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem roz­mie­szcze­nia ro­ślin na kuli ziem­skiej i jego przy­czy­na­mi.

Czyn­ni­ki wpły­wa­ją­ce na roz­mie­szcze­nie ro­ślin.

Przy­czy­ny róż­no­rod­no­ści ukła­dów flo­ry­stycz­no-eko­lo­gicz­nych leżą w zróż­ni­co­wa­niu pre­dy­spo­zy­cji eko­lo­gicz­nych ro­ślin i ustro­ju ich or­ga­niz­mów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔɡɛɔˈɡrafʲja, AS: fʹitogeografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitogeograf m.

 przym. fitogeograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geografia roślin

Wiktionary


fitogeograficzny

do­ty­czą­cy fi­to­ge­o­gra­fii


SJP.pl


fitografia

dział bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się sy­ste­ma­ty­ką oraz opi­sem świa­ta ro­ślin


SJP.pl


fitohormon

hor­mon ro­ślin­ny wyt­wa­rza­ny przez ro­śli­ny nie­biał­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. hor­mon, zwią­zek che­micz­ny wyt­wa­rza­ny przez or­ga­niz­my ro­ślin­ne, wpły­wa­ją­cy na ich pro­ce­sy fiz­jo­lo­gicz­ne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fi­to­hor­mo­ny mogą dzia­łać sty­mu­lu­ją­co lub ha­mu­ją­co.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈxɔrmɔ̃n, AS: fʹitoχormõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hormon roślinny, bioregulator roślinny

Wiktionary


fitohormonalny

→ fi­to­hor­mon


SJP.pl

Patrz:

fitohormon

fitoklimat

kli­mat lo­kal­ny wyt­wo­rzo­ny pod wpły­wem okre­ślo­ne­go zbio­ro­wi­ska ro­ślin­ne­go, np. kli­mat lasu sos­no­we­go, tor­fo­wi­ska, dżun­gli


SJP.pl

Fi­to­kli­mat (mi­kro­kli­mat pola upraw­ne­go) – spe­cy­ficz­ny mi­kro­kli­mat, na któ­re­go kształ­to­wa­nie de­cy­du­ją­cy wpływ wy­wie­ra­ją zwar­te i wy­so­kie łany ro­ślin. Jest to mi­kro­kli­mat pa­nu­ją­cy w na­dziem­nej czę­ści szaty ro­ślin­nej i stre­fie ko­rze­nio­wej ro­ślin.

Wikipedia


fitol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, al­ko­hol o bu­do­wie łań­cu­cho­wej wy­stę­pu­ją­cy np. w chlo­ro­fi­lach, fi­lo­chi­no­nie oraz w to­ko­fe­ro­lu


SJP.pl

Fitol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny na­le­żą­cy do ro­dzi­ny al­ko­ho­li. Jest nie­na­sy­co­nym al­ko­ho­lem di­ter­pe­no­wym. Wraz z po­chod­ną por­fi­ry­ny two­rzy chlo­ro­fil, w któ­rym pełni funk­cję kot­wi­cy dla całej czą­stecz­ki, wbu­do­wu­jąc się w błonę chlo­ro­pla­stu. Uży­wa­ny jest do pół­syn­te­zy to­ko­fe­ro­lu – wi­ta­mi­ny E oraz fi­lo­chi­no­nu, czyli wi­ta­mi­ny K.

Wikipedia


fitolizyna

nazwa hand­lo­wa tra­dy­cyj­ne­go leku ro­ślin­ne­go o dzia­ła­niu mo­czo­pęd­nym, za­wie­ra­ją­ce­go zło­żo­ny wy­ciąg ro­ślin­ny


SJP.pl


fitomelioracja

ogół za­bie­gów, któ­rych celem jest zmia­na na­tu­ral­nych czyn­ni­ków nie­ko­rzyst­nych dla upra­wy roli (jak np. zbyt ostry kli­mat, za duże pa­ro­wa­nie wody z gleby, silne wia­try) przez za­le­sia­nie, za­drze­wia­nie lub upra­wę ro­ślin spe­cjal­nych


SJP.pl

Fi­to­me­lio­ra­cja (gr. phy­tón - ro­śli­na + łac. me­lio­ra­tio ~ na­pra­wa, ulep­sze­nie) – me­lio­ra­cja bio­lo­gicz­na, po­pra­wia­nie pro­duk­tyw­no­ści gleb i moż­li­wo­ści wy­ko­rzy­sta­nia grun­tów przez za­kła­da­nie upraw od­po­wied­nio do­bra­nych ga­tun­ków ro­ślin.

Ro­śli­ny drze­wia­ste liść­mi i ga­łąz­ka­mi opa­da­ją­cy­mi na ściół­kę wzbo­ga­ca­ją glebę w próch­ni­cę, sy­ste­mem ko­rze­nio­wym prze­bi­ja­ją zwię­złe war­stwy gleby, umoż­li­wia­jąc ruch wody i prze­wie­trza­nie gleby, po­pra­wia­ją też mi­kro­kli­mat.

Wikipedia


fitomelioracyjny

→ fi­to­me­lio­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

fitomelioracja

fitomenadion

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wi­ta­mi­na K1; fi­to­chi­non


SJP.pl


fitoncyd

sub­stan­cja lotna lub cie­kła o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym, grzy­bo­bój­czym i pier­wot­nia­ko­bój­czym; fi­to­cyd


SJP.pl


fitoncydowy

→ fi­ton­cyd; fi­to­cy­do­wy


SJP.pl


fitonia

ro­śli­na pło­żą­ca się, wy­stę­pu­ją­ca w tro­pi­kal­nych la­sach de­szczo­wych


SJP.pl

Fi­to­nia ("Fit­to­nia") – ro­dzaj ro­ślin kwia­to­wych z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych. Obej­mu­je dwa ga­tun­ki. Ro­śli­ny te rosną w wil­got­nych la­sach rów­ni­ko­wych w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, głów­nie w Peru.

Oba ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne, zwła­szcza fi­to­nia bia­ło­żył­ko­wa "F. al­bi­ve­nis" i jej od­mia­ny o róż­no­rod­nie ubar­wio­nych li­ściach. Li­ście tego ga­tun­ku były sto­so­wa­ne przez lud Ma­chi­gu­en­ga jako ha­lu­cy­no­gen­na do­miesz­ka do ka­ma­ram­pi przed od­kry­ciem przez nich "Psy­cho­tria vi­ri­dis".

Wikipedia


fitonim

w ję­zy­koz­naw­stwie: nazwa włas­na ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na po­je­dyn­czej ro­śli­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fiˈtɔ̃ɲĩm

Wiktionary


fitopaleontologia

dział pa­le­on­to­lo­gii i bo­ta­ni­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ro­ślin z mi­nio­nych epok ge­o­lo­gicz­nych na pod­sta­wie ko­pal­nych szcząt­ków i od­ci­sków tych ro­ślin


SJP.pl


fitopatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fi­to­pa­to­lo­gii


SJP.pl


fitopatologia

nauka zaj­mu­ją­ca się cho­ro­ba­mi ro­ślin oraz ich roz­poz­na­wa­niem, me­to­da­mi zwal­cza­nia i za­po­bie­ga­nia im; pa­to­lo­gia ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nauk. dział bo­ta­ni­ki, nauka o cho­ro­bach ro­ślin i zwal­cza­niu tych­że cho­rób;

Wiktionary

Fi­to­pa­to­lo­gia (gr. φυτόν "phy­ton" „ro­śli­na”, πάθος "pat­hos" „cier­pie­nie”, λόγος "logos" „nauka”) – nauka zaj­mu­ją­ca się cho­ro­ba­mi ro­ślin, czę­sto na­zy­wa­na pa­to­lo­gią ro­ślin.

Nauka wy­o­dręb­nio­na w la­tach 70. XIX w. jako sa­mo­dziel­na gałąź bo­ta­ni­ki sto­so­wa­nej, sta­no­wią­ca jeden z naj­waż­niej­szych czyn­ni­ków udo­sko­na­la­nia współ­czes­nej pro­duk­cji rol­ni­czej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔpatɔˈlɔɟja, AS: fʹitopatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitopatolog m.

 przym. fitopatologiczny

Wiktionary


fitopatologiczny

do­ty­czą­cy fi­to­pa­to­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. zwią­za­ny z fi­to­pa­to­lo­gią, do­ty­czą­cy fi­to­pa­to­lo­gii, cho­rób ro­ślin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitopatologia ż., fitopatolog mos. / ż.

Wiktionary


fitopatolożka

→ fi­to­pa­to­log


SJP.pl

Patrz:

fitopatolog

fitoplankton

część plank­to­nu skła­da­ją­ca się z drob­nych or­ga­niz­mów ro­ślin­nych za­wie­szo­nych w toni wod­nej; plank­ton ro­ślin­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. mi­kro­sko­pij­ne or­ga­niz­my ro­ślin­ne oraz si­ni­ce, które bier­nie uno­szą się w wo­dzie, nie po­sia­da­jąc zdol­no­ści ruchu lub tylko w znacz­nie ogra­ni­czo­nym za­kre­sie;

Wiktionary

Fi­to­plank­ton – mi­kro­sko­pij­ne or­ga­niz­my ro­ślin­ne (w tym glony nie­za­li­cza­ne do kró­le­stwa ro­ślin w niek­tó­rych sy­ste­mach tak­so­no­micz­nych) oraz si­ni­ce (na­le­żą­ce do pro­ka­rion­tów), ży­ją­ce w wo­dzie, nie po­sia­da­ją­ce zdol­no­ści ruchu lub tylko w znacz­nie ogra­ni­czo­nym za­kre­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fi­to­plank­ton jest naj­waż­niej­szą grupą pro­du­cen­tów pier­wot­nych w więk­szo­ści zbior­ni­ków wod­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈplãŋktɔ̃n, AS: fʹitoplãŋktõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fitoplanktonowy

Wiktionary


fitoremediacja

Fi­to­re­me­dia­cja (gr. "phyto" – ro­śli­na, łac. "re­me­dium" – śro­dek za­rad­czy) – tech­no­lo­gia wy­ko­rzy­stu­ją­ca ro­śli­ny wyż­sze w pro­ce­sie oczy­szcza­nia śro­do­wi­ska (gleby, wód grun­to­wych i po­wierzch­nio­wych, osa­dów ście­ko­wych oraz po­wie­trza). Me­to­da opie­ra się na prak­tycz­nym za­sto­so­wa­niu trzech typów od­po­wie­dzi fiz­jo­lo­gicz­nej ro­ślin wobec za­nie­czy­szczeń obec­nych w śro­do­wi­sku – wy­klu­cza­nia, aku­mu­la­cji oraz hi­pe­ra­ku­mu­la­cji.

Wikipedia


fitosanitarny

do­ty­czą­cy stanu sa­ni­tar­ne­go ro­ślin


SJP.pl


fitosfera

część bios­fe­ry, stre­fa kuli ziem­skiej obej­mu­ją­ca wszel­kie or­ga­niz­my ro­ślin­ne


SJP.pl

Fi­tos­fe­ra (gr. "phy­tón" – ro­śli­na, "spha­i­ra" – kula) – część bios­fe­ry two­rzo­na przez ro­śli­ny. Bio­ma­sa fi­tos­fe­ry sta­no­wi ponad 99% bio­ma­sy całej bios­fe­ry.

Wikipedia


fitoskładnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. bot. skład­nik odżyw­czy znaj­du­ją­cy się w owo­cach i wa­rzy­wach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważną cechą fi­tos­kład­ni­ków jest ich ak­tyw­ność prze­ci­wut­le­nia­ją­ca czyli zdol­ność usu­wa­nia wol­nych rod­ni­ków.

Wiktionary


fitosocjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fi­to­so­cjo­lo­gii


SJP.pl


fitosocjologia

dział bo­ta­ni­ki, nauka o zbio­ro­wi­skach ro­ślin­nych i pra­wi­dło­wo­ściach w kla­sy­fi­ko­wa­niu ro­ślin; so­cjo­lo­gia ro­ślin; fi­to­ce­no­lo­gia


SJP.pl

Fi­to­so­cjo­lo­gia, fi­to­ce­no­lo­gia, fi­to­ce­no­ty­ka – dział bo­ta­ni­ki (dy­scy­pli­na bo­ta­nicz­na), któ­re­go przed­mio­tem badań jest ro­ślin­ność. Zaj­mu­je się ba­da­niem zbio­ro­wisk ro­ślin­nych wy­stę­pu­ją­cych w na­tu­rze, tj. fi­to­ce­noz oraz ich kla­sy­fi­ko­wa­niem (zob. syn­tak­so­no­mia).

Wikipedia


fitosocjologiczny

do­ty­czą­cy fi­to­so­cjo­lo­gii


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. zwią­za­ny z fi­to­so­cjo­lo­gią, do­ty­czą­cy fi­to­so­cjo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitosocjologia ż.

Wiktionary


fitosterol

ste­rol po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go (otrzy­my­wa­ny np. z soi); sto­so­wa­ny w me­dy­cy­nie jako sub­sty­tut hor­mo­nal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. ste­rol po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲitɔˈstɛrɔl, AS: fʹitosterol

Wiktionary


fitoterapeuta

te­ra­pe­u­ta zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem za po­mo­cą ro­ślin, głów­nie ziół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba le­czą­ca zio­ła­mi i ich po­chod­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) By­li­śmy szu­kać po­ra­dy u fi­to­te­ra­pe­u­ty z Kra­ko­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitoterapia ż.

:: fż. fitoterapeutka ż.

 przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary


fitoterapeutka

→ fi­to­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta le­czą­ca zio­ła­mi i ich po­chod­ny­mi

Wiktionary

Patrz:

fitoterapeuta

Przykłady

 (1.1) Obok skle­pu zie­lar­skie­go w czwart­ki przyj­mu­je fi­to­te­ra­pe­ut­ka z Kra­ko­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitoterapia ż.

:: fm. fitoterapeuta mos.

 przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary


fitoterapeutyczny

→ fi­to­te­ra­pia; zio­ło­lecz­ni­czy, zie­lar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fi­to­te­ra­pią, do­ty­czą­cy fi­to­te­ra­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitoterapeutka ż., fitoterapeuta mos., fitoterapia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziołoleczniczy

Wiktionary


fitoterapia

gałąź me­dy­cy­ny wy­ko­rzy­stu­ją­ca lecz­ni­cze dzia­ła­nie niek­tó­rych su­row­ców ro­ślin­nych; zio­ło­lecz­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. farm. dział me­dy­cy­ny i far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­cy się sto­so­wa­niem ziół w lecz­nict­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prze­strze­ni wie­ków fi­to­te­ra­pia roz­wi­ja­ła się też w do­mach za­kon­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fitoterapeuta mos., fitoterapeutka ż.

 przym. fitoterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fitofarmakologia, ziołolecznictwo

Wiktionary


fitotoksyczność

tok­sycz­ne dzia­ła­nie sub­stan­cji che­micz­nych na or­ga­niz­my ro­ślin­ne, wy­ko­rzy­sty­wa­ne w rol­nict­wie do ni­szcze­nia chwa­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest tok­sycz­ne dla ro­ślin

Wiktionary

Fi­to­tok­sycz­ność – tok­sycz­ność sub­stan­cji wzglę­dem ro­ślin. Nie­ko­rzyst­ny wpływ (tok­sycz­ny) sub­stan­cji czę­sto ob­ser­wu­je się przy nie­pra­wi­dło­wym sto­so­wa­niu pe­sty­cy­dów, ich na­du­ży­wa­niu lub zbie­giem w cza­sie sto­so­wa­nia nie­ko­rzyst­nych wa­run­ków po­go­do­wych. Fi­to­tok­sycz­ność wy­ka­zu­je wiele her­bi­cy­dów, przez co służą do zwal­cza­nia chwa­stów w ro­śli­nach upraw­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fitotoksyczny

 przysł. fitotoksycznie

Wiktionary


fitotoksyczny

przy­miot­nik od: fi­to­tok­sycz­ność


SJP.pl


fitotron

kli­ma­ty­zo­wa­na ko­mo­ra do ho­dow­li ro­ślin


SJP.pl

Fi­to­tron – ko­mo­ra, po­mie­szcze­nie lub ze­staw po­mie­szczeń do upra­wy ro­ślin, wy­po­sa­żo­ne w urzą­dze­nia do kli­ma­ty­za­cji, sztucz­ne­go oś­wiet­le­nia i wen­ty­la­cji. Wy­po­sa­ża­ne jest w ukła­dy au­to­ma­ty­ki umoż­li­wia­ją­ce uzy­ska­nie i mo­ni­to­ro­wa­nie wy­ma­ga­nych wa­run­ków w od­po­wied­nich cy­klach. Wy­ko­rzy­sty­wa­na w la­bo­ra­to­riach do wy­ko­ny­wa­nia sy­mu­la­cji wa­run­ków kli­ma­tycz­nych i fi­zycz­nych (np. fo­to­pe­rio­dyzm, ja­ro­wi­za­cja).

Wikipedia


fitować

po­tocz­nie: pa­so­wać, mieć od­po­wied­nie wy­mia­ry


SJP.pl


fitowy

kwas fi­to­wy - prze­ci­wut­le­niacz wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w więk­szo­ści na­sion


SJP.pl


fitozaur

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łe­go po­drzę­du wczes­nych gadów na­czel­nych o bu­do­wie przy­po­mi­na­ją­cej kro­ko­dy­le; pa­ra­zuch


SJP.pl


fitozaury

wy­mar­ły po­drząd wczes­nych gadów na­czel­nych o bu­do­wie przy­po­mi­na­ją­cej kro­ko­dy­le; pa­ra­zu­chy


SJP.pl

Fi­to­za­u­ry (Phy­to­sa­u­ria, syn. Pa­ra­su­chia) – rząd ar­cho­za­u­rów z kladu Cru­ro­tar­si o bu­do­wie po­kro­jo­wo przy­po­mi­na­ją­cej kro­ko­dy­le. Tak­son mo­no­ty­po­wy, obej­mu­je jedną ro­dzi­nę – Phy­to­sa­u­ri­dae.

Fi­to­za­u­ry cha­rak­te­ry­zo­wa­ły się wy­dłu­żo­ną wąską głową z dłu­gim py­skiem uz­bro­jo­nym w licz­ne, stoż­ko­wa­te zęby (około 200) i noz­drza­mi prze­su­nię­ty­mi znacz­nie do tyłu.

Wikipedia


fitrzyk

naz­wi­sko


SJP.pl


fittonia

ro­śli­na z ro­dzi­ny akan­to­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl


fityna

sól wap­nio­wo-ma­gne­zo­wa kwasu ino­zy­to­sze­ścio­fos­fo­ro­we­go, wy­stę­pu­ją­ca w na­sio­nach zbóż i ro­ślin ole­i­stych


SJP.pl

Fi­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sól wap­nio­wa-ma­gne­zo­wa kwasu ino­zy­to­lo­sze­ścio­fos­fo­ro­we­go, wy­stę­pu­ją­ce­go po­wszech­nie w świe­cie ro­ślin, szcze­gól­nie ob­fi­cie w na­sio­nach zbóż i ro­ślin ole­i­stych w ziar­nach ale­u­ro­no­wych two­rzy okrą­głe glo­bo­i­dy, daw­niej sto­so­wa­na w lecz­nict­wie.

Wikipedia


fitynowy

zwią­za­ny z fi­ty­ną


SJP.pl


fitzcarraldo

Fitz­car­ral­do – nie­miec­ki dra­mat fil­mo­wy z 1982 roku w re­ży­se­rii Wer­ne­ra He­rzo­ga.

Pro­duk­cja filmu trwa­ła 12 lat, a samo krę­ce­nie zdjęć 2 lata. W sce­nach prze­no­sze­nia stat­ku nie za­sto­so­wa­no żad­nych efek­tów spe­cjal­nych, choć sta­tek ważył 340 ton. Zdję­cia krę­co­no w Peru i Bra­zy­lii (stan Ama­zo­nas).

Wikipedia


fitzgerald

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fitz­ge­rald – miej­sco­wość w Ka­na­dzie, w Al­ber­cie
  • Fitz­ge­rald – mia­sto w USA, w Ge­or­gii
  • Fitz­ge­rald River Na­tio­nal Park – park na­ro­do­wy w Au­stra­lii
  • Fran­cis Scott Fitz­ge­rald – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Ella Fitz­ge­rald – ame­ry­kań­ska wo­ka­list­ka jaz­zo­wa
  • Zelda Fitz­ge­rald – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka
  • USS Fitz­ge­rald

Wikipedia


fiu

1. wyraz na­śla­du­ją­cy gwi­zda­nie; fiut
2. wyraz wy­ra­ża­ją­cy po­dziw, uz­na­nie
3. wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce szyb­kie zni­knię­cie kogoś, cze­goś; ziu


SJP.pl


fiu-bździu

fiu bździu; mieć fiu-bździu w gło­wie - być nie­po­waż­nym, nie­od­po­wie­dzial­nym; mieć pstro w gło­wie, mieć zie­lo­no w gło­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś bła­he­go, nie­po­waż­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲju ˈbʲʑd͡ʑu, AS: fʹi ̯u bʹźʒ́u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiu-bziu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siu-bździu, koszałki-opałki, tere-fere, banialuki, grub. pierdoły, przest. kipki-opałki, przest. koszały-opały, przest. koszyczki-opałeczki

Wiktionary


fiucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fiut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fiut, lecz tylko mały fiu­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiut m.

 wykrz. fiut

Wiktionary


fiuczeć

po­tocz­nie: gwi­zdać, świ­stać; fiu­kać


SJP.pl


fiuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Fiuk – przy­sió­łek wsi Sie­ra­dza w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Żabno.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

W miej­sco­wo­ści był przy­sta­nek ko­le­jo­wy Fiuk.

Wikipedia


fiukać

po­tocz­nie: gwi­zdać, świ­stać; fiu­czeć


SJP.pl


fiumara

suche ko­ry­to rzecz­ne w ob­sza­rach śró­dziem­no­mor­skich; fiu­ma­re


SJP.pl

Fiu­ma­ra – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Ka­la­bria, w pro­win­cji Reg­gio Ca­la­bria.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1201 osób, 200,2 os./km².

Wikipedia


fiumare

suche ko­ry­to rzecz­ne w ob­sza­rach śró­dziem­no­mor­skich; fiu­ma­ra


SJP.pl

Fiu­ma­re, l.poj. fiu­ma­ra (z wł. "fiume" – "rzeka") – rzeki okre­so­we, wy­stę­pu­ją­ce w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, zwła­szcza we Wło­szech (zwła­szcza w Ka­la­brii). W porze su­chej ich ko­ry­ta są nie­mal lub zu­peł­nie suche, nio­sąc wodę tylko w porze de­szczo­wej lub po ob­fi­tych opa­dach.

Wikipedia


fiume

prze­sta­rza­le: bła­host­ka, głup­stwo, dro­biazg


SJP.pl


fiumicino

[czy­taj: fju­mi­czi­no] mia­sto nie­o­po­dal Rzymu z dużym por­tem lot­ni­czym


SJP.pl

Fiu­mi­ci­no – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Rzym.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się mię­dzy­na­ro­do­we lot­ni­sko „Le­o­nar­do da Vinci”, ob­słu­gu­ją­ce Rzym. Do 1992 roku było czę­ścią dziel­ni­cy mia­sta Rzymu o naz­wie Mu­ni­ci­pio XIV.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 44 074 osoby, 206,9 os./km².

Wikipedia


fiumoar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. pa­lar­nia; po­mie­szcze­nie, w któ­rym pali się pa­pie­ro­sy bądź inne wy­ro­by ty­to­nio­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W fiu­mo­a­rze nie le­piej się dzia­ło. Pełne pu­deł­ka cygar w ciągu pię­ciu minut zo­sta­ły wy­próż­nio­ne; pe­wien de­mo­kra­tycz­ny mło­dzian dla za­pa­le­nia pa­pie­ro­sa po­tarł za­pał­kę o ścia­nę.

 (1.1) Dla Wie­deń­czy­ka jest ka­wiar­nia — Café — i fiu­mo­a­rem i czy­tel­nią i ga­bi­ne­tem do za­łat­wia­nia ko­re­spon­den­cji.

 (1.1) Na ostat­nim kon­cer­cie w St. James Hall jeden z naj­grun­tow­niej­szych znaw­ców mu­zy­ki por­wał się z fo­te­lu i wy­padł do fiu­mo­a­ru.

 (1.1) Jak zwy­kle tak i przy ta­kiem śnia­da­niu, kawy nie po­da­je się w sali ja­dal­nej, tylko jed­no­cze­śnie w dwóch miej­scach: w sa­lo­nie i w fiu­mo­a­rze, lub je­szcze w oran­że­ryi, jeśli ją kto po­sia­da.

 (1.1) — Co zrobi nasz Zyg­munt? — stało się kwe­stią dnia w sa­lo­nach, sa­lo­ni­kach, fiu­mo­a­rach, spor­to­wych staj­niach, klu­bach, ga­bi­ne­tach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palarnia; przest. fiumuar, fumoir

Wiktionary


fiumuar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. fiu­mo­ar.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę mi przy­nieść pa­pie­ro­śni­cę, którą pan Uer­ting zo­sta­wił w fiu­mu­a­rze, kiedy ostat­ni raz był u nas na obie­dzie.

 (1.1) W In­sty­tu­cie Tech­no­lo­gicz­nym są od­dziel­ne, spe­cjal­ne po­ko­je do pa­le­nia, w któ­rych [...] stu­den­ci się zbie­ra­ją. W ty­dzień po bibce [...], wi­dzi­my w „fiu­mu­a­rze“ kilka grup stu­den­tów.

 (1.1) Dzien­ni­ki co rano do­star­cza­ją pu­blicz­no­ści przed­mio­tu do gawęd na cały dzień i mniej wię­cej można za­wsze okre­ślić temat po­ga­wę­dek w klu­bie, fiu­mu­a­rze lub sali są­do­wej.

 (1.1) Głos wy­cho­dził z fiu­mu­a­ru, w któ­rym [...] znaj­do­wa­ło się wej­ście do ko­ry­ta­rzy­ka, wy­bi­te­go w gru­bych ścia­nach wieży.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palarnia; przest. fiumoar, fumoir

Wiktionary


fiut

1. wul­gar­ne okre­śle­nie mę­skie­go człon­ka;
2. obraź­li­wie o męż­czyź­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) posp. grub. penis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) posp. po­gard. męż­czyz­na, facet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) reg. syrop z bu­ra­ków cu­kro­wych;

wy­krzy­knik

 (4.1) przest. …sto­so­wa­ny do wy­ra­że­nia sy­tu­a­cji, gdy coś szyb­ko prze­mi­nę­ło, skoń­czy­ło się lub ktoś uciekł, zni­knął

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fiut – naz­wi­sko
  • fiut – syrop z bu­ra­ków cu­kro­wych

Wikipedia

Przykłady

 (4.1) Cu­dow­ny, wy­my­ślo­ny świat, w któ­rym żyłam przez kilka dni, roz­wie­wał się ni­czym dym, fiut, prze­pa­dło, nie ma już nic.

 (4.1) Tutaj pra­co­wa­łem u ogrod­ni­ka i co dzień rano cho­dzi­łem z kwia­ta­mi na targ. Ale teraz już fiut – trzep­nął pal­ca­mi – skoń­czy­ło się z wy­słu­gi­wa­niem szko­pom…

 (4.1) — Zbysz­ko (chwy­ta za ka­pe­lusz): Żmija! — Ju­lia­sie­wi­czo­wa: Byłam pewna. Ka­pe­lusz w rękę i fiut! Naj­lep­szy punkt wyj­ścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲjut, AS: fʹi ̯ut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fjut m.

:: zdrobn. fiutek m., fiucik m., fiuteczek m.

 przym. fiutowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. chuj, kutas, neutr. członek, penis

 (3.1) fjut, cukrop

 (4.1) fiu, myk

Wiktionary


fiutak

naz­wi­sko


SJP.pl


fiuteczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: fiut

Wiktionary


fiutek

zdrob­nie­nie od: fiut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. posp. zdrobn. od: fiut

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) posp. po­gard. obraź­li­wie o męż­czyź­nie

Wiktionary


fix

w bu­dow­nict­wie: okno, któ­re­go nie można ot­wo­rzyć; fiks


SJP.pl


fixer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. śro­dek do utr­wa­la­nia ma­ki­ja­żu

Wiktionary


fixing

sy­stem no­to­wań we­dług kursu jed­no­li­te­go, wyz­na­cze­nie kursu jed­no­li­te­go


SJP.pl

Fi­xing – jest to spo­sób usta­le­nia jed­no­li­tej ceny da­ne­go dobra lub usłu­gi w opar­ciu o me­cha­nizm inny niż ryn­ko­wy. W więk­szo­ści kra­jów fi­xing może być prze­pro­wa­dza­ny je­dy­nie przez in­sty­tu­cje, które zo­sta­ły do tego upraw­nio­ne (np. or­ga­ny na­dzo­ru­ją­ce dany rynek, banki cen­tral­ne).

Wikipedia


fixingowy

→ fi­xing


SJP.pl

Patrz:

fixing

fiz.

skrót od: fi­zy­ka, fi­zycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = (ter­min) fi­zycz­ny

Wiktionary


fiza

w gwa­rze ucz­niow­skiej: fi­zy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uczn. eduk. fi­zy­ka (przed­miot)

 (1.2) pot. środ. uczn. lek­cja fi­zy­ki

Wiktionary

Fiza (hindi: फ़ीज़ा,ا) – in­dyj­ski film wy­re­ży­se­ro­wa­ny w 2000 roku przez Kha­lid Mo­ha­me­da. Film jest dra­ma­tem spo­łecz­nym, fil­mem ro­dzin­nym i jed­no­cze­śnie mu­si­ca­lem. W ro­lach głów­nych znani in­dyj­scy ak­to­rzy Jaya Bha­du­ri, Hrit­hik Ros­han i Ka­ris­ma Ka­po­or. Te­ma­tem filmu jest mi­łość sio­stry do brata na tle po­gro­mów mię­dzy hin­du­i­sta­mi i mu­zuł­ma­na­mi i wy­ro­słe­go z tego ter­ro­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łam pałę z fizy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiza, AS: fʹiza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) fizyka

Wiktionary


fizdrygalska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grub. pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizdrɨˈɡalska, AS: fʹizdrygalska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


fizelina

ma­te­riał wa­to­po­dob­ny uży­wa­ny przez kraw­ców do usz­tyw­nia­nia odzie­ży; fli­ze­li­na


SJP.pl


fizelinowy

→ fi­ze­li­na


SJP.pl

Patrz:

fizelina

fizetyna

barw­nik na­tu­ral­ny z grupy fla­wo­nów, wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci gli­ko­zy­du w drew­nie, m.in. su­ma­ku; sto­so­wa­ny do bar­wie­nia wełny, skór


SJP.pl


fizia

po­tocz­nie: lekki obłęd, mania; zwy­kle w wy­ra­że­niach "mieć fizia" albo "do­stać fizia" - być nie­speł­na ro­zu­mu; bzik, hyś, hyź, fiś


SJP.pl


fizis

twarz, obli­cze; fizys


SJP.pl


fizj.

skrót od: fiz­jo­lo­gia, fiz­jo­lo­gicz­ny; fiz­jol.


SJP.pl


fizjatra

le­karz sto­su­ją­cy me­to­dę fiz­ja­trii, spe­cja­li­sta w za­kre­sie fiz­jo­te­ra­pii; fiz­jo­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz ze spe­cjal­no­ścią w za­kre­sie re­ha­bi­li­ta­cji me­dycz­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjatria

 przym. fizjatryczny

Wiktionary


fizjatria

le­cze­nie po­le­ga­ją­ce na dzia­ła­niu na or­ga­nizm czło­wie­ka lub jego czę­ści róż­nych po­sta­ci ener­gii, np. me­cha­nicz­nej, ciepl­nej, elek­trycz­nej, świetl­nej, wyt­wa­rza­nych za po­mo­cą róż­nych apa­ra­tów; fiz­jo­te­ra­pia


SJP.pl


fizjatryczny

→ fiz­ja­tria; fiz­jo­te­ra­pe­u­tycz­ny


SJP.pl


fizjogeografia

ge­o­gra­fia fi­zycz­na


SJP.pl


fizjognomia

prze­sta­rza­łe: wyraz twa­rzy; obli­cze; wy­gląd zew­nętrz­ny; fiz­jo­no­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. fiz­jo­no­mia.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li sobie dwa kufle do­sko­na­łej wody i dwa duże pier­ni­ki, mając przy tem spo­koj­ne fiz­jo­gnom­je mie­szczan, któ­rzy zwy­kli jadać przy her­ba­cie go­rą­cą szyn­kę z chrza­nem.

Wiktionary


fizjognomiczny

→ fiz­jo­gno­mia


SJP.pl

Patrz:

fizjognomia

fizjognomika

prze­sta­rza­le: umie­jęt­ność okre­śla­nia cha­rak­te­ru i uspo­so­bie­nia czło­wie­ka z wy­glą­du jego twa­rzy (fiz­jo­gno­mii) i ca­łe­go ciała; fiz­jo­no­mi­ka


SJP.pl


fizjograf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fiz­jo­gra­fii


SJP.pl


fizjografia

opis przy­rod­ni­czy kraju, obej­mu­ją­cy ge­o­lo­gię, ge­o­mor­fo­lo­gię, sieć rzecz­ną, kli­mat, gleby, ro­ślin­ność i świat zwie­rzę­cy


SJP.pl


fizjograficzny

opar­ty na fiz­jo­gra­fii, od­no­szą­cy się do fiz­jo­gra­fii


SJP.pl


fizjokrata

jeden z twór­ców albo zwo­len­nik fiz­jo­kra­tyz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik fiz­jo­kra­tyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fizjokratyczny

Wiktionary


fizjokratyczny

opar­ty na fiz­jo­kra­tyz­mie, bę­dą­cy w duchu fiz­jo­kra­tyz­mu; stwo­rzo­ny przez fiz­jo­kra­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fiz­jo­kra­tyz­mem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizʲjɔkraˈtɨt͡ʃnɨ, AS: fʹizʹi ̯okratyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjokratyzm mrz., fizjokrata mos.

Wiktionary


fizjokratyzm

szko­ła eko­no­micz­na pow­sta­ła we Fran­cji w dru­giej po­ło­wie XVIII w., któ­rej fi­lo­zo­ficz­ną pod­sta­wą była idea "po­rząd­ku na­tu­ral­ne­go" i wy­ni­ka­ją­ca z niej za­sa­da wol­nej kon­ku­ren­cji, a za je­dy­ne źró­dło bo­gact­wa uwa­ża­ne było rol­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­stem eko­no­micz­ny kry­ty­ku­ją­cy fe­u­da­lizm, pro­mu­ją­cy rol­nict­wo, gór­nict­wo, lik­wi­da­cję mo­no­pol­li i włas­ność ziemi

Wiktionary

Fiz­jo­kra­tyzm (fr. "phy­sio­cra­tie", z gr. φύσις — przy­ro­da i κράτος — siła, wła­dza) – szko­ła eko­no­micz­na stwo­rzo­na we Fran­cji przez François Qu­es­na­ya w dru­giej po­ło­wie XVIII wieku. Jej hasła były zwią­za­ne z ideą po­rząd­ku na­tu­ral­ne­go. Fiz­jo­kra­ci ak­cen­to­wa­li zna­cze­nie pracy, rol­nict­wa i ziemi jako je­dy­nych źró­deł bo­gact­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fizjokratyczny

Wiktionary


fizjol.

skrót od: fiz­jo­lo­gia, fiz­jo­lo­gicz­ny; fizj.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = fiz­jo­lo­gia

Wiktionary


fizjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fiz­jo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fiz­jo­lo­gii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fiz­jo­log (Phy­sio­lo­gos) – wczes­no­chrze­ści­jań­ski ano­ni­mo­wy tekst grec­ki
  • fiz­jo­log – osoba zaj­mu­ją­ca się fiz­jo­lo­gią

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fʲiˈzʲjɔlɔk, AS: fʹizʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjologia ż.

 przym. fizjologiczny

 przysł. fizjologicznie

Wiktionary


fizjologia

1. dział bio­lo­gii, nauka o czyn­no­ściach or­ga­niz­mów ży­wych, ich na­rzą­dów, tka­nek i ko­mó­rek;
2. ogół pro­ce­sów ży­cio­wych or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o me­cha­niz­mach rzą­dzą­cych prze­bie­giem czyn­no­ści ży­cio­wych or­ga­niz­mów

 (1.2) pro­ce­sy ży­cio­we or­ga­niz­mu

Wiktionary

Fiz­jo­lo­gia ( phy­sio­lo­gia, φυσιολογία, od φύσις „na­tu­ra”, λόγος „nauka”) – nauka o me­cha­niz­mach rzą­dzą­cych prze­bie­giem czyn­no­ści ży­cio­wych or­ga­niz­mów.

Można ją po­dzie­lić w za­leż­no­ści od ba­da­ne­go po­zio­mu or­ga­ni­za­cji żywej ma­te­rii na:

W za­leż­no­ści od opi­sy­wa­ne­go tak­so­nu można wy­róż­nić takie dzia­ły jak:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie pier­wsze­go okre­su szko­le­nia na­le­ży rów­nież prze­pro­wa­dzać za­ję­cia z za­kre­su ana­to­mii i fiz­jo­lo­gii ciała, hy­dro­gra­fii itp.

 (1.2) Spo­ty­ka­ła tu inne uczen­ni­ce szko­ły ba­le­to­wej, po­dob­nie nie­pew­ne, czu­ją­ce się nies­wo­jo, za­że­no­wa­ne włas­ną fiz­jo­lo­gią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjolog m.

 przym. fizjologiczny

 przysł. fizjologicznie

Wiktionary


fizjologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem fiz­jo­lo­gii, z punk­tu wi­dze­nia fiz­jo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjolog mos., fizjologia ż.

 przym. fizjologiczny

Wiktionary


fizjologiczność

→ fiz­jo­lo­gicz­ny


SJP.pl

Patrz:

fizjologiczny

fizjologiczny

1. do­ty­czą­cy na­tu­ral­nych czyn­no­ści or­ga­niz­mu, za­cho­dzą­cy w or­ga­niz­mie w wa­run­kach nor­mal­nych; na­tu­ral­ny, or­ga­nicz­ny;
2. zmy­sło­wy, sek­su­al­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do na­tu­ral­nych czyn­no­ści or­ga­niz­mu

 (1.2) do­ty­czą­cy dzia­łu fiz­jo­lo­gii

 (1.3) pot. zwią­za­ny z po­pę­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cechy fiz­jo­lo­gicz­ne tej grupy zwie­rząt poz­wa­la­ją przetr­wać tak nie­do­god­ne wa­run­ki jakie spo­ty­ka­my w Ark­ty­ce.

 (1.2) Spoj­rze­nie fiz­jo­lo­gicz­ne na ten pro­blem ułat­wi nam zro­zu­mie­nie me­cha­niz­mu utra­ty kon­tro­li nad cho­dze­niem w cho­ro­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjologia ż., fizjolog m.

 przysł. fizjologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naturalny, prawidłowy, organiczny

Wiktionary


fizjolożka

→ fiz­jo­log


SJP.pl

Patrz:

fizjolog

fizjonomia

wyraz twa­rzy; obli­cze; wy­gląd zew­nętrz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rysy twa­rzy, twarz

 (1.2) wy­gląd cze­goś, cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­nął wresz­cie przed lu­ster­kiem i pa­trząc ko­lej­no to na nogi, to na od­bi­cie swo­jej fiz­jo­no­mii w zwier­ciad­le, uśmiech­nął się, kon­tent, że taki blask bije mu od głowy i obu­wia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizys ż.

Wiktionary


fizjonomiczny

→ fiz­jo­no­mia


SJP.pl

Patrz:

fizjonomia

fizjonomijka

zdrob­nie­nie od: fiz­jo­no­mia


SJP.pl


fizjonomika

umie­jęt­ność okre­śla­nia cha­rak­te­ru i uspo­so­bie­nia czło­wie­ka z wy­glą­du jego twa­rzy (fiz­jo­no­mii) i ca­łe­go ciała; fiz­jo­gno­mi­ka (prze­sta­rza­le)


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Fiz­jo­no­mi­ka (gr. φύσις, "phy­sis" – na­tu­ra; γνώμων, "gnōmōn" – wska­zów­ka, oz­na­ka) – pse­u­do­na­u­ka utrzy­mu­ją­ca, że wy­gląd twa­rzy, jej cech cha­rak­te­ry­stycz­nych de­cy­du­je u czło­wie­ka o jego przy­na­leż­no­ści do okre­ślo­nej grupy cha­rak­te­ro­lo­gicz­nej, a nawet może de­cy­do­wać o po­wo­dze­niu w życiu i całym losie.

Wikipedia


fizjonomista

osoba umie­ją­ca traf­nie okre­ślić cha­rak­ter czło­wie­ka na pod­sta­wie ob­ser­wa­cji rysów twa­rzy; znaw­ca fiz­jo­no­mi­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na po­sia­da­ją­cy umie­jęt­ność roz­poz­na­wa­nia wła­ści­wo­ści umy­sło­wych i emo­cji osoby z wy­glą­du jego twa­rzy i ciała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szu­ka­nie po­do­bień­stwa ludzi do zwie­rząt i ko­or­dy­no­wa­nie wspól­nych cech było, grubo prze­de mną, ulu­bio­nym za­ję­ciem fiz­jo­no­mi­sty La­va­te­ra (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjonomika ż.

:: fż. fizjonomistka

 przym. fizjonomiczny

Wiktionary


fizjonomistka

→ fiz­jo­no­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

fizjonomista

fizjopatolog

le­karz zaj­mu­ją­cy się za­bu­rze­nia­mi czyn­no­ści or­ga­niz­mu wy­wo­ła­ny­mi cho­ro­bą


SJP.pl


fizjopatologia

dzie­dzi­na pa­to­lo­gii i fiz­jo­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem za­bu­rzeń czyn­no­ści or­ga­niz­mu zmie­nio­ne­go wsku­tek cho­ro­by; pa­to­fiz­jo­lo­gia


SJP.pl


fizjopatologiczny

przy­miot­nik od: fiz­jo­pa­to­lo­gia; zwią­za­ny w jakiś spo­sób z fiz­jo­pa­to­lo­gią, dzie­dzi­ną pa­to­lo­gii i fiz­jo­lo­gii zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem za­bu­rzeń czyn­no­ści or­ga­niz­mu zmie­nio­ne­go wsku­tek cho­ro­by (np. ba­da­nia fiz­jo­pa­to­lo­gicz­ne); pa­to­fiz­jo­lo­gicz­ny


SJP.pl


fizjoplastyka

ope­ra­cja pla­stycz­na prze­szcze­pie­nia tka­nek w obrę­bie tego sa­me­go or­ga­niz­mu w celu uzu­peł­nie­nia ubyt­ku tkan­ki lub sko­ry­go­wa­nia wady; au­to­pla­sty­ka


SJP.pl


fizjoterapeuta

le­karz sto­su­ją­cy me­to­dę fiz­jo­te­ra­pii; spe­cja­li­sta w za­kre­sie fiz­jo­te­ra­pii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. te­ra­pe­u­ta, spe­cja­li­sta od fiz­jo­te­ra­pii

Wiktionary

Fiz­jo­te­ra­pe­u­ta – zawód za­u­fa­nia pu­blicz­ne­go sta­no­wią­cy za­ra­zem sa­mo­dziel­ny zawód me­dycz­ny, ab­sol­went 4-let­nich po­dy­plo­mo­wych stu­diów spe­cja­li­za­cyj­nych (spe­cja­li­sta fiz­jo­te­ra­pii), stu­diów ma­gi­ster­skich lub li­cen­cjac­kich o kie­run­ku re­ha­bi­li­ta­cja ru­cho­wa lub fiz­jo­te­ra­pia (róż­ni­ce w kom­pe­ten­cjach). Część fiz­jo­te­ra­pe­u­tów po­sia­da rów­nież do­dat­ko­wo stop­nie na­u­ko­we (dok­tor, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny) lub tytuł na­u­ko­wy (pro­fe­sor).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfʲizʲjɔtɛraˈpɛwta, AS: fʹizʹi ̯oterapeu̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjoterapia ż.

:: fż. fizjoterapeutka ż.

 przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary


fizjoterapeutka

→ fiz­jo­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. te­ra­pe­ut­ka, spe­cja­list­ka od fiz­jo­te­ra­pii

Wiktionary

Patrz:

fizjoterapeuta

Powiązane:

 rzecz. fizjoterapia ż.

:: fm. fizjoterapeuta m.

 przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary


fizjoterapeutyczny

→ fiz­jo­te­ra­pia; fiz­ja­trycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z fiz­jo­te­ra­pią, do­ty­czą­cy fiz­jo­te­ra­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjoterapia ż., fizjoterapeuta mos., fizjoterapeutka ż.

Wiktionary


fizjoterapia

le­cze­nie po­le­ga­ją­ce na dzia­ła­niu na or­ga­nizm czło­wie­ka lub jego czę­ści róż­nych po­sta­ci ener­gii, np. me­cha­nicz­nej, ciepl­nej, elek­trycz­nej, świetl­nej, wyt­wa­rza­nych za po­mo­cą róż­nych apa­ra­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­to­da le­cze­nia uspraw­nia­ją­ce­go po­przez sty­mu­lo­wa­nia or­ga­niz­mu bodź­ca­mi fi­zycz­ny­mi

Wiktionary

Fiz­jo­te­ra­pia ( phy­si­cal the­ra­py, phy­siot­he­ra­py, PT) – usłu­gi świad­czo­ne przez fiz­jo­te­ra­pe­u­tów oso­bom i po­pu­la­cjom w celu roz­wi­ja­nia, utrzy­my­wa­nia i przy­wra­ca­nia ich mak­sy­mal­nej spraw­no­ści oraz po­pra­wy funk­cjo­no­wa­nia przez całe życie. Usłu­gi te są świad­czo­ne w sy­tu­a­cjach, w któ­rych ruch i funk­cja są za­gro­żo­ne przez pro­ces sta­rze­nia się, urazy, ból, cho­ro­by, za­bu­rze­nia, wa­run­ki lub czyn­ni­ki śro­do­wi­sko­we, i przy zro­zu­mie­niu, że funk­cjo­nal­ny ruch ma za­sad­ni­cze zna­cze­nie dla zdro­wia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fizjoterapeuta mos., fizjoterapeutka ż.

 przym. fizjoterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizykoterapia

Wiktionary


fizjotest

ba­da­nie wy­dol­no­ści fi­zycz­nej or­ga­niz­mu


SJP.pl


fizjotop

najm­niej­sza część kra­jo­bra­zu wy­róż­nia­na w ge­o­gra­fii fi­zycz­nej, ma­ją­ca jed­no­li­te cechy na­tu­ral­ne (np. ten sam typ gleby, uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu)


SJP.pl


fizjotypia

daw­niej: otrzy­my­wa­nie form dru­kar­skich bez­poś­red­nio z sa­me­go przed­mio­tu; au­to­pla­sty­ka


SJP.pl


fizol

1. śro­do­wi­sko­wo: stu­dent Aka­de­mii Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go;
2. po­tocz­nie: pra­cow­nik fi­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. pot. ktoś, kto pra­cu­je fi­zycz­nie (sprzą­tacz, ko­pacz, szta­u­er itp.)

 (1.2) slang. pot. stu­dent Aka­de­mii Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sze­dłem na stu­dia żeby nie zo­stać fi­zo­lem, jak moi bra­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyczność ż., fizyk m., fizyka ż.

:: zdrobn. fizolek m.

 przym. fizyczny, fizykalny

 przysł. fizycznie

Wiktionary


fizostygmina

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach bo­bo­trut­ki ka­la­bar­skiej, sto­so­wa­ny w le­cze­niu ja­skry; ese­ry­na


SJP.pl

Fi­zo­styg­mi­na, ese­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id in­do­lo­wy bę­dą­cy in­hi­bi­to­rem ace­ty­lo­cho­li­no­e­ste­ra­zy. Po­zy­ski­wa­na jest z "Phy­so­stig­ma ve­ne­no­sum".

Wikipedia


fizoły

gó­ral­ska po­tra­wa wi­gi­lij­na w po­sta­ci zupy z fa­so­li i su­szo­nych śli­wek


SJP.pl


fizyczka

1. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo fi­zy­ką;
2. na­u­czy­ciel­ka fi­zy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. forma żeń­ska od: fizyk

 (1.2) pot. na­u­czy­ciel­ka fi­zy­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była bar­dzo zdol­ną fi­zycz­ką.

 (1.2) Ona była fi­zycz­ką w mojej szko­le śred­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨt͡ʃka, AS: fʹizyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyka ż.

:: fm. fizyk mos.

 przym. fizyczny

 przysł. fizycznie

Wiktionary


fizycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­stęp­ny zmy­słom

 (1.2) w spo­sób od­no­szą­cy się do zja­wisk fi­zy­ki

 (1.3) w spo­sób od­no­szą­cy się do ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyczność ż., fizyczny mos., fizyk mos., fizyka ż., fizol mzw., fizyczka ż.

 przym. fizyczny, fizykalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) materialnie, namacalnie, zmysłowo

 (1.2) fizykalnie

 (1.3) cieleśnie

Wiktionary


fizycznogeograficzny

do­ty­czą­cy ge­o­gra­fii fi­zycz­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ge­o­gra­fia fi­zycz­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲizɨt͡ʃnɔɡɛɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: fʹizyčnogeografʹičny

Wiktionary


fizyczność

→ fi­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest zwią­za­ne z wy­glą­dem zew­nętrz­nym czło­wie­ka

 (1.2) cecha tego, co jest zwią­za­ne z or­ga­niz­mem czło­wie­ka

 (1.3) cecha tego, co jest zwią­za­ne z sek­su­al­no­ścią i po­pę­dem płcio­wym

 (1.4) to, co jest do­stęp­ne zmy­słom ludz­kim

Wiktionary

Patrz:

fizyczny

Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: fʹizyčność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyka ż., fizyk m., fizol mzw.

 przym. fizyczny, fizykalny

 przysł. fizycznie, fizykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powierzchowność, aparycja, fizjonomia

 (1.3) zmysłowość, seksualność, płciowość

 (1.4) fizykalność, namacalność, obserwowalność

Wiktionary


fizyczny

1. do­ty­czą­cy fi­zy­ki, zja­wisk, któ­ry­mi zaj­mu­je się fi­zy­ka;
2. ma­te­rial­ny, do­stęp­ny zmy­słom;
3. do­ty­czą­cy ciała ludz­kie­go; cie­les­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fi­zy­ką i zja­wi­ska­mi, któ­ry­mi ona się zaj­mu­je

 (1.2) słu­żą­cy do badań w dzie­dzi­nie fi­zy­ki

 (1.3) do­stęp­ny zmy­słom

 (1.4) do­ty­czą­cy przy­ro­dy, uksz­tał­to­wa­nia po­wło­ki sko­ru­py ziem­skiej

 (1.5) do­ty­czą­cy wy­glą­du zew­nętrz­ne­go czło­wie­ka

 (1.6) do­ty­czą­cy or­ga­niz­mu czło­wie­ka

 (1.7) wy­ko­nu­ją­cy pracę wy­ma­ga­ją­cą siły mię­śni; także. opar­ty na sile mię­śni

 (1.8) do­ty­czą­cy wy­ro­bie­nia spor­to­we­go

 (1.9) sek­su­al­ny

 (1.10) rze­czy­wi­sty, re­al­ny, do­słow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Praca ana­li­tycz­ne­go umy­słu pro­du­ku­ją­ca naukę jest w kul­tu­rze ludz­kiej or­ga­nem prak­tycz­ne­go os­wa­ja­nia śro­do­wi­ska fi­zycz­ne­go.

 (1.6) Po doz­na­niach fi­zycz­ne­go bólu i umy­sło­wej nie­mo­cy przysz­ło zdu­mie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲiˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fʹizyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyka ż., fizyczka ż., fizyk mos., fizyczność ż., fizykalizm m., fizol mzw.

 przym. fizykalny

 przysł. fizycznie, fizykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) materialny, fizykalny, substancjalny, widoczny, widzialny, zmysłowy

 (1.6) cielesny, somatyczny

 (1.8) ruchowy, motoryczny

 (1.9) cielesny, intymny, płciowy, seksualny, zmysłowy; pot. łóżkowy; przest. alkowiany

 (1.10) faktyczny

Wiktionary


fizyk

1. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się fi­zy­ką; po­tocz­nie: szkol­ny na­u­czy­ciel fi­zy­ki;
2. daw­niej: le­karz, zwła­szcza urzę­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się fi­zy­ką

 (1.2) pot. na­u­czy­ciel fi­zy­ki

 (1.3) daw. le­karz urzę­do­wy

Wiktionary

Fizyk – uczo­ny roz­wi­ja­ją­cy fi­zy­kę lub na­u­czy­ciel tej dzie­dzi­ny nauki. Fi­zy­cy-na­u­kow­cy ba­da­ją ma­te­rię i zja­wi­ska za­cho­dzą­ce w na­tu­rze. Po­ję­cie to cza­sem obej­mu­je astro­no­mów.

Fizyk na­u­ko­wiec bada i wy­ja­śnia zja­wi­ska oraz pro­ce­sy za­cho­dzą­ce we Wszechś­wie­cie, od mi­kroś­wia­ta po kos­mos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie fi­zy­cy odrzu­ca­ją hi­po­te­zę ist­nie­nia eteru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨk, AS: fʹizyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyka ż.

:: fż. fizyczka ż.

 przym. fizyczny, fizykalny

 przysł. fizycznie

 temsłow. fizyko-

Wiktionary


fizyka

nauka przy­rod­ni­cza zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ogól­nych wła­ści­wo­ści ma­te­rii i zja­wisk w niej za­cho­dzą­cych oraz wy­kry­wa­niem ogól­nych praw, któ­rym te zja­wi­ska pod­le­ga­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści i od­dzia­ły­wań ma­te­rii;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: fizyk

Wiktionary

Fi­zy­ka (z φύσις, "phy­sis" – „na­tu­ra”) – pod­sta­wo­wa nauka przy­rod­ni­cza ba­da­ją­ca naj­bar­dziej fun­da­men­tal­ne i uni­wer­sal­ne wła­ści­wo­ści ma­te­rii i ener­gii, ich prze­mia­ny oraz od­dzia­ły­wa­nia mię­dzy nimi. Do opisu zja­wisk fi­zycz­nych używa się wiel­ko­ści fi­zycz­nych ta­kich jak od­le­głość, miara kąta, czas, masa, tem­pe­ra­tu­ra czy ła­du­nek elek­trycz­ny; są one wy­ra­ża­ne po­ję­cia­mi ma­te­ma­tycz­ny­mi ta­ki­mi jak licz­ba, ska­lar, wek­tor i ten­sor, przez co fi­zy­ka jest za­li­cza­na do nauk ści­słych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fi­zy­ka two­rzy ma­te­ma­tycz­ne mo­de­le zja­wisk, do­pa­so­wa­ne do wy­ni­ków do­tych­cza­so­wych ek­spe­ry­men­tów, a na ich pod­sta­wie pró­bu­je prze­wi­dzieć nowe, nie­od­kry­te zja­wi­ska. Do­pie­ro ich ek­spe­ry­men­tal­ne spraw­dze­nie pot­wier­dza po­praw­ność te­o­rii fi­zycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨka, AS: fʹizyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizyk m., fizyczka ż., fizyczność ż., fizykalizm m., fizol mzw.

 przym. fizyczny, fizykalny

 przysł. fizycznie

Wiktionary


fizykalizm

1. kon­cep­cja za­stą­pie­nia ję­zy­ków wszyst­kich nauk em­pi­rycz­nych ję­zy­kiem fi­zy­ki;
2. po­gląd, we­dług któ­re­go całe psy­chicz­ne życie czło­wie­ka można zre­du­ko­wać do zja­wisk fi­zycz­nych w jego mózgu


SJP.pl

Fi­zy­ka­lizm – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go wszyst­kie zja­wi­ska (w tym psy­chicz­ne i bio­lo­gicz­ne), a także po­ję­cia na­u­ko­we, dają się spro­wa­dzić do pojęć z za­kre­su fi­zy­ki.

Nie za­prze­cza on, że w świe­cie ist­nie­je wiele zja­wisk, które po zbyt po­bież­nej ana­li­zie mogą wy­glą­dać na nie­fi­zycz­ne, ale wszyst­kie one oka­zu­ją się wy­łącz­nie fi­zycz­ne­go cha­rak­te­ru.

Wikipedia


fizykalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fi­zy­kal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizykalizm m.

 przym. fizykalny

 przysł. fizykalnie

Wiktionary


fizykalny

do­ty­czą­cy fi­zy­ki, fi­zycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy fi­zy­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizykalność ż., fizyk mos., fizyczność ż., fizol mzw., fizyka ż.

 przysł. fizykalnie, fizycznie

 przym. fizyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizyczny

Wiktionary


fizykochemia

dział che­mii zaj­mu­ją­cy się fi­zycz­ny­mi pod­sta­wa­mi prze­mian che­micz­nych, za­leż­no­ścia­mi mię­dzy okre­ślo­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi fi­zycz­ny­mi a bu­do­wą ma­te­rii; che­mia fi­zycz­na


SJP.pl


fizykochemiczka

→ fi­zy­ko­che­mik


SJP.pl

Patrz:

fizykochemik

fizykochemiczny

przy­miot­nik od: fi­zy­ko­che­mia (np. pro­ces fi­zy­ko­che­micz­ny, po­mia­ry fi­zy­ko­che­micz­ne)


SJP.pl


fizykochemik

na­u­ko­wiec, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fi­zy­ko­che­mii (che­mii fi­zycz­nej)


SJP.pl


fizykoterapeuta

le­karz sto­su­ją­cy me­to­dy fi­zy­ko­te­ra­pii, spe­cja­li­sta w za­kre­sie fiz­jo­te­ra­pii; fiz­jo­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl


fizykoterapeutka

→ fi­zy­ko­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

Patrz:

fizykoterapeuta

fizykoterapeutyczny

opar­ty na fi­zy­ko­te­ra­pii, zwią­za­ny z fiz­jo­te­ra­pią; fiz­jo­te­ra­pe­u­tycz­ny


SJP.pl


fizykoterapia

le­cze­nie po­le­ga­ją­ce na dzia­ła­niu na or­ga­nizm czło­wie­ka lub jego czę­ści róż­nych po­sta­ci ener­gii, np. me­cha­nicz­nej, ciepl­nej, elek­trycz­nej, świetl­nej, wyt­wa­rza­nych za po­mo­cą róż­nych apa­ra­tów; fiz­jo­te­ra­pia


SJP.pl

Fi­zy­ko­te­ra­pia – jedna z form fiz­jo­te­ra­pii i część me­dy­cy­ny fi­zy­kal­nej, w któ­rej na or­ga­nizm od­dzia­łu­je się roz­ma­i­ty­mi bodź­ca­mi fi­zycz­ny­mi, po­bie­ra­ny­mi z na­tu­ry (Słoń­ce, bo­ro­wi­na) lub wyt­wa­rza­ny­mi spe­cjal­ny­mi urzą­dze­nia­mi (krio­te­ra­pia, prądy róż­ne­go ro­dza­ju).

Wikipedia


fizylier

1. w daw­nym woj­sku: żoł­nierz uz­bro­jo­ny w fuzję;
2. w okre­sie II wojny świa­to­wej: żoł­nierz pie­cho­ty uz­bro­jo­ny w ręcz­ną broń ma­szy­no­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz pie­cho­ty uz­bro­jo­ny w strzel­bę skał­ko­wą (fuzję) w ar­miach XVII-XIX wieku; w okre­sie na­po­le­oń­skim żoł­nierz lek­kiej pie­cho­ty;

 (1.2) przest. wojsk. pod­czas II wojny świa­to­wej żoł­nierz wspie­ra­ją­cej pie­cho­ty uz­bro­jo­ny w ręcz­ną broń ma­szy­no­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie z cie­bie fi­zy­lier, jak się pa­trzy. Do któ­re­go chcesz ba­ta­lio­nu?

 (1.2) Wi­dzie­li­śmy, że prze­jeż­dża­ją­ce sznu­rem czoł­gi ra­dziec­kie ob­sa­dzał de­sant co najm­niej paru fi­zy­lie­rów.

Wiktionary


fizylierka

ko­bie­ta fi­zy­lier


SJP.pl


fizylierski

→ fi­zy­lier


SJP.pl

Patrz:

fizylier

fizys

twarz, obli­cze; fizis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. twarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲizɨs, AS: fʹizys

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fizjonomia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facjata, pychol, mordka, fizjonomia

Wiktionary


fizysorpcja

ro­dzaj ad­sorp­cji


SJP.pl


fizz

[czy­taj: fiz] pie­nią­cy się, schło­dzo­ny i zmie­sza­ny napój al­ko­ho­lo­wy z so­kiem owo­co­wym i wodą so­do­wą


SJP.pl


fiłatow

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­na­ba (Fi­ła­tow) – imię świec­kie: Wia­cze­sław Fi­ła­tow, bi­skup Ukra­iń­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Dmi­trij Fi­ła­tow (1876–1943) – ra­dziec­ki em­brio­log i zo­o­log, twór­ca mo­skiew­skiej szko­ły em­brio­lo­gicz­nej
  • Jurij Fi­ła­tow (ur. 1948) – ra­dziec­ki ka­ja­karz (Ukra­i­niec)
  • Ni­ki­ta Fi­ła­tow (ur. 1990) – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Nił Fi­ła­tow (1847–1902) – le­karz, twór­ca ro­syj­skiej pe­dia­trii
  • Sier­giej Fi­ła­tow (1926–1997) – ra­dziec­ki jeź­dziec spor­to­wy
  • Wła­di­mir Fi­ła­tow (1875–1956) – ro­syj­sko-ukra­iń­ski le­karz, chi­rurg-oku­li­sta, pio­nier tran­splan­to­lo­gii (prze­szcze­pie­nie ro­gów­ki, prze­szcze­pie­nie płata skóry)
  • Alek­sandr Fi­ła­tow w: Mię­dzy­pań­stwo­wy Ko­mi­tet Lot­ni­czy
  • Alek­san­der Fi­ła­tow w: 81 Pułk Ar­ty­le­rii Prze­ciw­lot­ni­czej
  • Ana­to­lij Fi­ła­tow w: NHL Entry Draft 1993
  • Bar­na­ba (Fi­ła­tow) w: Eli­ze­usz (Iwa­now)
  • Bar­na­ba (Fi­ła­tow) w: Epar­chia ber­diań­ska

Wikipedia


fiłończuk

naz­wi­sko


SJP.pl


fiń.

skrót od: fiń­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = fiń­ski

Wiktionary


fiński

do­ty­czą­cy Finów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Finów lub Fin­lan­dii, po­cho­dzą­cy z Fin­lan­dii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. ugro­fiń­ski język uży­wa­ny przez Finów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fiń­ska flaga jest nie­bie­sko-biała.

 (2.1) On mówił tylko tro­chę po fiń­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲĩj̃sʲci, AS: fʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fin m., Finka ż., finka ż., fińskość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) finlandzki

Wiktionary


fińskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem fiń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem fiń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku fiń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfʲĩj̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: fʹĩĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


fińskość

→ fiń­ski


SJP.pl

Patrz:

fiński

fiś

po­tocz­nie: lekki obłęd, mania; zwy­kle w wy­ra­że­niach "mieć fisia" albo "do­stać fisia" - być nie­speł­na ro­zu­mu; bzik, hyś, hyź, fiź


SJP.pl


fiśnięty

po­tocz­nie: nie­mą­dry, nie­speł­na ro­zu­mu, za­cho­wu­ją­cy się dzi­wacz­nie; stu­knię­ty, szur­nię­ty, kop­nię­ty


SJP.pl


fiź

po­tocz­nie: lekki obłęd, mania; zwy­kle w wy­ra­że­niach "mieć fizia" albo "do­stać fizia" - być nie­speł­na ro­zu­mu; bzik, hyś, hyź, fiś


SJP.pl


fiżon

1. ga­tu­nek fa­so­li;
2. bra­zy­lij­ska po­tra­wa z fa­so­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­se­o­lus vul­ga­ris|ref=tak., ga­tu­nek fa­so­li

 (1.2) kulin. bra­zy­lij­ska po­tra­wa z fi­żo­nu (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfʲiʒɔ̃n, AS: fʹižõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fasola, fasola zwykła

Wiktionary


fjn

Front Jed­no­ści Na­ro­du (do roku 1956 Front Na­ro­do­wy), pol­ska in­sty­tu­cja spo­łecz­no-po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1952-1983


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = hist. stud. Front Jed­no­ści Na­ro­du;

Wiktionary


fk

skrót od: Fe­de­ra­cja Kon­su­men­tów


SJP.pl


fl

sym­bol fle­ro­wu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fl – sym­bol pier­wiast­ka fle­ro­wu
  • FL Stu­dio
  • Fl.

Wikipedia


fl.

skrót

 (1.1) = flo­ru­it → książk. wpro­wa­dza prze­dział dat, okre­śla­ją­cy okres ak­tyw­no­ści danej osoby lub or­ga­ni­za­cji;

 (1.2) = flo­ren

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hans Kla­winc­ker (fl. 1586-1635 w No­rym­ber­dze)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) floruit, skr. flor.

Wiktionary


flac

for­mat bez­strat­nej kom­pre­sji dźwię­ku


SJP.pl


flacha

1. duża flasz­ka, bu­tel­ka lub jej za­war­tość;
2. żar­to­bli­wie: bu­tel­ka wódki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. flasz­ka

 (1.2) bu­tel­ka du­żych roz­mia­rów

 (1.3) pot. bu­tel­ka wódki

 (1.4) ku­ja­wy. butla

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­ba było kupić jakąś małą bu­tel­kę, a nie taką fla­chę!

 (1.3) Znie­chę­co­ny jest i ro­zbi­ty – // Ot, jak wczo­raj mru­gnął na Sta­cha, // To Mi­cha­łek, cho­ler­ny pry­mi­tyw, // Mu odm­ru­gnął i w krzyk: – Co, jest fla­cha?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaxa, AS: flaχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flaszka, flaszeczka

Wiktionary


flack

Flack – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (ko­me­dio­dra­mat) wy­pro­du­ko­wa­ny przez CASM Films oraz Hat Trick Pro­duc­tions, któ­re­go twór­cą jest Oli­ver Lans­ley. Se­rial jest ko­pro­duk­cją ame­ry­kań­skiej sta­cji Pop oraz bry­tyj­skiej sta­cji W, który jest emi­to­wa­ny od 21 lu­te­go 2019 roku.

Wikipedia


flaczek

zdrob­nie­nie od: flak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od flak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flak m., flaki nmos.

Wiktionary


flaczeć

tra­cić sztyw­ność, wiot­czeć


SJP.pl


flaczki

zdrob­nie­nie od: flaki (po­tra­wa)


SJP.pl


flader

1. ko­lo­ro­we cho­rą­giew­ki na sznur­ku słu­żą­ce do ogra­ni­cze­nia te­re­nu po­lo­wa­nia z wy­tro­pio­ną zwie­rzy­ną; fla­dra;
2. na­tu­ral­ny ry­su­nek sło­jów drew­na lub żyłek ka­mie­nia o za­wi­łym lub splą­ta­nym ukła­dzie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym; mazer, ma­ze­ru­nek;
3. imi­ta­cja ry­sun­ków sło­jów ma­lo­wa­na na drew­nie w celu za­stą­pie­nia kosz­tow­nych okle­in szla­chet­nych ga­tun­ków drew­na; mazer, ma­ze­ru­nek


SJP.pl

Fla­der (871 m) – szczyt w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej w Be­ski­dzie Są­dec­kim. Znaj­du­je się w bocz­nym grzbie­cie tego pasma, od­cho­dzą­cym od Ma­łe­go Ro­ga­cza (1182 m) w po­łud­nio­wym kie­run­ku. Wy­róż­nia się w nim ko­lej­no: grzbiet Po­kry­wi­sko (975 m), Ruski Wierch (933 m), Ja­siel­nik (886 m) i Fla­der. Za­chod­nie i po­łud­nio­we stoki Fla­dra opa­da­ją do Bia­łej Wody, która przy Ko­ciu­byl­skiej Skale za­ta­cza łuk. Stoki wschod­nie opa­da­ją do nie­wiel­kie­go po­to­ku Pod Ja­siel­nik, ucho­dzą­ce­go do Bia­łej Wody.

Wikipedia


fladra

ko­lo­ro­we cho­rą­giew­ki na sznur­ku słu­żą­ce do ogra­ni­cze­nia te­re­nu po­lo­wa­nia z wy­tro­pio­ną zwie­rzy­ną; fla­der


SJP.pl


fladrować

1. ma­lo­wać na drew­nie lub ka­mie­niu słoje imi­tu­ją­ce na­tu­ral­ne;
2. w ło­wiect­wie: ota­czać sznur­ka­mi z ko­lo­ro­wy­mi cho­rą­giew­ka­mi teren po­lo­wa­nia w celu osa­cze­nia zwie­rzy­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzem. ma­lo­wać na drew­nie lub mar­mu­rze wzory imi­tu­ją­ce na­tu­ral­ne słoje

 (1.2) łow. po­lo­wać z fla­dra­mi

 (1.3) daw. prze­stęp. kła­mać

 (1.4) daw. prze­stęp. żar­to­wać

 (1.5) daw. żegl. o żaglu: wi­sieć, lekko po­ru­sza­jąc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) skrzy­nie ja­wo­row­skie fla­dro­wał (…) sto­su­jąc jako pod­kład jas­no­żół­tą farbę, a na wierzch kła­dąc farbę w ciem­niej­szym ko­lo­rze orze­cho­wym. Do wy­ko­ny­wa­nia fla­drów uży­wał szczo­tecz­ki z wło­sia.

 (1.2) W grud­niu też fla­dru­je­my otro­pio­ne wilki, a pies ogar przy­da nam się chyba tylko do trzy­ma­nia w sza­chu dzi­cze­go stada.

 (1.3) — Ona jest taka twoja, jak moja — za­pew­nił „hra­bia”. — Żebyś mi jed­nak nie fla­dro­wa­ła i nie od­ma­wia­ła dziew­czy­ny, masz; znaj „hra­bie­go”.

 (1.4) — Co do pisma, jak na dzie­sią­tą lek­cyę, wcale nie źle, li­te­ry dosyć kształt­ne. // — Fla­dru­je­cie, — od­parł Mar­cin, dra­piąc się w czu­pry­nę i pal­ca­mi po­wa­la­ne­mi atra­men­tem mażąc sobie czoło, — fla­dru­je­cie!…

 (1.5) Pod­czas przy­mu­so­wych dry­fów, gdy żagle na łę­ci­nach były upię­te, lub w dni szty­lu fla­dro­wa­ły bez­sil­nie, pan Ha­ra­bur­da myślą biegł ku żonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flader mrz.

 czas. pofladrować

 war. flandrować

 przym. fladrowy, fladrowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słojować, mazerować

Wiktionary


fladrownik

ten, kto roz­wie­sza fla­dry w lesie; czło­wiek po­lu­ją­cy z fla­dra­mi


SJP.pl


fladrowy

o drew­nie: ma­ją­cy dużo fla­drów (sło­jów); sło­i­sty; sło­jo­wa­ty


SJP.pl


flag

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|flaga.

Wiktionary

Flag – szó­sty album szwaj­car­skie­go ze­spo­łu Yello wy­da­ny w 1988 roku przez wyt­wór­nię Fon­ta­na. Re­e­dy­to­wa­ny w roku 2005 wszedł w skład sze­ścio­pły­to­we­go kom­ple­tu Re­ma­ster Se­ries, na który skła­da się sześć pier­wszych płyt ze­spo­łu (odś­wie­żo­nych dźwię­ko­wo). Na pły­cie znaj­du­je się jeden z naj­więk­szych prze­bo­jów ze­spo­łu – "The Race" – na­wią­zu­ją­cy do wy­ści­gów sa­mo­cho­do­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flak, AS: flak

Wiktionary


flaga

tka­ni­na o okre­ślo­nych bar­wach i kształ­tach umo­co­wa­na do drzew­ca; cho­rą­giew; ban­de­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płat tka­ni­ny okre­ślo­ne­go kształ­tu, barwy i zna­cze­nia, przy­mo­co­wy­wa­ny do drzew­ca lub masz­tu

 (1.2) cho­rą­giew w bar­wach pań­stwo­wych lub or­ga­ni­za­cyj­nych, nie­kie­dy z her­bem lub go­dłem;

 (1.3) in­form. spe­cjal­ne, do­dat­ko­we pole wy­róż­nia­ją­ce w re­kor­dzie, pliku lub re­je­strze

Wiktionary

Flaga – płat tka­ni­ny okre­ślo­ne­go kształ­tu i barwy (barw) przy­mo­co­wy­wa­ny do drzew­ca; może za­wie­rać godła, sym­bo­le, wi­ze­run­ki. Flaga jest zna­kiem roz­poz­naw­czym, sym­bo­lem pań­stwa (flaga pań­stwo­wa), cza­sem rów­nież miast (flaga miej­ska) czy jed­no­stek po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go, od­dzia­łu wojsk (sztan­dar), or­ga­ni­za­cji, np. po­li­tycz­nych, spo­łecz­nych, ko­ściel­nych i spor­to­wych, a także in­dy­wi­du­al­nej osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy wy­wie­szo­nej czer­wo­nej fla­dze obo­wią­zu­je zakaz ką­pie­li.

 (1.2) Flaga Pol­ski jest dwu­ko­lo­ro­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaɡa, AS: flaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flagowisko n., flagowiec m., flażka ż.

 czas. flagować, oflagować

 przym. flagowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chorągiewka

 (1.2) chorągiew, sztandar

 (1.3) pole znacznikowe, pole wyróżnikowe, pole rozróżniające

Wiktionary


flagelanci

czło­nek bract­wa re­li­gij­ne­go, za­ło­żo­ne­go we Wło­szech w XIII wieku, który zgod­nie wę­dro­wał wraz z in­ny­mi w pro­ce­sjach po­kut­ni­czych, bi­czu­jąc się i będąc bi­czo­wa­nym przez współ­bra­ci, na­wo­łu­jąc do po­ku­ty; bi­czow­nik, fla­gel­lant


SJP.pl

Fla­ge­lan­ci, fla­gel­lan­ci, bi­czow­ni­cy, kap­ni­cy ( fla­gel­lum bat, bicz) – człon­ko­wie bractw re­li­gij­nych, ist­nie­ją­cych od XIII do XV wieku, głów­nie we Wło­szech, Niem­czech, póź­niej także w Hisz­pa­nii i Pol­sce, które prak­ty­ko­wa­ły pu­blicz­ne bi­czo­wa­nie się jako formę po­ku­ty.

Wikipedia


flagelant

czło­nek bract­wa re­li­gij­ne­go, za­ło­żo­ne­go we Wło­szech w XIII wieku, który zgod­nie wę­dro­wał wraz z in­ny­mi w pro­ce­sjach po­kut­ni­czych, bi­czu­jąc się i będąc bi­czo­wa­nym przez współ­bra­ci, na­wo­łu­jąc do po­ku­ty; bi­czow­nik, fla­gel­lant


SJP.pl


flagelantka

człon­ki­ni bract­wa re­li­gij­ne­go, za­ło­żo­ne­go we Wło­szech w XIII wieku, która zgod­nie wę­dro­wa­ła wraz z in­ny­mi w pro­ce­sjach po­kut­ni­czych, bi­czu­jąc się i będąc bi­czo­wa­ną przez współ­bra­ci, na­wo­łu­jąc do po­ku­ty; fla­gel­lant­ka, bi­czow­nicz­ka


SJP.pl


flagelina

biał­ko wcho­dzą­ce w skład wici bak­te­rii


SJP.pl

Fla­ge­li­na – biał­ko bu­du­ją­ce wić bak­te­ryj­ną. Jest oz­na­czo­ne jako: FliC.

Jego czą­stecz­ki mają masę czą­stecz­ko­wą 54000 i są zdol­ne do łą­cze­nia się w re­gu­lar­ne struk­tu­ry, które przy­po­mi­na­ją nici, spi­ra­le, a pro­ces ten jest po­dob­ny do kry­sta­li­za­cji.

Wikipedia


flagellanci

czło­nek bract­wa re­li­gij­ne­go, za­ło­żo­ne­go we Wło­szech w XIII wieku, który zgod­nie wę­dro­wał wraz z in­ny­mi w pro­ce­sjach po­kut­ni­czych, bi­czu­jąc się i będąc bi­czo­wa­nym przez współ­bra­ci, na­wo­łu­jąc do po­ku­ty; fla­ge­lant, bi­czow­nik


SJP.pl


flagellant

czło­nek bract­wa re­li­gij­ne­go, za­ło­żo­ne­go we Wło­szech w XIII wieku, który zgod­nie wę­dro­wał wraz z in­ny­mi w pro­ce­sjach po­kut­ni­czych, bi­czu­jąc się i będąc bi­czo­wa­nym przez współ­bra­ci, na­wo­łu­jąc do po­ku­ty; fla­ge­lant, bi­czow­nik


SJP.pl


flagellantka

człon­ki­ni bract­wa re­li­gij­ne­go, za­ło­żo­ne­go we Wło­szech w XIII wieku, która zgod­nie wę­dro­wa­ła wraz z in­ny­mi w pro­ce­sjach po­kut­ni­czych, bi­czu­jąc się i będąc bi­czo­wa­ną przez współ­bra­ci, na­wo­łu­jąc do po­ku­ty; fla­ge­lant­ka, bi­czow­nicz­ka


SJP.pl


flageolet

[czy­taj: flażolE] krót­ki flet po­dłuż­ny z XVIII wieku; fla­żo­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. nie­wiel­ka pi­szczał­ka z ust­ni­kiem dziób­ko­wym

 (1.2) kulin. ro­dzaj drob­nej jas­no­zie­lo­nej fa­so­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzyk za­grał na fla­ge­o­le­cie smut­ny ka­wa­łek.

 (1.2) Fa­sol­ka typu fla­ge­o­let cha­rak­te­ry­zu­je się nie­wiel­ki­mi, zie­lon­ka­wy­mi ziar­na­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flażolet

 (1.2) flażoletka

Wiktionary


flaglinka

w że­glar­stwie: linka bie­gną­ca od rei na masz­cie sy­gna­ło­wym ku do­ło­wi, na któ­rej pod­no­si się flagi sy­gna­ło­we kodu


SJP.pl

Fla­glin­ka – cien­ka, zwy­kle sta­lo­wa, linka bie­gną­ca przez blo­czek na masz­cie sy­gna­ło­wym. Służy do pod­no­sze­nia flag sy­gna­ło­wych.

Wikipedia


flagować

umie­szczać cho­rą­giew­ki sy­gna­ło­we na skra­ju te­re­nu, który ma być opy­la­ny z sa­mo­lo­tów w celu zni­szcze­nia szkod­ni­ków


SJP.pl


flagowcowate

o ce­chach fla­gow­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


flagowcowaty

o ce­chach fla­gow­co­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


flagowiec

1. re­pre­zen­ta­cyj­ny okręt danej floty; okręt fla­go­wy;
2. coś, co re­pre­zen­tu­je daną dzie­dzi­nę ludz­kiej dzia­łal­no­ści ze wzglę­du na swoją wy­so­ką war­tość;
3. ro­dzaj grzy­bów z rzędu żag­wiow­ców;
4. ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny cu­do­wro­nek


SJP.pl

Fla­go­wiec ("Se­miop­te­ra wal­la­cii") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny cu­do­wro­nek (Pa­ra­di­sa­e­i­dae). Jest ga­tun­kiem en­de­micz­nym, wy­stę­pu­je na wy­spach Mo­lu­kach, we wschod­niej In­do­nez­ji. To naj­da­lej na za­chód wy­su­nię­ty ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny cu­do­wro­nek.

Wikipedia


flagowisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kib. miej­sce, w któ­rym zbie­ra się się duża grupa ki­bi­ców ma­cha­ją­cych fla­ga­mi, ma­so­we ma­cha­nie fla­ga­mi w jed­nym miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­kie fla­go­wi­sko na Gór­ni­ku (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflaɡɔˈvʲiskɔ, AS: flagovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażka ż., flaga

 czas. oflagować dk.

Wiktionary


flagowy

zwią­za­ny z flagą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z flagą, do­ty­czą­cy flagi, upraw­nio­ny do no­sze­nia flagi

 (1.2) o pro­duk­cie, skle­pie itp. wy­róż­nia­ją­cy się, re­pre­zen­tu­ją­cy daną firmą lub in­sty­tu­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Ya­vi­nie 4 So­ju­szo­wi po­zo­sta­ła zbie­ra­ni­na my­śliw­ców i lek­kich krą­żow­ni­ków – star­cia nad Sca­ri­fem nie przetr­wa­ły nie­mal żadne jed­nost­ki fla­go­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażka ż., flaga ż.

Wiktionary


flagsztok

drzew­ce ban­de­ry na rufie stat­ku lub jach­tu; drą­żek fla­go­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. drzew­ce ban­de­ry na rufie;

Wiktionary

Flagsz­tok (drą­żek fla­go­wy) – drzew­ce, na któ­rym za­wie­sza­na jest ban­de­ra. Pięta flagsz­to­ka na stat­ku hand­lo­wym, okrę­cie wo­jen­nym czy jach­cie ża­glo­wym umie­szcza­na jest naj­czę­ściej na rufie jed­nost­ki bądź topie be­zan­masz­tu. Na topie flagsz­to­ka znaj­du­je się jabł­ko z ot­wo­rem, po­przez który prze­cho­dzi fla­glin­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflakʃtɔk, AS: flakštok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drążek flagowy

Wiktionary


flair

[czy­taj: fler] efek­tow­nie uży­wa­nie ak­ce­so­riów bar­mań­skich


SJP.pl


flak

1. przed­miot ob­wi­sły, zmię­ty, fla­ko­wa­ty
2. prze­no­śnie: czło­wiek słaby, bez woli i cha­rak­te­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kulin. osłon­ka kieł­ba­sy wy­ko­na­na z je­li­ta zwie­rzę­ce­go

 (1.2) kulin. część wo­ło­we­go żo­łąd­ka, pro­dukt na zupę

 (1.3) pot. zwiot­cza­ły, ob­wi­sły lub zmię­ty przed­miot

 (1.4) pot. kisz­ka, je­li­to, część wnętrz­no­ści zwie­rzę­cych lub ludz­kich

 (1.5) pot. czło­wiek bar­dzo słaby, wy­czer­pa­ny, po­zba­wio­ny ener­gii

Wiktionary

FlaK – w nie­miec­kiej no­men­kla­tu­rze woj­sko­wej de­sy­gna­ta ar­ma­ty prze­ciw­lot­ni­czej. Jest to skrót od słowa Flu­gab­wehr­ka­no­ne (rów­nież Flie­ge­rab­wehr­ka­no­ne) czyli do­słow­nie "dzia­ło obro­ny prze­ciw­lot­ni­czej".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flak, AS: flak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flaczarka ż., flaczarnia ż., flaczarz mos., flaki nmos., flakowatość ż.

:: zdrobn. flaczek mrz., flaczki nmos.

 czas. flaczeć ndk., sflaczeć dk., flakowacieć ndk., sflakowacieć dk.

 przym. flakowaty, flakowy

Wiktionary


flaki

1. kisz­ki, je­li­ta, wnętrz­no­ści
2. po­tra­wa z prze­dżo­łąd­ków wo­ło­wych lub cie­lę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. zupa z róż­nych czę­ści żo­łąd­ka wo­ło­we­go lub cie­lę­ce­go po­kro­jo­ne­go w cien­kie paski go­to­wa­na na wy­wa­rze z wło­szczyz­ny;

 (1.2) spoż. czę­ści żo­łąd­ka wo­ło­we­go lub cie­lę­ce­go, pro­dukt na flaki (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: flak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flaki – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Ra­dłów
  • Flaki (SIMC 0139962) – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Flaki (SIMC 0140008) – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Flaki – szczyt w Pie­ni­nach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znany jest rów­nież wa­riant fla­ków, w któ­rym za­miast żo­łąd­ków wo­ło­wych wy­ko­rzy­stu­je się żo­łąd­ki lub mięso dro­bio­we, a po­tra­wę na­zy­wa się fla­ka­mi dro­bio­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaci, AS: flaḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flak mrz., flaczek mrz., flaczki lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flaczki

Wiktionary


flakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


flakka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. syn­te­tycz­ny sty­mu­lant, alfa-pi­ro­li­dy­no­pen­tio­fe­non

Wiktionary


flakon

1. ozdob­na bu­te­lecz­ka słu­żą­ca zwła­szcza do per­fum;
2. na­czy­nie szkla­ne lub krysz­ta­ło­we na cięte kwia­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. wąski wazon

 (1.2) bu­tel­ka na per­fu­my

 (1.3) płyn­na za­war­tość fla­ko­nu (1.2)

 (1.4) kra­ków. bu­tel­ka wódki

Wiktionary

Fla­kon – jeden z ostań­ców w Gru­pie Bor­su­ka w re­zer­wa­cie przy­ro­dy Ska­mie­nia­łe Mia­sto na Po­gó­rzu Cięż­ko­wic­kim, w mie­ście Cięż­ko­wi­ce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie miej­sko-wiej­skiej Cięż­ko­wi­ce. Znaj­du­je się w Gru­pie Bor­su­ka po­mię­dzy ska­ła­mi Orzeł, Mała Basz­ta i Jajo. W in­for­ma­to­rze tu­ry­stycz­nym skały te opi­sy­wa­ne są jako Pie­czar­ki i zaz­na­czo­ne na mapie Ge­o­por­ta­lu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włóż kwia­ty do fla­ko­nu, zanim zwięd­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflakɔ̃n, AS: flakõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. flakonik m., flakoniczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flakonik, flakoniczek

Wiktionary


flakoniczek

zdrob­nie­nie od: fla­ko­nik


SJP.pl


flakonik

mały fla­kon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: fla­kon

 (1.2) książk. mały fla­kon

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­ję­ła z to­reb­ki fla­ko­nik per­fum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flakon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) buteleczka, flaszeczka

Wiktionary


flakowacieć

sta­wać się fla­ko­wa­tym


SJP.pl


flakowatość

po­tocz­nie: brak jędr­no­ści; ob­wi­słość, gu­mo­wa­tość, roz­cią­gli­wość, wiot­kość


SJP.pl


flakowaty

po­tocz­nie:
1. taki, który jest wiot­ki, stra­cił jędr­ność; sfla­cza­ły, ob­wi­sły, gu­mo­wa­ty, zwiot­cza­ły;
2. taki, który stra­cił ener­gię; słaby, osła­bły


SJP.pl


flakowy

zwią­za­ny z fla­kiem


SJP.pl


flakturm

Flak­turm ("wieża dział obro­ny prze­ciw­lot­ni­czej") – schro­ny w kształ­cie wieży bu­do­wa­ne w cza­sie II wojny świa­to­wej w Ber­li­nie, Ham­bur­gu i Wied­niu. Peł­ni­ły rolę schro­nu, ale także plat­form dla ar­ty­le­rii prze­ciw­lot­ni­czej (z ję­zy­ka nie­miec­kie­go "Flu­gab­wehr­ka­no­ne" lub "Flie­ge­rab­wehr­ka­no­ne", w skró­cie FLAK).

Wikipedia


flam.

skrót od: fla­mandz­ki


SJP.pl


flama

prze­sta­rza­le: ko­bie­ta bę­dą­ca czy­jąś prze­lot­ną sym­pa­tią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta bę­dą­ca obiek­tem przy­god­nej mi­łost­ki, ko­chan­ka

Wiktionary


flamand

obraz szko­ły fla­mandz­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na na­ro­do­wo­ści fla­mandz­kiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­le­ga­cja Fla­man­dów wspó­łu­czest­ni­czy w wo­do­wa­niu nowej kor­we­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flamandczyk mos., flamandzki mrz.

:: fż. Flamandka ż.

 przym. flamandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Flamandczyk

Wiktionary


flamandczyk

męż­czyz­na na­ro­do­wo­ści fla­mandz­kiej; Fla­mand


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na na­ro­do­wo­ści fla­mandz­kiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flamand mos., flamandzki mos.

:: fż. Flamandka ż.

 przym. flamandzki

Wiktionary


flamandczyzna

cechy ma­lar­stwa fla­mandz­kie­go; ma­lar­stwo fla­mandz­kie


SJP.pl


flamandia

1. rzad­ko: kra­i­na w za­chod­niej czę­ści Bel­gii; Flan­dria;
2. bel­gij­ska par­tia o pro­fi­lu so­cjal­de­mo­kra­tycz­nym, dzia­ła­ją­ca w wspól­no­cie ni­der­landz­ko­ję­zycz­nej


SJP.pl


flamandka

ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści fla­mandz­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści fla­mandz­kiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flamandzki mrz., Flandria ż.

:: fm. Flamand mos., Flamandczyk mos.

 przym. flamandzki

Wiktionary


flamandzki

do­ty­czą­cy Flan­drii, Fla­man­dów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do re­gio­nu w pół­noc­nej czę­ści Bel­gii, Flan­drii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt, et­no­lekt, język uży­wa­ny we Flan­drii; jeden z trzech ję­zy­ków urzę­do­wych w Bel­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem wiel­kim wiel­bi­cie­lem ma­lar­stwa fla­mandz­kie­go.

 (2.1) Fla­mandz­ki jest jed­nym z ję­zy­ków ofi­cjal­nych Bel­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flamandczyk mos., Flamand mos., Flamandka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) język flamandzki, skr. flam.

Wiktionary


flamandzkojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem fla­mandz­kim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku fla­mandz­kim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem fla­mandz­kim


SJP.pl


flamaster

dłu­go­pis o koń­ców­ce z filcu lub in­ne­go two­rzy­wa, do ry­so­wa­nia grubą kre­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj pióra wy­peł­nio­ne­go tu­szem i ma­ją­ce­go ka­wa­łek filcu za­miast sta­lów­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku obu­rze­niu babci Ka­ro­lin­ka po­ma­lo­wa­ła sobie paz­nok­cie czer­wo­nym fla­ma­strem spi­ry­tu­so­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãˈmastɛr, AS: flãmaster

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisak, mazak

Wiktionary


flamastrowy

→ fla­ma­ster


SJP.pl

Patrz:

flamaster

flamastry

dłu­go­pis o koń­ców­ce z filcu lub in­ne­go two­rzy­wa, do ry­so­wa­nia grubą kre­ską


SJP.pl


flambirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. spo­sób po­da­wa­nia po­tra­wy, po­le­ga­ją­cy na obla­niu moc­nym al­ko­ho­lem i pod­pa­le­niu

 (1.2) kulin. pod­pa­le­nie po­tra­wy pod­czas jej przy­go­to­wy­wa­nia

Wiktionary

Flam­bi­ro­wa­nie – spo­sób po­da­wa­nia po­tra­wy po­le­ga­ją­cy na obla­niu lub skro­pie­niu dania al­ko­ho­lem i pod­pa­le­nia go (tzw. pło­ną­cy pół­mi­sek). Flam­bi­ru­je się mię­dzy in­ny­mi sma­żo­ne ba­na­ny lub mięso. Do flam­bi­ro­wa­nia używa się wy­łącz­nie moc­nych al­ko­ho­li (40–60%).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Tylko trun­ki z wy­so­ką za­war­to­ścią al­ko­ho­lu mogą być użyte do flam­bi­ro­wa­nia je­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflãmbʲirɔˈvãɲɛ, AS: flãmbʹirovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. flambirować ndk.

Wiktionary


flambirować

pod­pa­lać po­tra­wę tuż przed jej po­da­niem (np. pło­ną­ce szasz­ły­ki)


SJP.pl


flamboyant

[czy­taj: flambłaJĄ] styl w sztu­ce póź­no­go­tyc­kiej; gotyk pło­mie­ni­sty


SJP.pl

Flam­bo­y­ant – kie­ru­nek w schył­ko­wym okre­sie ar­chi­tek­tu­ry póź­ne­go go­ty­ku, na­zy­wa­ny pło­mie­ni­stym.

Wy­stę­po­wał prze­de wszyst­kim na te­re­nie Fran­cji w XV i XVI wieku. Ce­cho­wa­ła go dro­biaz­go­wość i nad­miar de­ta­li, rzeź­by. Łuki stały się ostrzej­sze, prze­gię­te w for­mie "ośle­go grzbie­tu", w de­ta­lach wy­ko­rzy­sty­wa­no kształt pło­mie­nia lub ry­bie­go pę­che­rza. Jed­no­cze­śnie dą­żo­no do upro­szcze­nia kon­struk­cji.

Wikipedia


flame

[czy­taj: flejm] za­żar­ta kłót­nia przez in­ter­net; flejm, flame war


SJP.pl


flamen

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: jeden spoś­ród 15 ka­pła­nów wcho­dzą­cych w skład pon­ty­fi­ków; fla­min


SJP.pl

Fla­men – ka­płan w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie słu­żą­cy kon­kret­ne­mu bogu.

Ko­le­gium fla­mi­nów skła­da­ło się z 15 ka­pła­nów. Wśród nich naj­wyż­szy rangą był fla­men Jo­wi­sza, zwany "fla­men Dia­lis". Dwaj ko­lej­ni to fla­men Marsa ("fla­men Mar­tia­lis") i Kwi­ry­na ("fla­men Qu­i­ri­na­lis"). Po­zo­sta­li słu­ży­li mniej­szym bogom i bo­gi­niom, jak Wul­kan, Flora, Po­mo­na.

Wikipedia


flamenco

[czy­taj: fla­men­ko] ryt­micz­ny ta­niec Cy­ga­nów hisz­pań­skich; mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

Fla­men­co – an­da­lu­zyj­ska sztu­ka łą­czą­ca śpiew, ta­niec i mu­zy­kę in­stru­men­tal­ną, zwła­szcza gi­ta­ro­wą. Jej trzy pod­sta­wo­we skład­ni­ki okre­śla się hisz­pań­ski­mi naz­wa­mi ' (śpiew), ' (ta­niec) oraz "" (grę gi­ta­ro­wą). Fla­men­co uksz­tał­to­wa­ło się z dłu­gie­go wspó­łist­nie­nia kul­tur An­da­luz­ji: miej­sco­wej, rom­skiej, ma­u­re­tań­skiej, ży­dow­skiej, chrze­ści­jań­skiej i lu­do­wej hisz­pań­skiej.

Wikipedia


flamin

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: jeden spoś­ród 15 ka­pła­nów wcho­dzą­cych w skład pon­ty­fi­ków; fla­men


SJP.pl


flaming

duży ptak o dłu­gim dzio­bie zgię­tym w po­ło­wie ku do­ło­wi, wy­so­kich no­gach, dłu­giej szyi oraz bia­łym upie­rze­niu z ró­żo­wym na­lo­tem; czer­wo­nak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. duży ptak bro­dzą­cy o bia­ło­ró­żo­wym upie­rze­niu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może będę ma­chał no­ga­mi za­wie­szo­ny­mi na ży­ran­do­lu albo co­dzien­nie ła­sko­tał się pió­rem fla­min­ga?

 (1.1) Jest to kra­i­na pta­ków, gdzie że­ru­ją m.in. stada ró­żo­wych i bia­łych fla­min­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãmʲĩŋk, AS: flãmʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flamingowe nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwonak, flaming amerykański, flaming karaibski, czerwonak różowy

Wiktionary


flamingi

duży ptak o dłu­gim dzio­bie zgię­tym w po­ło­wie ku do­ło­wi, wy­so­kich no­gach, dłu­giej szyi oraz bia­łym upie­rze­niu z ró­żo­wym na­lo­tem; czer­wo­nak


SJP.pl

Fla­min­gi, czer­wo­na­ki, czer­wo­na­ko­wa­te (Pho­e­ni­cop­te­ri­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu fla­min­go­wych (Pho­e­ni­cop­te­ri­for­mes).

Wikipedia


flamingowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu fla­min­go­wych; fla­min­gi, czer­wo­na­ki, czer­wo­na­ko­wa­te


SJP.pl


flamingowaty

o ce­chach fla­min­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


flamingowe

rząd pta­ków ne­o­gna­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pho­e­ni­cop­te­ri­for­mes|Fürbringer|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Fla­min­go­we (Pho­e­ni­cop­te­ri­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu fla­min­go­wych na­le­ży jedna ro­dzi­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flaming mzw.

Wiktionary


flamingowy

1. → fla­ming;
2. o ce­chach fla­min­go­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


flamiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Fla­mi­niu­sza, zwią­za­ny z Fla­mi­niu­szem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć niebo w li­sto­pa­dzie zam­glo­ne i dżdży­ste, / Na fla­miń­skim go­ściń­cu kłębi się ku­rza­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flaminiusz mos.

Wiktionary


flammarion

Flam­ma­rion – nazwa zwy­cza­jo­wa jed­nej z dwóch jed­no­stek go­spo­dar­czych: wy­daw­nict­wa Flam­ma­rion oraz Grupy Flam­ma­rion.

Wikipedia


flammeum

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: welon ślub­ny ko­lo­ru ogni­sto­czer­wo­ne­go


SJP.pl

Flam­me­um – welon ślub­ny ko­lo­ru ciem­no­żół­te­go uży­wa­ny w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, naj­waż­niej­szy ele­ment stro­ju rzym­skiej panny mło­dej.

Jego nazwa wy­wo­dzi się od ła­ciń­skie­go słowa "flam­ma" (pło­mień), stąd nie­kie­dy po­da­je się, że miał kolor czer­wo­ny. Prze­czą temu jed­nak opisy "flam­me­um" (o żół­tym ko­lo­rze we­lo­nu pisał Pli­niusz Star­szy) oraz przed­sta­wie­nia pla­stycz­ne (np. ma­lo­wi­dło na ścia­nie jed­nej z pom­pe­jań­skich willi).

Wikipedia


flan

deser, ba­becz­ka bu­dy­nio­wa po­la­na kar­me­lem


SJP.pl


flanc

młoda ro­śli­na wy­ho­do­wa­na z na­sie­nia, do czasu jej prze­sa­dze­nia; sa­dzon­ka, roz­sa­da, flan­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. sa­dzon­ka ro­ślin­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: flan­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzię­ły­śmy na targu tro­chę flan­ców po­mi­do­rów ma­li­no­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãnt͡s, AS: flãnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanca ż., flancowanie n.

 czas. flancować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flanca, rozsada, sadzonka

Wiktionary


flanca

młoda ro­śli­na wy­ho­do­wa­na z na­sie­nia, do czasu jej prze­sa­dze­nia; sa­dzon­ka, roz­sa­da, flanc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. sa­dzon­ka ro­ślin­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: flanc

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • siew­ka przez­na­czo­na do po­sa­dze­nia
  • sa­dzon­ka przez­na­czo­na do po­sa­dze­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzię­ły­śmy na targu tro­chę flanc po­mi­do­rów ma­li­no­wych.

 (1.1) Wśród flanc kwia­to­wych naj­więk­szym wzię­ciem cie­szy­ły się be­go­nie, szał­wia i brat­ki (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanc mrz., flancowanie n.

 czas. flancować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flanc, rozsada, sadzonka

Wiktionary


flancka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sa­dzon­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ablyjger, szczypek, szczypka

Wiktionary


flancowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|flan­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. flancować ndk.

 rzecz. flanc mrz., flanca ż.

Wiktionary


flancować

sa­dzić, roz­sa­dzać flan­ce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ogrod. sa­dzić siew­ki do grun­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­gi­na cały ranek flan­co­wa­ła po­mi­do­ry i miętę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanc mrz., flanca ż., flancowanie n.

 czas. przeflancować dk., przeflancowywać ndk.

Wiktionary


flanczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


flanders

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flan­ders – an­giel­ska nazwa re­gio­nu Flan­dria
  • Flan­ders – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma
  • Flan­ders – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork
  • Holly Flan­ders ame­ry­kań­ska nar­ciar­ka al­pej­ska
  • Roger Flan­ders ame­ry­kań­ski za­pa­śnik
  • Flan­ders – wło­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Flan­ders and Swann – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Flan­ders Elec­tric Com­pa­ny – dawne ame­ry­kań­ski pro­du­cent sa­mo­cho­do­wy
  • Flan­ders Expo – cen­trum wy­sta­wien­ni­cze w Bel­gii
  • Flan­ders F.4 – bry­tyj­ski jed­no­płat
  • Flan­ders Field Ame­ri­can Ce­me­te­ry and Me­mo­rial – cmen­tarz w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Flan­ders In­do­or 2011 – mi­tyng lek­ko­at­le­tycz­ny

Wikipedia


flandria

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Eu­ro­pie, nad Mo­rzem Pół­noc­nym;
2. re­gion au­to­no­micz­ny w Bel­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji, Bel­gii i Ho­lan­dii

 (1.2) geogr. adm. re­gion Bel­gii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flan­dria – sy­no­nim Re­gio­nu Fla­mandz­kie­go
  • Flan­dria Wschod­nia – pro­win­cja w Re­gio­nie Fla­mandz­kim
  • Flan­dria Za­chod­nia – pro­win­cja w Re­gio­nie Fla­mandz­kim
  • Flan­dria – kra­i­na hi­sto­rycz­na na te­re­nie Bel­gii, Fran­cji i Ni­der­lan­dów
  • Flan­dria – obraz Otto Dixa z lat 1934–1936
  • Flan­dria – bel­gij­ski pro­du­cent ro­we­rów i mo­to­rów
  • Flan­dria – szwedz­ki sta­tek
  • Cla­e­ys Flan­dria
  • Hrab­stwo Flan­drii
  • Pań­stwo Flan­drii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ''Od XV wieku roz­po­czął się we Flan­drii re­ne­sans, kraj stał się cen­trum roz­wo­ju ma­lar­stwa (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãndrʲja, AS: flãndrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flandryjczyk mos., Flandryjka ż., Flamandka ż.

 przym. flandryjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Region Flamandzki

Wiktionary


flandryjczyk

miesz­ka­niec Flan­drii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej lub re­gio­nu au­to­no­micz­ne­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Flan­drii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flandria ż.

:: fż. Flandryjka ż.

 przym. flandryjski

Wiktionary


flandryjka

miesz­kan­ka Flan­drii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej lub re­gio­nu au­to­no­micz­ne­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Flan­drii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flandria ż.

:: fm. Flandryjczyk mos.

 przym. flandryjski

Wiktionary


flandryjski

→ Flan­dria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Flan­drią, do­ty­czą­cy Flan­drii

Wiktionary

Patrz:

Flandria

Powiązane:

 rzecz. Flandria ż., Flandryjczyk mos., Flandryjka ż.

Wiktionary


flanela

mięk­ka, cie­pła weł­nia­na lub ba­weł­nia­na tka­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. mięk­ka tka­ni­na ba­weł­nia­na lub weł­nia­na, po­kry­ta de­li­kat­nym mesz­kiem, sto­so­wa­na do wy­ro­bu m.in. ko­szul, piżam i po­ście­li;

Wiktionary

Fla­ne­la – mięk­ka i ma­syw­na tka­ni­na ba­weł­nia­na lub weł­nia­na o do­brych wła­ści­wo­ściach ter­mo­i­zo­la­cyj­nych, na­le­żą­ca do grupy tka­nin z okry­wą ru­no­wą (włó­kien­ną). Sto­so­wa­na do wy­ro­bu ubrań, bie­liz­ny (zwła­szcza piżam), po­ście­li. Tkana splo­tem płó­cien­nym, mało po­dat­nym na usz­ko­dze­nia me­cha­nicz­ne, lub sko­śnym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od babci do­sta­łam ko­szu­lę nocną z ró­żo­wej fla­ne­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãˈnɛla, AS: flãnela

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flanelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk futerbach

Wiktionary


flaneletka

ba­weł­nia­na tka­ni­na z mesz­kiem, imi­tu­ją­ca weł­nia­ną fla­ne­lę


SJP.pl


flanelka

zdrob­nie­nie od: fla­ne­la (mięk­ka, cie­pła weł­nia­na lub ba­weł­nia­na tka­ni­na)


SJP.pl


flanelkowy

zro­bio­ny z fla­nel­ki (np. kocyk fla­nel­ko­wy, kaf­ta­nik fla­nel­ko­wy)


SJP.pl


flanelowy

przy­miot­nik od: fla­ne­la; zro­bio­ny z mięk­kiej, cie­płej weł­nia­nej lub ba­weł­nia­nej tka­ni­ny (np. ko­szu­la fla­ne­lo­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z fla­ne­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec po­da­ro­wał matce fla­ne­lo­wą ko­szu­lę nocną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanela ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z flaneli

Wiktionary


flanerować

żar­to­bli­wie: spa­ce­ro­wać


SJP.pl


flank

flan­ka; skrzy­dło cze­goś, bok; w daw­nej ter­mi­no­lo­gii woj­sko­wej: bocz­ne skrzy­dło, bocz­na pla­ców­ka, bocz­na wieża twier­dzy


SJP.pl


flanka

1. bok, skrzy­dło szyku woj­sko­we­go;
2. bocz­ny pas bo­i­ska, na któ­rym naj­czę­ściej roz­gry­wa piłkę skrzy­dło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. skrzy­dło szyku woj­sko­we­go

 (1.2) bocz­na wieża twier­dzy

 (1.3) sport. bocz­na część bo­i­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie dy­wiz­je wysz­ły na naszą flan­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflãnka, AS: flãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flankier m.

 czas. flankować ndk.

 przym. flankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1) flank

Wiktionary


flanker

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. środ. per­fu­my na­wią­zu­ją­ce (nazwą czy za­pa­chem) do po­przed­nie­go za­pa­chu z tej samej serii;

Wiktionary

Flan­ker – ter­min sto­so­wa­ny w bran­ży per­fu­me­ryj­nej na okre­śle­nie per­fum, które pod pew­ny­mi wzglę­da­mi ba­zu­ją bądź na­wią­zu­ją do pod­sta­wo­wej (zaz­wy­czaj pier­wszej) wer­sji ist­nie­ją­ce­go pach­ni­dła, lub są jego roz­wi­nię­ciem, ich skład jest na ogół jed­nak w znacz­nym stop­niu zmo­dy­fi­ko­wa­ny. Flan­ker jest to ko­lej­na edy­cja, kon­ty­nu­a­cja ba­zo­we­go za­pa­chu, albo wa­ria­cja na jego temat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fla­kon za­mó­wi­łam po jed­nym te­ście nad­garst­ko­wym i nie ża­łu­ję :) To bar­dzo udany flan­ker.

Wiktionary


flankier

żoł­nierz konny z grupy ubez­pie­cza­ją­cej z boku od­dział ka­wa­le­rii


SJP.pl


flankierski

→ flan­kier


SJP.pl

Patrz:

flankier

flankowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|flan­ko­wać.

Wiktionary

Flan­ko­wa­nie – ma­newr tak­tycz­ny, po­le­ga­ją­cy na za­a­ta­ko­wa­niu wroga od skrzy­dła (flan­ki), sto­so­wa­ny głów­nie w pie­cho­cie w walce mniej­szych od­dzia­łów. We­dług tak­ty­ki ame­ry­kań­skiej, flan­ko­wa­nie skła­da się z czte­rech faz (4 x F):

Wikipedia

Powiązane:

 czas. flankować ndk.

Wiktionary


flankować

1. ota­czać coś z boku albo z obu stron;
2. ob­wa­ro­wy­wać flan­ka­mi twier­dzę;
3. na­cie­rać na nie­przy­ja­cie­la z boku, ota­czać woj­sko nie­przy­ja­cie­la; os­krzyd­lać, brać we dwa ognie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oflan­ko­wać)

 (1.1) ota­czać czymś z boku

 (1.2) wojsk. na­cie­rać na nie­przy­ja­cie­la z boku, ota­czać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­cia Dy­wiz­ja flan­ko­wa­ła nie­miec­ki Trzy­na­sty Kor­pus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flãŋˈkɔvat͡ɕ, AS: flãŋkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flanka ż., flankowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oskrzydlać

Wiktionary


flankowy

skie­ro­wa­ny na flan­kę, na bok, na boki; bocz­ny


SJP.pl


flansza

wy­stęp ota­cza­ją­cy obwód róż­nych czę­ści in­sta­la­cji, np. ru­ro­cią­gu; koł­nierz, kryza


SJP.pl


flanszowy

→ flan­sza


SJP.pl

Patrz:

flansza

flara

bar­dzo jasne świa­tło roz­bły­sko­we, uży­wa­ne do da­wa­nia sy­gna­łu lub oś­wiet­la­nia te­re­nu; raca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ra­kie­ta świetl­na da­ją­ca sy­gna­ło­we świa­tło roz­bły­sko­we; ra­kie­ta umo­co­wa­na na spa­do­chro­nie słu­żą­ca do oś­wiet­le­nia te­re­nu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • flara – efekt w fo­to­gra­fii
  • flara – pi­ro­tech­nicz­ny śro­dek słu­żą­cy do sy­gna­li­za­cji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflara, AS: flara

Wiktionary


flash

[czy­taj: flesz]
1. typ pa­mię­ci sto­so­wa­ny w kar­tach pa­mię­ci i in­nych no­śni­kach da­nych, np. pen­dri­ve'ach;
2. tech­no­lo­gia two­rze­nia udź­wię­ko­wio­nych, nie­wiel­kim ani­ma­cji, po­pu­lar­na w in­ter­ne­cie;
3. krót­ki, zwy­kle po­ni­żej mi­nu­ty, te­le­wi­zyj­ny ma­te­riał in­for­ma­cyj­ny;
4. ro­dzaj psy­cho­pa­tycz­ne­go za­bu­rze­nia, wy­stę­pu­ją­ce­go po za­ży­ciu niek­tó­rych nar­ko­ty­ków, np. he­ro­i­ny;
5. lampa bły­sko­wa w apa­ra­cie fo­to­gra­ficz­nym; flesz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flash – miej­sco­wość w hrab­stwie Staf­fords­hi­re (An­glia)
  • Ge­or­ge Flasz (Ge­or­ge Flash)
  • Flash Gor­don – po­stać ko­mik­so­wa au­tor­stwa
  • Flash – sze­reg po­sta­ci ko­mik­so­wych, wy­stę­pu­ją­cych w pu­bli­ka­cjach DC Co­mics (Barry Allen, Wally West, Bart Allen)
  • Flash – se­rial te­le­wi­zyj­ny z lat 1990–1991, ba­zu­ją­cy na ko­mik­sach Flash wy­daw­nict­wa DC Co­mics
  • Flash – se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2014 roku
  • Flash – film z 1997 roku
  • Flash – album Amo­y­a­mo
  • Flash – album Elec­tric Food
  • Flash – album Jeffa Becka
  • Flash – album Towy Te­ie­go
  • Flash – sin­gel ze­spo­łu Queen z al­bu­mu Flash Gor­don

Wikipedia


flashback

[czy­taj: flesz­bek] spon­ta­nicz­ne krót­kotr­wa­łe przy­pom­nie­nie sobie prze­by­tych w przesz­ło­ści doz­nań psy­cho­tycz­nych, po­ja­wia­ją­ce się w wy­ni­ku stre­su, zmę­cze­nia, spo­ży­cia al­ko­ho­lu lub środ­ków ha­lu­cy­no­gen­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ina­czej re­mi­ni­scen­cja
  • Flash­back – objaw za­bu­rzeń per­cep­cji
  • Flash­back – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Flash­back – roc­ko­wy ze­spół mu­zycz­ny
  • Flash­back − czwar­ty album szwedz­kie­go pio­sen­ka­rza Da­ri­na
  • Flash­back – album Joan Jett
  • „Flash­back” – je­de­na­sty sin­gel DJ-a i pro­du­cen­ta Tom­craft, wy­da­ny w 1998
  • Flash­back – mi­nial­bum grupy iKON
  • Flash­back – wło­ski film fa­bu­lar­ny z 1969
  • Flash­back Media Group – szwedz­kie przed­się­bior­stwo me­dio­we
    • Flash­back Forum – szwedz­kie forum in­ter­ne­to­we

Wikipedia


flashować

[czy­taj: fla­szo­wać] wgry­wać lub ak­tu­a­li­zo­wać opro­gra­mo­wa­nie ukła­do­we (firm­wa­re) urzą­dze­nia


SJP.pl


flashowy

→ flash [czy­taj: fle­szo­wy]


SJP.pl


flasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


flasza

duża flasz­ka, butla


SJP.pl

Fla­sza (663 m n.p.m.) – szczyt w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Ropa, po­ło­żo­ny w za­chod­niej czę­ści Be­ski­du Ni­skie­go, nad wsią Klim­ków­ka.

Wikipedia


flaszczyna

lek­ce­wa­żą­co lub żar­to­bli­wie o flasz­ce


SJP.pl


flaszeczka

zdrob­nie­nie od: flasz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. pot. zdrobn. od: flasz­ka; mała flasz­ka

 (1.2) pieszcz. pot. za­war­tość fla­szecz­ki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ap­tecz­ce stała fla­szecz­ka z ja­ki­miś kro­pla­mi.

 (1.1) He­niek przy­niósł fla­szecz­kę cze­goś moc­niej­sze­go, na­pij­my się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flaˈʃɛt͡ʃka, AS: flašečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flacha ż., flaszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buteleczka

Wiktionary


flaszeria

cho­ro­ba gą­sie­nic jed­wab­ni­ka; mart­wo­ta


SJP.pl


flaszka

1. na­czy­nie szkla­ne z wąską szyj­ką i małym ot­wo­rem, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pły­nów, bu­tel­ka;
2. za­war­tość tego na­czy­nia, np. flasz­ka wódki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: fla­sza

 (1.2) pot. bu­tel­ka, zwła­szcza wódki

 (1.3) pot. za­war­tość flasz­ki (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • flasz­ka – bu­tel­ka
  • Flasz­ka – skała w gru­pie Skał Rzęd­ko­wic­kich na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na dnie flasz­ki nie­wie­le już zo­sta­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaʃka, AS: flaška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flasza ż.

:: zgrub. flacha ż.

:: zdrobn. flaszeczka ż.

 przym. flaszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) butelka, flakon

Wiktionary


flaszkowaty

po­dob­ny kształ­tem do flasz­ki


SJP.pl


flaszowcowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, o wielu ga­tun­kach drzew i krze­wów ros­ną­cych w stre­fie zwrot­ni­ko­wej


SJP.pl

Fla­szow­co­wa­te ("An­no­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych sta­no­wią­ca jedno z ich star­szych od­ga­łę­zień linii roz­wo­jo­wych w rzę­dzie ma­gno­liow­ców "Ma­gno­lia­les". Liczy około 2300 ga­tun­ków zgru­po­wa­nych w 120–130 ro­dza­jach. Są to drze­wa, krze­wy lub pną­cza, wy­stę­pu­ją­ce głów­nie w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, w wil­got­nych la­sach rów­ni­ko­wych.

Wikipedia


flaszowcowaty

o ce­chach fla­szow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


flaszowiec

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych, po­cho­dzą­cych z Ame­ry­ki Środ­ko­wej;

 (1.2) owoc fla­szow­ca (1.1)

Wiktionary

Fla­szo­wiec ("An­no­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych ("An­no­na­ce­ae"). Obej­mu­je 171 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w kli­ma­cie rów­ni­ko­wym obu Ame­ryk Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "An­no­na mu­ri­ca­ta" L.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flaˈʃɔvʲjɛt͡s, AS: flašovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) cherymoja, czerymoja, cherimoya

Wiktionary


flaszowy

przy­miot­nik od: fla­sza


SJP.pl


flatau

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fla­tau – nie­miec­ko­ję­zycz­na, wzmian­ko­wa­na w XVII wieku nazwa Zło­to­wa.
  • Alek­san­der Fla­tau (1836–1902) – ku­piec i fi­lan­trop, oj­ciec Mi­cha­ła Sta­ni­sła­wa
  • Ed­ward Fla­tau (1868–1932) – pol­ski le­karz-ne­u­ro­log, oj­ciec Jo­an­ny, brat Ju­lia­na
  • Fran­ci­szek Fla­tau (1900–1940) – rot­mistrz Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej, syn Mi­cha­ła Sta­ni­sła­wa
  • Georg Fla­tau (1865–1942) – nie­miec­ki le­karz ne­u­ro­log i psy­chia­tra
  • Izaak Fla­tau (zm. 1807) – ży­dow­ski ku­piec, za­ło­ży­ciel tzw. Nie­miec­kiej Sy­na­go­gi w War­sza­wie
  • Jakub Lud­wik Fla­tau (1800–1862) – pol­ski ku­piec, bra­ta­nek Alek­san­dra
  • Jo­an­na Fla­tau (1928–1999) – pol­ska le­kar­ka psy­chia­tra, córka Ed­war­da
  • Józef Jakub Fla­tau (1812–1887) – nie­miec­ki ku­piec po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Ju­lian Fla­tau (1870–1935) – pol­ski che­mik i far­ma­ce­u­ta, oj­ciec Ka­zi­mie­rza, brat Ed­war­da
  • Ka­zi­mierz Fla­tau (1910–2000) – pol­ski muzyk, za­ło­ży­ciel klasy kla­we­sy­nu w wyż­szej szko­le mu­zycz­nej w Poz­na­niu, syn Ju­lia­na
  • Lud­wik Fla­tau (1829–1890) – pol­ski ban­kier z Płoc­ka, oj­ciec Ed­war­da i Ju­lia­na

Wikipedia


flatland

sport wy­czy­no­wy na ro­we­rze typu BMX, po­le­ga­ją­cy na wy­ko­ny­wa­niu róż­nych tri­ków na pła­skim te­re­nie


SJP.pl


flatlay

[czy­taj: flatLEJ] zdję­cie z per­spek­ty­wy lotu ptaka, przed­sta­wia­ją­ce przed­mio­ty le­żą­ce na pła­skiej po­wierzch­ni; flat lay


SJP.pl


flatter

drga­nia czę­ści stat­ku po­wietrz­ne­go (skrzy­deł, uste­rzeń i in.)


SJP.pl

Flat­ter (ang. "flut­ter" – trze­po­ta­nie) – ro­dzaj ae­ro­e­la­stycz­nych drgań sa­mow­zbud­nych skrzy­dła, lotek (w sta­ło­pła­tach), uste­rze­nia lub łopat wir­ni­ków no­śnych (w wi­ro­pła­tach) pow­sta­ją­cych po prze­kro­cze­niu okre­ślo­nej pręd­ko­ści, zwa­nej "pręd­ko­ścią kry­tycz­ną flat­te­ru". W bu­dow­lach wy­sta­wio­nych na dzia­ła­nie wia­tru (zob. most Ta­co­ma) wy­stę­pu­je po­dob­ne zja­wi­sko, jed­nak szcze­gó­ło­wy me­cha­nizm pow­sta­wa­nia jest inny.

Wikipedia


flatterowy

przy­miot­nik od: flat­ter


SJP.pl


flaubert

[czy­taj: floBER] Gu­sta­ve Fla­u­bert (1821-80), pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl


flaubertowski

[czy­taj: flo­ber­tow­ski] taki jak u Gu­sta­ve'a Fla­u­ber­ta, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Gu­sta­ve'a Fla­u­ber­ta


SJP.pl


flausz

mięk­ka tka­ni­na weł­nia­na lub pół­weł­nia­na z przę­dzy zgrzeb­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj gru­bej i bar­dzo mięk­kiej tka­ni­ny weł­nia­nej lub ba­weł­nia­nej;

Wiktionary

Fla­usz – mięk­ka, gruba tka­ni­na wy­ko­na­na z wełny lub mie­szan­ki wełny z in­ny­mi włó­kna­mi, o splo­cie sko­śnym lub atła­so­wym. Cha­rak­te­ry­zu­je się gęstą, pod­da­ną fo­lo­wa­niu i dra­pa­niu okry­wą włó­kien­ną. Naj­czę­ściej bar­wio­na jed­no­li­cie, uży­wa­na do szy­cia pe­le­ryn, kur­tek i in­nych okryć wierzch­nich.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. flauszowy

Wiktionary


flauszowy

przy­miot­nik od: fla­usz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z fla­u­szu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flausz mrz.

Wiktionary


flauta

w że­glar­stwie: bez­wietrz­na po­go­da na morzu; sztil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. sy­tu­a­cja na morzu, gdy brak wia­tru;

Wiktionary

Fla­u­ta (sztil, cisza mor­ska) – okre­śle­nie że­glar­skie oz­na­cza­ją­ce stan po­go­dy na morzu cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się cał­ko­wi­tym bra­kiem wia­tru. W skali Be­a­u­for­ta od­po­wia­da sile wia­tru rów­nej 0, przy pręd­ko­ści wia­tru nie­prze­kra­cza­ją­cej 0,005 m/s.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy fla­u­cie nie da się że­glo­wać – trze­ba uru­cho­mić sil­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflawta, AS: flau̯ta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cisza, sztil; rzad. bezwietrze

Wiktionary


flautino

w par­ty­tu­rach: okre­śle­nie fletu po­przecz­ne­go; fla­u­to


SJP.pl


flauto

w par­ty­tu­rach: okre­śle­nie fletu po­przecz­ne­go; fla­u­ti­no


SJP.pl


flawanon

zwią­zek che­micz­ny z grupy fla­wo­no­i­dów, wy­stę­pu­ją­cy w cy­tru­sach


SJP.pl


flawanony

grupa związ­ków che­micz­nych wy­stę­pu­ją­cych w owo­cach cy­tru­so­wych: he­spe­ry­dy­na, na­rin­ge­ni­na i ery­o­doc­ty­ol


SJP.pl


flawedo

zew­nętrz­na część owoc­ni owo­ców cy­tru­so­wych


SJP.pl

Fla­we­do – eg­zo­karp (zew­nętrz­na war­stwa) owo­ców cy­tru­so­wych. Jest zbu­do­wa­ny ze zgru­bia­łych ko­mó­rek o niez­drew­nia­łych ścia­nach, po­mię­dzy któ­ry­mi znaj­du­ją się prze­stwo­ry wy­peł­nio­ne olej­ka­mi ete­rycz­ny­mi.

Wikipedia


flawia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

– żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Fla­wiusz. Ist­nie­je kilka świę­tych pa­tro­nek tego imie­nia.

Fla­wia imie­ni­ny ob­cho­dzi: 17 stycz­nia, 18 lu­te­go, 7 maja, 12 maja, 23 sierp­nia i 5 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie po­wie­dzia­łem Fla­wii o na­szej spra­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flawian mos., Flawiusz mos.

Wiktionary


flawian

imię żeń­skie


SJP.pl

Fla­wian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rzym­skie­go rodu Fla­wiu­szów. Oz­na­cza "fla­vus" - "żółty, płowy, złoty". Wśród pa­tro­nów - m.in. św. Fla­wian II, bi­skup An­tio­chii.

Fla­wian imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 stycz­nia, 14 lu­te­go, 18 lu­te­go, 24 lu­te­go, 20 lipca i 23 sierp­nia.

Wikipedia


flawiana

imię żeń­skie


SJP.pl

Fla­wia­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od nazwy rzym­skie­go rodu Fla­wiu­szów. Oz­na­cza "na­le­żą­ca do Fla­wiu­sza, po­cho­dzą­ca od Fla­wiu­sza". Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Fla­wia­na z Au­xer­re.

Fla­wia­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 5 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


flawianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fla­wia­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


flawianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fla­wia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


flawina

zwią­zek che­micz­ny peł­nią­cy razem z ka­ro­te­no­i­da­mi funk­cję fo­to­re­cep­to­rów w fo­to­tro­piz­mie


SJP.pl


flawiusz

1. przy­do­mek ro­do­wy człon­ków rzym­skiej dy­na­stii ce­sar­skiej pa­nu­ją­cej w la­tach 69-96;
2. imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od imie­nia rzym­skie­go rodu Fla­wiu­szów. Po ła­ci­nie zna­czy "złoty".

Fla­wiusz imie­ni­ny ob­cho­dzi: 18 lu­te­go, 18 kwiet­nia i 22 czerw­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fla­wiusz kupi nowy sku­ter na wios­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflavʲjuʃ, AS: flavʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Flawia ż.

Wiktionary


flawiusze

dy­na­stia rzym­ska


SJP.pl

Fla­wiu­sze – dy­na­stia w ce­sar­stwie rzym­skim pa­nu­ją­ca w la­tach 69–96. Na­le­że­li do niej:

Wikipedia


flawiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fla­wiu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


flawiwirus

wirus od­po­wie­dzial­ny m.in. za dengę, kle­szczo­we za­pa­le­nie mózgu czy Zikę


SJP.pl

Fla­wi­wi­rus jest ro­dza­jem wi­ru­sów z ro­dzi­ny "Fla­vi­vi­ri­dae". Ro­dzaj ten obej­mu­je wirus Za­chod­nie­go Nilu, wirus dengi, wirus kle­szczo­we­go za­pa­le­nia mózgu, wirus żół­tej go­rącz­ki, wirus Zika i kilka in­nych wi­ru­sów, które mogą pro­wa­dzić do za­pa­le­nia mózgu. Nazwa po­cho­dzi od wi­ru­sa żół­tej go­rącz­ki, który jest ga­tun­kiem ty­po­wym dla ro­dza­ju; słowo "fla­vus" oz­na­cza "żółty" po ła­ci­nie.

Wikipedia


flawoksantyna

żółty barw­nik spo­żyw­czy o nu­me­rze E161a


SJP.pl

Fla­wok­san­ty­na ("E161a") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ksan­to­fi­li (pod­gru­pa ka­ro­te­no­i­dów). Na­tu­ral­ny, żół­to­zło­ty barw­nik spo­żyw­czy. Jego nie­wiel­kie ilo­ści można zna­leźć w wielu ga­tun­kach ro­ślin.

Do­pu­szczal­ne dzien­ne spo­ży­cie wy­no­si 5 mg/kg masy ciała.

Wikipedia


flawon

be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na, nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie


SJP.pl

Fla­won – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, fe­ny­lo­wa po­chod­na chro­mo­nu. Two­rzy he­te­ro­cy­klicz­ny układ bę­dą­cy pod­sta­wo­wą struk­tu­rą fla­wo­no­i­dów. Jest to be­zbarw­na sub­stan­cja w po­sta­ci roz­pu­szczal­nych w wo­dzie krysz­ta­łów. Po­chod­ne fla­wo­nu – fla­wo­ny, fla­wo­no­le i fla­wa­no­ny – są żół­ty­mi barw­ni­ka­mi. Sto­so­wa­ny w kos­me­ty­kach. Wy­stę­pu­je w owo­cach man­da­ryn­ki.

Wikipedia


flawonoid

żółty barw­nik ro­ślin­ny peł­nią­cy funk­cję prze­ci­wut­le­nia­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach, speł­nia­ją­cy funk­cję barw­ni­ka, prze­ci­wut­le­nia­cza i na­tu­ral­ne­go in­sek­ty­cy­du oraz fun­gi­cy­du;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflavɔ̃ˈnɔjit, AS: flavõnoi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flawonoidowy

Wiktionary


flawonoidowy

→ fla­wo­no­id


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fla­wo­no­i­dem

Wiktionary

Patrz:

flawonoid

Powiązane:

 rzecz. flawonoid mrz.

Wiktionary


flawonol

po­chod­na fla­wo­nu bę­dą­ca żół­tym barw­ni­kiem ro­ślin­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy pod­sta­wą bu­do­wy fla­wo­no­i­dów

Wiktionary


flawonole

grupa hy­drok­sy­lo­wych po­chod­nych fla­wo­nu


SJP.pl

Fla­wo­no­le są grupą związ­ków or­ga­nicz­nych sta­no­wią­cych pod­gru­pę fla­wo­no­i­dów. Fla­wo­no­le są po­chod­ny­mi fla­wo­no­lu (nazwa IUPAC 3-hy­drok­sy-2-fe­ny­lo­chro­men-4-on), co oz­na­cza, że każdy zwią­zek z tej grupy za­wie­ra w swo­jej bu­do­wie grupę hy­drok­sy­lo­wą (-OH) na trze­cim ato­mie węgla (C3) oraz grupę kar­bo­ny­lo­wą (C=O) na czwar­tym ato­mie węgla cen­tral­ne­go pier­ście­nia he­te­ro­cy­klicz­ne­go. Ich róż­no­rod­ność wy­ni­ka z umiej­sco­wie­nia do­dat­ko­wych grup -OH w czą­stecz­ce, a cza­sa­mi do­dat­ko­wych grup me­ty­lo­wych.

Wikipedia


flawonowy

→ fla­won


SJP.pl

Patrz:

flawon

flawoproteinowy

→ fla­wo­pro­te­i­na


SJP.pl

Patrz:

flawoproteina

flażka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. zdrobn. od flaga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cię­ta świa­tłem flaż­ka w górę wzle­ci – • Wnet speł­nia roz­kaz w dymu fio­le­cie. • Kirem z ko­mi­nów błę­kit zach­mu­rzy, • Strzęp­ka­mi burzy, mógł­byś rzec, kurzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflaʃka, AS: flaška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flaga ż., flagowiec m., flagowy m., flagowanie n., oflagowanie n., flagowisko n., flagowcowate nmos. lm.

 czas. flagować ndk., oflagować dk.

 przym. flagowy, flagowcowaty

Wiktionary


flażolet

1. krót­ki flet po­dłuż­ny z XVIII wieku; fla­ge­o­let;
2. de­li­kat­ny, mięk­ki ton uzy­ski­wa­ny na in­stru­men­tach smycz­ko­wych lub stru­no­wych przez lek­kie dot­knię­cie stru­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. nie­wiel­ka pi­szczał­ka z ust­ni­kiem dziób­ko­wym;

 (1.2) muz. dźwięk wy­do­by­wa­ny z in­stru­men­tu, np. przez de­li­kat­ne prze­cią­gnię­cie smycz­kiem;

 (1.3) muz. re­jestr or­ga­no­wy o typie fle­to­wym

Wiktionary

Fla­żo­let – spo­sób wy­do­by­wa­nia dźwię­ku (np. z in­stru­men­tu stru­no­we­go) po­le­ga­ją­cy na tym, że jedna skła­do­wa har­mo­nicz­na do­mi­nu­je nad in­ny­mi, w szcze­gól­no­ści nad tonem pod­sta­wo­wym.

Nazwy fla­żo­le­tów po­cho­dzą od in­ter­wa­łów, które uzy­ska­ło­by się ze stru­ny przez jej skró­ce­nie w danym punk­cie i tak fla­żo­let uzy­ska­ny przez dot­knię­cie stru­ny w ½ dłu­go­ści to fla­żo­let ok­ta­wo­wy, w ⅓ – kwin­to­wy, w ¼ – kwar­to­wy, w 1/5 – wiel­ko­ter­cjo­wy, w 2/5 – wiel­ko­sek­sto­wy i w 1/6 – ma­ło­ter­cjo­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bu­do­wa fla­żo­le­tu jest na tyle pro­sta, że mógł on zo­stać wy­na­le­zio­ny nie­za­leż­nie w kilku miej­scach.

 (1.2) Moż­li­we jest też uzy­ska­nie pod­wój­nych fla­żo­le­tów na dwóch są­sied­nich stru­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażoletka ż.

 przym. flażoletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flageolet

Wiktionary


flażoletka

typ fa­so­li upra­wia­ny dla jas­no­zie­lo­nych, nie­doj­rza­łych na­sion; fla­ge­o­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj drob­nej jas­no­zie­lo­nej fa­so­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nałóż mi, pro­szę, trosz­kę tej fla­żo­let­ki i tak ze trzy kar­to­fel­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażolet mrz.

 przym. flażoletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flageolet

Wiktionary


flażoletowy

przy­miot­nik od: fla­żo­let


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z fla­żo­le­tem, do­ty­czą­cy fla­żo­le­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugi dzień im­pre­zy poś­wię­co­ny zo­stał wy­da­rze­niom dla ro­dzin z dzieć­mi: na Ostro­wie Tum­skim od­by­wa­ły się warsz­ta­ty dla dzie­ci, gry te­re­no­we, wy­ciecz­ki oraz kon­cert fla­żo­le­to­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flażolet mrz., flażoletka ż.

Wiktionary


flebile

[czy­taj: FLEbile] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ża­ło­śnie, płacz­li­wie, po­sęp­nie


SJP.pl


flebo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z żyłą

Wiktionary


flebodium

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych


SJP.pl

Fle­bo­dium ("Phle­bo­dium" (R. Br.) J. Smith) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych. Na­le­żą do niego trzy ga­tun­ki, któ­rych oj­czyz­ną są tro­pi­kal­ne i sub­tro­pi­kal­ne re­jo­ny Ame­ry­ki.

Wikipedia


flebografia

rent­ge­now­ska me­to­da ba­da­nia żył, ro­dzaj an­gio­gra­fii


SJP.pl

Fle­bo­gra­fia (sy­no­nim we­no­gra­fia) – ba­da­nie po­le­ga­ją­ce na po­da­niu do żyły środ­ka cie­niu­ją­ce­go (tzw. kon­tra­stu), umoż­li­wia­ją­ce­go uwi­docz­nie­nie jej świa­tła i zo­bra­zo­wa­nie na zdję­ciu rent­ge­now­skim; może być rów­nież skła­do­wą an­gio­gra­fii to­mo­gra­fii kom­pu­te­ro­wej (angio-TK) i ją­dro­we­go re­zo­nan­su ma­gne­tycz­ne­go (angio-MR).

Wikipedia


flebolit

ka­mień w na­czy­niach żyl­nych


SJP.pl


flebolog

le­karz zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi żył


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się we fle­bo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flebologia ż.

:: fż. flebolożka ż.

 przym. flebologiczny

 przysł. flebologicznie

Wiktionary


flebologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi żył


SJP.pl

Fle­bo­lo­gia – dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się dia­gno­sty­ką i cho­ro­ba­mi żył. W Pol­sce od roku 1991 dzia­ła Pol­skie To­wa­rzy­stwo Fle­bo­lo­gicz­ne.

Wikipedia


flebologiczny

→ fle­bo­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fle­bo­lo­gią, do­ty­czą­cy fle­bo­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

flebologia

Powiązane:

 rzecz. flebolożka ż., flebolog mos., flebologia ż.

Wiktionary


flebolożka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­kar­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się we fle­bo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flebologia ż.

:: fm. flebolog ż.

 przym. flebologiczny

 przysł. flebologicznie

Wiktionary


flebotomia

upu­szcze­nie krwi do­ko­ny­wa­ne daw­niej przez cy­ru­li­ków lub fel­cze­rów


SJP.pl


flecik

zdrob­nie­nie od: flet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od flet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie flet, lecz tylko mały fle­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet m., flecista m., flecistka ż.

 przym. fletowy

Wiktionary


flecista

muzyk gra­ją­cy na fle­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muzyk, który gra na fle­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛˈt͡ɕista, AS: flećista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet m., fletnia ż.

:: fż. flecistka ż.

 przym. fletowy

Wiktionary


flecistka

mu­zycz­ka gra­ją­ca na fle­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która gra na fle­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­cert fle­ci­stek zo­stał od­wo­ła­ny z po­wo­du braku za­in­te­re­so­wa­nia.

 (1.1) W ze­spo­le mamy też wir­tu­o­zyj­nie gra­ją­cą fle­cist­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛˈt͡ɕistka, AS: flećistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet m./mrz.

:: fm. flecista m.

 przym. fletowy

Wiktionary


fleczek

zdrob­nie­nie od: flek


SJP.pl


fleczer

sto­ma­to­lo­gicz­na masa pla­stycz­na sto­so­wa­na do tym­cza­so­we­go wy­peł­nie­nia ubyt­ków zę­bo­wych


SJP.pl

Fle­czer – ma­te­riał sto­so­wa­ny w sto­ma­to­lo­gii, który pełni funk­cję tym­cza­so­we­go wy­peł­nie­nia ubyt­ków zęba.

Wikipedia


flegma

1. ślina zmie­sza­na z pro­duk­ta­mi ślu­zó­wek dróg od­de­cho­wych; plwo­ci­na;
2. po­wol­ność cha­rak­te­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. ślu­zo­wa wy­dzie­li­na dróg od­de­cho­wych

 (1.2) psych. tem­pe­ra­ment, któ­re­mu wła­ści­wy jest brak gwał­tow­nych emo­cji i po­waż­na po­wol­ność dzia­ła­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fleg­ma – wy­dzie­li­na dróg od­de­cho­wych
  • fleg­ma – oro­sie­nie, od­ciek
  • Fleg­ma – Nie­za­leż­ne Pismo Mło­dzie­ży.
  • Fleg­ma­tyk – cecha oso­bo­wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. flegmatyk m., flegmatyczka ż., flegmatyczność ż.

 przym. flegmisty, flegmatyczny

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary


flegmatyczka

→ fleg­ma­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bar­dzo po­wol­na, bez emo­cji

Wiktionary

Patrz:

flegmatyk

Powiązane:

 rzecz. flegmatyczność ż., flegma ż., flegmatyk mos.

 przym. flegmatyczny

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary


flegmatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób fleg­ma­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­dził tak jakoś fleg­ma­tycz­nie, czym do­pro­wa­dzał An­to­sia do furii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegma ż., flegmatyczka ż., flegmatyczność ż., flegmatyk mos.

 przym. flegmatyczny

Wiktionary


flegmatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fleg­ma­tycz­nie


SJP.pl


flegmatyczność

→ fleg­ma­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fleg­ma­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fleg­ma­tycz­ni

Wiktionary

Patrz:

flegmatyczny

Przykłady

 (1.1) Jego fleg­ma­tycz­ność jest iry­tu­ją­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegma ż., flegmatyzacja ż., flegmatyzm m., flegmatyk m., flegmatyczka ż.

 przym. flegmatyczny

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powolność

Wiktionary


flegmatyczny

po­wol­ny, opa­no­wa­ny, nie­u­le­ga­ją­cy emo­cjom


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się spo­ko­jem, mało po­bud­li­wy, po­wol­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nudzi mnie ten fleg­ma­tycz­ny angol.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflɛɡmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: flegmatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegmatyzm m., flegmatyzacja ż., flegmatyk m., flegmatyczka ż., flegmatyczność ż., flegmatyzowanie n., flegma ż.

 czas. flegmatyzować

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary


flegmatyk

czło­wiek opa­no­wa­ny, obo­jęt­ny, po­wol­ny, spo­koj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bar­dzo po­wol­na, bez emo­cji

Wiktionary

Fleg­ma­tyk (gr. "φλέγμα" – śluz) – jeden z tem­pe­ra­men­tów wy­róż­nia­nych w te­o­rii hu­mo­ral­nej. Wią­za­ny był z prze­wa­gą wpły­wu śluzu na typ kon­sty­tu­cyj­ny czło­wie­ka. Wraz z roz­wo­jem te­o­rii hu­mo­ral­nej od sta­ro­żyt­no­ści do śred­nio­wie­cza i wy­róż­nia­ne­go w niej po­dzia­łu na czte­ry ele­men­ty, jako ko­lej­ne po­wią­za­nia po­da­wa­no sta­rość, zimę, wodę (jako jeden z ży­wio­łów), mózg, wie­czór, biel, smak słony.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej mąż, będąc fleg­ma­ty­kiem, nigdy nie pod­niósł na nią głosu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegmatyczność ż.

:: fż. flegmatyczka ż.

 przym. flegmatyczny

 przysł. flegmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flegma

Wiktionary


flegmatyzacja

wpro­wa­dza­nie do ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych do­mie­szek zmniej­sza­ją­cych ich wraż­li­wość na bodź­ce me­cha­nicz­ne, np. wstrząs lub ude­rze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces do­daw­nia do ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go sub­stan­cji ob­ni­ża­ją­cej jego wraż­li­wość na bodź­ce me­cha­nicz­ne

Wiktionary

Fleg­ma­ty­za­cja – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny sto­so­wa­ny przy wyt­wa­rza­niu mie­sza­nin wy­bu­cho­wych, po­le­ga­ją­cy na do­da­niu do ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go sub­stan­cji ob­ni­ża­ją­cej jego wraż­li­wość na bodź­ce me­cha­nicz­ne, zwa­nej fleg­ma­ty­za­to­rem. Oprócz zmniej­sze­nia wraż­li­wo­ści ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go pro­ces ten sto­su­je się także po to aby móc bez­piecz­nie prze­wo­zić ma­te­ria­ły wy­bu­cho­we lub ce­lo­wo zmniej­szyć li­nio­wą pręd­kość spa­la­nia ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. flegmatyczność ż.

 przym. flegmatyczny

Wiktionary


flegmatyzator

sub­stan­cja che­micz­na do­da­wa­na do ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych w celu zmniej­sze­nia ich wraż­li­wo­ści na ude­rze­nie lub wstrząs


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja zmniej­sza­ją­ca wraż­li­wość ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go na bodź­ce me­cha­nicz­ne

Wiktionary

Fleg­ma­ty­za­tor – sub­stan­cja fleg­ma­ty­zu­ją­ca, tj. zmniej­sza­ją­ca wraż­li­wość ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go na bodź­ce me­cha­nicz­ne takie jak tar­cie czy ude­rze­nie. Przy­kła­da­mi fleg­ma­ty­za­to­rów mogą być: zie­mia okrzem­ko­wa sto­so­wa­na do ab­sor­bo­wa­nia ni­tro­gli­ce­ry­ny, wszel­kie­go ro­dza­ju woski, kwasy tłu­szczo­we, po­li­me­ry.

Wikipedia


flegmatyzm

cecha cha­rak­te­ru po­le­ga­ją­ca na prze­sad­nym spo­ko­ju, sła­bym re­a­go­wa­niu na bodź­ce zew­nętrz­ne, po­wol­nym wy­ma­wia­niu słów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cecha cha­rak­te­ru odz­na­cza­ją­ca się spo­ko­jem, opa­no­wa­niem, cier­pli­wo­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegmatyczność ż.

 przym. flegmatyczny

Wiktionary


flegmatyzować

wpro­wa­dzać do ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych do­miesz­ki zmniej­sza­ją­ce ich wraż­li­wość na bodź­ce me­cha­nicz­ne


SJP.pl


flegmiak

grzyb ka­pe­lu­szo­wy z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych; za­sło­nak


SJP.pl


flegmisty

ślu­zo­wa­ty, lepki, cią­gną­cy się, po­dob­ny do fleg­my


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fleg­my (śluzu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flegma ż.

Wiktionary


flegmona

ropne, sze­rzą­ce się za­pa­le­nie tka­nek mięk­kich, zwła­szcza tkan­ki łącz­nej; ro­po­wi­ca, phleg­mo­ne


SJP.pl


flegrejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fle­grą, do­ty­czą­cy Fle­gry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flegra ż.

Wiktionary


fleischmann

Fle­isch­mann GmbH und Co. KG – za­kład pro­du­ku­ją­cy mo­de­le ko­le­jo­we w ska­lach H0 i N.

Wikipedia


flej

(r. żeń­ski) po­tocz­nie o ko­bie­cie, dziew­czy­nie nied­ba­ją­cej o este­ty­kę wokół sie­bie, o czy­stość swo­ich ubrań; bru­das; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl


fleja

(r. żeń­ski) po­tocz­nie o ko­bie­cie, dziew­czy­nie nied­ba­ją­cej o este­ty­kę wokół sie­bie, o czy­stość swo­ich ubrań; bru­das; także o męż­czyź­nie, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor., łódź., gw-pl|Poz­nań. flej­tuch, zaz­wy­czaj o ko­bie­cie (flej­tu­cha)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dość, że mocno do­kucz­li­wa, to na co dzień oka­za­ła się istną fleją.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flejtuch, niechluj, brudas, brudaska, kocmołuch, niedbalec, abnegat, abnegatka, reg. pozn. glajda

Wiktionary


flejers

śro­do­wi­sko­wo: kurt­ka z gru­be­go ny­lo­nu, za­pi­na­na na gruby me­ta­lo­wy zamek, w Pol­sce ko­ja­rzo­na ze śro­do­wi­skiem skin­he­a­dów i pun­ków; fly­ers


SJP.pl


flejm

[czy­taj: flejm] za­żar­ta kłót­nia przez in­ter­net; flame, flame war


SJP.pl

Flejm (rza­dziej flame, od flame war) – kłót­nia w In­ter­ne­cie, prze­waż­nie pro­wa­dzo­na w obrę­bie forów, ko­men­ta­rzach do ar­ty­ku­łów lub w ser­wi­sach spo­łecz­no­ścio­wych. Bywa ini­cjo­wa­na ce­lo­wym dzia­ła­niem trol­la, sta­ra­ją­ce­go się wy­pro­wa­dzić z rów­no­wa­gi in­nych użyt­kow­ni­ków.

Wikipedia


flejowatość

niech­luj­ność, niech­luj­stwo;
1. brak dba­ło­ści o wy­gląd, czy­stość lub po­rzą­dek w swoim oto­cze­niu;
2. cecha kogoś wy­ko­nu­ją­ce­go coś nie­sta­ran­nie


SJP.pl


flejowaty

po­tocz­nie: nied­ba­ją­cy o hi­gie­nę, czy­stość i po­rzą­dek; flej­tu­cho­wa­ty, niech­luj­ny


SJP.pl


flejterski

naz­wi­sko


SJP.pl


flejtuch

po­tocz­nie: czło­wiek brud­ny, za­nied­ba­ny, nie­po­rząd­ny; bru­das, fleja, niech­luj, niech­lu­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. po­gard. osoba nie dba­ją­ca o czy­stość i po­rzą­dek, czło­wiek niech­luj­ny, nie­e­le­ganc­ki, nied­ba­ły, brud­ny

 (1.2) daw. wojsk. zwi­tek lub skra­wek ja­kie­goś ma­te­ria­łu słu­żą­cy do przy­bi­ja­nia ła­do­wa­ne­go na­bo­ju w broni od­przo­do­wej i do czy­szcze­nia lufy;

Wiktionary

Flej­tuch (daw. niem. "fla­ien" – myć, "Tuch" – płót­no) – skra­wek cien­kiej tka­ni­ny lnia­nej lub ba­weł­nia­nej (względ­nie cien­kiej skóry albo zwi­tek pakuł) sto­so­wa­ny przy od­przo­do­wym ła­do­wa­niu daw­nej broni pal­nej.

Po na­tłu­szcze­niu służy do owi­nię­cia kuli pod­ka­li­bro­wej sto­so­wa­nej w broni ła­do­wa­nej od­przo­do­wo Zaz­wy­czaj ma kształt krąż­ka o śred­ni­cy ponad dwóch śred­nic kuli, do któ­rej jest użyty. Przy strza­le zo­sta­je wy­rzu­co­ny z lufy razem z kulą, o parę me­trów od strzel­ca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɛjtux, AS: flei ̯tuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. flejtuszek

 przym. flejtuchowaty

 przysł. flejtuchowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fleja, abnegat, brudas, niechluj, flądra, kocmołuch, niedbalec, reg. pozn. glajda

 (1.2) przybitka

Wiktionary


flejtucha

po­tocz­nie: czło­wiek brud­ny, za­nied­ba­ny, nie­po­rząd­ny; bru­das, fleja, niech­luj, niech­lu­ja


SJP.pl


flejtuchostwo

po­tocz­nie: ogół cech cha­rak­te­ry­zu­ją­cych flej­tu­cha - osobę brud­ną, nied­ba­ją­cą o czy­stość oso­bi­stą, swo­jej odzie­ży i oto­cze­nia; niech­luj­stwo, nied­bal­stwo


SJP.pl


flejtuchowatość

→ flej­tu­cho­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

flejtuchowaty

flejtuchowaty

po­tocz­nie: nied­ba­ją­cy o hi­gie­nę, czy­stość i po­rzą­dek; fle­jo­wa­ty, niech­luj­ny


SJP.pl


flejtuszek

zdrob­nie­nie od: flej­tuch


SJP.pl


flejtuszy

→ flej­tuch


SJP.pl

Patrz:

flejtuch

flejtuszyć

po­tocz­nie: być osobą brud­ną, za­nied­ba­ną, nied­ba­ją­cą o czy­stość oso­bi­stą, swo­jej odzie­ży i oto­cze­nia; świn­tu­szyć


SJP.pl


flek

zew­nętrz­na war­stwa skóry, gumy lub two­rzy­wa sztucz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. ochron­ne umoc­nie­nie ob­ca­sa wy­ko­na­ne z gumy lub sztucz­ne­go two­rzy­wa

Wiktionary

Flek – część buta przyt­wier­dza­na (do­kle­ja­na) do ob­ca­sa, która ma za­po­bie­gać ście­ra­niu się ob­ca­sa. Fleki mogą być wy­ko­na­ne z me­ta­lu lub z gumy obuw­ni­czej przy czym ich ro­dzaj za­le­ży od wa­lo­rów este­tycz­nych lub od po­wierzch­ni, na któ­rej but jest uży­wa­ny. Fleki mogą po­sia­dać stan­dar­do­wy bolec lub być do­ra­bia­ne do kon­kret­ne­go buta. Flek jako ele­ment ek­splo­a­ta­cyj­ny buta i jest za­pro­jek­to­wa­ny tak by się zu­ży­wał, a bez re­gu­lar­nej kon­ser­wa­cji buta lub jego wy­mia­ny może do­pro­wa­dzić do zni­szcze­nia obu­wia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idę do skle­pu obuw­ni­cze­go, muszę kupić fleki, sznu­rów­ki i wkład­ki do butów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛk, AS: flek

Wiktionary


flekować

1. po­spo­li­cie: bru­tal­nie kogoś kopać;
2. prze­no­śnie: mo­ral­nie znę­cać się nad kimś


SJP.pl


fleks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opt. spe­cjal­ny sprę­ży­nu­ją­cy za­wias, któ­rym przy­cze­pia się za­usz­nik do oku­la­rów

 (1.2) pot. środ. szli­fier­ka ką­to­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na­resz­cie prze­cią­łem tę rurę flek­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛks, AS: fleks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksa ż., fleksura ż., fleksybilność ż., fleksografia ż., fleksodruk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szlifierka kątowa; pot. środ. fleksa, gumówka, grajnerka, diaks, boszka, boszówka

Wiktionary


fleksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szli­fier­ka ką­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleks mrz.

Wiktionary


fleksitarianin

[czy­taj: fleks-ita­ria­nin] we­ge­ta­ria­nin, który okaz­jo­nal­nie spo­ży­wa mięso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba sto­su­ją­ca dietę z ogra­ni­cze­niem pro­duk­tów mięs­nych, za­sad­ni­czo jar­ską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksitarianizm m.

:: fż. fleksitarianka ż.

 przym. fleksitariański

Wiktionary


fleksitarianizm

[czy­taj: fleks-ita­ria­nizm] dieta ro­ślin­na do­pu­szcza­ją­ca okaz­jo­nal­ne spo­ży­wa­nie mięsa; ela­stycz­ny we­ge­ta­ria­nizm, fle­xi­ta­ria­nizm


SJP.pl

Flek­si­ta­ria­nizm (z ang. "fle­xi­ble" – ela­stycz­ny), ela­stycz­ny we­ge­ta­ria­nizm – dieta ro­ślin­na po­le­ga­ją­ca na okaz­jo­nal­nym spo­ży­wa­niu po­sił­ków za­wie­ra­ją­cych mięso lub ryby np. poza domem, na przy­ję­ciach, w do­mach przy­ja­ciół lub ro­dzi­ny.

Po­ję­cie to zo­sta­ło użyte po raz pier­wszy przez Lindę Ant­ho­ny 17 paź­dzier­ni­ka 1992 roku. Po­ję­cia flek­si­ta­ria­nizm i se­mi­we­ge­ta­ria­nizm sto­so­wa­ne są za­mien­nie.

Wikipedia


fleksitarianka

[czy­taj: fleks-ita­rian­ka] we­ge­ta­rian­ka, która okaz­jo­nal­nie spo­ży­wa mięso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta sto­su­ją­ca dietę z ogra­ni­cze­niem pro­duk­tów mięs­nych, za­sad­ni­czo jar­ską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksitarianin mos.

Wiktionary


fleksitariański

→ flek­si­ta­ria­nizm, → flek­si­ta­ria­nin [czy­taj: fleks-ita­riań­ski]; fle­xi­ta­riań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy flek­si­ta­ria­niz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksitarianin mos.

Wiktionary


fleksja

w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. dział gra­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się od­mia­ną wy­ra­zów;
2. od­mia­na wy­ra­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gram. od­mia­na wy­ra­zów

 (1.2) gram. dział gra­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się opi­sem od­mia­ny wy­ra­zów

Wiktionary

Flek­sja – sy­stem opo­zy­cji słów na­le­żą­cych do jed­ne­go lek­se­mu.

Flek­sja to ta część mor­fo­lo­gii, która umoż­li­wia wy­ra­ża­nie re­la­cji gra­ma­tycz­nych (skład­nio­wych) za po­mo­cą form wy­ra­zo­wych, po­przez za­sto­so­wa­nie su­fik­sów, rza­dziej też pre­fik­sów. Formy flek­syj­ne, do­mi­nu­ją­ce w ję­zy­kach flek­syj­nych, wy­ra­ża­ją funk­cje skład­nio­we; w in­nych ję­zy­kach po­dob­ną rolę pełni szyk wy­ra­zów. Oprócz flek­sji imien­nej i flek­sji cza­sow­ni­ka wy­róż­nia się nie­kie­dy flek­sję przy­miot­ni­ków i przy­słów­ków (stop­nio­wa­nie).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɛksʲja, AS: fleksʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fleksyjny

Wiktionary


fleksodruk

prze­my­sło­wa tech­ni­ka druku po­le­ga­ją­ca na prze­no­sze­niu obra­zu za po­mo­cą wy­pu­kłej formy dru­ko­wej wy­ko­na­nej z po­li­me­ru lub z gumy; flek­so­gra­fia


SJP.pl


fleksodrukowy

→ flek­so­druk


SJP.pl

Patrz:

fleksodruk

fleksografia

prze­my­sło­wa tech­ni­ka druku po­le­ga­ją­ca na prze­no­sze­niu obra­zu za po­mo­cą wy­pu­kłej formy dru­ko­wej wy­ko­na­nej z po­li­me­ru lub z gumy; flek­so­druk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. tech­ni­ka druku wy­pu­kłe­go, w któ­rej forma dru­ko­wa wy­ko­na­na jest z ela­stycz­ne­go two­rzy­wa sztucz­ne­go;

Wiktionary

Flek­so­gra­fia, flek­so­druk (z gr. "flek­so", gięt­ki) – tech­ni­ka druku wy­pu­kłe­go ela­stycz­ny­mi for­ma­mi dru­ko­wy­mi i cie­kły­mi far­ba­mi szyb­kosch­ną­cy­mi.

Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą flek­so­gra­fii jest wy­stę­po­wa­nie ela­stycz­nej, wy­pu­kłej formy dru­ko­wej wy­ko­na­nej zaz­wy­czaj z po­li­me­ru, rza­dziej z gumy. Dzię­ki temu tech­ni­ka ta sto­so­wa­na może być w przy­pad­kach, kiedy po­dło­że nie jest ide­al­nie równe. Tech­ni­ka ta jest naj­bar­dziej uni­wer­sal­ną tech­ni­ką druku, jeśli cho­dzi o moż­li­wo­ści za­dru­ku róż­nych po­dło­ży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­czyz­ną flek­so­gra­fii jest Ame­ry­ka Pół­noc­na, gdzie do tej pory po­zo­sta­ła do­mi­nu­ją­cą tech­ni­ką druku na opa­ko­wa­niach i nie tylko na nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌflɛksɔˈɡrafʲja, AS: fleksografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fleksograficzny

 rzecz. fleks mrz.

Wiktionary


fleksograficzny

→ flek­so­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

fleksografia

fleksometr

przy­rząd do ba­da­nia od­por­no­ści ma­te­ria­łów na zgi­na­nie


SJP.pl

Flek­so­metr – urzą­dze­nie, które służy do ba­da­nia od­por­no­ści róż­nych ma­te­ria­łów (np. tka­nin) na zgi­na­nie.

Wikipedia


fleksor

mię­sień umoż­li­wia­ją­cy zgi­na­nie koń­czy­ny; zgi­nacz


SJP.pl


fleksura

w ge­o­lo­gii: schod­ko­we wy­gię­cie ławic, warstw skal­nych


SJP.pl

Flek­su­ra (prze­gię­cie) to cią­gła dys­lo­ka­cja tek­to­nicz­na poś­red­nia po­mię­dzy fał­dem a usko­kiem. Pow­sta­je wsku­tek prze­mie­szcze­nia warstw skal­nych bez przer­wa­nia ich cią­gło­ści. Bar­dzo czę­sto wy­stę­pu­je jako prze­dłu­że­nie usko­ku.

Prze­gię­cie pro­wa­dzi do ście­nia­nia i roz­cią­ga­nia warstw skal­nych, co może pro­wa­dzić do pow­sta­nia bu­di­na­żu.

Wikipedia


fleksyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) gram. jęz. w spo­sób flek­syj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako wy­ra­że­nie przy­im­ko­we jest ona [nazwa „Pod Ba­ra­na­mi”] flek­syj­nie znie­ru­cho­mia­ła, gdyż po­sia­da­ją­cy zdol­ność od­mia­ny rze­czow­nik musi za­cho­wać po­stać, która wy­ni­ka ze związ­ku z przy­im­kiem.

 (1.1) W trak­cie roz­wa­żań skład­nio­wych i se­man­tycz­nych muszę for­mo­wać flek­syj­nie wy­ra­zy pary pod­sta­wo­wej, aby uwi­docz­nić za­cho­dzą­ce mię­dzy tymi wy­ra­za­mi związ­ki zna­cze­nio­we i skład­nio­we.

Wiktionary


fleksyjność

cecha ję­zy­ka wy­ra­ża­ją­ca się tym, że niek­tó­re słowa są od­mie­nia­ne przez przy­pad­ki, osoby, czasy itp.


SJP.pl


fleksyjny

do­ty­czą­cy flek­sji, czyli od­mia­ny wy­ra­zów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. gram. do­ty­czą­cy flek­sji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­lij­ski był ję­zy­kiem flek­syj­nym o dosyć swo­bod­nym szyku wy­ra­zów w zda­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fleksja ż.

Wiktionary


fleming

naz­wi­sko, np.: Paul (1609-40), poeta nie­miec­ki; Vic­tor (1883-1949), ame­ry­kań­ski re­ży­ser fil­mo­wy; Ian Lan­ca­ster (1908-64), szkoc­ki dzien­ni­karz i pi­sarz, twór­ca po­sta­ci Ja­me­sa Bonda


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawna (nie­miec­ka) nazwa wsi Frącz­ki (War­mia), obo­wią­zy­wa­ła do 1945 r.
  • Fle­ming (Sa­skat­che­wan) – miej­sco­wość w pro­win­cji Sa­skat­che­wan
  • Fle­ming – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Logan
  • Fle­ming – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ray
  • Fle­ming – miej­sco­wość w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ca­y­u­ga
  • Fle­ming (ang. Fle­ming Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ait­kin
  • Fle­ming (ang. Fle­ming Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pine
  • Fle­ming (ang. Fle­ming Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ca­y­u­ga
  • hrab­stwo Fle­ming (ang. Fle­ming Co­un­ty) – w sta­nie Ken­tuc­ky
  • Ale­xan­der Fle­ming (1881–1955) – la­u­re­at Na­gro­dy Nobla, od­kryw­ca pe­ni­cy­li­ny.
  • Ama­lia Fle­ming (1912–1986) – grec­ka le­kar­ka i po­li­tyk.
  • An­drew Fle­ming (ur. 1963) – ame­ry­kań­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta.

Wikipedia


flemming

naz­wi­sko


SJP.pl

Flem­ming ("Fle­min­go­wie", "Flem­min­go­wie", "von Flem­ming") – zniem­czo­ny fla­mandz­ki ród szla­chec­ki, wy­wo­dzą­cy się z Flan­drii (dzi­siej­sza Bel­gia), za­miesz­ku­ją­cy Po­mo­rze Za­chod­nie od okre­su śred­nio­wie­cza (XIII w.) do XIX/XX wieku.

Wikipedia


flensburg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto por­to­we w pół­noc­nej czę­ści Nie­miec, przy gra­ni­cy z Danią;

Wiktionary

Flens­burg (dol­no­niem. i duń. "Flens­borg") – mia­sto por­to­we na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­nej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn (trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto w tym kraju związ­ko­wym po Ki­lo­nii i Lu­be­ce), w po­bli­żu gra­ni­cy z Danią, nad Za­to­ką Flens­bur­ską. Szko­ła i baza ma­ry­nar­ki wo­jen­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele pół­noc­no­nie­miec­kich miast ta­kich jak przy­gra­nicz­ny Flens­burg ma wy­raź­ne duń­skie ślady kul­tu­ro­we i hi­sto­rycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɛ̃w̃zburk, AS: flẽũ̯zburk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flensburski

Wiktionary


flensburski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Flens­bur­giem, do­ty­czą­cy Flens­bur­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­to­ka Flens­bur­ska na pół­no­cy Nie­miec sta­no­wi obec­nie na­tu­ral­ną gra­ni­cę z są­sied­nią Danią.

 (1.1) Świa­dect­wem tego, że język duń­ski przez stu­le­cia był ele­men­tem flens­bur­skiej co­dzien­no­ści, są duń­skie na­bo­żeń­stwa w ko­ście­le Świę­te­go Ducha, które roz­po­czę­ły się w 1588 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛ̃w̃zˈbursʲci, AS: flẽũ̯zbursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flensburg mrz., flensburczyk mos.

Wiktionary


flep

w gwa­rze poz­nań­skiej:
1. do­ku­ment;
2. rza­dziej: pie­cząt­ka na do­ku­men­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. pozn. do­ku­ment

 (1.2) reg. pozn. rzad. pie­cząt­ka na do­ku­men­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę zna­leźć tych fle­pów.

 (1.1) Muszę za­nieść ten flep do ma­gi­stra­tu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokument

Wiktionary


flerken

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) sf. po­za­ziem­ski przed­sta­wi­ciel ga­tun­ku o wy­glą­dzie do­mo­we­go kota, po­stać z uni­wer­sum ko­mik­sów i fil­mów Mar­ve­la

Wiktionary


flerow

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Fl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Fl i licz­bie ato­mo­wej 114;

Wiktionary

Fle­row (Fl, fle­ro­vium) – pier­wia­stek che­micz­ny le­żą­cy w ukła­dzie okre­so­wym w bloku p bez­poś­red­nio pod oło­wiem. Wszyst­kie znane izo­to­py są bar­dzo nietr­wa­łe i nie wy­stę­pu­ją na Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma fle­row?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flerowowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Fl; daw. ununquadium

Wiktionary


flerowowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fle­ro­wu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flerow m.

Wiktionary


flesz

1. lampa bły­sko­wa;
2. pchnię­cie lub cię­cie rzu­tem w szer­mier­ce;
3. po­lo­we umoc­nie­nie obron­ne XVIII-XIX w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. lampa bły­sko­wa apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go

 (1.2) publ. skrót wia­do­mo­ści

Wiktionary

Flesz, skrót in­for­ma­cji, in­for­ma­cje w skró­cie (ang. "flash") – skrót naj­waż­niej­szych in­for­ma­cji poza pro­gra­mem in­for­ma­cyj­nym, trwa­ją­cy zwy­kle kil­ka­dzie­siąt se­kund. Pro­gram in­for­ma­cyj­ny typu flesz pre­zen­tu­je zwy­kle lek­tor, rza­dziej pre­zen­ter. Fle­sze sta­no­wią nie­kie­dy za­po­wiedź głów­ne­go wy­da­nia pro­gra­mu in­for­ma­cyj­ne­go (na przy­kład: Fakty TVN). Okre­śle­nie to spo­ty­ka się naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do te­le­wiz­ji.

Wikipedia


flesza

spe­cjal­na bu­dow­la zew­nętrz­na, która umoż­li­wia ostrze­la­nie ukry­tych po­dejść nie­przy­ja­cie­la; strzał­czan


SJP.pl


fleszar

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Fle­szar (1899–1939) – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, do­wód­ca Kom­pa­nii KOP „Smo­li­cze”, Brod­nic­kie­go Ba­ta­lio­nu Obro­ny Na­ro­do­wej i II ba­ta­lio­nu 63 To­ruń­skie­go Pułku Pie­cho­ty
  • Albin Fle­szar ps. „Satyr” (1888–1916) – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Al­fred Fle­szar (1890–1940) – major dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, za­mor­do­wa­ny w Ka­ty­niu
  • An­to­ni Fle­szar (1897–1940) – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, odz­na­czo­ny Krzy­żem Nie­pod­le­gło­ści i czte­ro­krot­nie Krzy­żem Wa­lecz­nych, za­mor­do­wa­ny w Char­ko­wie
  • Bo­le­sław Fle­szar (1933–2023) – pro­fe­sor dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny, spe­cja­li­sta w za­kre­sie tech­no­lo­gii che­micz­nej, se­na­tor I ka­den­cji
  • Ewa Fle­szar (ur. 1966) – pol­ska ar­tyst­ka rzeź­biar­ka, dzia­łacz­ka na rzecz kul­tu­ry i sztu­ki
  • Ga­briel Fle­szar (ur. 1979) – muzyk i pio­sen­karz
  • Roman Fle­szar (ur. 1966) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz, pe­da­gog, dzia­łacz na rzecz kul­tu­ry i sztu­ki
  • Sta­ni­sław Fle­szar (ur. 1895) – ofi­cer pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Wik­tor Fle­szar (ur. 1889) – major in­ten­den­tu­ry Woj­ska Pol­skie­go, kie­row­nik Re­jo­nu In­ten­den­tu­ry Gniez­no, odz­na­czo­ny Krzy­żem Nie­pod­le­gło­ści, Krzy­żem Wa­lecz­nych (dwu­krot­nie), Zło­tym Krzy­żem Zas...

Wikipedia


fleszarowa-muskat

Sta­ni­sła­wa Fle­sza­ro­wa-Mu­skat (1919-1989) - po­wie­ścio­pi­sar­ka, po­et­ka, pu­bli­cyst­ka i dra­ma­turg


SJP.pl


fleszowy

→ flesz


SJP.pl

Patrz:

flesz

flet

1. in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów war­go­wych,
2. kie­lich lub kie­li­szek do wina, wy­so­ki i wąski na krót­kiej nóżce; cza­sem z po­kry­wą; uży­wa­ny zwł. w XVIII w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny;

 (1.2) muz. głos or­ga­no­wy o brzmie­niu fletu (1.1)

 (1.3) grub. posp. penis

Wiktionary

Flet – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów, z ro­dzi­ny in­stru­men­tów dę­tych drew­nia­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naukę gry na fle­cie za­czę­li­śmy od me­lo­dii „Wysz­ły w pole kurki trzy”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɛt, AS: flet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flecista m., flecistka ż., fletnia ż., flecik mrz.

 przym. fletowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fiut

Wiktionary


fletcher

[czy­taj: fle­czer] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dar­ren Flet­cher (ur. 1984), szkoc­ki pił­karz
  • Tom Flet­cher (ur. 1985), muzyk z Mcfly
  • An­drew Flet­cher (ur. 1961), muzyk an­giel­ski (De­pe­che Mode)
  • Dex­ter Flet­cher (ur. 1966), aktor bry­tyj­ski
  • Frank Fri­day Flet­cher (ur. 1855, zm. 1928), ad­mi­rał ame­ry­kań­ski
  • Frank Jack Flet­cher (ur. 1885, zm. 1973), ad­mi­rał ame­ry­kań­ski
  • Guy Flet­cher (ur. 1960), muzyk an­giel­ski (Dire Stra­its)
  • Ken Flet­cher (1940–2006), te­ni­si­sta au­stra­lij­ski
  • Kevin Flet­cher – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Lo­u­i­se Flet­cher (ur. 1934), ak­tor­ka ame­ry­kań­ska
  • Cari Elise Flet­cher (ur. 1994), pio­sen­kar­ka ame­ry­kań­ska
  • Mun­dun­gus Flet­cher – po­stać fik­cyj­na z po­wie­ści Harry Pot­ter

Wikipedia


fletner

ru­cho­my frag­ment kra­wę­dzi spły­wu steru lub lotki; flett­ner


SJP.pl


fletnia

flet­nia Pana - in­stru­ment dęty drew­nia­ny zbu­do­wa­ny z róż­nej dłu­go­ści pi­szcza­łek; mul­tan­ki, sy­rin­ga, sy­ryn­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny dęty zło­żo­ny z kilku pi­szcza­łek róż­nej dłu­go­ści; ae­ro­fon war­go­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto lubi kwia­ty uro­czych dni wios­ny / Z ró­żo­wem licem ju­trzen­ki, / Wierz­bo­wych flet­ni kto zna głos ża­ło­śny, / Niech tej po­słu­cha pio­sen­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet mrz., flecista mos., fletnista mos., fletnistka ż., fletniarz mos.

Wiktionary


fletniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk gra­ją­cy na flet­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wy­stę­pie flet­nia­rza zaś­pie­wa chór z Sy­cy­lii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fletnista mos., fletnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fletnista

Wiktionary


fletniowy

→ flet­nia


SJP.pl

Patrz:

fletnia

fletnista

muzyk gra­ją­cy na flet­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk gra­ją­cy na flet­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku wy­stą­pi nie­wi­do­my flet­ni­sta z Łotwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fletnia ż., fletniarz mos.

:: fż. fletnistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fletniarz

Wiktionary


fletnistka

ko­bie­ta lub dziew­czy­na gra­ją­ca na flet­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta gra­ją­ca na flet­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po kon­cer­cie flet­nist­ki z Ru­mu­nii posz­li­śmy z Da­nu­sią na pizzę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fletnia ż.

:: fm. fletnista mos.

Wiktionary


fletnowo

Flet­no­wo – (niem. "Flötenau") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Dra­gacz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 326 miesz­kań­ców. Jest ósmą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Dra­gacz.

Wikipedia


fletowiec

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny wil­go­wa­tych


SJP.pl


fletowy

przy­miot­nik od: flet


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z fle­tem, do­ty­czą­cy fletu

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy brzmie­niem flet

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sa­miec czę­sto wy­da­je dźwięcz­ne, me­lo­dyj­ne, fle­to­we gwi­zdy po­dob­ne do „zo­fi­ja fija”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flet mrz., flecik mrz., flecista mos., flecistka ż.

Wiktionary


fletrowers

in­stru­ment mu­zycz­ny, flet po­przecz­ny; flo­tro­wers


SJP.pl


flettner

ru­cho­my frag­ment kra­wę­dzi spły­wu steru lub lotki; flet­ner


SJP.pl


fletówka

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


fleury

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fle­u­ry (Man­che) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Dolna Nor­man­dia
  • Fle­u­ry (Aude) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Lang­we­do­cja-Ro­us­sil­lon
  • Fle­u­ry (Mo­ze­la) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia
  • Fle­u­ry (Pas-de-Ca­la­is) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Nord-Pas-de-Ca­la­is
  • Fle­u­ry (Aisne) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Pi­kar­dia
  • Fle­u­ry (Oise) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Pi­kar­dia
  • Fle­u­ry (Somma) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Pi­kar­dia
  • Fle­u­ry-de­vant-Do­u­a­u­mont – fran­cu­ska miej­sco­wość w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia
  • Fle­u­ry-en-Bière – fran­cu­ska miej­sco­wość w re­gio­nie Île-de-Fran­ce
  • Fle­u­ry-la-Forêt – fran­cu­ska miej­sco­wość w re­gio­nie Górna Nor­man­dia
  • Fle­u­ry-la-Mon­ta­gne – fran­cu­ska miej­sco­wość w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • Fle­u­ry-la-Rivière – fran­cu­ska miej­sco­wość w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny

Wikipedia


fleuta

trój­masz­to­wy (trzy­masz­to­wy) ża­glo­wiec hand­lo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. żegl. eu­ro­pej­ski XVII-wiecz­ny ża­glo­wiec trój­masz­to­wy, uży­wa­ny głów­nie w ce­lach hand­lo­wych i nie­kie­dy wo­jen­nych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fluita

Wiktionary


flexitarianizm

[czy­taj: fleks-ita­ria­nizm] dieta ro­ślin­na do­pu­szcza­ją­ca okaz­jo­nal­ne spo­ży­wa­nie mięsa; ela­stycz­ny we­ge­ta­ria­nizm, flek­si­ta­ria­nizm


SJP.pl


flexitariański

→ fle­xi­ta­ria­nizm [czy­taj: fleks-ita­riań­ski]; flek­si­ta­riań­ski


SJP.pl


flibustier

pirat gra­su­ją­cy w XVII i XVIII wieku u wy­brze­ży ko­lo­nii hisz­pań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­so­bo­wy

 (1.1) hist. żegl. czło­nek zor­ga­ni­zo­wa­nej wie­lo­na­ro­do­wej spo­łecz­no­ści pi­ra­tów i prze­myt­ni­ków, czyn­nej w XVII–XVIII w. na Ka­ra­i­bach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta por­to­wa ta­wer­na na An­ty­lach pa­mię­ta je­szcze czasy fli­bu­stie­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flibustierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukanier, korsarz

Wiktionary


flibustierski

→ fli­bu­stier


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. wła­ści­wy fli­bu­stie­rom, pi­rac­ki

Wiktionary

Patrz:

flibustier

Przykłady

 (1.1) (…) z bie­giem czasu jed­nak fli­bu­stier­ski (pi­rac­ki, ro­zbój­ni­czy) styl życia Ko­za­ków sam w sobie stał się siłą przy­cią­ga­ją­cą ludzi z zew­nątrz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flibustier m.

Wiktionary


flic

[czy­taj: flik] we Fran­cji: po­gard­li­wie o po­li­cjan­cie; flik


SJP.pl


flidrowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Orze­sze. fio­le­to­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flider mrz.

Wiktionary


fligel

daw­niej: skrzy­dło okien­ne lub li­stew­ka do za­wie­sze­nia półki na ścia­nie; daw­niej: fli­gel-adiu­tant - ofi­cer peł­nią­cy służ­bę u boku pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl


fligeladiutant

daw­niej: przy­bocz­ny adiu­tant przy oso­bie pa­nu­ją­ce­go lub przy wyż­szym woj­sko­wym


SJP.pl


fliger

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sa­mo­lot

Wiktionary


fligier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Pszczy­na. sa­mo­lot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fliger

Wiktionary


flik

po­gard­li­wie: fran­cu­ski po­li­cjant; flic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. we Fran­cji: po­li­cjant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­daj­my stąd, bo zaraz się fliki zlecą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flʲik, AS: flʹik

Wiktionary


flinders

Flin­ders – rzeka okre­so­wa w pół­noc­no-wschod­niej Au­stra­lii, w sta­nie Qu­e­ens­land.

Dłu­gość rzeki wy­no­si 840 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza wy­no­si 108 000 km².

Źró­dła rzeki znaj­du­ją się w Wiel­kich Gó­rach Wo­do­dzia­ło­wych, a ucho­dzi ona do za­to­ki Kar­pen­ta­ria.

Wikipedia


flint

szkło op­tycz­ne o dużym współ­czyn­ni­ku za­ła­ma­nia świa­tła


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flint – pol­ski raper
  • Au­stin Flint (1812–1886) – ame­ry­kań­ski le­karz
  • Au­stin Flint (1836–1915) – ame­ry­kań­ski fiz­jo­log
  • Ca­ro­li­ne Flint – bry­tyj­ska po­li­tyk
  • David Flint – au­stra­lij­ski praw­nik
  • Eric Flint – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Frank Stu­art Flint – bry­tyj­ski poeta
  • Jill Flint – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Keith Flint – bry­tyj­ski muzyk
  • Simon Flint – an­giel­ski strong­man
  • Flint – mia­sto w Walii
    • Flint – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Flint

Wikipedia


flinta

my­śliw­ska strzel­ba na śrut; fuzja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. ka­ra­bin z zam­kiem skał­ko­wym uży­wa­ny w ar­miach od po­cząt­ku XVIII wieku;

 (1.2) środ. łow. strzel­ba my­śliw­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • flin­ta – inna nazwa ka­ra­bi­nu lub strzel­by my­śliw­skiej
  • Flin­ta – rzeka w Wiel­ko­pol­sce, prawy do­pływ Wełny
  • Ewe­li­na Flin­ta (ur. 1979) – pol­ska pio­sen­kar­ka pop-roc­ko­wa
  • FLINTA* – akro­nim Ko­bie­ty (F) Les­bij­ki (L) osoby In­terpł­cio­we (I) osoby Nie­bi­nar­ne (N) osoby Transpł­cio­we (T) osoby Agen­der(A). Gwiazd­ka na końcu od­no­si się do in­nych toż­sa­mo­ści płcio­wych.
  • Flint

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflʲĩnta, AS: flʹĩnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flint m.

 przym. flintowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuzja

Wiktionary


flintglas

szkło oło­wio­we o dużym współ­czyn­ni­ku za­ła­ma­nia świa­tła; szkło op­tycz­ne; flint


SJP.pl


flip

1. mro­żo­ny napój z wina, bran­dy, rumu albo li­kie­ru, cukru i jajek
2. sło­dzo­ny, go­rą­cy napój al­ko­ho­lo­wy
3. ko­zio­łek wy­ko­na­ny w po­wie­trzu w pew­nych ćwi­cze­niach gim­na­stycz­nych, na łyż­wach lub pod wodą przy nur­ko­wa­niu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flip – miej­sco­wość (pla­ats) w dy­stryk­cie Ban­da­bou, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Flip – ho­len­der­ski magik
  • Flip – au­striac­ki muzyk
  • Flip Sa­un­ders – ame­ry­kań­ski tre­ner ko­szy­kar­ski
  • Flip i Flap – duet ame­ry­kań­skich ko­mi­ków
  • Lil’ Flip – ame­ry­kań­ski raper
  • 360 flip – akro­ba­cja na de­sko­rol­ce
  • Flip – album Nilsa Lof­gre­na
  • flip – fi­gu­ra akro­ba­tycz­na w jeź­dzie na de­sko­rol­ce
  • flip – kok­tajl
  • flip – skok w łyż­wiar­stwie fi­gu­ro­wym
  • Flip 3D – efekt gra­ficz­ny

Wikipedia


flipchart

[czy­taj: flip­czart] spię­te ar­ku­sze pa­pie­ru du­że­go for­ma­tu umie­szcza­ne na spe­cjal­nym pio­no­wym sto­ja­ku, słu­żą­ce do pre­zen­ta­cji; flip chart


SJP.pl

Flip­chart – ro­dzaj ta­bli­cy de­mon­stra­cyj­nej, urzą­dze­nia kon­fe­ren­cyj­ne­go. Flip­chart to lekka i łatwa w prze­no­sze­niu ta­bli­ca, po­sia­da­ją­ca re­gu­lo­wa­ną wy­so­kość. Wy­stę­pu­je z dwoma ro­dza­ja­mi su­cho­ście­ral­nej po­wierzch­ni do pi­sa­nia:

Ta­bli­ca czę­sto za­o­pa­trzo­na jest w uno­szo­ny, łatwy w uży­ciu za­cisk na pa­pier, haki na pa­pier o re­gu­lo­wa­nym roz­sta­wie oraz półkę na pi­sa­ki.

Wikipedia


fliper

flip­per;
1. au­to­mat do gry w pin­bal­la; pin­ball;
2. każdy z dwóch ele­men­tów do od­bi­ja­nia kulki w takim au­to­ma­cie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fli­per, flip­per – au­to­mat do gry
  • Fli­per – pol­ski ze­spół pop roc­ko­wy

Wikipedia


fliperka

ko­bie­ta sku­pu­ją­ca miesz­ka­nia lub domy i ods­prze­da­ją­ca je po re­mon­cie w wyż­szych ce­nach; flip­per­ka


SJP.pl


fliperski

→ fli­per; flip­per­ski


SJP.pl


flipować

sku­po­wać miesz­ka­nia lub domy i ods­prze­da­wać je po re­mon­cie w wyż­szych ce­nach; flip­po­wać


SJP.pl


flipper

[czy­taj: fli­per] fli­per;
1. au­to­mat do gry w pin­bal­la; pin­ball;
2. każdy z dwóch ele­men­tów do od­bi­ja­nia kulki w takim au­to­ma­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat do gry z od­bi­ja­ją­ca się wew­nątrz me­ta­lo­wą kulką

 (1.2) ru­cho­ma część flip­pe­ra (1.1), którą od­bi­ja się kulkę ręcz­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) spe­ku­lant miesz­ka­nio­wy

Wiktionary

Flip­per (na­zy­wa­ny też pin­bal­lem lub bi­lar­dem elek­trycz­nym) – au­to­mat do gry, w któ­rym gracz za po­mo­cą ru­cho­mych łapek (z ang. "flip­per") od­bi­ja kulkę po­ru­sza­ją­cą się po na­chy­lo­nej w jego kie­run­ku plan­szy. Na samej plan­szy umie­szczo­ne są ele­men­ty, za któ­rych tra­fia­nie gracz zdo­by­wa punk­ty. Gra koń­czy się, gdy me­ta­lo­wa kulka wpad­nie okre­ślo­ną licz­bę razy do ot­wo­ru na dole plan­szy. Pier­wszym flip­pe­rem był Tri­ple Ac­tion, wy­pro­du­ko­wa­ny w 1948 roku przez Steve’a Kor­de­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wa­ga­ry czę­sto ucie­ka­li­śmy na flip­pe­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflʲipɛr, AS: flʹiper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flipping mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilard

Wiktionary


flipperka

[czy­taj: fli­per­ka] ko­bie­ta sku­pu­ją­ca miesz­ka­nia lub domy i ods­prze­da­ją­ca je po re­mon­cie w wyż­szych ce­nach; fli­per­ka


SJP.pl


flipperowy

→ flip­per [czy­taj: fli­pe­ro­wy]


SJP.pl


flipping

[czy­taj: fli­ping] szyb­ki zakup, re­mont i sprze­daż nie­ru­cho­mo­ści; fli­po­wa­nie, flip­po­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­łą­cza­nie ka­na­łów pi­lo­tem te­le­wi­zyj­nym bez wy­raź­ne­go po­wo­du

 (1.2) ekon. spe­ku­la­cyj­ny obrót miesz­ka­nia­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flipper m.

Wiktionary


flippingowy

→ flip­ping [czy­taj: fli­pin­go­wy]


SJP.pl


flippować

[czy­taj: fli­po­wać] sku­po­wać miesz­ka­nia lub domy i ods­prze­da­wać je po re­mon­cie w wyż­szych ce­nach; fli­po­wać


SJP.pl


flirciara

ko­bie­ta czę­sto flir­tu­ją­ca; po­dry­wacz­ka, ko­kiet­ka, flir­ciar­ka


SJP.pl


flirciarka

ko­bie­ta czę­sto flir­tu­ją­ca; po­dry­wacz­ka, ko­kiet­ka, flir­cia­ra


SJP.pl


flirciarski

do­ty­czą­cy flir­tu, a także cha­rak­te­ry­stycz­ny dla flir­cia­rza lub flir­ciar­ki


SJP.pl


flirciarz

męż­czyz­na lu­bią­cy flir­to­wać; ba­ła­mut­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na lu­bią­cy wzbu­dzać za­in­te­re­so­wa­nie in­nych osób po­przez flir­to­wa­nie z nimi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dziad­ka Al­fre­da jest stary flir­ciarz, on żad­nej babce nie prze­pu­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flircik mrz., flirt mrz., flirtowanie n., poflirtowanie n.

:: fż. flirciarka ż., flirciara ż.

 przym. flirciarski

 czas. flirtować ndk., poflirtować dk.

Wiktionary


flircik

zdrob­nie­nie od: flirt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od flirt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie flirt, lecz tylko mały flir­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flirt m., flirciarz m., flirciarka ż., flirtowanie n.

 czas. flirtować ndk.

Wiktionary


flirt

książ­ko­wo:
1. za­bie­gi ma­ją­ce na celu po­zy­ska­nie wzglę­dów osoby płci od­mien­nej, sta­ra­nia o czy­jąś rękę; umiz­gi, umizg (daw­niej), kon­ku­ry, amory, za­le­can­ki, za­lo­ty;
2. przy­go­da ero­tycz­na; ro­mans, mi­łost­ka;
3. gra to­wa­rzy­ska umoż­li­wia­ją­ca roz­mo­wę na te­ma­ty mi­łos­ne za po­mo­cą prze­ka­zy­wa­nych kar­tek z py­ta­nia­mi i od­po­wie­dzia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­kotr­wa­ła mi­łost­ka, za­lot­na roz­mo­wa;

 (1.2) ro­dzaj gry to­wa­rzy­skiej wy­ko­rzy­stu­ją­cej karty z listą nu­me­ro­wa­nych pytań i od­po­wie­dzi

Wiktionary

Flirt – za­cho­wa­nie spo­łecz­ne po­le­ga­ją­ce zaz­wy­czaj na pro­wa­dze­niu za­lot­nych roz­mów i czy­nie­niu ko­kie­te­ryj­nych ge­stów.

Słowo „flirt” po­cho­dzi od sta­ro­fran­cu­skie­go "con­ter fle­u­ret­te", co zna­czy „(pró­bo­wać) kusić” przez upu­szcza­nie płat­ków kwia­tów. Ale "con­ter fle­u­ret­te" po­ja­wia w ję­zy­ku fran­cu­skim do­pie­ro w XVII wieku, a słowo "flirt" w j. an­giel­skim uży­wa­no już od XVI wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­jem­ny musi być flirt z tymi, któ­rzy się w nas nieg­dyś du­rzy­li, a któ­rych teraz spo­ty­ka­my na nowo.

 (1.2) Za­gra­my we flir­ta?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flʲirt, AS: flʹirt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flirciarz m., flirciarka ż., flirciara ż., flirtowanie n., poflirtowanie n.

:: zdrobn. flircik m.

 czas. flirtować ndk., poflirtować dk.

 przym. flirciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) romansik, miłostka, amory

Wiktionary


flirtak

naz­wi­sko


SJP.pl


flirtoholik

osoba od­czu­wa­ją­ca nie­u­stan­ną po­trze­bę na­wią­zy­wa­nia prze­lot­nych związ­ków mi­łos­nych


SJP.pl


flirtować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) upra­wiać flirt, pro­wa­dzić lekką, za­lot­ną roz­mo­wę to­wa­rzy­ską z osobą innej płci

 (1.2) ko­kie­to­wać kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kąpał się i pró­bo­wał flir­to­wać z ja­ki­miś przy­god­ny­mi i nie­tu­tej­szy­mi dziew­czę­ta­mi.

 (1.2) Flir­to­wa­ła go, zresz­tą miała do niego fe­blik…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flirciara ż., flirciarka ż., flirciarz mos., flircik mrz., flirt mrz., flirtowanie n.

 czas. poflirtować

 przym. flirciarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokietować, romansować, uprawiać flirt

Wiktionary


flis

czło­wiek trud­nią­cy się spła­wem drze­wa; oryl, fli­sak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. książk. transp. dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na spła­wia­niu to­wa­rów (głów­nie zboża, drew­na w for­mie tratw) rze­ka­mi

 (1.2) daw. ogól­ne okre­śle­nie że­glu­gi śród­lą­do­wej (rza­dziej mor­skiej)

 (1.3) im­pre­za tu­ry­stycz­na lub re­kon­struk­cyj­na, po­le­ga­ją­ca na gru­po­wym po­ko­ny­wa­niu szla­ku wod­ne­go, czę­sto na­wią­zu­ją­ca do tra­dy­cji fli­sac­kich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. książk. fli­sak; osoba za­wo­do­wo trud­nią­ca się spła­wem to­wa­rów rze­ka­mi, pra­cu­ją­ca na trat­wach, szku­tach lub in­nych stat­kach rzecz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci­śnie was firma i ci­śnie ret­man. Do tego w ogóle flis po­du­pa­da, bo kolej wam wcho­dzi w pa­ra­dę.

 (1.1) Aż tu się Mie­miec do wsi przy­plą­tał i na flisa ludzi zma­wiał, i za­da­tek na rękę dawał.

 (1.2) Oni co naprzednieyſzy lu­dźie [...] wiele god­no­śći y ceny fliſowi przydáli: kto­rych żeglowánie práwie cżel­ni po­e­to­wie Grec­cy y Láćińſcy/ vmyśl­nie opiſáli.

 (1.3) W po­nie­dzia­łek jej za­ło­ga do­łą­czy do odrzań­skie­go flisu, który jak co roku z Brze­gu na Opol­szczyź­nie pły­nąć bę­dzie w kie­run­ku Szcze­ci­na.

 (2.1) Z dala po­strze­gli­śmy łyżwy wolno cią­gnio­ne przez fli­sów li­na­mi na na­szym brze­gu.

 (2.1) Sta­wi­li się tłum­nie poń­czosz­ni­cy i bursz­ty­nia­rze [...] i fli­so­wie przy­wo­żą­cy do Gdań­ska pol­skie zboże i drze­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spław, flisactwo

 (1.2) żegluga

 (2.1) flisak, oryl, fliśnik, spławnik

Wiktionary


flisacki

zwią­za­ny z fli­sa­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fli­sact­wem i fli­sa­ka­mi, do­ty­czą­cy fli­sact­wa lub fli­sa­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kil­ku­set że­gla­rzy z całej Pol­ski i z za­gra­ni­cy przy­pom­nia­ło wczo­raj gdań­szcza­nom o fli­sac­kich tra­dy­cjach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisak m., flisactwo n.

Wiktionary


flisactwo

spław to­wa­rów rzeką przy wy­ko­rzy­sta­niu tratw, szkut, ga­la­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zaw. rzecz­ny spław drew­na i in­nych to­wa­rów, głów­nie trat­wa­mi;

Wiktionary

Fli­sact­wo (flis, osył­ka) – rzecz­ny spław to­wa­rów.

Tra­dy­cja fli­sact­wa kul­ty­wo­wa­na w Pol­sce, Au­strii, Cze­chach, Niem­czech, na Łot­wie i w Hisz­pa­nii zo­sta­ła w grud­niu 2022 roku wpi­sa­na na Listę re­pre­zen­ta­tyw­ną nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa kul­tu­ro­we­go ludz­ko­ści UNESCO.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. flisak mos.

 czas. flisować ndk.

 przym. flisacki, flisaczy, flisowski, flisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flis, flisostwo, flisówka, osyłka

Wiktionary


flisaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od fli­sak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisak m.

Wiktionary


flisaczka

→ fli­sak


SJP.pl

Patrz:

flisak

flisaczy

fli­sac­ki


SJP.pl


flisak

czło­wiek trud­nią­cy się spła­wem drze­wa; oryl, flis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. czło­wiek za­wo­do­wo trud­nią­cy się spła­wem rzecz­ny­mi trat­wa­mi drew­na, zboża i in­nych to­wa­rów do por­tów mor­skich, zaj­mu­ją­cy się fli­sact­wem;

 (1.2) zaw. współcz. prze­woź­nik tu­ry­stów łód­ka­mi do miejsc niżej po­ło­żo­nych;

Wiktionary

Fli­sak (oryl, flis) – przed­sta­wi­ciel grupy za­wo­do­wej zaj­mu­ją­cej się w daw­nej Pol­sce fli­sem, czyli rzecz­nym spła­wem (tran­spor­tem) to­wa­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W To­ru­niu zmierzch pur­pu­rą niebo zna­czy, / A Wisłą, co skry­ta już jest poś­ród mgieł, / Jak we śnie spły­wa­ją wid­mo­wi fli­sa­cy.

 (1.1) W dole prze­pły­wał galar; znio­sło go bo­kiem. Fli­sak zgię­ty w łuk prze­bie­gał bo­sy­mi no­ga­mi po desce, parł na drąg ste­ro­wy, by go znów z plu­skiem prze­rzu­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflʲisak, AS: flʹisak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisaczek mos., flisactwo n., flis m.

 przym. flisowski, flisowy, flisacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oryl, włóczek, szkutnik

Wiktionary


flisek

naz­wi­sko


SJP.pl


flisiak

naz­wi­sko


SJP.pl


flisikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


flisowski

→ flis (osoba); fli­sac­ki, fli­sa­czy


SJP.pl


flisz

gruby ze­spół osa­dów te­ry­ge­nicz­nych lub (rza­dziej) wa­pien­nych o cha­rak­te­ry­stycz­nym, na­prze­mien­nym uło­że­niu osa­dów gru­bo­ziar­ni­stych i drob­no­ziar­ni­stych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • flisz (ge­o­lo­gia) – ze­spół skał osa­do­wych
  • flisz (brydż) – bry­dżo­wa kon­wen­cja li­cy­ta­cyj­na

Wikipedia


fliszowy

przy­miot­nik od: flisz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z fli­szem, do­ty­czą­cy fli­szu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flisz mrz.

Wiktionary


flit

śro­dek owa­do­bój­czy, zwy­kle płyn­ny


SJP.pl

FliT ( Фліт) – ze­spół mu­zycz­ny z Iwano-Fran­kiw­ska, za­ło­żo­ny w 2001 roku, gra­ją­cy mu­zy­kę, którą sami człon­ko­wie ze­spo­łu okre­śla­ją jako in­te­li­gent­ny punk rock.

W grud­niu 2003 r. Flit wydał de­biu­tanc­ki album „Світ такий...” Swit takyj.

W kwiet­niu 2006 r. zo­stał wy­da­ny nowy album – „Заникай” Za­ny­kaj.

Wikipedia


flitować

roz­py­lać środ­ki owa­do­bój­cze, zwła­szcza flity


SJP.pl


fliz

fliza;
1. daw­niej: płyta ozdob­na do wy­kła­da­nia ścian i po­dłóg;
2. ka­mień do roz­cie­ra­nia farby dru­kar­skiej


SJP.pl


fliza

fliz;
1. daw­niej: płyta ozdob­na do wy­kła­da­nia ścian i po­dłóg;
2. ka­mień do roz­cie­ra­nia farby dru­kar­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. płyta z ka­mie­nia, te­ra­ko­ty, fa­jan­su, szkła itp., czę­sto ozdob­na, sto­so­wa­na jako wy­kła­dzi­na ścian i po­dłóg;

 (1.2) kra­ków. pot. ka­fe­lek, płyt­ka na­ścien­na

Wiktionary

Fliza, fliz (l.m. flizy) – płyty do wy­kła­da­nia ścian i po­dłóg, ka­mien­ne, ce­ra­micz­ne (gla­zu­ro­wa­ne i nie­gla­zu­ro­wa­ne), szkla­ne, z two­rzyw sztucz­nych i in­nych.

Sto­so­wa­ne od cza­sów sta­ro­żyt­nych w róż­nych epo­kach roz­wo­ju ar­chi­tek­tu­ry. Gład­kie lub czę­sto zdo­bio­ne de­ko­ra­cją rytą, od­ci­ska­ną lub ma­lo­wa­ną o róż­nych mo­ty­wach, two­rząc w ze­spo­łach – za­leż­nie od kształ­tu płyt i spo­so­bu ich uło­że­nia – roz­ma­i­te kom­po­zy­cje, po­kry­wa­ją­ce znacz­ne lub całe po­wierzch­nie po­sa­dzek i ścian.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fliziarz m., flizowanie n., flizówka ż.

:: zdrobn. flizka ż.

 czas. flizować

 przym. flizowy

Wiktionary


flizelina

syn­te­tycz­ny ma­te­riał wa­to­po­dob­ny uży­wa­ny w kra­wiect­wie do usz­tyw­nia­nia odzie­ży; fi­ze­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­te­riał, cien­ki kra­wiec­ki wkład odzie­żo­wy sto­so­wa­ny w celu usz­tyw­nie­nia lub sta­bi­li­za­cji szy­tej tka­ni­ny;

Wiktionary

Fli­ze­li­na (z niem. "Vlie­se­li­ne"), ew. fi­ze­li­na – włó­kni­na pow­sta­ła z ter­micz­ne­go po­łą­cze­nia włó­kien syn­te­tycz­nych (m.in. po­li­pro­py­le­no­wych, po­lie­te­ro­sul­fon), bądź ich skle­je­nia. Sto­so­wa­na w kra­wiect­wie do usz­tyw­nia­nia i mo­de­lo­wa­nia kształ­tu wy­ro­bów odzie­żo­wych, np.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) sztywnik

Wiktionary


flizelinowy

→ fli­ze­li­na


SJP.pl

Patrz:

flizelina

fliziarka

po­tocz­nie: ma­szy­na do ukła­da­nia ka­fel­ków; ka­fel­kar­ka


SJP.pl


fliziarz

1. daw­niej: osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ukła­da­niem fliz;
2. re­gio­nal­nie: gla­zur­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kra­ków. gla­zur­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fliza ż.

Wiktionary


flizka

ce­ra­micz­na płyt­ka do wy­kła­da­nia ścian lub po­sa­dzek w bu­dyn­kach; ka­fe­lek; płyt­ka


SJP.pl


flizkarz

osoba ukła­da­ją­ca płyt­ki, fliz­ki; płyt­karz


SJP.pl


flizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fli­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. flizować ndk.

 rzecz. fliza ż.

Wiktionary


flizować

ukła­dać płyt­ki po­dło­go­we lub ścien­ne


SJP.pl


flizowy

przy­miot­nik od: fliz, fliza


SJP.pl


flm

skrót od: List do Fi­le­mo­na - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List świę­te­go Pawła do Fi­le­mo­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿fʲilɛ̃ˈmɔ̃na, AS: lʹiz• do‿fʹilẽmõna

Wiktionary


float

[czy­taj: flołt]
1. ro­dzaj wskaź­ni­ka gieł­do­we­go; free float;
2. ro­dzaj serwu w siat­ków­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • float – licz­ba zmien­no­prze­cin­ko­wa
  • float – me­to­da pro­duk­cji szkła
  • float – ro­dzaj za­gryw­ki w siat­ków­ce
  • Float – album mu­zycz­ny grupy Flog­ging Molly (2008)

Wikipedia


floatacja

[czy­taj: floł­ta­cja] uno­sze­nie się na po­wierzch­ni bar­dzo sło­nej wody; flo­a­ting


SJP.pl


floatarium

[czy­taj: flo­ta­rium] po­mie­szcze­nie do uno­sze­nia się na po­wierzch­ni bar­dzo sło­nej wody


SJP.pl


floating

[czy­taj: floł­ting] uno­sze­nie się na po­wierzch­ni bar­dzo sło­nej wody; flo­a­ta­cja


SJP.pl


floatingowy

→ flo­a­ting [czy­taj: floł­tin­go­wy]


SJP.pl


flobert

ma­ło­ka­li­bro­wa broń palna, ka­ra­bi­nek igli­co­wy; flo­wer


SJP.pl


floem

1. tkan­ka ro­ślin­na drzew i krze­wów prze­wo­dzą­ca wodę i inne sub­stan­cje or­ga­nicz­ne; łyko;
2. duża pła­szczyz­na lodu uno­szą­ca się na wo­dzie


SJP.pl


flogiston

hi­po­te­tycz­na, nie­waż­ka "ma­te­ria ognia" ma­ją­ca rze­ko­mo być skład­ni­kiem każ­dej sub­stan­cji pal­nej


SJP.pl


flogopit

mi­ne­rał z grupy ły­szczy­ków; brą­zo­wa mika


SJP.pl

Flo­go­pit – po­spo­li­ty mi­ne­rał ska­łot­wór­czy z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy mik.

Wikipedia


floken

pę­knię­cie w ele­men­cie sta­lo­wym, przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem pła­tek śnie­gu


SJP.pl


flokeny

pę­knię­cie w ele­men­cie sta­lo­wym, przy­po­mi­na­ją­ce kształ­tem pła­tek śnie­gu


SJP.pl


flokowarka

ma­szy­na do po­kry­wa­nia po­wierzch­ni tka­nin war­stwą cię­tych włó­kien; zam­szo­war­ka


SJP.pl


flokować

pod­da­wać tka­ni­nę obrób­ce w celu po­kry­cia jej drob­nym mesz­kiem; zam­szo­wać


SJP.pl


floks

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych; pło­myk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phlox|ref=tak., ro­śli­na o dłu­gich ło­dy­gach i sil­nie pach­ną­cych kwia­tach;

Wiktionary

Floks, pło­myk ("Phlox") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych ("Po­le­mo­nia­ce­ae"). Na­le­ży do niego około 70 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, na ob­sza­rze od Mek­sy­ku na pół­noc. Jeden ga­tu­nek ma za­sięg obej­mu­ją­cy Ro­syj­ski Da­le­ki Wschód i Sy­be­rię.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: flɔks, AS: floks

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płomyk

Wiktionary


flokula

jasny ob­szar w chro­mos­fe­rze Słoń­ca; flo­ku­ła


SJP.pl


flokulacja

kłacz­ko­wa­nie; pro­ces łą­cze­nia się roz­pro­szo­nych czą­stek sta­łych w więk­sze ze­spo­ły, od­by­wa­ją­cy się w oś­rod­ku cie­kłym, wy­ko­rzy­sty­wa­ny czę­sto w prze­my­śle (np. w pro­ce­sie oczy­szcza­nia ście­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. chem. pro­ces łą­cze­nia się drob­nych czą­ste­czek w cie­czy w więk­sze grupy

Wiktionary

Flo­ku­la­cja – koń­co­wy etap niek­tó­rych ro­dza­jów ko­a­gu­la­cji tj. wy­pa­da­nia osadu z ko­lo­i­dów. Po­le­ga na two­rze­niu się wią­zań che­micz­nych mię­dzy mi­ce­la­mi, na sku­tek czego łączą się one w duże aglo­me­ra­ty, które w wi­docz­ny spo­sób wy­o­dręb­nia­ją się z rozt­wo­ru ko­lo­i­dal­ne­go two­rząc osad lub mętną za­wie­si­nę.

Wikipedia


flokulacyjny

przy­miot­nik od: flo­ku­la­cja


SJP.pl


flokulant

sub­stan­cja przy­spie­sza­ją­ca kłacz­ko­wa­nie rozt­wo­ru ko­lo­i­do­we­go; flo­ku­la­tor


SJP.pl


flokulator

1. sub­stan­cja przy­spie­sza­ją­ca kłacz­ko­wa­nie rozt­wo­ru ko­lo­i­do­we­go; flo­ku­lant;
2. urzą­dze­nie do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­su flo­ku­la­cji


SJP.pl


flokuła

jasny ob­szar w chro­mos­fe­rze Słoń­ca; flo­ku­la


SJP.pl


flokuły

duże sku­pi­ska czą­stek pow­sta­łe w pro­ce­sie flo­ku­la­cji (kłacz­ko­wa­nia)


SJP.pl


flooding

[czy­taj: fla­ding] w in­for­ma­ty­ce: ma­so­we wy­sy­ła­nie wia­do­mo­ści lub pu­stych pa­kie­tów w bar­dzo krót­kich od­stę­pach czasu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flood (in­for­ma­ty­ka)
  • Za­nu­rza­nie – me­to­da te­ra­pe­u­tycz­na w le­cze­niu fobii

Wikipedia


floorball

[czy­taj: flor­bol] gra ze­spo­ło­wa o za­sa­dach po­dob­nych do zasad ho­ke­ja na lo­dzie, gdzie krą­żek zo­stał za­stą­pio­ny pi­łecz­ką, a gra­cze po­ru­sza­ją się bez łyżew; uni­ho­kej


SJP.pl


floorbox

[czy­taj: flor­boks] gnia­zda elek­trycz­ne i mul­ti­me­dial­ne umie­szczo­ne w jed­nym miej­scu w po­dło­dze


SJP.pl


flop

1. styl skoku wzwyż (tyłem do po­przecz­ki), wy­my­ślo­ny przez R. D. Fos­bu­ry'ego;
2. ro­dzaj fry­zu­ry mę­skiej;
3. w in­for­ma­ty­ce: jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­rów, okre­śla­ją­ca licz­bę ope­ra­cji zmien­no­prze­cin­ko­wych na se­kun­dę; flops;
4. śro­do­wi­sko­wo: wy­ło­że­nie trzech pier­wszy kart na stół w Texas Hold'em;
5. śro­do­wi­sko­wo: sta­cja dy­skie­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­ra, która oz­na­cza jedną ope­ra­cję zmien­no­prze­cin­ko­wą na se­kun­dę

 (1.2) środ. in­form. = sta­cja dy­sków

 (1.3) środ. in­form. = dy­skiet­ka

 (1.4) sport. skok wzwyż, w trak­cie któ­re­go za­wod­nik po­ko­nu­je po­przecz­kę w po­zy­cji na ple­cy­e­cach

 (1.5) środ. fryzj. męska fry­zu­ra modna w la­tach osiem­dzie­sią­tych XX w.: czub dłu­gich wło­sów spa­da­ją­cych na oczy oraz wy­so­ko pod­strzy­żo­nych wło­sów z boków i z tyłu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fos­bu­ry Flop – tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia skoku wzwyż
  • flop – sy­mu­la­cja faulu w ko­szy­ków­ce
  • FLOPS – jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­rów (ope­ra­cje zmien­no­prze­cin­ko­we na se­kun­dę)

Wikipedia


flops

jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­rów, okre­śla­ją­ca licz­bę ope­ra­cji zmien­no­prze­cin­ko­wych na se­kun­dę; flop


SJP.pl

|CGS-jedn =

Wikipedia


flor

1. cien­ka tka­ni­na jed­wab­na, ba­weł­nia­na lub weł­nia­na;
2. odzież z tejże tka­ni­ny;
3. czar­ny ma­te­riał sym­bo­li­zu­ją­cy ża­ło­bę; kir


SJP.pl


flor.

skrót od:
a) flo­ren;
b) flo­renc­ki;
c) flo­ren­tyń­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = flo­ren

 (1.2) = flo­renc­ki, flo­ren­tyń­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. florystyka ż., florystka ż.

 przysł. florystycznie

Wiktionary


flora

ogół ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych w okre­ślo­nym miej­scu, śro­do­wi­sku lub epoce ge­o­lo­gicz­nej; ro­ślin­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogół or­ga­niz­mów ro­ślin­nych

Wiktionary

Flora (z łac. "Flora" – rzym­ska bo­gi­ni kwia­tów) – ogół ga­tun­ków ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych na okre­ślo­nym ob­sza­rze i pu­bli­ka­cje za­wie­ra­ją­ce ich opra­co­wa­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­so­kich Ta­trach wy­stę­pu­ją pię­kne okazy igla­stej flory.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔra, AS: flora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., Florian mos., Florencja ż.

 przym. Florianowy

 przyim. floruit

Wiktionary


floralia

Flo­ra­lia ("Ludi Flo­ra­les") – rzym­skie świę­to ku czci bo­gi­ni Flory ob­cho­dzo­ne od 28 kwiet­nia do 3 maja.

Pod­czas ob­cho­dów tego świę­ta usta­no­wio­ne­go w 241 roku p.n.e. uczest­ni­cy przy­stra­ja­li się kwia­ta­mi. Na­zy­wa­no je świę­tem mło­do­ści jako ko­ja­rzo­ne ze świę­to­wa­niem mi­ło­ści i wios­ny. Po­łą­czo­ne było z przed­sta­wie­nia­mi sce­nicz­ny­mi i z od­by­wa­ją­cy­mi się w cyrku igrzy­ska­mi, w któ­rych brały udział rów­nież kur­ty­za­ny. To­wa­rzy­szy­ły temu za­ba­wy lu­do­we na­ce­cho­wa­ne dużą swo­bo­dą oby­cza­jo­wą.

Wikipedia


floralny

o mo­ty­wie de­ko­ra­cyj­nym: ro­ślin­ny, kwia­to­wy


SJP.pl


florczacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Flor­cza­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florczaki nmos., florczaczanin m., florczaczanka ż.

Wiktionary


florczaczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Flor­cza­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florczaki nmos.

:: fż. florczaczanka ż.

 przym. florczacki

Wiktionary


florczaczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Flor­cza­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florczaki nmos.

:: fm. florczaczanin m.

 przym. florczacki

Wiktionary


florczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ro­sław Flor­czak (1969–2010) – pod­puł­kow­nik Biura Ochro­ny Rządu
  • Prze­my­sław Flor­czak (ur. 1981) – sak­so­fo­ni­sta jaz­zo­wy
  • Ta­de­usz Flor­czak (1895–1940) – major broni pan­cer­nych Woj­ska Pol­skie­go
  • Zbi­gniew Flor­czak (1923–2005) – pol­ski pi­sarz, kry­tyk sztu­ki, tłu­macz z ję­zy­ka fran­cu­skie­go
  • Zofia Flor­czak (1912–1996) – na­u­czy­ciel­ka, dok­tor ha­bi­li­to­wa­na fi­lo­lo­gii pol­skiej, harc­mistrz
  • Ewa Kuzyk-Flor­czak (ur. 1949) – ak­tor­ka

Wikipedia


florczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


florecista

szer­mierz wal­czą­cy na flo­re­ty


SJP.pl


florecistka

→ flo­re­ci­sta


SJP.pl

Patrz:

florecista

florek

zdrob­nie­nie od: Flo­rian (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. chem. chlo­rek

Wiktionary

Zo­bacz też: Flo­rek w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Flo­rek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Kutno.

Miej­sco­wość wraz z wsią Mi­cha­łów two­rzy so­łect­wo "Flo­rek".

Wikipedia


floren

1. nie­daw­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ho­lan­dii (1 flo­ren = 100 cen­tów), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro; gul­den;
2. złota mo­ne­ta flo­renc­ka bita od XIII w., w póź­niej­szych cza­sach roz­po­wszech­nio­na w wielu kra­jach eu­ro­pej­skich, m.in. w An­glii i na Wę­grzech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. nu­mizm. trzy­na­sto­wiecz­na złota mo­ne­ta flo­renc­ka, roz­po­wszech­nio­na na­stęp­nie w hand­lu i na­śla­do­wa­na w kra­jach eu­ro­pej­skich;

 (1.2) monet. bry­tyj­ska srebr­na mo­ne­ta war­to­ści 2 szy­lin­gów, dzie­sią­ta część funta; współ­cze­śnie mo­ne­ta o war­to­ści 10 pen­sów;

 (1.3) monet. dawna jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ho­lan­dii, póź­niej­szy gul­den;

Wiktionary

Flo­ren – złota mo­ne­ta o masie ok. 3,5 grama, bita przez Flo­ren­cję od 1252 roku. Jej sta­bil­na war­tość poz­wo­li­ła stać się głów­ną złotą mo­ne­tą w Eu­ro­pie. Od XIV w. była czę­sto na­śla­do­wa­na, m.in. przez pań­stwa wło­skie, Cze­chy, Węgry, Fran­cję oraz Ni­der­lan­dy. Jej we­nec­kim od­po­wied­ni­kiem był dukat na­zy­wa­ny póź­niej ce­ki­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce flo­ren stał się także oz­na­cze­niem nie tylko monet zło­tych, ale i zło­te­go jako obra­chun­ko­wej jed­nost­ki pie­nięż­nej, zwa­nej też zwy­kle zło­tym pol­skim w odróż­nie­niu od zło­te­go czer­wo­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż.

 przym. florencki, florenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) floren aragoński / legnicki / polski

 (1.3) gulden

Wiktionary


florencja

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.;

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce

 (1.4) geogr. hist. Kle­parz

Wiktionary

Flo­ren­cja ( Fi­ren­ze, MAF: []) – mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech, nad Arno, u stóp Ape­ni­nów, sto­li­ca To­ska­nii i pro­win­cji Flo­ren­cja, sto­li­ca Włoch w la­tach 1865–1871. W 2022 roku li­czy­ła 362 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku od­wie­dzę Flo­ren­cję i kilka in­nych miast To­ska­nii.

 (1.2) Wspól­ne szczy­to­wa­nie było wy­ra­fi­no­wa­ną mu­zy­ką, którą współt­wo­rzy­li. Kiedy skoń­czy­li po­ło­ży­li się na ły­żecz­kę. Przy­tu­lił ją mocno do sie­bie. Flo­ren­cja czuła się, jakby ich akt cały czas trwał. Wy­da­ła z sie­bie kilka roz­ma­rzo­nych westch­nień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: florẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. florentczyk mos., florentyńczyk mos., Florentyńczyk mos., florentynka ż., floren m., Florencjusz m., Florentyna ż., Florentynka ż., flora ż., flores m., Florenty mos.

 przym. florencki, florentyński, Florencjuszowy, florystyczny, florenowy

Wiktionary


florencjusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Flo­ren­cjusz, Flo­ren­ty – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­stę­pu­ją­ce w Pol­sce już w XII wieku (1175 r.). Pow­sta­ło ono od łac. przy­dom­ka "Flo­ren­tius", ut­wo­rzo­ne­go po­przez do­da­nie przy­rost­ka "-ius" od in­ne­go przy­dom­ka, "Flo­rens" (łac. "flo­rens", "-ntis" — "kwit­ną­cy"). Ist­nie­ją licz­ni świę­ci pa­tro­ni tego imie­nia (nawet dwu­dzie­stu), m.in. św. Flo­ren­cjusz z Po­pu­lo­nii, bi­skup (IV wiek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Flo­ren­cjusz i in­te­re­su­ję się mo­na­sty­cyz­mem sta­ro­żyt­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., Florenty m., Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

 przym. Florencjuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Florenty; zdrobn. Florek

Wiktionary


florencjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Flo­ren­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Flo­ren­cju­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Agata na­zbie­ra­ła po­zio­mek w Flo­ren­cju­szo­wym za­gaj­ni­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencjusz mos., Florek mos., Florencja ż.

Wiktionary


florencki

przy­miot­nik od: Flo­ren­cja; flo­ren­tyń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Flo­ren­cją, do­ty­czą­cy Flo­ren­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jed­nym z flo­renc­kich ko­ścio­łów zo­ba­czyć można ta­bli­cę na­grob­ną uko­cha­nej Sło­wac­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nt͡sʲci, AS: florẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., florentczyk mos., florentynka ż., floren m., Florentynka ż., Florentyńczyk mos., florentyńczyk mos.

 przym. florentyński

 przysł. po florencku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florentyński

Wiktionary


florentczyk

miesz­ka­niec Flo­ren­cji; Flo­ren­tyń­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Flo­ren­cji, osoba wy­wo­dzą­ca się z Flo­ren­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɛ̃nṭt͡ʃɨk, AS: florẽnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., florentyńczyk mos., Florentczyk mos., Florentyńczyk mos., Florentynka ż.

:: fż. florentynka ż.

 przym. florencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florentyńczyk

Wiktionary


florenty

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Flo­ren­ty i in­te­re­su­ję się mo­na­sty­cyz­mem ital­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., Florencjusz m., Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Florencjusz; zdrobn. Florek

Wiktionary


florentyn

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Flo­ren­tyn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, ge­ne­tycz­nie wtór­ne co­gno­men "Flo­ren­ti­nus", ut­wo­rzo­ne od pier­wot­ne­go "Flo­ren­tius" Ist­nie­ją licz­ni świę­ci pa­tro­ni tego imie­nia, m.in. św. Flo­ren­tyn (+357), mę­czen­nik bur­gundz­ki wspo­mi­na­ny 27 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Flo­ren­cjusz i in­te­re­su­ję się mo­na­sty­cyz­mem śred­nio­wiecz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florentyna ż.

:: zdrobn. Florek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Florek

Wiktionary


florentyna

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w gmi­nie Że­laz­ków;

Wiktionary

Flo­ren­ty­na – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Flo­ren­tyn. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Flo­ren­ty­na z Kar­ta­ge­ny, sio­stra św. Izy­do­ra i św. Le­an­dra z Se­wil­li.

Flo­ren­ty­na imie­ni­ny ob­cho­dzi: 20 czerw­ca i 16 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miała na imię Flo­ren­ty­na i świet­nie jeź­dzi­ła na snow­bo­ar­dzie.

 (1.2) Za­miesz­ka­li­śmy we Flo­ren­ty­nie we wrze­śniu 2017.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florentyn m., Florenty m., Florencjusz m., Florencja ż., Florian mos.

Wiktionary


florentynka

ciast­ko z ba­ka­lia­mi, spe­cjal­ność kuch­ni re­gio­nu Flo­ren­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Flo­ren­cji

 (1.2) kulin. ciast­ka z ba­ka­lia­mi, spe­cjal­ność kuch­ni re­gio­nu Flo­ren­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość flo­ren­ty­nek ku­pu­je je na głów­nym targu Flo­ren­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., Florentyńczyk m., Florentynka ż.

:: fm. florentyńczyk m., florentczyk mos.

 przym. florencki, florentyński

Wiktionary


florentyńczyk

miesz­ka­niec Flo­ren­cji; Flo­rent­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Flo­ren­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grup­ka flo­ren­tyń­czy­ków stała już przed ka­te­drą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florencja ż., Florentyńczyk m., Florentynka ż.

:: fż. florentynka ż.

 przym. florencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florentczyk

Wiktionary


florentyński

przy­miot­nik od: Flo­ren­cja; flo­renc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Flo­ren­cji, zwią­za­ny z Flo­ren­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jed­nym z flo­ren­tyń­skich ko­ścio­łów zo­ba­czyć można ta­bli­cę na­grob­ną uko­cha­nej Sło­wac­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. florentynka ż., Florencja ż.

 przym. florencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) florencki

Wiktionary


flores

za­wi­ła linia na­śla­du­ją­ca ga­łąz­kę z liść­mi i kwia­ta­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flo­res – wyspa w In­do­nez­ji
  • Flo­res – wyspa na Azo­rach (Por­tu­ga­lia)
  • Flo­res – wyspa w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Ko­lum­bia Bry­tyj­ska
  • Flo­res – mia­sto w Bra­zy­lii
  • Flo­res – mia­sto w Gwa­te­ma­li
  • Flo­res Costa Cuca – mia­sto w Gwa­te­ma­li
  • Flo­res – dziel­ni­ca Bu­e­nos Aires (Ar­gen­ty­na)
  • Flo­res – kan­ton Ko­sta­ry­ki
  • Flo­res – de­par­ta­ment Urug­wa­ju
  • Morze Flo­res – morze u wy­brze­ży In­do­nez­ji, część Oce­a­nu Spo­koj­ne­go
  • Lola Flo­res – hisz­pań­ska tan­cer­ka, śpie­wacz­ka i ak­tor­ka

Wikipedia


floreski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Flo­re­sem, do­ty­czą­cy Flo­re­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flores mrz.

Wiktionary


floresowaty

w kształ­cie flo­re­sów


SJP.pl


floresy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) za­wi­ły deseń z za­krzy­wio­nych linii

Wiktionary


floret

1. spor­to­wa broń szer­mier­cza o wą­skiej klin­dze;
2. kon­ku­ren­cja szer­mier­cza;
3. ga­tu­nek jed­wab­nej tka­ni­ny otrzy­my­wa­ny po sprzę­dze­niu od­pad­ków jed­wa­biu; szap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­ka, sprę­ży­sta broń kolna, przez­na­czo­na do za­da­wa­nia tra­fień czub­kiem klin­gi; lekka broń szer­mier­cza o czwo­ro­gra­nia­stej klin­dze

 (1.2) sport. kon­ku­ren­cja szer­mier­cza, w któ­rej za­wod­ni­cy wal­czą pchnię­cia­mi przy uży­ciu flo­re­tu (1.1)

 (1.3) włók. ga­tu­nek tka­ni­ny jed­wab­nej o mniej po­łys­kli­wej, lekko ma­to­wej fak­tu­rze, wyt­wa­rza­ny z krót­szych włó­kien lub od­pa­dów jed­wab­nych

Wiktionary

Flo­ret – spor­to­wa broń biała (za­li­cza­na do broni kol­nych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. florecista mos., florecistka ż.

 przym. floretowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szap

Wiktionary


floretowy

przy­miot­nik od: flo­ret


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z flo­re­tem lub z szer­mier­ką tą bro­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. floret mrz., florecista mos., florecistka ż.

Wiktionary


florian

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Flo­rian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „kwit­ną­cy kwiat”. W Pol­sce uży­wa­ne by­wa­ło w for­mie Two­rzy­jan. Od Flo­ria­na wy­wo­dzi się także cze­ski ne­o­lo­gizm "Květoslav".

Żeń­ski od­po­wied­nik: Flo­rian­na, Flo­ria­na.

Flo­rian imie­ni­ny ob­cho­dzi: 4 maja, 7 maja, 5 li­sto­pa­da i 17 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz stary za­kry­stian ma na imię Flo­rian.

 (1.1) Flo­rian Ko­wa­lew­ski był bu­dow­ni­czym, który pra­co­wał przy mon­ta­żu mo­stów, m.in.: w Wil­nie przez Wilię, Grod­nie przez Nie­men, War­sza­wie przez Wisłę.

 (1.1) W Ko­ście­le ka­to­lic­kim na 4 maja przy­pa­da wspom­nie­nie św. Flo­ria­na z La­u­ria­cum, pa­tro­na stra­ża­ków i hut­ni­ków oraz chro­nią­ce­go od po­ża­rów.

 (1.1) Flo­ria­no­wie dzień swego pa­tro­na, czyli imie­ni­ny, ob­cho­dzą 4 maja, a także 5 li­sto­pa­da i 17 grud­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔrʲjãn, AS: florʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florianowa ż., Florianówna ż., Florianostwo lm m., Florkowa ż., Florkówna ż., flores mrz., floresik mrz., floresowość ż., floresowatość ż., floresowanie n., florystyka ż., florysta mos., florystka ż., florystyczność ż.

:: zdrobn. Florianek mos., Florek mos., Floreczek mos., Floruś mos., Florunio mos., Florcio mos.

:: fż. Floriana ż.

 czas. floresować ndk.

 przym. Florianowy, Floriankowy, Florkowy, Florusiowy, Floruniowy, Florciowy, florystyczny, floresowy, floresowaty, floriański

 przysł. floriańsko, florystycznie

 zob. Flora, Florus, Floryn, Florenty, Florentyn, Florentyna, Florencjusz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Florianek, Florek, Floreczek, Floruś, Florunio, Florcio

Wiktionary


floriana

imię żeń­skie


SJP.pl

Flo­ria­na – jedna z jed­no­stek ad­mi­ni­stra­cyj­nych na Mal­cie. Za­miesz­ki­wa­na przez 2205 osób. Po­ło­żo­na na pół­wy­spie Sci­ber­ras po­mię­dzy dwie­ma za­to­ka­mi: Grand Har­bo­ur i Mar­sam­xett, od pół­no­cy gra­ni­czy ze sto­li­cą – Val­let­tą. Co roku od­by­wa się tutaj mię­dzy­na­ro­do­wy fe­sti­wal mu­zycz­ny Isle of MTV. Znaj­du­je się tu je­dy­ny na Mal­cie ogród bo­ta­nicz­ny – Ar­got­ti Bo­ta­ni­cal Gar­dens, a także baza ma­ry­nar­ki wo­jen­nej Hay Wharf.

Wikipedia


florianek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Flo­rian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­my Flo­rian­ka pu­szczać la­taw­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florek mos., Florian mos., Flora ż.

 przym. Floriankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Florek, Floreczek, Floruś, Florunio, Florcio

Wiktionary


florianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Flo­ria­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


florianka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Flo­rian­ka (nazwa obocz­na: Ko­ma­nów­ka) – osada część wsi Gó­rec­ko Stare po­ło­żo­na w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów. Leży na te­re­nie Roz­to­czań­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.

Jest naj­bar­dziej wy­su­nię­tą na pół­noc­ny za­chód miej­sco­wo­ścią gminy i nie ma bez­poś­red­nie­go po­łą­cze­nia z in­ny­mi miej­sco­wo­ścia­mi w gmi­nie. Ze wzglę­du na prze­pi­sy parku, nie można się tu do­stać sa­mo­cho­dem.

Wikipedia


floriankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który od­no­si się, na­le­ży do Flo­rian­ka; taki, któ­re­go wła­ści­cie­lem, au­to­rem, twór­cą jest Flo­ria­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­wi­łam Flo­rian­ko­we bu­ci­ki na we­ran­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florian mos., Florianek mos., Flora ż.

Wiktionary


florianostwo

Flo­rian z mał­żon­ką; Flo­ria­no­wie


SJP.pl


florianowie

Flo­rian z mał­żon­ką; Flo­ria­no­stwo


SJP.pl


florianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Flo­ria­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który od­no­si się, na­le­ży do Flo­ria­na; taki, któ­re­go wła­ści­cie­lem, au­to­rem, twór­cą jest Flo­rian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Flo­ria­no­wym sa­dzie rosną do­rod­ne ja­bło­nie i gru­sze oraz stare orze­chy.

 (1.1) Obok Flo­ria­no­wej chaty stoi przy­droż­na fi­gu­ra św. Flo­ria­na.

 (1.1) Flo­ria­no­wi sy­no­wie wy­ro­śli na do­rod­nych męż­czyzn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. florystyka ż., florysta mos., flora ż., Flora ż., Florian m., florystka ż.

 przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Floriana (D. lp. – po rzecz.)

Wiktionary


floriański

zwią­za­ny ze świę­tym Flo­ria­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze św. Flo­ria­nem, do­ty­czą­cy św. Flo­ria­na

 (1.2) hist. ma­ją­cy zwią­zek z mia­stem Sankt Flo­rian w Au­strii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­ro­ko­we zwień­cze­nie Bramy Flo­riań­skiej zo­sta­ło wy­ko­na­ne w 1660 roku.

 (1.2) Fak­sy­mi­le „Psał­te­rza flo­riań­skie­go” po­da­ro­wa­no pa­pie­żo­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Florian mos., Florianek mos.

:: przym. Florianowy

Wiktionary


florigen

hor­mon ro­ślin­ny re­gu­lu­ją­cy pow­sta­wa­nie kwia­tu


SJP.pl

Flo­ri­gen – hi­po­te­tycz­ny uni­wer­sal­ny dla ro­ślin hor­mon in­du­ku­ją­cy kwit­nie­nie. Czą­stecz­ka sy­gna­ło­wa wy­wo­łu­ją­ca wyksz­tał­ce­nie kwia­tów.

Hi­po­te­zę i nazwę dla sub­stan­cji stwo­rzył Mi­cha­ił Czaj­ła­chian w roku 1937. Po­stu­lo­wa­no ist­nie­nie sub­stan­cji in­du­ku­ją­cej kwit­nie­nie, moż­li­wość prze­ka­za­nia bodź­ca innym ro­śli­nom w wy­ni­ku szcze­pie­nia oraz moż­li­wość wy­i­zo­lo­wa­nia sub­stan­cji ak­tyw­nej.

Wikipedia


florilegium

an­to­lo­gia ut­wo­rów róż­nych au­to­rów


SJP.pl

Flo­ri­le­gium – w śred­nio­wiecz­nej ła­ci­nie okre­śle­nie na zbiór cy­ta­tów po­cho­dzą­cych z dzieł naj­wy­bit­niej­szych au­to­ry­te­tów, naj­czę­ściej z dzie­dzi­ny te­o­lo­gii lub fi­lo­zo­fii. Słowo po­cho­dzi z po­łą­cze­nia ła­ciń­skich słów "flos" oz­na­cza­ją­ce­go „kwiat” i "le­ge­re" w zna­cze­niu „zbie­rać”, „zbiór”.

Wikipedia


florin

wa­lu­ta Aruby (te­ry­to­rium za­leż­ne­go Ho­lan­dii)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • () – śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta an­giel­ska o war­to­ści 6 szy­lin­gów
  • flo­ren () – dawna mo­ne­ta bry­tyj­ska o war­to­ści 2 szy­lin­gów
  • Flo­rin – miej­sco­wość w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Ka­li­for­nii
  • flo­ren

Wikipedia


florkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Flor­kie­wicz – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Fran­ci­szek Flor­kie­wicz – pol­ski po­li­tyk
  • Wła­dy­sław Flor­kie­wicz – pol­ski le­karz
  • Woj­ciech Flor­kie­wicz – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


florkowie

Flo­rek z mał­żon­ką


SJP.pl


florkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


florkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Flor­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


floroglucyna

tri­hy­drok­sy­lo­wy fenol; 1,3,5-tri­hy­drok­sy­ben­zen


SJP.pl


florow

naz­wi­sko ro­syj­skie


SJP.pl


floruit

z ła­ci­ny: kwitł, był w rozk­wi­cie; okres naj­więk­sze­go roz­wo­ju, rozk­wit


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) książk. okre­śle­nie po­prze­dza­ją­ce datę lub prze­dział dat dla wska­za­nia, kiedy dana osoba bądź też or­ga­ni­za­cja czy szko­ła była ak­tyw­na;

Wiktionary

Flo­ru­it (w skró­cie fl. lub flor.) – forma oso­bo­wa (3 os. l. poj. per­fec­tum) ła­ciń­skie­go cza­sow­ni­ka "flo­reo, flo­re­re, flo­rui", oz­na­cza­ją­ca „kwitł”, „kwi­tła”, „kwi­tło” i uży­wa­na dla wska­za­nia okre­su, w któ­rym ktoś (lub coś, np. jakaś szko­ła, ga­tu­nek albo ruch spo­łecz­ny czy po­li­tycz­ny) był ak­tyw­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hans Kla­winc­ker, flo­ru­it 1586-1635 w No­rym­ber­dze, w Niem­czech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔrujit, AS: florui ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flora ż., florysta m., florystka ż., florystyka ż.

 przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. fl., flor.; działał / działała, czynny / czynna

Wiktionary


floryda

1. pół­wy­sep w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;
2. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

 (1.2) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Flo­ry­da ( Flo­ri­da, State of Flo­ri­da;) – stan na po­łud­nio­wym wscho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych, na pół­wy­spie Flo­ry­da oto­czo­nym przez wody Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej na za­cho­dzie i Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go na wscho­dzie. Flo­ry­da gra­ni­czy na pół­no­cy z Ala­ba­mą i Ge­or­gią.

Flo­ry­da jest trze­cim pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (23,4 mln) i ósmym pod wzglę­dem gę­sto­ści za­lud­nie­nia (168,3 mieszk./km²) sta­nem USA.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flo­ry­da zo­sta­ła od­kry­ta w 1513 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨda, AS: floryda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. florydzki

Wiktionary


florydacyzm

wy­ra­że­nie użyte dla ubar­wie­nia wy­po­wie­dzi


SJP.pl


florydzki

zwią­za­ny z Flo­ry­dą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Flo­ry­dą, do­ty­czą­cy Flo­ry­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ubie­głym ty­god­niu obie­cał flo­rydz­kim far­me­rom 25 mln do­la­rów z rzą­do­wych fun­du­szy na walkę z in­sek­ta­mi zja­da­ją­cy­mi ich upra­wy po­ma­rań­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨt͡sʲci, AS: florycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Floryda ż.

Wiktionary


florydzyna

gli­ko­zyd wy­stę­pu­ją­cy w ko­rze­niach ja­bło­ni, grusz, śliw i wiśni, two­rzą­cy krysz­ta­ły be­zbarw­ne i bez­won­ne; fiz­jo­lo­gicz­nie od­dzia­ły­wa po­dob­nie jak chi­ni­na


SJP.pl


floryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Flo­ryn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, ge­ne­tycz­nie co­gno­men od imie­nia Flo­rus, Flo­ri­nus, „po­cho­dzą­cy od Flo­ru­sa, syn Flo­ru­sa, mały Flo­rus”. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „kwit­ną­cy”. Pa­tro­nem imie­nia jest św. Flo­ryn z VI lub VII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia Flo­ryn jest Flo­ry­na.

 (1.1) W opact­wie św. Flo­ry­na po­ka­za­no nam bi­blio­te­kę i za­byt­ko­wy ka­pi­tu­larz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Floryna ż.

Wiktionary


florynczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Flo­ryn­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florynka ż.

:: fż. florynczanka ż.

 przym. florynecki

Wiktionary


florynczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Flo­ryn­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florynka ż.

:: fm. florynczanin m.

 przym. florynecki

Wiktionary


florynecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Flo­ryn­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florynka ż., florynczanin m., florynczanka ż.

Wiktionary


florysta

prze­sta­rza­łe: bo­ta­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. ktoś, kto zaj­mu­je się ukła­da­niem kwia­tów

 (1.2) przest. spe­cja­li­sta w za­kre­sie flo­ry­sty­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: flɔˈrɨsta, AS: florysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., florystyka ż.

:: fż. florystka ż.

 przym. Florianowy, florystyczny

 przyim. floruit

 przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukieciarz

Wiktionary


florystka

→ flo­ry­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. ktoś, kto zaj­mu­je się ukła­da­niem kwia­tów

 (1.2) przest. spe­cja­list­ka w za­kre­sie flo­ry­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

florysta

Przykłady

 (1.1) Pani Kinga jest flo­ryst­ką i pra­cu­je w kwia­ciar­ni przy cmen­ta­rzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., florystyka ż.

:: fm. florysta mos.

 przym. Florianowy, florystyczny

 przyim. floruit

 przysł. florystycznie

 skr. flor.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bukieciarka

Wiktionary


florystycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zgod­nie z za­sa­da­mi flo­ry­sty­ki, jak flo­ry­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., Florian mos., florysta mos., florystka ż., florystyka ż.

 przym. Florianowy, florystyczny

 przyim. floruit

 skr. flor.

Wiktionary


florystyczny

do­ty­czą­cy flo­ry­sty­ki - dzia­łu ge­o­gra­fii ro­ślin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z flo­ry­sty­ką, do­ty­czą­cy flo­ry­sty­ki lub flory

 (1.2) zwią­za­ny z florą, do­ty­czą­cy flory

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Florian mos., Florencja ż., Flora ż., florysta mos., florystka ż., florystyka ż.

 przysł. florystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) roślinny

Wiktionary


florystyka

dział ge­o­gra­fii ro­ślin zaj­mu­ją­cy się in­wen­ta­ry­za­cją ga­tun­ków ro­ślin w okre­ślo­nych re­gio­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dział ge­o­gra­fii ro­ślin i ge­o­bo­ta­ni­ki sy­ste­ma­ty­zu­ją­cy florę da­ne­go ob­sza­ru

 (1.2) ogrod. sztu­ka ukła­da­nia kwia­tów

Wiktionary

Flo­ry­sty­ka, au­to­cho­ro­lo­gia, flo­ry­stycz­na ge­o­gra­fia ro­ślin, ge­o­bo­ta­ni­ka flo­ry­stycz­na – dział bo­ta­ni­ki, a ści­ślej ge­o­gra­fii ro­ślin i ge­o­bo­ta­ni­ki, zaj­mu­ją­cy się in­wen­ta­ry­za­cją flory w celu usta­la­nia spisu ga­tun­ków ro­ślin z po­da­niem ich sta­no­wisk (roz­mie­szcze­nia) na okre­ślo­nym ob­sza­rze. W szer­szym uję­ciu zaj­mu­je się ba­da­niem za­się­gów ro­ślin, gru­po­wa­niem ro­ślin we­dług kry­te­rium za­się­go­we­go oraz po­wi­no­wact­wem flo­ry­stycz­nym róż­nych ob­sza­rów, ich zróż­ni­co­wa­niem flo­ry­stycz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­niem zróż­ni­co­wa­nia flo­ry­stycz­ne­go zaj­mu­je się flo­ry­sty­ka.

 (1.2) Za flo­ry­sty­kę w ba­zy­li­ce od­po­wia­da sio­stra Ho­no­ra­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Flora ż., Florian mos., florysta mos., florystka ż.

 przym. Florianowy, florystyczny

 przyim. floruit

 przysł. florystycznie

 skr. flor.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autochorologia, florystyczna geografia roślin, geobotanika florystyczna

 (1.2) bukieciarstwo

Wiktionary


floréal

[czy­taj: floreAL] ósmy mie­siąc w ka­len­da­rzu Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa ós­me­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;

Wiktionary

Floréal (z łac. "flo­re­us" = 'kwie­ci­sty') – ósmy mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym, drugi mie­siąc wios­ny. Trwał od 20 kwiet­nia do 19 maja.

Po floréalu na­stę­po­wał mie­siąc pra­i­rial.

Wikipedia


flosa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ostródz­kie,War­mia,Gi­życ­ko,Olec­ko. rybia płet­wa

Wiktionary


flot

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jeźdz. ko­kar­da z ro­zet­ką, którą de­ko­ru­je się zwy­cię­skie­go wierz­chow­ca;

Wiktionary

Flot (fr., czyt. "flo") – ro­zet­ka ze wstą­żek przy­pi­na­na do koń­skie­go ogło­wia po skoń­czo­nych za­wo­dach. Prze­pi­sy sta­no­wią, że jeśli nie można na­gro­dzić wszyst­kich, to ude­ko­ro­wa­na po­win­na być grupa naj­lep­szych, sta­no­wią­ca przy­najm­niej jedną czwar­tą wszyst­kich uczest­ni­ków.

Wikipedia


flota

1. ogół okrę­tów wo­jen­nych i stat­ków hand­lo­wych ja­kie­goś pań­stwa;
2. po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, sa­ła­ta, zie­lo­ne, ma­mo­na;
3. śro­do­wi­sko­wo: po­ja­zdy uży­wa­ne w dzia­łal­no­ści przed­się­bior­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. żegl. zbiór jed­no­stek pły­wa­ją­cych;

 (1.2) mot. lotn. zbiór po­ja­zdów, np. sa­mo­cho­dów, cię­ża­ró­wek, sa­mo­lo­tów

 (1.3) slang. pie­nią­dze, w szcze­gól­no­ści drob­ne no­mi­na­ły

Wiktionary

Flota – ze­spół stat­ków pod­po­rząd­ko­wa­nych jed­ne­mu z prze­woź­ni­ków że­glu­gi lub pań­stwu, któ­re­go mają ban­de­rę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza flota hand­lo­wa ostat­nio bar­dzo się uno­wo­cze­śni­ła.

 (1.2) Pol­ski prze­woź­nik po­więk­szył swoją flotę o 20 no­wych sa­mo­lo­tów.

 (1.3) Adam chciał szyb­ko flotę na nowe buty, więc mu po­ży­czy­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔta, AS: flota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marynarka

 (1.3) kwit

Wiktionary


flotacja

me­to­da frak­cjo­no­wa­nia drob­no­ziar­ni­stych mie­sza­nin ciał sta­łych; wy­ko­rzy­stu­je różne stop­nie zwil­żal­no­ści zia­ren ciała sta­łe­go cie­czą - te o do­brej opa­da­ją na dno, te o złej są uno­szo­ne ku po­wierzch­ni cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. me­to­da roz­dzie­la­nia frak­cji mie­sza­nin ma­te­ria­łów wy­ko­rzy­stu­ją­ca róż­ni­ce w zwil­żal­no­ści ich zia­ren;

Wiktionary

Flo­ta­cja (z float – wy­pły­wać) – me­to­da roz­dzia­łu roz­drob­nio­nych ciał sta­łych, wy­ko­rzy­stu­ją­ca róż­ni­ce w zwil­żal­no­ści skład­ni­ków. Pro­duk­tem flo­ta­cji jest tzw. kon­cen­trat flo­ta­cyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy flo­ta­cji mie­sza­my z rozt­wo­ra­mi wod­ny­mi róż­nych or­ga­nicz­nych sub­stan­cji drob­no zmie­lo­ną rudę su­ro­wą i prze­pu­szcza­my przez nią po­wie­trze w po­sta­ci ma­łych pę­che­rzy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flotacyjność ż., flotownia ż., flotownik mrz.

 przym. flotacyjny

 przysł. flotacyjnie

Wiktionary


flotacyjny

do­ty­czą­cy flo­ta­cji - me­to­dy frak­cjo­no­wa­nia drob­no­ziar­ni­stych mie­sza­nin ciał sta­łych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z flo­ta­cją, do­ty­czą­cy flo­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobór od­czyn­ni­ków flo­ta­cyj­nych za­le­ży od tego, czy chlo­rek po­ta­su (syl­wi­nit) ma być usu­wa­ny z pianą, czy też opa­dać na dno komór flo­ta­cyj­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flotacja ż., flotacyjność ż., flotownia ż., flotownik mrz.

 przysł. flotacyjnie

Wiktionary


flotokoncentrat

pro­dukt uzy­ska­ny w pro­ce­sie flo­ta­cji


SJP.pl


flotowalność

po­dat­ność ma­te­ria­łów na po­lep­sza­nie ich skła­du w pro­ce­sie flo­ta­cji


SJP.pl


flotowiec

osoba za­wo­do­wo za­rzą­dza­ją­ca ogó­łem środ­ków tran­spor­tu firmy lub innej jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej


SJP.pl


flotownia

dział huty lub ko­pal­ni, gdzie prze­pro­wa­dza się flo­ta­cję, czyli frak­cjo­no­wa­nie drob­no­ziar­ni­stych mie­sza­nin ciał sta­łych


SJP.pl


flotownik

apa­rat słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia flo­ta­cji; ma­szy­na flo­ta­cyj­na


SJP.pl


flotowy

→ flota


SJP.pl

Patrz:

flota

flotrowers

in­stru­ment mu­zycz­ny, flet po­przecz­ny; fle­tro­wers


SJP.pl


flotylla

1. więk­sza grupa stat­ków tego sa­me­go typu, np. ry­bac­kich;
2. ze­spół ope­ra­cyj­ny ma­ry­nar­ki wo­jen­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. mar. jed­nost­ka woj­sko­wa wy­stę­pu­ją­ca w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej od­po­wia­da­ją­ca dy­wiz­ji pie­cho­ty.

 (1.2) mar. grupa stat­ków tego sa­me­go typu

Wiktionary

Flo­tyl­la – zwią­zek tak­tycz­ny ma­ją­cy w swoim skła­dzie dy­wiz­jo­ny i (lub) grupy okrę­tów jed­nej albo róż­nych klas oraz jed­nost­ki brze­go­we. Flo­tyl­la okrę­tów skła­dać się może z jed­no­rod­nych lub róż­no­rod­nych sił. Jest od­po­wied­ni­kiem dy­wiz­ji w Woj­skach Lą­do­wych oraz Si­łach Po­wietrz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. flotyllowy

Wiktionary


flotyllowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z flo­tyl­lą, do­ty­czą­cy flo­tyl­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flotylla ż.

Wiktionary


flou

[czy­taj: flu] mięk­kość, brak wy­ra­zi­sto­ści; cecha cha­rak­te­ry­stycz­na kra­wiect­wa fran­cu­skie­go


SJP.pl


flow

[czy­taj: floł] śro­do­wi­sko­wo: płyn­ne wy­ko­ny­wa­nie ut­wo­rów hip-ho­po­wych; na­wij­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flow (par­ko­ur)
  • Flow (film)
  • Flow (mu­zy­ka)
  • Flow (Crip Walk)
  • Flow (psy­cho­lo­gia)
  • Flow (gra kom­pu­te­ro­wa)
  • Flow (ze­spół mu­zycz­ny)

Wikipedia


flower

ma­ło­ka­li­bro­wa ćwi­czeb­na broń palna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łow. ma­ło­ka­li­bro­wa broń uży­wa­na do po­lo­wań na drob­ne ptact­wo i ryby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flo­wer – album Jody Wat­ley
  • Flo­wer – sin­gel Kylie Mi­no­gue
  • Flo­wer – sin­gel ze­spo­łu So­und­gar­den
  • Flo­wer – sin­gel Gack­ta
  • Flo­wer – kom­pu­te­ro­wa gra zręcz­no­ścio­wa
  • Flo­wer – ja­poń­ski girls band
  • Flo­wers

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflɔvɛr, AS: flover

Wiktionary

Powiązane:

 przym. flowerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flobert, frankota, karabinek sportowy

Wiktionary


flower-power

[czy­taj: FLAłer PAłer] śro­do­wi­sko­wo: ma­so­wy, pa­cy­fi­stycz­ny ruch mło­dzie­ży w la­tach 60. XX wieku; flo­wer power, dzie­ci kwia­ty, dzie­ci-kwia­ty, ruch hip­pi­sow­ski


SJP.pl


flowerowy

przy­miot­nik od: flo­wer


SJP.pl


flowerstick

[czy­taj: fla­łer­stik] kijek z luź­ny­mi ta­śma­mi na koń­cach do wy­ko­ny­wa­nia tri­ków; flo­wer stick


SJP.pl


floyd

[czy­taj: flojd]
1. an­glo­sa­skie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Floyd – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Floyd
  • Floyd – wieś w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Ro­o­se­velt
  • Floyd – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie One­i­da
  • Floyd – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Floyd
  • Floyd (ang. Floyd Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie War­ren
  • Floyd (ang. Floyd Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Put­nam
  • Floyd (ang. Floyd Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Floyd
  • Floyd (ang. Floyd Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie O’Brien
  • Floyd (ang. Floyd Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Sioux
  • Floyd (ang. Floyd Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Wo­od­bu­ry
  • Floyd (ang. Floyd Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie One­i­da
  • Floyd (ang. Floyd Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie San­born

Wikipedia


flozyna

każdy lek z grupy in­hi­bi­to­rów SGLT2 sto­so­wa­nych w le­cze­niu cu­krzy­cy typu 2


SJP.pl


flp

skrót od: List do Fi­li­pian - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. List do Fi­li­pian

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈlʲizd ˌːɔ‿fʲiˈlʲipʲjãn, AS: lʹiz• do‿fʹilʹipʹi ̯ãn

Wiktionary


fluat

śro­dek wzmac­nia­ją­cy i kon­ser­wu­ją­cy mięk­kie i po­ro­wa­te ma­te­ria­ły bu­dow­la­ne


SJP.pl


fluatować

na­sy­cać ma­te­ria­ły bu­dow­la­ne środ­ka­mi kon­ser­wu­ją­cy­mi


SJP.pl


fluder

naz­wi­sko


SJP.pl


flug

urzą­dze­nie te­a­tral­ne umoż­li­wia­ją­ce uno­sze­nie i lot ak­to­rów, uży­wa­ne głów­nie w okre­sie ba­ro­ku i ro­man­tyz­mu


SJP.pl


flugelhorn

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. skrzy­dłów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był nie tylko mi­strzem gry na flu­gel­hor­nie, grał rów­nież bie­gle na for­te­pia­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fluˈɡɛlxɔrn, AS: flugelχorn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzydłówka

Wiktionary


fluid

1. coś nie­u­chwyt­ne­go, co ema­nu­je z czło­wie­ka lub przed­mio­tu i udzie­la się innym lu­dziom;
2. prąd psy­chicz­ny pro­mie­niu­ją­cy z ludz­kie­go ciała;
3. puder w kre­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. prąd psy­chicz­ny, który wy­do­sta­je się z ciał ludz­kich

 (1.2) na­strój osoby, śro­do­wi­ska

 (1.3) kos­met. płyn­na po­stać pod­kła­du

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fluid (z „płyn­ny” od „pły­nąć, upły­wać”) – we­dług spi­ry­ty­stów: ener­gia lub prąd psy­chicz­ny wy­dzie­la­ją­cy się z ludz­kie­go ciała; aura
  • fluid – cią­gła nie­waż­ka sub­stan­cja, za jaką w XVII i XVIII wieku uwa­ża­no cie­pło, świa­tło, elek­trycz­ność, ma­gne­tyzm, także eter i flo­gi­ston
  • fluid – pod­kład w kre­mie
  • Fluid – cza­so­pis­mo
  • Fluid – sin­gel pol­skie­go ra­pe­ra ReTo
  • flu­i­dy­za­cja

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈflujit, AS: flui ̯it

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) aura

Wiktionary


fluidalny

opar­ty na pro­ce­sie two­rze­nia za­wie­si­ny drob­nych czą­stek ciał sta­łych w prze­pły­wa­ją­cym pły­nie lub gazie; flu­i­dy­za­cyj­ny


SJP.pl


fluidex

nazwa hand­lo­wa su­ple­men­tu diety za­wie­ra­ją­ce­go mi­ne­ra­ły i dek­stran


SJP.pl


fluidowy

1. ma­ją­cy kon­sy­sten­cję flu­i­du (pudru w kre­mie do ujed­no­li­ca­nia barwy twa­rzy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z flu­i­dem;
2. wy­dzie­la­ją­cy flu­i­dy (prądy psy­chicz­ne ema­nu­ją­ce głów­nie z ludzi) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z flu­i­da­mi


SJP.pl


fluidy

1. coś nie­u­chwyt­ne­go, co ema­nu­je z czło­wie­ka lub przed­mio­tu i udzie­la się innym lu­dziom;
2. prąd psy­chicz­ny pro­mie­niu­ją­cy z ludz­kie­go ciała;
3. puder w kre­mie


SJP.pl


fluidyczny

nie­u­chwyt­ny, ema­nu­ją­cy z czło­wie­ka lub przed­mio­tu i udzie­la­ją­cy się innym lu­dziom; ma­gne­tycz­ny, mes­me­rycz­ny


SJP.pl


fluidyzacja

1. pro­ces two­rze­nia się za­wie­si­ny drob­nych czą­stek ciał sta­łych w pły­nie prze­pły­wa­ją­cym z dołu do góry;
2. spo­sób two­rze­nia po­włok przez umie­szcze­nie na­grza­ne­go przed­mio­tu w ko­mo­rze z za­wie­si­ną prosz­ku ma­te­ria­łu po­wło­ko­we­go w stru­mie­niu gazu


SJP.pl

Flu­i­dy­za­cja – pro­ces pow­sta­wa­nia tzw. złoża flu­i­dal­ne­go – dy­na­micz­nej za­wie­si­ny drob­nych czą­ste­czek ciała sta­łe­go w stru­mie­niu gazu (rza­dziej cie­czy) po­ru­sza­ją­ce­go się z dołu do góry.

Za­wie­si­nę tę two­rzy się w urzą­dze­niach zwa­nych flu­i­dy­za­to­ra­mi. Za­wie­si­na flu­i­dal­na pow­sta­je, gdy pręd­kość po­ry­wa­nia czą­stek ciała sta­łe­go przez gaz jest równa pręd­ko­ści ich opa­da­nia pod wpły­wem gra­wi­ta­cji.

Wikipedia


fluidyzacyjny

→ flu­i­dy­za­cja; flu­i­dal­ny


SJP.pl


fluidyzator

apa­rat do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­su flu­i­dy­za­cji


SJP.pl

Flu­i­dy­za­tor to apa­rat do pro­wa­dze­nia flu­i­dy­za­cji.

Sche­mat kon­struk­cji flu­i­dy­za­to­ra przed­sta­wio­no na ry­sun­ku. Skła­da się z na­czy­nia z pod­wój­nym dnem: sta­łym i po­ro­wa­tym, przez które jest tło­czo­ny gaz (z butli, z sieci lub dmu­cha­wy). Na­czy­nie na­peł­nia się drob­ny­mi cząst­ka­mi (prosz­kiem) ciała sta­łe­go pod­da­wa­ne­go obrób­ce lub bę­dą­ce­go ma­te­ria­łem w pro­ce­sie tech­no­lo­gicz­nym.

Wikipedia


fluk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. wy­dzie­li­na z nosa

Wiktionary


flukonazol

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) farm. lek prze­ciw­grzy­bi­czy;

Wiktionary

Flu­ko­na­zol ( flu­co­na­zo­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną, sto­so­wa­ny jako lek prze­ciw­grzy­bi­czy.

Wikipedia


flukowski

naz­wi­sko


SJP.pl


fluks

1. daw­niej: fluk­sja (obrzęk dzią­seł na tle za­pal­nym);
2. dawna gra w karty


SJP.pl


fluksja

obrzęk dzią­seł na tle za­pal­nym


SJP.pl


fluksometr

przy­rząd do po­mia­ru zmian stru­mie­nia in­duk­cji ma­gne­tycz­nej


SJP.pl

Fluk­so­metr – przy­rząd do po­mia­ru zmian stru­mie­nia in­duk­cji ma­gne­tycz­nej. Naj­prost­szy fluk­so­metr skła­da się z cewki po­mia­ro­wej (peł­nią­cej rolę sondy) i od­po­wied­nie­go gal­wa­no­me­tru mie­rzą­ce­go in­du­ko­wa­ny w cewce prąd elek­trycz­ny. Gal­wa­no­metr po­wi­nien mieć mały opór elek­trycz­ny ramki, po­mi­jal­ny mo­ment zwra­ca­ją­cy speł­nia­jąc wa­run­ki z tłu­mie­niem po­nad­kry­tycz­nym (cał­ku­ją­ce­go).

Wikipedia


fluktuacja

1. zmien­ność w na­si­le­niu pro­ce­sów, zja­wisk, od­chy­le­nia od stanu rów­no­wa­gi, od normy; płyn­ność, nie­sta­łość, wa­ha­nia
2. przy­pad­ko­we od­chy­le­nie war­to­ści do­wol­nych wiel­ko­ści fi­zycz­nych (np. tem­pe­ra­tu­ry, gę­sto­ści, prądu elek­trycz­ne­go) od ich war­to­ści śred­nich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zmien­ność, płyn­ność, nie­sta­łość, fa­lo­wa­nie, zmien­ność na­si­le­nia, od­stęp­stwo od śred­niej sta­ty­stycz­nej lub od normy;

Wiktionary

Fluk­tu­a­cja, wa­ha­nia przy­pad­ko­we – przy­pad­ko­we, nie­da­ją­ce się prze­wi­dzieć, od­chy­le­nia od war­to­ści śred­niej zmien­nej lo­so­wej – np. wiel­ko­ści fi­zycz­nej – pod­le­ga­ją­cej sto­cha­stycz­nym zmia­nom w cza­sie i nie wy­ka­zu­ją­ce żad­nej ten­den­cji.

Fluk­tu­a­cje obec­ne są we wszel­kich pro­ce­sach sto­cha­stycz­nych, w fi­zy­ce za­rów­no w ukła­dach kla­sycz­nych, jak i kwan­to­wych, także w eko­no­me­trii, bio­lo­gii itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfluktuˈwat͡sʲja, AS: fluktuu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fluktuacyjny

 czas. fluktuować

Wiktionary


fluktuacyjny

przy­miot­nik od: fluk­tu­a­cja


SJP.pl


fluktuant

czło­wiek czę­sto zmie­nia­ją­cy pracę


SJP.pl


fluktuować

w od­nie­sie­niu do zja­wisk lub pro­ce­sów: zmie­niać swoje cechy w cza­sie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pod­le­gać wa­ha­niom; zmie­niać się w spo­sób nie­re­gu­lar­ny lub zmien­ny; czę­sto się zmie­niać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluktuacja ż., fluktuowanie n.

Wiktionary


flunitrazepam

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. po­chod­na ben­zo­dia­ze­pi­ny o sil­nym dzia­ła­niu na­sen­nym, sto­so­wa­na w pre­me­dy­ka­cji i do le­cze­nia po­waż­nych za­bu­rzeń snu;

Wiktionary

Flu­ni­tra­ze­pam – zwią­zek or­ga­nicz­ny, po­chod­na ben­zo­dia­ze­pi­ny, zsyn­te­ty­zo­wa­na w 1962 roku przez ab­sol­wen­ta Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go Leona Stern­ba­cha (1908–2005). Opa­ten­to­wa­ny w roku 1970. Próby kli­nicz­ne roz­po­czę­to w roku 1972, na­to­miast wpro­wa­dzo­no do lecz­nict­wa w 1975 roku (Szwaj­ca­ria) pod nazwą hand­lo­wą "Ro­hyp­nol" przez kon­cern far­ma­ce­u­tycz­ny "Hoff­mann-La Roche", po­cząt­ko­wo w Eu­ro­pie, a od 1980 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po po­łą­cze­niu z al­ko­ho­lem po­wo­du­je trwa­ją­cą kilka go­dzin am­nez­ję. Ta wła­ści­wość flu­ni­tra­ze­pa­mu spra­wia, że bywa on uży­wa­ny w ce­lach prze­stęp­czych jako skład­nik pi­guł­ki gwał­tu.

Wiktionary


fluoksetyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako śro­dek an­ty­de­pre­syj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. sub­stan­cja czyn­na leków ty­mo­lep­tycz­nych — sto­so­wa­nych głów­nie w le­cze­niu za­bu­rzeń de­pre­syj­nych i ob­se­syj­no-kom­pul­syj­nych;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „pro­zak”. Zo­bacz też: Pro­zak (raper).

Flu­ok­se­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek prze­ciw­de­pre­syj­ny, głów­nie w le­cze­niu za­bu­rzeń de­pre­syj­nych oraz ob­se­syj­no-kom­pul­syj­nych. Po­nad­to zna­la­zła za­sto­so­wa­nie w le­cze­niu bu­li­mii, przed­mie­siącz­ko­wych za­bu­rzeń dys­fo­rycz­nych, ze­spo­łu lęku na­pa­do­we­go i de­pre­sji w prze­bie­gu za­bu­rze­nia afek­tyw­ne­go dwu­bie­gu­no­we­go (w po­łą­cze­niu z olan­za­pi­ną). Na­le­ży do grupy se­lek­tyw­nych in­hi­bi­to­rów wy­chwy­tu zwrot­ne­go se­ro­to­ni­ny (SSRI).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfluwɔksɛˈtɨ̃na, AS: fluu̯oksetỹna

Wiktionary


fluor

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu F i licz­bie ato­mo­wej 9


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu F i licz­bie ato­mo­wej 9;

Wiktionary

Fluor (F, flu­o­rum od flu­o­ry­tu) – pier­wia­stek che­micz­ny, nie­me­tal z grupy flu­o­row­ców w ukła­dzie okre­so­wym. Fluor w sta­nie wol­nym wy­stę­pu­je w po­sta­ci dwu­a­to­mo­wej czą­stecz­ki. Jest żół­to­zie­lo­nym sil­nie tru­ją­cym gazem o ostrym za­pa­chu po­dob­nym do chlo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma fluor?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfluwɔr, AS: fluu̯or

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluorek m., fluorowiec m., fluoran m., fluoryzacja ż., fluoryt m., fluoryzowanie n., fluorescencja ż.

 czas. fluoryzować ndk.

 przym. fluorowy, fluoryzacyjny, fluorescencyjny, fluorytowy, fluorkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. F

Wiktionary


fluorek

sól kwasu flu­o­ro­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu flu­o­ro­wo­do­ro­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość osób utoż­sa­mia ją z my­ciem zębów dwa razy dzien­nie, sto­so­wa­niem past za­wie­ra­ją­cych flu­or­ki lub inne skład­ni­ki zwal­cza­ją­ce próch­ni­cę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

 przym. fluorkowy, fluorytowy

Wiktionary


fluoren

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny


SJP.pl

Flu­o­ren – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, trój­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny.

Wikipedia


fluoresceina

che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, barw­nik syn­te­tycz­ny; flu­o­ro­sce­i­na


SJP.pl

Flu­o­re­sce­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ksan­te­nu bę­dą­ca barw­ni­kiem ksan­te­no­wym. W rozt­wo­rach za­sa­do­wych flu­o­re­sce­i­na wy­ka­zu­je zie­lo­no­żół­tą flu­o­re­scen­cję, wi­docz­ną nawet przy roz­cień­cze­niu jak jeden do kil­ku­dzie­się­ciu mi­lio­nów.

Sól di­so­do­wa flu­o­re­sce­i­ny zwana jest ura­ni­ną lub "żół­cie­nią kwa­so­wą 73".

Wikipedia


fluorescencja

emi­to­wa­nie włas­ne­go świa­tła na sku­tek po­chło­nię­cia świa­tła po­cho­dzą­ce­go od in­ne­go źró­dła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. sa­mo­rzut­ne świe­ce­nie niek­tó­rych sub­stan­cji pod wpływ­wem róż­nych czyn­ni­ków (jak np. świa­tło, pro­mie­nie ka­to­do­we, pro­mie­nio­wa­nie nad­fio­le­to­we, pro­mie­nie rent­ge­now­skie) trwa­ją­ce do­pó­ty, do­pó­ki dzia­ła­ją te czyn­ni­ki;

Wiktionary

Flu­o­re­scen­cja – zja­wi­sko emi­to­wa­nia świa­tła przez sub­stan­cję uprzed­nio wzbu­dzo­ną po­przez po­chło­nię­cie świa­tła lub in­ne­go pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go; ro­dzaj lu­mi­ne­scen­cji. Zja­wi­sko flu­o­re­scen­cji jest zja­wi­skiem wy­stę­pu­ją­cym na­tu­ral­nie.

Emi­to­wa­ne świa­tło za­ni­ka szyb­ko po wzbu­dze­niu, zwy­kle w cza­sie około 10−8 s. Je­że­li czas za­ni­ku jest znacz­nie dłuż­szy, to zja­wi­sko jest uz­na­wa­ne za fos­fo­re­scen­cję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad­fio­let wy­wo­łu­je flu­o­re­scen­cję ro­gów­ki i so­czew­ki oka; flu­o­re­scen­cję tę mo­że­my nie­kie­dy do­strze­gać, co wy­wo­łu­je wra­że­nie „wi­dze­nia” nad­fio­le­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fluorescencyjny

 rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

Wiktionary


fluorescencyjny

przy­miot­nik od: flu­o­re­scen­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z flu­o­re­scen­cją, do­ty­czą­cy flu­o­re­scen­cji, wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­sko flu­o­re­scen­cji, opar­ty na flu­o­re­scen­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluoryt mrz., fluor mrz., fluorescencja ż.

Wiktionary


fluorium

ła­ciń­ska nazwa flu­o­ru (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


SJP.pl


fluorki

sól kwasu flu­o­ro­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

Flu­or­ki – związ­ki che­micz­ne, sole kwasu flu­o­ro­wo­do­ro­we­go, w któ­rych wy­stę­pu­ją jony. Część z nich może być tru­ją­ca w du­żych stę­że­niach.

W wo­dzie roz­pu­szczal­ne są flu­or­ki li­tow­ców, amonu, chro­mu(III), sre­bra, biz­mu­tu, cyny(II) oraz cyny(IV). Do trud­no roz­pu­szczal­nych za­li­cza się flu­or­ki be­ry­low­ców, cynku, glinu, man­ga­nu(III), niklu, ko­bal­tu, że­la­za(II) i że­la­za(III), oło­wiu, mie­dzi oraz kadmu. Flu­or­ki rtęci(I) i rtęci(II) w wo­dzie ule­ga­ją roz­kła­do­wi.

Wikipedia


fluorkować

flu­o­ry­zo­wać;
1. na­sy­cać szkli­wo zębów związ­ka­mi flu­o­ru;
2. do­da­wać do soli, wody wo­do­cią­go­wej itp. związ­ki flu­o­ru


SJP.pl


fluorkowy

→ flu­o­rek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z flu­or­ka­mi, do­ty­czą­cy flu­or­ków

Wiktionary

Patrz:

fluorek

Powiązane:

 rzecz. fluorek mrz., fluor mrz.

 przym. fluorytowy

Wiktionary


fluoroangiografia

me­to­da ba­da­nia oka


SJP.pl


fluoroborowy

kwas flu­o­ro­bo­ro­wy - zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny w gal­wa­no­tech­ni­ce


SJP.pl


fluoroforta

Flu­o­ro­for­ta – tech­ni­ka gra­ficz­na tra­wio­na (ryt wklę­sły), jak rów­nież od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką.

W tech­ni­ce flu­o­ro­for­ty jako ma­try­cę sto­su­je się szkla­ną płytę. Pow­le­ka się ją wer­nik­sem, który jest od­por­ny na kwas i ryl­cem wy­ko­nu­je ry­su­nek. W ten spo­sób zo­sta­ją od­sło­nię­te frag­men­ty szkła, które na­stęp­nie pod­da­je się tra­wie­niu kwa­sem flu­o­ro­wo­do­ro­wym.

Wikipedia


fluoroglucyna

fenol trój­wo­do­rot­le­no­wy wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach, sto­so­wa­ny jako wskaź­nik do wy­kry­wa­nia obec­no­ści li­gni­ny


SJP.pl


fluorografia

ba­da­nie rent­ge­now­skie po­le­ga­ją­ce na fo­to­gra­fo­wa­niu obra­zu pow­sta­ją­ce­go na ekra­nie flu­o­re­scen­cyj­nym pod­czas prześ­wiet­la­nia; rent­ge­no­flu­o­ro­gra­fia, flu­o­ro­ra­dio­gra­fia


SJP.pl


fluoropochodna

ro­dzaj sub­stan­cji che­micz­nej


SJP.pl


fluororadiografia

ba­da­nie rent­ge­now­skie po­le­ga­ją­ce na fo­to­gra­fo­wa­niu obra­zu pow­sta­ją­ce­go na ekra­nie flu­o­re­scen­cyj­nym pod­czas prześ­wiet­la­nia; rent­ge­no­flu­o­ro­gra­fia, flu­o­ro­gra­fia


SJP.pl


fluorosceina

che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, barw­nik syn­te­tycz­ny; flu­o­re­sce­i­na


SJP.pl


fluoroskop

urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne we flu­o­ro­sko­pii (prześ­wiet­le­niu wnę­trza czło­wie­ka za po­mo­cą pro­mie­ni rent­ge­now­skich)


SJP.pl


fluoroskopia

tech­ni­ka uzy­ski­wa­nia obra­zów (m.in. rent­ge­now­skich) dzię­ki uży­ciu ma­te­ria­łów flu­o­ry­zu­ją­cych


SJP.pl

Flu­o­ro­sko­pia lub prześ­wiet­le­nie ( flu­o­ro­sco­py) – tech­ni­ka obra­zo­wa­nia wy­ko­rzy­stu­ją­ca cią­głą wiąz­kę pro­mie­ni rent­ge­now­skich do uzy­ski­wa­nia ru­cho­mych obra­zów (film rent­ge­now­ski) wnę­trza obiek­tu w cza­sie rze­czy­wi­stym. Obraz prze­sy­ła­ny jest do mo­ni­to­ra, dzię­ki czemu można ob­ser­wo­wać po­szcze­gól­ne czę­ści ciała i ich ruch.

Wikipedia


fluoroskopowy

→ flu­o­ro­skop


SJP.pl

Patrz:

fluoroskop

fluorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­szcze­nie zębów pre­pa­ra­tem za­wie­ra­ją­cym związ­ki flu­o­ru w celu za­po­bie­ga­nia próch­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fluorować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fluoryzowanie

Wiktionary


fluorować

1. wpro­wa­dzać fluor do czą­ste­czek ja­kiejś sub­stan­cji;
2. na­sy­cać szkli­wo zębów związ­ka­mi flu­o­ru; flu­or­ko­wać, flu­o­ry­zo­wać


SJP.pl


fluorowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca VII grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: fluor, chlor, brom, jod, astat; ha­lo­ge­ny


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „ha­lo­gen”. Zo­bacz też: lampa ha­lo­ge­no­wa, po­tocz­nie na­zy­wa­na „ha­lo­ge­nem”.

Wikipedia


fluorowcować

wpro­wa­dzać atomy flu­o­row­ca (flu­o­ru, chlo­ru, bromu, jodu lub asta­tu) do czą­ste­czek związ­ku or­ga­nicz­ne­go


SJP.pl


fluorowiec

każdy pier­wia­stek z XVII grupy ukła­du okre­so­we­go; ha­lo­gen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do sie­dem­na­stej grupy ukła­du okre­so­we­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlorowiec, halogen

Wiktionary


fluorowodorowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z flu­o­ro­wo­do­rem, do­ty­czą­cy flu­o­ro­wo­do­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluorowodór mrz.

Wiktionary


fluorowodór

1. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, gaz lub ciecz, sub­stan­cja sil­nie tru­ją­ca;
2. zwy­cza­jo­wa nazwa kwasu flu­o­ro­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z flu­o­ru i wo­do­ru;

Wiktionary

Flu­o­ro­wo­dór, HF – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z flu­o­ru i wo­do­ru. Jest to be­zbarw­na ciecz lub gaz o ostrym za­pa­chu. Jego tem­pe­ra­tu­ra wrze­nia jest nie­wie­le niż­sza od tem­pe­ra­tu­ry po­ko­jo­wej, co wy­róż­nia go spoś­ród in­nych flu­o­row­co­wo­do­rów (np. HCl wrze w tem­pe­ra­tu­rze −85 °C). Spo­wo­do­wa­ne jest to wy­stę­po­wa­niem po­mię­dzy czą­stecz­ka­mi tego związ­ku sil­nych wią­zań wo­do­ro­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fluorowodorowy

Wiktionary


fluorowy

przy­miot­nik od: fluor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy flu­o­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluor mrz., fluoryt mrz.

 przym. fluorytowy

Wiktionary


fluoroza

cho­ro­ba wy­ni­ka­ją­ca z nad­mier­nej ilo­ści flu­o­ru w or­ga­niz­mie, skut­ku­ją­ca usz­ko­dze­niem zębów i kości oraz ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl

Flu­o­ro­za – cho­ro­ba, któ­rej ob­ja­wy wy­stę­pu­ją w szkli­wie zębów, ko­ściach i ścię­gnach, któ­rych przy­czy­ną jest zbyt duża za­war­tość flu­o­ru w wo­dzie pit­nej i po­ży­wie­niu. Cho­ro­ba w swo­jej najl­żej­szej po­sta­ci ob­ja­wia się pla­ma­mi kre­do­wy­mi na zę­bach. Plamy te wy­wo­łu­ją na­dżer­kę szkli­wa. Po­wo­du­je to zwięk­sze­nie kru­cho­ści i twar­do­ści szkli­wa. U do­ro­słych flu­o­ro­za pro­wa­dzi do usz­ko­dze­nia ner­wów. Cho­ro­ba naj­bar­dziej nie­bez­piecz­na jest dla dzie­ci, które się in­ten­syw­nie roz­wi­ja­ją, a także dla mło­dzie­ży.

Wikipedia


fluorycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od flu­o­ryt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluoryt m.

Wiktionary


fluorymetr

przy­rząd do flu­o­ry­me­trii (ba­da­nia sub­stan­cji po­przez po­miar na­tę­że­nia emi­to­wa­ne­go przez nią pro­mie­nio­wa­nia flu­o­ro­scen­cyj­ne­go)


SJP.pl


fluoryt

mi­ne­rał, flu­o­rek wap­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. róż­no­barw­ny mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków, za­wie­ra­ją­cy flu­o­rek wap­nia;

Wiktionary

Flu­o­ryt – sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał z gro­ma­dy ha­lo­gen­ków.

Nazwa po­cho­dzi od łac. "flu­e­re" = pły­nąć, z po­wo­du zdol­no­ści tego mi­ne­ra­łu do ob­ni­ża­nia tem­pe­ra­tur top­nie­nia sze­re­gu in­nych mi­ne­ra­łów (za­sto­so­wa­nie flu­o­ry­tu jako top­ni­ka opi­sał w roku 1529 Ge­or­gius Agri­co­la). Od jego nazwy po­cho­dzi nazwa pier­wiast­ka che­micz­ne­go – flu­o­ru – oraz zja­wi­ska flu­o­re­scen­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fluor m., fluorek m., fluorowiec m., fluoran m., fluoryzacja ż., fluoryzowanie n., fluorescencja ż., fluorycik mrz.

 czas. fluoryzować ndk.

 przym. fluorowy, fluoryzacyjny, fluorescencyjny, fluorytowy

Wiktionary


fluorytowy

→ flu­o­ryt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miner. zwią­za­ny z flu­o­ry­tem, do­ty­czą­cy flu­o­ry­tu

Wiktionary

Patrz:

fluoryt

Powiązane:

 rzecz. fluoryt mrz., fluor mrz., fluorek mrz.

 przym. fluorowy, fluorkowy

Wiktionary


fluoryzacja

na­sy­ca­nie cze­goś flu­o­rem, np. szkli­wa zębów w pro­fi­lak­ty­ce prze­ciw­próch­ni­czej


SJP.pl


fluoryzacyjny

→ flu­o­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

fluoryzacja

fluoryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świe­ce­nie bla­skiem flu­o­re­scen­cyj­nym

 (1.2) czy­szcze­nie zębów pre­pa­ra­tem za­wie­ra­ją­cym związ­ki flu­o­ru w celu za­po­bie­ga­nia próch­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fluoryzacja ż., fluor mrz., fluoryt mrz.

 czas. fluoryzować ndk.

 przym. fluoryzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fluorowanie

Wiktionary


fluoryzować

wy­ka­zy­wać wła­ści­wo­ści flu­o­re­scen­cji


SJP.pl


flupirtyna

nie­o­pio­i­do­wy lek prze­ciw­bó­lo­wy o dzia­ła­niu oś­rod­ko­wym


SJP.pl

Flu­pir­ty­na ( flu­pir­ti­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciw­bó­lo­wy sto­so­wa­ny w le­cze­niu bólów zwią­za­nych z ukła­dem ruchu.

Wikipedia


flus

1. sub­stan­cja ła­do­wa­na do wiel­kich pie­ców mię­dzy war­stwy rudy i pa­li­wa, wy­ko­rzy­sty­wa­na do oczy­szcza­nia rudy z do­mie­szek;
2. łatwo to­pli­wa sub­stan­cja do­da­wa­na do cia­sta z gliny, wy­peł­nia­ją­ca pory mię­dzy jej cząst­ka­mi, ułat­wia­ją­ca sta­pia­nie się w masę ka­mie­ni­stą w pro­ce­sie wy­pa­la­nia wy­ro­bów ce­ra­micz­nych


SJP.pl


flutamid

nie­ste­ro­i­do­wy an­ty­an­dro­gen sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­a­wan­so­wa­nych po­sta­ci raka gru­czo­łu kro­ko­we­go


SJP.pl

Flu­ta­mid ( flu­ta­mi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na. Sub­stan­cja o sil­nym dzia­ła­niu an­ty­an­dro­gen­nym. Sto­so­wa­na jako lek w hor­mo­no­te­ra­pii, prze­de wszyst­kim raka gru­czo­łu kro­ko­we­go.

Wikipedia


flutter

flat­ter; ae­ro­dy­na­micz­ne drga­nia me­cha­nicz­ne


SJP.pl

Flut­ter (po­cząt­ko­wo znany jako Sky) – ot­war­toź­ró­dło­wy ze­staw na­rzę­dzi dla pro­gra­mi­stów przez­na­czo­ny do two­rze­nia na­tyw­nych, wie­lo­plat­for­mo­wych apli­ka­cji mo­bil­nych, kom­pu­te­ro­wych oraz in­ter­ne­to­wych, stwo­rzo­ny przez firmę Go­o­gle.

"Flut­ter" zo­stał za­po­wie­dzia­ny w 2015 roku pod­czas kon­fe­ren­cji "Dart De­ve­lo­per Sum­mit" w 2015 roku, który pier­wot­nie umoż­li­wiał two­rze­nie apli­ka­cji na mo­bil­ny sy­stem ope­ra­cyj­ny An­dro­id, ob­słu­gu­jąc ren­de­ro­wa­nie tre­ści o czę­stot­li­wo­ści nawet 120 kla­tek na se­kun­dę.

Wikipedia


fluwialny

znaj­du­ją­cy się w rzece; rzecz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. zwią­za­ny z rzeką i jej dzia­łal­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia pot­wier­dza­ją obec­ność za­nie­czy­szczeń me­ta­la­mi cięż­ki­mi we współ­czes­nych osa­dach flu­wial­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fluˈvʲjalnɨ, AS: fluvʹi ̯alny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeczny

Wiktionary


fluwiogeniczny

po­cho­dzą­cy z pro­ce­sów za­cho­dzą­cych pod wpły­wem wód rzecz­nych


SJP.pl


fluwioglacjalny

przy­miot­nik

 (1.1) geol. zwią­za­ny z od­pły­wem wód roz­to­po­wych od lo­dow­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfluvʲjɔɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: fluvʹi ̯oglacʹi ̯alny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodnolodowcowy, rzecznolodowcowy

Wiktionary


fluwiograf

urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce na wy­kre­sie po­ziom wody w rzece


SJP.pl


fluxus

mię­dzy­na­ro­do­wy ruch ar­ty­stycz­ny, któ­re­go naj­więk­szy rozk­wit przy­pa­dał na lata 60.-70.; wśród jego przed­sta­wi­cie­li: Ge­or­ge Ma­ciu­nas, Dick Hig­gins, Yoko Ono, Em­mett Wil­liams, Ann Noel


SJP.pl

Flu­xus (z łac. „pły­ną­cy”) – mię­dzy­na­ro­do­wy ruch ar­ty­stycz­ny w sztu­ce XX wieku pa­tro­nu­ją­cy dzia­ła­niom wielu dzie­dzin (sztu­ki wi­zu­al­ne, po­ez­ja, mu­zy­ka) i ar­ty­stom o róż­nych po­sta­wach i doś­wiad­cze­niach sztu­ki, ale cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się prze­kra­cza­niem wą­skich spe­cjal­no­ści, spe­cy­ficz­nym hu­mo­rem, dy­stan­sem do tra­dy­cyj­nej sztu­ki. Na­wią­zy­wa­li do ruchu dada, in­spi­ra­cją był dla nich Mar­cel Du­champ, a także John Cage.

Wikipedia


flyball

[czy­taj: flaj­bol] wy­ści­gi rów­no­le­głe psich szta­fet


SJP.pl

Fly­ball – psi sport, wy­ści­gi rów­no­le­głe psich szta­fet. Za­da­nie każ­de­go psa po­le­ga na prze­bie­gnię­ciu przez czte­ry przesz­ko­dy do ma­szy­ny tzw. boxu, który po na­ci­śnię­ciu przed­ni­mi ła­pa­mi, wy­rzu­ca piłkę. Na­stęp­nie pies z piłką wraca do wła­ści­cie­la przez te same przesz­ko­dy. Wszyst­ko w jak naj­krót­szym cza­sie.

Wikipedia


flyballowy

→ fly­ball [czy­taj: flaj­bo­lo­wy]


SJP.pl


flyboard

[czy­taj: flaj­bord] deska wodna uno­szo­na nad po­wierzch­nią dzię­ki stru­mie­niom wody pod ci­śnie­niem


SJP.pl

Fly­bo­ard – urzą­dze­nie słu­żą­ce do upra­wia­nia ek­stre­mal­nych spor­tów wod­nych. Na urzą­dze­niu można wy­ko­ny­wać róż­no­rod­ne akro­ba­cje w wo­dzie i w po­wie­trzu (wzno­sze­nie się nawet na 18 me­trów ponad po­ziom wody), po­ru­sza­nie się z dużą pręd­ko­ścią pod jej po­wierzch­nią.

Wikipedia


flyers

[czy­taj: fla­jers] śro­do­wi­sko­wo: kurt­ka z gru­be­go ny­lo­nu, za­pi­na­na na gruby me­ta­lo­wy zamek, w Pol­sce ko­ja­rzo­na ze śro­do­wi­skiem skin­he­a­dów i pun­ków; fle­jers


SJP.pl


flynn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Flynn (imię)
  • Flynn (naz­wi­sko)
  • Flynn (film)
  • (2994) Flynn
  • Być jak Flynn

Wikipedia


flügelhorn

bla­sza­ny in­stru­ment dęty, od­mia­na saks­hor­nu o wy­so­kim dźwię­ku; skrzy­dłów­ka


SJP.pl


fląderka

ga­tu­nek nie­wiel­kiej flą­dry, ży­ją­cy w sło­nych wo­dach eu­ro­pej­skich; stor­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: flą­dra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flądra ż.

Wiktionary


flądra

1. ga­tu­nek ryby; pła­stu­ga
2. osoba niech­luj­na, ba­ła­ga­niarz
3. po­gard­li­wie o ko­bie­cie, która się źle pro­wa­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. pła­ska ryba;

 (1.2) po­gard. o źle pro­wa­dzą­cej się ko­bie­cie

 (1.3) po­gard. ktoś brud­ny i niech­luj­ny

Wiktionary

Flą­dra, pła­stu­ga – ogól­na nazwa ryby flą­droksz­tałt­nej (pła­stu­goksz­tałt­nej) – cha­rak­te­ry­zu­ją­cej się spła­szczo­nym, asy­me­trycz­nym cia­łem. Daw­niej tą nazwą okre­śla­no ryby z ro­dza­ju "Ple­u­ro­nec­tes" w ro­dzi­nie flą­dro­wa­tych, obec­nie czę­sto je­szcze jest od­no­szo­na do stor­ni (daw­niej "Ple­u­ro­nec­tes fle­sus", obec­nie "Pla­ticht­hys fle­sus"), na­zy­wa­nej rów­nież flą­der­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flą­dry cha­rak­te­ry­zu­ją się asy­me­trią bu­do­wy ciała.

 (1.2) Gdy­bym się mylił w po­przed­niej oce­nie, to to spu­szcze­nie sukni i za­mia­ta­nie nią błota samo już wy­star­czy­ło, aby mnie prze­ko­nać, że to zwy­kła łódz­ka flą­dra.

 (1.2) Dziś ta flą­dra przy­sy­ła do mnie ja­kie­goś draba z wy­mó­wie­niem ko­mor­ne­go.

 (1.3) Trud­no się dzi­wić, że te dzie­ci cza­sem są nie­do­pra­ne, skoro ich matka to taka flą­dra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈflɔ̃ndra, AS: flõndra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. flądrowate

:: zdrobn. fląderka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płastuga

 (1.2) ździra, szmata

 (1.3) niechluj, fleja, mamzela, flejtuch, brudas

Wiktionary


flądrokształtne

rząd mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych; pła­stu­gi, bo­ko­pły­wy, pła­stu­goksz­tałt­ne


SJP.pl

Flą­droksz­tałt­ne, pła­stu­goksz­tałt­ne, pła­stu­gi, bo­ko­pły­wy (Ple­u­ro­nec­ti­for­mes) – rząd mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych wy­stę­pu­ją­cych w więk­szo­ści mórz i oce­a­nów, od tro­pi­kal­nych po po­lar­ne, na róż­nych głę­bo­ko­ściach. Niek­tó­re ga­tun­ki wpły­wa­ją do estu­a­riów i rzek. Licz­ne ga­tun­ki są ce­nio­ny­mi ry­ba­mi kon­sump­cyj­ny­mi.

Wikipedia


flądrokształtny

o ce­chach flą­droksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


flądrowate

ro­dzi­na ryb z rzędu flą­droksz­tałt­nych; pła­stu­go­wa­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) icht. rząd mor­skich ryb kost­nosz­kie­le­to­wych cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się sil­nie spła­szczo­nym cia­łem przy­sto­so­wa­nym do przy­den­ne­go trybu życia

Wiktionary

Flą­dro­wa­te, [] (Ple­u­ro­nec­ti­dae) – ro­dzi­na ryb flą­droksz­tałt­nych. Więk­szość ga­tun­ków mor­skich, niek­tó­re wpły­wa­ją do wód sło­na­wych, rzad­ko spo­ty­ka­ne w wo­dach słod­kich. Mają duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze ze wzglę­du na smacz­ne mięso.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. flądrowaty

 rzecz. flądra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płastugi; rzad. płastugokształtne, płastugowate

Wiktionary


flądrowaty

1. po­tocz­nie: brud­ny, niech­luj­ny;
2. o ce­chach flą­dro­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


flądry

1. ga­tu­nek ryby; pła­stu­ga
2. osoba niech­luj­na, ba­ła­ga­niarz
3. po­gard­li­wie o ko­bie­cie, która się źle pro­wa­dzi


SJP.pl


fm

sym­bol fem­to­me­tra, jed­nost­ki dłu­go­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fm – jed­nost­ka dłu­go­ści (fem­to­metr)
  • Fm – sym­bol pier­wiast­ka fermu
  • FM – mo­du­la­cja czę­stot­li­wo­ści (ang. Fre­qu­en­cy Mo­du­la­tion)
  • FM – tra­łow­ce typu FM
  • FM – Fo­ot­ball Ma­na­ger, gra kom­pu­te­ro­wa
  • FM – mistrz FIDE, tytuł sza­cho­wy (ang. FIDE Ma­ster)
  • FM – skrót. od ang. Fac­to­ry Mu­tu­al (Ap­pro­val) – cer­ty­fi­ka­cja iskro­bez­piecz­ne­go wy­po­sa­że­nia i sprzę­tu w USA i Ka­na­dzie – od­po­wia­da­ją­ce­go wy­ko­na­niu ATEX.
  • FM – kod przy­pi­sa­ny Mi­kro­nez­ji we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • fa­ci­li­ty ma­na­ge­ment

Wikipedia


fma

Con­gre­ga­tio Fi­lia­rum Ma­riae Au­xi­lia­tri­cis, zakon sa­lez­ja­nek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­bri­ca Mi­li­tar de Avio­nes, ar­gen­tyń­ski pro­du­cent sa­mo­lo­tów (obec­nie część kon­sor­cjum Lock­he­ed Mar­tin)
  • FloAt's Mo­bi­le Agent, pro­gram przez­na­czo­ny do za­rzą­dza­nia te­le­fo­na­mi marki Sony Erics­son
  • Full­me­tal Al­che­mist, anime i manga au­tor­stwa Hi­ro­mu Ara­ka­wy
  • Sa­lez­jan­ki – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne
  • FMA (ope­ra­cja aryt­me­tycz­na) – ope­ra­cja po­łą­czo­ne­go mno­że­nia i do­da­wa­nia liczb zmien­no­prze­cin­ko­wych
  • Fi­li­pi­no Mar­tial Arts (FMA) - Fi­li­piń­skie Sztu­ki Walki

Wikipedia


fmd

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dy­splaz­ja włó­kni­sto-mię­śnio­wa
  • Flu­o­re­scen­cyj­ny Dysk Wie­lo­war­stwo­wy

Wikipedia


fmjd

(skrót od: Fédération Mon­dia­le du Jeu de Dames) Świa­to­wa Fe­de­ra­cja War­ca­bo­wa, or­ga­ni­za­cja zrze­sza­ją­ca na­ro­do­we fe­de­ra­cje war­ca­bo­we


SJP.pl


fmm

In­sti­tu­tum Fran­ci­sca­lium Mis­sio­na­ria­rum a Maria, zakon fran­cisz­ka­nek mi­sjo­na­rek Maryi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­cisz­kan­ki Mi­sjo­nar­ki
  • Fun­da­cja Mam Ma­rze­nie

Wikipedia


fmw

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = hist. polit. Fe­de­ra­cja Mło­dzie­ży Wal­czą­cej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W paź­dzier­ni­ku 1984, nie­za­leż­nie od FMW w War­sza­wie, pow­sta­ła Gdań­ska Fe­de­ra­cja Mło­dzie­ży Wal­czą­cej.

Wiktionary


fn

skrót od: Fil­har­mo­nia Na­ro­do­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fa­bri­que Na­tio­na­le – bel­gij­ska spół­ka pro­du­ku­ją­ca broń strze­lec­ką
  • Fil­mo­te­ka Na­ro­do­wa – pań­stwo­wa in­sty­tu­cja kul­tu­ry zlo­ka­li­zo­wa­na w War­sza­wie
  • Fun­da­cja Na­u­ti­lus – fun­da­cja zaj­mu­ją­ca się pse­u­do­na­u­ką
  • Fn – kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ro­wej

Wikipedia


fo

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dario Fo – wło­ski pi­sarz
  • Ja­co­po Fo – wło­ski pi­sarz
  • Sun Fo – chiń­ski po­li­tyk
  • .fo – do­me­na in­ter­ne­to­wa Wysp Ow­czych
  • fo – język fa­rer­ski
  • Fó – budda
  • Fo pa – pol­ski kwar­tal­nik
  • FO
  • Fô

Wikipedia


fob

kla­u­zu­la w umo­wach hand­lo­wych (z an­giel­skie­go: free on board; sprze­daw­ca zo­bo­wią­za­ny jest do­star­czyć towar na po­kład stat­ku); FOB


SJP.pl


fobia

cho­ro­bli­wy, ir­ra­cjo­nal­ny lęk przed ja­ki­miś przed­mio­ta­mi lub sy­tu­a­cja­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. cho­ro­bli­wy, pa­nicz­ny (czę­sto nie­u­za­sad­nio­ny i upor­czy­wy) lęk przed kimś lub przed czymś;

 (1.2) pot. nie­chęć, an­ty­pa­tia, uprze­dze­nie

Wiktionary

Fobia (no­wo­łac. "pho­bia" z φόβος "phó­bos" „strach, lęk”) – za­bu­rze­nie ner­wi­co­we, któ­re­go ob­ja­wem osio­wym jest upor­czy­wy lęk przed okre­ślo­ny­mi sy­tu­a­cja­mi, zja­wi­ska­mi lub przed­mio­ta­mi, zwią­za­ny z uni­ka­niem przy­czyn go wy­wo­łu­ją­cych i utrud­nia­ją­cy funk­cjo­no­wa­nie w spo­łe­czeń­stwie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej fobia jest na tyle silna, że może wy­wo­łać fi­zycz­ną re­ak­cję i ślepą pa­ni­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔbʲja, AS: fobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fobos m.

 przym. fobijny, fobiczny

 temsłow. -fob, -fobia

Wiktionary


fobiczny

→ fobia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fobii

Wiktionary

Patrz:

fobia

Powiązane:

 rzecz. Fobos mzw./mos.

Wiktionary


fobie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|fobia.

Wiktionary


fobos

1. sa­te­li­ta Marsa; Pho­bos;
2. w mi­to­lo­gii grec­kiej: bóg i uo­so­bie­nie stra­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg i uo­so­bie­nie stra­chu, to­wa­rzysz Aresa na polu bitwy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. więk­szy i bliż­szy z dwóch księ­ży­ców Marsa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fobos (Pho­bos) – księ­życ Marsa
  • Fobos (gr. Pho­bos, łac. Pho­bus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg i uo­so­bie­nie stra­chu, brat Dej­mo­sa
  • Fobos-Grunt – sonda kos­micz­na
  • Fobos: Klub stra­chu – ro­syj­ski film z 2010 roku
  • Pro­gram Fobos – pro­gram lotu dwóch sond kos­micz­nych (Fobos 1 i Fobos 2)
  • Pho­bos – album ze­spo­łu Vo­i­vod

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fobos ucho­dził za syna Aresa i Afro­dy­ty oraz brata Dej­mo­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔbɔs, AS: fobos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fobia ż., fobiczność ż.

 przym. Fobosowy, fobiczny, fobijny

 temsłow. -fob, -fobia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. Strach

Wiktionary


focaccia

[czy­taj: foKAczia lub foKAczja] wło­skie pie­czy­wo w po­sta­ci pła­skie­go plac­ka, ser­wo­wa­ne zwy­kle jako przy­staw­ka oraz jako do­da­tek do in­nych po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wło­ski pła­ski chleb, do­pra­wio­ny ole­jem lub in­ny­mi skład­ni­ka­mi, pie­czo­ny w pie­kar­ni­ku;

Wiktionary

Fo­cac­cia – po­tra­wa kuch­ni wło­skiej; ro­dzaj pie­czy­wa, bę­dą­ce­go pod­sta­wą pizzy. Każdy re­gion Włoch może się po­chwa­lić inną od­mia­ną fo­cac­cii, od su­che­go, z solą, zio­ła­mi (roz­ma­ryn, szał­wia) po­la­ne­go oliwą cia­sta, do pulch­ne­go, z su­szo­ny­mi po­mi­do­ra­mi i oliw­ka­mi. Zaz­wy­czaj po­da­wa­ne na cie­pło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wo­wą róż­ni­cą po­mię­dzy fo­cac­cią a kon­wen­cjo­nal­ną pizzą jest czas wy­ra­sta­nia cia­sta.

 (1.1) Przy pla­ża­a­ży do­sta­li­śmy parę ka­wał­ków fo­cac­cii z zio­ła­mi i czar­ny­mi oliw­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈkat͡ʃt͡ʃʲa, AS: fokaččʹa

Wiktionary


foce

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C. i Ms. lp. od: foka

Wiktionary

Foce – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Kor­sy­ka Po­łud­nio­wa.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 94 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 5 osób/km².

Wikipedia


foch

po­tocz­nie: obra­że­nie się; zwy­kle w wy­ra­że­niu "strze­lić focha" - obra­zić się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. dąs

 (1.2) daw. fi­giel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Foch” – fran­cu­ski krą­żow­nik typu Suf­fren zwo­do­wa­ny w 1929 roku
  • „Foch” – fran­cu­ski lot­ni­sko­wiec typu Cle­men­ce­au zwo­do­wa­ny w 1960 roku
  • AMX-50 Foch – fran­cu­ski pro­to­ty­po­wy ni­szczy­ciel czoł­gów z okre­su po II woj­nie świa­to­wej
  • Foch – sta­cja metra w Ly­o­nie
  • Fer­di­nand Foch – fran­cu­ski mar­sza­łek
  • Nina Foch – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie strze­laj mi tu fo­chów gów­nia­rzu, gdy do cie­bie mówię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔx, AS: foχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fochanie n., fochnięcie n.

 czas. fochnąć się, fochać się, fochać ndk., fochnąć dk.

 przym. foszasty

Wiktionary


fochać

po­tocz­nie: fo­chać się - obra­żać się; fo­szyć się, fo­cho­wać się


SJP.pl


fochnąć

foch­nąć się - po­tocz­nie: obra­zić się; strze­lić focha, sfo­cho­wać się


SJP.pl


fochowaty

po­tocz­nie: nie­za­do­wo­lo­ny lub obra­ża­ją­cy się zbyt czę­sto; hu­mo­rza­sty, fo­sia­sty


SJP.pl


fochować

po­tocz­nie: fo­cho­wać się - obra­żać się; fo­szyć się, fo­chać się


SJP.pl


fochowy

→ foch; fo­cho­wa­ty, fo­sia­sty, hu­mo­rza­sty


SJP.pl


fochy

za­cho­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce nie­za­do­wo­le­nie; ka­pry­sy, gry­ma­sy, dąsy


SJP.pl

rze­czow­nik, licz­ba mnoga, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. ma­ni­fe­sto­wa­nie obra­że­nia się, czę­sto w spo­sób tro­chę dzie­cin­ny lub prze­sa­dzo­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dąsy, grymasy, kaprysy

Wiktionary


focia

po­tocz­nie: fo­to­gra­fia, zdję­cie; fota, fotka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. fo­to­gra­fia, zdję­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strze­li­my sobie focię na tle Ścia­ny Pła­czu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotografia ż., foto n., fotograf mos., fotografka ż., fotografika ż., fotografik mos., fotograficzka ż., fotografizm mrz., fotografowanie n., sfotografowanie n., fotka ż., fota ż.

 czas. focić, fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

 temsłow. foto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotografia, zdjęcie; pot. fota, fotka

Wiktionary


focić

po­tocz­nie: robić zdję­cia, fo­to­gra­fo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. fo­to­gra­fo­wać, robić zdję­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­ja­zdu pra­wie nie roz­ma­wia­li­śmy, Tomek wciąż focił ja­kieś ro­ślin­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. focia ż.

 czas. obfocić dk., sfocić dk.

Wiktionary


focjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fo­cjusz I Wiel­ki (ok. 810–891) – pa­triar­cha Kon­stan­ty­no­po­la
  • Fo­cjusz (zm. 1431) – me­tro­po­li­ta ki­jow­ski
  • Fo­cjusz (1853–1925) – pa­triar­cha Alek­san­drii
  • Fo­cjusz (1881–1938) – ro­syj­ski bi­skup
  • Fo­cjusz (1884–1952) – ro­syj­ski bi­skup
  • Fo­cjusz (ur. 1961) – serb­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Fo­cjusz II (1874–1935) – pa­triar­cha Kon­stan­ty­no­po­la
  • Fo­cjusz (Fo­tios Cha­dzian­to­niu (ur. 1954) – du­chow­ny Pa­triar­cha­tu Alek­san­dryj­skie­go
  • Fo­cjusz (Ołek­sandr Ser­hi­je­wicz Da­wy­den­ko (ur. 1980) – bi­skup Ukra­iń­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go Pa­triar­cha­tu Ki­jow­skie­go
  • Fo­cjusz (Iwan Wła­di­mi­ro­wicz Jew­ti­chie­jew (ur. 1962) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Fo­cjusz (Saw­was Man­da­lis, ur. 1968) – bi­skup Cerk­wi Praw­dzi­wych Pra­wo­sław­nych Chrze­ści­jan Hel­la­dy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔt͡sʲjuʃ, AS: focʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fotis m.

 przym. Focjuszowy, Fotisowy

Wiktionary


focjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Fo­cju­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro w r. 869 na sy­no­dzie rzym­skim po­tę­pio­no synod Fo­cju­szo­wy i zat­wier­dzo­no pa­triar­chę Igna­ce­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔt͡sʲjuˈʃɔvɨ, AS: focʹi ̯ušovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Focjusz m., Fotis m.

Wiktionary


focoso

[czy­taj: fo­ko­zo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ogni­ście, pło­mien­nie


SJP.pl


focus

[czy­taj: fokus]
1. punkt, w któ­rym zbie­ga­ją się po przej­ściu przez układ op­tycz­ny pa­da­ją­ce nań pro­mie­nie rów­no­le­głe; fokus; ogni­sko
2. w so­cjo­lo­gii: zo­gni­sko­wa­ny wy­wiad gru­po­wy; fokus


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Focus − jeden z mo­de­li sa­mo­cho­dów Forda
  • Focus − mie­sięcz­nik po­pu­lar­no­na­u­ko­wy, wy­da­wa­ny w Pol­sce przez Gru­ner+Jahr Pol­ska
  • Focus − ma­ga­zyn po­li­tycz­ny, wy­da­wa­ny na całym świe­cie przez wy­daw­nict­wo Burda
  • Focus − ho­len­der­ska grupa roc­ko­wa
  • focus − w in­for­ma­ty­ce ak­tyw­ność da­ne­go ele­men­tu GUI
  • focus − me­to­da ba­daw­cza w so­cjo­lo­gii i mar­ke­tin­gu
  • Focus − album grupy Cynic
  • Hotel Focus – hotel w Łodzi
  • Focus − biu­ro­wiec w War­sza­wie
  • Focus − ze­spół disco polo
  • Focus – ame­ry­kań­ski ko­me­dio­dra­mat kry­mi­nal­ny
  • Focus – pio­sen­ka na­gra­na przez ame­ry­kań­ską pio­sen­kar­kę, Aria­nę Gran­de

Wikipedia


focusowy

→ focus [czy­taj: fo­ku­so­wy]; fo­ku­so­wy


SJP.pl


focyda

sta­ro­żyt­na kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji, nad Za­to­ką Ko­rync­ką; Fo­ki­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. zob. Fo­ki­da.

Wiktionary


foczka

mała foka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: foka

 (1.2) mała lub młoda foka

 (1.3) młodz. dziew­czy­na atrak­cyj­na fi­zycz­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔt͡ʃka, AS: fočka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foka ż., foczę n., fokarium n.

 przym. foczy

Wiktionary


foczy

1. na­le­żą­cy do foki, ma­ją­cy zwią­zek z foką, od­no­szą­cy się do foki, np. focze dzie­ci;
2. zro­bio­ny z futra foki; fo­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z foką, do­ty­czą­cy foki

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla foki, po­dob­ny do foki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔt͡ʃɨ, AS: fočy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foka ż., foczka ż., foczątko n., foczysko n., fokarium n., foczę n.

Wiktionary


foczysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: foka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. foczy

 rzecz. fokarium n., foka ż.

Wiktionary


foczątko

młode foki; foczę


SJP.pl


foczę

młode foki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młode foki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foka ż., fokarium n., foczka ż.

:: zdrobn. foczątko n.

 przym. foczy, fokowaty

Wiktionary


fogara

or­ga­no­wy głos pryn­cy­pa­ło­wo-smycz­ko­wy; fu­ga­ra


SJP.pl


fogaraski

przy­miot­nik od: Fo­ga­rasz (mia­sto w Ru­mu­nii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fo­ga­ra­szem, do­ty­czą­cy Fo­ga­ra­szu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fogarasz mrz.

Wiktionary


fogarasz

mia­sto w Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów;

Wiktionary

Fo­ga­rasz ( Făgăraș, Fo­ga­ras, Fu­gresch­markt) – mia­sto w środ­ko­wej Ru­mu­nii, w okrę­gu Bra­szów, nad rzeką Alutą u pod­nó­ża pół­noc­nych sto­ków Gór Fo­ga­ra­skich. Około 40,1 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fogaraski

Wiktionary


fogelka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. we­so­łe mia­stecz­ko, plac zabaw

Wiktionary


fogg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fogg Mu­se­um
  • Fogg High­land
  • Fogg Re­cord
  • Mie­czy­sław Fogg
  • Phi­le­as Fogg
  • Café Fogg (ka­wiar­nia)

Wikipedia


foggia

[czy­taj: fodż­ja] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w po­łud­nio­wych Wło­szech, w Apu­lii; sto­li­ca pro­win­cji Fog­gia (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w Apu­lii;

Wiktionary

Fog­gia – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Apu­lia, w pro­win­cji Fog­gia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez wspar­cia lot­ni­cze­go po­su­wa­nie się w kie­run­ku Rzymu było ry­zy­kow­ne, dla­te­go też pod­ję­to de­cyz­ję zdo­by­cia lot­ni­ska w Fog­gii. Za­da­nie to miała wy­ko­nać bry­tyj­ska dy­wiz­ja po­wietrz­no-de­san­to­wa, ude­rza­jąc w kie­run­ku Fog­gii przez port w Ta­ren­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. foggiański

Wiktionary


foggiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Fog­gią, do­ty­czą­cy Fog­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okre­sie swego ur­lo­pu zdro­wot­ne­go Oj­ciec Pio miesz­kał w jed­nym z fog­giań­skich klasz­to­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Foggia ż.

Wiktionary


fogiel

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Fo­giel
  • Marc-Oli­vier Fo­giel
  • Mie­czy­sław Fo­giel
  • Ra­do­sław Fo­giel – pol­ski po­li­tyk
  • Wła­di­mir Fo­giel

Wikipedia


foglerz

małe dzia­ło od­tyl­co­we na kule z oło­wiu


SJP.pl

Fo­glerz (fo­glar, fo­glarz) (z fr. "ve­u­gla­i­re", od "ave­u­gler" – za­śle­piać, za­ty­kać otwór) – lek­kie dzia­ło od­tyl­co­we uży­wa­ne w końcu XV i w XVI wieku.

Strze­la­ło ku­la­mi oło­wia­ny­mi i uży­wa­no go prze­de wszyst­kim do obro­ny zam­ków i murów miej­skich. Jego spe­cy­ficz­ną cechą było za­sto­so­wa­nie 4-5 pro­chow­nic (wy­mien­nych komór z ła­dun­ka­mi pro­cho­wy­mi), które przed od­pa­le­niem ko­lej­no umie­szcza­no w spe­cjal­nym wyż­ło­bie­niu w tyl­nej den­nej czę­ści lufy.

Wikipedia


foil

[czy­taj: fojl] pod­wod­ne skrzy­dło do desek wod­nych, uno­szą­ce je nad po­wierzch­nię wody pod­czas ruchu; hy­dro­fo­il, hy­dros­krzy­dło


SJP.pl


foit

[czy­taj; Fojt] naz­wi­sko


SJP.pl


fojait

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, od­mia­na sje­ni­tu; sje­nit ne­fe­li­no­wy


SJP.pl

Fo­ja­it – za­sa­do­wa skała mag­mo­wa o po­cho­dze­niu wul­ka­nicz­nym lub sub­wul­ka­nicz­nym. Od­po­wied­nik głę­bi­no­we­go fo­i­do­we­go sy­e­ni­tu (fo­i­do­we­go sje­ni­tu). Fo­ja­it za­li­cza­ny jest do skał jaw­no­kry­sta­licz­nych. Naj­czę­ściej barwy sza­rej lub ciem­no­sza­rej. Za­wie­ra 10–60% fo­i­dów (ska­le­niow­ców). W za­leż­no­ści od ro­dza­ju wy­stę­pu­ją­cych ska­le­niow­ców two­rzy się lo­kal­ną nazwę skały. Na dia­gra­mie kla­sy­fi­ka­cyj­nym QAPF fo­ja­it zaj­mu­je pole 11.

Wikipedia


fojcik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Man­fred Foj­cik (ur. 1924) – pol­ski pił­karz
  • Hen­ryk Foj­cik (ur. 1956) – pol­ski ar­ty­sta, rzeź­biarz, na­u­ko­wiec
  • Wil­helm Foj­cik (1879–1970) – czło­nek władz pow­stań­czy, dzia­łacz ple­bi­scy­to­wy, poseł na sejm II RP
  • Jan Foj­cik (1888–1975) – dzia­łacz spo­łecz­ny, pu­bli­cy­sta, re­dak­tor „Śpie­wa­ka Ślą­skie­go”
  • Igna­cy Foj­cik (1871–1967) – pol­ski dzia­łacz na­ro­do­wy, pow­sta­niec ślą­ski
  • Paweł Foj­cik (1918–?) – pol­ski le­karz, poseł

Wikipedia


fojer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ogień

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. pożar

Wiktionary


fojercojg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­pal­nicz­ka

Wiktionary


fojercok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­pal­nicz­ka

Wiktionary


fojerhok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. bosak

Wiktionary


fojerman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stra­żak

Wiktionary


fojerwera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. straż po­żar­na

Wiktionary


fojt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wójt

Wiktionary


fok

głów­ny ża­giel na przed­nim masz­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. jeden z żagli pier­wsze­go masz­tu;

 (1.2) pot. żegl. fok­maszt

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: foka

Wiktionary

Fok – ża­giel i jeden z pod­sta­wo­wych ele­men­tów oża­glo­wa­nia wy­stę­pu­ją­cy w for­mie sztaks­la przed­nie­go bądź żagla przy­masz­to­we­go.

Jako sztak­sel wie­sza­ny jest na szta­gu umiej­sco­wio­nym naj­bli­żej przed­nie­go masz­tu. W przy­pad­ku więk­szej licz­by sztaks­li przed­nich fok wy­stę­pu­je jako ostat­ni, naj­bli­żej masz­tu (w ko­lej­no­ści za la­ta­czem, kli­wrem i bom­kli­wrem). W odróż­nie­niu od genui kryje grota w niez­nacz­nym stop­niu bądź też wcale.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔk, AS: fok

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) rzecz. fokmaszt, foksztaksel

Wiktionary


foka

ssak wodny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. pot. mor­ski ssak dra­pież­ny;

 (1.2) daw. uczn. stud. gw-pl|Radom. ocena nie­do­sta­tecz­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: fok

Wiktionary

Foka ("Phoca") – ro­dzaj du­żych, mor­skich ssa­ków z po­dro­dzi­ny Pho­ci­nae w obrę­bie ro­dzi­ny fo­ko­wa­tych (Pho­ci­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy po­je­cha­li­śmy do zoo, Jacuś po raz pier­wszy w życiu zo­ba­czył fokę na żywo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔka, AS: foka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fokarium n., fokowate lm nm.

:: zdrobn. foczka ż.

:: zgrub. foczysko n.

 przym. foczy

Wiktionary


fokalizacja

w fil­moz­naw­stwie: za­bieg ope­ra­tor­ski po­le­ga­ją­cy na skon­cen­tro­wa­niu świa­tła na danym obiek­cie lub ogra­ni­cze­niu pola wi­dze­nia ka­me­ry


SJP.pl


fokarium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. oś­ro­dek ba­daw­czy, w któ­rym ob­ser­wu­je się i ho­du­je foki

 (1.2) zo­o­techn. pa­wi­lon lub wy­bieg z fo­ka­mi w ogro­dzie zo­o­lo­gicz­nym

Wiktionary

Fo­ka­rium – oś­ro­dek ba­daw­czy, któ­re­go celem jest odt­wo­rze­nie za­gro­żo­nych ga­tun­ków fok.

Prze­waż­nie fo­ka­rium skła­da się z bu­dyn­ków la­bo­ra­to­ryj­nych i szpi­ta­li­ku, kilku du­żych ba­se­nów z wodą mor­ską, kilku ma­łych ba­se­nów, które służą dla mło­dych lub cho­rych fok i spe­cjal­nych izo­la­tek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W hel­skim fo­ka­rium przysz­ło na świat sześć mło­dych fok.

 (1.2) W fo­ka­rium na­sze­go zoo trzy­ma­my czte­ry ko­ti­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foczę n., foka ż., foczka ż., foczysko n.

 przym. foczy

Wiktionary


foki

1. skó­rza­ne lub ak­sa­mit­ne pasy pod­pi­na­ne pod narty dla ułat­wie­nia wej­ścia na stro­me zbo­cze;
2. futro ze skór fok lub ko­ti­ków


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: foka

Wiktionary

"Fok"I (wym. "fok jeden") – enzym, en­do­nu­kle­a­za re­stryk­cyj­na typu IIS, wy­i­zo­lo­wa­na po raz pier­wszy ze szcze­pu "Fla­vo­bac­te­rium oke­a­no­ko­i­tes".

W bio­lo­gii mo­le­ku­lar­nej "Fok"I jest uży­wa­ne jako enzym re­stryk­cyj­ny. Po zwią­za­niu DNA, po­przez swoją do­me­nę wią­żą­cą, enzym roz­poz­na­je sek­wen­cję 5'-GGATG-3' (nić kom­ple­men­tar­na 3'-CCTAC-5') po czym do­me­na en­do­nu­kle­a­zo­wa prze­ci­na nici DNA już w spo­sób nie­spe­cy­ficz­ny, po­mię­dzy dzie­wią­tym a trzy­na­stym nu­kle­o­ty­dem w dół nici.

Wikipedia


fokida

sta­ro­żyt­na kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji, nad Za­to­ką Ko­rync­ką; Fo­cy­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. nie­wiel­ka kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji, na te­re­nie któ­rej znaj­do­wa­ły się słyn­ne z wy­rocz­ni Delfy i góra Par­nas;

 (1.2) adm. nomos w środ­ko­wej Gre­cji

Wiktionary

Fo­ki­da lub Fo­cy­da (no­wogr. "Φωκίδα", sta­rogr. Φωκίς) – kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji nad Za­to­ką Ko­rync­ką, w któ­rej wzno­szą się góry Par­nas i Kir­fis. Kra­i­na na­le­ża­ła w sta­ro­żyt­no­ści do Związ­ku Etol­skie­go. Głów­ny­mi mia­sta­mi były Ela­te­ja i oś­ro­dek re­li­gij­ny Delfy. We­dług mi­to­lo­gii w tej kra­i­nie Pro­me­te­usz ule­pił czło­wie­ka, a Edyp zabił swo­je­go ojca, La­jo­sa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Fokijczyk mos., Fokidczyk mos.

 przym. fokidyjski, fokidzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Focyda

Wiktionary


fokidyjski

przy­miot­nik od: Fo­ki­da (kra­i­na w środ­ko­wej Gre­cji)


SJP.pl


fokin

naz­wi­sko


SJP.pl


fokker

marka sa­mo­lo­tów i firma


SJP.pl

Fok­ker – ho­len­der­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją sa­mo­lo­tów, za­ło­żo­ne 22 lu­te­go 1912 roku przez An­to­na Fok­ke­ra.

Wikipedia


fokmars

bo­cia­nie gnia­zdo na fok­masz­cie


SJP.pl


fokmarsel

środ­ko­wy ża­giel pier­wsze­go masz­tu ża­glow­ca


SJP.pl


fokmaszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. pier­wszy maszt od stro­ny dzio­bu jed­no­stek pły­wa­ją­cych, które po­sia­da­ją co najm­niej dwa masz­ty;

Wiktionary

Fok­maszt – pier­wszy maszt od stro­ny dzio­bu znaj­du­ją­cy się na więk­szo­ści jed­no­stek pły­wa­ją­cych o na­pę­dzie ża­glo­wym, po­sia­da­ją­cych co najm­niej dwa masz­ty. Wy­jąt­kiem są tylko jed­nost­ki dwu­masz­to­we, po­sia­da­ją­ce pier­wszy maszt wyż­szy od dru­gie­go – w tym wy­pad­ku pier­wszy maszt na­zy­wa­ny jest grot­masz­tem (a drugi be­zan­masz­tem).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fok mrz.

Wiktionary


foko

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: foka

Wiktionary


fokomelia

Fo­ko­me­lia (łac. "pho­co­me­lia", z gr. φoko = foka + μέλος = koń­czy­na, ang. pho­co­me­lia) – wada roz­wo­jo­wa koń­czyn, po­le­ga­ją­ca na nie­do­roz­wo­ju lub braku kości dłu­gich z obec­no­ścią stóp lub dłoni po­łą­czo­nych bez­poś­red­nio z tu­ło­wiem. Jest zwią­za­na z nie­pra­wi­dło­wo­ścia­mi w trak­cie ciąży, przyj­mo­wa­niem w jej trak­cie pew­nych leków (głów­nie ta­li­do­mi­du) lub rza­dziej uwa­run­ko­wa­na ge­ne­tycz­nie (ze­spół Holt-Orama, ze­spół fo­ko­me­lii SC, ze­spół pse­u­do­ta­li­do­mi­do­wy, OMIM#269000).

Wikipedia


fokowate

ro­dzi­na dra­pież­nych ssa­ków mor­skich z grupy płet­wo­no­gich


SJP.pl

Fo­ko­wa­te (Pho­ci­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ssa­ków mor­skich z po­drzę­du psoksz­tałt­nych (Ca­ni­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra), obej­mu­ją­ca 18 współ­czes­nych ga­tun­ków. Roz­wi­nę­ły licz­ne przy­sto­so­wa­nia do czę­ścio­wo wod­ne­go trybu życia, jak koń­czy­ny przeksz­tał­co­ne w płet­wy, przy czym w prze­ci­wień­stwie do po­krew­nych uchat­ko­wa­tych utra­ci­ły moż­li­wość cho­dze­nia na czte­rech ła­pach po lą­dzie.

Wikipedia


fokowaty

1. po­dob­ny do foki;
2. o ce­chach fo­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


fokowy

zro­bio­ny z futra foki; foczy


SJP.pl


fokowąs

fo­ko­wąs bro­da­ty - ga­tu­nek naj­więk­szej foki ark­tycz­nej; foka wą­sa­ta, foka bro­da­ta


SJP.pl


fokreja

pier­wsza od dołu reja na fok­masz­cie ża­glow­ca


SJP.pl


foks

skró­to­wa forma od:
1. fok­ste­rier;
2. fok­strot;
3. folks­dojcz


SJP.pl


foksal

daw­niej: dwo­rzec ko­le­jo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ogród pod­miej­ski bę­dą­cy miej­scem roz­ryw­ki

 (1.2) daw. dwo­rzec ko­le­jo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fok­sal – ulica w War­sza­wie;
  • Ga­le­ria Fok­sal – nie­ko­mer­cyj­na ga­le­ria sztu­ki współ­czes­nej ut­wo­rzo­na w 1966 roku w War­sza­wie;
  • Grupa Wy­daw­ni­cza Fok­sal – pol­ska grupa wy­daw­ni­cza pow­sta­ła 31 grud­nia 2012;
  • Re­zy­den­cja Fok­sal – luk­su­so­wy apar­ta­men­to­wiec w War­sza­wie;
  • Willa „Fok­sal” – za­byt­ko­wa willa w Gro­dzi­sku Ma­zo­wiec­kim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie tylko od świę­ta, ale i w dni po­wszed­nie ulu­bio­nym miej­scem spę­dza­nia czasu były licz­ne pi­wiar­nie, ka­wiar­nia­ne ogród­ki i fok­sa­le.

 (1.2) W wa­go­nie ani słó­wecz­ka, panie mój ko­cha­ny, ale potem na fok­sa­lu wi­dzia­łam, że roz­ma­wia­li ze sobą.

Wiktionary


foksik

zdrob­nie­nie od: foks (pies)


SJP.pl


foksiński

naz­wi­sko


SJP.pl


fokstenga

prze­dłu­że­nie ko­lum­ny fok­masz­tu, słu­żą­ce do roz­pi­na­nia gór­nych żagli sko­śnych; przed­niak gniezd­ny


SJP.pl


foksterier

an­giel­ska rasa psów uży­wa­nych do po­lo­wań na lisy i dziki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fok­ste­rier krót­ko­wło­sy
  • Fok­ste­rier szorst­ko­wło­sy

Wikipedia


foksterierek

zdrob­nie­nie od: fok­ste­rier (rasa psa my­śliw­skie­go)


SJP.pl


foksterierka

zdrob­nie­nie od: fok­ste­rier (rasa psa my­śliw­skie­go)


SJP.pl


fokstrocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fok­strot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fokstrot m.

 przym. fokstrotowy

Wiktionary


fokstrot

1. ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dze­nia ame­ry­kań­skie­go;
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec to­wa­rzy­ski w ryt­mie 4/4 (czte­ry czwar­te);

Wiktionary

Fok­strot, fox­trot – ame­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski, do­tarł do Eu­ro­py ok. 1918 roku; me­trum pa­rzy­ste, rytm syn­ko­po­wa­ny, tempo szyb­kie. Słowo „fox­trot” oz­na­cza kłus lisa – po­cho­dzi od naz­wi­ska ak­to­ra Harry'ego Foxa, który wpro­wa­dził do tego tańca kroki kłu­su­ją­ce. Fox­trot uwa­ża­ny jest za jeden z naj­trud­niej­szych tań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Choć Maria nie umie tań­czyć walca, w fok­stro­cie jest praw­dzi­wą mi­strzy­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔkstrɔt, AS: fokstrot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fokstrocik mrz.

 przym. fokstrotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slowfox ang., quickstep

Wiktionary


fokstrotowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fok­stro­tem, do­ty­czą­cy fok­stro­ta; ma­ją­cy cechy fok­stro­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fokstrot mzw., fokstrocik mrz.

Wiktionary


fokszany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, w hi­sto­rycz­nej Moł­da­wii;

Wiktionary

Fok­sza­ny ( Focșani, Foks­chan) – sto­łecz­ne mia­sto okrę­gu Vran­cea w Ru­mu­nii. Leży nad rzeką Mil­cov. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 65 052 miesz­kań­ców. W 1789 r. miała tu miej­sce bitwa wojsk tu­rec­kich z woj­ska­mi ro­syj­sko-au­striac­ki­mi, w któ­rej Turcy po­nie­śli klę­skę.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fokszański

Wiktionary


fokszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fok­sza­na­mi, do­ty­czą­cy Fok­szan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fokszany mrz.

Wiktionary


foksztaksel

trój­kąt­ny ża­giel na szku­ne­rze; szta­fok


SJP.pl


foktopsel

górny, sko­śny ża­giel na przed­nim masz­cie stat­ku; for­top­sel


SJP.pl


fokus

1. punkt, w któ­rym zbie­ga­ją się po przej­ściu przez układ op­tycz­ny pa­da­ją­ce nań pro­mie­nie rów­no­le­głe; focus; ogni­sko
2. w so­cjo­lo­gii: zo­gni­sko­wa­ny wy­wiad gru­po­wy; focus


SJP.pl

Fokus, właśc. Woj­ciech Al­szer (ur. 13 marca 1980 w Ka­to­wi­cach) – pol­ski raper, autor tek­stów i pro­du­cent mu­zycz­ny znany prze­de wszyst­kim z dzia­łal­no­ści w ze­spo­le Pak­to­fo­ni­ka, a także Pi­ja­ni Po­wie­trzem i Po­ka­hon­taz. Współ­la­u­re­at na­gro­dy Fry­de­ry­ka z Pak­to­fo­ni­ką.

Wikipedia


fokusować

śro­do­wi­sko­wo: fo­ku­so­wać się - sku­piać się na czymś


SJP.pl


fokusowy

→ fokus; fo­cu­so­wy


SJP.pl


fola

1. skrzy­nia drew­nia­na uży­wa­na do ga­sze­nia wapna pa­lo­ne­go
2. w bu­dow­nict­wie: część muru
3. ro­dzaj sieci ry­bac­kiej


SJP.pl


folacyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. kwas fo­lio­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔlaˈt͡sɨ̃na, AS: folacỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) witamina B9, witamina M, witamina B11

Wiktionary


folarski

przy­miot­nik od: fo­larz


SJP.pl


folarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się fo­lo­wa­niem (za­gę­szcza­niem) tka­nin; pil­śniarz


SJP.pl


folblut

ra­so­wy koń peł­nej krwi an­giel­skiej


SJP.pl


folder

1. druk re­kla­mo­wy, pro­pa­gan­do­wy, in­for­ma­cyj­ny, za­wie­ra­ją­cy zwy­kle opisy, zdję­cia, mapki lub dane do­ty­czą­ce ofe­ro­wa­ne­go to­wa­ru, usłu­gi;
2. upo­rząd­ko­wa­ny zbiór pli­ków kom­pu­te­ro­wych; ka­ta­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. zob. ka­ta­log.

 (1.2) ro­dzaj druku re­kla­mo­we­go lub in­for­ma­cyj­ne­go;

Wiktionary

To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „Fol­der”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Za­pro­sze­ni go­ście otrzy­ma­li in­for­ma­cyj­ny fol­der, w któ­rym Volks­wa­gen po­chwa­lił się przy­kła­do­wy­mi ak­cja­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔldɛr, AS: folder

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katalog

 (1.2) prospekt

Wiktionary


folderowy

→ fol­der


SJP.pl

Patrz:

folder

folga

prze­sta­rza­le: ulga, od­po­czy­nek, po­bła­ża­nie, luz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ulga, wytch­nie­nie, od­po­czy­nek

 (1.2) przest. po­bła­ża­nie

 (1.4) stpol. wojsk. rze­mień ze sprząż­ką do kolby ka­ra­bin­ka ka­wa­le­ryj­skie­go; Glo­ger.

 (1.5) stpol. po­słuch

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. drą­żek

Wiktionary

Zo­bacz też: Folga (mu­zy­ka); folgi (czę­ści zbroi).

Folga – ko­lo­nia wsi Mie­rza­wa w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław.

W la­tach 1975–1998 ko­lo­nia na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔlɡa, AS: folga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. folżeć, folgować ndk.

Wiktionary


folgowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fol­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. folgować ndk.

Wiktionary


folgować

1. prze­sta­wać pow­ścią­gać swoje skłon­no­ści, poz­wo­lić im pa­no­wać nad sobą;
2. poz­wa­lać komuś na więk­szą swo­bo­dę; ła­go­dzić ry­go­ry i ogra­ni­cze­nia


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) przest. dawać upust cze­muś, poz­wa­lać sobie

 (1.2) przest. zmniej­szać siłę, in­ten­syw­ność od­dzia­ły­wa­nia, spo­wal­niać tempo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fol­go­wać po­ku­som.

 (1.1) Fol­go­wać ka­pry­som.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔlˈɡɔvat͡ɕ, AS: folgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folgowanie n., folga ż.

 czas. folżeć

Wiktionary


folia

1. cien­ka, de­li­kat­na bla­cha wy­ra­bia­na przez wal­co­wa­nie;
2. cien­ki ar­kusz two­rzy­wa sztucz­ne­go;
3. dawny ta­niec por­tu­gal­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­kie two­rzy­wo w ar­ku­szach lub rol­kach;

Wiktionary

Zo­bacz też: La Folía.

Folia – ma­te­riał wy­ko­na­ny naj­czę­ściej z me­ta­lu nie­że­laz­ne­go lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, o gru­bo­ści do 2 mm (do wy­ro­bu np. opa­ko­wań).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po upie­cze­niu wy­cią­ga­my formy z pie­kar­ni­ka, wyj­mu­je­my formę z ser­ni­kiem z ką­pie­li wod­nej, od­wi­ja­my z folii, stu­dzi­my na bla­cie ku­chen­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlʲja, AS: folʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliarka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliówka ż., folióweczka ż., foliak m., foliaczek m., foliarz m., foliarstwo n., defoliant m.

:: zdrobn. folijka ż.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliacja

1. nu­me­ra­cja kart w rę­ko­pi­śmien­nict­wie;
2. war­stwo­we uło­że­nie ma­te­ria­łów blasz­ko­wa­tych łup­ków kry­sta­licz­nych lub ila­stych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fo­lia­cja – ro­dzaj bu­do­wy skały.
  • Fo­lia­cja – nu­me­ro­wa­nie kart.

Wikipedia


foliaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fo­liak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., foliak m., foliarz m., foliarstwo n., foliowanie n., zafoliowanie n., folijka ż.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ogrod. tunel ogro­do­wy, na­miot lub in­spekt z przez­ro­czy­stej folii z two­rzy­wa sztucz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., folijka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliarz m., foliarstwo n., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż.

:: zdrobn. foliaczek m.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


folian

sól kwasu fo­lio­we­go


SJP.pl


foliant

fo­liał;
1. wiel­ka, gruba księ­ga;
2. książ­ka w for­ma­cie folio


SJP.pl


foliara

→ fo­liarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta wie­rzą­ca w te­o­rie spi­sko­we

Wiktionary

Patrz:

foliarz

Powiązane:

 rzecz. foliarz mos.

 przym. foliarski

Wiktionary


foliarka

ma­szy­na do fo­lio­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do fo­lio­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliarz mos., foliak mrz., folia ż.

 przym. foliarski

 czas. foliować

Wiktionary


foliarski

1. → folia, np. wy­ro­by fo­liar­skie;
2. → fo­liarz, np. fo­liar­skie te­o­rie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­lia­rza­mi lub fo­liar­stwem, do­ty­czą­cy fo­lia­rzy lub fo­liar­stwa

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) po­sia­da­ją­cy cechy fo­lia­rzy lub fo­liar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gene był me­cha­ni­kiem i do­mo­ro­słym na­u­kow­cem. (…) Z tego co za­u­wa­ży­łem, ra­do­śnie po­dzie­lał fo­liar­ską te­o­rię na temat prze­ma­gne­so­wa­nia bie­gu­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliaczek mrz., folia ż., foliak m., folijka ż., foliarz m., foliara ż., foliarstwo n., foliowanie n., zafoliowanie n., ofoliowanie n., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż., defoliacja ż., defoliant m.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk., ofoliować dk.

 przym. foliowy

Wiktionary


foliarstwo

po­tocz­nie:
1. wiara w te­o­rie spi­sko­we, pse­u­do­na­u­ko­we, zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne itp.;
2. ogół ludzi wie­rzą­cych w te­o­rie spi­sko­we, pse­u­do­na­u­ko­we, zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wiara w te­o­rie spi­sko­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliarz mos., foliak mrz., foliaczek mrz., folia ż.

 przym. foliarski

 czas. foliować

Wiktionary


foliarz

pe­jo­ra­tyw­nie: osoba wie­rzą­ca w te­o­rie spi­sko­we, pse­u­do­na­u­ko­we, zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne itp.; szur, szu­ry­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. osoba, która wie­rzy w te­o­rie spi­sko­we, zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne, pse­u­do­na­u­ko­we te­o­rie itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­śnie w siłę cały ruch ne­ga­cjo­ni­stów pan­de­mii, zwa­nych też an­ty­co­vi­dow­ca­mi, fo­lia­rza­mi czy wręcz co­vi­dio­ta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliara ż., folia ż., foliak m., foliaczek m., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż., foliarstwo n., foliowanie n., zafoliowanie n., folijka ż.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliał

fo­liant;
1. ogrom­na, gruba księ­ga;
2. książ­ka w for­ma­cie folio


SJP.pl


foliałowy

przy­miot­nik od: fo­liał


SJP.pl


foligno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria, w pro­win­cji Pe­ru­gia;

 (1.2) geogr. adm. gmina z sie­dzi­bą władz w mie­ście Fo­li­gno (1.1)

Wiktionary

Fo­li­gno (łac.: "Ful­gi­niae" lub "Ful­gi­nium") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria, w pro­win­cji Pe­ru­gia. Leży nad rzeką To­pi­no.

We­dług da­nych na rok 2007 gminę za­miesz­ki­wa­ły 53 818 osoby, 274,7 os./km².

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Fo­li­gno.

Wikipedia


folijka

mała folia do ochro­ny ekra­nu urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od folia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliówka ż., foliarz mos., foliak mrz., foliaczek mrz., folia ż.

 przym. foliarski, foliowy

 czas. foliować

Wiktionary


folikularny

fol­li­ku­lar­ny;
1. ma­ją­cy bu­do­wę pę­che­rzy­ko­wą;
2. zwią­za­ny z two­rze­niem (się) pę­che­rzy­ków


SJP.pl


folikulina

żeń­ski hor­mon płcio­wy; estron


SJP.pl


folikulostymulina

hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą; fo­li­ku­lo­tro­pi­na, hor­mon fo­li­ku­lo­tro­po­wy, FSH


SJP.pl


folikulotropina

hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą; fo­li­ku­lo­sty­mu­li­na, hor­mon fo­li­ku­lo­tro­po­wy, FSH


SJP.pl


folikulotropowy

hor­mon fo­li­ku­lo­tro­po­wy - hor­mon pro­du­ko­wa­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą; fo­li­ku­lo­sty­mu­li­na, fo­li­ku­lo­tro­pi­na, FSH


SJP.pl


folio

for­mat wiel­ko­ści ar­ku­sza raz zło­żo­ne­go na pół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­kusz pa­pie­ru jed­no­krot­nie zło­żo­ny, który two­rzy dwie karty i czte­ry stro­ni­ce;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: folia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlʲjɔ, AS: folʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. foliowy

Wiktionary


foliograf

urzą­dze­nie słu­żą­ce do na­no­sze­nia na przez­ro­czy­sta folię obra­zów lub tek­stów, w celu rzu­to­wa­nia ich póź­niej na ekran


SJP.pl


foliogram

karta przez­ro­czy­stej folii z tek­stem, obra­za­mi, wy­kre­sa­mi lub ry­sun­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) folia z od­bi­tym na niej ma­te­ria­łem tek­sto­wym i gra­ficz­nym, którą za po­mo­cą rzut­ni­ka (gra­fo­sko­pu) wyś­wiet­la się na ekra­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈlʲjɔɡrãm, AS: folʹi ̯ogrãm

Wiktionary


foliopak

fo­lio­wa ko­per­ta ku­rier­ska


SJP.pl


foliopis

pisak do pi­sa­nia po folii i pla­sti­ku


SJP.pl


foliowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fo­lio­wać.

Wiktionary

Fo­lio­wa­nie – ro­dzaj po­li­gra­ficz­ne­go la­mi­no­wa­nia.

Po­le­ga na po­kry­ciu po­wierzch­ni druku folią z two­rzyw sztucz­nych. Dzię­ki fo­lio­wa­niu za­dru­ko­wa­na po­wierzch­nia uzy­sku­je do­dat­ko­we wa­lo­ry este­tycz­ne, zo­sta­je też usz­tyw­nio­na i za­bez­pie­czo­na przed dzia­ła­niem me­cha­nicz­nym, che­micz­nym, pro­mie­nio­wa­niem UV, czy wil­go­cią.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. folia ż., foliaczek mrz., foliak mrz., foliarz mos.

 czas. foliować ndk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­fo­lio­wać)

 (1.1) opa­ko­wy­wać w folię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., folijka ż., foliowanie n., zafoliowanie n., foliarz m., foliarstwo n., foliak m., foliaczek m., foliarka ż., foliówka ż., folióweczka ż.

 czas. zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary


foliowy

1. wy­ko­na­ny z folii, bar­dzo cien­kiej bla­chy lub błony z two­rzy­wa sztucz­ne­go;
2. kwas fo­lio­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w wa­rzy­wach li­ścia­stych; wi­ta­mi­na B11


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z folią, do­ty­czą­cy folii

 (1.2) wy­ko­na­ny z folii

 (1.3) druk. w for­ma­cie folio, zwią­za­ny z for­ma­tem folio

 (1.4) bio­chem. zob. kwas fo­lio­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W skle­pach nie bę­dzie dar­mo­wych to­re­bek fo­lio­wych – za­po­wia­da „Ga­ze­ta Praw­na”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., folijka ż., folio n., foliał m., foliowanie n., zafoliowanie n., ofoliowanie n., folian m., defoliacja ż., foliówka ż., foliaczek mrz., foliak mrz., foliarz mos.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk., ofoliować dk.

 przym. foliarski

Wiktionary


folitropina

hor­mon wyt­wa­rza­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą


SJP.pl


folium

z ła­ci­ny: liść; okre­śle­nie spo­ty­ka­ne głów­nie na re­cep­tach


SJP.pl


folióweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. fo­liów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foliarz mos., foliak mrz., folia ż.

 przym. foliarski

 czas. foliować

Wiktionary


foliówka

po­tocz­nie: torba fo­lio­wa; re­kla­mów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. jed­no­ra­zo­wa torba fo­lio­wa

 (1.2) pot. tunel fo­lio­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Torby fo­lio­wej;
  • Tu­ne­lu fo­lio­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włożę ci to do fo­liów­ki, żeby ci się do­brze nio­sło.

 (1.2) Nie ku­pu­je­my po­mi­do­rów. Mamy włas­ne z fo­liów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folia ż., folijka ż., foliak mrz., foliownica ż., foliarz mos.

 czas. foliować ndk., zafoliować dk.

 przym. foliowy, foliarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Częstochowa|zrywka.

 (1.2) foliak

Wiktionary


folk

ga­tu­nek mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej wy­wo­dzą­cy się z mu­zy­ki lu­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ga­tu­nek mu­zy­ki po­pu­lar­nej wy­wo­dzą­cy się z mu­zy­ki lu­do­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś słu­cha­łem folku, teraz bar­dziej mi pod­cho­dzi mu­zy­ka klez­mer­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔlk, AS: folk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folklor m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folkowo, folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) muzyka folkowa

Wiktionary


folketing

Izba Lu­do­wa; (1849-1953) izba niż­sza par­la­men­tu duń­skie­go


SJP.pl

Fol­ke­ting, Fol­ke­tin­get – duń­ski par­la­ment. W la­tach 1849–1953 był izbą niż­szą duń­skie­go par­la­men­tu. Od 1953, po zmia­nach w kon­sty­tu­cji, par­la­ment jest jed­no­i­zbo­wy.

W par­la­men­cie za­sia­da 179 człon­ków (w tym po dwóch z Wysp Ow­czych i z Gren­lan­dii) wy­bie­ra­nych w okrę­gach co czte­ry lata.

Wikipedia


folklor

twór­czość lu­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. ogół lu­do­wej kul­tu­ry i twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej, jak ba­śnie, pie­śni, obrzę­dy, stro­je, ar­chi­tek­tu­ra, kuch­nia itp.;

 (1.2) książk. cechy i na­wy­ki cha­rak­te­ry­stycz­ne dla da­ne­go śro­do­wi­ska, czę­sto uwa­ża­ne za nie­po­waż­ne, nie­po­żą­da­ne lub try­wial­ne

Wiktionary

Fol­klor (ang. "folk-lore" „wie­dza ludu”) – sym­bo­licz­no-ar­ty­stycz­na dzie­dzi­na kul­tu­ry lu­do­wej, ma­ją­ca cha­rak­ter wie­los­kład­ni­ko­wy, nie­jed­no­li­ty i syn­kre­tycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiara w utop­ce była na tyle mocno za­ko­rze­nio­na, iż swój oddź­więk zna­la­zła w fol­klo­rze chrze­ści­jań­skim.

 (1.2) Ko­rup­cja, po­wią­za­nia z nar­ko­ty­ko­wy­mi kar­te­la­mi i ne­po­tyzm są wciąż nie­o­dłącz­ny­mi skład­ni­ka­mi mek­sy­kań­skie­go fol­klo­ru po­li­tycz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlklɔr, AS: folklor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludowość

Wiktionary


folklorowy

→ fol­klor


SJP.pl

Patrz:

folklor

folklorysta

ba­dacz lu­do­wej twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w fol­klo­ry­sty­ce, ba­dacz fol­klo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej dzia­dek był zna­nym ślą­skim fol­klo­ry­stą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklorystyka ż., folkloryzm m.

:: fż. folklorystka ż.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary


folklorystka

→ fol­klo­ry­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ko­bie­ta spe­cja­li­zu­ją­ca się w fol­klo­ry­sty­ce, ba­dacz­ka fol­klo­ru

Wiktionary

Patrz:

folklorysta

Przykłady

 (1.1) Jego babka była znaną be­skidz­ką fol­klo­ryst­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklorystyka ż., folkloryzm m.

:: fm. folklorysta m.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary


folklorystycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób fol­klo­ry­stycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ściel jest ob­szy­ta fol­klo­ry­stycz­nie zdo­bio­ną tka­ni­ną, dzię­ki czemu Wy­spiań­ski uni­knął barw­nej mo­no­to­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklor m., folklorysta mos., folklorystka ż., folklorystyka ż., folkloryzm mrz.

 przym. folklorystyczny

Wiktionary


folklorystyczny

1. zwią­za­ny z lu­do­wą twór­czo­ścią ar­ty­stycz­ną;
2. zwią­za­ny z nauką ba­da­ją­cą sztu­kę i kul­tu­rę lu­do­wą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do fol­klo­ru lub fol­klo­ry­sty­ki, zwią­za­ny z fol­klo­rem lub fol­klo­ry­sty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ja­błon­ko­wie za­koń­czył się fe­sti­wal fol­klo­ry­stycz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folklor m., folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

 przym. folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludowy, etniczny, kulturowy

Wiktionary


folklorystyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem kul­tu­ry lu­do­wej, fol­klo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. szt. nauka ba­da­ją­ca fol­klor;

Wiktionary

Fol­klo­ry­sty­ka – dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na obej­mu­ją­ca ba­da­nia fol­klo­ru, me­cha­niz­mu jego funk­cjo­no­wa­nia w kul­tu­rze oraz re­la­cji za­cho­dzą­cych mię­dzy fol­klo­rem a li­te­ra­tu­rą i kul­tu­rą ma­so­wą. Cza­sem uz­na­wa­na za jedną z dzie­dzin et­no­gra­fii i an­tro­po­lo­gii kul­tu­ro­wej, jako że fol­klor jest ele­men­tem kul­tu­ry lu­do­wej, a ta przed­mio­tem badań et­no­gra­fii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fran­ci­szek in­te­re­su­je się fol­klo­ry­sty­ką be­skidz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklor m., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary


folkloryzm

wy­ko­rzy­sty­wa­nie ele­men­tów sztu­ki lu­do­wej w twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej, na­wią­zy­wa­nie do fol­klo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. szt. na­wią­zy­wa­nie w sztu­ce i li­te­ra­tu­rze do ele­men­tów fol­klo­ry­stycz­nych;

Wiktionary

Fol­klo­ryzm – wy­bie­ra­nie ele­men­tów po­cho­dzą­cych z fol­klo­ru lu­do­we­go i cy­to­wa­nie ich w oder­wa­nym od pier­wot­nych zna­czeń kon­tek­ście. Jako jeden z pier­wszych ter­min ten za­pro­po­no­wał Józef Bursz­ta w celu od­dzie­le­nia ka­te­go­rii fol­klo­ru od fol­klo­ryz­mu.

Za cza­sów PRL-u fi­lo­zo­fia fol­klo­ryz­mu za­o­wo­co­wa­ła np. stwo­rze­niem Pań­stwo­we­go Ze­spo­łu Lu­do­we­go Pie­śni i Tańca „Ma­zo­wsze”, Ze­spo­łu Pie­śni i Tańca „Śląsk” czy Ze­spo­łu Pie­śni i Tańca „Rze­szo­wia­cy”, wy­ko­rzy­stu­ją­cych je­dy­nie ele­men­ty kul­tu­ry lu­do­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­kład do­ty­czył fol­klo­ryz­mu we współ­czes­nej pol­skiej mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folklor m., folk m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż.

 przym. folklorystyczny, folkowy

 przysł. folklorystycznie

Wiktionary


folkowiec

wy­ko­naw­ca lub fan folka


SJP.pl


folkowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób fol­ko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folkowość ż.

 przym. folkowy

Wiktionary


folkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fol­ko­we; cecha tych, któ­rzy są fol­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. folkowy

 przysł. folkowo

Wiktionary


folkowy

zwią­za­ny z mu­zy­ką roz­ryw­ko­wą wy­wo­dzą­cą się z mu­zy­ki lu­do­wej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z fol­kiem, do­ty­czą­cy folku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co tam sły­chać na pol­skiej sce­nie fol­ko­wej?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folk m., folklor m., folklorystyka ż., folklorysta m., folklorystka ż., folkloryzm m., folkowość ż.

 przym. folklorystyczny

 przysł. folkowo

Wiktionary


folksdojcz

w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej: męż­czyz­na znaj­du­ją­cy się na li­ście ludzi po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go (czę­sto rze­ko­me­go), na któ­rej obec­ność gwa­ran­to­wa­ła wiele przy­wi­le­jów w sto­sun­ku do po­zo­sta­łej lud­no­ści pol­skiej; volks­de­utsch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w okre­sie II wojny świa­to­wej w kra­jach oku­po­wa­nych przez III Rze­szę: osoba na­ro­do­wo­ści nie­miec­kiej lub po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go wpi­sa­na na folks­li­stę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy wbi­ja­niu w ścia­nę gwoź­dzia, na któ­rym folks­dojcz chciał po­wie­sić por­tret Adol­fa, tynk z su­fi­tu od­padł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlɡzdɔjt͡ʃ, AS: folgzdoi ̯č

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. folksdojczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) volksdeutsch; środ. fokstrot

Wiktionary


folksdojczka

→ folks­dojcz; volks­de­utsch­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej ko­bie­ta wpi­sa­na na folks­li­stę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) …ubie­ra się le­piej niż inni, ma żonę folks­dojcz­kę i swoje przyz­wy­cza­je­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. folksdojcz m.

Wiktionary


folkslista

lista oby­wa­te­li po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go w oku­po­wa­nym przez Niem­cy kraju w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej, któ­rzy za­de­kla­ro­wa­li przy­na­leż­ność do na­ro­do­wo­ści nie­miec­kiej; volks­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej: nie­miec­ka lista na­ro­do­wa, na którą wpi­sy­wa­no lud­ność po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go kra­jów oku­po­wa­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ucho­wa­li się cało i zdro­wo we trój­kę, dzię­ki czemu? Pod­pi­sa­li folks­li­stę.

Wiktionary


follett

Fol­lett – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Lip­scomb.

Wikipedia


follikularny

fo­li­ku­lar­ny;
1. ma­ją­cy bu­do­wę pę­che­rzy­ko­wą;
2. zwią­za­ny z two­rze­niem (się) pę­che­rzy­ków


SJP.pl


follower

osoba ob­ser­wu­ją­ca czy­jeś konto lub pro­fil w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych; fol­lo­wers


SJP.pl


followerka

→ fol­lo­wer


SJP.pl

Patrz:

follower

followers

[czy­taj: fa­lo­łers] użyt­kow­nik śle­dzą­cy na bie­żą­co czyjś pro­fil w ser­wi­sie spo­łecz­no­ścio­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sub­skry­bent ser­wi­su spo­łecz­no­ścio­we­go lub agre­ga­to­ra tre­ści

Wiktionary


followerski

→ fol­lo­wer


SJP.pl

Patrz:

follower

followować

[czy­taj: fa­lo­ło­wać] po­tocz­nie: ob­ser­wo­wać kogoś w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


SJP.pl


followup

[czy­taj: faloł-ap] w hip-hopie: na­wią­za­nie do ut­wo­ru lub wersu przez przy­to­cze­nie lub spa­ra­fra­zo­wa­nie go w tek­ście pio­sen­ki


SJP.pl


folować

po­wierzch­nio­wo spil­śniać tka­ni­nę, zwy­kle zgrzeb­ną, przez gnie­ce­nie, wał­ko­wa­nie itp.; fo­lu­szo­wać


SJP.pl


folsom

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fol­som – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Sa­cra­men­to
  • Fol­som – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii St. Tam­ma­ny
  • Fol­som – mia­sto w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie At­lan­tic
  • Fol­som – wieś w sta­nie Nowy Mek­syk, w hrab­stwie Union
  • Fol­som – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Fol­som (ang. Fol­som Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Tra­ver­se
  • Jim Fol­som sr.
  • Jim Fol­som jr.

Wikipedia


folsomski

przy­miot­nik od: Fol­som


SJP.pl


folta

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Folta (ur. 1993) – pol­ska siat­kar­ka
  • Bar­ba­ra Folta (1933–2020) – pol­ska dzien­ni­kar­ka, pre­zen­ter­ka, re­ży­ser­ka i hi­sto­rycz­ka

Wikipedia


foltynowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


foltyński

naz­wi­sko


SJP.pl


foluski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fo­lu­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Folusz m., foluszanin m., foluszanka ż.

Wiktionary


folusz

ma­szy­na słu­żą­ca do fo­lo­wa­nia tka­nin; pil­śniar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. włók. urzą­dze­nie do fo­lo­wa­nia sukna;

 (1.2) bu­dy­nek lub po­mie­szcze­nie mie­szczą­ce urzą­dze­nie do fo­lo­wa­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fo­lusz (ma­szy­na) – ma­szy­na do obrób­ki sukna
  • fo­lusz (bu­dy­nek) – bu­dy­nek, w któ­rym umie­szczo­no fo­lusz
  • Fo­lusz (je­zio­ro) – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Gnieź­nień­skim
  • Fo­lusz (Grod­no) – mi­kro­re­jon Grod­na
  • Fo­lusz – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Gą­sa­wa
  • Fo­lusz – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Dę­bo­wiec
  • Fo­lusz – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Rutka-Tar­tak
  • Fo­lusz – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no
  • Fo­lusz – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Ple­szew
  • Fo­lusz – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sukno go­to­we idzie do fo­lo­wa­nia do młyna, zwa­ne­go fo­lu­szem, któ­re­go czę­ścią naj­waż­niej­szą jest stępa ze stę­po­ra­mi.

 (1.1) Kom­pleks fa­brycz­ny skła­dał się rów­nież z cze­sal­ni, fo­lu­sza i magla su­kien­ni­cze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔluʃ, AS: foluš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilśniarka, spilśniarka

Wiktionary


foluszanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fo­lu­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Folusz m.

:: fż. foluszanka ż.

 przym. foluski

Wiktionary


foluszanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fo­lu­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Folusz m.

:: fm. foluszanin m.

 przym. foluski

Wiktionary


folusznictwo

zawód fo­lusz­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. dział rze­mio­sła zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem sukna, pro­fe­sja fo­lusz­ni­ka;

Wiktionary

Fo­lusz­nict­wo – gałąź rze­mieśl­ni­czej i ma­nu­fak­tu­ro­wej pro­duk­cji su­kien­ni­czej, zaj­mu­ją­ca się fo­lo­wa­niem sukna, pro­ce­sem ma­ją­cym na celu oczy­szcze­nie sukna z tłu­szczów i kleju tkac­kie­go, na­da­nie tka­ni­nie pu­szy­sto­ści i jej za­gę­szcze­nie (spil­śnie­nie).

Pier­wsza wzmian­ka o fo­lusz­ni­kach w Pol­sce wy­o­dręb­nio­nych od tka­czy po­cho­dzi z 1255 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od XIV wieku fo­lusz­nict­wo roz­wi­ja­ło się też w Rzecz­po­spo­li­tej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznik mos., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary


foluszniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) włók. zwią­za­ny z fo­lusz­nict­wem, do­ty­czą­cy fo­lusz­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1845 roku w ma­jąt­ku były młyny, za­kład fo­lusz­ni­czy i karcz­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszowy

Wiktionary


folusznik

rze­mieśl­nik trud­nią­cy się fo­lo­wa­niem; pil­śniarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wstęp­nie przy­go­to­wu­ją­cy i czy­szczą­cy z tłu­szczów i kle­jów tka­ni­ny weł­nia­ne;

Wiktionary

Fo­lusz­nik – rze­mieśl­nik trud­nią­cy się przy­go­to­wy­wa­niem tka­nin i czy­szcze­niem ubrań.

Miej­scem pracy fo­lusz­ni­ka był fo­lusz. Fo­lusz­nik fo­lo­wał sukno w celu za­gę­szcze­nia tka­ni­ny i oczy­szcze­nia jej z tłu­szczów i kle­jów.

W pol­skim tłu­ma­cze­niu No­we­go Te­sta­men­tu grec­kie "gnap­he­us", wy­stę­pu­ją­ce w 9. roz­dzia­le Ewan­ge­lii Marka, tłu­ma­czo­ne jest jako "fo­lusz­nik" (Mk 9,3). Po­ję­cie to wy­stę­pu­je rów­nież w Sta­rym Te­sta­men­cie (2 Krl 18,17; Iz 7,3 oraz 36,2; Mal 3,2).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego odzie­nie stało się lśnią­co białe tak, jak żaden fo­lusz­nik na ziemi wy­bie­lić nie zdoła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilśniarz

Wiktionary


foluszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) włók. pod­da­wa­nie tka­ni­ny obrób­ce wstęp­nej, spil­śnia­nie jej po­wierzch­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec XVI w. na Wy­pu­stach pow­stał młyn wodny, po­sia­da­ją­cy dwa koła wodne do mie­le­nia zboża i jedno do fo­lu­szo­wa­nia sukna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) folowanie

Wiktionary


foluszować

po­wierzch­nio­wo spil­śniać tka­ni­nę, zwy­kle zgrzeb­ną, przez gnie­ce­nie, wał­ko­wa­nie itp.; fo­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) włók. pod­da­wać tka­ni­ny obrób­ce wstęp­nej, spil­śniać ich po­wierzch­nię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie sukno fo­lu­szo­wa­no czyli wał­ko­wa­no, aby stało się grub­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos., foluszowanie n.

 przym. foluszniczy, foluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) folować, pilśnić

Wiktionary


foluszowy

zwią­za­ny z fo­lu­szem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­lu­szem, do­ty­czą­cy fo­lu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Młyn miał jedno koło mącz­ne, dru­gie zaś fo­lu­szo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folusz mrz., folusznia ż., folusznictwo n., folusznik mos., foluszowanie n.

 czas. foluszować ndk.

 przym. foluszniczy

Wiktionary


folwarczek

zdrob­nie­nie od: fol­wark


SJP.pl


folwarczny

1. na­le­żą­cy do fol­war­ku, do­ty­czą­cy fol­war­ku;
2. prze­no­śnie: gru­biań­ski, wul­gar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fol­war­ku, zwią­za­ny z fol­war­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folwark m.

Wiktionary


folwark

go­spo­dar­stwo rolne, część więk­sze­go ma­jąt­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. duże, sa­mo­dziel­ne go­spo­dar­stwo rolne wraz z kom­plek­sem bu­dyn­ków go­spo­dar­czych i miesz­kal­nych, a na­le­żą­ce do dworu lub do wła­ści­cie­la ziem­skie­go;

 (1.2) przen. włas­ność wspól­na lub sfera pu­blicz­na trak­to­wa­na przez kogoś jak pry­wat­na

 (1.3) daw. dom miesz­kal­ny, w któ­rym miesz­ka wła­ści­ciel wio­ski lub cze­ladź

 (1.4) pot. na dużym przy­ję­ciu do­dat­ko­wy stół dla dzie­ci

Wiktionary

Fol­wark (z niem. Vor­werk) – jed­nost­ka go­spo­dar­cza włas­no­ści ziem­skiej, ist­nie­ją­ca od XII wieku w po­sta­ci go­spo­dar­stwa rol­ne­go, a od XIV wieku także rolno-ho­dow­la­ne­go, na­sta­wio­ne­go na pro­duk­cję zboża i in­nych su­row­ców agrar­nych przez­na­czo­nych na zbyt, wy­ko­rzy­stu­ją­ce­go pracę przy­mu­so­wą pań­szczyź­nia­nych chło­pów (pań­szczyz­na, najem przy­mu­so­wy, dar­mo­cha), a po znie­sie­niu pań­szczyz­ny – ro­bot­ni­ków na­jem­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój dzia­dek pra­co­wał daw­niej na fol­war­ku przy ko­niach.

 (1.1) W roku 1749 wy­sia­no na fol­war­ku pań­skim 30 wier­te­li żyta, 4 psze­ni­cy, 12 owsa, 18 jęcz­mie­nia, 3 gro­chu

 (1.2) Ten pre­zes trak­tu­je spół­dziel­nię jak swój fol­wark.

 (1.3) W ciągu zimy na fol­war­ku miesz­ka za­led­wie kilka osób, nawet bydło wy­pę­dza się do ste­pów, nie­kie­dy od­le­głych o kil­ka­set ki­lo­me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔlvark, AS: folvark

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. folwarczek m.

 przym. folwarczny

Wiktionary


folwarkowy

→ fol­wark; fol­warcz­ny


SJP.pl


folwarski

naz­wi­sko


SJP.pl


folżeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfol­żeć)

 (1.1) przest., także. gw-pl|Sie­radz, Konin. tra­cić na sile lub in­ten­syw­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szal szlo­chał, ale żal nie fol­żał wcale, bo, kur­de­ba­lans, jak to tak!

 (1.1) Mróz był, już od dni kilku, ale z po­łud­nia fol­ża­ło i za­czął śnieg pa­sku­dzić na mokro.

 (1.1) Ciem­ność się w jakąś szarą mgłę roz­pły­wa. // Ból już ni człon­ków, ni żył nie roz­ry­wa… // Nerwy na­pię­te kon­wul­sją — fol­że­ją… // Roz­pacz przed bladą cofa się — Na­dzie­ją…

 (1.1) Lecz Sę­dzia nie czeka — nie ufa po­go­dzie, (…) wiatr coraz się zmniej­sza, mróz coraz fol­że­je, więc Sę­dzia w tej chwi­lii, jak tylko się strzel­cy na wo­zach zja­wi­li, odra­zu roz­sy­ła ich na skrzy­dła oba, nie ba­cząc na losy, jak komu po­do­ba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. folga ż.

 czas. sfolżeć dk., folgować ndk., sfolgować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łagodnieć, słabnąć, uśmierzać się, puszczać; przest. folgować, wolnieć

Wiktionary


fomalhaut

Fo­mal­ha­ut ("Alfa Pi­scis Au­stri­ni", "α PsA") – naj­ja­śniej­sza gwia­zda w kon­ste­la­cji Ryby Po­łud­nio­wej i jed­no­cze­śnie jedna z naj­ja­śniej­szych gwiazd pół­ku­li po­łud­nio­wej. Jest osiem­na­stą co do jas­no­ści gwia­zdą na noc­nym nie­bie. Od Słoń­ca dzie­li ją 25 lat świetl­nych. Krąży wokół niej dysk py­ło­wy; za­ob­ser­wo­wa­no także obiekt, który mógł być pla­ne­tą, jed­nak w toku dal­szych ob­ser­wa­cji uz­na­no go ra­czej za po­zo­sta­łość po ko­liz­ji mniej­szych ciał.

Wikipedia


fomorianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit­celt. isto­ta nad­przy­ro­dzo­na, naj­czę­ściej przed­sta­wia­na jako gi­gant, ma­ją­ca za­miesz­ki­wać Ir­lan­dię przed przy­by­ciem Galów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już jako męż­czyz­na Lugh stał się wo­jow­ni­kiem i po­pro­wa­dził woj­ska bo­skie­go ple­mię­e­mie­nia Tu­at­ha prze­ciw Fo­mo­ria­nom w dru­giej bit­wie pod Magh Tu­i­re­adh.

Wiktionary


fomoza

cho­ro­ba ro­ślin z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, wy­wo­ły­wa­na przez pa­so­żyt­ni­cze grzy­by


SJP.pl


fon

jed­nost­ka po­zio­mu gło­śno­ści dźwię­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka po­zio­mu gło­śno­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fon – jed­nost­ka po­zio­mu gło­śno­ści dźwię­ku
  • Fon (góry) – łań­cuch gór­ski w płn.zach. Ta­dży­ki­sta­nie
  • Fon – lo­kal­ny przy­wód­ca ludów Tikar i Ba­mi­le­ke
  • Fo­no­wie – grupa et­nicz­na w Afry­ce Za­chod­niej
  • FON – FON SA, spół­ka ak­cyj­na zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją kon­struk­cji sta­lo­wych
  • FON – FON Tech­no­lo­gy S.L , firma oraz mię­dzy­na­ro­do­wa spo­łecz­ność osób umoż­li­wia­ją­cych do­stęp innym do In­ter­ne­tu przy uży­ciu tech­no­lo­gii Wi-Fi
  • FON – Fun­dusz Obro­ny Na­ro­do­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy gło­śność prze­kra­cza 120-135 fonów, ucho nie od­czu­wa już wra­że­nia dźwię­ku lecz ból .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃n, AS: fõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foniatra mos./ż., fonia ż., fonacja ż., fonem m., fonetyka ż.

 przym. foniczny, fonogeniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. Ph

Wiktionary


fon.

skrót od: fo­ne­ty­ka, fo­ne­tycz­ny; fonet.


SJP.pl


fonacja

wy­da­wa­nie dźwię­ku przez czło­wie­ka, zwła­szcza wy­ma­wia­nie gło­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. w fo­nia­trii: emi­sja głosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonia ż., fon m.

 temsłow. -fonia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fonia

Wiktionary


fonacyjny

przy­miot­nik od: fo­na­cja


SJP.pl


fonastenia

za­bu­rze­nie wy­mo­wy


SJP.pl


foncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od font

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. font m.

Wiktionary


fonda

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Brid­get Fonda – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Henry Fonda – ame­ry­kań­ski aktor
  • Jane Fonda – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Peter Fonda – ame­ry­kań­ski aktor
  • Fonda – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Po­ca­hon­tas
  • Fonda – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mont­go­me­ry

Wikipedia


fondant

de­li­kat­na, słod­ka pla­stycz­na masa do de­ko­ro­wa­nia tor­tów; gla­zu­ra, po­ma­da


SJP.pl


fondantowy

→ fon­dant


SJP.pl

Patrz:

fondant

fondue

[czy­taj: fąDU] po­tra­wa ze sto­pio­nej masy se­ro­wej (zwy­kle z do­dat­kiem bia­łe­go wina), w któ­rej za­nu­rza się ka­wał­ki pie­czy­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. szwaj­car­ska i fran­cu­ska po­tra­wa z roz­to­pio­ne­go sera i bia­łe­go wina po­da­wa­ne­go na go­rą­co, w któ­rym macza się ka­wał­ki pie­czy­wa lub wa­rzyw;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z ka­wał­ków mięsa lub wa­rzyw, które umie­szcza się na dłu­gim wi­del­cu i za­nu­rza we wrzą­cym tłu­szczu

Wiktionary

Fon­due (od fr. "fon­dre" – „roz­ta­piać się”) – po­tra­wa (ro­dzaj zupy se­ro­wej) przy­go­to­wa­na z go­rą­ce­go sera i bia­łe­go wina. Uwa­ża­na za na­ro­do­wą po­tra­wę kuch­ni szwaj­car­skiej, lecz bar­dzo po­pu­lar­na we Fran­cji i Wło­szech.

Jej spe­cy­ficz­na cecha to przy­rzą­dza­nie na bie­żą­co przy stole z pod­grze­wa­ne­go garn­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten ser byłby dobry do fon­due.

Wiktionary


fonem

jed­nost­ka fo­ne­tycz­na ję­zy­ka; gło­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. najm­niej­sza jed­nost­ka mowy roz­róż­nial­na dla użyt­kow­ni­ków da­ne­go ję­zy­ka;

Wiktionary

Fonem – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka struk­tu­ry fo­no­lo­gicz­nej mowy. Jest róż­no­rod­nie de­fi­nio­wa­ny, ale zwy­kle o jego wy­róż­nia­niu ma de­cy­do­wać roz­róż­nia­nie dzię­ki niemu zna­cze­nia wy­ra­zów. Fonem jest po­ję­ciem ab­strak­cyj­nym, re­a­li­zo­wa­nym w rze­czy­wi­stej mowie przez gło­ski. Różne gło­ski bę­dą­ce re­a­li­za­cja­mi jed­ne­go fo­ne­mu to alo­fo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fo­ne­my są re­a­li­zo­wa­ne w mowie przez gło­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔ̃nɛ̃m, AS: fõnẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fon m.

Wiktionary


fonematyczny

→ fonem


SJP.pl

Patrz:

fonem

fonemiczny

→ fo­ne­mi­ka


SJP.pl

Patrz:

fonemika

fonemika

nauka o sy­ste­mach dźwię­ko­wych ję­zy­ków; fo­ne­ma­ty­ka


SJP.pl


fonemowy

zwią­za­ny z fo­ne­mem, do­ty­czą­cy fo­ne­mu


SJP.pl


fonendoskop

słu­chaw­ka le­kar­ska słu­żą­ca do osłu­chi­wa­nia na­rzą­dów wew­nętrz­nych, za­koń­czo­na mem­bra­ną z lej­kiem; ste­to­skop


SJP.pl


fonet.

skrót od: fo­ne­ty­ka, fo­ne­tycz­ny; fon.


SJP.pl


fonetyczka

spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się fo­ne­ty­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się fo­ne­ty­ką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃nɛˈtɨt͡ʃka, AS: fõnetyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyka ż., fonetyk mos.

 przym. fonetyczny

 przysł. fonetycznie

Wiktionary


fonetycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) tak, jak się wy­ma­wia; zgod­nie z wy­mo­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Knife” czyta się fo­ne­tycz­nie jako /naɪf/.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyk mos., fonetyczka ż., fonetyka ż.

 przym. fonetyczny

Wiktionary


fonetyczny

1. zwią­za­ny z wy­mo­wą; dźwię­ko­wy, gło­so­wy;
2. pi­sow­nia fo­ne­tycz­na - pi­sa­nie wy­ra­zów zgod­ne z ich wy­mo­wą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z fo­ne­ty­ką, do­ty­czą­cy fo­ne­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda li­te­ra i znak w al­fa­be­cie fo­ne­tycz­nym ma jedną, i tylko jedną, wy­mo­wę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyka ż., fonetyzacja ż., fonetyk m., fonetyczka ż., fonetyzowanie n.

 czas. fonetyzować ndk.

 przysł. fonetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dźwiękowy, głosowy

Wiktionary


fonetyk

ję­zy­koz­naw­ca zaj­mu­ją­cy się fo­ne­ty­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ję­zy­koz­naw­ca zaj­mu­ją­cy się fo­ne­ty­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet nasz naj­lep­szy fo­ne­tyk nie po­tra­fił zi­den­ty­fi­ko­wać tego dia­lek­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɛtɨk, AS: fõnetyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyka ż.

:: fż. fonetyczka ż.

 przym. fonetyczny

 przysł. fonetycznie

Wiktionary


fonetyka

ar­ty­ku­la­cja gło­sek wła­ści­wa da­ne­mu ję­zy­ko­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka zaj­mu­ją­ca się opi­sy­wa­niem gło­sek da­ne­go ję­zy­ka;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: fo­ne­tyk

Wiktionary

Fo­ne­ty­ka (daw­niej "gło­sow­nia") – jeden z dzia­łów ling­wi­sty­ki, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem dźwię­ków mowy ludz­kiej (zwa­nych gło­ska­mi) od stro­ny ich ar­ty­ku­la­cji (tj. spo­so­bu wyt­wa­rza­nia za po­mo­cą na­rzą­dów mowy – fo­ne­ty­ka ar­ty­ku­la­cyj­na), ich cech fi­zycz­nych (do­kład­niej: aku­stycz­nych – fo­ne­ty­ka aku­stycz­na), ich od­bie­ra­nia (fo­ne­ty­ka au­dy­tyw­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po chry­sto­lo­gii mie­li­śmy je­szcze wy­kład z fo­ne­ty­ki pa­sto­ral­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɛtɨka, AS: fõnetyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonetyk m., fonetyczka ż., fonetyczność ż., fonetyzacja ż., fonetyzowanie n., fon m.

 czas. fonetyzować

 przym. fonetyczny

 przysł. fonetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. głoskownia, daw. głosownia

Wiktionary


fonetyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­sto­so­wy­wa­nie pi­sow­ni do wy­mo­wy;

Wiktionary

Fo­ne­ty­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na przy­sto­so­wy­wa­niu, naj­czę­ściej pi­sow­ni, do wy­mo­wy, w me­to­dy­ce szyb­kie­go czy­ta­nia na­zy­wa­ny także "sub­wo­ka­li­za­cją".

Je­że­li w pro­ce­sie czy­ta­nia fo­ne­ty­za­cja za­cho­dzi na po­zio­mie myśli, mo­że­my mówić o "fo­ne­ty­za­cji wew­nętrz­nej". W szcze­gól­nych przy­pad­kach udział w czy­ta­niu może brać do­dat­ko­wo apa­rat mowy - mó­wi­my wtedy o "fo­ne­ty­za­cji zew­nętrz­nej", czyli ar­ty­ku­la­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fonetyzowanie n., fonetyka ż.

 czas. fonetyzować ndk.

 przym. fonetyczny

Wiktionary


fonia

w te­le­wiz­ji i ra­dio­fo­nii: ogół sy­gna­łów dźwię­ko­wych za­war­tych w pas­mie aku­stycz­nym, prze­sy­ła­nych od na­daj­ni­ka do od­bior­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rad. telew. sy­gnał dźwię­ko­wy prze­sy­ła­ny z na­daj­ni­ka do od­bior­ni­ka ra­dio­we­go, te­le­wi­zyj­ne­go itp., za po­mo­cą fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej

 (1.2) akust. re­pro­du­ko­wa­ny dźwięk do­cie­ra­ją­cy do ucha słu­cha­ją­ce­go przy odt­wa­rza­niu na­gra­nia, pro­jek­cji filmu itp. w po­sta­ci fali aku­stycz­nej

 (1.3) med. w fo­nia­trii: emi­sja głosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foniatria ż., fonacja ż., fon m.

 temsłow. -fonia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) fonacja

Wiktionary


foniatra

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w za­kre­sie fo­nia­trii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem za­bu­rzeń głosu, mowy i ję­zy­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka fo­nia­trii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­cie­le po­win­ni od czasu do czasu od­wie­dzać fo­nia­trę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈɲatra, AS: fõńatra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foniatria ż., fon m.

 przym. foniatryczny

Wiktionary


foniatria

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się fiz­jo­lo­gią i pa­to­lo­gią głosu oraz le­cze­niem za­bu­rzeń i wad wy­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem i za­bu­rze­nia­mi wy­da­wa­nia głosu (przez czło­wie­ka);

Wiktionary

Fo­nia­tria (gr. "fóné" „głos”, "ia­tros" „le­karz”) – nauka o wy­da­wa­niu dźwię­ków do śro­do­wi­ska przez czło­wie­ka, tzw. fo­na­cji, jej za­bu­rze­niach i le­cze­niu. Jako dzie­dzi­na me­dy­cy­ny jest dzia­łem oto­ry­no­la­ryn­go­lo­gii, zaj­mu­ją­cym się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób na­rzą­dów głosu i mowy oraz po­ły­ka­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ho­no­ra­ta wy­da­ła po­dręcz­nik do fo­nia­trii w la­tach osiem­dzie­sią­tych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈɲatrʲja, AS: fõńatrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foniatra m., fonia ż., fon m., foniatra m., foniatrystka ż.

 przym. foniatryczny

Wiktionary


foniatryczny

→ fo­nia­tria


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z fo­nia­trią, do­ty­czą­cy fo­nia­trii

Wiktionary

Patrz:

foniatria

Powiązane:

 rzecz. foniatra mos./ż., foniatria ż., foniatria mos.

Wiktionary


fonica

[czy­taj: fo­ni­ka] marka urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych i te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych oraz firma


SJP.pl


foniczny

do­ty­czą­cy dźwię­ku, głosu; dźwię­ko­wy, gło­so­wy, aku­stycz­ny


SJP.pl


foniks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) udź­wię­ko­wio­ny ko­miks; ro­dzaj ani­ma­cji, filmu, w któ­rym do kla­tek ko­mik­su do­łą­czo­ny jest dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­nim eta­pem ca­łe­go pro­ce­su jest za­pi­sa­nie stwo­rzo­ne­go przez nas fo­nik­su w for­mie filmu na dysku kom­pu­te­ra lub pły­cie DVD.

Wiktionary


fonit

tech­ni­ka bę­dą­ca po­łą­cze­niem fo­to­gra­fii z gra­fi­ką


SJP.pl


fono

taki, który odt­wa­rza­ny jest na sprzę­cie au­dial­nym; zwią­za­ny z tech­ni­ką za­pi­su dźwię­ku (np. bi­blio­te­ka fono i wideo); audio


SJP.pl


fonoamator

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ama­tor­sko na­gry­wa­niem, odt­wa­rza­niem ut­wo­rów mu­zycz­nych, pro­duk­cji dźwię­ko­wej itp.


SJP.pl


fonoamatorka

→ fo­no­a­ma­tor


SJP.pl

Patrz:

fonoamator

fonochemia

Fo­no­che­mia, so­no­che­mia – dział che­mii fi­zycz­nej obej­mu­ją­cy ca­łoksz­tałt za­gad­nień do­ty­czą­cych za­sto­so­wa­nia ul­tradź­wię­ków (i ewen­tu­al­nie krót­szych fal gło­so­wych) w che­mii.

Fo­no­che­mia opi­su­je re­ak­cje che­micz­ne ini­cjo­wa­ne, ka­ta­li­zo­wa­ne lub mo­dy­fi­ko­wa­ne ul­tradź­wię­ka­mi i efek­ty me­cha­nicz­ne dzia­ła­nia tych fal na śro­do­wi­sko. Nauka ta obej­mu­je rów­nież niez­wy­kle ważne dla badań struk­tu­ry za­gad­nie­nie za­leż­no­ści niek­tó­rych wła­ści­wo­ści ul­tradź­wię­ków od fi­zy­ko­che­micz­nych włas­no­ści śro­do­wi­ska.

Wikipedia


fonofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed dźwię­ka­mi


SJP.pl

Fo­no­fo­bia (gr. "phōnē, phōnēma" „dźwięk, głos”) – okre­śle­nie uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do lęku lub sil­nej, do­mi­nu­ją­cej re­ak­cji stra­chu na dźwię­ki (naj­czę­ściej opi­sy­wa­ne w kon­tek­ście za­bu­rzeń lę­ko­wych i tzw. ob­ni­żo­nej to­le­ran­cji na dźwięk). W ne­u­ro­lo­gii ter­mi­nem "fo­no­fo­bia" bywa okre­śla­na rów­nież nad­wraż­li­wość na dźwię­ki to­wa­rzy­szą­ca na­pa­dom mi­gre­ny (obok np. fo­to­fo­bii).

Wikipedia


fonoforeza

wpro­wa­dze­nie leku do skóry za po­mo­cą ul­tradź­wię­ków, sto­so­wa­ne w fi­zy­ko­te­ra­pii


SJP.pl


fonogeniczność

szcze­gól­nie ko­rzyst­na dy­spo­zy­cja głosu do odt­wa­rza­nia w fil­mach lub roz­gło­śniach ra­dio­wych


SJP.pl


fonogeniczny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się szcze­gól­nie ko­rzyst­ną dy­spo­zy­cją głosu do odt­wa­rza­nia w fil­mach lub roz­gło­śniach ra­dio­wych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o dźwię­ku: taki, który na­da­je się do utr­wa­la­nia na pły­cie lub ta­śmie i odt­wa­rza­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fon m.

Wiktionary


fonograf

urzą­dze­nie do za­pi­su i odt­wa­rza­nia dźwię­ku, pro­to­typ gra­mo­fo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. techn. dawne urzą­dze­nie na­gry­wa­ją­ce i odt­wa­rza­ją­ce dźwięk, zwy­kle z za­sto­so­wa­niem na wo­sko­wych płyt lub wał­ków;

 (1.2) hist. techn. dawny, pry­mi­tyw­ny gra­mo­fon do płyt

Wiktionary

Fo­no­graf (z gr. φωνή "fonē", głos, oraz γραφή "grafē", pi­sa­nie) – jedno z pier­wszych urzą­dzeń słu­żą­cych do za­pi­su i odt­wa­rza­nia dźwię­ku, po­przed­nik gra­mo­fo­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɔɡraf, AS: fõnograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonografia ż.

 przym. fonograficzny

Wiktionary


fonografia

1. utr­wa­la­nie dźwię­ku na no­śni­ku ma­gne­tycz­nym lub op­tycz­nym, np. pły­cie kom­pak­to­wej, wi­ny­lo­wej;
2. wy­da­wa­nie płyt lub kaset z na­gra­ny­mi dźwię­ka­mi;
3. zbiór płyt da­ne­go ze­spo­łu lub wy­ko­naw­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­pi­sy­wa­nie dźwię­ków na no­śni­kach da­nych np. pły­tach kom­pak­to­wych albo ka­se­tach man­ge­to­fo­no­wych

 (1.2) dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na wy­da­wa­niu na­grań mu­zycz­nych

 (1.3) do­ro­bek na­grań ar­ty­sty lub ze­spo­łu mu­zycz­ne­go

Wiktionary

Fo­no­gra­fia (z gr. „zapis dźwię­ku”) – tech­ni­ka lub dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się za­pi­sy­wa­niem (i odt­wa­rza­niem) dźwię­ku i mu­zy­ki.

Mia­nem fo­no­gra­fii okre­śla się rów­nież do­ro­bek na­grań ar­ty­sty lub ze­spo­łu mu­zycz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔ̃nɔˈɡrafʲja, AS: fõnografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fonograficzny

 rzecz. fonograf mrz.

Wiktionary


fonograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. zwią­za­ny z fo­no­gra­fem, do­ty­czą­cy fo­no­gra­fu

 (1.2) zwią­za­ny z fo­no­gra­fią, do­ty­czą­cy fo­no­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonografia ż., fonograf mrz.

Wiktionary


fonogram

1. zapis dźwię­ku do­ko­na­ny za po­mo­cą fo­no­gra­fu, pro­to­ty­pu gra­mo­fo­nu;
2. no­śnik, na któ­rym zo­sta­ły utr­wa­lo­no ut­wo­ry mu­zycz­ne;
3. znak gra­ficz­ny odz­wier­cied­la­ją­cy dźwięk ję­zy­ka w niek­tó­rych sy­ste­mach pisma


SJP.pl

Fo­no­gram (z gr. "phōnē, phōnēma" 'dźwięk, głos' i "gráphein" 'skro­bać, ry­to­wać, ry­so­wać, pisać'):

Wikipedia


fonoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go; ma­niacz­ka te­le­fo­nicz­na


SJP.pl


fonoholiczny

→ fo­no­ho­lizm


SJP.pl

Patrz:

fonoholizm

fonoholik

osoba uza­leż­nio­na od te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go; ma­niak te­le­fo­nicz­ny


SJP.pl


fonoholizm

uza­leż­nie­nie od te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. uza­leż­nie­nie od te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych, smart­fo­nów

Wiktionary

Fo­no­ho­lizm – po­tocz­ne okre­śle­nie pro­ble­mo­we­go, nad­mier­ne­go ko­rzy­sta­nia z te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go (zwła­szcza smart­fo­nu), które może prze­ja­wiać się m.in. kom­pul­syw­nym spraw­dza­niem urzą­dze­nia, trud­no­ścią w ogra­ni­cza­niu czasu uży­wa­nia oraz za­nied­by­wa­niem in­nych ak­tyw­no­ści. Zja­wi­sko to bywa opi­sy­wa­ne jako na­le­żą­ce do uza­leż­nień be­ha­wio­ral­nych oraz jako jedna z po­sta­ci tzw. cy­be­ru­za­leż­nień (uza­leż­nień zwią­za­nych z tech­no­lo­gia­mi cy­fro­wy­mi).

Wikipedia


fonoideogram

znak do­da­ny do ide­o­gra­mu w celu wy­ra­że­nia ele­men­tów gra­ma­tycz­nych; do­peł­nie­nie fo­ne­tycz­ne


SJP.pl


fonokardiograf

apa­rat do ba­da­nia serca


SJP.pl


fonokardiografia

me­to­da obra­zo­wa­nia od­gło­sów pracy serca, sto­so­wa­na w dia­gno­sty­ce niek­tó­rych jego cho­rób


SJP.pl

Fo­no­kar­dio­gra­fia – dia­gno­stycz­na me­to­da ba­da­nia serca, po­le­ga­ją­ca na gra­ficz­nym za­pi­sie dźwię­ko­wej pracy tego na­rzą­du. Za­pi­su tego do­ko­nu­je się łącz­nie z za­pi­sem EKG. Fo­no­kar­dio­gra­fy poz­wa­la­ją na bar­dzo do­kład­ną cha­rak­te­ry­sty­kę szme­rów ser­co­wych i dźwię­ków nad­licz­bo­wych, tzw. cwa­łów. In­for­ma­cje te są jed­nak mało prak­tycz­ne i dla­te­go fo­no­kar­dio­gra­fia jest naj­rza­dziej sto­so­wa­ną obec­nie me­to­dą dia­gno­sty­ki kar­dio­lo­gicz­nej. Tylko niek­tó­re wady wro­dzo­ne lub na­by­te dają cha­rak­te­ry­stycz­ny fo­no­kar­dio­gram.

Wikipedia


fonokardiograficzny

→ fo­no­kar­dio­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

fonokardiografia

fonokardiogram

gra­ficz­ny zapis dźwię­ków serca, sto­so­wa­ny w dia­gno­sty­ce me­dycz­nej


SJP.pl


fonokraniograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy szme­ry na­czy­nio­we czasz­ki


SJP.pl


fonol.

skrót od: fo­no­lo­gia, fo­no­lo­gicz­ny


SJP.pl


fonola

in­stru­ment mu­zycz­ny


SJP.pl

Fo­no­la – me­cha­nicz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów ję­zycz­ko­wych. Ma formę skrzyn­ki z wy­sta­ją­cą korbą. Wew­nątrz umie­szczo­na jest wia­trow­ni­ca, me­ta­lo­we ję­zycz­ki (ele­men­ty dźwię­kot­wór­cze), miesz­ki i wałki z per­fo­ro­wa­ną taśmą. Krę­cąc korbą wpro­wa­dza się w ruch wałki oraz taśmę, któ­rej ot­wo­ry prze­mie­szcza­ją się wzdłuż me­cha­niz­mu ste­ru­ją­ce­go wen­ty­la­mi. Te z kolei ot­wie­ra­ją drogę stru­mie­nio­wi po­wie­trza do ję­zycz­ków.

Wikipedia


fonolit

mag­mo­wa skała wy­lew­na o skła­dzie mi­ne­ral­nym iden­tycz­nym jak w fo­ja­i­cie; dźwię­ko­wiec


SJP.pl

Fo­no­lit (echo­do­lit) – wy­lew­na, za­sa­do­wa, skała mag­mo­wa, nie­do­sy­co­na krze­mion­ką, zło­żo­na głów­nie ze ska­le­ni po­ta­so­wych i ska­le­niow­ców. W skła­dzie mi­ne­ral­nym nie za­wie­ra wol­nej krze­mion­ki SiO2 w po­sta­ci kwar­cu, kry­sto­ba­li­tu lub try­dy­mi­tu. SiO2 wy­stę­pu­je je­dy­nie jako skład­nik in­nych mi­ne­ra­łów, od 44 do 52% w sto­sun­ku wa­go­wym.

Wikipedia


fonolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fo­no­lo­gii


SJP.pl


fonologia

dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się nauką o fo­ne­mach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o fo­ne­mach i re­la­cjach mię­dzy nimi;

Wiktionary

Fo­no­lo­gia (daw­niej "gło­sow­nia") – nauka o sy­ste­mach dźwię­ko­wych ję­zy­ków. Sta­no­wi jeden z dzia­łów ję­zy­koz­naw­stwa (ling­wi­sty­ki). Fo­ne­mi­ka czy fo­ne­ma­ty­ka, po­da­wa­ne jako nazwy sy­no­ni­micz­ne, od­no­szą się tylko do jed­nej z te­o­rii fo­no­lo­gicz­nych i nie mogą być trak­to­wa­ne jako pełny za­mien­nik nazwy „fo­no­lo­gia”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skład ling­wi­sty­ki te­o­re­tycz­nej wcho­dzą takie dzie­dzi­ny jak gra­ma­ty­ka, se­man­ty­ka, mor­fo­lo­gia czy fo­no­lo­gia.

 (1.1) Czy to praw­da, że wielu stu­den­tów ma trud­no­ści z roz­róż­nie­niem fo­ne­ty­ki i fo­no­lo­gii?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔ̃nɔˈlɔɟja, AS: fõnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonolog m., fonolożka ż.

 przym. fonologiczny

 przysł. fonologicznie

Wiktionary


fonologiczność

→ fo­no­lo­gicz­ny


SJP.pl

Patrz:

fonologiczny

fonologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z fo­no­lo­gią, do­ty­czą­cy fo­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonologia ż., fonologiczność ż.

 przysł. fonologicznie

Wiktionary


fonometr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia dźwię­ku; skła­da się z mi­kro­fo­nu i ukła­du po­mia­ro­we­go wska­zu­ją­ce­go lub re­je­stru­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) akust. przy­rząd do mie­rze­nia na­tę­że­nia dźwię­ku

Wiktionary

Fo­no­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do po­mia­ru na­tę­że­nia dźwię­ku. Fo­no­metr jest zło­żo­ny z mi­kro­fo­nu oraz z wska­zu­ją­ce­go bądź re­je­stru­ją­ce­go ukła­du po­mia­ro­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔ̃ˈnɔ̃mɛtr̥, AS: fõnõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonometria ż., fon m.

 przym. fonometryczny

Wiktionary


fonometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­no­me­trią lub fo­no­me­trem, do­ty­czą­cy fo­no­me­trii lub fo­no­me­tru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fonometria ż., fonometr mrz.

Wiktionary


fonon

kwa­zi­cząst­ka sta­no­wią­ca kwant ener­gii drgań sieci kry­sta­licz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. kwant ener­gii drgań sieci kry­sta­licz­nej;

Wiktionary

Fonon (z gr. φωνή "phonē", „dźwięk”) – kwa­zi­cząst­ka, kwant ener­gii drgań sieci kry­sta­licz­nej o bo­zo­no­wych włas­no­ściach.

Fo­no­ny są wer­sją kwan­to­wą spe­cjal­nych typów drgań wi­bra­cyj­nych na­zy­wa­nych "mo­da­mi nor­mal­ny­mi" me­cha­ni­ki kla­sycz­nej. Zna­cze­nie tego typu drgań po­le­ga na tym, że każde drga­nie sieci kry­sta­licz­nej jest su­per­po­zy­cją drgań nor­mal­nych. Drga­nia nor­mal­ne w me­cha­ni­ce kla­sycz­nej mają cha­rak­ter fa­lo­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fo­no­ny nie są cząst­ka­mi w sen­sie kla­sycz­nym – to cząst­ki wy­god­ne ma­te­ma­tycz­nie, które po­ma­ga­ją opi­sać fale drgań w spo­sób kwan­to­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fononowy

Wiktionary


fononowy

zwią­za­ny z fo­no­nem


SJP.pl


fonopulmograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy szme­ry w płu­cach


SJP.pl


fonosfera

dźwię­ki, które są wy­ni­kiem ek­spre­sji gło­so­wej czło­wie­ka


SJP.pl


fonoskop

przy­rząd do po­mia­ru i pre­zen­ta­cji obra­zu fal dźwię­ko­wych


SJP.pl


fonoskopia

Fo­no­sko­pia (z gr. "phone" – dźwięk, "sko­peo" – pa­trzę) – tech­ni­ka śled­cza ma­ją­ca na celu zba­da­nie au­ten­tycz­no­ści na­gra­nia, odt­wo­rze­nie i spi­sa­nie tre­ści roz­mo­wy, iden­ty­fi­ka­cję mówcy na pod­sta­wie ana­li­zy mowy. Do jej zadań na­le­ży także ko­rek­cja na­grań, ma­ją­ca na celu po­pra­wie­nie wy­ra­zi­sto­ści i zro­zu­mia­ło­ści mowy.

Wikipedia


fonoskopijny

→ fo­no­sko­pia


SJP.pl

Patrz:

fonoskopia

fonoskopowy

→ fo­no­skop


SJP.pl

Patrz:

fonoskop

fonotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa zwie­rząt za­cho­dzą­ca pod wpły­wem zew­nętrz­nych bodź­ców dźwię­ko­wych, do­dat­nia w kie­run­ku źró­dła dźwię­ku lub ujem­na w kie­run­ku prze­ciw­nym, wy­stę­pu­ją­ca np. u owa­dów


SJP.pl

Fo­no­tak­sja (gr. "phōnḗ" ‘dźwięk’; "táxis" ‘układ’) – jedna z tak­sji, bę­dą­ca re­ak­cją ru­cho­wą (prze­ja­wia­ją­cą się usta­wie­niem ciała bądź prze­mie­szcza­niem się) zwie­rzę­cia w okre­ślo­nym kie­run­ku, pod wzglę­dem bodź­ca dźwię­ko­we­go. Wy­róż­nia się dwa ro­dza­je fo­no­tak­sji:

Wikipedia


fonotaktyczny

→ fo­no­tak­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

fonotaktyka

fonotaktyka

me­to­do­lo­gia badań ję­zy­ko­wych


SJP.pl

Fo­no­tak­ty­ka – dział fo­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ana­li­zą sy­ste­mów fo­no­lo­gicz­nych pod wzglę­dem wła­ści­wo­ści syn­tag­ma­tycz­nych. Celem fo­no­tak­tycz­ne­go opisu ję­zy­ka jest usta­le­nie ogra­ni­czeń dy­stry­bu­cji (łącz­li­wo­ści) seg­men­tów fo­no­lo­gicz­nych w tym ję­zy­ku, czyli okre­śle­nie, jakie typy zło­żo­nych tek­sto­wych struk­tur fo­no­lo­gicz­nych (typy fo­no­lo­gicz­nej struk­tu­ry sy­la­by czy wy­ra­zu fo­no­lo­gicz­ne­go) są w nim do­pu­szczal­ne.

Wikipedia


fonoteka

ar­chi­wum dźwię­ko­we, zbiór taśm ma­gne­to­fo­no­wych, płyt gra­mo­fo­no­wych i in­nych no­śni­ków dźwię­ku z na­gra­ny­mi ut­wo­ra­mi mu­zycz­ny­mi, au­dy­cja­mi, efek­ta­mi aku­stycz­ny­mi itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce prze­cho­wy­wa­nia na­grań dźwię­ko­wych

Wiktionary


fonotelista

ko­lek­cjo­ner kart te­le­fo­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ko­lek­cjo­ner kart te­le­fo­nicz­nych

Wiktionary


fonotelistka

→ fo­no­te­li­sta


SJP.pl

Patrz:

fonotelista

fonotelistyczny

→ fo­no­te­li­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

fonotelistyka

fonotelistyka

zbie­ract­wo kart te­le­fo­nicz­nych


SJP.pl

Fo­no­te­li­sty­ka "(fo­no­kar­ty­sty­ka, fi­lo­sty­ka)" – ko­lek­cjo­no­wa­nie kart te­le­fo­nicz­nych. Ten ro­dzaj ko­lek­cjo­ner­stwa roz­wi­nął się w Pol­sce wraz z po­ja­wie­niem się apa­ra­tów na karty ma­gne­tycz­ne (Urmet – 1990 r.) i apa­ra­tów na karty z ukła­da­mi elek­tro­nicz­ny­mi (Cen­ter­tel – 1995 r. i TP SA – 1996 r.).

Wikipedia


fonoterapia

me­to­da lecz­ni­cza wy­ko­rzy­stu­ją­ca ul­tradź­wię­ki do miej­sco­we­go od­dzia­ły­wa­nia na głęb­sze war­stwy skóry; so­no­te­ra­pia


SJP.pl


fonować

1. wy­po­wia­dać jakąś gło­skę;
2. sto­so­wać te­ra­pię wi­bro­a­ku­stycz­ną


SJP.pl


fonseca

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fon­se­ca – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Fon­se­ca – za­to­ka Oce­a­nu Spo­koj­ne­go w Ame­ry­ce Środ­ko­wej
  • Fon­se­ca – po­pu­lar­ne naz­wi­sko w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii

Wikipedia


fonsik

zdrob­nie­nie od: Al­fons, Il­de­fons (imio­na mę­skie)


SJP.pl


fonsio

zdrob­nie­nie od: Il­de­fons (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. in­fant. imię mę­skie, po­u­fa­ła forma imie­nia Al­fons

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Alfons m., alfons m., Alfonsik m., Fonsik m.

 przym. Alfonsowy, alfonsowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Alfonsik m., Fonsik m.

Wiktionary


font

ze­staw zna­ków pi­sar­skich dla da­ne­go urzą­dze­nia lub pro­gra­mu; czcion­ka, krój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj pisma dla kom­pu­te­ra lub dru­kar­ki

Wiktionary

Font (ang., z fons „źró­dło”) – kom­pu­te­ro­wy no­śnik pisma, znaki za­pro­jek­to­wa­ne w for­mie wek­to­rów lub bit­ma­py, ze­staw kro­jów pisma o okre­ślo­nych wspól­nych ce­chach za­pi­sa­ny w po­sta­ci elek­tro­nicz­nej, zaz­wy­czaj w jed­nym pliku.

Po­cząt­ko­wo, gdy po­je­dyn­cze czcion­ki były obraz­ka­mi po­je­dyn­czych zna­ków (gli­fów) o okre­ślo­nym roz­mia­rze, na jeden ze­staw skła­da­ły się czcion­ki tylko jed­ne­go roz­mia­ru.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔ̃nt, AS: fõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foncik mrz.

Wiktionary


fontainebleau

[czy­tak: fątenBLO]
1. mia­sto we Fran­cji;
2. szko­ła Fon­ta­i­ne­ble­au, kie­ru­nek ar­ty­stycz­ny we Fran­cji w XVI w.


SJP.pl

Fon­ta­i­ne­ble­au – mia­sto i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Sek­wa­na i Marna, 60 km na po­łud­nio­wy wschód od Pa­ry­ża, nad Sek­wa­ną.

We­dług da­nych na rok 1999 gminę za­miesz­ki­wa­ły 15 942 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 93 osób/km². Wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Fon­ta­i­ne­ble­au pla­su­je się na 185. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1.

Wikipedia


fontana

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Albin Fon­ta­na (zm. 1630) – wło­ski ar­chi­tekt i stiu­ka­tor dzia­ła­ją­cy w Pol­sce;
  • Bal­ta­zar Fon­ta­na (1658 albo 1661 - 1729) – wło­ski rzeź­biarz i sztu­ka­tor dzia­ła­ją­cy w Pol­sce;
  • Do­me­ni­co Fon­ta­na (1543–1607) – wło­ski ar­chi­tekt two­rzą­cy w okre­sie póź­ne­go Re­ne­san­su;
  • Gio­van­ni Bat­ti­sta Fon­ta­na (ok. 1571–1630), wło­ski kom­po­zy­tor i skrzy­pek;
  • Gio­van­ni Bat­ti­sta Fon­ta­na (1524–1587), wło­ski ma­larz i ry­tow­nik;
  • José de An­chie­ta Fon­ta­na (1940–1980) – pił­karz bra­zy­lij­ski, mistrz świa­ta (1970);
  • Józef Fon­ta­na (1670–1741) – ar­chi­tekt pol­ski, oj­ciec ar­chi­tek­ta Ja­ku­ba Fon­ta­ny;
  • Jakub Fon­ta­na (1710–1773) – wło­ski ar­chi­tekt ba­ro­ko­wy, nad­wor­ny ar­chi­tekt kró­lów Pol­ski;
  • Jan Kanty Fon­ta­na (1731–1800) – ar­chi­tekt, ge­o­me­tra, bur­gra­bia zamku war­szaw­skie­go i ad­mi­ni­stra­tor eko­no­mii ko­zie­nic­kiej z lat 1783–1793;
  • Ju­lian Fon­ta­na (1810–1869) – pol­ski pia­ni­sta i kom­po­zy­tor;
  • Lucio Fon­ta­na (1899–1968) – ar­gen­tyń­ski ma­larz i rzeź­biarz, pre­kur­sor spa­cja­liz­mu;
  • Paweł An­to­ni Fon­ta­na (1696–1765) – pol­ski ar­chi­tekt póź­no­ba­ro­ko­wy po­cho­dze­nia wło­skie­go.

Wikipedia


fontanna

urzą­dze­nie skła­da­ją­ce się ze zbior­ni­ka (w for­mie ba­se­nu, cza­szy lub misy) i trzo­nu z dyszą, z któ­rej try­ska woda do­pro­wa­dzo­na pod ci­śnie­niem; wo­do­trysk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) de­ko­ra­cyj­ny ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny zło­żo­ny ze zbior­ni­ka z wodą oraz ot­wo­ru, przez który woda wpada do zbior­ni­ka;

 (1.2) przen. pot. zwy­kle w lm.: fon­tan­ny: wzbu­rzo­ny stru­mień wody

Wiktionary

Fon­tan­na (wo­do­trysk) – urzą­dze­nie wodne, naj­czę­ściej ozdob­ne, wy­rzu­ca­ją­ce pod ci­śnie­niem wodę z dysz lub dyszy. Jest jed­nym z ele­men­tów tzw. małej ar­chi­tek­tu­ry.

Jedna z kon­struk­cji skła­da się z ba­se­nu z prze­le­wem i trzo­nu z dyszą. Do trzo­nu do­pro­wa­dzo­na jest pod ci­śnie­niem woda, która try­ska z jed­nej lub kilku dysz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że naj­pię­kniej­szą fon­tan­ną na świe­cie jest fon­tan­na „di Trevi” w Rzy­mie.

 (1.2) Sta­ni­sław nie pływa zbyt do­brze i za­wsze nie­po­trzeb­nie wzbi­ja wokół sie­bie fon­tan­ny wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔ̃nˈtãnːa, AS: fõntã•na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fontannowy

 rzecz. minifontanna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodotrysk

 (1.2) strumień, rozbryzg

Wiktionary


fontannowy

→ fon­tan­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fon­tan­na

Wiktionary

Patrz:

fontanna

Powiązane:

 rzecz. fontanna ż.

Wiktionary


fontanometr

przy­rząd do nie­in­wa­zyj­ne­go po­mia­ru ci­śnie­nia płynu ota­cza­ją­ce­go mózg nie­mow­lę­cia


SJP.pl


fontaź

1. fan­ta­zyj­na ko­kar­da no­szo­na za­miast kra­wa­ta w daw­nej Fran­cji;
2. ozdob­ny węzeł przy czę­ściach ubio­ru;
3. cze­pek ko­bie­cy no­szo­ny na prze­ło­mie XVII i XVIII w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) frędz­la (frę­dzel) przy czep­ku

 (1.2) fan­ta­zyj­na ko­kar­da no­szo­na za­miast kla­sycz­ne­go kra­wa­ta

 (1.3) fryzj. hist. ozdo­ba ko­bie­cej fry­zu­ry z ko­ro­nek i wstą­żek wy­so­ko upię­tych nad czo­łem

 (1.4) ro­dzaj mio­teł­ki z piór

Wiktionary


fontina

ła­god­ny wło­ski ser owczy, żółty, o ma­leń­kich ocz­kach i jas­no­brą­zo­wej skór­ce


SJP.pl

Fon­ti­na lub fr. Fon­ti­ne – ro­dzaj wło­skie­go sera, który jest pro­du­ko­wa­ny z kro­wie­go mleka. Ser ten jest za­li­cza­ny do serów pod­puszcz­ko­wych, doj­rze­wa­ją­cych oraz półt­war­dych. Smak sera Fon­ti­na jest bar­dzo de­li­kat­ny. Po dwu­mie­sięcz­nym doj­rze­wa­niu ser na­da­je się do star­cia na tarce. Ser Fon­ti­na jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako przy­pra­wa do wielu róż­nych po­traw.

Wikipedia


fontowy

→ font


SJP.pl

Patrz:

font

foodbook

[czy­taj: fud­buk] przed­sta­wie­nie w in­ter­ne­cie wszyst­kich dań zje­dzo­nych w ciągu jed­ne­go dnia; food book


SJP.pl


foodie

[czy­taj: FUdi] osoba kosz­tu­ją­ca wiele no­wych po­traw, ma­ją­ca ob­szer­ną wie­dzę ku­li­nar­ną


SJP.pl


foodis

[czy­taj: fudis] osoba spo­ży­wa­ją­ca zdro­wą żyw­ność


SJP.pl


foodpairing

[czy­taj: FUDpering] w ga­stro­no­mii: łą­cze­nie roz­ma­i­tych skład­ni­ków w celu uzy­ska­nia no­we­go smaku


SJP.pl


foodpairingowy

→ fo­od­pa­i­ring [czy­taj: fud­pe­rin­go­wy]


SJP.pl


foodporn

[czy­taj: fud­porn] je­dze­nie przed­sta­wio­ne w zmy­sło­wy spo­sób; food porn


SJP.pl


foodtrackowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z food truc­kiem, do­ty­czą­cy food truc­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. food truck m.

Wiktionary


foodtruckowy

→ food truck


SJP.pl

Patrz:

food truck

foolproof

[czy­taj: ful­pruf] pro­sty w ob­słu­dze


SJP.pl


foot

[czy­taj: fut] miara dłu­go­ści, ina­czej stopa (30.5 cm)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­cha­el Foot (1913–2010) – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Moira Foot (ur. 1953) – bry­tyj­ska ak­tor­ka
  • Cler­mont Foot
  • Gol­den Foot
  • Gre­no­ble Foot 38

Wikipedia


footbag

[czy­taj: fut­beg] gra w pod­bi­ja­nie no­ga­mi małej pi­łecz­ki wy­peł­nio­nej pia­skiem; gra w zośkę


SJP.pl

Fo­ot­bag – nazwa zbior­cza po­krew­nych dy­scy­plin spor­tu i przy­rzą­du, który jest w nich wy­ko­rzy­sty­wa­ny. Fo­ot­bag w Pol­sce jest czę­sto na­zy­wa­ny grą w zośkę.

Wikipedia


football

[czy­taj: fut­bol] po­pu­lar­ny sport opar­ty na ry­wa­li­za­cji dwóch ze­spo­łów ma­ją­cych za za­da­nie skie­ro­wać piłkę do bram­ki prze­ciw­ni­ka bez moż­li­wo­ści do­ty­ka­nia piłki ręką (z wy­jąt­kiem bram­ka­rza); fut­bol; piłka nożna


SJP.pl


footballowy

→ fo­ot­ball


SJP.pl

Patrz:

football

footgolf

[czy­taj: fut­golf] dy­scy­pli­na spor­to­wa łą­czą­ca ele­men­ty piłki noż­nej i golfa, po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu piłki fut­bo­lo­wej w dołku po­przez jej ko­pa­nie


SJP.pl


footing

[czy­taj: fu­ting] tre­nin­go­wy bieg kon­dy­cyj­ny


SJP.pl


footy

[czy­taj: futi] gra dru­ży­no­wa roz­gry­wa­na przez dwa 18-oso­bo­we ze­spo­ły na bo­i­sku kry­kie­to­wym przy uży­ciu piłki po­dob­nej do tej uży­wa­nej w rugby, sport o spe­cy­ficz­nych za­sa­dach łą­czą­cy cechy piłki noż­nej i rugby, bar­dzo po­pu­lar­ny w Au­stra­lii; fut­bol au­stra­lij­ski


SJP.pl


for

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) w niek­tó­rych grach pewna licz­ba punk­tów lub ru­chów figur przyz­na­wa­na słab­sze­mu gra­czo­wi
2. w piłce noż­nej: pła­skie po­da­nie do wy­bie­ga­ją­ce­go part­ne­ra; po­da­nie pro­sto­pa­dłe


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) przest. fory

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FOR – Forum Oby­wa­tel­skie­go Roz­wo­ju – pol­ska or­ga­ni­za­cja po­za­rzą­do­wa
  • Fur (For) – grupa et­nicz­na
  • for (in­for­ma­ty­ka) – w wielu ję­zy­kach pro­gra­mo­wa­nia słowo klu­czo­we naj­czę­ściej oz­na­cza­ją­ce po­czą­tek jed­ne­go z typów pętli
  • for – w sza­chach przy­wi­lej, prze­wa­ga po­cząt­ko­wa, dana prze­ciw­ni­ko­wi słab­sze­mu w grze - dla wy­rów­na­nia szans.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔr, AS: for

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fora, war. forta, war. fort

Wiktionary


fora

1. daw­niej: okrzyk wy­wo­łu­ją­cy ak­to­ra zza kulis na scenę;
2. prze­sta­rza­łe: okrzyk wy­ra­ża­ją­cy żą­da­nie na­tych­mia­sto­we­go opu­szcze­nia przez kogoś ja­kie­goś miej­sca; precz; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: fora ze dwora - wy­no­cha, wynoś się


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=nie­mę­sko­o­so­bo­wy.

 (1.1) lm. M. od forum

 (1.2) lm. B. od forum

 (1.3) lm. W. od forum

wy­krzy­knik

 (2.1) daw. precz!

 (2.2) przest. bis!

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fora – szwab­ska nazwa miej­sco­wo­ści For­he­im w Ba­wa­rii
  • fora ce­sar­skie
  • forum
  • Mi­kro­re­gion Juiz de Fora
  • Juiz de Fora
  • Tupi Juiz de Fora
  • Fe­de­ra­ción Obre­ra Re­gio­nal Ar­gen­ti­na – FORA

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są fora i nie ma forów.

 (1.2) Widzę fora.

 (1.3) Moje dro­gie fora!

 (2.1) Jeśli się jej coś nie po­do­ba, śmia­ło może brać swoje graty i fora do ojca.

 (2.1) KUCHARZ: Dosyć! Zbie­rać łachy i fora ze dwora.

 (2.1) — Ejże[,] nie żar­tuj­cie ze mną! fora, won! pó­ki­ście cali! — za­wo­łał[,] a oczy dzi­kim roz­go­rza­ły mu bla­skiem.

 (2.1) Zaraz mnie [mi] za­po­wie­dział albo auk­cją, albo fora z karcz­my.

 (2.1) Ustę­puj z domu mojej sio­stry… fora…

 (2.1) Dom ten w moim za­rzą­dze­niu cały. Kogo chcę przyj­mę, kogo nie chcę, za drzwi fora!

 (2.2) Wo­je­wo­dzian­ka star­sza i ciot­ka moja[,] na swój śpiew pię­kny otrzy­ma­ły fora i hucz­ne okla­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔra, AS: fora

Wiktionary


forbes

[czy­taj: forps]
1. naz­wi­sko;
2. obce imię mę­skie


SJP.pl

For­bes – ame­ry­kań­ski dwu­ty­god­nik o te­ma­ty­ce biz­ne­so­wej, za­ło­żo­ny w 1917 przez Ber­tie­go For­be­sa i Wal­te­ra Dreya.

Wikipedia


forboty

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: ko­ron­ki


SJP.pl


forcik

zdrob­nie­nie od: fort


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fort m.

Wiktionary


forcing

[czy­taj: fors-ing] me­to­da do­wo­dze­nia nies­przecz­no­ści i nie­za­leż­no­ści zdań te­o­rii mno­go­ści; for­sing


SJP.pl


ford

marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Ford

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego wie­czo­ra dwóch ame­ry­kań­skich żoł­nie­rzy chwiej­nym kro­kiem wysz­ło z baru, ska­to­wa­ło do nie­przy­tom­no­ści orzy­sza­ni­na i za­bra­ło mu forda fo­cu­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrt, AS: fort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fordyzm mrz.

Wiktionary


fordancer

rzad­ko: płat­ny part­ner do tańca; żi­go­lo, gi­go­lo, for­dan­ser, for­tan­cerz


SJP.pl


fordancerka

rzad­ko: ko­bie­ta wy­naj­mo­wa­na za opła­tą jako part­ner­ka do tańca; for­dan­ser­ka, for­tan­cer­ka


SJP.pl


fordanser

płat­ny part­ner do tańca; żi­go­lo, gi­go­lo, for­dan­cer, for­tan­cerz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) płat­ny part­ner do tańca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fż. fordanserka ż.

Wiktionary


fordanserka

ko­bie­ta wy­naj­mo­wa­na za opła­tą jako part­ner­ka do tańca; for­dan­cer­ka, for­tan­cer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płat­na part­ner­ka do tańca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fm. fordanser mos.

Wiktionary


fordek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. po­kład dzio­bo­wy;

Wiktionary

For­dek, po­kład dzio­bo­wy, bak – po­wierzch­nia po­kła­du stat­ku w dzio­bo­wej czę­ści jed­nost­ki, obej­mu­ją­ca część po­kła­du roz­cią­ga­ją­cą się od dzio­bu do śró­do­krę­cia (pier­wsze­go masz­tu).

Wikipedia


fordewind

1. wiatr wie­ją­cy od stro­ny rufy; pełny wiatr;
2. kurs stat­ku zgod­ny z kie­run­kiem tego wia­tru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mar. nazwa jed­ne­go z wia­trów po­zor­nych, wie­ją­ce­go z tyłu

 (1.2) żegl. kurs z kie­run­ku, z któ­re­go wieje wiatr rze­czy­wi­sty;

Wiktionary

For­de­wind, pełny wiatr (z niem. "vor dem Wind" lub hol. "voor de wind" – dosł. przed wia­trem) – kie­ru­nek wia­tru po­zor­ne­go wie­ją­ce­go na ża­glow­cu pro­sto od stro­ny rufy, a zatem do­kład­nie zgod­nie z kie­run­kiem, w któ­rym po­ru­sza się sta­tek. Wbrew po­zo­rom, nie jest to naj­ko­rzyst­niej­szy kie­ru­nek dla ża­glow­ca, gdyż przy tej samej pręd­ko­ści wia­tru, jed­nost­ka może roz­wi­nąć więk­szą pręd­kość pły­nąc pod kątem do wia­tru (naj­le­piej baksz­ta­giem), o czym mówi ilo­czyn ska­lar­ny wek­to­rów ruchu wia­tru i ruchu jed­nost­ki.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) pełny wiatr

Wiktionary


fordon

prze­my­sło­wo-miesz­ka­nio­wa dziel­ni­ca Byd­go­szczy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • For­don – dziel­ni­ca Byd­go­szczy, do 1973 roku mia­sto
  • For­don – gro­ma­da
  • For­don – wieś w pół­noc­no-wschod­niej An­glii
  • Stary For­don – osied­le w Byd­go­szczy
  • Józef For­don – pol­ski du­chow­ny, Czci­god­ny Sługa Boży
  • for­don – daw­niej po­da­tek po­bie­ra­ny przy wpły­wa­niu na Wisłę
  • Byd­goszcz For­don – ko­le­jo­wy przy­sta­nek w Byd­go­szczy
  • Za­kład Karny Byd­goszcz-For­don

Wikipedia


fordoński

naz­wi­sko


SJP.pl


fordyzm

spe­cjal­na me­to­da or­ga­ni­za­cji pracy i za­rzą­dza­nia wiel­kim przed­się­bior­stwem ka­pi­ta­li­stycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. zarz. me­to­da or­ga­ni­za­cji pracy stwo­rzo­na na po­cząt­ku XX w. przez Henry'ego Forda;

Wiktionary

For­dyzm – forma or­ga­ni­za­cji pracy, wpro­wa­dzo­na przez Henry'ego Forda.

Jest to wie­lo­se­ryj­na pro­duk­cja ma­so­wa, na­sta­wio­na na ma­so­we­go od­bior­cę i dy­stry­bu­cję stan­dar­do­wych pro­duk­tów. Ro­bot­nik wy­ko­nu­je niez­mien­ną, pro­stą czyn­ność, któ­rej tempo po­dyk­to­wa­ne jest szyb­ko­ścią prze­su­wa­nia się wyt­wa­rza­nych pro­duk­tów po ta­śmie pro­duk­cyj­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) For­dyzm za­mie­nił pro­du­cen­tów z twór­ców w wy­ko­naw­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ford mzw., postfordyzm, neofordyzm

 przym. fordystyczny

Wiktionary


fordziak

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Ford; For­dzik


SJP.pl


fordzik

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Ford; For­dziak


SJP.pl


forecki

naz­wi­sko


SJP.pl


forehand

[czy­taj: for­hend] for­hend, for­hand;
1. w te­ni­sie, bad­min­to­nie itp.: ude­rze­nie od stro­ny ręki, która trzy­ma się ra­kie­tę lub ra­kiet­kę;
2. w ho­ke­ju: ude­rze­nie z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej lewą ręką i na od­wrót


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. for­hend.

Wiktionary


forehandowy

→ fo­re­hand [czy­taj: for­hen­do­wy]; for­hen­do­wy, for­han­do­wy


SJP.pl


foreksowy

→ forex (rynek wy­mia­ny walut)


SJP.pl


foremeczka

zdrob­nie­nie od: forma, fo­rem­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: fo­rem­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrɛ̃ˈmɛt͡ʃka, AS: forẽmečka

Wiktionary


foremka

1. nie­wiel­ka forma do pie­cze­nia cia­sta;
2. za­baw­ka do ro­bie­nia babek z pia­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: forma

 (1.2) od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­ny przed­miot do na­da­wa­nia kształ­tu cia­stu, gli­nie itp.

 (1.3) za­baw­ka do ro­bie­nia babek z pia­sku

 (1.4) kształt­ka do wy­kra­wa­nia cia­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Muszę kupić Asi fo­rem­ki, żeby miała się czym bawić na pla­ża­a­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈrɛ̃mka, AS: forẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formowanie n., sformowanie n.

 czas. formować ndk.

 przym. foremny, foremkowy, formacyjny, formatywny

Wiktionary


foremkowy

→ fo­rem­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fo­rem­ką, do­ty­czą­cy fo­rem­ki

 (1.2) wy­pro­du­ko­wa­ny w fo­rem­ce

Wiktionary

Patrz:

foremka

Przykłady

 (1.2) Do­pie­ro tam więk­szość miesz­kań­ców mogła zjeść po ka­wał­ku z re­kor­do­we­go boch­na. – W Sie­wie­rzu ist­nie­je tra­dy­cja pie­cze­nia chle­ba fo­rem­ko­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrɛ̃mˈkɔvɨ, AS: forẽmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., foremka ż., formowanie n., sformowanie n., uformowanie n.

 czas. formować, sformować, uformować

 przym. formatywny

Wiktionary


foremniak

naz­wi­sko


SJP.pl


foremniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fo­rem­nie


SJP.pl


foremniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fo­rem­ny


SJP.pl


foremnik

na­rzę­dzie do na­da­wa­nia od­po­wied­nich kształ­tów od­kuw­kom


SJP.pl


foremnikowy

zwią­za­ny z fo­rem­ni­kiem, do­ty­czą­cy fo­rem­ni­ka


SJP.pl


foremność

→ fo­rem­ny


SJP.pl

Patrz:

foremny

foremny

1. ma­ją­cy pra­wi­dło­wy kształt; zgrab­ny;
2. wie­lo­kąt fo­rem­ny - fi­gu­ra pła­ska, któ­rej wszyst­kie boki i kąty są równe;
3. wie­lo­ścian fo­rem­ny - bryła, któ­rej wszyst­kie po­wierzch­nie są wie­lo­ką­ta­mi fo­rem­ny­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o pra­wi­dło­wym, re­gu­lar­nym kształ­cie; kształt­ny, zgrab­ny

 (1.2) geom. dla wie­lo­ką­tów: taki, któ­re­go wszyst­kie kąty wew­nętrz­ne są równe, a boki rów­nej dłu­go­ści;

 (1.3) geom. dla wie­lo­ścia­nów: ogra­ni­czo­ny jed­na­ko­wy­mi wie­lo­ką­ta­mi fo­rem­ny­mi (1.1), któ­re­go wszyst­kie kąty dwu­ścien­ne są równe;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ania ma cu­dow­nie fo­rem­ny nos, nie wiem czemu cią­gle na­rze­ka, że jest brzyd­ki.

 (1.1) Ten pia­sek jest świet­ny. Babki, które sta­wia­li­śmy, są niez­wy­kle fo­rem­ne.

 (1.2) Sto­su­nek dłu­go­ści boku pię­cio­ką­ta fo­rem­ne­go do dłu­go­ści jego prze­kąt­nej jest złotą licz­bą.

 (1.3) Wie­lo­ścia­ny fo­rem­ne na­zy­wa­ne są także bry­ła­mi pla­toń­ski­mi, gdyż Pla­ton jako pier­wszy od­no­to­wał fakt ist­nie­nia ści­śle okre­ślo­nej ich licz­by. Do jego cza­sów znano jed­nak je­dy­nie czte­ry z nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈrɛ̃mnɨ, AS: forẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., foremka ż., foremność ż., formowanie n.

 czas. formować, uformować, deformować, zdeformować

 przym. formowy, formatywny

 przysł. foremnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształtny, zgrabny

Wiktionary


foresight

[czy­taj: for­sajt] me­to­da pro­gno­zo­wa­nia kon­cen­tru­ją­ca się na for­mu­ło­wa­niu sce­na­riu­szy przysz­ło­ści i przy­go­to­wa­niu do zmian


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fo­re­sight – me­to­dy­ka pro­gno­zo­wa­nia
  • Fo­re­sight Linux
  • Chan­ting the Light of Fo­re­sight – kom­po­zy­cja Terry'ego Ri­le­ya

Wikipedia


forest

an­glo­sa­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fo­rest – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tas­ma­nia, na ob­sza­rze sa­mo­rzą­du lo­kal­ne­go Cir­cu­lar Head Co­un­cil
  • Fo­rest – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Fras­nes-lez-An­va­ing w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Ha­i­na­ut, w okrę­gu Ath
  • Fo­rest – mia­sto w Re­gio­nie Sto­łecz­nym Bruk­se­li, w Okrę­gu Sto­łecz­nym Bruk­se­li
  • Fo­rest-en-Cambrésis – gmina
  • Fo­rest-l’Ab­ba­ye – gmina
  • Fo­rest-Mon­tiers – gmina
  • Fo­rest-Saint-Ju­lien – gmina
  • Fo­rest-sur-Mar­que – gmina
  • Fo­rest – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii West Car­roll
  • Fo­rest – mia­sto w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Scott
  • Fo­rest – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Har­din
  • Fo­rest – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Bed­ford

Wikipedia


forester

model sa­mo­cho­du marki Su­ba­ru


SJP.pl


forex

mię­dzy­na­ro­do­wy, po­za­gieł­do­wy rynek wa­lu­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fi­nans. mię­dzy­na­ro­do­wy rynek wa­lu­to­wy;

Wiktionary

Forex, FX (ang. "Fo­re­ign Ex­chan­ge") – po­za­gieł­do­wy rynek wa­lu­to­wy w ra­mach któ­re­go banki, wiel­kie kor­po­ra­cje mię­dzy­na­ro­do­we, rządy, banki cen­tral­ne oraz in­we­sto­rzy in­sty­tu­cjo­nal­ni z ca­łe­go świa­ta prze­pro­wa­dza­ją ope­ra­cje wy­mia­ny walut 24 go­dzi­ny na dobę przy wy­ko­rzy­sta­niu sieci te­le­fo­nicz­nych, łączy in­for­ma­tycz­nych oraz sy­ste­mów in­for­ma­cyj­nych (np. Agen­cja Re­u­te­ra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­cięt­ny in­we­stor in­dy­wi­du­al­ny, we­dług badań ame­ry­kań­skiej Com­mo­di­ty Fu­tu­res Tra­ding Com­mis­sion, traci na fo­rek­sie śred­nio 15000 do­la­rów, po czym re­zy­gnu­je.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Forex

Wiktionary


forfaiter

in­sty­tu­cja pro­wa­dzą­ca for­fa­i­ting, wy­ku­pu­ją­ca od ek­spor­te­ra z dy­skon­tem weks­le, któ­ry­mi za­pła­ci­li za­gra­nicz­ni klien­ci, i ścią­ga­ją­ca od nich pie­nią­dze we wła­ści­wym cza­sie


SJP.pl


forfaiting

usłu­ga fi­nan­so­wa, skup wie­rzy­tel­no­ści, szcze­gól­nie weks­lo­wych, pow­sta­ją­cych w tran­sak­cjach hand­lo­wych


SJP.pl


forfaitingowy

→ for­fa­i­ting [czy­taj: for­faj­tin­go­wy]


SJP.pl


forga

pió­ro­pusz, zwy­kle ze stru­sich piór, na szy­sza­kach ry­cer­skich oraz zdo­bią­cy łby koń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. kita, pió­ro­pusz

 (1.2) śrpol. przen. pu­kiel, lok

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrɡa, AS: forga

Wiktionary


forhand

[czy­taj: for­hend] for­hend, fo­re­hand;
1. w te­ni­sie, bad­min­to­nie itp.: ude­rze­nie od stro­ny ręki, która trzy­ma się ra­kie­tę lub ra­kiet­kę;
2. w ho­ke­ju: ude­rze­nie z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej lewą ręką i na od­wrót


SJP.pl


forhandowy

→ for­hand; for­hen­do­wy, fo­re­han­do­wy


SJP.pl


forhang

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­sło­na

Wiktionary


forhend

fo­re­hand, for­hand;
1. w te­ni­sie, bad­min­to­nie itp.: ude­rze­nie od stro­ny ręki, która trzy­ma się ra­kie­tę lub ra­kiet­kę;
2. w ho­ke­ju: ude­rze­nie z lewej stro­ny kijem trzy­ma­nym niżej lewą ręką i na od­wrót


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. (w te­ni­sie ziem­nym, te­ni­sie sto­ło­wym, bad­min­to­nie i speed-ballu) od­bi­cie z pra­wej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w pra­wej ręce;

Wiktionary

For­hend (od ang. "fo­re­hand", dłoń [ręki]) – w te­ni­sie ziem­nym, te­ni­sie sto­ło­wym, bad­min­to­nie i speed-ballu ude­rze­nie z pra­wej stro­ny wew­nętrz­ną stro­ną ra­kie­ty lub ra­kiet­ki trzy­ma­nej w pra­wej ręce lub ude­rze­nie z lewej stro­ny ra­kie­tą trzy­ma­ną w lewej ręce. W ho­ke­ju nazwą tą okre­śla się ude­rze­nie kijem z pra­wej stro­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki do­sko­na­łe­mu for­hen­do­wi, w któ­rym łączy pot­wor­ną siłę z do­sko­na­łą tech­ni­ką, prze­ła­mał za­sa­dę, że Hisz­pa­nie wy­gry­wa­ją tylko na kor­tach ziem­nych.

 (1.1) Rok temu po­raż­kę na Wim­ble­do­nie An­driej tłu­ma­czył wzglę­da­mi na­tu­ry oso­bi­stej, ale wró­ble na tra­wie Wim­ble­do­nu już ćwier­ka­ły, że ro­mans z Anke jest dla niego waż­niej­szy niż for­hen­dy lub bek­hen­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forhendowy, forehandowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forehand

Wiktionary


forhendowy

→ for­hend; fo­re­han­do­wy, for­han­do­wy


SJP.pl


foricoenium

[czy­taj: fo­ri­ce­nium] okre­śle­nie sto­sow­ne przez J.Ko­cha­now­skie­go dla two­rzo­nych przez sie­bie krót­kich lek­kich ut­wo­rów opi­su­ją­cych życie dwor­skie


SJP.pl


forint

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Wę­gier równa 100 fil­le­rom; fo­rynt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. ofi­cjal­na wa­lu­ta Wę­gier;

Wiktionary

Fo­rint ( ma­gy­ar fo­rint) – ofi­cjal­na wa­lu­ta Wę­gier. Kod wa­lu­to­wy ISO 4217: HUF.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔrʲĩnt, AS: forʹĩnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forintowy

Wiktionary


forintowy

→ fo­rint


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fo­rin­ta

Wiktionary

Patrz:

forint

Powiązane:

 rzecz. forint mzw.

Wiktionary


fork

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­form. roz­wid­le­nie, od­ga­łę­zie­nie linii pro­jek­to­wej;

Wiktionary

Fork (po ang. "roz­wid­le­nie") – sy­tu­a­cja, w któ­rej roz­wój pro­jek­tu nie pro­wa­dzi już jedną drogą, ale roz­wid­la się na dwie lub wię­cej.

Po­dział for­ków ze wzglę­du na powód, dla któ­re­go pow­sta­ły:

Ter­min „fork” nie jest sto­so­wa­ny kon­sek­went­nie i bywa czę­sto uży­wa­ny w sto­sun­ku do in­nych ro­dza­jów pro­jek­tów po­chod­nych (które w sen­sie ści­słym for­ka­mi nie są).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na bazie Li­nu­xa Sor­ce­rer pow­sta­ły dwa forki: Lunar Linux oraz So­ur­ce Mage.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrk, AS: fork

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forkować ndk., sforkować dk.

Wiktionary


forkasztel

dzio­bo­wa nad­bu­dów­ka na ża­glow­cu, przez­na­czo­na dla za­ło­gi


SJP.pl

For­kasz­tel – na daw­nych ża­glow­cach, głów­nie śred­nio­wiecz­nych, było to po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne w po­sta­ci nad­bu­dów­ki zbu­do­wa­nej na po­kła­dzie w dzio­bo­wej czę­ści jed­nost­ki. Zaj­mo­wa­ne było przez za­ło­gę.

Wikipedia


forkidy

For­ki­dy (także For­ki­ja­dy, For­kia­dy, Graje, gr. Φόρκιδες "Phór­ki­des", Γραῖαι "Graîai", łac. "Phor­cy­des", "Gra­e­ae") – w mi­to­lo­gii grec­kiej trzy sio­stry córki mor­skie­go boga For­ko­sa i jego mał­żon­ki Keto – Dejno (gr. Δεινώ "Deinṓ", łac. "Deino"), Enyo (gr. Ἐνυώ "Enyṓ", łac.

Wikipedia


forkiet

wi­deł­ki uży­wa­ne przez pie­cho­tę w XVI i XVII wieku, słu­żą­ce do opie­ra­nia na nich ar­ke­bu­zów, musz­kie­tów i ha­kow­nic


SJP.pl

For­kiet (sta­ro­pol. "sosz­ka", "kozia noga", "wi­de­lec") – przy­rząd w for­mie dłu­giej tycz­ki zwień­czo­nej me­ta­lo­wy­mi wi­deł­ka­mi słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia lufy przy strze­la­niu z ha­kow­ni­cy lub musz­kie­tu. W roli for­kie­tu wy­ko­rzy­sty­wa­no rów­nież skró­co­ne ber­dy­sze.

Wikipedia


forkos

For­kos (także For­kis, For­kys; gr. Φόρκος Phór­kos, Φόρκυς Phór­kys, łac. Phor­cys) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bó­stwo mor­skie bę­dą­ce synem Gai i Pon­to­sa. Jego żoną była jedna z jego sióstr – Keto. Wedle "Te­o­go­nii" Hez­jo­da z tego związ­ku uro­dzi­ły się trzy For­ki­dy zwane Gra­ja­mi, dwa pot­wo­ry mor­skie zwane Ke­to­sa­mi, trzy gor­go­ny, Echid­na i smok he­spe­ryj­ski zwany La­do­nem. Apol­lo­do­ros w "Bi­blio­te­ce" na­to­miast jako po­tom­stwo For­ko­sa wy­mie­nia Skyl­lę.

Wikipedia


forlana

wło­ski ta­niec za­lot­ny w szyb­kim tem­pie i tak­cie 6/4 albo 6/8, modny zwła­szcza na po­cząt­ku XVII wieku; fur­la­na


SJP.pl

For­la­na – żywy ta­niec wło­ski w ryt­mie na 6/8 lub na 6/4, modny na po­cząt­ku XVII wieku w We­ne­cji, potem wpro­wa­dzo­ny do Fran­cji, gdzie jego rytmy i me­lo­die wy­zy­ska­li kom­po­zy­to­rzy oper i ba­le­tów

Wikipedia


forluk

przed­ni luk na stat­ku


SJP.pl


form

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: forma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrm, AS: form

Wiktionary


forma

1. wy­gląd, zew­nętrz­ny kształt cze­goś;
2. układ ja­kichś ele­men­tów; bu­do­wa, struk­tu­ra;
3. model, sza­blon, wzór;
4. w fi­lo­zo­fii: wyraz wew­nętrz­nej struk­tu­ry rze­czy;
5. spo­sób za­cho­wa­nia; kon­we­nans, ety­kie­ta;
6. na­czy­nie do pie­cze­nia;
7. na­czy­nie do wy­ko­ny­wa­nia od­le­wów w okre­ślo­nych kształ­tach;
8. spraw­ność fi­zycz­na (lub psy­chicz­na) czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zew­nętrz­ny kształt

 (1.2) kon­dy­cja fi­zycz­na osoby

 (1.3) cuk. na­czy­nie do pie­cze­nia ciast

 (1.4) spo­sób ro­bie­nia (mó­wie­nia, wy­ra­ża­nia) cze­goś

 (1.5) jęz. kon­struk­cja wy­ra­zu;

 (1.6) ro­dzaj na­czy­nia do for­mo­wa­nia ja­kiejś pla­stycz­ny­a­stycz­nej masy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • forma – w sztu­ce
  • forma ot­war­ta – w sztu­ce
  • Forma od­lew­ni­cza - zbiór ele­men­tów umoż­li­wia­ją­cych wy­ko­na­nie od­le­wu da­ne­go obiek­tu
  • czy­sta forma
  • forma mu­zycz­na
  • forma so­na­to­wa
  • forma cy­klicz­na
  • Forma – cza­so­pis­mo li­te­rac­kie re­da­go­wa­ne przez Ka­ro­la Hil­le­ra i Ste­fa­na We­gne­ra
  • Forma (ze­spół mu­zycz­ny)
  • Ka­ba­ret Forma
  • Wy­daw­nict­wo Forma
  • forma zda­nio­wa toż­sa­mo­ścio­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Co­dzien­nie rano robię gim­na­sty­kę i dla­te­go je­stem w do­brej for­mie.

 (1.3) Naj­pierw na­le­ży za­gnieść cia­sto, na­stęp­nie prze­lać je do formy, a potem wsta­wić do pie­kar­ni­ka.

 (1.4) Nie mogę przy­jąć re­fe­ra­tu na­pi­sa­ne­go w tej for­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrma, AS: forma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format mrz., formuła ż., formalność ż., formalista ż., formiarz m., formiernia ż., praforma ż.

:: zdrobn. foremka ż.

 czas. formatować, formować, formułować, sformułować

 przym. formalny, foremny, formierski, foremkowy, formatowy, formacyjny, formalistyczny, formatywny

 przysł. foremnie, formalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształt, wygląd, zarys

 (1.2) stan, sprawność

 (1.3) foremka, blaszka; gw. Górny Śląsk babowka

 (1.4) metoda, charakter, styl

Wiktionary


formacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od for­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie for­mat, lecz tylko mały for­ma­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format m., formatka ż.

 przym. formatowy, formatywny

Wiktionary


formacja

1. bu­do­wa cze­goś, kształt, forma;
2. ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne;
3. lu­dzie ży­ją­cy w tej samej epoce i ma­ją­cy po­dob­ne wyksz­tał­ce­nie i po­glą­dy;
4. ze­spół mu­zycz­ny; ka­pe­la, band;
5. for­ma­cja ro­ślin­na - eko­lo­gicz­nie uwa­run­ko­wa­ne zbio­ro­wi­sko ro­ślin o po­dob­nych ce­chach;
6. we­dług mark­siz­mu: sto­pień roz­wo­ju spo­łecz­ne­go;
7. w ge­o­lo­gii: ze­spół skał pow­sta­łych jed­nym okre­sie ge­o­lo­gicz­nym;
8. wyraz ma­ją­cy okre­ślo­ną bu­do­wę sło­wot­wór­czą;
9. sa­mo­dziel­ny od­dział woj­ska;
10. ro­dzaj broni;
11. kształ­ce­nie za­kon­ne, edu­ka­cja re­li­gij­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa ludzi, któ­rych łączą okre­ślo­ne po­glą­dy

 (1.2) wojsk. sa­mo­dziel­ny od­dział woj­sko­wy

 (1.3) geol. jed­nost­ka pod­sta­wo­wa w li­to­stra­ty­gra­fii

 (1.4) for­mo­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • for­ma­cja spo­łecz­na w ma­te­ria­liz­mie hi­sto­rycz­nym – okre­śle­nie spo­łe­czeń­stwa na danym eta­pie roz­wo­ju
  • for­ma­cja re­ak­tyw­na w psy­cho­lo­gii – me­cha­nizm obron­ny
  • for­ma­cja ro­ślin­na w bo­ta­ni­ce – śro­do­wi­sko­wo uwa­run­ko­wa­ne zbio­ro­wi­sko ro­ślin­ne
  • for­ma­cja (ge­o­lo­gia) – jed­nost­ka li­to­stra­ty­gra­ficz­na
  • for­ma­cja skal­na – forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu
  • for­ma­cja (woj­sko) – od­dział woj­sko­wy
  • for­ma­cja mun­du­ro­wa – zob. Służ­ba mun­du­ro­wa
  • for­ma­cje w ana­li­zie tech­nicz­nej – układ wy­kre­su wska­zu­ją­cy na kon­ty­nu­a­cje bądź od­wró­ce­nie tren­du
  • for­ma­cja sło­wot­wór­cza – wyraz o okre­ślo­nej bu­do­wie sło­wot­wór­czej
  • for­ma­cja (li­te­ra­tu­roz­naw­stwo) – kon­cep­cja pe­rio­dy­za­cyj­na w ba­da­niach hi­sto­rycz­no­li­te­rac­kich
  • for­ma­cja chrze­ści­jań­ska w te­o­lo­gii – pro­ces doj­rze­wa­nia i udo­sko­na­la­nia się na dro­dze do świę­to­ści
  • for­ma­cja za­kon­na w te­o­lo­gii – pro­ces doj­rze­wa­nia i udo­sko­na­la­nia się na dro­dze rad ewan­ge­licz­nych we współ­pra­cy z łaską Bożą

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale pro­szę pa­mię­tać, że big­bi­tow­cy to była for­ma­cja jed­no­po­ko­le­nio­wa. Au­to­rzy tek­stów mieli po tyle samo lat, co wy­ko­naw­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmat͡sʲja, AS: formacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formacyjny, formatywny

 rzecz. formator mos.

Wiktionary


formacyjny

przy­miot­nik od: for­ma­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy for­ma­cji, zwią­za­ny z for­ma­cją

 (1.2) taki, który ufor­mo­wał coś lub kogoś w istot­ny spo­sób, np. dzie­dzi­nę nauki, nurt sztu­ki, czyjś świa­to­po­gląd

 (1.3) rel. zwią­za­ny z for­mo­wa­niem kogoś w wie­rze, jako ka­to­li­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No­wi­cjusz po­wi­nien prze­by­wać w domu for­ma­cyj­nym przez jeden rok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formacja ż., reformacja ż., formator m., formatorka ż., forma ż., foremka ż., format m., formowanie n., uformowanie n., formacyjność ż., formatywność ż., reformowanie n., zreformowanie n., reformator m., reformatorka ż., formierz m., formiernia ż., reformy nmos.

 czas. formować ndk., uformować dk., reformować ndk., zreformować dk.

 przym. formatywny, formierski

 przysł. formacyjnie

Wiktionary


formak

blok ka­mie­nia łu­pa­ne­go o kształ­cie i wy­mia­rach zbli­żo­nych do kształ­tu i wy­mia­rów przysz­łe­go wy­ro­bu lub bę­dą­cy jego wie­lo­krot­no­ścią


SJP.pl

For­mak – blok skal­ny łu­pa­ny z przez­na­cze­niem na kon­kret­ny wyrób (lub jego krot­ność) tak, aby zmi­ni­ma­li­zo­wać nad­da­tek na dal­szą obrób­kę.

Wikipedia


formaldehyd

zwią­zek or­ga­nicz­ny, naj­prost­szy al­de­hyd ali­fa­tycz­ny; al­de­hyd mrów­ko­wy, me­ta­nal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) chem. CH2O, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, pier­wszy w sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­nym al­de­hy­dów;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formaldehydowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aldehyd mrówkowy, metanal

Wiktionary


formaldehydowy

przy­miot­nik od: for­mal­de­hyd


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z for­mal­de­hy­dem, do­ty­czą­cy for­mal­de­hy­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formaldehyd mrz.

Wiktionary


formalina

wodny rozt­wór al­de­hy­du mrów­ko­we­go, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie jako śro­dek de­zyn­fek­cyj­ny lub kon­ser­wu­ją­cy oraz słu­żą­cy do wy­ro­bu two­rzyw sztucz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. rozt­wór wodny for­mal­de­hy­du, sto­so­wa­ny jako śro­dek od­ka­ża­ją­cy i kon­ser­wu­ją­cy;

Wiktionary

For­ma­li­na – na­sy­co­ny (35–40%) rozt­wór wodny for­mal­de­hy­du (al­de­hy­du mrów­ko­we­go), be­zbarw­na ciecz o draż­nią­cym ostrym za­pa­chu i smaku, sil­nie tok­sycz­na i bak­te­rio­bój­cza (ścina biał­ka za­rów­no struk­tu­ral­ne, jak i en­zy­ma­tycz­ne).

Jako śro­dek wy­god­niej­szy w uży­ciu za­stę­pu­je sam for­mal­de­hyd, który w wa­run­kach nor­mal­nych jest gazem. Mie­sza się z eta­no­lem, słu­żą­cym do jej sta­bi­li­zo­wa­nia (czy­sta for­ma­li­na ma ten­den­cję do po­li­me­ry­za­cji do triok­sa­nu lub po­liok­sy­me­ty­le­nu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) 29-latek sam przy­pad­ko­wo ob­ciął sobie palec u nogi. Przez rok trzy­mał go w sło­i­ku z for­ma­li­ną.

 (1.1) Rühtgard po­czuł dła­wie­nie w gard­le, kiedy przyj­rzał się po­tęż­ne­mu ak­wa­rium wy­peł­nio­ne­mu for­ma­li­ną, w któ­rym stał dwu­me­tro­wy al­bi­nos o ne­gro­i­dal­nych ry­sach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formalinowy

Wiktionary


formalinowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­ma­li­ną, do­ty­czą­cy for­ma­li­ny; za­wie­ra­ją­cy for­ma­li­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formalina ż.

Wiktionary


formalista

osoba przy­pi­su­ją­ca for­mie wiel­kie zna­cze­nie, sto­su­ją­ca się ści­śle do obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów; pe­dant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zbyt­nio przy­wią­zu­ją­cy wagę do for­mal­no­ści, zew­nętrz­nych form dzia­ła­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmaˈlʲista, AS: formalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalizm m., formalność ż., formalizacja ż.

:: fż. formalistka ż.

 przym. formalny, formalistyczny, formatywny

 przysł. formalnie, formalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedant, gorliwiec, nadgorliwiec, purysta, skrupulat, skrupulant

Wiktionary


formalistka

ko­bie­ta przy­pi­su­ją­ca for­mie wiel­kie zna­cze­nie, sto­su­ją­ca się ści­śle do obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów; pe­dant­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zbyt­nio przy­wią­zu­ją­ca wagę do for­mal­no­ści, zew­nętrz­nych form dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­blio­te­kar­ki nie są for­ma­list­ka­mi i cho­ciaż traci na tym sta­ty­sty­ka, cie­szą się każ­dym czy­tel­ni­kiem — nawet, jeśli nie jest za­re­je­stro­wa­ny. Mart­wią się je­dy­nie tym, że „od­po­ży­cza­ne" książ­ki cza­sem giną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalizm m., formalność ż., formalizacja ż.

:: fm. formalista m.

 przym. formalny, formalistyczny, formatywny

 przysł. formalnie, formalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pedantka, purystka

Wiktionary


formalistycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób for­ma­li­stycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmalʲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: formalʹistyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formalistyczny

 rzecz. formalista mos., formalność ż., formalistka ż., formalistyczność ż.

 przysł. formalnie

Wiktionary


formalistyczność

→ for­ma­li­stycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest for­ma­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są for­ma­li­stycz­ni

Wiktionary

Patrz:

formalistyczny

Powiązane:

 przym. formalistyczny, formalny

 przysł. formalistycznie

Wiktionary


formalistyczny

1. przy­wią­zu­ją­cy nad­mier­ną wagę do usta­lo­nych form i prze­pi­sów;
2. wy­ra­ża­ją­cy taką po­sta­wę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się for­ma­liz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formalizacja ż., forma ż., formalizm m., formalista m., formalistka ż., formalność ż., formalistyczność ż.

 czas. formalizować ndk.

 przym. formalny

 przysł. formalistycznie, formalnie

Wiktionary


formalistyka

ści­słe, nad­mier­nie skru­pu­lat­ne prze­strze­ga­nie usta­lo­nych form i prze­pi­sów


SJP.pl


formalizacja

1. na­da­nie cze­muś wła­ści­wych kształ­tów, do­sko­na­le­nie formy cze­goś;
2. pro­ce­du­ra pro­wa­dzą­ca na­da­nia cze­muś po­sta­ci sfor­ma­li­zo­wa­nej lub for­mal­ne­go sta­tu­su praw­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ce­du­ra, któ­rej celem jest przed­sta­wie­nie danej te­o­rii lub sy­ste­mu w sfor­ma­li­zo­wa­nej po­sta­ci

 (1.2) na­da­wa­nie nie­for­mal­nej or­ga­ni­za­cji sta­tu­su praw­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formalność ż., formalista m., formalistka ż., formalizowanie n., sformalizowanie n., formularz m., forma ż., formowanie n., sformowanie n.

 czas. formalizować ndk., sformalizować dk., formować ndk., sformować dk.

 przym. formalny, formalistyczny

 przysł. formalnie

Wiktionary


formalizm

1. przy­wią­zy­wa­nie nad­mier­nej wagi do usta­lo­nych form i prze­pi­sów;
2. sta­no­wi­sko w fi­lo­zo­fii, sztu­ce, we­dług któ­re­go war­tość dzie­ła wy­ni­ka w za­sad­ni­czym stop­niu z jego formy;
3. w nauce: ma­te­ma­tycz­ne sfor­mu­ło­wa­nie za­gad­nie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ści­słe trzy­ma­nie się li­te­ry prze­pi­sów w danym dzia­ła­niu

 (1.2) filoz. sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne sta­wia­ją­ce na formę przy oce­nie dzie­ła

 (1.3) filoz. mat. nurt w fi­lo­zo­fii ma­te­ma­tycz­nej wi­dzą­cy ma­te­ma­ty­kę jako sy­stem for­mal­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • for­ma­lizm (ko­gni­ty­wi­sty­ka) – lub for­ma­li­za­cja – spo­sób po­stę­po­wa­nia, pro­ce­du­ra, lub ich pro­dukt ści­śle prze­strze­ga­ją­cy uprzed­nio zde­fi­nio­wa­ne re­gu­ły
  • for­ma­lizm (ad­mi­ni­stra­cja) – ści­słe prze­strze­ga­nie prze­pi­sów praw­nych i ad­mi­ni­stra­cyj­nych
  • for­ma­lizm (nauka) – to co jest sfor­ma­li­zo­wa­ne w ję­zy­ku ma­te­ma­tycz­nym może być za­pro­gra­mo­wa­ne na kom­pu­te­rze
  • for­ma­lizm (ma­te­ma­ty­ka) – kie­ru­nek w fi­lo­zo­fii ma­te­ma­ty­ki, bę­dą­cy formą roz­wo­jo­wą lo­gi­cyz­mu
  • for­ma­lizm ro­syj­ski – kie­ru­nek w fi­lo­zo­fii li­te­ra­tu­ry
  • for­ma­lizm dy­dak­tycz­ny – w dy­dak­ty­ce, te­o­ria do­bo­ru tre­ści na­u­cza­nia
  • me­to­dy for­mal­ne – w in­for­ma­ty­ce, za­sto­so­wa­nie ma­te­ma­ty­ki do bu­do­wy i we­ry­fi­ka­cji pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) For­ma­lizm nie zbawi was od cha­o­su. Le­piej już po­go­dzić się z du­chem czasu.

 (1.1) Pani Mon­roe wpro­wa­dzi­ła więk­szą eks­klu­zyw­ność, for­ma­lizm i pro­to­kół do wy­staw­nych przy­jęć w Bia­łym Domu.

 (1.3) Dodać na­le­ży, że o ile in­tu­i­cjo­nizm i for­ma­lizm po­zo­sta­ją wier­ne po­glą­dom i ideom swych twór­ców, o tyle lo­gi­cyzm uległ pew­nym zmia­nom – wy­stę­pu­je on dziś głów­nie w po­sta­ci tzw. lo­gi­cyz­mu plu­ra­li­stycz­ny­u­ra­li­stycz­ne­go (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalność ż., formalista mos., formalistka ż.

 przysł. formalnie

 przym. formalny, formalistyczny

Wiktionary


formalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­ma­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. formalizować ndk.

 rzecz. formalizacja ż.

Wiktionary


formalizować

1. na­da­wać cze­muś do­brze okre­ślo­ną, ści­słą formę;
2. ro­biąc coś, przy­wią­zy­wać nad­mier­ną wagę do usta­lo­nych form i prze­pi­sów;
3. for­ma­li­zo­wać się:
a) sta­wać się for­mal­nym;
b) przy­bie­rać ści­słą formę


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) na­da­wać okre­ślo­ne re­gu­ły lub formę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formalistyczny, formalny

 rzecz. formalność ż., formalizowanie n., formalizacja ż.

 przysł. formalnie

Wiktionary


formalnie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z prze­pi­sa­mi

 (1.2) uwz­ględ­nia­jąc formę

 (1.3) pot. po pro­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalista mos., formalistka ż., formalizacja ż., formalizm mrz., formalność ż.

 czas. formalizować, sformalizować

 przym. formalistyczny, formalny, formatywny

 przysł. formalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oficjalnie, urzędowo

 (1.2) strukturalnie

 (1.3) naprawdę, rzeczywiście

Wiktionary


formalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: for­mal­nie


SJP.pl


formalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: for­mal­ny


SJP.pl


formalnogramatyczny

zwią­za­ny z gra­ma­ty­ką for­mal­ną (spo­so­bem opisu ję­zy­ka for­mal­ne­go)


SJP.pl


formalności

1. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na urzę­do­wo, zgod­nie z pro­ce­du­rą;
2. pro­sta czyn­ność, ko­niecz­na dla za­cho­wa­nia usta­lo­nych reguł po­stę­po­wa­nia


SJP.pl


formalnościowy

zwią­za­ny z for­mal­no­ścią, do­ty­czą­cy for­mal­no­ści


SJP.pl


formalność

1. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na urzę­do­wo, zgod­nie z pro­ce­du­rą;
2. pro­sta czyn­ność, ko­niecz­na dla za­cho­wa­nia usta­lo­nych reguł po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­ność wy­ko­ny­wa­na we­dług prze­pi­sów, urzę­do­wo

 (1.2) czyn­ność ko­niecz­na, ale nie­i­stot­na albo bar­dzo pro­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­łat­wi­łem wszyst­kie for­mal­no­ści zwią­za­ne z re­je­stra­cją sa­mo­cho­du.

 (1.2) Eg­za­min na prawo jazdy był dla mnie czy­stą for­mal­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmalnɔɕt͡ɕ, AS: formalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formalizm m., formalista m., formalistka ż., formalizacja ż.

 czas. formalizować ndk.

 przym. formalny, formalistyczny, formatywny

 przysł. formalnie, formalistycznie

Wiktionary


formalny

1. od­no­szą­cy się do formy cze­goś, a nie tre­ści, isto­ty rze­czy;
2. wy­ni­ka­ją­cy z prze­pi­sów lub obo­wią­zu­ją­cych zasad;
3. po­tocz­nie: rze­czy­wi­sty, au­ten­tycz­ny, kom­plet­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z pew­ny­mi nor­ma­mi i prze­pi­sa­mi, wy­ma­ga­ny do utrzy­ma­nia po­rząd­ku

 (1.2) do­ty­czą­cy formy

 (1.3) nie­szcze­ry, wy­mu­szo­ny

 (1.4) pot. ści­sły, praw­dzi­wy, rze­czy­wi­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­pu­bli­ka Sacha to for­mal­na nazwa Ja­ku­cji.

 (1.2) Bie­głość for­mal­na tego twór­cy bu­dzi­ła sza­cu­nek.

 (1.3) Mał­żeń­stwo Krzysz­to­fa i Janki to tylko for­mal­ny zwią­zek — sami przyz­na­ją, że po­bra­li się pod pre­sją ro­dzi­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmalnɨ, AS: formalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formalizm m., formalista m., formalista ż., formalistyczność ż., formalistyka ż., formalizacja ż., formalność ż., forma ż., formalistka ż.

 przym. formalistyczny, formalnoprawny, formowy

 przysł. formalnie

 czas. formalizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oficjalny, urzędowy, legalny

Wiktionary


formamid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik oraz pla­sty­fi­ka­tor


SJP.pl

For­ma­mid – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­dów, po­cho­dzą­cy od kwasu mrów­ko­we­go i bę­dą­cy naj­prost­szym przed­sta­wi­cie­lem tej klasy związ­ków. Sto­so­wa­ny jest w syn­te­zie or­ga­nicz­nej jako roz­pu­szczal­nik oraz pla­sty­fi­ka­tor.

Wikipedia


forman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • For­man – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Sar­gent
  • For­man (ang. For­man Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Sar­gent
  • Miloš For­man (1932–2018) – cze­ski re­ży­ser fil­mo­wy, obec­nie za­miesz­ka­ły i two­rzą­cy w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • James For­man (1928–2005) – ame­ry­kań­ski dzia­łacz praw czło­wie­ka
  • Eze­kiel For­man Cham­bers (1788–1867) – po­li­tyk ame­ry­kań­ski
  • Škoda For­man – sa­mo­chód oso­bo­wy w wer­sji kombi pro­du­ko­wa­ny (1990–1995) przez cze­skie za­kła­dy Škoda Auto
  • (11333) For­man – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id, od­kry­ta 20 kwiet­nia 1996 roku

Wikipedia


formant

1. grupa skła­do­wych widma dźwię­ku na­da­ją­cych mu swo­i­stą barwę;
2. ele­ment, za po­mo­cą któ­re­go dany wyraz zo­stał ut­wo­rzo­ny od swej pod­sta­wy sło­wot­wór­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. skład­nik dźwię­ku na­da­ją­cy mu swo­i­stą barwę

 (1.2) jęz. ele­ment sło­wot­wór­czy for­mu­ją­cy, kształ­tu­ją­cy wyraz po­chod­ny od pod­sta­wo­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • for­mant (aku­sty­ka)
  • for­mant (mor­fo­lo­gia)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wpływ for­man­tów na za­bar­wie­nie uczu­cio­we wy­ra­zów – po­wie­dział Dmu­cha­wiec gło­sem cho­re­go bor­su­ka. – Oto fra­pu­ją­cy temat na­szej dzi­siej­szej lek­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formantowy

 rzecz. formanta ż., formanta metryczna ż.

Wiktionary


formanta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. zob. for­man­ta me­trycz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formant mrz.

Wiktionary


formantowy

zwią­za­ny z for­man­tem, do­ty­czą­cy for­man­tu


SJP.pl


format

1. roz­mia­ry książ­ki, ar­ku­sza pa­pie­ru, zdję­cia itp.
2. ogół cech oce­nia­nych wy­so­ko lub nisko
3. struk­tu­ra pliku zwią­za­na z okre­ślo­nym spo­so­bem za­pi­su i od­czy­ty­wa­nia in­for­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­miar ar­ku­sza pa­pie­ru, książ­ki itp.

 (1.2) in­form. ro­dzaj pliku zwią­za­ny z od­po­wied­nim spo­so­bem za­pi­su i od­czy­tu

 (1.3) ogół cech oce­nia­nych wy­so­ko lub nisko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • For­mat pliku
  • For­ma­to­wa­nie dysku
  • For­ma­to­wa­nie tek­stu – na­da­wa­nie tek­sto­wi okre­ślo­ne­go stylu i kształ­tu
  • For­mat – ko­men­da w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia Com­mon Lisp
  • For­mat – po­le­ce­nie sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go wy­stę­pu­ją­ce w wielu sy­ste­mach ope­ra­cyj­nych
  • FORMAT – po­le­ce­nie sy­ste­mu CP/J
  • For­mat (cza­so­pis­mo)
  • For­ma­to­wa­nie do­ku­men­tów tek­sto­wych
  • For­mat ar­ku­sza pa­pie­ru (zo­bacz też: Ry­su­nek tech­nicz­ny ma­szy­no­wy)
  • For­mat audio – ro­dzaj no­śni­ka, na jakim pu­bli­ko­wa­na jest mu­zy­ka, spo­sób prze­cho­wy­wa­nia da­nych dźwię­ko­wych: (ka­se­ta ma­gne­to­fo­no­wa, CD, płyta gra­mo­fo­no­wa).
  • For­mat ra­dio­wy/te­le­wi­zyj­ny oz­na­cza ro­dzaj pro­gra­mu na­da­wa­ne­go w danej sta­cji ra­dio­wej / te­le­wi­zyj­nej.
  • For­mat filmu – roz­miar klat­ki obra­zu rolki fil­mo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz in­sty­tut wy­da­je ze­szy­ty na­u­ko­we w for­ma­cie A4.

 (1.1) Moją je­dy­ną pa­miąt­ką z tam­te­go okre­su jest zdję­cie for­ma­tu pocz­tów­ko­we­go z za­dar­tym ro­giem.

 (1.2) Jest wiele for­ma­tów pli­ków dźwię­ko­wych.

 (1.2) W in­ter­ne­cie są stro­ny umoż­li­wia­ją­ce kon­wer­sję mię­dzy for­ma­ta­mi.

 (1.2) Pro­gram od­czy­tu­je wszyst­kie for­ma­ty pli­ków CAD.

 (1.3) Na fe­sti­wa­lu po­ja­wi­ły się gwia­zdy wiel­kie­go for­ma­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrmat, AS: format

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formatka ż., formatownik m., formatowanie n., sformatowanie ż., forma ż., formowanie n., sformowanie n.

:: zdrobn. formacik m.

 czas. formatować ndk., sformatować dk., formować ndk., sformować dk.

 przym. formatowy, formacyjny, formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmiar, wielkość

Wiktionary


formatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. kilka ka­wał­ków for­ni­ru, które two­rzą ar­kusz o wy­ma­ga­nych wy­mia­rach

 (1.2) po­ligr. stro­na tek­stu przy­go­to­wa­na do po­wie­le­nia tech­ni­ką małej po­li­gra­fii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmatka, AS: formatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format m., formacik m., formatowanie n.

 czas. formatować ndk., sformatować dk.

 przym. formatowy, formatkowy, formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) formularz

Wiktionary


formatkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­mat­ką, do­ty­czą­cy for­mat­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formatka ż.

 przym. formatywny

Wiktionary


formatnik

me­cha­nizm do na­sta­wie­nia for­ma­tu na ma­szy­nie po­li­gra­ficz­nej


SJP.pl


formator

po­li­tyk wyz­na­czo­ny przez głowę pań­stwa (pre­zy­den­ta, króla) do two­rze­nia więk­szo­ścio­wej ko­a­li­cji par­la­men­tar­nej i rządu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba trud­nią­ca się po­mo­cą w ja­kim­kol­wiek roz­wo­ju oso­bo­wo­ści czło­wie­ka

 (1.2) polit. po­li­tyk wy­bra­ny przez głowę pań­stwa do sfor­mo­wa­nia rządu ko­a­li­cyj­ne­go, po wy­bo­rach par­la­men­tar­nych lub upad­ku po­przed­nie­go ga­bi­ne­tu;

Wiktionary

For­ma­tor lub for­ma­te­ur – po­li­tyk wy­bra­ny przez głowę pań­stwa do sfor­mo­wa­nia rządu ko­a­li­cyj­ne­go, po wy­bo­rach par­la­men­tar­nych lub upad­ku po­przed­nie­go ga­bi­ne­tu. Rola for­ma­to­ra jest szcze­gól­nie ważna na sce­nie po­li­tycz­nej Bel­gii, Ho­lan­dii, Luk­sem­bur­ga, Iz­ra­e­la oraz Czech. W tych kra­jach wła­dza wy­ko­naw­cza wy­bie­ra­na jest przez wła­dzę usta­wo­daw­czą, zaś or­dy­na­cja pro­por­cjo­nal­na oraz sy­stem wie­lo­par­tyj­ny po­wo­du­ją, że ko­a­li­cje są czę­stym zja­wi­skiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksiądz Olek na­łe­żał do grupy for­ma­to­rów oa­zo­wych.

 (1.1) W spot­ka­niu wzię­li udział for­ma­to­rzy z róż­nych pro­win­cji za­kon­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., formacja ż., format m.

:: fż. formatorka ż.

 czas. formować ndk.

 przym. formacyjny, formatywny

Wiktionary


formatorka

edu­ka­tor­ka wspie­ra­ją­ca roz­wój oso­bi­sty i du­cho­wy czło­wie­ka


SJP.pl


formatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­ma­to­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • for­ma­to­wa­nie tek­stu
    • for­ma­to­wa­nie wa­run­ko­we
  • for­ma­to­wa­nie dysku
    • for­ma­to­wa­nie ni­sko­po­zio­mo­we
  • for­ma­to­wa­nie kodu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmatɔˈvãɲɛ, AS: formatovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. formatować

 rzecz. formatka ż., format m.

 przym. formatowy, formatywny

Wiktionary


formatować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) druk. po­ligr. in­form. na­da­wać cze­muś jakiś for­mat, kształt

 (1.2) in­form. przy­sto­so­wy­wać no­śnik da­nych do pracy przez od­po­wied­nie usta­le­nie jego sy­ste­mu pli­ków

 (1.3) in­form. pot. ka­so­wać za­war­tość dysku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie je­stem po­li­gra­fem i nie będę for­ma­to­wał pracy ma­gi­ster­skiej - oddam pro­sty wy­druk.

 (1.2) Karta pa­mię­ci w moim nowym apa­ra­cie była dwu­krot­nie for­ma­to­wa­na, a mimo tego zdję­cia nie za­pi­sa­ły się.

 (1.3) Pirat nie wie­dział, że nie ma sensu for­ma­to­wać dysku twar­de­go, gdyż po­li­cja i tak zdoła odzy­skać dane.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmaˈtɔvat͡ɕ, AS: formatovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format m., formatka ż., forma ż., formatowanie

 przym. formatowy, formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) czyścić

Wiktionary


formatownik

część formy ty­po­gra­ficz­nej


SJP.pl


formatowy

zwią­za­ny z for­ma­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z for­ma­tem, do­ty­czą­cy for­ma­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. format m., formacik m., formatka ż., formatowanie n., sformatowanie ż., forma ż., formowanie n., sformowanie n.

 czas. formatować ndk., sformatować dk., formować ndk., sformować dk.

 przym. formatywny

Wiktionary


formatyw

w ję­zy­koz­naw­stwie: najm­niej­szy ele­ment w struk­tu­rze po­wierzch­nio­wej ge­ne­ra­tyw­ne­go opisu zda­nia


SJP.pl


formatywny

ma­ją­cy zwią­zek z pro­ce­sem for­mo­wa­nia się cze­goś; kształ­tu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który coś for­mu­je, ma wpływ na for­mo­wa­nie się cze­goś

 (1.2) taki, który po­wo­du­je, że coś się for­mu­je

 (1.3) taki, w cza­sie któ­re­go coś się for­mu­je

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., foremka ż., reforma ż., formatka ż., format m., formacik m., formacja ż., formatowanie n., uformowanie n., sformowanie n., sformatowanie n., reformowanie n., zreformowanie n., formatywność ż., reformacja ż., reformator m., reformatorek m., reformatorka ż., formierz m., formierka ż., formiernia ż., przeformatowanie n., przeformatowywanie n., formierstwo n., reformowalność ż., niereformowalność ż., formator m., formatorka ż., formacyjność ż., foremność ż., nieforemność ż., formalność ż., formalista m., formalistka ż., formularz m., formuła ż., formułka ż.

 czas. formować ndk., sformować dk., uformować dk., formatować ndk., sformatować dk., reformować ndk., zreformować dk., przeformatować dk., przeformatowywać ndk., formułować ndk., sformułować dk.

 przym. reformacyjny, reformowy, reformowalny, niereformowalny, formatkowy, formatowy, formierski, foremkowy, formacyjny, foremny, nieforemny, formalnie, nieformalnie, formularzowy, formułowy

 przysł. reformacyjnie, formacyjnie, foremnie, nieforemnie, formalnie, nieformalnie

Wiktionary


formela

naz­wi­sko


SJP.pl


formella

naz­wi­sko


SJP.pl


formentera

For­men­te­ra – druga co do wiel­ko­ści wyspa wcho­dzą­ca w skład Pi­tiu­zów. Leży na po­łud­nie od Ibizy. Czwar­ta co do wiel­ko­ści wyspa Ba­le­a­rów. Sto­li­cą i głów­nym mia­stem jest Sant Fran­cesc de For­men­te­ra.

Wikipedia


formia

ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; len no­wo­ze­landz­ki


SJP.pl

For­mia – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji La­ti­na.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 35 758 osób, 489,8 os./km².

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa For­mia.

Wikipedia


formiarka

for­mier­ka;
1. ma­szy­na do wy­ko­ny­wa­nia form od­lew­ni­czych;
2. ma­szy­na, w któ­rej obra­ca­ją­cy się śli­mak wy­tła­cza ma­te­riał pla­stycz­ny


SJP.pl


formiarnia

dział od­lew­ni, w któ­rym wy­ra­bia się formy od­lew­ni­cze; for­mier­nia


SJP.pl


formiarz

osoba wy­ko­nu­ją­ca formy do kształ­to­wa­nia ma­te­ria­łów przez od­le­wa­nie; for­mierz, giser


SJP.pl


formicki

naz­wi­sko


SJP.pl


formierka

for­miar­ka;
1. ma­szy­na do wy­ko­ny­wa­nia form od­lew­ni­czych;
2. ma­szy­na, w któ­rej obra­ca­ją­cy się śli­mak wy­tła­cza ma­te­riał pla­stycz­ny


SJP.pl


formiernia

dział od­lew­ni, w któ­rym wy­ra­bia się formy od­lew­ni­cze; for­miar­nia


SJP.pl


formierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­mier­stwem, do­ty­czą­cy for­mier­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formierstwo n., forma ż.

 przym. formacyjny, formatywny

Wiktionary


formierz

osoba wy­ko­nu­ją­ca formy do kształ­to­wa­nia ma­te­ria­łów przez od­le­wa­nie; for­miarz, giser


SJP.pl


formikarium

osz­klo­ne, sztucz­ne mro­wi­sko, słu­żą­ce do badań bio­lo­gii mró­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ent. sztucz­ne mro­wi­sko;

Wiktionary

For­mi­ka­rium (łac. "for­mi­ca" – mrów­ka) – ro­dzaj in­sek­ta­rium, sztucz­ne mro­wi­sko przez­na­czo­ne do ho­dow­li mró­wek i ob­ser­wa­cji ży­ją­cych w nim mró­wek. Dzie­dzi­na zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem mró­wek to myr­me­ko­lo­gia.

W za­leż­no­ści od za­sto­so­wa­ne­go ma­te­ria­łu wy­róż­nia się for­mi­ka­ria:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) For­mi­ka­rium skła­da się z czę­ści gnia­zdo­wej oraz wy­bie­gu zwa­ne­go areną.

Wiktionary


forminga

sta­ro­grec­ki in­stru­ment mu­zycz­ny, chor­do­fon szar­pa­ny, od­mia­na liry albo ki­ta­ry


SJP.pl

For­min­ga (stgr. φόρμιγξ phór­minks) – sta­ro­grec­ki in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny, bez gryfu, od­mia­na liry albo ki­ta­ry.

Od liry i ki­ta­ry odróż­niał się więk­szą licz­bą strun. Po­dob­nie jak ki­ta­ra miał kor­pus re­zo­nan­so­wy w po­sta­ci drew­nia­ne­go pudła, z wew­nętrz­nie pu­sty­mi ra­mio­na­mi po­łą­czo­ny­mi po­przecz­ką zwaną jarz­mem.

Wikipedia


formista

ar­ty­sta two­rzą­cy zgod­nie z za­sa­da­mi for­miz­mu, trak­tu­ją­cy formę jako na­drzęd­ną w sto­sun­ku do tre­ści


SJP.pl


formistka

→ for­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

formista

formistyczny

→ for­mizm


SJP.pl

Patrz:

formizm

formizm

kra­kow­ski ruch ar­ty­stycz­ny z po­cząt­ku XX wieku, po­krew­ny ku­biz­mo­wi, gło­szą­cy na­drzęd­ną rolę formy w sztu­ce


SJP.pl

For­mizm – pol­ski awan­gar­do­wy ruch li­te­rac­ko-ar­ty­stycz­ny roz­wi­ja­ją­cy się w la­tach 1917–1922, czer­pią­cy in­spi­ra­cję z do­ko­nań ku­biz­mu, ek­spre­sjo­niz­mu i fu­tu­ryz­mu oraz sztu­ki lu­do­wej; był jedną z dwóch, obok uniz­mu, ory­gi­nal­nie pol­skich for­ma­cji awan­gar­do­wych.

Wikipedia


formo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od forma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrmɔ, AS: formo

Wiktionary


formolak

hand­lo­wa nazwa la­kie­ru ży­wicz­ne­go


SJP.pl


formoterol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek prze­ci­wast­ma­tycz­ny;

Wiktionary

In­for­ma­cje ogól­ne.

For­mo­te­rol (łac. "For­mo­te­ro­lum") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek roz­sze­rza­ją­cy os­krze­la, bę­dą­cy dłu­go­dzia­ła­ją­cym (>12 h) β2-mi­me­ty­kiem (LABA). For­mo­te­rol ma wy­dłu­żo­ny czas dzia­ła­nia (do 12 go­dzin) w po­rów­na­niu z krót­ko dzia­ła­ją­cy­mi β2 ago­ni­sta­mi, ta­ki­mi jak sal­bu­ta­mol (al­bu­te­rol), które są sku­tecz­ne przez 4 go­dzi­ny do 6 go­dzin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­karz za­le­cił Hance sto­so­wa­nie for­mo­te­ro­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrmɔˈtɛrɔl, AS: formoterol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Diffumax, Foradil, Forastmin, Oxis, Oxodil, Zafiron

Wiktionary


formotwórczy

kształ­tu­ją­cy formę


SJP.pl


formowalny

da­ją­cy się for­mo­wać, moż­li­wy do for­mo­wa­nia


SJP.pl


formowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­mo­wać.

 (1.2) techn. pro­ces przy­go­to­wa­nia no­wych aku­mu­la­to­rów do pracy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • for­mo­wa­nie wtry­sko­we – ter­min z za­kre­su obrób­ki two­rzyw sztucz­nych,
  • for­mo­wa­nie jed­nost­ki – ter­min z za­kre­su woj­sko­wo­ści,
  • for­mo­wa­nie sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nieformowanie n., forma ż., format mrz., sformowanie n., foremka ż., formalizacja ż.

 czas. formować ndk., sformować dk.

 przym. foremkowy, foremny, formatowy, formacyjny

Wiktionary


formować

na­da­wać kształt, formę; kształ­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) na­da­wać cze­muś okre­ślo­ną formę, kształt

 (1.2) o gru­pie ludzi: usta­wiać się w pew­nym po­rząd­ku

 (1.3) wy­ra­biać w kimś okre­ślo­ne cechy lub po­sta­wy

 (1.4) or­ga­ni­zo­wać coś po­wo­łu­jąc do życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Gdy or­szak się for­mo­wał, Szar­lej zo­stał z tyłu, dy­skret­nie wez­wał ku sobie Re­y­ne­va­na i Sam­so­na Miod­ka.

 (1.3) I temat, i sami roz­mów­cy for­mu­ją kształt ide­al­ne­go czło­wie­ka epoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmɔvat͡ɕ, AS: formovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forma ż., foremka ż., formowanie n., formiernia ż., format m., formator mos., formalizacja ż.

 czas. uformować, sformować, rozformować

 przym. foremny, foremkowy, formatowy, formacyjny, formatywny

 przysł. foremnie

Wiktionary


formowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


formownia

1. dział wyt­wór­ni, w któ­rym wy­ra­bia się formy;
2. po­mie­szcze­nie, w któ­rym na­da­je się osta­tecz­ne kształ­ty wy­ra­bia­nym w wyt­wór­ni przed­mio­tom


SJP.pl


formowy

zwią­za­ny z formą (na­czy­niem)


SJP.pl


formoza

prze­sta­rza­le: Taj­wan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. dawna nazwa wyspy Taj­wan

 (1.2) pot. Jed­nost­ka Woj­sko­wa For­mo­za

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hi­sto­rycz­na nazwa wyspy Taj­wan
  • Tor­pe­dow­nia
  • Jed­nost­ka Woj­sko­wa For­mo­za

Wikipedia


formula

w pra­wie rzym­skim: do­ku­ment z ro­szcze­nia­mi po­wo­da i za­rzu­ta­mi poz­wa­ne­go, skie­ro­wa­ny do pry­wat­ne­go sę­dzie­go przez pre­to­ra; for­mu­ła


SJP.pl


formulacja

forma użyt­ko­wa środ­ka ochro­ny ro­ślin, np. emul­sja, pro­szek, gra­nu­lat


SJP.pl


formularz

blan­kiet ja­kie­goś do­ku­men­tu do wy­peł­nie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) blan­kiet ja­kie­goś do­ku­men­tu do wy­peł­nie­nia

 (1.4) daw. zbiór for­muł, księ­ga in­for­ma­cyj­na

Wiktionary

For­mu­larz – wzór do­ku­men­tu z ru­bry­ka­mi do wy­peł­nie­nia.

Aby do­ku­ment mógł być do­wo­dem, musi speł­niać okre­ślo­ne wy­ma­ga­nia for­mal­ne i me­ry­to­rycz­ne. Wy­ma­ga­nia te winny być wy­szcze­gól­nio­ne w in­struk­cji. Ta zwy­kle nie jest do­stęp­na w chwi­li wy­sta­wia­nia do­ku­men­tu lub nie jest w ogóle znana wy­staw­cy. Roz­wią­za­niem jest for­mu­larz – blan­kiet do­ku­men­tu z na­dru­ko­wa­ny­mi ru­bry­ka­mi i ob­ja­śnie­nia­mi do­ty­czą­cy­mi spo­so­bu ich wy­peł­nie­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek mu­siał wy­peł­nić od­po­wied­ni for­mu­larz, żeby za­ło­żyć firmę.

 (1.2) Aby za­pi­sać się na kon­fe­ren­cję, ko­niecz­ne jest zgło­sze­nie udzia­łu za po­mo­cą for­mu­la­rza re­je­stra­cyj­ne­go do­stęp­ne­go on­li­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmulaʃ, AS: formulaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formularzowy, formatywny

 rzecz. formalizacja ż., formułowanie n.

 czas. formułować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blankiet

Wiktionary


formularzowy

→ for­mu­larz


SJP.pl

Patrz:

formularz

formuliczny

sza­blo­no­wy, sche­ma­tycz­ny


SJP.pl


formuła

1. stały tekst wy­po­wia­da­ny w pew­nych oko­licz­no­ściach;
2. usta­lo­ny spo­sób po­stę­po­wa­nia lub dzia­ła­nia cze­goś; pra­wi­dło;
3. sym­bo­licz­ny zapis zda­nia ma­te­ma­tycz­ne­go lub skład związ­ku che­micz­ne­go;
4. za­sa­da or­ga­ni­za­cji i cha­rak­ter ja­kiejś im­pre­zy, par­tii po­li­tycz­nej; forma or­ga­ni­za­cyj­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­pis na daną czyn­ność, spo­sób funk­cjo­no­wa­nia cze­goś

 (1.2) ka­te­go­ria wy­ści­gów sa­mo­cho­do­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • For­mu­ła – ka­na­dyj­sko-bry­tyj­ski film sen­sa­cyj­ny z 2001 roku w re­ży­se­rii Ronny’ego Yu
  • For­mu­ła – sta­lo­wa ko­lej­ka gór­ska ot­war­ta w czerw­cu 2016 roku w parku roz­ryw­ki Ener­gy­lan­dia w Za­to­rze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stan­dar­do­wa for­mu­ła po­dzię­ko­wa­nia współ­mał­żon­ko­wi wy­po­wia­da­na przez ju­bi­la­tów na­wią­zy­wa­ła li­te­ral­nie do tej, którą wy­gła­sza­no w cza­sie ślubu cy­wil­ne­go.

 (1.2) W ubie­gły wto­rek roz­po­czę­ły się star­ty w za­wo­dach for­mu­ły 1.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈmuwa, AS: formuu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formułowanie n., forma ż., formułka ż.

 czas. formułować

 przym. formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepis

Wiktionary


formułka

1. zdaw­ko­wy, stały tekst wy­po­wia­da­ny w pew­nych oko­licz­no­ściach;
2. wzór ma­te­ma­tycz­ny lub fi­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od for­mu­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To była do­brze mu znana for­muł­ka, którą mu­siał się po­słu­gi­wać dość czę­sto w pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formuła ż., formułowanie n.

 czas. formułować ndk.

 przym. formatywny

Wiktionary


formułkowy

zwią­za­ny z for­muł­ką, do­ty­czą­cy for­muł­ki


SJP.pl


formułować

wy­ra­żać jakąś myśl, na­da­wać jej ści­śle okre­ślo­ną formę słow­ną, pre­cy­zo­wać, okre­ślać coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfor­mu­ło­wać)

 (1.1) okre­ślać coś jasno i tre­ści­wie, uj­mo­wać w ści­słe wy­ra­że­nie

 (1.2) wy­ra­żać opi­nię, ży­cze­nia sło­wa­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny for­mu­ło­wać się (dk. sfor­mu­ło­wać się)

 (2.1) być for­mu­ło­wa­nym (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formularz mrz., formuła ż., formułowanie n., forma ż., formułka ż.

 czas. sformułować dk.

 przym. formatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ustalać

 (1.2) wyrażać

Wiktionary


formyl

resz­ta acy­lo­wa kwasu mrów­ko­we­go; grupa for­my­lo­wa


SJP.pl


formylowanie

wpro­wa­dza­nie do czą­stecz­ki związ­ku or­ga­nicz­ne­go grupy for­my­lo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­my­lo­wać.

Wiktionary

For­my­lo­wa­nie ("for­my­la­cja") – re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do związ­ku che­micz­ne­go grupy for­my­lo­wej (al­de­hy­do­wej), –CHO.

Przy­kła­do­wą re­ak­cją for­my­lo­wa­nia jest re­ak­cja Vils­me­ie­ra-Ha­ac­ka, np.:

For­my­lo­wa­nie jest re­ak­cją o dużym zna­cze­niu bio­lo­gicz­nym. M.in. bio­syn­te­za biał­ka ini­cjo­wa­na jest przez "N"-for­my­lo­me­tio­ni­nę, pow­sta­ją­cą w wy­ni­ku for­my­la­cji me­tio­ni­ny przez for­my­lo­wą po­chod­ną kwasu te­tra­hy­dro­fo­lio­we­go:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. formylować

Wiktionary


formylowy

grupa for­my­lo­wa - resz­ta acy­lo­wa kwasu mrów­ko­we­go; for­myl


SJP.pl


formówka

in­stru­ment sto­ma­to­lo­gicz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny pod­czas za­kła­da­nia plom­by do ubyt­ku na po­wierzch­ni stycz­nej zęba


SJP.pl


fornal

daw­niej ro­bot­nik fol­warcz­ny pra­cu­ją­cy przy ko­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. zaw. na­jem­ny ro­bot­nik rolny z fol­war­ku, ob­słu­gu­ją­cy konie ro­bo­cze i wy­ko­nu­ją­cy nimi prace go­spo­dar­skie w ma­jąt­kach ziem­skich;

 (1.2) daw. gwara. hak za­cze­po­wy na końcu dysz­la

Wiktionary

For­nal – w XIX-XX wieku na­jem­ny ro­bot­nik rolny ob­słu­gu­ją­cy konie, pra­cu­ją­cy z nimi w fol­war­kach, nie­kie­dy zwany też ra­ta­jem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­resz­cie wszy­scy for­na­le po­za­przę­ga­li konie do płu­gów i ki­wa­jąc się na ko­niach, z bi­cza­mi w rę­kach, rzę­dem je­cha­li drogą jeden za dru­gim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fornalka ż.

:: rzecz. Fornalski mos. / Fornalska ż.

 przym. fornalski

Wiktionary


fornalczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


fornalik

naz­wi­sko


SJP.pl


fornalka

prze­sta­rza­łe:
1. za­przęg przy­dzie­la­ny for­na­lo­wi do pracy;
2. klacz wcho­dzą­ca w skład za­przę­gu przy­dzie­la­ne­go for­na­lo­wi do pracy;
3. fur­man­ka, wóz, fura;
4. za­ję­cie for­na­la


SJP.pl


fornalski

→ for­nal


SJP.pl

For­nal­ski (forma żeń­ska: For­nal­ska, w licz­bie mno­giej: For­nal­scy) – pol­skie naz­wi­sko typu pa­tro­ni­micz­ne­go. Po­cho­dzi od rze­czow­ni­ka "for­nal", oz­na­cza­ją­ce­go woź­ni­cę. W Pol­sce naz­wi­skiem tym po­słu­gu­je się około 1000 osób, naj­wię­cej w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim.

Wikipedia

Patrz:

fornal

fornier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. for­nir

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forniernia ż.

 przym. fornierowy

 czas. fornierować ndk.

Wiktionary


forniernia

za­kład, w któ­rym wy­ra­bia­ne są for­ni­ry


SJP.pl


fornierować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. for­ni­ro­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fornier m.

 przym. fornierowy

Wiktionary


fornir

1. cien­kie ar­ku­sze do­bre­go drew­na, któ­ry­mi okle­ja się wy­ro­by z gor­sze­go drew­na; okle­i­na;
2. cien­kie płaty drew­na, z któ­rych two­rzy się sklej­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­kie płaty drew­na uzy­ski­wa­ne przez skra­wa­nie;

Wiktionary

For­nir (z niem.) – cien­kie płaty drew­na uzy­ski­wa­ne przez skra­wa­nie pła­skie (stycz­ne – w kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do włó­kien) lub ob­wo­do­we (łu­szcze­nie). Płaty te mają gru­bość od 0,1 do 5,0 mm. For­ni­ry dzie­lą się ze wzglę­du na za­sto­so­wa­nie na okle­i­ny i obło­gi. For­nir w za­leż­no­ści od efek­tow­no­ści ry­sun­ku (od ga­tun­ku drze­wa) może być przez­na­czo­ny na sklej­kę, okle­i­nę (for­ni­ro­wa­nie) lub drew­no war­stwo­we pra­so­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na for­nir przez­na­cza się drew­no okrą­głe o du­żych śred­ni­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrʲɲir, AS: forʹńir

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fornirować

 przym. fornirowy

Wiktionary


fornirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|for­ni­ro­wać.

Wiktionary

For­ni­ro­wa­nie – po­kry­wa­nie ma­te­ria­łu, naj­czę­ściej drew­nia­ne­go lub drew­no­po­dob­ne­go, war­stwą drew­na o wyż­szej ja­ko­ści – for­ni­ru, dzię­ki czemu przy ob­ni­żo­nym kosz­cie można zbu­do­wać dany pro­dukt (np. front mebli, drzwi), tak aby wy­glą­dał jak zbu­do­wa­ny z li­te­go i cen­niej­sze­go drew­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niefornirowanie n.

 czas. fornirować ndk.

Wiktionary


fornirowany

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty for­ni­rem (war­stwą drew­na o wyż­szej ja­ko­ści)

Wiktionary


fornirować

po­kry­wać drew­no for­ni­rem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. okła­dać wy­ro­by sto­lar­skie for­ni­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fornir mrz., fornirowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykładać fornirem

Wiktionary


fornirowy

przy­miot­nik od: for­nir


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­ni­rem; wy­ko­na­ny z for­ni­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fornir mrz.

Wiktionary


fornirski

→ for­nir; for­ni­ro­wy


SJP.pl


foronidy

typ mor­skich bez­krę­gow­ców; kry­zel­ni­ce


SJP.pl


foropter

urzą­dze­nie do ba­da­nia re­frak­cji i za­bu­rzeń wi­dze­nia obu­ocz­ne­go


SJP.pl

Fo­rop­ter – urzą­dze­nie sto­so­wa­ne w oku­li­sty­ce i op­to­me­trii słu­żą­ce do usta­le­nia wady wzro­ku. Za­wie­ra wew­nątrz so­czew­ki sfe­rycz­ne i cy­lin­drycz­ne, pryz­ma­ty, różne fil­try op­tycz­ne, cy­lin­der skrzy­żo­wa­ny, otwór ste­no­pe­icz­ny i inne przy­bo­ry.

Wikipedia


fororak

wy­mar­ły nie­lot­ny ptak wy­stę­pu­ją­cy w mio­ce­nie na te­re­nie Pa­ta­go­nii


SJP.pl

Fo­ro­rak ("Pho­rusr­ha­cos") – ro­dzaj wiel­kich, wy­mar­łych nie­lot­nych pta­ków z ro­dzi­ny Pho­rusr­ha­ci­dae, wy­stę­pu­ją­cych w mio­ce­nie na te­re­nie Pa­ta­go­nii, 20–14 mi­lio­nów lat temu. Obej­mu­je jeden ga­tu­nek – "Pho­rusr­ha­cos lon­gis­si­mus".

Wikipedia


forować

sta­wiać kogoś w uprzy­wi­le­jo­wa­nej sy­tu­a­cji, dawać fory


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dawać pier­wszeń­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forowanie n., fory nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popierać, uprzywilejowywać

Wiktionary


forowicz

uczest­nik in­ter­ne­to­we­go forum dy­sku­syj­ne­go; fo­ru­mo­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) użyt­kow­nik forum (in­ter­ne­to­we­go)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Użyt­kow­ni­cy forów wolą uży­wać mniej po­praw­nej, lecz po­pu­lar­niej­szej formy „fo­ru­mo­wicz” nad „fo­ro­wicz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈrɔvʲit͡ʃ, AS: forovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forum n., forumowicz m.

 przym. forumowy, forowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forumowicz

Wiktionary


forowiczka

ko­bie­ta wy­po­wia­da­ją­ca się na forum in­ter­ne­to­wym; fo­ru­mo­wicz­ka


SJP.pl


forowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z forum (in­ter­ne­to­wym)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forum n., forumowicz m., forowicz m.

 przym. forumowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forumowy

Wiktionary


forpik

wo­do­szczel­ny prze­dział na dzio­bie lub rufie stat­ku, za­bez­pie­cza­ją­cy go przed za­to­pie­niem w razie usz­ko­dze­nia; skraj­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. scho­wek pod po­kła­dem dzio­bo­wym (for­de­kiem)

Wiktionary


forpoczta

po­ste­ru­nek lub od­dział zwia­dow­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. przest. wy­su­nię­te sta­no­wi­sko po­ste­run­ko­we

 (1.2) wojsk. wy­wia­dow­cza grupa woj­sko­wa

 (1.3) przen. książk. osoba lub zja­wi­sko, które wy­prze­dza swoją epokę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­stow spę­dził noc tę wraz ze swoim od­dzia­łem w for­pocz­tach dy­wiz­ji Ba­gra­tio­na.

 (1.2) Kiedy z po­sel­stwem ta­jem­nem / Tu bie­głem, wojsk for­pocz­ty już stały nad Niem­nem (…)

 (1.3) Czy ane­stez­jo­lo­dzy to for­pocz­ta wspól­nej walki le­ka­rzy o lep­sze za­rob­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈpɔt͡ʃta, AS: forpočta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) awangarda

Wiktionary


forsa

pot. pie­nią­dze; kasa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pie­nią­dze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zes wy­cho­dzi z za­ło­że­nia, że w życiu naj­waż­niej­sza jest forsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrsa, AS: forsa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forsiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmal, sałata, hajs, kasa, kapucha

Wiktionary


forsiasty

po­tocz­nie: ma­ją­cy dużo pie­nię­dzy, bo­ga­ty; ka­sia­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. taki, który ma dużo pie­nię­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forsa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogaty, kasiasty

Wiktionary


forsing

[czy­taj: fors-ing] me­to­da do­wo­dze­nia nies­przecz­no­ści i nie­za­leż­no­ści zdań te­o­rii mno­go­ści; for­cing


SJP.pl

For­sing (for­cing) – me­to­da do­wo­dze­nia nies­przecz­no­ści i nie­za­leż­no­ści zdań te­o­rii mno­go­ści wzglę­dem ak­sjo­ma­tów Zer­me­la-Fra­en­kla. For­sing to jedna z metod uży­wa­nych w ma­te­ma­ty­ce do ści­słe­go udo­wod­nie­nia, że pew­nych stwier­dzeń nie można ani udo­wod­nić, ani oba­lić (ten ostat­ni ter­min oz­na­cza udo­wod­nie­nie za­prze­cze­nia).

Wikipedia


forskolina

sub­stan­cja czyn­na wy­stę­pu­ją­ca w ko­rze­niach po­krzy­wy in­dyj­skiej, wy­ko­rzy­sty­wa­na lecz­ni­czo


SJP.pl

For­sko­li­na, kol­for­sy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy lab­da­nów wy­i­zo­lo­wa­ny z ro­ślin z ga­tun­ku "". Wy­ka­zu­je wła­ści­wo­ści roz­sze­rza­ją­ce na­czy­nia krwio­no­śne i po­bu­dza­ją­ce czyn­ność serca. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest w ba­da­niach bio­che­micz­nych jako od­wra­cal­ny ak­ty­wa­tor cy­kla­zy ade­ny­lo­wej w celu zwięk­sza­nia stę­że­nia cAMP w ko­mór­kach.

Wikipedia


forsować

1. prze­pro­wa­dzać coś siłą, na­rzu­cać coś komuś;
2. mę­czyć, prze­cią­żać, nad­wy­rę­żać nad­mier­nym wy­sił­kiem;
3. po­ko­ny­wać przesz­ko­dy te­re­no­we, po­su­wać się z tru­dem po cięż­kim do prze­by­cia te­re­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­pie­rać lub wpro­wa­dzać coś albo kogoś, na­ci­ska­jąc, czę­sto prze­ciw­ko prze­ciw­nym gło­som

 (1.2) mę­czyć, wy­si­lać

 (1.3) po­su­wać się z wy­sił­kiem, po­ko­nu­jąc trud­ny teren

 (1.4) prze­ła­my­wać za­bez­pie­cze­nia, prze­do­sta­wać się przez struk­tu­ry obron­ne

 (1.5) utrzy­my­wać płyny w wa­run­kach, sprzy­ja­ją­cych fer­men­ta­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny for­so­wać się

 (2.1) wy­si­lać się, nad­mier­nie zu­ży­wać siły

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forsowny

 przyim. forsownie

Wiktionary


forsowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: for­sow­nie


SJP.pl


forsowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: for­sow­ny


SJP.pl


forsowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest for­sow­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. forsowny

 przysł. forsownie

Wiktionary


forsowny

wy­ko­ny­wa­ny z dużym na­kła­dem sił, z wy­sił­kiem; mę­czą­cy, in­ten­syw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mę­czą­cy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forsować

 rzecz. forsowność ż.

Wiktionary


forspan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. woź­ni­ca

Wiktionary


forssa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Fin­lan­dii, w re­gio­nie Kanta-Häme;

Wiktionary

Fors­sa (szw. "Forsa") – mia­sto i gmina w Fin­lan­dii w re­gio­nie Kanta-Häme (dawna pro­win­cja Fin­lan­dia Po­łud­nio­wa). Zaj­mu­je po­wierzch­nię 253,39 km², z czego 4,61 km² sta­no­wi woda. Po­pu­la­cja w 2023 r. wy­no­si­ła 16 502 miesz­kań­ców.

Wikipedia


forster

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert For­ster (ur. 1902, zm. 1952) – ga­u­le­i­ter z NSDAP
  • Ed­mund For­ster (ur. 1878, zm. 1933) – le­karz nie­miec­ki
  • Ed­ward Mor­gan For­ster (ur. 1879, zm. 1970) – pro­za­ik an­giel­ski
  • Fra­ser For­ster (ur. 1988) – pił­karz an­giel­ski
  • Georg For­ster (ur. 1754, zm. 1794) – przy­rod­nik pol­sko-nie­miec­ki szkoc­kie­go po­cho­dze­nia
  • He­le­ne von For­ster (1859–1923) – nie­miec­ka po­et­ka i dzia­łacz­ka spo­łecz­na
  • Henry For­ster (ur. 1866, zm. 1936) – bry­tyj­ski po­li­tyk, 1. baron For­ster
  • Hugh Ar­nold-For­ster (ur. 1855, zm. 1909) – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Ilse For­ster (ur. 1922) – nie­miec­ka zbrod­niar­ka wo­jen­na
  • Jo­hann Re­in­hold For­ster (ur. 1729, zm. 1798) – przy­rod­nik po­cho­dze­nia szkoc­kie­go
  • Karol For­ster (ur. 1800, zm. 1879) – pol­ski pi­sarz i poeta
  • Marc For­ster (ur. 1969) – re­ży­ser szwaj­car­sko-nie­miec­ki

Wikipedia


forsteryt

mi­ne­rał, krze­mian ma­gne­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

Wiktionary

For­ste­ryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów za­li­cza­ny do grupy oli­wi­nów. For­ste­ryt na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. For­ste­ryt zna­le­zio­ny zo­stał w me­te­o­ry­tach że­laz­nych i w prób­kach pyłu kos­micz­ne­go z sondy Star­dust.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska an­giel­skie­go hand­low­ca i ko­lek­cjo­ne­ra mi­ne­ra­łów Ado­la­riu­sa Ja­co­ba For­ste­ra (1739–1806).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. forsterytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chryzolit

Wiktionary


forsterytowy

zwią­za­ny z for­ste­ry­tem, do­ty­czą­cy for­ste­ry­tu


SJP.pl


forsycja

ozdob­ny krzew ogro­do­wy, kwit­ną­cy na wios­nę, o licz­nych żół­tych kwia­tach roz­wi­ja­ją­cych się przed liść­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|For­syt­hia|Vahl|ref=tak., kwit­ną­cy wios­ną krzew ozdob­ny o żół­tych kwia­tach;

Wiktionary

For­sy­cja ("For­syt­hia" Vahl) – ro­dzaj krze­wów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny oliw­ko­wa­tych. Obej­mu­je 11 ga­tun­ków. Jeden ga­tu­nek (for­sy­cja eu­ro­pej­ska "F. eu­ro­pa­ea") wy­stę­pu­je w po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie, po­zo­sta­łe we wschod­niej Azji (w Chi­nach, Korei i Ja­po­nii). W na­tu­rze krze­wy te rosną w su­chych for­ma­cjach za­ro­ślo­wych. Ich kwia­ty za­py­la­ne są przez owady.

Wikipedia


forsyth

[czy­taj: for­sajt] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • For­syth – klan szkoc­ki
  • For­syth – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Mon­roe
  • For­syth – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Macon
  • For­syth – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Taney
  • For­syth – mia­sto w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Ro­se­bud
  • For­syth (ang. For­syth Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mar­qu­et­te
  • hrab­stwo For­syth (ang. For­syth Co­un­ty) – w sta­nie Ge­or­gia
  • hrab­stwo For­syth (ang. For­syth Co­un­ty) – w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na
  • Fre­de­rick For­syth
  • James For­syth

Wikipedia


forszlak

część cie­lę­ci­ny lub ba­ra­ni­ny z nerką


SJP.pl


forszmak

po­tra­wa z róż­nych skład­ni­ków, np. z ugo­to­wa­nych ziem­nia­ków, pie­czo­ne­go lub go­to­wa­ne­go mięsa, śmie­ta­ny i utar­te­go sera, albo z ce­bu­li, śle­dzi, za­pie­ka­na lub po­da­wa­na na zimno jako przy­staw­ka lub danie głów­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wie­los­kład­ni­ko­we mięs­no-wa­rzyw­ne ragoût z do­dat­kiem sosu po­mi­do­ro­we­go po­da­wa­ne na cie­pło jako przy­staw­ka;

Wiktionary

Forsz­mak (od Vorsch­mack, Vor­gesch­mack) – przy­staw­ka, naj­czę­ściej do głów­ne­go dania.

W za­leż­no­ści od miej­sca i czasu może to być np. za­pie­kan­ka przy­go­to­wy­wa­na z ugo­to­wa­nych ziem­nia­ków, mie­lo­ne­go lub usie­ka­ne­go mięsa (np. pie­czo­nej cie­lę­ci­ny), sie­ka­nych śle­dzi, tar­tych ja­błek, jaj, z do­dat­kiem śmie­ta­ny, masła, tar­tej ce­bu­li, do­pra­wio­na solą, pie­przem i zie­lem an­giel­skim.

Wikipedia


forszok

wstrząs po­prze­dza­ją­cy głów­ne trzę­sie­nie ziemi


SJP.pl


forszpan

prze­sta­rza­łe:
1. krót­ko­me­tra­żo­wy film re­kla­mo­wy, zmon­to­wa­ny z naj­cie­ka­wszych scen za­po­wia­da­ne­go filmu; zwia­stun, tra­i­ler, te­a­ser;
2. pod­wo­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. stan­gret, woź­ni­ca

Wiktionary

 "Zo­bacz też: stan­gret."

Forsz­pan (od niem. Vor­spann wpro­wa­dze­nie) – ro­dzaj ko­mu­ni­ka­tu in­for­ma­cyj­ne­go, peł­nią­ce­go rolę zwia­stu­ją­cą bądź ułat­wia­ją­cą zro­zu­mie­nie ca­ło­ści nad­cho­dzą­ce­go prze­ka­zu, wy­stę­pu­ją­ce­go naj­czę­ściej w pro­gra­mach in­for­ma­cyj­nych jako za­po­wiedź roz­po­czy­na­ją­ce­go się ser­wi­su, bądź w for­mie re­kla­my ki­no­we­go filmu fa­bu­lar­ne­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. fuszpan, fuczpan

Wiktionary


forsztag

lina łą­czą­ca na staku przed­ni maszt z buksz­pry­tem lub dziob­ni­cą; więź przed­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina bie­gną­ca od topu do dzio­bu;

Wiktionary

Forsz­tag, ang. "fo­re­stay" – ele­ment oli­no­wa­nia sta­łe­go na jach­cie lub innym stat­ku ża­glo­wym. Prze­bie­ga od masz­tu do dzio­bu. Prze­ciw­dzia­ła siłom po­chy­la­ją­cym maszt w kie­run­ku rufy. Forsz­tag bie­gnie wzdłuż dia­me­tral­nej ka­dłu­ba. Na ma­łych jed­nost­kach wy­stę­pu­je zaz­wy­czaj jedna lina łą­czą­ca top masz­tu z dzio­bem, na­zy­wa­na wtedy szta­giem.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) sztag (jeśli jest tylko jedna taka lina)

Wiktionary


forsztować

1. umac­niać gru­by­mi de­ska­mi ścia­ny wy­ko­pu, po­kry­wać de­ska­mi ścia­ny lub strop bu­dyn­ku; sza­lo­wać;
2. prze­gra­dzać po­mie­szcze­nie drew­nia­ną ścian­ką


SJP.pl


forszub

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pier­wszy rzut do pieca w pie­kar­ni

 (1.2) gw-pl|Łódź. środ. nor­mal­na ilość wy­pie­ka­ne­go chle­ba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrʃup, AS: foršup

Wiktionary


forszus

prze­sta­rza­le: za­licz­ka, za­da­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. księg. kwota wy­pła­ca­na z góry na ra­chu­nek cał­ko­wi­tej za­pła­ty za pracę wy­ko­na­ną lub samo jej za­mó­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dział to niez­wy­kle uprzej­mie i dodał: – Cho­ro­ba babki musi cię drogo kosz­to­wać. Mo­żesz wziąć for­szus w kasie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadatek, zaliczka, akonto; zapomoga

Wiktionary


fort

bu­dow­la obron­na w sy­ste­mie umoc­nień sta­łych; w XVII i XVIII w. przy­sto­so­wa­na do sa­mo­dziel­nej obro­ny okręż­nej, w XIX i XX w. - ele­ment twier­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. bu­dow­la obron­na

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. cią­gle, be­zu­stan­nie

Wiktionary

Fort (wł.) – bu­dow­la obron­na przy­sto­so­wa­na do obro­ny okręż­nej sta­no­wią­ca ele­ment więk­sze­go ze­spo­łu for­ty­fi­ka­cyj­ne­go (np. twier­dzy).

Forty wzno­szo­no od XVII do po­cząt­ków XX w. za­sad­ni­czo gru­po­wa­no je w ze­spo­ły zwane twier­dza­mi for­to­wy­mi, choć w szcze­gól­nych wy­pad­kach bu­do­wa­no rów­nież forty wy­dzie­lo­ne (tzw. de­ta­szo­wa­ne) jako bu­dow­le sa­mo­dziel­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­pu­szczo­no atak na fort pół­noc­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrt, AS: fort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż., fortyfikowanie n., ufortyfikowanie n., forteca ż., forcik mrz.

 czas. fortyfikować ndk., ufortyfikować dk.

 przym. forteczny, fortyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barbakan, koszary, twierdza

Wiktionary


fort-de-france

[czy­taj: for de frans] sto­li­ca Mar­ty­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Mar­ty­ni­ki, fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go po­ło­żo­ne­go na Ka­ra­i­bach;

Wiktionary

Fort-de-Fran­ce – sto­li­ca fran­cu­skie­go de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go Mar­ty­ni­ki, po­ło­żo­na na za­chod­nim wy­brze­żu wyspy nad za­to­ką Fort-de-Fran­ce. Lud­ność mia­sta 89,79 tys. (2007), a ca­łe­go ze­spo­łu miej­skie­go 132,98 tys. (2007).

XVII-wiecz­ne, fran­cu­skie osad­nict­wo na wy­spie kon­cen­tro­wa­ło się na jej za­chod­nim, ka­ra­ib­skim wy­brze­żu.

Wikipedia


fort.

skrót od: for­te­pian, for­te­pia­no­wy


SJP.pl


forta

karta w grze (np. w bry­dżu) bio­rą­ca lewę jako jedna z ostat­nich kart tego sa­me­go ko­lo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. mocna karta bio­rą­ca lewę

 (1.2) przest. brama, furta

Wiktionary

Forta – po­wieść scien­ce-fic­tion pol­skie­go pi­sa­rza Mi­cha­ła Cho­le­wy z 2014 roku. W 2015 roku zo­sta­ła na­gro­dzo­na Na­gro­dą im. Ja­nu­sza A. Zajd­la. Jest trze­cim tomem cyklu Al­go­rytm Wojny. Na­le­ży do nurtu mi­li­tar­nej SF.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔrta, AS: forta

Wiktionary


fortaleski

→ For­ta­le­za


SJP.pl

Patrz:

Fortaleza

fortaleza

mia­sto w Bra­zy­lii


SJP.pl

For­ta­le­za (,) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Bra­zy­lii, port nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim; sto­li­ca stanu Ceará; aglo­me­ra­cja liczy 4 mi­lio­ny miesz­kań­ców[].

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł włó­kien­ni­czy, spo­żyw­czy, ra­fi­ne­ryj­ny oraz rze­mieśl­ni­czy.

Wikipedia


fortalicja

daw­niej: mała war­tow­nia znaj­du­ją­ca się na kre­sach pań­stwa dla obro­ny gra­nic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. mała war­tow­nia znaj­du­ją­ca się na kre­sach pań­stwa dla obro­ny gra­nic

Wiktionary

For­ta­li­cja (łac. "for­ta­li­cium") – ogól­na nazwa nie­wiel­kiej bu­dow­li po­sia­da­ją­cej cechy obron­ne, okre­śla­nej także jako "tur­ris". Nazwa ta przy­ję­ta jest rów­nież dla tzw. dwo­rów na kopcu i czę­sto straż­nic. Były to obiek­ty prze­waż­nie drew­nia­ne i wielu przy­pad­kach sta­no­wi­ły formę przej­ścio­wą po­mię­dzy wieżą miesz­kal­ną a dwo­rem obron­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­pierw sta­nę­ła tu drew­nia­na for­ta­li­cja, spa­lo­na pod­czas krzy­żac­kiej rajzy za­koń­czo­nej bitwą pod Płow­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrtaˈlʲit͡sʲja, AS: fortalʹicʹi ̯a

Wiktionary


fortancerka

prze­sta­rza­le: ko­bie­ta wy­naj­mo­wa­na za opła­tą jako part­ner­ka do tańca; for­dan­ser­ka, for­dan­cer­ka


SJP.pl


fortancerz

prze­sta­rza­le: płat­ny part­ner do tańca; żi­go­lo, gi­go­lo, for­dan­cer, for­dan­ser


SJP.pl


forte

1. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: sil­nie, gło­śno;
2. frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go wy­ko­ny­wa­ne­go w spo­sób gło­śny


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. gło­śno, sil­nie, mocno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrtɛ, AS: forte

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. f.

Wiktionary


forte-piano

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szyb­kie przej­ście mię­dzy grą gło­śną a cichą; for­te­pia­no, fp


SJP.pl


forteca

1. umoc­nio­ny obiekt woj­sko­wy, sil­nie bro­nio­ny i trud­ny do zdo­by­cia obiekt, np. część mia­sta, zamek, fort;
2. w prze­no­śni: coś do­brze za­bez­pie­czo­ne­go przed do­stę­pem osób nie­po­wo­ła­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. wojsk. for­ty­fi­ka­cja obron­na, na którą skła­da­ją się forty i umoc­nie­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • for­te­ca – ufor­ty­fi­ko­wa­ne mia­sto, gród, klasz­tor
  • For­te­ca (For­tress) – film au­stra­lij­ski z 1986 roku, reż. Arch Ni­chol­son
  • For­te­ca (For­tress) – film au­stra­lij­sko-ame­ry­kań­ski z 1992 roku, reż. Stu­art Gor­don
  • For­te­ca (For­tress) – film ame­ry­kań­ski z 2021 roku, reż. James Cul­len Bres­sack
  • For­te­ca – pol­ski ze­spół roc­ko­wy
  • For­te­ca – skała w Do­li­nie Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: fɔrˈtɛt͡sa, AS: forteca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż., fort mrz.

 czas. fortyfikować ndk., ufortyfikować dk.

 przym. forteczny, fortyfikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) twierdza

Wiktionary


forteczka

zdrob­nie­nie od: for­te­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: for­te­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈtɛt͡ʃka, AS: fortečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż.

 przym. fortyfikacyjny

Wiktionary


forteczny

przy­miot­nik od: for­te­ca


SJP.pl


forteklapa

gwa­ro­wo: for­te­pian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Gniez­no,Kro­śnień­skie,Tar­now­skie Góry. reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. żart. for­te­pian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we|_nocat_. We­so­łe pio­sen­ki i po­pi­sy na for­te­kla­pie, od któ­rych puch­ną uszy, cich­ną zwol­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg-pl|Kresy południowe|forteklap.

Wiktionary


fortel

spryt­na me­to­da po­ko­na­nia trud­no­ści, osią­gnię­cia cze­goś; pod­stęp, wy­bieg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spryt­ne oszu­stwo, pod­stęp

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] Szwe­dów puść­my, ale nie po­wia­daj­my im, kto je­ste­śmy. Owszem, mówmy, żeśmy ra­dzi­wił­łow­scy lu­dzie, że z roz­ka­zu het­ma­na wy­cię­li­śmy ten od­dział i dalej bę­dzie­my wy­ci­na­li wszyst­kie, które spot­ka­my, bo het­man tylko przez for­tel sy­mu­lo­wał, że do Szwe­dów prze­cho­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrtɛl, AS: fortel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fortelny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuczka, podstęp, oszustwo, trik, blef

Wiktionary


fortelny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. skłon­ny do for­te­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortel mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. chytry, podstępny

Wiktionary


fortepian

a) in­stru­ment stru­no­wo-kla­wi­szo­wy więk­szy od pia­ni­na;
b) po­tocz­nie: lek­cja gry na tym in­stru­men­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. kla­wi­szo­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, z po­zio­mo umie­szczo­nym pu­dłem re­zo­nan­so­wym;

Wiktionary

For­te­pian – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy stru­no­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „(…) A czwar­ty wagon pełen ba­na­nów, a w pią­tym stoi sześć for­te­pia­nów (…)”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈtɛpʲjãn, AS: fortepʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortepianista mos., fortepianistka ż.

 przym. fortepianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. skrzydło

Wiktionary


fortepianik

zdrob­nie­nie od: for­te­pian


SJP.pl


fortepianista

daw­niej:
1. osoba gra­ją­ca na for­te­pia­nie; pia­ni­sta;
2. wyt­wór­ca lub stro­i­ciel for­te­pia­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. przest. muzyk gra­ją­cy na for­te­pia­nie

 (1.2) przest. wyt­wór­ca for­te­pia­nów

 (1.3) przest. stro­i­ciel for­te­pia­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrtɛpʲjä̃ˈɲista, AS: fortepʹi ̯ä̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortepian m.

 przym. fortepianowy

Wiktionary


fortepiano

1. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szyb­kie przej­ście mię­dzy grą gło­śną a cichą; forte-piano, fp;
2. daw­niej: for­te­pian


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. ak­cen­tu­jąc dźwięk, po czym nagle ści­sza­jąc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. fp

Wiktionary


fortepianowy

przy­miot­nik od: for­te­pian


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z for­te­pia­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortepian mrz., fortepianista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pianistyczny, skr. fort.

Wiktionary


fortis

bank bel­gij­ski prze­ję­ty przez bank BNP Pa­ri­bas


SJP.pl


fortissimo

[czy­taj: forTISs-imo] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: bar­dzo sil­nie, bar­dzo mocno


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. bar­dzo gło­śny, bar­dzo mocny

przy­słó­wek

 (2.1) muz. bar­dzo gło­śno, bar­dzo mocno

Wiktionary


fortopsel

górny, sko­śny ża­giel na przed­nim masz­cie stat­ku; fok­top­sel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. top­sel na fok­masz­cie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) foktopsel

Wiktionary


fortowy

przy­miot­nik od: fort


SJP.pl


fortran

język pro­gra­mo­wa­nia stwo­rzo­ny w la­tach 50. i nadal roz­wi­ja­ny; FORTRAN


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jeden z pier­wszych ję­zy­ków pro­gra­mo­wa­nia, przez­na­czo­ny do obli­czeń nu­me­rycz­nych;

Wiktionary

For­tran (od wer­sji 90) a daw­niej FORTRAN (do wer­sji 77 włącz­nie) (od for­mu­la trans­la­tion) – język pro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­rów, pier­wot­nie za­pro­jek­to­wa­ny do za­pi­su pro­gra­mów obli­cze­nio­wych. Był nieg­dyś ję­zy­kiem pro­ce­du­ral­nym, obec­nie jest nadal roz­wi­ja­nym ję­zy­kiem ogól­ne­go przez­na­cze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) For­tran dy­spo­nu­je wiel­ką licz­bą bi­blio­tek, które poz­wa­la­ją roz­wią­zać prak­tycz­nie każde za­da­nie nu­me­rycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrtrãn, AS: fortrãn

Wiktionary


fortugał

ste­laż z kilku obrę­czy pod­szy­ty płót­nem lub taftą, na­da­ją­cy na­kła­da­nej na niego spód­ni­cy kształt stoż­ka lub dzwo­nu; modny ele­ment stro­ju ko­bie­ce­go w XVI-XVII wieku


SJP.pl

For­tu­gał (hiszp. "ver­du­ga­do", franc. "ver­tu­ga­din", ang. "fart­hin­ga­le") – ste­laż sto­so­wa­ny w ubio­rze ko­bie­cym od końca XV do XVII wieku w Eu­ro­pie, po­sze­rza­ją­cy bio­dra i na­da­ją­cy na­kła­da­nej na niego spód­ni­cy kształt stoż­ka lub dzwo­nu. For­tu­ga­ło­wi w jego naj­bar­dziej roz­wi­nię­tej for­mie to­wa­rzy­szy­ła usz­tyw­nio­na góra sukni, spła­szcza­ją­ca pier­si i brzuch. Szyję zaś ota­cza­ła kryza. Wszyst­kie te ele­men­ty na­da­wa­ły ko­bie­cej syl­wet­ce kształt krzy­ża.

Wikipedia


fortuna

1. los, zwła­szcza dobry;
2. mie­nie, do­by­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) los, szcze­gól­nie ten dobry

 (1.2) wiel­kie bo­gact­wo

Wiktionary

For­tu­na – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni kie­ru­ją­ca ludz­ki­mi lo­sa­mi jako bó­stwo za­ra­zem szczę­ścia i nie­szczę­ścia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Swoją for­tu­nę odzie­dzi­czy­łem po dziad­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈtũna, AS: fortũna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunat mos., fortunatka ż., fortunarz mos., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

:: zdrobn. fortunka ż.

 czas. fortunić ndk., pofortunić dk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczęście, powodzenie, fart

 (1.2) bogactwo, majątek

Wiktionary


fortunaciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do For­tu­na­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


fortunarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba sprze­da­ją­ca losy na lo­te­rię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortuna ż., fortunka ż., fortunat mos., fortunatka ż., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


fortunat

prze­sta­rza­le: czło­wiek bo­ga­ty, za­moż­ny; bo­gacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba bar­dzo ma­jęt­na

Wiktionary

For­tu­nat – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go.

Oz­na­cza „ma­ją­ce­go szczę­ście” lub „tego, któ­re­mu los sprzy­ja”. W in­nych ję­zy­kach spo­ty­ka­ne zaz­wy­czaj jako For­tu­nat lub For­tu­na­tus; w li­tew­skim – Fortūnas (Fortūnatas), w wę­gier­skim – Szerencsés.

Imie­ni­ny ob­cho­dzi: 21 lu­te­go, 23 kwiet­nia, 1 czerw­ca, 11 czerw­ca, 26 sierp­nia, 28 sierp­nia i 14 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortuna ż., fortunka ż., fortunatka ż., fortunarz mos., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. pofortunić, fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogacz

Wiktionary


fortunata

prze­sta­rza­le: czło­wiek bo­ga­ty, za­moż­ny; bo­gacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

For­tu­na­ta – żeń­ski od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go imie­nia For­tu­nat, oz­na­cza „uszczę­śli­wo­na”.

Od­no­to­wa­no dwie świę­te pa­tron­ki tego imie­nia.

For­tu­na­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 paź­dzier­ni­ka i 20 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babka miała na imię For­tu­na­ta i po­cho­dzi­ła z Szom­bie­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortuna ż., fortunat mos., fortunka ż., fortunatka ż., fortunarz mos., Fortuna ż.

:: fm. Fortunat mos.

 czas. pofortunić, fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


fortunatostwo

For­tu­nat z mał­żon­ką; For­tu­na­to­wie


SJP.pl


fortunatowie

For­tu­nat z mał­żon­ką; For­tu­na­to­stwo


SJP.pl


fortunatowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do For­tu­na­ta (For­tu­na­ty) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


fortuniak

naz­wi­sko


SJP.pl


fortunić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. da­rzyć, sprzy­jać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny for­tu­nić się

 (2.1) daw. szczę­ścić się, po­wo­dzić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortunarz mos., fortuna ż., fortunka ż., fortunat mos., fortunatka ż., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. pofortunić dk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


fortunka

zdrob­nie­nie od: for­tu­na; ma­ją­tek, ka­pi­ta­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od for­tu­na

 (1.2) żart. ma­ją­tek

 (1.3) przest. dzie­cię­ca ru­let­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do­ro­bił się nie­złej for­tun­ki na prze­my­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortuna ż., fortunat mos., fortunatka ż., fortunarz mos., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. pofortunić, fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


fortunnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) zaz­na­jąc szczę­ścia, z po­wo­dze­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunarz mos., fortunny mrz., fortuna ż., fortunka ż., fortunat mos., fortunatka ż., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. fortunić ndk., pofortunić dk.

 przym. fortunny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korzystnie, pomyślnie, szczęśliwie, trafnie

Wiktionary


fortunniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: for­tun­nie


SJP.pl


fortunniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: for­tun­ny


SJP.pl


fortunność

→ for­tun­ny


SJP.pl

Patrz:

fortunny

fortunny

po­myśl­ny, udany, szczę­śli­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szczę­śli­wy, po­myśl­ny

 (1.2) taki, któ­re­mu się wie­dzie

 (1.3) daw. do­ty­czą­cy for­tu­ny, losu

 (1.4) daw. do­ty­czą­cy ma­jąt­ku, po­sia­dło­ści, tego co jest for­tu­ną

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. ro­dzaj tańca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔrˈtũnːɨ, AS: fortũ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fortunata ż., Fortunat mos., fortunarz mos., fortuna ż., fortunka ż., fortuneczka ż., fortunat m.

 czas. pofortunić, fortunić

 przysł. fortunnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udany

Wiktionary


fortyfikacja

umoc­nie­nie, bu­dow­la obron­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umoc­nie­nie, bu­dow­la obron­na

 (1.2) bu­do­wa­nie umoc­nień, ob­wa­ro­wań

 (1.3) dział in­ży­nie­rii woj­sko­wej zaj­mu­ją­cy się przy­go­to­wy­wa­niem umoc­nień

Wiktionary

For­ty­fi­ka­cja (z łac. "for­ti­fi­ca­tio" – umoc­nie­nie, a to od cza­sow­ni­ka "for­ti­fi­co" „wzmac­niam, umac­niam”) – ze­spół obiek­tów woj­sko­wych w po­sta­ci od­po­wied­nich bu­dow­li i urzą­dzeń, przez­na­czo­nych do pro­wa­dze­nia dzia­łań obron­nych.

Po­nad­to jest to dzie­dzi­na in­ży­nie­rii woj­sko­wej, która zaj­mu­je się przy­go­to­wy­wa­niem te­re­nu do walki przez opra­co­wa­nie, za­pro­jek­to­wa­nie i zor­ga­ni­zo­wa­nie prac ma­ją­cych na celu wy­ko­na­nie obiek­tów i ze­spo­łów for­ty­fi­ka­cyj­nych słu­żą­cych do osło­ny wojsk i ob­sza­ru te­ry­to­rium pod­czas dzia­łań bo­jo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­stion jest wy­su­nię­tym do przo­du punk­tem obron­nym for­ty­fi­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrtɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: fortyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fort m., forteca ż., forteczka ż., fortyfikowanie n.

 czas. fortyfikować ndk.

 przym. forteczny, fortyfikacyjny

 ims. ufortyfikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obwarowanie, umocnienia

Wiktionary


fortyfikacyjny

przy­miot­nik od: for­ty­fi­ka­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z for­ty­fi­ka­cją, for­ty­fi­ko­wa­niem, do­ty­czą­cy for­ty­fi­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortyfikacja ż., fort m., forteca ż., forteczka ż., fortyfikowanie n.

 czas. fortyfikować ndk.

 przym. forteczny

 ims. ufortyfikowany

Wiktionary


fortyfikować

1. umac­niać coś kon­struk­cja­mi obron­ny­mi; ob­wa­ro­wy­wać;
2. for­ty­fi­ko­wać się - umac­niać się na sta­no­wi­sku obron­nym przez bu­do­wę od­po­wied­nich kon­struk­cji wa­row­nych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ufor­ty­fi­ko­wać)

 (1.1) bud. wojsk. bu­do­wać for­ty­fi­ka­cje; sta­wiać umoc­nie­nia obron­ne

 (1.2) wzbo­ga­cać pro­dukt w wi­ta­mi­ny i mi­ne­ra­ły

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny for­ty­fi­ko­wać się (dk. ufor­ty­fi­ko­wać się)

 (2.1) bud. wojsk. być for­ty­fi­ko­wa­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forteca ż., fort mrz., fortyfikacja ż., fortyfikator mos., fortyfikowanie n.

 czas. ufortyfikować dk.

 przym. fortyfikacyjny, nieufortyfikowany

 ims. ufortyfikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obwarowywać, umacniać

Wiktionary


forum

1. spot­ka­nie (lub miej­sce spot­ka­nia) poś­wię­co­ne ot­war­tej dy­sku­sji na ważne te­ma­ty pu­blicz­ne;
2. ogół człon­ków ta­kie­go spot­ka­nia;
3. miej­sce pu­blicz­nych wy­stą­pień, prze­mó­wień;
4. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: miej­sce ze­brań, sądów i tar­gów;
5. w daw­nej Pol­sce: sąd wła­ści­wy dla roz­strzy­ga­nia danej spra­wy;
6. w in­for­ma­ty­ce: forma grup dy­sku­syj­nych w In­ter­ne­cie, słu­żą­ca do wy­mia­ny in­for­ma­cji i po­glą­dów mię­dzy użyt­kow­ni­ka­mi sieci przy uży­ciu prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. urb. rynek hand­lo­wy, głów­ny plac w mia­stach sta­ro­żyt­ne­go Rzymu;

 (1.2) miej­sce spot­kań, pu­blicz­nych wy­stą­pień, dy­sku­sji

 (1.3) spot­ka­nie poś­wię­co­ne dy­sku­sji na dany temat

 (1.4) in­form. zob. forum dy­sku­syj­ne.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Forum – rynek mia­sta w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie
  • Forum – sieć ho­te­lo­wa
  • „Forum” – pol­ski dwu­ty­god­nik wy­da­wa­ny w la­tach 1965–2023
  • Forum – pro­gram pu­bli­cy­stycz­ny w TVP Info
  • Forum – in­ter­ne­to­wa forma dy­sku­sji
  • Forum – cen­trum hand­lo­we w Gli­wi­cach
  • Forum SA – wy­daw­nict­wo wy­da­ją­ce Ga­ze­tę Pol­ską Co­dzien­nie
  • Forum Gdańsk - cen­trum hand­lo­we w Gdań­sku
  • Forum – sta­cja metra w Ko­pen­ha­dze
  • Kia Forum
  • Fora

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spad­ko­wi po­pu­lar­no­ści use­ne­tu to­wa­rzy­szy wzrost po­pu­lar­no­ści forów in­ter­ne­to­wych.

 (1.2) Ko­or­dy­na­cji dzia­łań słu­żyć bę­dzie rów­nież po­wo­ła­nie forum ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrũm, AS: forũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forowicz m., forumowicz m.

 przym. forumowy, forowy

Wiktionary


forumoholiczka

ko­bie­ta poś­wię­ca­ją­ca cho­ro­bli­wie dużo czasu na dy­sku­sje na fo­rach in­ter­ne­to­wych


SJP.pl


forumoholik

osoba poś­wię­ca­ją­ca cho­ro­bli­wie dużo czasu na dy­sku­sje na fo­rach in­ter­ne­to­wych


SJP.pl


forumowicz

uczest­nik in­ter­ne­to­we­go forum dy­sku­syj­ne­go; fo­ro­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. środ. użyt­kow­nik forum (in­ter­ne­to­we­go)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fo­ru­mo­wi­cze, wraz z wy­dłu­ża­ją­cym się sta­żem na forum, za­czy­na­ją coraz wię­cej pisać o swoim pry­wat­nym życiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrũˈmɔvʲit͡ʃ, AS: forũmovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forum n., forowicz m.

 przym. forumowy, forowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forowicz

Wiktionary


forumowiczka

ko­bie­ta wy­po­wia­da­ją­ca się na forum in­ter­ne­to­wym; fo­ro­wicz­ka


SJP.pl


forumowy

zwią­za­ny z forum (grupą dy­sku­syj­ną w In­ter­ne­cie), do­ty­czą­cy forum, np. spot­ka­nie fo­ru­mo­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zwią­za­ny z forum (in­ter­ne­to­wym)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas go­rą­cej, fo­ru­mo­wej dy­sku­sji czę­sto pa­da­ją słowa, któ­rych nikt nie użył­by na żywo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrũˈmɔvɨ, AS: forũmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forum n., forumowicz m., forowicz m.

 przym. forowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forowy

Wiktionary


forward

[czy­taj: FORłerd]
1. w eko­no­mii: kon­trakt, tran­sak­cja for­ward - tran­sak­cja prze­wi­du­ją­ca re­a­li­za­cję to­wa­ru w póź­niej­szym ter­mi­nie, ale po uz­god­nio­nej cenie;
2. w eko­no­mii: rynek obro­tu to­wa­ro­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się tym, że płat­ność za towar na­stę­pu­je wcze­śniej niż jego od­biór; rynek o prze­dłu­żo­nym ter­mi­nie do­sta­wy;
3. linia ataku w wielu grach spor­to­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • for­ward – ro­dzaj tran­sak­cji na rynku ter­mi­no­wym
  • przeksz­tałt­nik for­ward – układ elek­tro­nicz­ny
  • For­ward (ang. For­ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Wells
  • For­ward (ang. For­ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Al­leg­he­ny
  • For­ward (ang. For­ward Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie But­ler

Wikipedia


forwarder

cią­gnik do zryw­ki drew­na


SJP.pl

For­war­der – wy­ko­rzy­sty­wa­ny w le­śnict­wie ro­dzaj cią­gni­ka zryw­ko­we­go do na­się­bier­nej zryw­ki drew­na krót­kie­go (kłód i wał­ków).

Są to ma­szy­ny sa­mo­jezd­ne, któ­rych za­da­niem jest za­ła­du­nek, ro­zła­du­nek drew­na oraz prze­mie­szcza­nie się w te­re­nie le­śnym.

Wikipedia


forwardować

[czy­taj: for­łer­do­wać] śro­do­wi­sko­wo: prze­sy­łać dalej za po­mo­cą in­ter­ne­tu


SJP.pl


forwardowy

→ for­ward [czy­taj: for­łer­do­wy]


SJP.pl


fory

wzglę­dy u kogoś, pro­tek­cja, łaska, ul­go­we trak­to­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) do­bro­wol­ne ogra­ni­cze­nie włas­nej prze­wa­gi nad prze­ciw­ni­kiem, np. by skło­nić go do ry­wa­li­za­cji

 (1.2) szcze­gól­ne wzglę­dy u kogoś

 (1.3) pro­tek­cja, plecy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔrɨ, AS: fory

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forować

Wiktionary


forynt

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Wę­gier równa 100 fil­le­rom; fo­rint


SJP.pl


forysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


foryster

rze­czow­nik

 (1.1) daw. cu­dzo­zie­miec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈrɨstɛr, AS: foryster

Wiktionary


forytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fo­ry­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forytować ndk.

Wiktionary


forytować

daw­niej: wy­róż­niać, fa­wo­ry­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) przest. pro­te­go­wać, fa­wo­ry­zo­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔrɨˈtɔvat͡ɕ, AS: forytovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. forytowanie n., foryś

Wiktionary


foryś

1. po­moc­nik woź­ni­cy;
2. woź­ni­ca;
3. konny or­dy­nans ofi­ce­ra w daw­nym woj­sku pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. konny sługa z trąb­ką lub świa­tłem po­prze­dza­ją­cy ka­re­tę;

 (1.2) daw. po­moc­nik stan­gre­ta

Wiktionary

Foryś (zdrobn. od "fo­ry­tarz", z niem. "Vor­re­i­ter" – dosł. „konny po­prze­dza­ją­cy”) – daw­niej u moż­nej szlach­ty konny pa­cho­łek z trąb­ką (w nocy ze świa­tłem) po­prze­dza­ją­cy ka­re­tę dla roz­poz­na­nia drogi.

W innej roli wy­stę­po­wał jako po­moc­nik stan­gre­ta po­wo­żą­ce­go wie­lo­kon­nym za­przę­giem. Zwy­kle je­chał na koniu z przed­niej pary w pocz­wór­nym lub po­szóst­nym za­przę­gu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔrɨɕ, AS: foryś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. forytować

Wiktionary


forzac

[czy­taj: for-zac] ar­kusz pa­pie­ru wiel­ko­ści dwóch stron książ­ki, któ­re­go jedna po­ło­wa jest przy­kle­jo­na do wew­nętrz­nej stro­ny okład­ki; wy­klej­ka


SJP.pl


forzando

[czy­taj: for­can­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wzmac­nia­jąc, ak­cen­tu­jąc; sfo­rza­to; sfo­rzan­do; fo­rza­to


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. nagle ak­cen­tu­jąc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forzato, skr. fz

Wiktionary


forzato

[czy­taj: for­ca­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wzmac­nia­jąc, ak­cen­tu­jąc; fo­rzan­do; sfo­rza­to; sfo­rzan­do


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. nagle ak­cen­tu­jąc

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forzando, skr. fz

Wiktionary


fosa

1. głę­bo­ki rów na­peł­nio­ny wodą, ut­wo­rzo­ny dla ochro­ny twier­dzy, mia­sta itp.;
2. rów przy dro­gach, zwy­kle na­peł­nio­ny wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. za­po­ra w po­sta­ci rowu ota­cza­ją­ce­go umoc­nie­nia;

Wiktionary

Fosa, rów for­tecz­ny ( fossa – rów, kanał) – Za­po­ra for­ty­fi­ka­cyj­na w po­sta­ci rowu ota­cza­ją­ce­go ca­łość lub część umoc­nie­nia. Rowy (fosy) mogły być wy­peł­nio­ne wodą (mokre) bądź nie (suche). Aby do­stać się le­gal­nie do ta­kiej twier­dzy, na­le­ża­ło opu­ścić zwo­dzo­ny most. Fosa to duże utrud­nie­nie dla na­jeźdź­ców, gdyż zde­cy­do­wa­nie kom­pli­ku­je zdo­by­cie obiek­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiedź­min od­wró­cił głowę. Sły­szał krzy­ki dzie­ci, ba­wią­cych się w wysch­nię­tej, wew­nętrz­nej fosie ota­cza­ją­cej zam­ko­we ogro­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔsa, AS: fosa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rów forteczny

Wiktionary


fosfagen

bo­ga­ty w ener­gię ester fos­fo­ro­wy


SJP.pl


fosfagenowy

→ fos­fa­gen


SJP.pl

Patrz:

fosfagen

fosfan

nazwa sy­ste­ma­tycz­na fos­fo­ro­wo­do­ru


SJP.pl


fosfanowy

przy­miot­nik od: fos­fan


SJP.pl


fosfat

nawóz fos­fo­ro­wy


SJP.pl


fosfataza

enzym ro­ślin­ny i zwie­rzę­cy re­gu­lu­ją­cy za­war­tość fos­fo­ru w ko­mór­ce


SJP.pl


fosfaturia

wzmo­żo­ne wy­da­la­nie fos­fo­ra­nów z mo­czem


SJP.pl


fosfatydowy

→ fos­fa­tyd; fos­fo­li­pi­do­wy


SJP.pl


fosfatydyloetanoloamina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, fos­fo­li­pid wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w sub­stan­cji móz­go­wej; ke­fa­li­na


SJP.pl


fosfatydyloseryna

tłuszcz zło­żo­ny za­wie­ra­ją­cy se­ry­nę


SJP.pl

|= pro­ble­my-w-in­fo­box

Wikipedia


fosfatyzować

wyt­wa­rzać po­wło­kę ochron­ną w po­sta­ci war­stwy fos­fo­ra­nów na po­wierzch­ni me­ta­li, za­bez­pie­cza­jąc ją w ten spo­sób przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi lub two­rząc po­wło­kę zmniej­sza­ją­cą tar­cie i bę­dą­cą do­brym pod­kła­dem pod farby i la­kie­ry; fos­fo­ra­no­wać, bon­de­ry­zo­wać, par­ke­ry­zo­wać


SJP.pl


fosfina

zwią­zek fos­fo­ru z wo­do­rem, be­zbarw­ny, palny i bar­dzo tok­sycz­ny gaz o za­pa­chu zgni­łych ryb; fos­fo­ro­wo­dór, fos­fo­riak


SJP.pl


fosfinowy

→ fos­fi­na


SJP.pl

Patrz:

fosfina

fosfodiesteraza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. enzym roz­kła­da­ją­cy die­stry fos­fo­ro­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­mień­cie grupy fos­fo­die­ste­raz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔsfɔdʲjɛstɛˈraza, AS: fosfodʹi ̯esteraza

Wiktionary


fosfogips

mie­szan­ka fos­fo­ru i gipsu


SJP.pl

Fos­fo­gips (fos­fo­ro­gips) – odpad bę­dą­cy pro­duk­tem ubocz­nym otrzy­my­wa­nia kwasu fos­fo­ro­we­go z fos­fo­ry­tów me­to­dą ek­strak­cji kwa­sem siar­ko­wym:

Oprócz siar­cza­nu wap­nia, fos­fo­gips za­wie­ra także nie­ro­zło­żo­ne po­zo­sta­ło­ści su­row­ca.

Wikipedia


fosfogipsowy

→ fos­fo­gips


SJP.pl

Patrz:

fosfogips

fosfogliceryd

fos­fo­li­pid; ester kwasu fos­fa­ty­do­we­go wy­stę­pu­ją­cy w ko­mór­kach or­ga­niz­mów ży­wych


SJP.pl


fosfokreatyna

zwią­zek wy­stę­pu­ją­cy w tkan­ce mię­śnio­wej, sta­no­wi jedno ze źró­deł ener­gii dla skur­czu mię­śnia


SJP.pl

Fos­fo­kre­a­ty­na – zwią­zek gro­ma­dzą­cy ener­gię w wią­za­niach wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nych, wy­stę­pu­ją­cy w tkan­ce mię­śnio­wej. Bie­rze udział w syn­te­zie ATP, przeksz­tał­ca­jąc się pod wpły­wem ki­na­zy kre­a­ty­no­wej w kre­a­ty­nę.

Sto­so­wa­ny jest jako lek w cho­ro­bach serca.

Wikipedia


fosfolipaza

enzym


SJP.pl


fosfolipid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sta­no­wią­cy istot­ny skład­nik bu­do­wy błony ko­mór­ko­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oleje ra­fi­no­wa­ne po­zba­wio­ne są cen­nych z ży­wie­nio­we­go punk­tu wi­dze­nia fos­fo­li­pi­dów zło­żo­nych znaj­du­ją­cych się obok tria­cy­gli­ce­ro­li w na­sio­nach ole­i­stych w ilo­ści 0,5-3,5%. Naj­więk­szą za­war­tość fos­fo­li­pi­dów po­sia­da olej rze­pa­ko­wy (2,5%), olej so­jo­wy (3,2%) i z kieł­ków ku­ku­ry­dzia­nych (2,0%).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fosfatyd, fosfotłuszczowiec

Wiktionary


fosfolipidowy

→ fos­fo­li­pid; fos­fa­ty­do­wy


SJP.pl


fosfoliza

pro­ces roz­pa­du za­cho­dzą­cy w ko­mór­kach


SJP.pl


fosfon

sub­stan­cja tok­sycz­na dla ro­ślin, sto­so­wa­na jako rozt­wór wodny do opry­sków, dzia­ła­ją­ca róż­nie na ro­śli­ny w za­leż­no­ści od dawki


SJP.pl


fosfonowy

przy­miot­nik od: fos­fon


SJP.pl


fosfoproteid

biał­ko zło­żo­ne (pro­te­id), za­wie­ra­ją­ce grupy fos­fo­ro­we


SJP.pl


fosfoproteina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. biał­ko, które za­wie­ra grupy fos­fo­ra­no­we (PO₄³⁻) przy­łą­czo­ne do reszt ami­nok­wa­sów, zaz­wy­czaj se­ry­ny, tre­o­ni­ny lub ty­ro­zy­ny, w wy­ni­ku pro­ce­su zwa­ne­go fos­fo­ry­la­cją

Wiktionary


fosfor

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu P


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu P i licz­bie ato­mo­wej 15;

Wiktionary

Fos­for (P, φωσφόρος "phōsphóros" ‘nio­są­cy świa­tło’, phosp­ho­rus) – pier­wia­stek che­micz­ny, nie­me­tal. Je­dy­nym sta­bil­nym izo­to­pem fos­fo­ru jest.

Fos­for po raz pier­wszy zo­stał wy­i­zo­lo­wa­ny (jako biały fos­for) w 1669. Nazwa po­cho­dzi od zja­wi­ska emi­sji sła­be­go świa­tła po wy­sta­wie­niu na dzia­ła­nie tlenu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma fos­for?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔsfɔr, AS: fosfor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosforek m., fosforyzacja ż., fosforyzowanie n., fosforan m., fosforyt m., fosforescencja ż., fosforylacja ż.

 czas. fosforyzować ndk.

 przym. fosforowy, fosforanowy, fosfinowy, fosfonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. P

Wiktionary


fosforan

sól kwasu fos­fo­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. po­chod­na kwasu fos­fo­ro­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­so­wa­nie na­wo­zów na bazie fos­fo­ra­nów wy­wo­łu­je eu­tro­fi­za­cję wód, w sen­sie – po­wo­du­je nad­mier­ny wzrost glo­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosforanowanie n., fosfor mrz.

 czas. fosforanować

 przym. fosforanowy, fosforowy

Wiktionary


fosforanować

wyt­wa­rzać po­wło­kę ochron­ną w po­sta­ci war­stwy fos­fo­ra­nów na po­wierzch­ni me­ta­li, za­bez­pie­cza­jąc ją w ten spo­sób przed usz­ko­dze­nia­mi me­cha­nicz­ny­mi lub two­rząc po­wło­kę zmniej­sza­ją­cą tar­cie i bę­dą­cą do­brym pod­kła­dem pod farby i la­kie­ry; fos­fa­ty­zo­wać, bon­de­ry­zo­wać, par­ke­ry­zo­wać


SJP.pl


fosforanowy

zwią­za­ny z fos­fo­ra­nem, do­ty­czą­cy fos­fo­ra­nu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z fos­fo­ra­nem, do­ty­czą­cy fos­fo­ra­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosforan mrz., fosfor mrz.

 przym. fosforowy

Wiktionary


fosforany

sól kwasu fos­fo­ro­we­go


SJP.pl

Fos­fo­ra­ny (nazwa sy­ste­ma­tycz­na: te­tra­ok­sy­do­fos­fo­ra­ny(3−); w sy­ste­mie Stoc­ka: or­to­fos­fo­ra­ny(V)) – związ­ki che­micz­ne, po­chod­ne kwasu fos­fo­ro­we­go. Nazwa obej­mu­je za­rów­no sole, jak i estry kwasu fos­fo­ro­we­go. W ogól­niej­szym uję­ciu nazwa „fos­fo­ra­ny” może do­ty­czyć także po­chod­nych in­nych kwa­sów fos­fo­ro­wych, m.in. me­ta­fos­fo­ra­nów i pi­ro­fos­fo­ra­nów.

Wikipedia


fosforek

zwią­zek fos­fo­ru


SJP.pl


fosforescencja

dłu­gotr­wa­łe świe­ce­nie przed­mio­tów po uprzed­nim ich naś­wiet­le­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. świe­ce­nie ciał wy­wo­ła­ne uprzed­nim naś­wiet­la­niem i trwa­ją­ce po jego usta­niu;

Wiktionary

Fos­fo­re­scen­cja – ro­dzaj fo­to­lu­mi­ne­scen­cji, zja­wi­sko świe­ce­nia niek­tó­rych sub­stan­cji świa­tłem włas­nym, wy­wo­ła­ne uprzed­nim naś­wiet­le­niem (lub na­pro­mie­nio­wa­niem po­krew­ne­go ro­dza­ju) z zew­nątrz. Czas trwa­nia fos­fo­re­scen­cji jest re­la­tyw­nie długi – od sto­sun­ko­wo du­żych czę­ści se­kun­dy do wielu go­dzin, a mie­rzal­ny może być nawet po wielu mie­sią­cach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔsfɔrɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: fosforescẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fosforescencyjny, fosforowy

 rzecz. fosfor mrz.

Wiktionary


fosforescencyjny

→ fos­fo­re­scen­cja


SJP.pl

Patrz:

fosforescencja

fosforiak

zwią­zek fos­fo­ru z wo­do­rem, be­zbarw­ny, palny i bar­dzo tok­sycz­ny gaz o za­pa­chu zgni­łych ryb; fos­fo­ro­wo­dór, fos­fi­na


SJP.pl


fosforki

zwią­zek fos­fo­ru


SJP.pl

Fos­for­ki są związ­ka­mi che­micz­ny­mi fos­fo­ru z mniej elek­tro­u­jem­nym pier­wiast­kiem lub pier­wiast­ka­mi. Związ­ki dwus­kład­ni­ko­we są two­rzo­ne z więk­szo­ścią pier­wiast­ków o niż­szej elek­tro­u­jem­no­ści, z wy­jąt­kiem Hg, Pb, Sb, Bi, Te i Po. Zaz­wy­czaj ist­nie­je pe­wien za­kres ste­chio­me­trii dla po­łą­czeń z danym pier­wiast­kiem; na przy­kład, potas po­sia­da 9 fos­for­ków: (#PATRZ), a ni­kiel ma ich osiem (#PATRZ).

Wikipedia


fosforobakteryna

nawóz bak­te­ryj­ny uży­wa­ny do za­ka­ża­nia na­sion ro­ślin upraw­nych


SJP.pl


fosforoliza

en­zy­ma­tycz­ne, od­wra­cal­ne roz­szcze­pie­nie wią­za­nia gli­ko­zy­do­we­go przy udzia­le kwasu fos­fo­ro­we­go


SJP.pl


fosforonośny

ob­fi­tu­ją­cy w fos­for; do­star­cza­ją­cy fos­fo­ru; za­wie­ra­ją­cy fos­for


SJP.pl


fosforoorganiczny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) chem. o związ­ku or­ga­nicz­nym: za­wie­ra­ją­cy fos­for;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku UE wy­co­fa­ła np. więk­szość pre­pa­ra­tów fos­fo­ro­or­ga­nicz­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się bar­dzo złymi wskaź­ni­ka­mi tok­sy­ko­lo­gii i eko­tok­sy­ko­lo­gii.

Wiktionary


fosforoskop

przy­rząd do ob­ser­wa­cji pro­ce­su fos­fo­re­scen­cji; fos­fo­skop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do mie­rze­nia zmian na­tę­że­nia fos­fo­re­scen­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔsfɔˈrɔskɔp, AS: fosforoskop

Wiktionary


fosforowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fos­fo­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefosforowanie n.

 czas. fosforować ndk.

Wiktionary


fosforować

two­rzyć fos­fo­ra­no­wą war­stwę ochron­ną (an­ty­ko­ro­zyj­ną) na po­wierzch­ni sta­lo­wych przed­mio­tów


SJP.pl


fosforowodorowy

→ fos­fo­ro­wo­dór


SJP.pl

Patrz:

fosforowodór

fosforowodór

zwią­zek fos­fo­ru z wo­do­rem, be­zbarw­ny, palny i bar­dzo tok­sycz­ny gaz o za­pa­chu zgni­łych ryb; fos­fo­riak, fos­fi­na


SJP.pl

Fos­fo­ro­wo­dór, fos­fo­riak, fos­fi­na, – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, któ­re­go czą­stecz­ka zbu­do­wa­na jest z fos­fo­ru i wo­do­ru. Jest to be­zbarw­ny, palny i bar­dzo tok­sycz­ny gaz.

Wikipedia


fosforowy

przy­miot­nik od: fos­for


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy fos­fo­ru; za­wie­ra­ją­cy fos­for

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosfor m., fosforek m., fosforyzacja ż., fosforyzowanie n., fosforan m., fosforyt m., fosforescencja ż., fosforylacja ż.

 czas. fosforyzować ndk.

 przym. fosforanowy, fosfinowy, fosfonowy

Wiktionary


fosforyczność

→ fos­fo­rycz­ny


SJP.pl

Patrz:

fosforyczny

fosforyczny

świe­cą­cy bla­dym bla­skiem na sku­tek wcze­śniej­sze­go naś­wiet­le­nia


SJP.pl


fosforylacja

Fos­fo­ry­la­cja – re­ak­cja przy­łą­cze­nia resz­ty fos­fo­ra­no­wej do nu­kle­o­fi­lo­we­go atomu do­wol­ne­go związ­ku che­micz­ne­go. Zaz­wy­czaj fos­fo­ry­lo­wa­ne są grupy hy­drok­sy­lo­we (estry­fi­ka­cja al­ko­ho­li) lub ami­no­we (two­rze­nie ami­dów). Prze­ci­wień­stwem fos­fo­ry­la­cji jest de­fos­fo­ry­la­cja.

Wikipedia


fosforylować

przy­łą­czać resz­tę fos­fo­ra­no­wą do nu­kle­o­fi­lo­we­go atomu do­wol­ne­go związ­ku che­micz­ne­go


SJP.pl


fosforyny

Fos­fo­ry­ny, nazwa Stoc­ka: fos­fo­ra­ny(III) – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, po­cho­dych kwasu fos­fo­no­we­go (kwasu fos­fo­ra­we­go). Z uwagi na ta­u­to­me­rię kwasu fos­fo­no­we­go i znacz­nie więk­szą trwa­łość formy "H"-fos­fo­nia­no­wej (#PATRZ) wzglę­dem formy fos­fo­ry­no­wej (#PATRZ), fos­fo­ry­ny wy­stę­pu­ją prze­de wszyst­kim jako trie­stry o wzo­rze ogól­nym #PATRZ. Sole tego kwasu mają po­stać "H"-fos­fo­nia­nów – za­wie­ra­ją­cych anio­ny #PATRZ lub #PATRZ – po­dob­nie jak mo­no­e­stry (#PATRZ) i die­stry (#PATRZ).

Wikipedia


fosforyt

skała o dużej kon­cen­tra­cji fos­fo­ra­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. skała osa­do­wa bę­dą­cą głów­nym źró­dłem fos­fo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosfor mrz.

 przym. fosforowy

Wiktionary


fosforytowy

przy­miot­nik od: fos­fo­ryt


SJP.pl


fosforytyzacja

wy­pie­ra­nie w osa­dach wę­gla­nu wap­nia przez fos­fo­ran


SJP.pl

Fos­fo­ry­ty­za­cja – dłu­gotr­wa­ły pro­ces ge­o­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­pie­ra­niu w osa­dach wę­gla­nu wap­nia (kal­cy­tu) przez fos­fo­ran wap­nia.

Wikipedia


fosforyzacja

1. zja­wi­sko świe­ce­nia ciał bla­dym świa­tłem przez jakiś czas po ich uprzed­nim naś­wiet­le­niu; fos­fo­re­scen­cja;
2. w che­mii: re­ak­cja przy­łą­cze­nia grupy fos­fo­ro­wej do czą­stecz­ki or­ga­nicz­nej; fos­fo­ry­la­cja


SJP.pl


fosforyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fos­fo­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefosforyzowanie n., fosfor mrz.

 czas. fosforyzować ndk.

 przym. fosforowy

Wiktionary


fosforyzować

1. odz­na­czać się fos­fo­re­scen­cją, świe­cić w ciem­no­ści po uprzed­nim naś­wiet­le­niu;
2. po­tocz­nie: bły­szczeć, świe­cić zie­lon­ka­wym świa­tłem


SJP.pl


fosforyzujący

1. odz­na­czać się fos­fo­re­scen­cją, świe­cić w ciem­no­ści po uprzed­nim naś­wiet­le­niu;
2. po­tocz­nie: bły­szczeć, świe­cić zie­lon­ka­wym świa­tłem


SJP.pl

Patrz:

fosforyzować

fosfoskop

przy­rząd do ob­ser­wa­cji pro­ce­su fos­fo­re­scen­cji; fos­fo­ro­skop


SJP.pl


fosfosyderyt

od­mia­na po­li­mor­ficz­na stren­gi­tu, mi­ne­rał uży­wa­ny w ju­bi­ler­stwie


SJP.pl

Fos­fo­sy­de­ryt – rzad­ki mi­ne­rał klasy fos­fo­ra­nów.

Wikipedia


fosfór

prze­sta­rza­le: fos­for


SJP.pl


fosgen

zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny, be­zbarw­ny, sil­nie tru­ją­cy gaz o du­szą­cej woni, bar­dzo ak­tyw­ny che­micz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. wojsk. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy chlor­ków kwa­so­wych, be­zbarw­ny gaz o za­pa­chu świe­żo sko­szo­nej trawy lub zgni­łych owo­ców, sto­so­wa­ny jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy z grupy du­szą­cych w cza­sie I wojny świa­to­wej;

Wiktionary

Fos­gen, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy chlor­ków kwa­so­wych. Jest to be­zbarw­ny gaz, sil­nie tru­ją­cy i du­szą­cy, o za­pa­chu świe­żo sko­szo­nej trawy lub zgni­łych owo­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas spa­la­nia po­lich­lor­ku wi­ny­lu mogą pow­sta­wać pewne ilo­ści fos­ge­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔzɡɛ̃n, AS: fozgẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosgenoksym

 przym. fosgenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tlenochlorek węgla, dichlorek karbonylu, CG

Wiktionary


fosgenit

mi­ne­rał, chlo­ro­wę­glan oło­wiu


SJP.pl

Fos­ge­nit – mi­ne­rał z ro­dzi­ny wę­gla­nów.

Wikipedia


fosgenowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fos­ge­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosgen mrz.

Wiktionary


fosiasty

po­tocz­nie: nie­za­do­wo­lo­ny lub obra­ża­ją­cy się zbyt czę­sto; hu­mo­rza­sty, fo­cho­wa­ty


SJP.pl


fosowskie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca mia­sta Ko­lo­now­skie, w wo­je­wództ­wie opol­skim, daw­niej sa­mo­dziel­na miej­sco­wość;

Wiktionary

Fo­sow­skie (niem. "Vos­sow­ska") – dziel­ni­ca mia­sta Ko­lo­now­skie w wo­je­wództ­wie opol­skim, po­wiat strze­lec­ki, nad rzeką Mała Panew. Do końca 1955 roku sa­mo­dziel­na osada, od końca XVIII wieku oś­ro­dek hut­nict­wa, a w XIX wieku także ważny węzeł ko­le­jo­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fosowszczanin mos.

:: fż. fosowszczanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Wosowska

Wiktionary


fossa

zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny Eu­ple­ri­dae, ży­ją­ce wy­łącz­nie na Ma­da­ga­ska­rze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fossa we Wło­szech
  • Fossa (Cryp­to­proc­ta) – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny fa­lan­ru­ko­wa­tych
  • fossa ma­da­ga­skar­ska (Cryp­to­proc­ta ferox) – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny fa­lan­ru­ko­wa­tych
  • Fossa fos­sa­na – fa­na­lo­ka ma­da­ga­skar­ska – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny fa­lan­ru­ko­wa­tych

Wikipedia


fosse

[czy­taj: fos] naz­wi­sko; m.in. Bob Fosse (1927-1987) - ame­ry­kań­ski re­ży­ser, aktor fil­mo­wy i cho­re­o­graf


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fosse – dziel­ni­ca (de­el­ge­me­en­te) gminy Trois-Ponts w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Ver­viers
  • Fosse-dilé-l'-Troes-Pont – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Fosse
  • Fosse-li-Veye – wa­loń­ska nazwa mia­sta Fos­ses-la-Ville
  • Fosse – gmina
  • Fosse – rzeka, do­pływ Vesle
  • Bob Fosse – ame­ry­kań­ski re­ży­ser
  • Jon Fosse – nor­we­ski pi­sarz
  • Fosse Re­cre­a­tion Gro­und – park w Le­i­ce­ster
  • Fosse/Ver­don – ame­ry­kań­ski mi­ni­se­rial
  • Fosse Way – droga rzym­ska
  • Ba­gne­ux-la-Fosse
  • Colombé-la-Fosse

Wikipedia


foster

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fo­ster, Gicik A’Mane – pol­ski raper, czło­nek Hewry i JWP
  • Fo­ster Ba­stio­us – ghań­ski pił­karz
  • Fo­ster Nkodo – ka­me­ruń­ski bok­ser wagi śred­niej
  • Fo­ster’s Lager – au­stra­lij­ska marka piwa
  • Fo­ster and Part­ners – bry­tyj­ska firma ar­chi­tek­to­nicz­na
  • w Au­stra­lii:
    • Fo­ster – mia­sto w sta­nie Wik­to­ria
  • w USA:
    • Fo­ster – mia­sto w sta­nie Rhode Is­land, w hrab­stwie Pro­vi­den­ce
    • Fo­ster – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Bates
    • Fo­ster – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Pier­ce
    • Fo­ster – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Gar­vin

Wikipedia


fosylia

za­cho­wa­ne w ska­łach szcząt­ki oraz ślady dzia­łal­no­ści or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych z mi­nio­nych epok ge­o­lo­gicz­nych; ska­mie­nia­ło­ści; ska­mie­li­ny


SJP.pl


fosylizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ogół pro­ce­sów pro­wa­dzą­cych do utr­wa­le­nia w osa­dzie or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych, bądź też śla­dów ich dzia­łal­no­ści ży­cio­wej;

 (1.2) jęz. zja­wi­sko za­trzy­ma­nia pro­ce­su ucze­nia się ję­zy­ka ob­ce­go ze wzglę­du na osią­gnię­cie sa­tys­fak­cjo­nu­ją­ce­go po­zio­mu jego zna­jo­mo­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fo­sy­li­za­cja – zja­wi­sko ge­o­lo­gicz­ne
  • Fo­sy­li­za­cja – zja­wi­sko ję­zy­ko­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fo­sy­li­za­cja pro­wa­dzi do pow­sta­wa­nia ska­mie­nia­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔsɨlʲiˈzat͡sʲja, AS: fosylʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fosylizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienienie

Wiktionary


fosylizacyjny

przy­miot­nik od: fo­sy­li­za­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­sy­li­za­cją, do­ty­czą­cy fo­sy­li­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosylizacja ż.

Wiktionary


foszasty

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ma­ją­cy skłon­ność do łat­we­go obra­ża­nia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­bred­na je­stem, fo­sza­sta i wred­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈʃastɨ, AS: fošasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foch

 czas. fochnąć się, fochać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrażalski

Wiktionary


foszek

zdrob­nie­nie od: foch


SJP.pl


foszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. przest. deska, zwy­kle su­ro­wa, gruba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprze­dam fosz­ty dę­bo­we se­zo­no­wa­ne ponad 3 lata, gru­bość 5 cm, dłu­gość 3 m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fosztowanie n.

 czas. fosztować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarcica

Wiktionary


foszyć

po­tocz­nie: fo­szyć się - obra­żać się; fo­cho­wać się, fo­chać się


SJP.pl


fot

w fi­zy­ce: jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia równa na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia po­wierzch­ni 1 cm^2, na którą pada rów­no­mier­nie ro­zło­żo­ny stru­mień świetl­ny 1 lu­me­na; jeden fot to na­tę­że­nie świa­tła równe 10^4 luk­som (skrót: ph)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka na­tę­że­nia świa­tła w ukła­dzie CGS, równa jed­ne­mu lu­me­no­wi na cen­ty­metr kwa­dra­to­wy i rów­no­waż­na 10 000 luk­sów;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od fota

Wiktionary

Fot (ph) – fo­to­me­trycz­na jed­nost­ka na­tę­że­nia świa­tła, lub stru­mie­nia świetl­ne­go prze­cho­dzą­ce­go przez dany ob­szar. Nie na­le­ży on do Ukła­du SI, sto­so­wa­ny w sy­ste­mie CGS. Nazwę wpro­wa­dził André Blon­del w 1921 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] stru­mień pro­mie­nio­wa­nia w tym przy­pad­ku jest mocą pro­mie­nio­wa­nia wy­pły­wa­ją­ce­go we wszyst­kich kie­run­kach z 1 cm² po­wierzch­ni świe­cą­cej. W fo­to­me­trii prak­tycz­nej wiel­kość ta na­zy­wa się pro­mien­no­ścią po­wierzch­ni świe­cą­cej i mie­rzo­na jest w fo­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔt, AS: fot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ph

Wiktionary


fot.

skrót od: fo­to­gra­fia, fo­to­gra­fi­ka, fo­to­gra­ficz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); fo­togr.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = fo­to­gra­fo­wał

 (1.2) = fo­to­graf

 (1.3) = fo­to­gra­fia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡraˈfɔvaw|fɔˈtɔɡraf, AS: fotografovau̯|fotograf

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fotografować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skr. zdj.

Wiktionary


fota

w fi­zy­ce: jed­nost­ka na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia równa na­tę­że­niu oś­wiet­le­nia po­wierzch­ni 1 cm^2, na którą pada rów­no­mier­nie ro­zło­żo­ny stru­mień świetl­ny 1 lu­me­na; jeden fot to na­tę­że­nie świa­tła równe 10^4 luk­som (skrót: ph)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. posp. fo­to­gra­fia, zdję­cie

Wiktionary

Fota (gr. "Φώττα", tur. "Dağyolu") – wieś na Cy­prze, w dy­stryk­cie Ki­re­nia.

W wy­ni­ku in­waz­ji tu­rec­kiej w 1974 ob­szar, w któ­rym znaj­du­je się miej­sco­wość kon­tro­lo­wa­ny jest przez nie­uz­na­wa­ną na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej, pro­kla­mo­wa­ną w 1983 Tu­rec­ką Re­pu­bli­kę Cypru Pół­noc­ne­go. Re­pu­bli­ka Cy­pryj­ska rości sobie prawa do tych te­re­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coś ta fota ci nie wysz­ła.

 (1.1) Wro­nia­sty dawaj nowe foty co to za opin­da­la­nie się:D sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foto n., fotograf mos., fotografka ż., fotografika ż., fotografik mos., fotograficzka ż., fotografizm mrz., fotografowanie n., sfotografowanie n., fotka ż., focia ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

 temsłow. foto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotka, focia

Wiktionary


fotarium

miej­sce do zbio­ro­wych naś­wiet­lań za­stęp­czych lampą kwar­co­wą


SJP.pl


foteczka

zdrob­nie­nie od: fotka


SJP.pl


fotel

1. sze­ro­ki, wy­god­ny mebel do sie­dze­nia, naj­czę­ściej wy­ście­ła­ny, ma­ją­cy po­rę­cze;
2. sie­dze­nie w po­jeź­dzie albo na sali wi­do­wi­sko­wej (np. w kinie);
3. prze­no­śnie: sta­no­wi­sko, god­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. ro­dzaj jed­no­o­so­bo­we­go sie­dzi­ska z opar­ciem na plecy i po­dło­kiet­ni­ka­mi;

 (1.2) przen. sta­no­wi­sko, urząd

Wiktionary

Fotel – ro­dzaj sie­dzi­ska z opar­ciem na plecy wraz z po­dło­kiet­ni­ka­mi.

Sie­dzi­sko fo­te­la jest zwy­kle usy­tu­o­wa­ne niżej niż sie­dzi­sko krze­sła (36–45 cm) i jest rów­nież od niego zde­cy­do­wa­nie szer­sze (50–55 cm). Po­dło­kiet­ni­ki mon­to­wa­ne z boków sie­dzi­ska dla wy­go­dy użyt­kow­ni­ka są roz­sta­wio­ne w od­le­gło­ści ok. 55 cm od sie­bie i 60 cm od po­dło­ża, zwy­kle ta­pi­ce­ro­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro po chwi­li zo­rien­to­wał się, że to, co wziął za ka­na­pę, było ob­szer­nym fo­te­lem, w któ­rym uprzej­ma in­ter­lo­ku­tor­ka mu­sia­ła ście­śnić­się z ko­niecz­no­ści ście­śnić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtɛl, AS: fotel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fotelik m.

 przym. fotelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zesel

Wiktionary


fotelik

mały fotel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fotel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotel mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zeslik

Wiktionary


fotelikowy

→ fo­te­lik


SJP.pl

Patrz:

fotelik

fotelowy

zwią­za­ny z fo­te­lem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fo­te­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotel mrz.

Wiktionary


foter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oj­ciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Foter się śmioł zy mie chyba ty­dziyń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fater

Wiktionary


fotergilla

krzew z ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych


SJP.pl

Fo­ter­gil­la ("Fot­her­gil­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ocza­ro­wa­tych ("Ha­ma­me­li­da­ce­ae" R. Br. in Abel). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na­tu­ral­nie we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Fo­ter­gil­la Gar­de­na ro­śnie na mo­kra­dłach wzdłuż wschod­nie­go wy­brze­ża USA, a fo­ter­gil­la więk­sza wzdłuż dolin rzecz­nych, w su­chych la­sach i na te­re­nach ska­li­stych, zwy­kle w kra­jo­bra­zie wy­żyn­nym i gór­skim. Kwia­ty tych ro­ślin za­py­la­ne są przez owady.

Wikipedia


foterliczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: foter

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk faterek

Wiktionary


fotis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., współ­czes­na forma imie­nia Fo­cjusz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Fotis i je­stem synem grec­kich emi­gran­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtʲis, AS: fotʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Focjusz m.

 przym. Fotisowy, Focjuszowy

Wiktionary


fotisowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Fo­ti­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fo­ti­so­we miesz­ka­nie jest dużo mniej­sze od mo­je­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtʲiˈsɔvɨ, AS: fotʹisovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fotis m., Focjusz m.

Wiktionary


fotka

po­tocz­nie: fo­to­gra­fia, zdję­cie; fota, focia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. fo­to­gra­fia, zdję­cie

Wiktionary

Fotka.com (daw­niej Fotka.pl) – pol­ski ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy i plat­for­ma do na­wią­zy­wa­nia re­la­cji to­wa­rzy­skich i rand­ko­wych. Ser­wis zo­stał uru­cho­mio­ny 14 lu­te­go 2001 i jest uz­na­wa­ny za jeden z naj­star­szych dzia­ła­ją­cych por­ta­li spo­łecz­no­ścio­wych w Pol­sce. Por­tal umoż­li­wia użyt­kow­ni­kom two­rze­nie pro­fi­li, pu­bli­ko­wa­nie zdjęć, wy­sy­ła­nie wia­do­mo­ści, ko­rzy­sta­nie z czatu, trans­mi­sji wideo i udział w spo­łecz­no­ści on­li­ne, w tym poz­na­wa­nie no­wych osób o po­dob­nych za­in­te­re­so­wa­niach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfɔtka, AS: fotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż., fotograf m., fotografika ż., fotografik m., fotografizm m., fotogram m., fotografowanie n., foto ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

Wiktionary


foto

1. pot.: fo­to­gra­fia,
2. zwią­za­ny z fo­to­gra­fo­wa­niem, np. za­kład foto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ. pot. fo­to­gra­fia, zdję­cie

Wiktionary

FOTO – pol­ski mie­sięcz­nik poś­wię­co­ny fo­to­gra­fii (ama­tor­skiej oraz pro­fe­sjo­nal­nej), wy­da­wa­ny od stycz­nia 1975 do roku 2013.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daj mi swoje foto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtɔ, AS: foto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż., fotograf ż., fotografka ż., fotka ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotografia, fotka, zdjęcie

Wiktionary


foto-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy ze świa­tłem

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z fo­to­gra­fią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtɔ, AS: foto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż.

Wiktionary


fotoaktywny

re­a­gu­ją­cy na świa­tło, zwła­szcza na pro­mie­nio­wa­nie ul­tra­fio­le­to­we (UV)


SJP.pl


fotoalbum

album na zdję­cia


SJP.pl


fotoalergia

uczu­le­nie skóry na świa­tło, zwła­szcza ul­tra­fio­le­to­we, zwy­kle wy­wo­ły­wa­ne in­ny­mi aler­ge­na­mi


SJP.pl


fotoalergiczny

→ fo­to­a­ler­gia


SJP.pl

Patrz:

fotoalergia

fotoalergik

czło­wiek cier­pią­cy na fo­to­a­ler­gię, uczu­lo­ny na świa­tło ul­tra­fio­le­to­we


SJP.pl


fotoamator

mi­ło­śnik fo­to­gra­fii, zaj­mu­ją­cy się nią nie­za­wo­do­wo


SJP.pl

Fo­to­a­ma­tor – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z roku 1998 w re­ży­se­rii Da­riu­sza Ja­błoń­skie­go. Obraz po­ka­zu­je życie łódz­kie­go getta z dwóch per­spek­tyw – Ar­nol­da Mo­sto­wi­cza, le­ka­rza ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia wię­zio­ne­go w get­cie i Wal­te­ra Ge­ne­we­i­na, Au­stria­ka, głów­ne­go księ­go­we­go getta.

Wikipedia


fotoamatorka

mi­ło­śnicz­ka fo­to­gra­fii, zaj­mu­ją­ca się nią nie­za­wo­do­wo


SJP.pl


fotoanoda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. chem. ma­te­riał pra­cu­ją­cy jako oś­wiet­la­na anoda w ogni­wie fo­to­e­lek­tro­che­micz­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔãˈnɔda, AS: fotoãnoda

Wiktionary


fotoaparat

rzad­ko: apa­rat fo­to­gra­ficz­ny


SJP.pl


fotoautotrof

or­ga­nizm sa­mo­żyw­ny (au­to­trof) po­sia­da­ją­cy zdol­ność wyt­wa­rza­nia ma­te­rii or­ga­nicz­nej ze związ­ków nie­or­ga­nicz­nych przy uży­ciu ener­gii sło­necz­nej


SJP.pl


fotobiolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy zja­wi­ska bio­lo­gicz­ne za­leż­ne od dzia­ła­nia świa­tła


SJP.pl


fotobiologia

Fo­to­bio­lo­gia (z gr. φως, "phōs" – świa­tło, βίος, "bíos" – życie, λόγος, "lógos" – nauka) – nauka in­ter­dy­scy­pli­nar­na zaj­mu­ją­ca się rolą pro­mie­nio­wa­nia nie­jo­ni­zu­ją­ce­go w bios­fe­rze, w tym jego ko­rzyst­nym i nie­ko­rzyst­nym od­dzia­ły­wa­niem na żywe or­ga­niz­my ro­ślin­ne i zwie­rzę­ce oraz ich zbio­ro­wi­ska (np. eko­sy­ste­my), jak rów­nież wy­ko­rzy­sty­wa­niem pro­mie­nio­wa­nia do prze­ka­zu in­for­ma­cji mię­dzy or­ga­niz­ma­mi.

Wikipedia


fotobiologiczny

→ fo­to­bio­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

fotobiologia

fotoblog

śro­do­wi­sko­wo: blog ilu­stro­wa­ny zdję­cia­mi lub skła­da­ją­cy się z sa­mych zdjęć


SJP.pl

Fo­to­blog jest ro­dza­jem in­ter­ne­to­we­go pa­mięt­ni­ka, któ­re­go pod­sta­wo­wą treść sta­no­wią zdję­cia.

Wikipedia


fotobloger

śro­do­wi­sko­wo: in­ter­na­u­ta pro­wa­dzą­cy fo­to­blog


SJP.pl


fotoblogerka

→ fo­to­blo­ger


SJP.pl

Patrz:

fotobloger

fotobomba

fo­to­gra­fia, na któ­rej zna­la­zła się nie­o­cze­ki­wa­na osoba, rza­dziej zwie­rzę lub rzecz


SJP.pl


fotobudka

ka­bi­na wy­po­sa­żo­na w au­to­mat do ro­bie­nia i wy­wo­ły­wa­nia zdjęć; fo­to­ka­bi­na


SJP.pl

Fo­to­bud­ka ( photo booth) – za­u­to­ma­ty­zo­wa­ne urzą­dze­nie, które wy­ko­nu­je zdję­cia i od razu je dru­ku­je. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne głów­nie do wy­ko­ny­wa­nia fo­to­gra­fii pasz­por­to­wych, le­gi­ty­ma­cyj­nych itp., także do celów roz­ryw­ko­wych jako atrak­cja pod­czas im­prez, wesel itp.

Wikipedia


fotobłysk

1. sub­stan­cja w prosz­ku da­ją­ca bar­dzo jasny błysk pod­czas spa­la­nia; ma­gnez­ja;
2. krót­ki i bar­dzo jasny im­puls świetl­ny uzy­ska­ny pod­czas spa­la­nia ma­gnez­ji


SJP.pl


fotochemia

jeden z dzia­łów che­mii zaj­mu­ją­cy się re­ak­cja­mi che­micz­ny­mi, które za­cho­dzą wsku­tek dzia­ła­nia świa­tła na ma­te­ria­ły świa­tło­czu­łe


SJP.pl

Fo­to­che­mia – dział che­mii ba­da­ją­cy re­ak­cje fo­to­che­micz­ne, czyli za­cho­dzą­ce pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.

Pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne od­dzia­łu­je na układ re­ak­cyj­ny na różne spo­so­by. W szcze­gól­no­ści może ono pro­wa­dzić do:

Pod­sta­wo­we prawo fo­to­che­mii, znane jako prawo Grott­hus­sa-Dra­pe­ra, głosi, że pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne musi być ab­sor­bo­wa­ne przez układ re­ak­cyj­ny, aby mieć ja­ki­kol­wiek efekt na prze­bieg re­ak­cji – brak ab­sorp­cji to brak efek­tu.

Wikipedia


fotochemigrafia

1. pro­ces przy­go­to­wa­nia form dru­ko­wych me­to­dą fo­to­che­micz­ną;
2. dział dru­kar­ni wy­ko­nu­ją­cy formy dru­ko­we tą me­to­dą


SJP.pl

Fo­to­che­mi­gra­fia to ro­dzaj che­mi­gra­fii, w któ­rej wy­ko­rzy­sty­wa­ne są tech­ni­ki fo­to­gra­ficz­ne, tj. świa­tło­czu­ła war­stwa płyty me­ta­lo­wej naś­wiet­la­na jest np. przez kli­szę fo­to­gra­ficz­ną, a na­stęp­nie wy­wo­ły­wa­na. Dzię­ki temu po­wierzch­nia płyty jest ma­sko­wa­na emul­sją po­zo­sta­łą po wy­wo­ły­wa­niu. Poz­wa­la to na wier­ne odz­wier­cied­le­nie pro­jek­tu. W na­stęp­nym eta­pie po­wierzch­nia płyty pod­da­wa­na jest che­micz­nej obrób­ce.

Wikipedia


fotochemoterapia

me­to­da le­cze­nia cho­rób skóry po­przez naś­wiet­la­nie pro­mie­nio­wa­niem ul­tra­fio­le­to­wym


SJP.pl


fotochrom

ro­dzaj szkła; szkło fo­to­chro­mo­we


SJP.pl


fotochromatyczny

przy­ciem­nia­ją­cy się pod wpły­wem świa­tła; fo­to­chro­mo­wy, fo­to­chro­micz­ny


SJP.pl


fotochromiczny

przy­ciem­nia­ją­cy się pod wpły­wem świa­tła; fo­to­chro­ma­tycz­ny, fo­to­chro­mo­wy


SJP.pl


fotochromizm

zja­wi­sko od­wra­cal­nej prze­mia­ny struk­tu­ry związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem naś­wiet­la­nia; fo­to­chro­ma­tycz­ność, fo­to­chro­mia


SJP.pl

Fo­to­chro­mizm, fo­to­chro­mia, fo­to­chro­ma­tycz­ność – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na od­wra­cal­nej prze­mia­nie struk­tu­ry związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem naś­wiet­la­nia. Trans­for­ma­cja za­cho­dzi w wy­ni­ku ab­sorp­cji fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych(np. świa­tła). Pro­mie­nio­wa­nie użyte do wy­wo­ła­nia re­ak­cji fo­to­chro­mo­wej może po­cho­dzić za­rów­no z za­kre­su świa­tła wi­dzial­ne­go, ul­tra­fio­le­tu oraz pod­czer­wie­ni.

Wikipedia


fotochromowy

przy­ciem­nia­ją­cy się pod wpły­wem świa­tła; fo­to­chro­ma­tycz­ny, fo­to­chro­micz­ny


SJP.pl


fotochromy

oku­la­ry ze szkła­mi fo­to­chro­mo­wy­mi


SJP.pl


fotoczuły

re­a­gu­ją­cy na świa­tło; świa­tło­czu­ły


SJP.pl


fotodegradowalny

ule­ga­ją­cy fo­to­de­gra­da­cji


SJP.pl


fotodepilacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. de­pi­la­cja za po­mo­cą sil­nej wiąz­ki świa­tła, np. la­se­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔdɛpʲiˈlat͡sʲja, AS: fotodepʹilacʹi ̯a

Wiktionary


fotodermatoza

cho­ro­ba skóry, która wy­stę­pu­je przy fo­to­sen­sy­bi­li­za­cji


SJP.pl

Fo­to­der­ma­to­za – cho­ro­ba skóry spo­wo­do­wa­na ek­spo­zy­cją na świa­tło sło­necz­ne, zwią­za­na z nad­wraż­li­wo­ścią na pro­mie­nio­wa­nie UV, za­leż­na od me­cha­niz­mów im­mu­no­lo­gicz­nych lub czyn­ni­ków eg­zo­gen­nych.

Nad­wraż­li­wość mogą spo­wo­do­wać niek­tó­re sub­stan­cje znaj­du­ją­ce się w po­ży­wie­niu lub sto­so­wa­ne jako leki bądź kos­me­ty­ki, wy­ka­zu­ją­ce tzw.

Wikipedia


fotodetektor

Fo­to­de­tek­tor – czuj­nik re­a­gu­ją­cy na świa­tło. Fo­to­de­tek­to­ry przet­wa­rza­ją świa­tło na inne sy­gna­ły, w tym na sy­gna­ły elek­trycz­ne.

Wikipedia


fotodioda

lampa elek­tro­no­wa lub ele­ment pół­prze­wod­ni­ko­wy, w któ­rych war­tość pły­ną­ce­go przez nie prądu można kon­tro­lo­wać po­przez zmia­nę na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fo­to­dio­da pół­prze­wod­ni­ko­wa
  • fo­to­dio­da próż­nio­wa

Wikipedia


fotodruk

tech­ni­ka druku pła­skie­go; od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką; fo­to­ty­pia, fo­to­ty­po­gra­fia, he­lio­gra­fia, świa­tło­druk


SJP.pl


fotodynamiczny

me­to­da (te­ra­pia) fo­to­dy­na­micz­na - me­to­da le­cze­nia no­wot­wo­rów, po­le­ga­ją­ca na po­da­wa­niu cho­re­mu sub­stan­cji uwraż­li­wia­ją­cej tkan­ki no­wot­wo­ru na świa­tło


SJP.pl


fotodysocjacja

Fo­to­dy­so­cja­cja – re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na roz­pa­dzie na jony czą­ste­czek do­wol­ne­go związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem bom­bar­do­wa­nia go stru­mie­niem fo­to­nów. Ina­czej jest to dy­so­cja­cja elek­tro­li­tycz­na ini­cjo­wa­na pro­mie­nio­wa­niem elek­tro­ma­gne­tycz­nym, np. świa­tłem.

Wikipedia


fotoedytor

gra­fik zaj­mu­ją­cy się wy­bo­rem i przy­go­to­wy­wa­niem zdjęć do druku, zwy­kle w ga­ze­tach co­dzien­nych i ma­ga­zy­nach


SJP.pl


fotoedytorka

→ fo­to­e­dy­tor


SJP.pl

Patrz:

fotoedytor

fotoefekt

w fi­zy­ce: zja­wi­sko emi­sji elek­tro­nów pod wpły­wem świa­tła; efekt fo­to­e­lek­trycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. zob. efekt fo­to­e­lek­trycz­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem pot­wier­dził z dużą do­kład­no­ścią rów­na­nie fo­to­e­fek­tu za­pro­po­no­wa­ne przez Ein­ste­i­na.

Wiktionary


fotoelektron

elek­tron wyz­wo­lo­ny z sub­stan­cji przez foton wsku­tek dzia­ła­nia pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. elek­tron wy­e­mi­to­wa­ny z po­wierzch­ni pew­ne­go ma­te­ria­łu na sku­tek dzia­ła­nia pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślady fo­to­e­lek­tro­nów wy­bi­tych z czą­ste­czek po­wie­trza przez pro­mie­nio­wa­nie Ro­ent­ge­na mo­że­my zo­ba­czyć w ko­mo­rze Wil­so­na […].

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotoelektronowy

Wiktionary


fotoelektronowy

zwią­za­ny z fo­to­e­lek­tro­nem, do­ty­czą­cy fo­to­e­lek­tro­nu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­to­e­lek­tro­nem, do­ty­czą­cy fo­to­e­lek­tro­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotoelektron mrz.

Wiktionary


fotoelektryczność

zja­wi­sko in­du­ko­wa­nia prądu elek­trycz­ne­go w me­ta­lach lub pół­prze­wod­ni­kach pod wpły­wem pa­da­ją­ce­go pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go


SJP.pl


fotoelement

Fo­to­e­le­ment, ele­ment świa­tło­czu­ły – ele­ment ob­wo­du elek­trycz­ne­go zmie­nia­ją­cy swoje wła­ści­wo­ści pod wpły­wem pa­da­ją­ce­go na niego świa­tła.

Ze wzglę­du na za­cho­dzą­cy efekt fo­to­e­lek­trycz­ny fo­to­e­le­men­ty dzie­li się na:

Do fo­to­e­le­men­tów na­le­żą, mię­dzy in­ny­mi, fo­to­re­zy­sto­ry, fo­to­dio­dy i fo­to­tran­zy­sto­ry.

Wikipedia


fotoemisja

ina­czej zja­wi­sko fo­to­e­lek­trycz­ne


SJP.pl


fotoemisyjny

przy­miot­nik od: fo­to­e­mi­sja


SJP.pl


fotoenergetyczny

zwią­za­ny z przet­wa­rza­niem pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną


SJP.pl


fotoetui

etui z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


SJP.pl


fotofil

or­ga­nizm świa­tło­lub­ny


SJP.pl


fotofinisz

urzą­dze­nie na linii mety do we­ry­fi­ka­cji ko­lej­no­ści za­wod­ni­ków


SJP.pl


fotofob

or­ga­nizm cie­nio­lub­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­czu­wa­ją­ca dy­skom­for­tu lub ból pod­czas ek­spo­zy­cji oczu na świa­tło

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotofobia ż.

Wiktionary


fotofobia

cho­ro­bli­wa nad­wraż­li­wość oka na świa­tło; świa­tłow­stręt


SJP.pl


fotofon

przy­rząd słu­żą­cy do prze­no­sze­nia dźwię­ków na znacz­ne od­le­gło­ści za po­mo­cą pro­mie­ni świetl­nych


SJP.pl


fotofor

świe­cą­cy na­rząd u niek­tó­rych ga­tun­ków zwie­rząt, np. form głę­bi­no­wych


SJP.pl


fotoforum

forum in­ter­ne­to­we poś­wię­co­ne te­ma­ty­ce fo­to­gra­ficz­nej lub por­tal do pre­zen­ta­cji zdjęć


SJP.pl


fotogadżet

ga­dżet z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


SJP.pl


fotogaleria

ga­le­ria fo­to­gra­fii


SJP.pl


fotogazeta

ga­ze­ta z dużą licz­bą fo­to­gra­fii i tek­stem zre­du­ko­wa­nym do mi­ni­mum


SJP.pl


fotogenicznie

przy­słó­wek

 (1.1) ko­rzyst­nie wy­glą­da­jąc na zdję­ciach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotogeniczność ż.

 przym. fotogeniczny

Wiktionary


fotogeniczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fo­to­ge­nicz­ny


SJP.pl


fotogeniczność

ko­rzyst­ny wy­gląd na zdję­ciach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co fo­to­ge­nicz­ne; cecha tych, któ­rzy są fo­to­ge­nicz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotogeniczny

 przysł. fotogenicznie

Wiktionary


fotogeniczny

do­brze wy­glą­da­ją­cy na fo­to­gra­fii, na­da­ją­cy się do fo­to­gra­fo­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­rzyst­nie wy­glą­da­ją­cy na zdję­ciach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może dla­te­go, że sły­sza­łem w dzie­ciń­stwie, że je­stem fo­to­ge­nicz­ny, a zwła­szcza mój lewy pro­fil jest po pro­stu za­bój­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotogeniczność ż.

 przysł. fotogenicznie

Wiktionary


fotogr.

skrót od: fo­to­gra­fia, fo­to­gra­fi­ka, fo­to­gra­ficz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); fot.


SJP.pl


fotograf

osoba zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem zdjęć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ko­ny­wa­niem fo­to­gra­fii, naj­czę­ściej za­wo­do­wo;

Wiktionary

Fo­to­graf ( φῶς (phos) świa­tło oraz γραφή (graphê) ry­so­wać, do­słow­nie ry­so­wa­nie świa­tłem) – osoba wy­ko­nu­ją­ca fo­to­gra­fie za po­mo­cą apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ona jest świet­nym fo­to­gra­fem kon­cer­tów i wy­da­rzeń spor­to­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔˈtɔɡraf, AS: fotograf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografika ż., fotografik m., fotografia ż., fotografijka ż., fotka ż., fotografowanie n., sfotografowanie n., foto ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

Wiktionary


fotografia

1. tech­ni­ka two­rze­nia trwa­łych obra­zów przed­mio­tów za po­mo­cą klisz lub błon świa­tło­czu­łych, na które dzia­ła­ją pro­mie­nie świetl­ne od­bi­te od da­nych przed­mio­tów;
2. obraz przed­mio­tu otrzy­my­wa­ny w ten spo­sób; zdję­cie;
3. prze­no­śnie: wier­ne odt­wo­rze­nie, od­bi­cie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. nie­ru­cho­my obraz rze­czy­wi­sto­ści utr­wa­lo­ny apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym

 (1.2) fot. sztu­ka wy­ko­ny­wa­nia fo­to­gra­fii (1.1);

Wiktionary

Fo­to­gra­fia (ang. "pho­to­grap­hy") – zbiór wielu róż­nych tech­nik, któ­rych celem jest za­re­je­stro­wa­nie trwa­łe­go, po­je­dyn­cze­go obra­zu za po­mo­cą świa­tła. Po­tocz­ne zna­cze­nie za­kła­da wy­ko­rzy­sta­nie ukła­du op­tycz­ne­go, choć nie jest to ko­niecz­ne np. przy ra­y­o­gra­fii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­łem fo­to­gra­fię pło­ną­ce­go ko­ścio­ła i opu­bli­ko­wa­łem ją w sieci.

 (1.2) Fo­to­gra­fią będę się mógł zająć na po­waż­nie do­pie­ro na eme­ry­tu­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈɡrafʲja, AS: fotografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foto n., fotograf m., fotografka ż., fotografika ż., fotografik m., fotograficzka ż., fotografizm m., fotografowanie n., sfotografowanie n.

:: zdrobn. fotka ż., focia ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

 temsłow. foto-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdjęcie, foto, pot. fotka

 (1.2) fotografika

Wiktionary


fotograficzka

ko­bie­ta fo­to­gra­fik, ar­tyst­ka fo­to­graf


SJP.pl


fotograficznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób fo­to­gra­ficz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotografia ż., fotograf mos., fotka ż., fota ż., focia ż.

 przym. fotograficzny

 czas. fotografować

Wiktionary


fotograficzność

→ fo­to­gra­ficz­ny


SJP.pl

Patrz:

fotograficzny

fotograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­to­gra­fią, fo­to­gra­fo­wa­niem, ro­bie­niem zdjęć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­sto­so­wa­łem moją ła­zien­kę, aby mogła mi słu­żyć a la­bo­ra­to­rium fo­to­gra­ficz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: fotografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż., fotograf m., fotografik m., fotka ż., fotografowanie n., sfotografowanie n., obfotografowanie n.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk., obfotografować dk.

 przysł. fotograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdjęciowy

Wiktionary


fotografie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: fo­to­gra­fia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈɡrafʲjɛ, AS: fotografʹi ̯e

Wiktionary


fotografijka

zdrob­nie­nie od: fo­to­gra­fia


SJP.pl


fotografik

ar­ty­sta fo­to­graf wy­ko­nu­ją­cy fo­to­gra­fie ma­ją­ce wa­lo­ry dzieł sztu­ki; okre­śle­nie za­strze­żo­ne dla człon­ków Związ­ku Pol­skich Ar­ty­stów Fo­to­gra­fi­ków


SJP.pl


fotografika

tech­ni­ka gra­ficz­na two­rze­nia obra­zów bez uży­cia apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, wy­ko­rzy­stu­ją­ca świa­tło­czu­łe ma­te­ria­ły fo­to­gra­ficz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. sztu­ka fo­to­gra­fii

 (1.2) fot. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia fo­to­gra­fii bez apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, przy po­mo­cy świa­tło­czu­łych ma­te­ria­łów

Wiktionary

Fo­to­gra­fi­ka – ter­min ut­wo­rzo­ny przez Jana Buł­ha­ka w la­tach 20. XX wieku w celu odróż­nie­nia fo­to­gra­fów-ar­ty­stów (fo­to­gra­fi­ków) od rze­mieśl­ni­ków (fo­to­gra­fów). Pow­stał przez po­łą­cze­nie słów "fo­to­gra­fia" i "gra­fi­ka". Jako dział gra­fi­ki no­bi­li­to­wał fo­to­gra­fię Buł­hak pod­kre­śla­jąc, że „fo­to­gra­fia jest sztu­ką pla­stycz­ną, jako nowa gałąź gra­fi­ki”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaj­mo­wał się też fo­to­gra­fi­ką ta­trzań­ską, współ­pra­co­wał z pis­ma­mi tu­ry­stycz­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈɡrafʲika, AS: fotografʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografia ż., fotka ż., fotograf mos., fotografik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotografia artystyczna

Wiktionary


fotografista

daw­niej: fo­to­graf


SJP.pl


fotografistka

daw­niej: ko­bie­ta fo­to­graf (fo­to­graf­ka)


SJP.pl


fotografka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ro­bie­niem zdjęć


SJP.pl


fotografowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fo­to­gra­fo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡrafɔˈvãɲɛ, AS: fotografovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., sfotografowanie n., fotografia ż., fotka ż., fotograf m., fotografka ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

Wiktionary


fotografować

wy­ko­ny­wać fo­to­gra­fie, zdję­cia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfo­to­gra­fo­wać)

 (1.1) robić zdję­cie, robić fo­to­gra­fię

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fo­to­gra­fo­wać się (dk. sfo­to­gra­fo­wać się)

 (2.1) robić sobie zdję­cie, poz­wa­lać na zro­bie­nie sobie zdjęć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie byłem zwią­za­ny za­wo­do­wo z lot­nict­wem, jed­nak lubię fo­to­gra­fo­wać sa­mo­lo­ty.

 (2.1) Jak mo­głaś fo­to­gra­fo­wać się z tym nik­czem­ni­kiem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡraˈfɔvat͡ɕ, AS: fotografovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., sfotografowanie n., fotka ż., fotograf mos., fotografia ż., fotografowanie n., foto ż.

 czas. sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

 przysł. fotograficznie

 skr. fot.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pstrykać, robić zdjęcie

Wiktionary


fotogram

1. ar­ty­stycz­ne zdję­cie fo­to­gra­ficz­ne;
2. fo­to­gra­fia otrzy­ma­na me­to­dą luk­so­gra­fii, bez uży­cia apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go;
3. zdję­cie fo­to­gra­me­trycz­ne, słu­żą­ce do po­mia­ru sfo­to­gra­fo­wa­nych obiek­tów, sto­so­wa­ne w ge­o­dez­ji i kar­to­gra­fii;
4. daw­niej: każde zdję­cie, fo­to­gra­fia


SJP.pl

Fo­to­gram – obraz uzy­ska­ny na ma­te­ria­le świa­tło­czu­łym, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się okre­ślo­ny­mi ce­cha­mi. Wyraz sto­so­wa­ny w kilku zna­cze­niach:

Wikipedia


fotogrametra

osoba zaj­mu­ją­ca się fo­to­gra­me­trią


SJP.pl


fotogrametria

dział ge­o­dez­ji zaj­mu­ją­cy się po­mia­rem te­re­nów i obiek­tów prze­strzen­nych, a także opra­co­wy­wa­niem map i pla­nów ge­o­de­zyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ja­ca się po­mia­rem te­re­nów i obiek­tów prze­strzen­nych na pod­sta­wie zdjęć

Wiktionary

Fo­to­gra­me­tria – dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się odt­wa­rza­niem kształ­tów, roz­mia­rów i wza­jem­ne­go po­ło­że­nia obiek­tów w te­re­nie na pod­sta­wie zdjęć fo­to­gra­me­trycz­nych (fo­to­gra­mów).

Prak­tycz­nym za­sto­so­wa­niem fo­to­gra­me­trii jest jej wy­ko­rzy­sta­nie jako źró­dła pod­czas two­rze­nia map. W ge­o­dez­ji służy jako pomoc przy po­mia­rach du­żych ob­sza­rów i od­le­gło­ści. Jest też jedną z metod wyz­na­cza­nia wy­so­ko­ści obiek­tów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fotogrametryczny

Wiktionary


fotogrametryczny

zwią­za­ny z fo­to­gra­me­trią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fo­to­gra­me­trią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­to­miast już w zesz­łym roku wy­ko­na­no na­ziem­ną i lot­ni­czą in­wen­ta­ry­za­cję fo­to­gra­me­trycz­ną.

 (1.1) Mapa fo­to­gra­me­trycz­na mó­wi­ła praw­dę naj­zu­peł­niej nie­u­ży­tecz­ną, bo uka­zy­wa­ła teren z lotu ptaka, w prze­raź­li­wym pio­no­wym skró­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔɡrãmɛˈtrɨt͡ʃnɨ, AS: fotogrãmetryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotogrametria ż.

Wiktionary


fotogrametrysta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fo­to­gra­me­trii


SJP.pl


fotograwiura

he­lio­gra­wiu­ra, he­lio­gra­fia;
1. me­to­da dru­ko­wa­nia wklę­słe­go, w któ­rej formę dru­ko­wą spo­rzą­dza­no prze­pro­wa­dza­jąc ko­pio­wa­nie dia­po­zy­ty­wu ory­gi­na­łu na pa­pier pig­men­to­wy;
2. od­bit­ka zro­bio­na taką me­to­dą


SJP.pl


fotoheliograf

apa­rat do fo­to­gra­fo­wa­nia Słoń­ca


SJP.pl


fotoholiczka

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca nie­u­stan­ną po­trze­bę ro­bie­nia zdjęć


SJP.pl


fotoholik

osoba od­czu­wa­ją­ca nie­u­stan­ną po­trze­bę ro­bie­nia zdjęć


SJP.pl


fotoholizm

od­czu­wa­nie nie­u­stan­nej po­trze­by ro­bie­nia zdjęć


SJP.pl


fotojonizacja

jo­ni­za­cja pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, prze­waż­nie świetl­ne­go


SJP.pl


fotojonizacyjny

→ fo­to­jo­ni­za­cja


SJP.pl

Patrz:

fotojonizacja

fotokabina

ka­bi­na wy­po­sa­żo­na w au­to­mat do ro­bie­nia i wy­wo­ły­wa­nia zdjęć; fo­to­bud­ka


SJP.pl


fotokarabin

urzą­dze­nie do tre­nin­gu strze­lec­kie­go w lot­nict­wie woj­sko­wym, apa­rat fo­to­gra­ficz­ny umie­szczo­ny w miej­scu ka­ra­bi­nu lub dział­ka po­kła­do­we­go


SJP.pl

Fo­to­ka­ra­bin – apa­rat fo­to­gra­ficz­ny lub ka­me­ra fil­mo­wa wy­ce­lo­wa­na i sprzę­żo­na z kie­run­kiem strza­łu lot­ni­cze­go ka­ra­bi­nu ma­szy­no­we­go. Fo­to­ka­ra­bin ma za­sto­so­wa­nie głów­nie w lot­nict­wie, służy do tre­nin­gu jak i re­je­stra­cji sku­tecz­no­ści ostrza­łu. Pier­wsze fo­to­ka­ra­bi­ny mon­to­wa­no w sa­mo­lo­tach pod ko­niec I wojny świa­to­wej i mają za­sto­so­wa­nie do cza­sów obec­nych.

Wikipedia


fotokatalityczny

→ fo­to­ka­ta­li­za


SJP.pl

Patrz:

fotokataliza

fotokataliza

przyś­pie­sze­nie, bądź umoż­li­wie­nie zaj­ścia re­ak­cji pod wpły­wem świa­tła


SJP.pl

Fo­to­ka­ta­li­za – zmia­na szyb­ko­ści re­ak­cji che­micz­nej lub jej ini­cja­cji w wy­ni­ku dzia­ła­nia pro­mie­nio­wa­nia UV, pro­mie­nio­wa­nia wi­dzial­ne­go lub pod­czer­wie­ni, w obec­no­ści sub­stan­cji (fo­to­ka­ta­li­za­to­ra), która ab­sor­bu­je świa­tło i jest za­an­ga­żo­wa­na w prze­mia­ny che­micz­ne re­a­gen­tów.

Wikipedia


fotokatoda

ka­to­da w któ­rej pod wpły­wem fo­to­nów na­stę­pu­je emi­sja elek­tro­nów


SJP.pl

Fo­to­ka­to­da to ka­to­da wy­sy­ła­ją­ca elek­tro­ny pod wpły­wem świa­tła. Fo­to­ka­to­da jest po­dłą­cza­na do ujem­ne­go bie­gu­na na­pię­cia za­si­la­ją­ce­go i sta­no­wi ważny ele­ment wielu de­tek­to­rów pro­mie­nio­wa­nia za­wie­ra­ją­cych lampy próż­nio­we, np. fo­to­po­wie­lacz.

Kon­struk­cja fo­to­ka­to­dy opie­ra się na cien­kiej war­stwie ma­te­ria­łu na­nie­sio­nej na po­wierzch­nię nośną.

Wikipedia


fotokineza

re­ak­cja ru­cho­wa zwie­rząt wy­wo­ła­na bodź­ca­mi świetl­ny­mi


SJP.pl


fotokoagulacja

med. me­to­da za­bie­go­wa po­le­ga­ją­ca na usu­wa­niu cho­rych tka­nek przy uży­ciu la­se­ra


SJP.pl


fotokod

kod od­czy­ty­wa­ny z uży­ciem apa­ra­tu cy­fro­we­go te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go; kod QR


SJP.pl


fotokolorymetr

ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go słu­żą­cy m.in. do oz­na­cza­nia stę­żeń cie­czy barw­nych


SJP.pl


fotokolorymetria

me­to­da okre­śla­nia stę­że­nia rozt­wo­ru na pod­sta­wie jego barwy


SJP.pl


fotokomórka

urzą­dze­nie, któ­re­go za­sad­ni­czą czę­ścią jest fo­to­e­le­ment; sto­so­wa­ne m.in. w urzą­dze­niach alar­mo­wych, op­tycz­nych przy­rzą­dach po­mia­ro­wych, w ukła­dach au­to­ma­ty­ki prze­my­sło­wej itp.; ko­mór­ka fo­to­e­lek­trycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elek­tron. urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru świa­tła, przet­wa­rza­ją­ce sy­gna­ły op­tycz­ne na elek­trycz­ne;

Wiktionary

Fo­to­ko­mór­ka – ele­ment urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych słu­żą­cy do po­mia­ru świa­tła wy­ko­na­ny jako fo­to­dio­da próż­nio­wa lub pół­prze­wod­ni­ko­wa, fo­to­tran­zy­stor, fo­to­re­zy­stor i in­nych ele­men­tów elek­tro­nicz­nych wraż­li­wych na pa­da­ją­ce na nie pro­mie­nio­wa­nie.

Fo­to­ko­mór­ka próż­nio­wa zo­sta­ła wy­na­le­zio­na w 1895 przez fi­zy­ków nie­miec­kich Hansa Ge­i­te­la i Ju­liu­sa El­ste­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fo­to­ko­mór­ki do bramy sto­su­je się jako do­dat­ko­we za­bez­pie­cze­nie użyt­kow­ni­ków znaj­du­ją­cych się w po­bli­żu bramy. […] Dzia­ła­nie fo­to­ko­mó­rek bra­mo­wych po­le­ga na za­trzy­ma­niu ruchu bramy w mo­men­cie po­ja­wie­nia się przesz­ko­dy w linii fo­to­ko­mó­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotokomórkowy

Wiktionary


fotokomórkowy

przy­miot­nik od: fo­to­ko­mór­ka


SJP.pl


fotokopia

kopia wy­ko­na­na me­to­dą fo­to­gra­ficz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biur. kopia do­ku­men­tu, druku, rę­ko­pi­su itp. uzy­ska­na tech­ni­ką fo­to­gra­ficz­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widać to wy­raź­nie na za­łą­czo­nej fo­to­ko­pii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈkɔpʲja, AS: fotokopʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kserokopia

Wiktionary


fotokopiarski

→ fo­to­ko­pia


SJP.pl

Patrz:

fotokopia

fotokopiować

wy­ko­ny­wać kopię cze­goś tech­ni­ką fo­to­gra­ficz­ną


SJP.pl


fotoksiążka

album zdję­cio­wy opra­wio­ny w for­mie książ­ki


SJP.pl

Fo­tok­siąż­ka – sper­so­na­li­zo­wa­na pu­bli­ka­cja książ­ko­wa stwo­rzo­na z włas­nych, wy­bra­nych przez użyt­kow­ni­ka zdjęć i tre­ści, dru­ko­wa­na w tech­no­lo­gii cy­fro­wej. Sta­no­wi no­wo­czes­ną al­ter­na­ty­wę dla tra­dy­cyj­ne­go al­bu­mu na zdję­cia, ofe­ru­jąc jed­no­cze­śnie więk­szą trwa­łość, pro­fe­sjo­nal­ną este­ty­kę oraz nie­o­gra­ni­czo­ne moż­li­wo­ści twór­czej aran­ża­cji stro­ny.

Wikipedia


fotokubek

kubek z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


SJP.pl


fotolab

pra­cow­nia, w któ­rej do­ko­nu­je się ca­ło­ścio­wej obrób­ki zdjęć fo­to­gra­ficz­nych; fo­to­la­bo­ra­to­rium


SJP.pl


fotolaboratorium

pra­cow­nia, w któ­rej do­ko­nu­je się ca­ło­ścio­wej obrób­ki zdjęć fo­to­gra­ficz­nych; fo­to­lab


SJP.pl


fotolitografia

1. me­to­da wy­ko­ny­wa­nia form dru­ko­wych sto­so­wa­nych w tech­ni­ce dru­ko­wa­nia off­se­to­we­go;
2. me­to­da otrzy­my­wa­nia od­po­wied­nich struk­tur na po­dło­żu pół­prze­wod­ni­ko­wym


SJP.pl

Fo­to­li­to­gra­fia – pro­ces po­cho­dzą­cy z tech­no­lo­gii pół­prze­wod­ni­ko­wej po­le­ga­ją­cy na odt­wo­rze­niu wzo­rów np. fo­to­ma­sek na po­dło­żu np. pół­prze­wod­ni­ko­wym. Celem wy­ko­ny­wa­nia fo­to­li­to­gra­fii jest wy­ko­na­nie ja­kie­goś ro­dza­ju struk­tu­ry o okre­ślo­nym wzo­rze. Za­sa­da dzia­ła­nia fo­to­li­to­gra­fii jest po­dob­na do li­to­gra­fii w po­li­gra­fii.

Wikipedia


fotolitograficzny

→ fo­to­li­to­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

fotolitografia

fotolityczny

→ fo­to­li­za


SJP.pl

Patrz:

fotoliza

fotoliza

roz­kład czą­ste­czek pod wpły­wem świa­tła


SJP.pl

Nie mylić z: fo­to­lia­zą.

Fo­to­li­za – re­ak­cja fo­to­che­micz­na, któ­rej wy­ni­kiem jest roz­kład czą­ste­czek związ­ków che­micz­nych pod wpły­wem dzia­ła­nia świa­tła, np. na rod­ni­ki:

Wikipedia


fotoluminescencja

świe­ce­nie nie­na­grza­ne­go ciała pod wpły­wem dzia­ła­nia na nie pro­mie­nio­wa­niem wi­dzial­nym lub nad­fio­le­to­wym, np. flu­o­ry­za­cja, fos­fo­ry­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. emi­sja fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych przez ciało w wy­ni­ku po­chło­nię­cia fo­to­nu;

Wiktionary

Fo­to­lu­mi­ne­scen­cja – ro­dzaj lu­mi­ne­scen­cji, emi­sja pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go przez ma­te­rię w wy­ni­ku po­chło­nię­cia przez nią ener­gii świetl­nej.

Za­sto­so­wa­nie w ba­da­niach pół­prze­wod­ni­ków.

Spek­tro­sko­pia fo­to­lu­mi­ne­scen­cyj­na (PL) na­le­ży do pod­sta­wo­wych op­tycz­nych metod cha­rak­te­ry­za­cji pół­prze­wod­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mia­ry fo­to­lu­mi­ne­scen­cji dają in­for­ma­cje o przer­wie ener­ge­tycz­nej ma­te­ria­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔlũmʲĩnɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲja, AS: fotolũmʹĩnescẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotoluminescencyjny

Wiktionary


fotoluminescencyjny

→ fo­to­lu­mi­ne­scen­cja


SJP.pl

Patrz:

fotoluminescencja

fotom.

skrót od: fo­to­mon­taż


SJP.pl


fotomapa

ze­staw zdjęć lot­ni­czych ja­kie­goś ob­sza­ru od­po­wied­nio przet­wo­rzo­nych, uło­żo­nych i na­kle­jo­nych na plan­szy; fo­to­plan


SJP.pl


fotomat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat do ro­bie­nia zdjęć

Wiktionary


fotomaton

urzą­dze­nie fo­to­gra­ficz­ne w ka­bi­nie wy­ko­nu­ją­ce serię zdjęć por­tre­to­wych bez po­mo­cy fo­to­gra­fa


SJP.pl


fotometr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia źró­deł świa­tła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia i in­nych pa­ra­me­trów świa­tła;

Wiktionary

Fo­to­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy do po­mia­ru na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia i in­nych pa­ra­me­trów świa­tła. Sto­so­wa­ny m.in. w fo­to­me­trii, spek­tro­fo­to­me­trii, tech­ni­kach oś­wiet­le­nio­wych i fo­to­gra­fii (świa­tło­mierz, ek­spo­no­metr, luk­so­mierz). W fo­to­me­trii pło­mie­nio­wej służy do ana­li­zy spek­tral­nej pło­mie­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fotometria ż.

 przym. fotometryczny

Wiktionary


fotometria

Fo­to­me­tria – dział op­ty­ki zaj­mu­ją­cy się po­mia­rem wiel­ko­ści fi­zycz­nych opi­su­ją­cych świa­tło w za­kre­sie jego od­dzia­ły­wa­nia na ludz­kie oko, w prze­ci­wień­stwie do ra­dio­me­trii, która do­ty­czy po­mia­rów ener­ge­tycz­nych pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go nie­za­leż­nie od per­cep­cji wzro­ko­wej. Fo­to­me­tria uwz­ględ­nia su­biek­tyw­ne wra­że­nie jas­no­ści pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku po­bu­dze­nia re­cep­to­rów świa­tła w oku ludz­kim. Jej pod­sta­wę sta­no­wi model oka jako se­lek­tyw­ne­go de­tek­to­ra widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.

Wikipedia


fotometryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z fo­to­me­trią, do­ty­czą­cy fo­to­me­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotometr mrz., fotometria ż.

Wiktionary


fotomodel

model po­zu­ją­cy do zdjęć fo­to­gra­ficz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) model po­zu­ją­cy do zdjęć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔ̃ˈmɔdɛl, AS: fotõmodel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotomodeling m.

:: fż. fotomodelka ż.

Wiktionary


fotomodeling

czyn­no­ści po­wią­za­ne z za­wo­dem fo­to­mo­de­la lub fo­to­mo­del­ki, np. po­zo­wa­nie do zdjęć fo­to­gra­ficz­nych itp.


SJP.pl


fotomodelingowy

→ fo­to­mo­de­ling


SJP.pl

Patrz:

fotomodeling

fotomodelka

mo­del­ka po­zu­ją­ca do zdjęć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­del­ka po­zu­ją­ca do zdjęć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­try­cja wie, że jest fo­to­ge­nicz­na, dla­te­go marzy jej się ka­rie­ra fo­to­mo­del­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔ̃mɔˈdɛlka, AS: fotõmodelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotomodeling

:: fm. fotomodel

Wiktionary


fotomontaż

1. obraz uzy­ska­ny po­przez zmon­to­wa­nie kilku fo­to­gra­fii, ich wy­cin­ków lub in­nych ele­men­tów gra­ficz­nych
2. me­to­da two­rze­nia ta­kich obra­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. obraz fo­to­gra­ficz­ny pow­sta­ły przez ma­ni­pu­la­cję lub skom­po­no­wa­nie kilku obra­zów;

 (1.2) fot. me­to­da two­rze­nia fo­to­mon­ta­ży (1.1)

Wiktionary

Fo­to­mon­taż – obraz fo­to­gra­ficz­ny pow­sta­ły z ze­sta­wie­nia, kom­bi­na­cji i po­łą­cze­nia kilku (lub kil­ku­na­stu) fo­to­gra­fii – łą­cze­nie od­bi­tek fo­to­gra­ficz­nych, tech­ni­ka po­więk­szal­ni­ko­wa w ciem­ni fo­to­gra­ficz­nej, wie­lo­krot­na ek­spo­zy­cja, na­kła­da­nie zdjęć w kom­pu­te­ro­wych pro­gra­mach fo­to­gra­ficz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔ̃ˈmɔ̃ntaʃ, AS: fotõmõntaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotomontażowy

Wiktionary


fotomontażowy

zwią­za­ny z fo­to­mon­ta­żem, do­ty­czą­cy fo­to­mon­ta­żu


SJP.pl


fotomontować

robić fo­to­mon­taż


SJP.pl


foton

ele­men­tar­na jed­nost­ka pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. cząst­ka ele­men­tar­na o ze­ro­wej masie spo­czyn­ko­wej i ła­dun­ku, kwant od­dzia­ły­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go;

Wiktionary

Foton (gr. φῶς – "świa­tło") – cząst­ka ele­men­tar­na z grupy bo­zo­nów, kwant pola elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, w tym pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, np. świa­tła i fal ra­dio­wych, oraz no­śnik od­dzia­ły­wań elek­tro­ma­gne­tycz­nych (bozon ce­cho­wa­nia). Nie ma ła­dun­ku elek­trycz­ne­go ani mo­men­tu ma­gne­tycz­ne­go, jego masa spo­czyn­ko­wa jest ze­ro­wa ("m"0 = 0), a licz­ba spi­no­wa "s" ma war­tość 1. W próż­ni po­ru­sza się z pręd­ko­ścią świa­tła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Foton prze­no­si od­dzia­ły­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfɔtɔ̃n, AS: fotõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotonowy

Wiktionary


fotonal

hand­lo­wa nazwa rozt­wo­ru ob­ni­ża­ją­ce­go na­pię­cie po­wierzch­nio­we wody, sto­so­wa­ne­go do koń­co­we­go płu­ka­nia błon fo­to­gra­ficz­nych


SJP.pl

Fo­to­nal – śro­dek do płu­ka­nia ne­ga­ty­wu w fo­to­gra­fii tra­dy­cyj­nej (ką­piel płu­czą­co-zmięk­cza­ją­ca do ne­ga­ty­wów czar­no-bia­łych). Fo­to­nal za­wie­ra środ­ki po­wierzch­nio­wo czyn­ne wspo­ma­ga­ją­ce pro­ces su­sze­nia ne­ga­ty­wu po obrób­ce.

Wikipedia


fotonastia

wzrost ro­śli­ny w kie­run­ku świa­tła


SJP.pl

Fo­to­na­stia – re­ak­cja ru­cho­wa, ro­dzaj na­stii, spo­ty­ka­na u wielu ro­ślin, bę­dą­ca re­ak­cją na zmia­nę in­ten­syw­no­ści oś­wiet­le­nia nie­za­leż­ną od kie­run­ku pa­da­nia świa­tła (w odróż­nie­niu od fo­to­tro­piz­mu). Me­cha­nizm ruchu może po­le­gać na nie­rów­no­mier­nym wzro­ście, po­dob­nie jak w przy­pad­ku tro­piz­mów lub od­wra­cal­nych zmia­nach tur­go­ru.

Wikipedia


fotoneutron

ne­u­tron emi­to­wa­ny pod­czas re­ak­cji fo­to­ją­dro­wej


SJP.pl


fotoniczny

→ fo­to­ni­ka


SJP.pl

Patrz:

fotonika

fotonika

dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki łą­czą­ca w sobie ele­men­ty op­ty­ki, elek­tro­ni­ki i in­for­ma­ty­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem za­sto­so­wań fo­to­nów w prze­sy­ła­niu in­for­ma­cji;

Wiktionary

Fo­to­ni­ka – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki, łą­czą­ca do­ko­na­nia op­ty­ki, elek­tro­ni­ki i in­for­ma­ty­ki w celu opra­co­wy­wa­nia tech­nik i urzą­dzeń wy­ko­rzy­stu­ją­cych pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne (oprócz ra­dio­we­go) do prze­no­sze­nia i przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] pod­sta­wo­wą za­le­tą fo­to­ni­ki jest fakt, że te­o­rię od moż­li­wo­ści prak­tycz­ne­go za­sto­so­wa­nia dzie­li mały dy­stans.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotonik m.

Wiktionary


fotonit

tech­ni­ka fo­to­gra­ficz­na po­le­ga­ją­ca na znacz­nej in­ge­ren­cji w obraz


SJP.pl


fotonowy

przy­miot­nik od: foton (np. sil­nik fo­to­no­wy, napęd fo­to­no­wy, ener­gia fo­to­no­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z fo­to­nem, do­ty­czą­cy fo­to­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. foton mrz.

Wiktionary


fotonówka

ko­mór­ka fo­to­e­lek­trycz­na, w któ­rej świa­tło po­wo­du­je emi­sję elek­tro­no­wą z fo­to­ka­to­dy; ko­mór­ka fo­to­e­lek­trycz­na emi­syj­na


SJP.pl


fotoobraz

wy­so­kiej ja­ko­ści na­druk na płót­nie ma­lar­skim przy­po­mi­na­ją­cy obraz


SJP.pl


fotooddychanie

pro­ces za­cho­dzą­cy w obec­no­ści świa­tła, po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu tlenu i wy­dzie­la­niu dwut­len­ku węgla przez ko­mór­ki niek­tó­rych ro­ślin; fo­to­re­spi­ra­cja


SJP.pl

Fo­to­od­dy­cha­nie, fo­to­re­spi­ra­cja – pro­ces bio­che­micz­ny za­cho­dzą­cy na świet­le w ko­mór­kach ro­ślin­nych, ob­ja­wia­ją­cy się po­bie­ra­niem tlenu i wy­dzie­la­niem dwut­len­ku węgla na dro­dze innej niż od­dy­cha­nie ko­mór­ko­we.

Bio­che­micz­nie pro­ces fo­to­od­dy­cha­nia zwią­za­ny jest z dwu­funk­cyj­no­ścią en­zy­mu kar­bok­sy­la­zy/ok­sy­ge­na­zy ry­bu­lo­zo-1-5-bis­fos­fo­ra­nu (RuBisCO), od­po­wie­dzial­ne­go za­rów­no za przy­łą­cze­nie do ry­bu­lo­zo-1,5-bis­fo­fo­ra­nu (RuBP) czą­stecz­ki CO2, jak i czą­stecz­ki O2 w chlo­ro­pla­stach pod­czas oś­wiet­la­nia.

Wikipedia


fotoodmładzanie

la­se­ro­wy za­bieg kos­me­tycz­ny wy­gła­dza­ją­cy skórę i usu­wa­ją­cy skór­ne prze­bar­wie­nia


SJP.pl


fotooffset

me­to­da wy­ko­ny­wa­nia form dru­kar­skich dla druku pła­skie­go za po­mo­cą fo­to­gra­fii re­pro­duk­cyj­nej


SJP.pl


fotooffsetowy

do­ty­czą­cy fo­to­off­se­tu


SJP.pl


fotoogniwo

ele­ment ba­te­rii sło­necz­nej, w któ­rym ener­gia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go za­mie­nia­na jest w ener­gię elek­trycz­ną


SJP.pl


fotoopornik

ele­ment elek­tro­nicz­ny zmie­nia­ją­cy opor­ność pod wpły­wem świa­tła


SJP.pl


fotoperiod

pow­ta­rza­ją­ca się zmien­ność dłu­go­ści dnia i nocy (długi dzień i krót­ka noc lub od­wrot­nie)


SJP.pl


fotoperiodyzm

zja­wi­sko za­leż­no­ści roz­wo­ju zwie­rząt i ro­ślin od dłu­go­ści okre­sów świa­tła i ciem­no­ści w ciągu doby


SJP.pl

Fo­to­pe­rio­dyzm – fiz­jo­lo­gicz­na re­ak­cja or­ga­niz­mu na zmia­nę pro­por­cji okre­sów ciem­no­ści i świa­tła w ryt­mie do­bo­wym zwią­za­na z dzia­ła­niem ze­ga­ra bio­lo­gicz­ne­go. U pod­staw fo­to­pe­rio­dyz­mu leżą zja­wi­ska fo­to­in­duk­cji (za­pro­gra­mo­wa­na ge­ne­tycz­nie od­po­wiedź na skra­ca­nie się lub wy­dłu­ża­nie dnia) i fo­to­re­frak­cyj­no­ści (za­cho­dzą­ca stop­nio­wo adap­ta­cja do skra­ca­ją­ce­go się lub wy­dłu­ża­ją­ce­go dnia).

Wikipedia


fotoplan

ze­staw zdjęć lot­ni­czych ja­kie­goś ob­sza­ru od­po­wied­nio przet­wo­rzo­nych, uło­żo­nych i na­kle­jo­nych na plan­szy; fo­to­ma­pa


SJP.pl


fotoplastikon

fo­to­pla­sty­kon; urzą­dze­nie do jed­no­czes­ne­go oglą­da­nia wielu zdjęć ste­re­o­sko­po­wych; lokal z ta­ki­mi przy­rzą­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. techn. zob. fo­to­pla­sty­kon.

Wiktionary


fotoplastykon

fo­to­pla­sti­kon; urzą­dze­nie do jed­no­czes­ne­go oglą­da­nia wielu zdjęć ste­re­o­sko­po­wych; lokal z ta­ki­mi przy­rzą­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. techn. au­to­mat do pre­zen­ta­cji po­je­dyn­czych fo­to­gra­fii (przeź­ro­czy) ste­re­o­sko­po­wych, któ­re­go me­cha­nizm prze­suw­czy co kilka se­kund po­da­wał nowe fo­to­gra­fie przed wiz­jer;

Wiktionary

Fo­to­pla­sty­kon (gr. "pla­sti­kós" – rzeź­biar­ski; także fo­to­pla­sti­kon) – au­to­mat do pre­zen­ta­cji po­je­dyn­czych fo­to­gra­fii (przeź­ro­czy) ste­re­o­sko­po­wych z ca­łych cykli fo­to­gra­ficz­nych na jed­nym sta­no­wi­sku wi­zu­al­nym.

Fo­to­pla­sty­kon był wie­lo­bocz­nym urzą­dze­niem, w któ­rym umiej­sco­wio­ne były wiz­je­ry do oglą­da­nia fo­to­gra­fii.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. fotoplastikon

Wiktionary


fotopoduszka

po­dusz­ka z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


SJP.pl


fotopolimer

po­li­mer, któ­re­go wła­ści­wo­ści są mo­dy­fi­ko­wa­ne za po­mo­cą świa­tła, ma­te­riał sto­so­wa­ny m.in. w fo­to­gra­fii i prze­my­śle dru­kar­skim


SJP.pl


fotopolimeryzacja

Fo­to­po­li­me­ry­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na po­li­me­ry­za­cji mo­no­me­rów w obec­no­ści fo­to­i­ni­cja­to­ra, który pod wy­pły­wem świa­tła ul­tra­fio­le­to­we­go (UV) lub wi­dzial­ne­go (VIS) ulega roz­pa­do­wi z wyt­wo­rze­niem cen­trów ak­tyw­nych (wol­nych rod­ni­ków, jonów), ini­cju­ją­cych re­ak­cję po­li­me­ry­za­cji.

Wikipedia


fotoposzewka

po­szew­ka z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


SJP.pl


fotopowielacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. techn. urzą­dze­nie przet­wa­rza­ją­ce sy­gnał świetl­ny na elek­trycz­ny oraz wzmac­nia­ją­ce ten sy­gnał;

Wiktionary

Fo­to­po­wie­lacz – ro­dzaj lampy próż­nio­wej, de­tek­tor świa­tła, sta­no­wi roz­wi­nię­cie fo­to­dio­dy próż­nio­wej o po­wie­lacz elek­tro­no­wy. Po­dob­nie jak fo­to­dio­da za­wie­ra fo­to­ka­to­dę i anodę, jed­nak po­mię­dzy nimi znaj­du­je się po­wie­lacz elek­tro­nów za­wie­ra­ją­cy co najm­niej jeden sto­pień wzmac­nia­ją­cy w po­sta­ci ka­to­dy wtór­nej na­zy­wa­nej w po­wie­la­czach dy­no­dą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wzmoc­nie­nia sy­gna­łu na de­tek­to­rze naj­le­piej użyć fo­to­po­wie­la­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔpɔˈvʲjɛlat͡ʃ, AS: fotopovʹi ̯elač

Wiktionary


fotopowielaczowy

zwią­za­ny z fo­to­po­wie­la­czem, do­ty­czą­cy fo­to­po­wie­la­cza


SJP.pl


fotopowy

wi­dze­nie fo­to­po­we - praca oka przy wy­star­cza­ją­cej ilo­ści świa­tła


SJP.pl


fotoprezent

pre­zent z na­dru­ko­wa­nym zdję­ciem


SJP.pl


fotoprotekcja

ochro­na skóry przed pro­mie­nio­wa­niem sło­necz­nym


SJP.pl


fotoprzewodnictwo

za­leż­ność prze­wod­nict­wa elek­trycz­ne­go pół­prze­wod­ni­ka (lub nie­prze­wod­ni­ka) od po­chła­nia­nych przez niego fo­to­nów


SJP.pl

Fo­to­prze­wod­nict­wo – zmia­na prze­wod­nict­wa elek­trycz­ne­go ma­te­ria­łu pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go. Ma ono miej­sce, gdy ener­gia fo­to­nów pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go pa­da­ją­ce­go na pół­prze­wod­nik jest więk­sza niż sze­ro­kość pasma za­bro­nio­ne­go; na­stę­pu­je wtedy prze­cho­dze­nie elek­tro­nów do pasma prze­wod­nict­wa i zwięk­sze­nie się kon­duk­tyw­no­ści pół­prze­wod­ni­ka.

Wikipedia


fotoprąd

prąd elek­trycz­ny wy­wo­ła­ny zja­wi­skiem fo­to­e­lek­trycz­nym; prąd fo­to­e­lek­trycz­ny


SJP.pl

W te­le­ko­mu­ni­ka­cji fo­to­prąd wy­stę­pu­je, gdy prze­pły­wa przez świa­tło­czu­łe urzą­dze­nia, takie jak fo­to­dio­dy, w wy­ni­ku czego wy­pro­mie­nio­wu­je moc.

Fo­to­prąd może wy­stą­pić w wy­ni­ku efek­tów fo­to­e­lek­trycz­ne­go, fo­to­e­lek­tro­no­we­go lub być skut­kiem efek­tu fo­to­wol­ta­icz­ne­go.

Wikipedia


fotopsja

po­strze­ga­nie bły­sków świa­tła bodź­cem innym niż świa­tło


SJP.pl

Fo­top­sja – objaw po­le­ga­ją­cy na po­strze­ga­niu bły­sków świa­tła pow­sta­ją­cych w oczach lub w ukła­dzie ner­wo­wym oraz na sku­tek po­bu­dze­nia siat­ków­ki lub nerwu wzro­ko­we­go bodź­cem innym niż świa­tło. Naj­czę­ściej wiąże się z tyl­nym od­war­stwie­niem ciała szkli­ste­go, mi­gre­ną z aurą, aurą mi­gre­no­wą bez bólów głowy, od­war­stwie­niem siat­ków­ki, za­wa­łem płata po­ty­licz­ne­go i de­pry­wa­cją sen­so­rycz­ną (tzw. ha­lu­cy­na­cje of­tal­mo­pa­tycz­ne).

Wikipedia


fotopułapka

cy­fro­wy apa­rat fo­to­gra­ficz­ny lub ka­me­ra, wy­po­sa­żo­ne w czuj­nik ruchu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w ka­me­rę i czuj­nik ruchu, re­je­stru­ją­ce obraz w mo­men­cie wy­kry­cia ruchu w po­bli­żu;

Wiktionary

Fo­to­pu­łap­ka – urzą­dze­nie wyz­wa­la­ne przez jakąś ak­tyw­ność w oto­cze­niu sa­mo­czyn­nie (bez bez­poś­red­nie­go udzia­łu czło­wie­ka) i re­je­stru­ją­ce ją w po­sta­ci filmu lub zdjęć. Ko­mer­cyj­ne kom­pak­to­we fo­to­pu­łap­ki znane są rów­nież pod naz­wa­mi ka­me­ra leśna i (rza­dziej) ka­me­ra ob­ser­wa­cyj­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki za­pi­so­wi z fo­to­pu­ła­pek byd­go­scy straż­ni­cy miej­scy po­now­nie uka­ra­li spraw­ców za­nie­czy­szcza­nia miejsc pu­blicz­nych.

Wiktionary


fotoradar

urzą­dze­nie au­to­ma­tycz­nie fo­to­gra­fu­ją­ce po­ja­zdy prze­kra­cza­ją­ce do­pu­szczal­ną pręd­kość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce prze­kro­cze­nie do­pu­szczal­nej pręd­ko­ści po­ja­zdów, uwiecz­nia­ją­ce ten fakt na fo­to­gra­fii;

Wiktionary

Fo­to­ra­dar – urzą­dze­nie słu­żą­ce do re­je­stro­wa­nia prze­kro­cze­nia do­pu­szczal­nej pręd­ko­ści po­ja­zdów. Jest mon­to­wa­ne na sta­ty­wie i może być za­si­la­ne z aku­mu­la­to­ra albo umie­szczo­ne w obu­do­wie na spe­cjal­nym słu­pie i wów­czas za­si­la­ne z sieci miej­skiej lub aku­mu­la­to­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na mojej tra­sie do pracy usta­wi­li trzy nowe fo­to­ra­da­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈradar, AS: fotoradar

Wiktionary


fotoradarowy

→ fo­to­ra­dar


SJP.pl

Patrz:

fotoradar

fotoramka

ramka na zdję­cia


SJP.pl


fotoreaktywacja

Fo­to­re­ak­ty­wa­cja – jeden z me­cha­niz­mów na­pra­wy DNA, w któ­rym fo­to­lia­za spe­cy­ficz­nie re­a­gu­je z jedno- lub dwu­ni­cio­wym frag­men­tem DNA, za­wie­ra­ją­cym fo­to­di­me­ry pi­ry­mi­dyn (ty­mi­no­we, cy­to­zy­no­we i cy­to­zy­no­wo-ty­mi­no­we). Pod wpły­wem świa­tła o dłu­go­ści fali 310-450 nm, na­stę­pu­je en­zy­ma­tycz­ne roz­szcze­pie­nie fo­to­di­me­rów do mo­no­me­rów i przy­wró­ce­nie DNA do stanu pier­wot­ne­go. Me­cha­nizm na­pra­wy przez fo­to­re­ak­ty­wa­cję jest bez­błęd­ny, nie pro­wa­dzi do mu­ta­cji.

Wikipedia


fotorealistka

→ fo­to­re­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

fotorealista

fotorealistyczny

→ fo­to­re­a­lizm


SJP.pl

Patrz:

fotorealizm

fotorealizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. spo­sób ma­lo­wa­nia obra­zów, ma­ją­cych spra­wiać wra­że­nie, że są fo­to­gra­fia­mi; ma­lar­stwo cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się fo­to­gra­ficz­ną do­kład­no­ścią;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fo­to­re­a­lizm – w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej
  • fo­to­re­a­lizm – w ma­lar­stwie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. fotorealistyczny

 przysł. fotorealistycznie

Wiktionary


fotoreambulator

przy­rząd ge­o­de­zyj­ny słu­żą­cy do ak­tu­a­li­zo­wa­nia map, przy wy­ko­rzy­sta­niu zdjęć lot­ni­czych


SJP.pl


fotoreceptor

ko­mór­ka ciała re­a­gu­ją­ca na świa­tło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. re­cep­tor re­a­gu­ją­cy na zmia­ny obra­zu lub na­tę­że­nia świa­tła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­dził świe­cą­cy­mi fo­to­re­cep­to­ra­mi na wszyst­kie stro­ny.

Wiktionary


fotoreceptorowy

→ fo­to­re­cep­tor


SJP.pl

Patrz:

fotoreceptor

fotorelacja

re­la­cja w po­sta­ci zdjęć fo­to­gra­ficz­nych lub fil­mo­wy i krót­kie­go ko­men­ta­rza; re­la­cja fo­to­gra­ficz­na


SJP.pl


fotoreportaż

ro­dzaj re­por­ta­żu za­wie­ra­ją­ce­go zdję­cia i krót­ki tekst


SJP.pl

Fo­to­re­por­taż ("foto" (fo­to­gra­fia); łac. "re­por­ta­re:" od­no­sić, za­wia­da­miać; fr. "re­por­ta­ge:" opo­wia­dać) – „re­por­taż skła­da­ją­cy się z sze­re­gu zdjęć fo­to­gra­ficz­nych lub fil­mo­wych i krót­kie­go tek­stu wią­żą­ce­go”. W tej for­mie re­por­ta­żu fo­to­gra­fia przej­mu­je część roli tek­stu in­for­mu­jąc o bie­żą­cych wy­da­rze­niach.

Wikipedia


fotoreportażowy

→ fo­to­re­por­taż


SJP.pl

Patrz:

fotoreportaż

fotoreporter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na wy­ko­nu­ją­cy zdję­cia na zle­ce­nie re­dak­cji lub agen­cji pra­so­wej

Wiktionary

Fo­to­re­por­ter – fo­to­graf spe­cja­li­zu­ją­cy się w ro­bie­niu zdjęć bie­żą­cych wy­da­rzeń (po­li­tycz­nych, spo­łecz­nych, kul­tu­ral­nych, spor­to­wych itd.).

Od­bior­cą efek­tów jego pracy są cza­so­pis­ma oraz por­ta­le in­ter­ne­to­we, or­ga­ni­za­to­rzy wy­da­rzeń, a także osoby uwiecz­nio­ne na zdję­ciach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ry­wał się po­li­cjan­tom i pró­bo­wał kop­nąć na­sze­go fo­to­re­por­te­ra.

 (1.1) Przesz­li kilka kro­ków w stro­nę re­cep­cji, kiedy do­padł ich jeden z fo­to­re­por­te­rów, ob­wie­szo­ny aż trze­ma apa­ra­ta­mi, fle­szem i świa­tło­mie­rzem.

 (1.1) Apa­ra­ty pro­fe­sjo­nal­ne uży­wa­ne przez fo­to­re­por­te­rów kosz­tu­ją dzie­siąt­ki ty­się­cy do­la­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔrɛˈpɔrtɛr, AS: fotoreporter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotoreporterstwo n., fotoreportaż m., fotoreporterka ż.

 przym. fotoreporterski

Wiktionary


fotoreporterski

przy­miot­nik od: fo­to­re­por­ter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub pracą fo­to­re­por­te­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotoreporter m., fotoreporterka ż., fotoreporterstwo n., fotoreportaż m.

Wiktionary


fotoreprodukcyjny

przy­miot­nik od: fo­to­re­pro­duk­cja


SJP.pl


fotorespiracja

pro­ces za­cho­dzą­cy w obec­no­ści świa­tła, po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu tlenu i wy­dzie­la­niu dwut­len­ku węgla przez ko­mór­ki niek­tó­rych ro­ślin; fo­to­od­dy­cha­nie


SJP.pl


fotorezystor

Fo­to­re­zy­stor (ang. "Pho­to­re­si­stor"), fo­to­o­por­nik, opor­nik fo­to­e­lek­trycz­ny – przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy, któ­re­go re­zy­stan­cja ulega zmia­nie pod wpły­wem pa­da­ją­ce­go na jego po­wierzch­nię pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go na przy­kład pro­mie­nio­wa­nia wi­dzial­ne­go lub pod­czer­wie­ni. Re­zy­stan­cja ele­men­tu za­le­ży od na­tę­że­nia oś­wiet­le­nia fo­to­re­zy­sto­ra, jego re­zy­stan­cja w ciem­no­ści jest bar­dzo duża i może osią­gnąć war­tość rzędu me­ga­o­mów, przy sil­nym oś­wiet­le­niu może zma­leć do kilku omów.

Wikipedia


fotorysunek

od­po­wied­nio przy­go­to­wa­ne zdję­cie fo­to­gra­ficz­ne mo­de­lu pro­jek­to­wa­ne­go obiek­tu prze­my­sło­we­go z po­da­niem wy­mia­rów, za­stę­pu­ją­ce ry­su­nek w do­ku­men­ta­cji pro­jek­to­wej


SJP.pl


fotos

zdję­cie re­kla­mo­we, np. kadr z filmu, zdję­cie ak­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fo­to­gra­fia przed­sta­wia­ją­ca ak­to­ra lub scenę te­a­tral­ną albo fil­mo­wą, wy­ko­rzy­sty­wa­na póź­niej do celów re­kla­mo­wych;

Wiktionary

Fotos – fo­to­gra­fia, zdję­cie z filmu lub sztu­ki zwy­kle przed­sta­wia­ją­ce ak­to­ra lub scenę z filmu. Fo­to­sy mogą być wy­ko­ny­wa­ne na pla­nie zdję­cio­wym, pod­czas krę­ce­nia zdjęć, przez fo­to­si­stę. Służą do póź­niej­szej re­kla­my, np. przez pro­duk­cję pla­ka­tów, ogło­szeń in­ter­ne­to­wych itp. Fo­to­sy wy­ko­rzy­sty­wa­ne są też do do­ku­men­ta­cji filmu lub sztu­ki, póź­niej­szych opra­co­wań i jako pa­miąt­ki.

Wikipedia


fotosekunda

jed­nost­ka naś­wiet­le­nia; naś­wiet­le­nie rów­no­waż­ne jed­ne­mu dżu­lo­wi ener­gii świetl­nej pa­da­ją­cej na 1cm^2 oś­wiet­la­nej po­wierzch­ni


SJP.pl


fotosensybilizacja

zwięk­sza­nie się wraż­li­wo­ści skóry na pro­mie­nio­wa­nie ul­tra­fio­le­to­we, np. jako wynik ubocz­ne­go dzia­ła­nia leków


SJP.pl


fotosensybilizator

czyn­nik uczu­la­ją­cy skórę na pro­mie­nie ul­tra­fio­le­to­we


SJP.pl


fotosfera

Fo­tos­fe­ra – wi­dzial­na, po­wierzch­nio­wa war­stwa gwia­zdy (np. Słoń­ca), emi­tu­ją­ca na zew­nątrz gwia­zdy fale elek­tro­ma­gne­tycz­ne w po­sta­ci świa­tła wi­dzial­ne­go. Typ wid­mo­wy gwia­zdy okre­ślo­ny jest przez roz­kład ener­gii w wid­mie cią­głym fo­tos­fe­ry.

Po­strze­ga­nie fo­tos­fe­ry jako po­wierzch­ni gwia­zdy wy­ni­ka ze zmian op­tycz­nej przez­ro­czy­sto­ści ma­te­rii dla głęb­szych warstw gwia­zdy.

Wikipedia


fotosistka

→ fo­to­si­sta


SJP.pl

Patrz:

fotosista

fotoskład

1. skład wy­ko­na­ny na ma­te­ria­le świa­tło­czu­łym;
2. tech­ni­ka wy­ko­ny­wa­nia skła­du me­to­dą fo­tos­kła­do­wą


SJP.pl

Fo­tos­kład – spo­sób i miej­sce przy­go­to­wa­nia ma­te­ria­łów do druku, chro­no­lo­gicz­nie umiej­sco­wio­ne po­mię­dzy tra­dy­cyj­ną ze­cer­nią (patrz: ze­cer­stwo) a współ­czes­nym stu­diem DTP. Dziś jest to tra­dy­cyj­na, wy­cho­dzą­ca z uży­cia nazwa stu­dia DTP.

Fo­tos­kład był miej­scem, gdzie ma­te­ria­ły na po­trze­by dru­kar­ni (tekst i obra­zy) były for­mo­wa­ne w obra­zy ko­lumn me­to­dą ukła­da­nia za­dru­ko­wa­nych kar­tek i przeź­ro­czy na stole podś­wiet­la­nym, gdzie na­stęp­nie re­pro­du­ko­wa­no wszyst­ko me­to­dą fo­to­gra­ficz­ną.

Wikipedia


fotoskładowy

→ fo­tos­kład


SJP.pl

Patrz:

fotoskład

fotosprężysty

efekt fo­to­sprę­ży­sty - efekt wy­ko­rzy­sty­wa­ny w po­mia­rach wła­ści­wo­ści świa­tło­wo­dów


SJP.pl


fotostarzenie

przy­spie­szo­ne sta­rze­nie skóry na sku­tek dzia­ła­nia pro­mie­ni sło­necz­nych


SJP.pl


fotostory

ro­dzaj ko­mik­su ze zdję­cia­mi za­miast ry­sun­ków


SJP.pl


fotosyntetyczny

→ fo­to­syn­te­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fo­to­syn­te­zą, do­ty­czą­cy fo­to­syn­te­zy

Wiktionary

Patrz:

fotosynteza

Powiązane:

 rzecz. fotosynteza ż., fotosyntetyzowanie n.

 czas. fotosyntetyzować ndk.

Wiktionary


fotosyntetyzować

o ro­śli­nach zie­lo­nych i niek­tó­rych bak­te­riach: wyt­wa­rzać związ­ki or­ga­nicz­ne z dwut­len­ku węgla i wody pod wpły­wem dzia­ła­nia świa­tła


SJP.pl


fotosyntetyzujący

o ro­śli­nach zie­lo­nych i niek­tó­rych bak­te­riach: wyt­wa­rzać związ­ki or­ga­nicz­ne z dwut­len­ku węgla i wody pod wpły­wem dzia­ła­nia świa­tła


SJP.pl

Patrz:

fotosyntetyzować

fotosynteza

pro­ces za­cho­dzą­cy w zie­lo­nych czę­ściach ro­ślin oraz w ko­mór­kach niek­tó­rych bak­te­rii i sinic, po­le­ga­ją­cy na wyt­wa­rza­niu związ­ków or­ga­nicz­nych z dwut­len­ku węgla i wody przy udzia­le ener­gii świetl­nej i chlo­ro­fi­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. bot. pro­ces wyt­wa­rza­nia przez ro­śli­ny zie­lo­ne i niek­tó­re bak­te­rie związ­ków or­ga­nicz­nych z dwut­len­ku węgla i wody przy udzia­le świa­tła;

Wiktionary

Fo­to­syn­te­za ( φῶς – świa­tło, σύνθεσις – łą­cze­nie) – pro­ces wyt­wa­rza­nia związ­ków or­ga­nicz­nych z ma­te­rii nie­or­ga­nicz­nej za­cho­dzą­cy w ko­mór­kach za­wie­ra­ją­cych chlo­ro­fil lub bak­te­rioch­lo­ro­fil, przy udzia­le świa­tła. Jest to jedna z naj­waż­niej­szych prze­mian bio­che­micz­nych na Ziemi. Pro­ces ten utrzy­mu­je wy­so­ki po­ziom tlenu w at­mos­fe­rze oraz przy­czy­nia się do wzro­stu ilo­ści węgla or­ga­nicz­ne­go w puli węgla, zwięk­sza­jąc masę ma­te­rii or­ga­nicz­nej kosz­tem ma­te­rii nie­or­ga­nicz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­te­ria or­ga­nicz­na wyt­wa­rza­na w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy za­pew­nia życie nie tylko or­ga­niz­mom po­tra­fią­cym prze­pro­wa­dzać ten pro­ces, ale także wszyst­kim he­te­ro­tro­fom.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotosyntetyczny

Wiktionary


fotoszkic

Fo­tosz­kic – obraz te­re­nu ze­sta­wio­ny z nie­przet­wo­rzo­nych, pio­no­wych lub na­chy­lo­nych zdjęć lot­ni­czych do­pa­so­wa­nych wza­jem­nie na pod­sta­wie obra­zu sy­tu­a­cji te­re­no­wej. Może być nie­kie­dy uzu­peł­nio­ny ele­men­ta­mi mapy to­po­gra­ficz­nej wkre­ślo­ny­mi odręcz­nie lub w pro­ce­sie re­pro­duk­cji.

Wikipedia


fotoszopowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. fot. in­form. ko­ry­go­wa­nie zdję­cia w pro­gra­mie gra­ficz­nym tak, żeby wy­glą­da­ło ko­rzyst­niej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Photoshop mzw., sfotoszopowanie n., wyfotoszopowanie n., photoshopowanie n., sphotoshopowanie n., wyphotoshopowanie n.

 czas. fotoszopować ndk., sfotoszopować dk., wyfotoszopować dk., photoshopować ndk., sphotoshopować dk., wyphotoshopować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fotomontowanie; war. photoshopowanie

Wiktionary


fotoszopować

obra­biać zdję­cie lub film w pro­gra­mie gra­ficz­nym; pho­tos­ho­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. fot. in­form. ko­ry­go­wać zdję­cie w pro­gra­mie gra­ficz­nym, żeby wy­glą­da­ło ko­rzyst­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem kto fo­to­szo­po­wał twoje zdję­cie, ale po­praw­ki widać na pier­wszy rzut oka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Photoshop mzw., fotoszopowanie n., sfotoszopowanie n., wyfotoszopowanie n., photoshopowanie n., sphotoshopowanie n., wyphotoshopowanie n.

 czas. sfotoszopować dk., wyfotoszopować dk., photoshopować ndk., sphotoshopować dk., wyphotoshopować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) photoshopować

Wiktionary


fototaksja

re­ak­cja ru­cho­wa ca­łych or­ga­niz­mów (np. niek­tó­rych bak­te­rii, glo­nów) uwa­run­ko­wa­na bodź­cem świetl­nym, do­dat­nia w jego kie­run­ku lub ujem­na w kie­run­ku prze­ciw­nym


SJP.pl

Fo­to­tak­sja – jedna z tak­sji, jest to zja­wi­sko re­ak­cji na świetl­ne bodź­ce:

Zja­wi­sko fo­to­tak­sji u ro­ślin na­stę­pu­je w chlo­ro­pla­stach.

Wikipedia


fototapeta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta­pe­ta na ścia­nę w for­mie wiel­ko­for­ma­to­wej fo­to­gra­fii

Wiktionary

Fo­to­ta­pe­ta – wyrób po­li­gra­ficz­ny, ro­dzaj ta­pe­ty z na­dru­ko­wa­ną fo­to­gra­fią, zwany rów­nież fo­to­gra­fią wiel­ko­for­ma­to­wą.

Współ­cze­śnie wy­ko­rzy­sta­nie wy­dru­ków fo­to­gra­ficz­nych jest po­pu­lar­nym za­bie­giem przy aran­ża­cji wnętrz. Fo­to­ta­pe­ty po­cząt­ko­wo przed­sta­wia­ły kra­jo­bra­zy – fo­to­gra­fie plaży, la­zu­ro­we­go wy­brze­ża oraz wo­do­spa­dów itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔtaˈpɛta, AS: fototapeta

Wiktionary


fototechniczka

→ fo­to­tech­nik


SJP.pl

Patrz:

fototechnik

fototechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fo­to­tech­ni­ki


SJP.pl


fototechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie fo­to­tech­ni­ki


SJP.pl


fototeka

ska­ta­lo­go­wa­ny zbiór fo­to­gra­fii


SJP.pl

Fo­to­te­ka – zbiór fo­to­gra­fii, w szer­szym zna­cze­niu także miej­sce jego prze­cho­wy­wa­nia lub pla­ców­ka peł­nią­ca nad nim pie­czę, np.:

Wikipedia


fototelegraf

apa­rat do prze­sy­ła­nia obra­zów me­to­dą fo­to­te­le­gra­fii


SJP.pl


fototelegrafia

prze­ka­zy­wa­nie na od­le­głość nie­ru­cho­mych obra­zów za po­mo­cą fo­to­te­le­gra­fu; te­le­fo­to­gra­fia


SJP.pl

Fo­to­te­le­gra­fia – ro­dzaj sy­mi­lo­gra­fii, w któ­rej sto­su­je się me­to­dy fo­to­gra­ficz­ne w pro­ce­sie od­bio­ru i utr­wa­la­nia wia­do­mo­ści. Prze­sy­ła­nie obra­zów na od­le­głość za poś­red­nict­wem prądu elek­trycz­ne­go. Pier­wsze doś­wiad­cze­nia z tej dzie­dzi­ny prze­pro­wa­dzał na po­cząt­ku XIX wieku H. Davy, któ­re­mu udało się odt­wa­rzać pro­ste znaki na płyt­ce po­kry­tej jod­kiem sre­bra, ule­ga­ją­cym roz­kła­do­wi pod wpły­wem prądu.

Wikipedia


fototeodolit

przy­rząd skła­da­ją­cy się z te­o­do­li­tu i sprzę­gnię­tej z nim ka­me­ry fo­to­gra­ficz­nej


SJP.pl


fototerapia

le­cze­nie za po­mo­cą pro­mie­ni sło­necz­nych lub ze sztucz­nych źró­deł świa­tła; świa­tło­lecz­nict­wo, świa­tło­te­ra­pia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. świa­tło­lecz­nict­wo.

Wiktionary

Fo­to­te­ra­pia (świa­tło­te­ra­pia), czyli świa­tło­lecz­nict­wo, he­lio­te­ra­pia – nazwa okre­śla­ją­ca różne dzia­ła­nia ma­ją­ce u pod­sta­wy le­cze­nie świa­tłem.

W fo­to­te­ra­pii wy­ko­rzy­stu­je się na­tu­ral­ne źró­dła świa­tła (he­lio­te­ra­pia) oraz źró­dła sztucz­ne (ak­ty­no­te­ra­pia).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔtɛˈrapʲja, AS: fototerapʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) światłolecznictwo

Wiktionary


fototoksyczny

tok­sycz­ny pod wpły­wem dzia­ła­nia świa­tła sło­necz­ne­go


SJP.pl


fototranzystor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. ele­ment op­to­e­lek­tro­nicz­ny zło­żo­ny z trzech warstw pół­prze­wod­ni­ka o ko­lej­no zmie­nia­ją­cych się ty­pach prze­wod­nict­wa;

Wiktionary

Fo­to­tran­zy­stor – ele­ment op­to­e­lek­tro­nicz­ny zło­żo­ny z trzech warstw pół­prze­wod­ni­ka o ko­lej­no zmie­nia­ją­cych się ty­pach prze­wod­nict­wa (n-p-n lub p-n-p). Łączy on w sobie wła­ści­wo­ści fo­to­dio­dy i wzmac­nia­ją­ce dzia­ła­nie tran­zy­sto­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fo­to­tran­zy­stor łączy w sobie wła­ści­wo­ści fo­to­dio­dy i wzmac­nia­ją­ce dzia­ła­nie tran­zy­sto­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔtrãw̃ˈzɨstɔr, AS: fototrãũ̯zystor

Wiktionary


fototropicznie

→ fo­to­tro­picz­ny


SJP.pl

Patrz:

fototropiczny

fototropiczny

→ fo­to­tro­pizm


SJP.pl

Patrz:

fototropizm

fototropizm

ruch czę­ści or­ga­niz­mu (zwła­szcza ro­śli­ny) w kie­run­ku do źró­dła świa­tła lub od niego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zwró­ce­nie się ro­śli­ny w kie­run­ku źró­dła świa­tła lub w prze­ciw­ną stro­nę;

Wiktionary

Fo­to­tro­pizm – typ wzro­stu (tro­pizm), w któ­rym kie­ru­nek wzro­stu wyz­na­cza­ny jest przez kie­ru­nek pa­da­ją­ce­go świa­tła. Fo­to­tro­pizm naj­czę­ściej ob­ser­wu­je­my w ro­śli­nach, ale może wy­stę­po­wać także w in­nych or­ga­niz­mach, ta­kich jak grzy­by. Wzrost w kie­run­ku świa­tła to fo­to­tro­pizm do­dat­ni, wzrost w kie­run­ku prze­ciw­nym to fo­to­tro­pizm ujem­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔˈtrɔpʲism̥, AS: fototropʹism̦

Wiktionary


fototypia

tech­ni­ka druku pła­skie­go; od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką; fo­to­ty­po­gra­fia, fo­to­druk, he­lio­gra­fia, świa­tło­druk


SJP.pl


fototypiczny

→ fo­to­ty­pia


SJP.pl

Patrz:

fototypia

fototypografia

tech­ni­ka druku pła­skie­go; od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką; fo­to­ty­pia, fo­to­druk, he­lio­gra­fia, świa­tło­druk


SJP.pl


fototypowy

→ fo­to­typ


SJP.pl

Patrz:

fototyp

fototyrystor

pół­prze­wod­ni­ko­wy przy­rząd fo­to­e­lek­trycz­ny dwu­sta­no­wy, prze­łą­cza­ny ze stanu za­łą­cze­nia do stanu wy­łą­cze­nia (i od­wrot­nie) za po­mo­cą pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl

Fo­to­ty­ry­stor, LASCR (gr. "phōtós" – świa­tło + ty­ry­stor, ang. Light Ac­ti­va­ted Se­mi­con­duc­tor Con­trol­led Rec­ti­fier) – ele­ment op­to­e­lek­tro­nicz­ny, ro­dzaj ty­ry­sto­ra wyz­wa­la­ne­go pro­mie­nio­wa­niem elek­tro­ma­gne­tycz­nym.

Fo­to­ty­ry­stor wy­ko­ny­wa­ny jest zaz­wy­czaj z krze­mu i umie­szcza­ny w obu­do­wie umoż­li­wia­ją­cej prze­ni­knię­cie do wnę­trza świa­tła lub pro­mie­nio­wa­nia o innej czę­stot­li­wo­ści.

Wikipedia


fotouczulający

zwięk­sza­ją­cy wraż­li­wość na pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne


SJP.pl


fotowoltaiczny

zmie­nia­ją­cy ener­gię pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przym. zwią­za­ny z przet­wa­rza­niem świa­tła sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔvɔltaˈjit͡ʃnɨ, AS: fotovoltai ̯ičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotowoltaika ż.

Wiktionary


fotowoltaika

tech­no­lo­gia przet­wa­rza­nia ener­gii sło­necz­nej na prąd elek­trycz­ny za po­mo­cą pa­ne­li sło­necz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. elektr. dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem świa­tła ener­gii sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną;

 (1.2) pot. ogni­wo fo­to­wol­ta­icz­ne; urzą­dze­nie słu­żą­ce do przet­wa­rza­nia ener­gii świa­tła sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną

Wiktionary

Fo­to­wol­ta­i­ka (PV) – dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się przet­wa­rza­niem świa­tła sło­necz­ne­go na ener­gię elek­trycz­ną, czyli ina­czej wyt­wa­rza­nie prądu elek­trycz­ne­go z pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go przy wy­ko­rzy­sta­niu zja­wi­ska fo­to­wol­ta­icz­ne­go.

Fo­to­wol­ta­i­ka znaj­du­je obec­nie za­sto­so­wa­nie, mimo sto­sun­ko­wo wy­so­kich kosz­tów (choć te ma­le­ją, a w opra­co­wa­niu są tań­sze tech­no­lo­gie np.: opar­te na pe­row­ski­tach) w po­rów­na­niu ze źró­dła­mi kon­wen­cjo­nal­ny­mi, z dwóch głów­nych po­wo­dów: eko­lo­gicz­nych (tam, gdzie eko­lo­gia ma więk­sze zna­cze­nie niż eko­no­mia), oraz prak­tycz­nych (pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne jest prak­tycz­nie wszę­dzie do­stęp­ne).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfɔtɔvɔltaˈjika, AS: fotovoltai ̯ika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fotowoltaiczny

Wiktionary


fotyczny

1. zwią­za­ny ze świa­tłem;
2. stre­fa fo­tycz­na - górna war­stwa wód do głę­bo­ko­ści około 1700 m, do któ­rej do­cie­ra świa­tło sło­necz­ne i mogą się w niej roz­wi­jać or­ga­niz­my ro­ślin­ne


SJP.pl


fotyga

naz­wi­sko


SJP.pl


fotyzm

złud­ne wra­że­nia świetl­ne lub barw­ne, pow­sta­ją­ce jako re­ak­cja na po­draż­nie­nia re­cep­to­rów wzro­ko­wych


SJP.pl


foucauld

[czy­taj: fuKO, w od­mia­nie fu­kol­da, fu­kol­dem itp] naz­wi­sko fran­cu­skie


SJP.pl


foucault

[czy­taj: fuKO] naz­wi­sko, m.in. Jean Ber­nard Léon Fo­u­ca­ult (1819-1868) - fizyk fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jean Ber­nard Léon Fo­u­ca­ult – fizyk fran­cu­ski (1819–1868)
  • Mi­chel Fo­u­ca­ult – fi­lo­zof fran­cu­ski (1926–1984)
  • (5668) Fo­u­ca­ult – pla­ne­to­i­da
  • „Fo­u­ca­ult” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej

Wikipedia


fougere

przy­miot­nik

 (1.1) środ. kos­met. o za­pa­chu (naj­czę­ściej per­fum): bę­dą­cy po­łą­cze­niem akor­dów słod­kich i kwia­to­wych (naj­czę­ściej la­wen­dy) jako nuta głowy, mchu dę­bo­we­go jako nuta serca i ku­ma­ry­ny jako nuta ba­zo­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) środ. kos­met. per­fu­my o za­pa­chu fo­u­ge­re (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­wen­cja na­ka­zu­je, aby zima była se­zo­nem na bo­ga­te bursz­ty­ny, dymno-ko­rzen­ne drew­na i so­czy­ste, ku­szą­ce ży­wi­ce, ale fo­u­ge­re mogą na­brać głę­bo­ko sa­tys­fak­cjo­nu­ją­ce­go i za­ska­ku­ją­ce­go zna­cze­nia me­lan­cho­lii i wznio­sło­ści, gdy nosi się je w chłod­niej­sze dni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. fougère mrz.

 przym. war. fougère

Wiktionary


fougère

przy­miot­nik

 (1.1) zob. fo­u­ge­re.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zob. fo­u­ge­re.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fougere

 rzecz. fougere mrz.

Wiktionary


foul

[czy­taj: fałl] rzad­ko: faul - na­ru­sze­nie prze­pi­sów gry, np. przez nie­doz­wo­lo­ny chwyt przesz­ka­dza­ją­cy prze­ciw­ni­ko­wi w grze


SJP.pl


foulé

[czy­taj: fałl] rzad­ko: faul - na­ru­sze­nie prze­pi­sów gry, np. przez nie­doz­wo­lo­ny chwyt przesz­ka­dza­ją­cy prze­ciw­ni­ko­wi w grze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Foulé – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Fo­u­leng
  • Da­niel Aben­zo­ar-Foulé – luk­sem­bur­ski lek­ko­at­le­ta
  • Eugène Foulé – fran­cu­ska po­li­tycz­ka

Wikipedia


foulée

[czy­taj: fuLE] w jeź­dziect­wie: krok koń­ski w ga­lo­pie


SJP.pl


fourier

[czy­taj: furjE lub fur­jer] Jean Bap­ti­ste Jo­seph Fo­u­rier (1768-1830), baron, fr. ma­te­ma­tyk i egip­to­log, jeden z pre­kur­so­rów fi­zy­ki mat.; pier­wszy za­sto­so­wał sze­re­gi try­go­no­me­trycz­ne do roz­wią­za­nia pro­ble­mu prze­wod­nict­wa ciepl­ne­go (trans­for­ma­cja Fo­u­rie­ra)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jean Bap­ti­ste Jo­seph Fo­u­rier – ma­te­ma­tyk, twór­ca ana­li­zy fo­u­rie­row­skiej
  • Char­les Fo­u­rier – so­cja­li­sta uto­pij­ny

Wikipedia


fourierowski

[czy­taj: fu­rie­row­ski] opar­ty o do­ko­na­nia ma­te­ma­tycz­ne Fo­u­rie­ra, zwła­szcza zwią­za­ny z roz­kła­dem zja­wisk okre­so­wych na sze­reg try­go­no­me­trycz­ny; fu­rie­row­ski


SJP.pl


fousek

[czy­taj: fusek] cze­ski fo­u­sek - rasa psów my­śliw­skich z grupy wyż­łów


SJP.pl


fowista

zwo­len­nik fo­wiz­mu


SJP.pl


fowistka

→ fo­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

fowista

fowistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest fo­wi­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są fo­wi­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fowizm mrz., fowista mos.

 przym. fowistyczny

 przysł. fowistycznie

Wiktionary


fowistyczny

→ fo­wizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z fo­wiz­mem, do­ty­czą­cy fo­wiz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy fo­wiz­mu

Wiktionary

Patrz:

fowizm

Powiązane:

 rzecz. fowizm m., fowista m., fowistka ż., fowistyczność ż.

 przysł. fowistycznie

Wiktionary


fowizm

kie­ru­nek w ma­lar­stwie fran­cu­skim po­cząt­ku XX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kie­ru­nek w ma­lar­stwie fran­cu­skim po­cząt­ku XX wieku o bar­dzo żywej ko­lo­ry­sty­ce dzieł;

Wiktionary

Fo­wizm ( Les Fa­u­ves – dzi­kie zwie­rzę­ta, dra­pież­ni­ki) – kie­ru­nek w ma­lar­stwie fran­cu­skim po­cząt­ku XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bar­dzo żywą i oder­wa­ną od rze­czy­wi­sto­ści ko­lo­ry­sty­ką dzieł.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. fowista m., fowistka ż., fowistyczność ż.

 przym. fowistyczny

Wiktionary


foxconn

Fox­conn Group – taj­wań­ski mię­dzy­na­ro­do­wy pro­du­cent po­dze­spo­łów i kom­po­nen­tów elek­tro­nicz­nych, do­star­cza­ją­cy je na zle­ce­nie glo­bal­nych wie­lo­bran­żo­wych kon­cer­nów pro­du­ku­ją­cych m.in. smart­fo­ny, kom­pu­te­ry, sa­mo­cho­dy czy kon­so­le do gier. Marka hand­lo­wa firmy Hon Hai Pre­ci­sion In­du­stry Co. Ltd., dzia­ła­ją­cej od 1974 roku z sie­dzi­bą w Taj­pej.

Wikipedia


foxtrot

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fok­strot – ame­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski,
  • Fox­trot – oz­na­cze­nie NATO na ra­dziec­ki okręt pod­wod­ny pro­jek­tu 641,
  • Fox­trot – oz­na­cze­nie li­te­ry F w Mię­dzy­na­ro­do­wym Ko­dzie Sy­gna­ło­wym
  • Fox­trot – album ze­spo­łu Ge­ne­sis
  • Fox­trot – album skła­dan­ko­wy wy­da­ny w 1998 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Cha­li­ce

Wikipedia


foyer

[czy­taj: fuaJE] sala lub ko­ry­tarz obok sali te­a­tral­nej, kon­cer­to­wej, kon­fe­ren­cyj­nej itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. teatr. sala lub hol obok sali te­a­tral­nej, kon­cer­to­wej, kon­fe­ren­cyj­nej itp., gdzie prze­by­wa pu­blicz­ność lub uczest­ni­cy kon­fe­ren­cji w cza­sie przerw, an­trak­tów;

Wiktionary

Foyer (wym. "fuaje") – duże i roz­le­głe po­mie­szcze­nie (lub ze­spół po­mie­szczeń) w bu­dyn­ku te­a­tru, opery, fil­har­mo­nii, hali wi­do­wi­sko­wej, kina itp., przy­le­ga­ją­ce do wi­dow­ni sali wi­do­wi­sko­wej lub kon­cer­to­wej, przez­na­czo­ne dla wi­dzów do od­po­czyn­ku oraz spot­kań to­wa­rzy­skich, wy­ko­rzy­sty­wa­ne przed roz­po­czę­ciem spek­ta­klu oraz w trak­cie jego an­trak­tów (przerw), ale bywa rów­nież miej­scem uro­czy­sto­ści po za­koń­cze­niu spek­ta­klu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­stron­ne foyer usy­tu­o­wa­ne na po­zio­mie pier­wsze­go pię­tra o po­wierzch­ni ok. 860 m², wy­ko­rzy­sty­wa­ne jest na uro­czy­ste przy­ję­cia po czę­ści ar­ty­stycz­nej.

Wiktionary


fozz

skrót od: Fun­dusz Ob­słu­gi Za­dłu­że­nia Za­gra­nicz­ne­go, pań­stwo­wy fun­dusz ce­lo­wy, po­wo­ła­ny w Pol­sce na mocy usta­wy z 15 lu­te­go 1989 roku


SJP.pl


fołdrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. skar­ga są­do­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfɔwdrɔˈvãɲɛ, AS: fou̯drovãńe

Wiktionary


fołdrować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. śrpol. oskar­żać

 (1.2) śrpol. praw. po­zy­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fɔwˈdrɔvat͡ɕ, AS: fou̯drovać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fordrować, froldrować, furdrować, woldrować, woltrować, wordrować

Wiktionary


fołta

naz­wi­sko


SJP.pl


fołtyn

naz­wi­sko


SJP.pl


fp

forte-piano


SJP.pl

skrót

 (1.1) = muz. for­te­pia­no

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Far­ma­ko­pea Pol­ska
  • FrontPage
  • Fe­de­ra­list Pa­pers
  • Força Por­tu­gal
  • Fa­ster Pus­sy­cat
  • Flux Pa­vi­lion
  • Fa­ce­palm
  • Fun­dusz Pracy
  • Fo­re­ign Po­li­cy
  • Fat Prin­cess
  • Fal­con Pa­trol
  • Fre­e­dom Party

Wikipedia


fpk

Fran­cu­ska Par­tia Ko­mu­ni­stycz­na, fran­cu­ska par­tia ko­mu­ni­stycz­na dzia­ła­ją­ca od roku 1920


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­cu­ska Par­tia Ko­mu­ni­stycz­na – fran­cu­ska par­tia po­li­tycz­na
  • First Pe­o­ple of the Ka­la­ha­ri – or­ga­ni­za­cja Busz­me­nów w Bots­wa­nie
  • FPK - oz­na­cze­nie pod któ­rym jest sprze­da­wa­ny na rynku ame­ry­kań­skim ka­ra­bin wy­bo­ro­wy PSL

Wikipedia


fpp

skrót od:
1. First Per­son Per­spec­ti­ve - spo­sób przed­sta­wia­nia świa­ta z per­spek­ty­wy oczu głów­ne­go bo­ha­te­ra, sto­so­wa­ny w grach kom­pu­te­ro­wych;
2. Fe­de­ra­cja Pol­skiej Przed­się­bior­czo­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Filtr pas­mo­wo­prze­pu­sto­wy – roz­wi­nię­cie akro­ni­mu innej po­pu­lar­nej nazwy Fil­tru środ­ko­wo­prze­pu­sto­we­go.
  • Per­spek­ty­wa pier­wszej osoby (ang. „first-per­son per­spec­ti­ve”) – ro­dzaj wi­do­ku w grach kom­pu­te­ro­wych i kon­so­lo­wych.

Wikipedia


fps

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • klat­ki na se­kun­dę (ang. fra­mes per se­cond) – miara pręd­ko­ści wyś­wiet­la­nia ru­cho­mych obra­zów
  • stopy na se­kun­dę (ang. feet per se­cond) – miara szyb­ko­ści
  • strze­lan­ka pier­wszo­o­so­bo­wa (ang. first-per­son sho­o­ter) – ga­tu­nek gier kom­pu­te­ro­wych
  • H. Ce­giel­ski – Fa­bry­ka Po­ja­zdów Szy­no­wych – poz­nań­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce tabor szy­no­wy, od 1997 wcho­dzą­ce w skład grupy H. Ce­giel­ski – Poz­nań
  • Fa­bry­ka Prze­kład­ni Sa­mo­cho­do­wych Tczew – pro­du­cent skrzyń bie­gów i sprę­ża­rek me­cha­nicz­nych, obec­nie część kor­po­ra­cji Eaton
  • Fors­san Pal­lo­se­u­ra – fiń­ski klub ho­ke­ja na lo­dzie
  • Full Power Spi­rit – pol­ski ze­spół hip-ho­po­wy

Wikipedia


fpż

skrót od:
1. Fe­sti­wal Pio­sen­ki Żoł­nier­skiej;
2. Fe­sti­wal Pio­sen­ki Że­glar­skiej


SJP.pl


fr

1. sym­bol fran­su, pier­wiast­ka che­micz­ne­go;
2. sym­bol fran­kli­na, jed­nost­ki fi­zycz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FR – Fe­de­ra­cja Ro­syj­ska (Rosja)
  • Fr – frans, pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 87
  • .fr – do­me­na in­ter­ne­to­wa naj­wyż­sze­go po­zio­mu, przy­pi­sa­na do Fran­cji
  • Frame Relay – pro­to­kół sie­cio­wy war­stwy łącza da­nych
  • FR – ang. fast re­ac­tor - ro­dzaj re­ak­to­ra ją­dro­we­go
  • FR 1 – fran­cu­ski sa­te­li­ta oko­ło­ziem­ski
  • FR-4 – typ la­mi­na­tu epok­sy­do­we­go
  • ka­ra­bi­ny FR F1 oraz FR F2 – fran­cu­skie ka­ra­bi­ny wy­bo­ro­we
  • Ryan FR Fi­re­ball – my­śli­wiec ame­ry­kań­ski
  • FR – kod przy­pi­sa­ny Fran­cji we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • FR – kan­ton Fry­burg w Szwaj­ca­rii (oz­na­cze­nie ko­do­we ISO 3166-2)

Wikipedia


fr.

1. skrót od: frank;
2. skrót od: fran­cu­ski; franc.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = monet. frank

 (1.2) = fran­cu­ski

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. frank mrz., frankowicz mos., frankowiczka ż.

:: przym. frankowy

 (1.2)

:: rzecz. francuski mrz.

:: przym. francuski

:: skr. franc.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. franc.

Wiktionary


fracht

1. opła­ta pie­nięż­na na­leż­na prze­woź­ni­ko­wi mor­skie­mu za prze­wóz ła­dun­ku;
2. prze­wóz to­wa­rów;
3. prze­wo­żo­ne to­wa­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. prze­wóz to­wa­rów w okre­ślo­ne miej­sce ja­kimś środ­kiem tran­spor­tu

 (1.2) hand. ła­du­nek, który tran­spor­to­wa­ny jest pod­czas frach­tu (1.1)

 (1.3) hand. opła­ta po­bie­ra­na przez prze­woź­ni­ka za fracht (1.1)

 (1.4) hand. do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy od­da­nie prze­woź­ni­ko­wi i przy­ję­cie przez niego ła­dun­ku sła­ne­go frach­tem (1.1)

Wiktionary

Fracht (niem. "Fracht") – pier­wot­nie w bran­ży tran­spor­to­wej oz­na­czał opła­tę za prze­wóz to­wa­rów tran­spor­tem po­wietrz­nym, np. sa­mo­lo­tem, tran­spor­tem lą­do­wym np. sa­mo­cho­dem, czy tran­spor­tem mor­skim, np. stat­kiem, zgod­nie z umową prze­wo­zu. Staw­ki zwy­kle uza­leż­nio­ne są od masy i ob­ję­to­ści prze­sył­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś lecąc do USA na­da­łem kilka ki­lo­gra­mów ksią­żek frach­tem lot­ni­czym.

 (1.2) Chiń­czy­cy wy­naj­mu­ją część na­brze­ża por­to­we­go i ma­ga­zy­ny w Ne­a­po­lu, więk­szość frach­tu chiń­skie­go do Eu­ro­py idzie bo­wiem tą drogą.

 (1.3) Wiel­ka ob­niż­ka frach­tów mor­skich do­pro­wa­dzi­ła do tego, że dowóz zboża z No­we­go Jorku do Li­ver­po­o­lu kosz­to­wał ta­niej niż prze­wie­zie­nie go z Kró­lew­ca do Ber­li­na.

 (1.4) Oj­ciec po­ka­zał mu fracht, wy­sta­wio­ny prze­zeń na od­biór to­wa­ru — ale Szach­na wy­darł mu z ręki do­ku­ment i rzu­cił go w ogień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frachtowiec mos./mrz.

 czas. frachtować ndk.

 przym. frachtowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) list frachtowy, list przewozowy

Wiktionary


frachtować

1. za­wie­rać umowę o prze­wo­zie to­wa­ru drogą wodną;
2. przyj­mo­wać lub od­da­wać towar do prze­wo­zu drogą wodną


SJP.pl


frachtowiec

sta­tek hand­lo­wy do prze­wo­zu to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. sta­tek hand­lo­wy prze­wo­żą­cy to­wa­ry drogą mor­ską np. ma­so­wiec, kon­te­ne­ro­wiec, drob­ni­co­wiec;

 (1.2) sf. kos­micz­ny sta­tek to­wa­ro­wy

Wiktionary

Frach­to­wiec – sta­tek hand­lo­wy prze­wo­żą­cy to­wa­ry drogą mor­ską, bę­dą­cy w dy­spo­zy­cji prze­woź­ni­ka, np. ma­so­wiec, kon­te­ne­ro­wiec, zbior­ni­ko­wiec, drob­ni­co­wiec. Ter­min ten wiąże się z wzię­tym z ję­zy­ka nie­miec­kie­go sło­wem fracht, który oz­na­cza opła­tę za prze­wóz to­wa­rów drogą mor­ską. Staw­ki zwy­kle uza­leż­nio­ne są od masy i ob­ję­to­ści prze­sył­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­miec­kie bom­bow­ce za­a­ta­ko­wa­ły kon­wój bry­tyj­skich frach­tow­ców.

 (1.2) Pocz­wór­ne dzia­ło frach­tow­ca wy­pa­li­ło i zdję­ło prze­ciw­ni­ków – dwóch obró­ci­ło w pył, a trze­cie­go, tego zmo­dy­fi­ko­wa­ne­go, po­sła­ło po spi­ra­li w ot­war­tą prze­strzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fracht mrz.

Wiktionary


frachtowy

przy­miot­nik od: fracht; prze­wo­zo­wy, to­wa­ro­wy (np. list frach­to­wy, ta­ry­fa frach­to­wa, sta­tek frach­to­wy)


SJP.pl


fractocumulus

[czy­taj: frak­to­ku­mu­lus] chmu­ra kłę­bia­sta po­strzę­pio­na


SJP.pl


fractonimbus

[czy­taj: frak­to­nim­bus] chmu­ra de­szczo­wa po­tar­ga­na na frag­men­ty przez wiatr


SJP.pl

Frac­to­nim­bus – chmu­ra de­szczo­wa, po­tar­ga­na przez wiatr na strzę­py.

Wikipedia


fractostratus

[czy­taj: frak­to­stra­tus] niska, po­strzę­pio­na chmu­ra war­stwo­wa


SJP.pl


fraczek

1. zdrob­nie­nie od: frak;
2. żar­to­bli­wie lub lek­ce­wa­żą­co o wierzch­nim ubra­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od frak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frak m.

 przym. frakowy

Wiktionary


fraczkorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. lek­cew. czło­wiek nie­gu­stow­nie lub śmiesz­nie ubra­ny, po­zu­ją­cy na ele­ganc­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] sie­dze­my na chwi­le, przy­dzi­wu­je­my sie, aż naroz sie dwie­rze do ko­rzon ot­wie­ra­ją i do zolu walą ja­cy­si fu­so­cze; ten jeden psio­krew hruby, żeby czło­wiek zjod za szóst­ke chle­ba, niżby go obe­szeł do­ko­ła, […] drugi ja­ki­si ostro­piec, co goni po dzie­dzi­nie rano i wie­czór na koniu […] i je­szcze jeden taki długi hasz­ta­bi­ga, ja­ko­si de­li­na czy zdech­li­na […] i pore je­szcze ta­kich wy­muc­ka­nych i wy­mi­ga­nych fracz­ko­rzy…

 (1.1) […] ludzi było kupe, roz­mań­tych pa­nocz­ków i fracz­ko­rzy, bai po­jed­ni ga­zdo­wie i ro­bot­ni­cy, co radzi piją, jak to nic nie kosz­tu­je […].

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fraczkarz

Wiktionary


frag

za­bi­cie prze­ciw­ni­ka w grze kom­pu­te­ro­wej i punkt za to


SJP.pl

Frag – an­glo­ję­zycz­ny ter­min oz­na­cza­ją­cy eli­mi­na­cję prze­ciw­ni­ka w grach kom­pu­te­ro­wych (zwy­kle z ga­tun­ku first-per­son sho­o­ter), pre­mio­wa­ną punk­tem do­da­wa­nym do wy­ni­ku roz­gryw­ki. Ter­mi­no­lo­gia „frag” po raz pier­wszy po­ja­wi­ła się w grze "Doom" z 1993 roku. Fragi są naj­czę­ściej sto­so­wa­ne w try­bach gry wie­lo­o­so­bo­wej, na przy­kład de­ath­match, w któ­rych celem jest uzy­ska­nie jak naj­więk­szej licz­by punk­tów za eli­mi­na­cję prze­ciw­ni­ków.

Wikipedia


fraget

Fra­get (pełna nazwa Józef Fra­get) – fa­bry­ka wy­ro­bów pla­te­ro­wa­nych za­ło­żo­na w 1824 roku w War­sza­wie przez Al­fon­sa i Jó­ze­fa Fra­ge­tów. Do wy­bu­chu wojny w 1939 roku wyt­wa­rza­ła sztuć­ce oraz ga­lan­te­rię sto­ło­wą, tzw. pla­te­ry.

Wikipedia


fragles

obraź­li­wie: osoba głu­pia, nie­po­waż­na lub iry­tu­ją­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) re­krut

Wiktionary


fragm.

skrót od: frag­ment


SJP.pl

skrót

 (1.1) = frag­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Ku­kucz­ka ma­rzył o zdo­by­ciu wszyst­kich czter­na­stu ośmio­ty­sięcz­ni­ków. To ma­rze­nie się speł­ni­ło. Więc gdzie je­szcze tak gnał?” […] – fragm. książ­ki “Lhot­se’89. Ostat­nia wy­pra­wa Je­rze­go Ku­kucz­ki”.

Wiktionary


fragmencik

zdrob­nie­nie od: frag­ment; ury­wek, nie­wiel­ki frag­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od frag­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nawet nie frag­ment, lecz tylko mały frag­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragment m.

Wiktionary


fragment

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­o­dręb­nio­na część cze­goś

Wiktionary

Frag­ment – za­cho­wa­na część za­gi­nio­ne­go dzie­ła da­ne­go au­to­ra, bądź ogól­niej jego za­gi­nio­nej twór­czo­ści. Do frag­men­tów za­li­cza­ją się za­rów­no czę­ści kopii da­ne­go ut­wo­ru, które dotr­wa­ły do na­szych cza­sów (np. na pa­pi­ru­sach), jak i wszyst­kie cy­ta­ty, stre­szcze­nia i opisy dzie­ła, za­rów­no w ję­zy­ku ory­gi­na­łu jak i tłu­ma­czo­ne, u in­nych au­to­rów, któ­rzy mieli do­stęp do ut­wo­ru przed jego za­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na półce obok okien­ka, po­mię­dzy pla­sty­ko­wy­mi żoł­nie­rzy­ka­mi a kar­to­nem peł­nym dłu­go­pi­sów „Ze­ni­tu”, stało lu­ster­ko, w któ­rym Cesia uj­rza­ła swoje od­bi­cie: frag­ment źle ubra­nej, nie­cie­ka­wej dziew­czy­ny w na­ci­śnię­tej na oczy włócz­ko­wej czap­ce.

 (1.1) Pi­sarz czy­tał frag­men­ty swo­jej nowej po­wie­ści.

 (1.1) Z ma­szy­ny oder­wał się spory frag­ment obu­do­wy ochron­nej, ale uster­kę szyb­ko na­pra­wio­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfraɡmɛ̃nt, AS: fragmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragmentacja ż., fragmentowanie n.

:: zdrobn. fragmencik m.

 czas. zdefragmentować, fragmentować ndk.

 przym. fragmentaryczny

 przysł. fragmentarycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) część, kawałek, odłamek, urywek

Wiktionary


fragmentacja

dzie­le­nie ca­ło­ści na czę­ści, ka­wał­ko­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dział na czę­ści, wy­dzie­le­nie frag­men­tów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frag­men­ta­cja da­ta­gra­mów IP
  • Frag­men­ta­cja jaźni
  • Frag­men­ta­cja sied­li­ska – po­dział sied­li­ska na mniej­sze płaty
    • Frag­men­ta­cja rzek
  • Frag­men­ta­cja ple­chy – spo­sób rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go; wy­stę­pu­je u niek­tó­rych ro­ślin, grzy­bów i po­ro­stów
  • Frag­men­ta­cja sy­ste­mu pli­ków, np. FAT w niek­tó­rych wer­sjach Mi­cro­soft Win­dows
  • Frag­men­ta­cja pa­mię­ci – nie­ko­rzyst­ne zja­wi­sko po­ja­wia­ją­ce się pod­czas za­rzą­dza­nia pa­mię­cią

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfraɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: fragmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragment m., fragmentowanie n.

 przym. fragmentaryczny

Wiktionary


fragmentacyjny

→ frag­men­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

fragmentacja

fragmentaryczność

nie­o­bej­mo­wa­nie ca­ło­ści; wy­cin­ko­wość, ułam­ko­wość, po­ło­wicz­ność, po­bież­ność, mi­gaw­ko­wość, ogól­ni­ko­wość, nie­kom­plet­ność, nie­peł­ność, frag­men­ta­ryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest frag­men­ta­rycz­ne; cecha tych, któ­rzy są frag­men­ta­rycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fragmentaryczny

 przysł. fragmentarycznie

Wiktionary


fragmentaryczny

nie obej­mu­ją­cy ca­ło­ści, do­ty­czą­cy czę­ści; nie­peł­ny, cząst­ko­wy, wy­ryw­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy frag­ment, nie­o­bej­mu­ją­cy ca­ło­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragmentaryczność ż., fragment m., fragmentacja ż.

Wiktionary


fragmentaryzacja

uję­cie w spo­sób nie­o­bej­mu­ją­cy ca­ło­ści cze­goś


SJP.pl


fragmentaryzm

rzad­ko: nie­o­bej­mo­wa­nie ca­ło­ści; wy­cin­ko­wość, ułam­ko­wość, po­ło­wicz­ność, po­bież­ność, mi­gaw­ko­wość, ogól­ni­ko­wość, nie­kom­plet­ność, nie­peł­ność, frag­men­ta­rycz­ność


SJP.pl


fragmentaryzować

ro­zbi­jać na frag­men­ty; frag­men­to­wać, dzie­lić, roz­dzie­lać, ato­mi­zo­wać


SJP.pl


fragmentator

na­rzę­dzie umoż­li­wia­ją­ce łatwe fil­tro­wa­nie da­nych w ta­be­li


SJP.pl


fragmentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. za­cho­dze­nie pro­ce­su frag­men­ta­cji w sy­ste­mie pli­ków na twar­dym dysku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fragment mrz., fragmentacja ż.

 czas. fragmentować ndk.

Wiktionary


fragmentować

ro­zbi­jać na frag­men­ty; frag­men­ta­ry­zo­wać, dzie­lić, roz­dzie­lać, ato­mi­zo­wać


SJP.pl


fragmobazydium

typ pod­staw­ki u grzy­bów pod­staw­cza­ków; he­te­ro­ba­zy­dium, pro­to­ba­zy­dium


SJP.pl

Frag­mo­ba­zy­dium ( phrag­mo­ba­si­dium, l. mn. "phrag­mo­ba­si­dia") – ro­dzaj pod­sta­wek u grzy­bów. Cha­rak­te­ry­zu­ją się tym, że są po­dzie­lo­ne prze­gro­da­mi na kilka czę­ści. Ist­nie­ją dwa różne ro­dza­je frag­mo­ba­zy­diów. W typie "Au­ri­cu­la­ria" pod­staw­ki po­dzie­lo­ne są na czte­ry po­je­dyn­cze ko­mór­ki przez trzy prze­gro­dy po­przecz­ne, a w typie "Tre­mel­la" przez dwie prze­gro­dy po­dłuż­ne. Prze­gro­dy pow­sta­ją na­tych­miast po me­jo­zie.

Wikipedia


fragmoplast

sy­stem włó­kie­nek


SJP.pl

Frag­mo­plast – spe­cy­ficz­na dla ko­mó­rek ro­ślin­nych struk­tu­ra pow­sta­ją­ca pod­czas cy­to­ki­ne­zy. Jest ze­spo­łem mi­kro­tu­bu­li (MT) i mi­kro­fi­la­men­tów (MF) uło­żo­nych rów­no­le­gle wzglę­dem sie­bie i pro­sto­pad­le do pła­szczyz­ny po­dzia­łu. Poś­rod­ku pła­szczyz­ny łącza się pę­che­rzy­ki tran­spor­tu­ją­ce po­li­sa­cha­ry­dy i pek­ty­ny wyt­wa­rza­ne przez apa­ra­ty Gol­gie­go.

Wikipedia


fragmosom

Frag­mo­som, PS – struk­tu­ra cy­to­plaz­ma­tycz­na roz­wi­ja­ją­ca się w ko­mór­ce ro­ślin­nej przed cy­to­ki­ne­zą. Jej obec­ność stwier­dza się szcze­gól­nie czę­sto w sil­nie zwa­ku­o­li­zo­wa­nych ko­mór­kach. Wraz z ze­spo­łem mi­kro­tu­bul umoż­li­wia pra­wi­dło­wy prze­bieg cy­to­ki­ne­zy wyz­na­cza­jąc pła­szczyz­nę po­dzia­łu.

Wikipedia


fragonard

[czy­taj: fragoNAR] naz­wi­sko


SJP.pl

Per­fu­me­rie Fra­go­nard – fran­cu­ska sieć eks­klu­zyw­nych bu­ti­ków, skle­pów oraz mu­ze­ów, poś­wię­co­nych hi­sto­rii, pro­duk­cji i dy­stry­bu­cji per­fum. Pier­wsza per­fu­me­ria pod tym szyl­dem pow­sta­ła w 1926 w Gras­se i zo­sta­ła naz­wa­na imie­niem wiel­kie­go fran­cu­skie­go ma­la­rza Jean-Honoré Fra­go­nard.

Wikipedia


fragowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fra­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fragować ndk.

Wiktionary


fragować

cza­sow­nik

 (1.1) slang. neol. gra­czy kom­pu­te­ro­wych: wy­e­li­mi­no­wać prze­ciw­ni­ka z gry (zwła­szcza tym­cza­so­wo);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fraˈɡɔvat͡ɕ, AS: fragovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frag m., fragowanie n.

Wiktionary


fraj

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Kresy. bez­płat­nie

Wiktionary


frajbiterka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sty­tut­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrajbʲiˈtɛrka, AS: frai ̯bʹiterka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. prostytutka.

Wiktionary


frajda

bar­dzo duża ra­dość, przy­jem­ność z cze­goś; grat­ka; ucie­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ra­dość, ucie­cha z cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cią­gle mam taką samą fraj­dę, gdy oglą­dam ten film.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrajda, AS: frai ̯da

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radość, rozkosz, ubaw, uciecha, zabawa

Wiktionary


frajer

1. po­tocz­nie:
a) czło­wiek na­iw­ny, łatwo da­ją­cy się oszu­kać;
b) ama­tor, po­cząt­ku­ją­cy;
2. śro­do­wi­sko­wo: do­no­si­ciel; kapuś;
3. daw­niej: ka­wa­ler, za­lot­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba da­ją­ca się łatwo na­brać, na­iw­na; osoba nad­mier­nie wier­na nor­mom mo­ral­nym, które przez in­nych nie są prze­strze­ga­ne

 (1.2) wulg. gwara wię­zien­na osoba spoza kręgu sub­kul­tu­ry wię­zien­nej

 (1.3) przest. ka­wa­ler, za­lot­nik

Wiktionary

Fra­jer (ang. "Loser") – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2000 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tomek to fra­jer – ka­su­je bi­le­ty, a prze­cież na pewno nie bę­dzie tutaj cho­dził kanar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrajɛr, AS: frai ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajerstwo n.

:: fż. frajerka ż.

 czas. sfrajerować się, frajerzyć się

 przym. frajerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frajerzyna, naiwniak, jeleń, lolek, durniacha, dureń

Wiktionary


frajerek

ko­bie­ta nie­doś­wiad­czo­na, na­iw­na, nie­za­rad­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: fra­jer

Wiktionary


frajerka

ko­bie­ta nie­doś­wiad­czo­na, na­iw­na, nie­za­rad­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta na­iw­na, łat­wo­wier­na, nie­za­rad­na

 (1.2) góry. ko­chan­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Facet zdra­dza ją na prawo i lewo, a ta fra­jer­ka bez­gra­nicz­nie mu ufa.

 (1.2) Har­na­sia włas­na zdra­dzi­ła fra­jer­ka i za ko­ra­le wy­da­ła Lup­ta­kom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fraˈjɛrka, AS: frai ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajerstwo n.

:: fm. frajer mos.

 przym. frajerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. naiwniara

Wiktionary


frajerować

fra­je­ro­wać się - po­tocz­nie: za­cho­wy­wać się jak fra­jer; fra­je­rzyć się


SJP.pl


frajerski

→ fra­jer


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. świad­czą­cy o byciu na­iw­nia­kiem

 (1.2) pot. ujaw­nia­ją­cy fakt bycia no­wi­cju­szem

Wiktionary

Patrz:

frajer

Powiązane:

 rzecz. frajer mos., frajerka ż., frajerstwo n.

Wiktionary


frajerskość

→ fra­jer­ski


SJP.pl

Patrz:

frajerski

frajerstwo

wszyst­ko, co cha­rak­te­ry­zu­je fra­je­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­iw­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajer mos., frajerka ż.

 przym. frajerski

Wiktionary


frajerzyna

po­gard­li­wie: osoba łat­wo­wier­na, nie­doś­wiad­czo­na, nie­za­rad­na ży­cio­wo; fra­jer, na­iw­niak, fu­ja­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. na­iw­niak

Wiktionary


frajerzyć

fra­je­rzyć się - po­tocz­nie: za­cho­wy­wać się jak fra­jer; fra­je­ro­wać się


SJP.pl


frajla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Oto fraj­la (panna) — mówi jeden z tych ulicz­nych ry­ce­rzy, — posz­la­go­wa­ła ludzi, a teraz myśli, że bę­dzie­my z nią ku­ni­ro­wać…
 — Feca jedna! — do­da­je drugi, szar­piąc odzież Kaśki
.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajlina ż.

Wiktionary


frajlajn

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pot. bona lub gu­wer­nant­ka po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go

 (1.2) daw. pot. nie­za­męż­na ko­bie­ta; panna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój brat star­szy — zdaje mi się kocha naszą gu­wer­nat­kę i wie­czo­rem w swym po­ko­ju za­wsze jej wyz­na­cza rand­kę!… Nasza fraj­lajn na bra­cisz­ka dość życz­li­wem okiem pa­trzy, ale bar­dziej kocha ojca, no, bo oj­ciec jest bo­gat­szy!

 (1.1) W ślad star­szej la­to­ro­śli,
Ku tro­sce fraj­lajn Buch,
Po­dob­nie po­stę­pu­je
Naj­młod­szych mal­ców dwóch.

 (1.2) — Panna Fifi… wła­ści­wie: fraj­lajn Berta — naz­wi­sko obo­jęt­ne. Wyrób ber­liń­ski, so­lid­ny. Gwa­ran­cja rocz­na co do ape­ty­tu, zdro­wia i do­bre­go hu­mo­ru. […] Pod­czas re­ko­men­da­cji, niem­ka za­śmia­ła się.

 (1.2) Kie­dyś, gdy przez chwi­lę sta­łam sama przed skle­pem, w któ­rym fraj­lajn coś ku­po­wa­ła, to pani Mi­lec­ka prze­cho­dząc wy­pię­ła tak na mnie lor­gnon, że aż mi się cie­pło zro­bi­ło i odtąd młody Milc­ki już nigdy ze mną nie tań­czy.

 (1.2) Kiedy pan Adam na pro­me­na­dzie
Wita zie­lo­ny, uro­czy maj,
I gdy na ramię w lubym nie­ła­dzie
Swej al­ma­wi­wy za­rzu­ci kraj;
Każda miss, fraj­lajn, każda mam­ze­la
Za­led­wie zmy­słów nie traci,
Bo się ideał jej ma­rzeń wcie­la
W pana Adama po­sta­ci

 (1.2) Oto idą trzy dziew­czę­ta,
Lecz słu­chaj­cie, jakie dziwy:
Fraj­lajn Mizi Schi­ko­row­sky,
Lili Gons­chor, Pepi Krzy­wy.
Niem­czą z sobą, bo im w szko­le
Wciąż wpa­ja­no to od dziec­ka,
Że po pol­sku mówi cze­ladź,
Mowa panów — jest nie­miec­ka!

Wiktionary


frajlina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. panna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frajla ż.

Wiktionary


frajter

dawny sto­pień woj­sko­wy w niek­tó­rych ar­miach, od­po­wia­da­ją­cy star­sze­mu sze­re­gow­co­wi; ge­fraj­ter; ge­frej­ter


SJP.pl


frak

ro­dzaj sur­du­ta z wy­dłu­żo­ny­mi z tyłu po­ła­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część mę­skie­go stro­ju wie­czo­ro­we­go, ro­dzaj ma­ry­nar­ki o po­łach ob­cię­tych z przo­du i wy­dłu­żo­nych z tyłu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. środ. polit. czło­nek Frak­cji Re­wo­lu­cyj­nej

Wiktionary

Frak, także white tie – na­je­le­gant­szy męski strój wie­czo­ro­wy, uży­wa­ny tylko przy szcze­gól­nie uro­czy­stych okaz­jach, jak np. ślub lub uro­czy­sty bal. Nie na­le­ży mylić go z ża­kie­tem (ja­skół­ką). Zwy­cza­jo­wo fraki noszą dy­ry­gen­ci, za­wo­do­wi tan­ce­rze pod­czas tur­nie­jów tańca to­wa­rzy­skie­go oraz kel­ne­rzy w ele­ganc­kich re­sta­u­ra­cjach (dla odróż­nie­nia od gości uży­wa­ją czar­nych mu­szek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie zna­la­złem go, wcale nie w świet­nym uni­for­mie ad­mi­ra­ła eska­dry le­wan­tyń­skiej, w ja­kiej wy­pły­nął był na okrę­cie fla­go­wym „Le Cid“ z Tu­lo­nu owego roku, gdy miał objąć tron mek­sy­kań­ski, ani też w zie­lo­nym fraku ge­ne­ra­ła ka­wa­le­rii, który tak chęt­nie nosił w swych dniach ostat­nich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frak, AS: frak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. fraczek m.

 przym. frakowy

Wiktionary


frakcja

1. wy­o­dręb­nio­na część więk­szej ca­ło­ści;
2. odłam w ra­mach ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go;
3. wy­dzie­lo­na część mie­sza­ni­ny róż­nych sub­stan­cji, po­sia­da­ją­ca spe­cy­ficz­ne wła­ści­wo­ści;
4. część skały osa­do­wej lub kru­szy­wa o okre­ślo­nej wiel­ko­ści zia­ren;
5. czcion­ka mniej­sza od pod­sta­wo­wej, słu­żą­ca do oz­na­cza­nia in­dek­sów (gór­nych i dol­nych), przy­pi­sów itp.;
6. daw­niej: uła­mek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. grupa par­tyj­na, klub w par­la­men­cie, który pre­zen­tu­je odręb­ny pro­gram

 (1.2) chem. wy­o­dręb­nio­na część skła­do­wa mie­sza­ni­ny sub­stan­cji o okre­ślo­nych wła­ści­wo­ściach

 (1.3) techn. część par­tii kru­szy­wa o jed­na­ko­wych wy­mia­rach zia­ren

 (1.4) po­ligr. czcion­ki mniej­sze od pisma pod­sta­wo­we­go, umie­szcza­ne po­wy­żej albo po­ni­żej linii pisma

 (1.5) stat. sto­su­nek licz­by ob­ser­wa­cji ma­ją­cych pewną wła­ści­wość do li­czeb­no­ści całej próby sta­ty­stycz­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • frak­cja w bu­dow­nict­wie
  • frak­cja w che­mii
  • frak­cja w ge­o­lo­gii
  • frak­cja w gle­boz­naw­stwie
  • frak­cja w po­li­ty­ce
  • frak­cja (pro­por­cja, wskaź­nik struk­tu­ry) w sta­ty­sty­ce
  • frak­cja (czę­stość) w sta­ty­sty­ce
  • Frak­cja – grupa ar­ty­stek i te­o­re­ty­czek sztu­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nowy rząd bę­dzie pró­bo­wał zjed­no­czyć różne frak­cje.

 (1.2) Wi­ro­wa­nie to wy­ko­nu­je się każ­do­ra­zo­wo zle­wa­jąc su­per­na­tant i wi­ru­jąc pow­tór­nie, aż do uzy­ska­nia ocze­ki­wa­nej frak­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrakt͡sʲja, AS: frakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcjonowanie n., refrakcja ż., fraktal m., frakcyjność ż.

 czas. frakcjonować

 przym. frakcyjny, wewnątrzfrakcyjny, refrakcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odłam, stronnictwo

 (1.5) częstość

Wiktionary


frakcjonista

osoba dą­żą­ca do ut­wo­rze­nia frak­cji, odła­mu wew­nątrz ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go, lub na­le­żą­ca dzia­ła­ją­ca w takim odła­mie


SJP.pl


frakcjonistka

→ frak­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

frakcjonista

frakcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|frak­cjo­no­wać.

Wiktionary

Frak­cjo­no­wa­nie – pro­ces roz­dzia­łu skład­ni­ków mie­sza­ni­ny (sta­łej, cie­kłej, rozt­wo­ru lub za­wie­si­ny) w opar­ciu o róż­ni­ce w ich wła­ści­wo­ściach che­micz­nych lub fi­zycz­nych.

U wy­bo­ru pod­sta­wo­wej stra­te­gii frak­cjo­no­wa­nia stoi op­ti­mum po­mię­dzy ilo­ścią zbie­ra­nych frak­cji (a co za tym idzie ich wiel­ko­ścią), a ich ho­mo­gen­no­ścią pod wzglę­dem za­da­ne­go skład­ni­ka (im wię­cej mniej­szych frak­cji, tym wzra­sta ilość tych, które będą jed­no­rod­ne pod wzglę­dem skład­ni­ka, ale wzra­sta też sto­pień skom­pli­ko­wa­nia pro­ce­su).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż., frakcjonizm m., dyfrakcja ż.

 czas. frakcjonować ndk.

 przym. frakcyjny, dyfrakcyjny

Wiktionary


frakcjonować

dzie­lić mie­sza­ni­nę na czę­ści o spe­cy­ficz­nych włas­no­ściach


SJP.pl


frakcjonowy

przy­miot­nik od: frak­cja


SJP.pl


frakcyjność

→ frak­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest frak­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są frak­cyj­ni

Wiktionary

Patrz:

frakcyjny

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż.

 przym. frakcyjny

 przysł. frakcyjnie

Wiktionary


frakcyjny

przy­miot­nik od: frak­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z frak­cją, do­ty­czą­cy frak­cji; przy­na­le­żą­cy do frak­cji

 (1.2) chem. zwią­za­ny z frak­cją, frak­cjo­no­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż., frakcjonowanie n., refrakcja ż., fraktal m., frakcyjność ż.

 czas. frakcjonować

 przym. wewnątrzfrakcyjny, refrakcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stronniczy

Wiktionary


frakowy

przy­miot­nik od: frak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fra­kiem, do­ty­czą­cy fraka; sta­no­wią­cy część fraka

 (1.2) no­szą­cy frak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frak mrz., fraczek mrz., fraczkowy mos.

 przym. fraczkowy

Wiktionary


fraktal

skom­pli­ko­wa­na fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się swo­i­stą re­gu­lar­no­ścią w nie­re­gu­lar­no­ści i ma­ją­ca wy­miar ułam­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. ma­te­ma­tycz­ny obiekt okre­śla­ny jako „sa­mo­po­dob­ny”, czyli cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się m.in. tym, że pod­czas do­wol­ne­go po­więk­sza­nia jego frag­men­tów, stale za­cho­wu­je taką samą zło­żo­ność struk­tu­ry;

Wiktionary

Frak­tal (łac. "frac­tus" – zła­ma­ny, cząst­ko­wy, ułam­ko­wy) w zna­cze­niu po­tocz­nym oz­na­cza zwy­kle obiekt sa­mo­po­dob­ny (tzn. taki, któ­re­go czę­ści są po­dob­ne do ca­ło­ści) albo „nie­skoń­cze­nie zło­żo­ny” (uka­zu­ją­cy coraz bar­dziej zło­żo­ne de­ta­le w do­wol­nie wiel­kim po­więk­sze­niu). Ze wzglę­du na ol­brzy­mią róż­no­rod­ność przy­kła­dów ma­te­ma­ty­cy obec­nie uni­ka­ją po­da­wa­nia ści­słej de­fi­ni­cji i pro­po­nu­ją okre­ślać frak­tal jako zbiór, który po­sia­da wszyst­kie po­niż­sze cha­rak­te­ry­sty­ki albo przy­najm­niej ich więk­szość:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfraktal, AS: fraktal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frakcja ż.

 przym. fraktalny, frakcyjny

 przysł. fraktalnie

Wiktionary


fraktalność

→ frak­tal­ny


SJP.pl

Patrz:

fraktalny

fraktalny

→ frak­tal


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z frak­ta­lem, do­ty­czą­cy frak­ta­la

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem frak­tal

Wiktionary

Patrz:

fraktal

Powiązane:

 rzecz. fraktal mrz.

Wiktionary


fraktura

1. od­mia­na pisma go­tyc­kie­go o ostro ła­ma­nych li­niach, pow­sta­ła w XVI wieku;
2. w me­dy­cy­nie: zła­ma­nie, np. koń­czy­ny dol­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • frak­tu­ra (krój pisma)
  • Frak­tu­ra (film)

Wikipedia


frakturowy

zwią­za­ny z frak­tu­rą


SJP.pl


frambezja

za­kaź­na cho­ro­ba tro­pi­kal­na o prze­bie­gu po­dob­nym do kiły; fram­bo­ez­ja, ja­go­dzi­ca, ma­li­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ma­li­ni­ca, cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez kręt­ka bla­de­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) malinica, jagodzica

Wiktionary


framboezja

za­kaź­na cho­ro­ba tro­pi­kal­na o prze­bie­gu po­dob­nym do kiły; fram­bez­ja, ja­go­dzi­ca, ma­li­ni­ca


SJP.pl


frame

[czy­taj: frejm] po­je­dyn­cza par­tia w sno­o­ke­rze; frejm


SJP.pl

Frame, lub w spol­szczo­nej wer­sji frejm (z ang. "rama") – po­je­dyn­cza par­tia w sno­o­ke­rze. Zwy­kle trwa około 15–30 minut, cho­ciaż te­o­re­tycz­nie może trwać w nie­skoń­czo­ność, bo nie ma ogra­ni­czo­ne­go czasu gry, a we wszyst­kich tur­nie­jach ran­kin­go­wych nie ma rów­nież ogra­ni­czo­ne­go czasu na po­je­dyn­cze ude­rze­nie.

Wikipedia


frampol

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Fram­pol – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go, w po­wie­cie bił­go­raj­skim; sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Fram­pol.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfrãmpɔl, AS: frãmpol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frampolanin mos., frampolanka ż.

 przym. frampolski

Wiktionary


frampolanin

miesz­ka­niec Fram­po­la (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fram­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frampol m.

:: fż. frampolanka ż.

 przym. frampolski

Wiktionary


frampolanka

miesz­kan­ka Fram­po­la (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fram­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frampol m.

:: fm. frampolanin m.

 przym. frampolski

Wiktionary


frampolski

→ Fram­pol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fram­po­la

Wiktionary

Patrz:

Frampol

Powiązane:

 rzecz. Frampol m., frampolanin m., frampolanka ż.

Wiktionary


framuga

1. rama okna lub drzwi wmon­to­wa­na w mur
2. za­głę­bie­nie w murze, w któ­rym osa­dza się okno lub drzwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. wnęka w murze do osa­dze­nia okna lub drzwi;

 (1.2) bud. rama okna lub drzwi

Wiktionary

Fra­mu­ga – wnęka po­mię­dzy licem ścia­ny wew­nątrz po­mie­szcze­nia a po­wierzch­nią osa­dzo­ne­go okna (fra­mu­ga okien­na) lub drzwi (fra­mu­ga drzwio­wa).

Fra­mu­ga po­do­kien­na – to wnęka pod oknem słu­żą­ca do osa­dze­nia grzej­ni­ka cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia.

Ob­ja­śnie­nia ety­mo­lo­gicz­ne­go tego okre­śle­nia do­ko­nał Eu­ge­niusz Słusz­kie­wicz na ła­mach cza­so­pis­ma „Język Pol­ski”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Oj­ciec oparł się o fra­mu­gę drzwi i oglą­dał za­ist­nia­łą sy­tu­a­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãˈmuɡa, AS: frãmuga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) futryna

Wiktionary


framużka

zdrob­nie­nie od: fra­mu­ga


SJP.pl


fran

Fran (ang. Fras­nian)

Wikipedia


franaszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


franaszek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Fra­na­szek – pol­ski li­te­ra­tu­roz­naw­ca i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Mie­czy­sław Fra­na­szek – pol­ski aktor, po­dróż­nik i fo­to­graf
  • Piotr Fra­na­szek – pol­ski hi­sto­ryk i dzia­łacz spo­łecz­ny

Wikipedia


franc.

skrót od: fran­cu­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); fr.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = fran­cu­ski

Wiktionary


franca

po­tocz­nie:
1. kiła, sy­fi­lis (cho­ro­ba we­ne­rycz­na);
2. czę­sto o za­bar­wie­niu ujem­nym: cwana ko­bie­ta;
3. o kimś nie­go­dzi­wym lub takim, wobec któ­re­go żywi się złe uczu­cia;
4. wy­prysk, kro­sta;
5. przew­le­kła, do­kucz­li­wa cho­ro­ba;
6. coś de­ner­wu­ją­ce­go, wzbu­dza­ją­ce­go iry­ta­cję, zwła­szcza do­kucz­li­wy owad;
7. pro­sty­tut­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. med. kiła, sy­fi­lis

 (1.2) pot. do­kucz­li­wa, cią­gną­ca się cho­ro­ba

 (1.3) pot. kro­sta

 (1.4) obraź. o oso­bie nie­go­dzi­wej, do­kucz­li­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ca – ina­czej kiła
  • Fran­ca – mia­sto w Bra­zy­lii
  • Fran­ca Vi­sal­ta (1170–1218) – świę­ta
  • França (ur. 1976) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Że też ty się mu­sisz za­wsze nad tą fran­cą li­to­wać!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrãnt͡sa, AS: frãnca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. francuski mrz., Francuz mos.

 przym. francuski

Wiktionary


france

po­tocz­nie:
1. kiła, sy­fi­lis (cho­ro­ba we­ne­rycz­na);
2. czę­sto o za­bar­wie­niu ujem­nym: cwana ko­bie­ta;
3. o kimś nie­go­dzi­wym lub takim, wobec któ­re­go żywi się złe uczu­cia;
4. wy­prysk, kro­sta;
5. przew­le­kła, do­kucz­li­wa cho­ro­ba;
6. coś de­ner­wu­ją­ce­go, wzbu­dza­ją­ce­go iry­ta­cję, zwła­szcza do­kucz­li­wy owad;
7. pro­sty­tut­ka


SJP.pl


francek

zdrob­nie­nie od: Fran­ci­szek (imię mę­skie); Fra­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. pla­cek ziem­nia­cza­ny

Wiktionary


francesca

[czy­taj: fran­cze­ska] Piero della Fran­ce­sca (ok. 1417-1492) - wło­ski ma­larz


SJP.pl


francesco

[czy­taj: fran­cze­sko] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ce­sco – Fran­ci­szek
  • Fran­ce­sco – ame­ry­kań­ski film do­ku­men­tal­ny z 2020 o pa­pie­żu Fran­cisz­ku
  • Fran­ce­sco − mu­si­cal o z mu­zy­ką Pio­tra Dziub­ka i li­bret­tem Ro­ma­na Ko­ła­kow­skie­go
  • Fran­ci­szek (Fran­ce­sco) – wło­sko-nie­miec­ki film z 1989
  • Świę­ty Fran­ci­szek z Asyżu (Fran­ce­sco) – wło­ski film z 2002
  • Fran­ce­sco – wło­ski mi­ni­se­rial z 2014

Wikipedia


franche-comté

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wo-wschod­niej Fran­cji;

Wiktionary

Fran­che-Comté (,) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i dawny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny (1956–2015) we wschod­niej Fran­cji, przy gra­ni­cy ze Szwaj­ca­rią. Gra­ni­czył także z re­gio­na­mi: Al­za­cją, Lo­ta­ryn­gią, Szam­pa­nią-Ar­de­na­mi, Bur­gun­dią i Ro­da­nem-Al­pa­mi. W jego skład wcho­dzi­ły czte­ry de­par­ta­men­ty: Doubs, Górna Saona, Jura i Ter­ri­to­i­re-de-Bel­fort.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) Hrabstwo Burgundii, Wolne Hrabstwo Burgundii, Wolne Hrabstwo

Wiktionary


franchising

[czy­taj: fran­czajz-ing] ro­dzaj współ­pra­cy go­spo­dar­czej na pod­sta­wie umowy, w ra­mach któ­rej sprze­da­je się fir­mie lub ja­kimś oso­bom prawa do pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści pod daną nazwą oraz sprze­da­ży to­wa­rów i usług innej firmy lub in­nych osób; fran­chi­zing


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. zob. fran­czy­za.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­waż­niej­sze wa­lo­ry fran­chi­sin­gu to uzy­ska­nie znaku hand­lo­we­go oraz nazwy sieci – czyli waż­nych dla przed­się­bior­ców do­bre­go imie­nia i re­pu­ta­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. franchisingowy

Wiktionary


franchisingowy

→ fran­chi­sing [czy­taj: fran­czajz-in­go­wy]


SJP.pl


franchisobiorca

bior­ca fran­czy­zo­we­go sy­ste­mu współ­pra­cy go­spo­dar­czej, stro­na umowy fran­czy­zy uzy­sku­ją­ca prawo i przyj­mu­ją­ca obo­wią­zek pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej zgod­nie z kon­cep­cją fran­czy­zo­daw­cy, jed­nak dzia­ła­ją­ca we włas­nym imie­niu i na włas­ny ra­chu­nek; fran­chi­se­bior­ca, fran­czy­zo­bior­ca, fran­chi­sin­go­bior­ca, be­ne­fi­cja­riusz, fran­czy­zant, uczest­nik sieci fran­chi­sin­go­wej


SJP.pl


franchisodawca

[czy­taj: fran­czaj­zo­daw­ca] pod­miot, który na pod­sta­wie umowy z daną firmą lub osobą poz­wa­la na sprze­da­wa­nie swo­ich to­wa­rów i usług oraz ko­rzy­sta­nie ze swo­je­go znaku fir­mo­we­go; fran­czy­zo­daw­ca, fran­szy­zo­daw­ca


SJP.pl


franchizing

[czy­taj: fran­czajz-ing] rzad­ko: ro­dzaj współ­pra­cy go­spo­dar­czej na pod­sta­wie umowy, w ra­mach któ­rej sprze­da­je się fir­mie lub ja­kimś oso­bom prawa do pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści pod daną nazwą oraz sprze­da­ży to­wa­rów i usług innej firmy lub in­nych osób; fran­chi­sing


SJP.pl


francik

zdrob­nie­nie od: Fran­ci­szek (imię mę­skie); Fra­nek, Fra­nio


SJP.pl


francis

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­cis – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Fran­cis – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Pon­to­toc
  • Fran­cis – miej­sco­wość w sta­nie Utah, w hrab­stwie Sum­mit
  • Fran­cis (ang. Fran­cis Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Cle­bur­ne
  • Fran­cis (ang. Fran­cis Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Holt
  • Fran­cis (ang. Fran­cis Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Bur­le­igh
  • HMAS „Fran­cis” - au­stra­lij­ski okręt po­moc­ni­czy

Wikipedia


francisco

[czy­taj: frans-isko] hisz­pań­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­sco – mały, nie­re­gu­lar­ny księ­życ pla­ne­ty Uran
  • Fran­ci­sco – mia­sto w USA, w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Gib­son

Wikipedia


franciszek

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– pol­skie imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W póź­niej­szej ry­wa­li­za­cji mię­dzy Fran­cisz­kiem i Ka­ro­lem Hen­ryk zo­stał me­dia­to­rem mię­dzy nimi, utrzy­mu­jąc rów­no­wa­gę wła­dzy w Eu­ro­pie.

 (1.1) Li­tur­gicz­ne wspom­nie­nie św. Fran­cisz­ka z Asyżu ob­cho­dzi się 4 paź­dzier­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃɛk, AS: frãńćišek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszkowa ż., Franciszkówna ż., frania ż., Frania ż., franciszkanin mos., franciszkanka ż., franciszkanizm mrz., Franciszków mrz., Franciszkowo n.

:: zdrobn. Franek mos., Franio mos., Franuś mos.

:: fż. Franciszka ż.

 przym. Franciszkowy, Franusiowy, Frankowy, franciszkański, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk Francek

Wiktionary


franciszka

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Fran­ci­szek

Wiktionary

Fran­cisz­ka – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Fran­ci­szek, po­cho­dzi z ję­zy­ka wło­skie­go.

Fran­cisz­ka imie­ni­ny ob­cho­dzi: 9 marca i 22 grud­nia. Pa­tron­ką jest św. Fran­cisz­ka Rzy­mian­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie św. Fran­cisz­ki Rzy­mian­ki ob­cho­dzi się 9 marca.

 (1.1) Pani Fran­cisz­ka miała drob­ny feler: lu­bi­ła al­ko­hol, to jest, przy­najm­niej trzy razy do roku, mu­sia­ła się ulu­lać w drob­ną kasz­kę.

 (2.1) Por­tret pa­pie­ża Fran­cisz­ka za­wisł obok drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃka, AS: frãńćiška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos., franciszkanizm mrz., franciszkanka ż., franciszkanin mos., Frank ż./mrz./mos.

 przym. franciszkański, pofranciszkański

Wiktionary


franciszkanie

zakon lub zgro­ma­dze­nie za­kon­ne, które przy­ję­ło re­gu­łę św. Fran­cisz­ka z Asyżu


SJP.pl


franciszkanin

czło­nek za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Fran­cisz­ka z Asyżu; mi­no­ry­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Fran­cisz­ka z Asyżu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­łem wczo­raj fran­cisz­ka­ni­na, miał na imię Mas­seo i nosił san­da­ły.

 (1.1) Fran­cisz­ka­nie przy­by­li do Pol­ski w śred­nio­wie­czu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos., Franciszka ż., Franek mos., Franka ż., franciszkanizm mrz.

:: fż. franciszkanka ż.

 przym. franciszkański, Frankowy, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brat mniejszy

Wiktionary


franciszkanizm

nurt fi­lo­zo­ficz­ny opie­ra­ją­cy się na po­sta­wie chrze­ści­jań­skiej pro­pa­go­wa­nej przez św. Fran­cisz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. hist. ka­to­lic­ki ruch re­li­gij­ny za­po­cząt­ko­wa­ny w XIII w. przez Fran­cisz­ka z Asyżu, jeden z nur­tów w du­cho­wo­ści chrze­ści­jań­skiej;

 (1.2) liter. dwu­dzie­sto­wiecz­ny nurt li­te­rac­ki na­wią­zu­ją­cy do idei fran­cisz­ka­niz­mu (1.1);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­cisz­ka­nizm wy­warł prze­moż­ny wpływ na fi­lo­zo­fię i te­o­lo­gię śred­nio­wie­cza.

 (1.1) O. Aloj­zy pro­wa­dził dziś wy­kła­dy o fran­cisz­ka­niz­mie pol­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃkaɲism̥, AS: frãńćiškańism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos., Franciszka ż., franciszkanin mos., franciszkanka ż.

 przym. franciszkański, Franciszkowy, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary


franciszkanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go re­gu­ły św. Fran­cisz­ka z Asyżu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze zgro­ma­dze­nia fran­cisz­kań­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas oku­pa­cji ukry­wa­ła się w klasz­to­rze sióstr fran­cisz­ka­nek koło Mu­rza­sich­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃkãŋka, AS: frãńćiškãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek m., Franciszka ż., franciszkanizm m.

:: fm. franciszkanin m.

 przym. franciszkański, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary


franciszkanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go re­gu­ły św. Fran­cisz­ka z Asyżu


SJP.pl


franciszkański

1. zwią­za­ny z za­ko­nem fran­cisz­ka­nów; mi­no­ryc­ki;
2. zwią­za­ny z za­ko­nem fran­cisz­ka­nek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fran­cisz­ka­na­mi lub fran­cisz­kan­ka­mi, do­ty­czą­cy fran­cisz­ka­nów lub fran­cisz­ka­nek

 (1.2) hist. ma­ją­cy zwią­zek z pa­no­wa­niem ce­sa­rza Fran­cisz­ka II Habs­bur­ga

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do fran­cisz­ka­nów lub fran­cisz­ka­nek, bę­dą­cy ich włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez rok od tego wy­bo­ru pa­pież Fran­ci­szek sło­wa­mi i czy­na­mi wie­lo­krot­nie dał do­wo­dy wier­no­ści fran­cisz­kań­skie­mu ide­a­ło­wi.

 (2.1) No­co­wa­li­śmy w sta­rym klasz­to­rze fran­cisz­kań­skim w San­tia­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãɲˈt͡ɕiʃkaɨ̃j̃sʲci, AS: frãńćiškaĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franciszkanizm mrz., franciszkanin mos., franciszkanka ż., Franciszek mos., Franciszka ż., Franek mos., Franka ż.

 przym. Franciszkowy, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) minorycki

Wiktionary


franciszkańsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla fran­cisz­ka­nów lub fran­cisz­ka­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franciszkanizm mrz., franciszkanin mos., franciszkanka ż., Franciszek mos., Franciszka ż., Franek mos., Franka ż.

 przym. Franciszkowy, pofranciszkański, franciszkański

Wiktionary


franciszkostwo

Fran­ci­szek z mał­żon­ką; Fran­cisz­ko­wie


SJP.pl


franciszkowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Fran­cisz­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Fran­cisz­ko­wo

 (2.2) D. lp. od: Fran­cisz­ków

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Fran­cisz­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy jajek od Fran­cisz­ko­wej.

 (2.1-2) Jadę dziś do Fran­cisz­ko­wa na targ.

 (3.1) Naj­no­wsza Fran­cisz­ko­wa en­cy­kli­ka jest już do­stęp­na w sieci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos.

Wiktionary


franciszkowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fran­cisz­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszkowo n.

:: fż. franciszkowianka ż.

 przym. franciszkowski

Wiktionary


franciszkowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fran­cisz­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszkowo n.

:: fm. franciszkowianin m.

 przym. franciszkowski

Wiktionary


franciszkowie

Fran­ci­szek z mał­żon­ką; Fran­cisz­ko­stwo


SJP.pl


franciszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­cisz­ko­wo – część mia­sta Gru­dziądz
  • Fran­cisz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe
  • Fran­cisz­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Bu­ko­wiec
  • Fran­cisz­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Żu­ro­min
  • Fran­cisz­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Racz­ki
  • Fran­cisz­ko­wo – przy­sió­łek wsi Pań­ska Wola w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. gi­życ­kim, w gmi­nie Wyd­mi­ny
  • Fran­cisz­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Fran­cisz­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec
  • Fran­cisz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Zło­tów
  • Fran­cisz­ko­wo – gro­ma­da
  • Fran­cisz­ko­wo – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ko­re­lic­kim
  • Fran­cisz­ko­wo – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Mu­ro­wa­na Osz­mian­ka.

Wikipedia


franciszkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fran­cisz­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszkowo n., franciszkowianin m., franciszkowianka ż.

Wiktionary


franciszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fran­cisz­ka (Fran­cisz­ki) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od Fran­ci­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­cisz­ko­wy pokój nie jest ro­dza­jem pan­te­i­stycz­nej har­mo­nii z ener­gia­mi wszechś­wia­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek m., franciszkanizm mrz.

 przym. franciszkański, pofranciszkański

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary


franciszkówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. córka Fran­cisz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usia­dłam w ko­ście­le za Fran­cisz­ków­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos.

Wiktionary


francja

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Pa­ry­żu; Re­pu­bli­ka Fran­cu­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w za­chod­niej Eu­ro­pie, ze sto­li­cą w Pa­ry­żu;

Wiktionary

Fran­cja ( Fran­ce, IPA: []), Re­pu­bli­ka Fran­cu­ska (fr. République française []) – pań­stwo, któ­re­go część me­tro­po­li­tal­na znaj­du­je się w Eu­ro­pie Za­chod­niej oraz czę­ścio­wo w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej (Ok­sy­ta­nia, Kor­sy­ka), po­sia­da­ją­ce także te­ry­to­ria na in­nych kon­ty­nen­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fran­cja jest dużym kra­jem eu­ro­pej­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrãnt͡sʲja, AS: frãncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. francuski mrz., Francuzka ż., Francuz mos., francuz mrz./mzw.

 przym. francuski

 czas. francuzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. trójkolorowi; gw. Górny Śląsk Francyjo

Wiktionary


franckowski

naz­wi­sko


SJP.pl


franco

wolny od opła­ty; fran­ko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­co – miej­sco­wość w gmi­nie Mi­ran­de­la
  • An­to­nio Fran­co (ur. 1937) – wło­ski ar­cy­bi­skup, nun­cjusz apo­stol­ski
  • Fran­ci­sco Fran­co (1892–1975) – ge­ne­rał rzą­dzą­cy Hisz­pa­nią w la­tach 1936–1975
  • James Fran­co (ur. 1978) – ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy
  • Jorge Fran­co (ur. 1962) – pi­sarz ko­lum­bij­ski
  • Vin­cen­zo Fran­co (1917-2016) – wło­ski bi­skup
  • Fran­co – hisz­pań­ska i wło­ska forma imie­nia Fran­ci­szek
  • fran­co –
  • Fran­ko
  • loco

Wikipedia


francowaty

po­tocz­nie: taki, który wy­wo­łu­je nie­chęć lub iry­ta­cję; wku­rza­ją­cy


SJP.pl


francuski

zwią­za­ny z Fran­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Fran­cji lub Fran­cu­zów; zwią­za­ny lub wy­wo­dzą­cy się z Fran­cji

 (1.2) od­no­szą­cy się do ję­zy­ka fran­cu­skie­go (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Fran­cji, czę­ści Bel­gii, Szwaj­ca­rii, Ka­na­dy oraz kil­ku­na­stu in­nych państw;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem dzi­siaj wy­bor­ne fran­cu­skie wino.

 (2.1) We Fran­cji fran­cu­ski ma sta­tus ję­zy­ka urzę­do­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãnˈt͡susʲci, AS: frãncusʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francja ż., francuszczyzna ż., Francuz m., francuz m., Francuzka ż., Francuzek m., franca ż., francuskość ż.

 czas. sfrancuzić, francuzieć

 przysł. po francusku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) galijski

 (2.1) francuszczyzna, język francuski

Wiktionary


francusko-polski

do­ty­czą­cy Fran­cji i Pol­ski


SJP.pl


francuskojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem fran­cu­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku fran­cu­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem fran­cu­skim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem fran­cu­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem fran­cu­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku fran­cu­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Su­zan­ne całe go­dzi­ny sie­dzia­ła z uchem przy radiu, słu­cha­jąc fran­cu­sko­ję­zycz­nych sta­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãnˈt͡suskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: frãncuskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


francuskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Fran­cji


SJP.pl


francuszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język fran­cu­ski

 (1.2) przest. zbiór cech ty­po­wych dla kul­tu­ry i oby­cza­jów fran­cu­skich

 (1.3) po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­pa­trze­niem w osią­gnię­cia kul­tu­ry fran­cu­skiej;

Wiktionary

Fran­cu­szczyz­na – trend w kul­tu­rze pol­skiej, w róż­nych okre­sach, prze­ja­wia­ją­cy się eg­zal­to­wa­nym przy­wią­za­niem do wszel­kich osią­gnięć kul­tu­ry fran­cu­skiej (moda, język). Pro­wa­dził nie­kie­dy do wy­na­tu­rzeń: na przy­kład sfran­cu­zia­ła szlach­ta wię­cej roz­ma­wia­ła po fran­cu­sku niż po pol­sku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. francuski

 rzecz. francuski mrz.

 czas. francuzieć

Wiktionary


francuz

po­tocz­nie:
1. żół­to­brą­zo­wy owad ży­ją­cy w do­mach, skła­dach, ma­ga­zy­nach, mo­gą­cy prze­no­sić cho­ro­by; pru­sak;
2. klucz fran­cu­ski;
3. wino fran­cu­skie;
4. bułka fran­cu­ska;
5. seks oral­ny;
6. sa­mo­chód pro­duk­cji fran­cu­skiej;
7. język fran­cu­ski (przed­miot w szko­le);
8. ro­dzaj war­ko­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. techn. zob. klucz fran­cu­ski.

 (1.2) pot. wulg. fel­la­tio

 (1.3) środ. szach. obro­na fran­cu­ska w sza­chach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. uczn. język fran­cu­ski (przed­miot)

 (2.2) pot. uczn. język fran­cu­ski (lek­cja)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Uz­na­łem, że dla prze­ciw­ni­ka sa­tys­fak­cjo­nu­ją­cy bę­dzie remis i spró­bu­je mi za­grać wy­mien­ne­go fran­cu­za.

 (2.1) Ja mia­łam do wy­bo­ru nie­miec­ki i fran­cu­ski, zde­cy­do­wa­łam się na fran­cu­za i teraz cho­ler­nie ża­łu­ję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrãnt͡sus, AS: frãncus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuz m., Francuzka ż., Francja ż., francuski m.

 przym. francuski

Wiktionary


francuzeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Fran­cuz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wal­dek stał przy barze i gru­chał z jas­no­wło­są Fran­cu­zecz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuz mos., Francuzka ż., Francuzica ż.

:: fm. Francuzik mos.

 czas. francuzić ndk., francuzieć ndk.

Wiktionary


francuzica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od Fran­cuz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kró­lo­wa przy­wio­zła ze sobą Fran­cu­zi­cę, która ma kró­lew­skie dzie­ci uczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuzik mos., Francuzeczka ż., Francuz mos., Francuzka ż.

Wiktionary


francuzieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) przej­mo­wać zwy­cza­je fran­cu­skie kosz­tem ro­dzi­mych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuzik mos., Francuzeczka ż., francuszczyzna ż., Francja ż., Francuzka ż., Francuz m., francuski mrz.

 przym. francuski

Wiktionary


francuzik

po­gard­li­wie: Fran­cuz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. albo po­gard. Fran­cuz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kaśka przy­wio­zła sobie Fran­cu­zi­ka i chce za niego wy­cho­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francuz mos., Francuzka ż., Francuzica ż.

:: fż. Francuzeczka ż.

 czas. francuzić ndk., francuzieć ndk.

Wiktionary


francuzisko

po­gard­li­wie o Fran­cu­zie


SJP.pl


francuzić

1. pod­da­wać wpły­wom fran­cu­skim, roz­sze­rzać wpły­wy fran­cu­skie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo fran­cu­skie;
2. fran­cu­zić się - na­bie­rać cech fran­cu­skich


SJP.pl


francuzka

oby­wa­tel­ka Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści fran­cu­skiej, oby­wa­tel­ka Fran­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãnˈt͡suska, AS: frãncuska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Francja ż., francuski mrz.

:: fm. Francuz mos.

 przym. francuski

 czas. francuzieć

 przysł. po francusku

Wiktionary


francyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Fran­cja

Wiktionary


franczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­czak – pol­skie naz­wi­sko.
  • Sta­ni­sław Mie­czy­sław Fran­czak (1904–1944) – plu­to­no­wy pilot Pol­skich Sił Po­wietrz­nych na Za­cho­dzie,
  • Ste­fan Fran­czak (1917–2009) – je­zu­i­ta, brat za­kon­ny, znany ho­dow­ca po­woj­ni­ków i li­liow­ców,
  • Hen­ryk Fran­czak (1918–2006) – po­rucz­nik pilot Pol­skich Sił Po­wietrz­nych na Za­cho­dzie i ka­pi­tan Kró­lew­skich Sił Po­wietrz­nych, brat Sta­ni­sła­wa Zbi­gnie­wa,
  • Józef Fran­czak (1918–1963) – sier­żant Woj­ska Pol­skie­go, żoł­nierz ZWZ-AK, ostat­ni żoł­nierz pol­skie­go po­dzie­mia an­ty­ko­mu­ni­stycz­ne­go i nie­pod­le­gło­ścio­we­go,
  • Sta­ni­sław Zbi­gniew Fran­czak (1920–1944) – pod­po­rucz­nik pilot Pol­skich Sił Po­wietrz­nych na Za­cho­dzie, brat Hen­ry­ka,
  • Fran­ci­szek Fran­czak (ur. 1951) – po­li­tyk, rol­nik, poseł na Sejm IV ka­den­cji,
  • Grze­gorz Fran­czak (ur. 1974) – tłu­macz, ba­dacz li­te­ra­tu­ry, fi­lo­log kla­sycz­ny, po­lo­ni­sta, pi­sarz i poeta,
  • Radka Fran­czak (ur. 1977) – pi­sar­ka i re­a­li­za­tor­ka fil­mów do­ku­men­tal­nych.

Wikipedia


franczeska

imię żeń­skie


SJP.pl


franczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


franczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


franczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fran­ki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


franczyza

współ­pra­ca mię­dzy przed­się­bior­ca­mi po­le­ga­ją­ca na od­płat­nym udo­stęp­nie­niu jed­nej ze stron marki oraz po­my­słu na biz­nes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. ro­dzaj współ­pra­cy go­spo­dar­czej po­mię­dzy sa­mo­dziel­ny­mi pod­mio­ta­mi, w ra­mach któ­rej fran­czy­zo­bior­ca pro­wa­dzi swoje przed­się­bior­stwo pod marką i we­dług kon­cep­cji fran­czy­zo­daw­cy;

 (1.2) w prze­my­śle roz­ryw­ko­wym: zbiór po­wią­za­nych ze sobą dzieł kul­tu­ry ma­so­wej, naj­czę­ściej chro­nio­nych pra­wem au­tor­skim;

Wiktionary

Nie mylić z: Fran­szy­za.

Fran­czy­za (rów­nież fran­chi­sing, fran­chi­se) – model biz­ne­so­wy, w któ­rym wła­ści­ciel (fran­czy­zo­daw­ca) zez­wa­la innej oso­bie lub pod­mio­to­wi (fran­czy­zo­bior­cy) na pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej z wy­ko­rzy­sta­niem pro­duk­tów, marki i wie­dzy fran­czy­zo­daw­cy w za­mian za opła­tę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czę­sto w tre­ści umowy fran­czy­zy znaj­du­ją się za­strze­że­nia ogra­ni­cza­ją­ce swo­bo­dę dzia­łań fran­czy­zo­bior­cy w ra­mach pro­wa­dzo­nej przez niego dzia­łal­no­ści, takie jak wska­za­nie okre­ślo­nych kon­tra­hen­tów, od któ­rych fran­czy­zo­bior­ca na­by­wać ma to­wa­ry lub usłu­gi, czy też okre­ślo­nych reguł lub re­cep­tur, we­dług któ­rych fran­czy­zo­bior­ca ma pro­wa­dzić pro­duk­cję lub dy­stry­bu­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franczyzodawca mos., franczyzobiorca mos.

 przym. franczyzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) franchising

Wiktionary


franczyzer

dawca sy­ste­mu fran­czy­zo­we­go, stro­na umowy fran­czy­zy, która udzie­la praw bior­cy sy­ste­mu fran­czy­zo­we­go i która na­kła­da nań obo­wiąz­ki; or­ga­ni­za­tor sieci fran­chi­sin­go­wej, fran­chi­so­daw­ca, fran­chi­se­daw­ca, fran­chi­sin­go­daw­ca, be­ne­fi­cjent, fran­czy­zo­daw­ca, fran­szi­zer


SJP.pl


franczyzing

pro­wa­dze­nie włas­nej dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej we współ­pra­cy z fran­czy­zo­daw­cą, firmą udzie­la­ją­ca wspar­cia mar­ke­tin­go­we­go i lo­gi­stycz­ne­go oraz prawa do uży­wa­nia swo­jej marki; fran­czy­za, fran­chi­sing


SJP.pl


franczyzobiorca

osoba pro­wa­dzą­ca dzia­łal­ność go­spo­dar­czą na pod­sta­wie umowy fran­czy­zy; fran­chi­so­bior­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. osoba pro­wa­dzą­ca dzia­łal­ność go­spo­dar­czą na pod­sta­wie umowy fran­czy­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­czy­zo­bior­cy płacą też co mie­siąc ty­siąc zło­tych za wspar­cie mar­ke­tin­go­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franczyza ż., franczyzodawca m.

Wiktionary


franczyzobiorczyni

→ fran­czy­zo­bior­ca


SJP.pl

Patrz:

franczyzobiorca

franczyzodawca

pod­miot, który na pod­sta­wie umowy z daną firmą lub osobą poz­wa­la na sprze­da­wa­nie swo­ich to­wa­rów i usług oraz ko­rzy­sta­nie ze swo­je­go znaku fir­mo­we­go; fran­chi­so­daw­ca, fran­szy­zo­daw­ca


SJP.pl


franczyzowy

→ fran­czy­za


SJP.pl

Patrz:

franczyza

franek

zdrob­nie­nie od: Fran­ci­szek (imię mę­skie); Fra­nuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię|pol­ski|m.; zdrobn. Fran­ci­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś po­je­dzie­my z Fran­kiem na grzy­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrãnɛk, AS: frãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frank mos./mrz., Franciszek mos., franciszkanin mos., franciszkanka ż.

 przym. franciszkański

Wiktionary


franglais

[czy­taj: fręgLE] fran­cu­szczyz­na za­wie­ra­ją­ca wiele słów, zwro­tów i kon­struk­cji po­cho­dzą­cych z an­giel­skie­go


SJP.pl


frangula

ro­śli­na z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych; kru­szy­na


SJP.pl


frania

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pol­ska elek­trycz­na pral­ka wir­ni­ko­wa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie uży­wa­my frani przy wy­ra­bia­niu masła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos., Frania ż.

Wiktionary


franiak

naz­wi­sko


SJP.pl


franik

naz­wi­sko


SJP.pl


franiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Frani lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


franio

zdrob­nie­nie od: Fran­ci­szek (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Fran­ci­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Gwiazd­kę ku­pi­li­śmy Fra­nio­wi ko­lej­kę elek­trycz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Franek, Franuś

Wiktionary


franiowie

Fra­nio z mał­żon­ką


SJP.pl


franiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fra­nia (Frani) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


franiu

zdrob­nie­nie od: Fran­ci­szek (imię mę­skie)


SJP.pl


franiusia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., po­u­fa­ła forma imie­nia Fran­cisz­ka

Wiktionary


frank

dawna lub obec­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na wielu kra­jów eu­ro­pej­skich i afry­kań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) monet. pie­niądz niek­tó­rych kra­jów eu­ro­pej­skich i afry­kań­skich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anne Frank
  • Hans Frank
  • Jakub Frank
  • Karl Her­mann Frank
  • Os­wald Frank – ge­ne­rał bry­ga­dy WP
  • Ilja Frank – ro­syj­ski fizyk, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie fi­zy­ki
  • Sie­mion Frank – ro­syj­ski fi­lo­zof
  • frank al­bań­ski
  • frank bel­gij­ski – BEF – (do wpro­wa­dze­nia euro)
  • frank bu­run­dyj­ski
  • frank Dżi­bu­ti – DJF
  • frank fran­cu­ski – FRF – (do wpro­wa­dze­nia euro)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­że­li kto ku­pu­je sześć ko­szul po dwa fran­ki sztu­ka, ma za­pła­cić dwa­na­ście fran­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãŋk, AS: frãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankowiczka ż., frankista mos., frankowicz mos., frankownica ż.

 przym. frankowy

 czas. ofrankować

Wiktionary


franka

dawna lub obec­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na wielu kra­jów eu­ro­pej­skich i afry­kań­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Świę­ta Fran­ka (1170-1218) – ascet­ka
  • Fran­ka Ba­te­lić (ur. 1992) – pio­sen­kar­ka
  • Fran­ka Dietzsch (ur. 1968) – dy­sko­bol­ka
  • Fran­ka Po­ten­te (ur. 1974) – ak­tor­ka
  • Fran­ca
  • França

Wikipedia


frankatura

opła­ta za list lub prze­sył­kę pocz­to­wą, do­ko­ny­wa­na z góry


SJP.pl

Fran­ka­tu­ra – znaki opła­ty pocz­to­wej znaj­du­ją­ce się na prze­sył­ce.

Wikipedia


frankenstein

[czy­taj: FRANkensztajn] o kimś bar­dzo brzyd­kim, odra­ża­ją­cym fi­zycz­nie


SJP.pl

Fran­ken­ste­in ( Fran­ken­ste­in; or, The Mo­dern Pro­met­he­us – "Fran­ken­ste­in, czyli współ­czes­ny Pro­me­te­usz"; /fræŋ.kən.ʃta͜in/ lub, an­giel­ska /ˈfræŋ.kən.staɪn/) – po­wieść an­giel­skiej pi­sar­ki i po­et­ki okre­su ro­man­tyz­mu Mary Woll­sto­ne­craft Shel­ley z 1818 roku. Pi­sarz SF Brian Al­diss uwa­żał "Fran­ken­ste­i­na" za pier­wszą po­wieść SF lub przy­najm­niej za­po­wiedź tego ga­tun­ku.

Wikipedia


frankfurcki

przy­miot­nik od: Frank­furt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Frank­fur­tem nad Menem

 (1.2) zwią­za­ny z Frank­fur­tem nad Odrą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na frank­furc­kim dwor­cu głów­nym ponad 300.000 po­dróż­nych dzien­nie spie­szy do swo­ich po­cią­gów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankfurtczyk mos., frankfurtka ż., frankfurterka ż., Frankfurt mrz.

Wiktionary


frankfurt

1. mia­sto w Niem­czech; Frank­furt nad Odrą;
2. mia­sto w Niem­czech; Frank­furt nad Menem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Frank­furt nad Menem.

 (1.2) geogr. zob. Frank­furt nad Odrą.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frank­furt nad Menem ()
  • Frank­furt nad Odrą ()
  • Frank­fort

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈfrãŋkfurt, AS: frãŋkfurt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankfurtczyk mos., frankfurtka ż., frankfurterka ż., frankfurtereczka ż.

 przym. frankfurcki

Wiktionary


frankfurtczyk

miesz­ka­niec Frank­fur­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Frank­fur­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankfurt mrz., frankfurterka ż.

:: fż. frankfurtka ż.

 przym. frankfurcki

Wiktionary


frankfurtereczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: frank­fur­ter­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankfurterka ż., Frankfurt m.

Wiktionary


frankfurterka

cien­ka, sucha kieł­ba­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. spoż. cien­ka, pa­rzo­na kieł­ba­ska z mie­lo­ne­go mięsa, po­da­wa­na naj­czę­ściej na go­rą­co;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­ne na go­rą­co frank­fur­ter­ki nie cie­szy­ły się dużym wzię­ciem.

 (1.1) Po­pro­szę kilo tych frank­fur­te­rek i czter­dzie­ści deko skro­jo­nej szyn­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkfurˈtɛrka, AS: frãŋkfurterka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankfurt mrz., frankfurtczyk mos., frankfurtka ż.

:: zdrobn. frankfurtereczka ż.

 przym. frankfurcki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) frankfurter

Wiktionary


frankfurtka

miesz­kan­ka Frank­fur­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Frank­fur­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankfurt mrz.

:: fm. frankfurtczyk mos.

 przym. frankfurcki

Wiktionary


frankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


frankijka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. przed­sta­wi­ciel­ka za­chod­nio­ger­mań­skie­go ple­mię­e­mie­nia pow­sta­łe­go w III wieku;

 (1.2) daw. Eu­ro­pej­ka (nazwa uży­wa­na w Le­wan­cie, z per­spek­ty­wy Gre­ków i mu­zuł­ma­nów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ru­do­wło­sa Fran­kij­ka za­ci­ska­ła bo­wiem pię­ści z taką furią, że aż jej kłyk­cie bie­la­ły, a spoj­rze­nie, któ­rym prze­szy­wa­ła ludzi Ba­lia­na, było wście­klej­sze od ogni pie­kiel­nych.

 (1.2) Gdy za­ję­ty byłem sprze­da­żą resz­ty lnu, przesz­ła koło mnie Fran­kij­ka; zwy­cza­jem zaś Fran­ki­jek cho­dzi­ła po tar­go­wi­sku bez za­sło­ny na twa­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankonia ż., Frankończyk mos., Frankonka ż.

:: fm. Frank mos.

 przym. frankijski, frankoński

Wiktionary


frankijski

do­ty­czą­cy Fran­ków (dy­na­stia), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Fran­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. sta­roż. - śred­niow. wła­ści­wy Fran­kom, zwią­za­ny z Fran­ka­mi (ger­mań­skim ple­mię­e­mie­niem)

 (1.2) hist. wła­ści­wy Fran­kom, zwią­za­ny z Fran­ka­mi (jak na­zy­wa­no Eu­ro­pej­czy­ków na ob­sza­rze Le­wan­tu, u Gre­ków i mu­zuł­ma­nów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­dob­nie jak bi­zan­tyń­scy kro­ni­ka­rze Te­o­fi­lakt przed­sta­wia oko­licz­no­ści przy­ję­cia przez Bo­ry­sa chrztu. Mówi o zew­nętrz­nym za­gro­że­niu (fran­kij­skim!) i o gło­dzie, który dot­knął Buł­ga­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãŋʲˈcijsʲci, AS: frãŋʹḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frank m., Frankijka ż., Frankonia ż., Frankończyk mos., Frankonka ż.

Wiktionary


frankista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. zwo­len­nik Ja­ku­ba Fran­ka, czło­nek ży­dow­skiej grupy re­li­gij­nej dzia­ła­ją­cej od 2. poł. XVIII w. Pol­sce, Cze­chach, Au­strii, Tur­cji, Ru­mu­nii i Nie­miec;

 (1.2) polit. zwo­len­nik dyk­ta­tu­ry i dok­try­ny po­li­tycz­nej ge­ne­ra­ła Fran­ci­sco Fran­co po­pu­la­ry­zo­wa­nej od lat 30. XX w. w Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankizm m., Frank m., frank m.

:: fż. frankistka ż.

 przym. frankistowski, frankowy

 czas. ofrankować

Wiktionary


frankistka

→ fran­ki­sta


SJP.pl

Patrz:

frankista

frankistowski

do­ty­czą­cy ugru­po­wa­nia sku­pio­ne­go wokół hisz­pań­skie­go dyk­ta­to­ra ge­ne­ra­ła F. Fran­co (1892-1975)


SJP.pl


frankizm

Fran­kizm – dok­try­na po­li­tycz­na i spo­łecz­na wy­wo­dzą­ca się od hisz­pań­skie­go woj­sko­we­go i dyk­ta­to­ra Fran­ci­sca Fran­co, czer­pią­ca z ide­o­lo­gii fa­szy­stow­skiej i przez dużą część ba­da­czy kla­sy­fi­ko­wa­na jako hisz­pań­ska gałąź tej ide­o­lo­gii, choć nie przez wszyst­kich. Rządy fran­ki­stow­skie za­koń­czy­ły się w 1975 w mo­men­cie roz­po­czę­cia trans­for­ma­cji ustro­jo­wej w Hisz­pa­nii.

Wikipedia


franklin

jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go w ukła­dzie CGS


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fran­klin – jed­nost­ka ła­dun­ku elek­trycz­ne­go
  • „Fran­klin” – fran­cu­ski okręt pod­wod­ny z okre­su I wojny świa­to­wej
  • Fran­klin – cykl ilu­stro­wa­nych ksią­żek dla dzie­ci
  • Aret­ha Fran­klin – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Bon­nie Fran­klin – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Ben­ja­min Fran­klin – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, uczo­ny i fi­lo­zof
  • Ja­ma­al Fran­klin – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Jesse Fran­klin – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • John Fran­klin – bry­tyj­ski ad­mi­rał, że­glarz i ba­dacz Ark­ty­ki
  • Jo­seph Paul Fran­klin – ame­ry­kań­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Lon­nie David Fran­klin – ame­ry­kań­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Me­lis­sa Fran­klin – ame­ry­kań­ska pły­wacz­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W szcze­gól­no­ści Debye jest po­mia­rem czą­stecz­ki dwu­a­to­mo­wej. Dwa ła­dun­ki w czą­stecz­ce dwu­a­to­mo­wej są od­dzie­lo­ne od­le­gło­ścią jed­ne­go ang­stre­mu. Oba ła­dun­ki mają po­miar 10–10 fran­kli­nów lub stat­co­u­lom­bów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Fr

Wiktionary


franklinia

fran­kli­nia ame­ry­kań­ska - drze­wo z ro­dzi­ny her­ba­to­wa­tych (ka­me­lio­wa­tych)


SJP.pl


franklinit

mi­ne­rał, tle­nek że­la­za i cynku


SJP.pl

Fran­kli­nit – rzad­ki mi­ne­rał z klasy tlen­ków.

Wikipedia


franknowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fran­kno­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franknowo n.

:: fż. franknowianka ż.

 przym. franknowski

Wiktionary


franknowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fran­kno­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franknowo n.

:: fm. franknowianin m.

 przym. franknowski

Wiktionary


franknowo

Fran­kno­wo (niem. "Fran­ke­nau") – wieś war­miń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra­ny.

Do 1954 roku sie­dzi­ba gminy Fran­kno­wo. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Fran­kno­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


franknowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fran­kno­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franknowo n., franknowianin m., franknowianka ż.

Wiktionary


franko

wolny od opła­ty; fran­co


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ko – bi­skup poz­nań­ski
  • Fran­ko – jeden z pse­u­do­ni­mów Ro­ber­ta M
  • Iwan Fran­ko (1856–1916) – ukra­iń­ski poeta i pi­sarz.
  • Petro Fran­ko (1890–1941) – ukra­iń­ski pe­da­gog i pi­sarz.
  • Fran­ko: The Crazy Re­ven­ge – kom­pu­te­ro­wa gra zręcz­no­ścio­wa
  • Fran­co

Wikipedia


franko-prowansalski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język fran­ko-pro­wan­sal­ski;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arpitański

Wiktionary


frankofil

zwo­len­nik, en­tuz­ja­sta tego, co fran­cu­skie; gal­lo­fil, gal­lo­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­ło­śnik kul­tu­ry fran­cu­skiej, zwo­len­nik Fran­cji, Fran­cu­zów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãŋˈkɔfʲil, AS: frãŋkofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofilstwo n., frankofilia ż.

 przym. frankofilski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gallofil

Wiktionary


frankofilia

sym­pa­tia dla wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; fran­ko­fil­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umi­ło­wa­nie wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; sym­pa­tia do Fran­cu­zów lub ich kul­tu­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfʲilʲja, AS: frãŋkofʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofil m.

 przym. frankofilski

Wiktionary


frankofilka

→ fran­ko­fil; gal­lo­man­ka, gal­lo­fil­ka


SJP.pl


frankofilski

→ fran­ko­fil­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z fran­ko­fi­lią, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fran­ko­fi­la

Wiktionary

Patrz:

frankofilstwo

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfʲilsʲci, AS: frãŋkofʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofilstwo n., frankofil m., frankofilia ż.

Wiktionary


frankofilstwo

sym­pa­tia dla wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; fran­ko­fi­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa wy­ra­ża­nia za­mi­ło­wa­nia do tego co fran­cu­skie, co jest zwią­za­ne z Fran­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego fran­ko­fil­stwo ob­ja­wia­ło się nie tylko w zna­jo­mo­ści ję­zy­ka, ale i w za­mi­ło­wa­niu do fran­cu­skie­go kina oraz kuch­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofil mos., frankofilka ż.

 przym. frankofilski

Wiktionary


frankofob

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; gal­lo­fob


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­chęt­na do wszyst­kie­go co fran­cu­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofobia m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gallofob

Wiktionary


frankofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; gal­lo­fo­bia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­chęć do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; nie­chęć do Fran­cu­zów lub ich kul­tu­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔˈfɔbʲja, AS: frãŋkofobʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofob m.

 przym. frankofobiczny

Wiktionary


frankofobka

ko­bie­ta ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co fran­cu­skie; gal­lo­fob­ka


SJP.pl


frankofon

osoba, która po­słu­gu­je się ję­zy­kiem fran­cu­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto mówi po fran­cu­sku i żyje w spo­łecz­no­ści po­słu­gu­ją­cej się tym ję­zy­kiem, szcze­gól­nie w miej­scu, w któ­rym mówi się dwoma lub wię­cej ję­zy­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frankofoński

Wiktionary


frankofonka

→ fran­ko­fon


SJP.pl

Patrz:

frankofon

frankofoński

po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem fran­cu­skim jako pod­sta­wo­wym


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z fran­ko­fo­na­mi, do­ty­czą­cy spo­łecz­no­ści fran­cu­sko­ję­zycz­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankofon mos., frankofonia ż.

Wiktionary


frankolin

łowny ptak z ro­dzi­ny ba­żan­tów (ku­ro­wa­tych)


SJP.pl


frankomania

en­tuz­jazm, uwiel­bie­nie dla wszyst­kie­go, co fran­cu­skie


SJP.pl


frankonia

nie­miec­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wych Niem­czech, obec­nie w więk­szo­ści w pół­noc­nej Ba­wa­rii;

Wiktionary

Fran­ko­nia (niem. "Fran­ken") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wych Niem­czech.

Obec­nie Fran­ko­nia sta­no­wi część Ba­wa­rii (trzy re­jen­cje: Górna, Środ­ko­wa i Dolna Fran­ko­nia), Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii (re­gion He­il­bronn-Fran­ken) i Tu­ryn­gii (po­wia­ty Schmal­kal­den-Me­i­nin­gen, Hild­burg­ha­u­sen, Son­ne­berg, Wart­burg).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Frankończyk mos., Frankonka ż., Frank mos./mrz.

 przym. frankoński

Wiktionary


frankonka

miesz­kan­ka Fran­ko­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Fran­ko­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankonia ż.

:: fm. Frankończyk mos.

 przym. frankoński, frankijski

Wiktionary


frankotyp

pocz­to­we urzą­dze­nie dru­ku­ją­ce stem­pel na ko­per­cie, za­stę­pu­ją­ce na­le­pio­ny zna­czek


SJP.pl


frankować

opła­cać z góry prze­sył­kę pocz­to­wą lub ba­ga­żo­wą


SJP.pl


frankowicz

po­tocz­nie: osoba, która wzię­ła kre­dyt we fran­kach szwaj­car­skich; fran­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. ekon. neol. osoba, która za­cią­gnę­ła kre­dyt po­wią­za­ny z kur­sem fran­ka szwaj­car­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­ko­wi­cze ape­lu­ją do Rzecz­ni­ka Praw Oby­wa­tel­skich, by przy­go­to­wał w ich imie­niu ne­go­cja­cje z or­ga­na­mi rzą­do­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frank mrz., frankista mos., frankowanie n., frankownica ż., ofrankowanie n., ofrankowywanie n.

:: fż. frankowiczka ż.

 czas. frankować ndk., ofrankować dk., ofrankowywać ndk.

 przym. frankowy

Wiktionary


frankowiczka

ko­bie­ta, która wzię­ła kre­dyt miesz­ka­nio­wy roz­li­cza­ny we fran­kach szwaj­car­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ekon. neol. ko­bie­ta z za­cią­gnię­tym kre­dy­tem po­wią­za­nym z kur­sem fran­ka szwaj­car­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fran­ko­wicz­ka skar­ży do TSUE roz­po­rzą­dze­nie KE.

 (1.1) Ta star­sza fran­ko­wicz­ka nigdy nie da za wy­gra­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frank mrz., frankista mos., frankowanie n., frankownica ż., ofrankowanie n., ofrankowywanie n.

:: fm. frankowicz mos.

 czas. frankować ndk., ofrankować dk., ofrankowywać ndk.

 przym. frankowy

 skr. fr.

Wiktionary


frankowie

1. Fra­nek z mał­żon­ką;
2. dawny lud ger­mań­ski;
3. ogól­na nazwa przy­by­szów z Eu­ro­py Za­chod­niej na­da­wa­na w Bi­zan­cjum i na Bli­skim Wscho­dzie w wie­kach XI-XIII


SJP.pl

Fran­ko­wie ( Fran­ci, gens Fran­co­rum) – za­chod­nio­ger­mań­ska fe­de­ra­cja ple­mion, u swo­ich uchwyt­nych źró­dło­wo po­cząt­ków, tj. w III w. n.e., za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny na pół­noc i wschód od dol­ne­go Renu. Mię­dzy III a V wie­kiem część Fran­ków na­jeż­dża­ła te­ry­to­rium Ce­sar­stwa Rzym­skie­go, gdy inna część wesz­ła w skład rzym­skich wojsk w Galii.

Wikipedia


frankowiec

po­tocz­nie: osoba, która wzię­ła kre­dyt we fran­kach szwaj­car­skich; fran­ko­wicz


SJP.pl


frankownica

ma­szy­na za­ste­pu­ją­ca znacz­ki li­sto­we, dru­ku­je opła­tę pocz­to­wą na li­stach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie ma­so­wo przy­go­to­wu­ją­ce listy do wy­sył­ki przez dru­ko­wa­nie na nich opła­ty pocz­to­wej oraz da­nych adre­so­wych i loga na­daw­cy;

Wiktionary

Fran­kow­ni­ca – urzą­dze­nie do na­no­sze­nia znaku opła­ty pocz­to­wej (fran­ko­wa­nia) za­miast ręcz­ne­go na­kle­ja­nia znacz­ków pocz­to­wych, sto­so­wa­ne do ma­so­wej wy­sył­ki ko­re­spon­den­cji pocz­to­wej.

Urzą­dze­nie na­no­si na ko­per­tę na­stę­pu­ją­ce od­ci­ski ma­tryc:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌfrãŋkɔvʲˈɲit͡sa, AS: frãŋkovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frankowanie n., frankowicz m., frankowiczka ż., frank m.

 czas. ofrankować, frankować ndk.

 przym. frankowy

Wiktionary


frankowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Fran­kow­ski (forma żeń­ska: Fran­kow­ska, licz­ba mnoga: Fran­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z 27 stycz­nia 2022 roku naz­wi­sko to nosi 5214 polek i 4930 Po­la­ków. Łącz­nie naz­wi­sko to nosi 10 144 Po­la­ków.

Wikipedia


frankowy

→ frank


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do fran­ka, zwią­za­ny z fran­kiem

Wiktionary

Patrz:

frank

Przykłady

 (1.1) Na ana­lo­gicz­nych za­sa­dach zo­stał zor­ga­ni­zo­wa­ny ob­szar fran­ko­wy, w któ­rym ko­lo­nie i te­ry­to­ria za­mor­skie Fran­cji zwią­za­ły swoje wa­lu­ty z fran­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frank mos./mrz., frank mrz., frankista mos., frankowanie n., frankowicz mos., frankowiczka ż., frankownica ż., ofrankowanie n., ofrankowywanie n.

 czas. frankować ndk., ofrankować dk., ofrankowywać ndk.

 skr. fr.

Wiktionary


frankończyk

miesz­ka­niec Fran­ko­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fran­ko­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frankonia ż.

:: fż. Frankonka ż.

 przym. frankoński, frankijski

Wiktionary


frankoński

przy­miot­nik od: Fran­ko­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Fran­ko­nią lub Fran­koń­czy­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frank mos./mrz./ż.

Wiktionary


frankówka

Zo­bacz też: Fran­ków­ka (rejon jam­pol­ski).

Fran­ków­ka ( Malá Franková) – wieś (obec) w po­wie­cie Kież­mark na Za­ma­gu­rzu na Sło­wa­cji. Po­ło­żo­na jest w do­li­nie Fran­kow­skie­go Po­to­ku i na dwóch jego zbo­czach ut­wo­rzo­nych przez dwa grzbie­ty gór­skie bę­dą­ce bocz­ny­mi od­ga­łę­zie­nia­mi Ma­gu­ry Spi­skiej.

Wikipedia


frans

pro­mie­niot­wór­czy pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Fr i licz­bie ato­mo­wej 87, metal na­le­żą­cy do grupy li­tow­ców, otrzy­my­wa­ny sztucz­nie w re­ak­cjach ją­dro­wych, nietr­wa­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Fr i licz­bie ato­mo­wej 87;

Wiktionary

Frans (Fr, fran­cium) – pier­wia­stek che­micz­ny, przy­pu­szczal­nie na­jak­tyw­niej­szy metal al­ka­licz­ny, daw­niej znany jako eka-cez lub aktyn-K.

Nazwa po­cho­dzi od nazwy pań­stwa – Fran­cji. Od­kry­ty w pro­duk­tach roz­pa­du uranu-235 w 1939 roku we Fran­cji przez Mar­gu­e­ri­te Perey.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma frans?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frãw̃s, AS: frãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fransowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Fr

Wiktionary


fransowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy fran­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frans m.

Wiktionary


franszizer

dawca sy­ste­mu fran­czy­zo­we­go, stro­na umowy fran­czy­zy, która udzie­la praw bior­cy sy­ste­mu fran­czy­zo­we­go i która na­kła­da nań obo­wiąz­ki; or­ga­ni­za­tor sieci fran­chi­sin­go­wej, fran­chi­so­daw­ca, fran­chi­se­daw­ca, fran­chi­sin­go­daw­ca, be­ne­fi­cjent, fran­czy­zo­daw­ca, fran­czy­zer


SJP.pl


franszizing

pro­wa­dze­nie włas­nej dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej we współ­pra­cy z fran­czy­zo­daw­cą, firmą udzie­la­ją­ca wspar­cia mar­ke­tin­go­we­go i lo­gi­stycz­ne­go oraz prawa do uży­wa­nia swo­jej marki; fran­czy­za, fran­chi­sing


SJP.pl


franszyza

za­strze­żo­ne ogra­ni­cze­nie sumy odsz­ko­do­wa­nia ubez­pie­cze­nio­we­go w za­kła­dach ubez­pie­czeń


SJP.pl

Nie mylić z: Fran­czy­za.

Fran­szy­za (zwane kla­u­zu­lą umow­ną) – po­sta­no­wie­nie umowy ubez­pie­cze­nia prze­rzu­ca­ją­ce na ubez­pie­cza­ją­ce­go część po­nie­sio­nej szko­dy. Sto­so­wa­na w ubez­pie­cze­niach ma­jąt­ko­wych, poz­wa­la na ob­ni­że­nie skład­ki albo po­przez eli­mi­na­cję dużej licz­by drob­nych szkód, albo po­przez ob­ni­że­nie kwoty każ­de­go odsz­ko­do­wa­nia.

Wikipedia


franszyzobiorca

bior­ca fran­czy­zo­we­go sy­ste­mu współ­pra­cy go­spo­dar­czej, stro­na umowy fran­czy­zy uzy­sku­ją­ca prawo i przyj­mu­ją­ca obo­wią­zek pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej zgod­nie z kon­cep­cją fran­czy­zo­daw­cy, jed­nak dzia­ła­ją­ca we włas­nym imie­niu i na włas­ny ra­chu­nek; fran­chi­se­bior­ca, fran­chi­so­bior­ca, fran­chi­sin­go­bior­ca, be­ne­fi­cja­riusz, fran­czy­zant, fran­czy­zo­bior­ca


SJP.pl


franszyzodawca

pod­miot, który na pod­sta­wie umowy z daną firmą lub osobą poz­wa­la na sprze­da­wa­nie swo­ich to­wa­rów i usług oraz ko­rzy­sta­nie ze swo­je­go znaku fir­mo­we­go; fran­chi­so­daw­ca, fran­czy­zo­daw­ca


SJP.pl


franszyzowy

→ fran­szy­za


SJP.pl

Patrz:

franszyza

frant

daw­niej:
1. wę­drow­ny komik; ko­me­diant, bła­zen;
2. czło­wiek prze­bie­gły, cwany; spry­ciarz, filut;
3. osoba roz­mi­ło­wa­na w ele­ganc­kich stro­jach i hu­la­szczym życiu; bir­bant, hu­la­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek chy­try, prze­bie­gły, czę­sto nie­ucz­ci­wy

 (1.2) hist. w daw­nej Pol­sce: wę­drow­ny ko­me­diant, bła­zen

 (1.3) przest. czło­wiek dba­ją­cy o wy­gląd i spę­dza­ją­cy czas na hu­lan­kach

 (1.4) przest. przen. czło­wiek lu­bią­cy błaz­no­wać

Wiktionary

Frant – wieś w An­glii, w hrab­stwie East Sus­sex, w dy­stryk­cie We­al­den. Leży 53 km na po­łud­nio­wy wschód od Lon­dy­nu. W 2007 miej­sco­wość li­czy­ła 1367 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­gli­by­śmy także Ho­len­drom po­słać ta­kich fran­tów, że dosyć na któ­re­go spoj­rzeć, żeby się zła­pać za kie­szeń.

 (1.2) Ze­wsząd prze­pę­dza­ny, stał się nasz autor wę­drow­nym fran­tem, nowym so­wiz­drza­łem.

 (1.3) I po chwi­li przy­pro­wa­dził jej fran­ta w mod­nym sur­du­cie, który nawet do je­dze­nia nie zdej­mo­wał rę­ka­wi­czek.

 (1.4) Ale jest to w na­tu­rze wiecz­ne na­pom­knie­nie, które w żarty frant kła­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frantostwo n., frantówka ż.

 czas. frantować

 przym. frantowski, frantowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spryciarz, filut, cwaniak, łgarz, oszust

 (1.3) hulaka, birbant, elegant

Wiktionary


frantka

frant­ka zę­bo­u­da - ga­tu­nek pszczo­ły


SJP.pl


frantowski

→ frant; fran­to­wy


SJP.pl


frantowy

→ frant; fran­tow­ski


SJP.pl


franusia

zdrob­nie­nie od: Fran­cisz­ka (imię żeń­skie); Fran­ka


SJP.pl


franusiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fra­nu­si lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


franusiowie

Fra­nuś z mał­żon­ką


SJP.pl


franusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fra­nu­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Fra­nu­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­zbie­raj, pro­szę, Fra­nu­sio­we za­baw­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franuś mos., Franciszek mos.

Wiktionary


franuś

zdrob­nie­nie od: Fran­ci­szek (imię mę­skie); Fra­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Fran­ci­szek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pa­li­my znicz dziad­ko­wi Fra­nu­sio­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Franciszek mos.

 przym. Franusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Franek, Franio

Wiktionary


franz

[czy­taj: franc] obce imię mę­skie


SJP.pl


frapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) me­to­da ozię­bia­nia wina za po­mo­cą ku­beł­ka z lodem, zimną wodą oraz solą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrapɔˈvãɲɛ, AS: frapovãńe

Wiktionary


frapować

wy­wie­rać wra­że­nie, wzbu­dzać za­in­te­re­so­wa­nie; za­cie­ka­wiać, in­try­go­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­bu­dzać cie­ka­wość, za­in­te­re­so­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpływ for­man­tów na za­bar­wie­nie uczu­cio­we wy­ra­zów – po­wie­dział Dmu­cha­wiec gło­sem cho­re­go bor­su­ka. – Oto fra­pu­ją­cy temat na­szej dzi­siej­szej lek­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. frapujący

Wiktionary


frappe

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grec­ki napój przy­rzą­dza­ny z mro­żo­nej kawy ubi­ja­nej w celu uzy­ska­nia wy­so­kiej pian­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li mamy spe­cjal­ną kawę do frap­pe roz­pu­szcza­my ją w zim­nej wo­dzie.

Wiktionary


frappé

[czy­taj: fraPE]
1. napój z mro­żo­nej kawy z mle­kiem i lodem, ubi­ja­ny w celu uzy­ska­nia pian­ki;
2. deser mlecz­ny po­da­wa­ny na lo­dzie;
3. li­kier po­da­wa­ny z utłu­czo­nym lodem


SJP.pl

Frappé (kawa frappé; καφές φραπέ – kawa mro­żo­na) – napój ka­wo­wy, spo­rzą­dza­ny na bazie kawy roz­pu­szczal­nej, lodu i mleka. Zo­sta­ła wy­my­ślo­na przez przy­pa­dek w Gre­cji, przez pra­cow­ni­ka Nestlé, który – nie mając do­stę­pu do go­rą­cej wody – wsy­pał kawę do zim­nej wody i prze­le­wał mię­dzy szklan­ka­mi aż do pow­sta­nia piany. Bar­dzo po­dob­nym na­po­jem do kawy frappé jest "cold brew" na­zy­wa­ne „ka­wo­wym orzeź­wie­niem”.

Wikipedia


frapujący

in­try­gu­ją­cy, in­te­re­su­ją­cy, cie­ka­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bar­dzo in­te­re­su­ją­cy, wy­wie­ra­ją­cy silne wra­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba przyz­nać, że z każ­de­go wy­stę­pu przed ka­me­ra­mi po­tra­fił zro­bić fra­pu­ją­cy spek­takl.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. frapować

 przysł. frapująco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intrygujący

Wiktionary


frascati

[czy­taj: fra­ska­ti] ro­dzaj bia­łe­go wina wło­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­traw­ne, białe wino po­cho­dzą­ce z Ca­stel­li Ro­ma­ni

Wiktionary

Fra­sca­ti – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Rzym. Po­pu­lar­ny oś­ro­dek wy­po­czyn­ko­wy.

Sie­dzi­ba cen­trum ob­ser­wa­cji ziemi ESRIN Eu­ro­pej­skiej Agen­cji Kos­micz­nej i jed­ne­go z la­bo­ra­to­riów na­ro­do­wych Na­ro­do­we­go In­sty­tu­tu Fi­zy­ki Ją­dro­wej.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 19 303 osoby, 877,4 os./km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: frasˈt͡satʲi, AS: frascatʹi

Wiktionary


fraser

[czy­taj: frej­zer] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fra­ser – klan szkoc­ki
  • Peter Fra­ser – no­wo­ze­landz­ki po­li­tyk
  • Fra­ser – rzeka w Ka­na­dzie, w Ko­lum­bii Bry­tyj­skiej
  • Fra­ser T. Smith – pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Fra­ser Is­land - Wiel­ka Wyspa Pia­szczy­sta
  • Fra­ser – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Grand
  • Fra­ser – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Boone
  • Fra­ser – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ma­comb
  • Fra­ser (ang. Fra­ser Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Bay
  • Fra­ser (ang. Fra­ser Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mar­tin

Wikipedia


fraserowski

[czy­taj: frej­zer albo fre­zer] taki jak u Fra­se­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Fra­se­ra; fra­ze­row­ski


SJP.pl


frasobliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: fra­so­bli­wie


SJP.pl


frasobliwość

skłon­ność do smu­ce­nia się, mart­wie­nia się


SJP.pl


frasobliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: fra­so­bli­wy


SJP.pl


frasobliwy

zmart­wio­ny, zas­mu­co­ny; prze­sta­rza­łe:
1. mart­wią­cy się, przej­mu­ją­cy się czymś;
2. wy­ra­ża­ją­cy smu­tek, przy­gnę­bie­nie, np. fra­so­bli­we myśli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. smut­ny, zmart­wio­ny

 (1.2) daw. taki, który jest smut­ny przez zło jakie spo­ty­ka kogoś lub coś o które się tro­szczy

 (1.3) daw. taki, który jest w głę­bo­kim za­du­ma­niu nad losem ludz­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały ry­cerz, Ket­ling, My­śli­szew­ski i Kwa­si­broc­ki od­po­wia­da­li z zam­ków na ogień tu­rec­ki. Pan ge­ne­rał po­dol­ski raz w raz do nich za­glą­dał i cho­dził wśród gradu kul fra­so­bli­wy, ale na nie­bez­pie­czeń­stwo nie ba­czą­cy".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frasobliwość ż., frasunek mrz.

 przysł. frasobliwie, niefrasobliwie

 przym. niefrasobliwy

 czas. frasować się, ufrasować się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasmucony, smutny, posmutniały, przygaszony, minorowy, strapiony

 (1.2) zatroskany, przejęty

Wiktionary


frasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fra­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niefrasowanie n.

 czas. frasować ndk.

Wiktionary


frasować

prze­sta­rza­le:
1. mart­wić, tra­pić, nie­po­ko­ić; tur­bo­wać;
2. fra­so­wać się - mart­wić się; tur­bo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik zwrot­ny fra­so­wać się

 (1.1) mart­wić się, przej­mo­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strasz­nie się tym fra­so­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frasowanie n.

Wiktionary


frasunek

zmart­wie­nie, kło­pot, zgry­zo­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw., także. gw-pl|Górny Śląsk, Lu­bel­szczyz­na za­chod­nia, Lu­bel­szczyz­na wschod­nia, Spisz, Za­gó­rze, Pod­ha­le. zmart­wie­nie

Wiktionary

Fra­su­nek – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Borek Wiel­ko­pol­ski. Wcho­dzi w skład so­łect­wa "Je­że­wo".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. ufrasować się, frasować się

 przym. frasobliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgryzota, zmartwienie

Wiktionary


frasunkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


frasyniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


fraszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


fraszka

1. krót­ki, zwy­kle żar­to­bli­wy wiersz, ro­dzaj epi­gra­ma­tu;
2. rzecz lub spra­wa błaha, nie­zbyt ważna; bła­host­ka, drob­nost­ka, fa­ra­musz­ka;
3. daw­niej, zwy­kle w licz­bie mno­giej: małe przed­mio­ty słu­żą­ce do za­ba­wy lub ozdo­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. krót­ki żar­to­bli­wy wier­szyk;

 (1.2) pot. bła­host­ka

 (1.3) daw. drob­ny przed­miot, bi­be­lot

Wiktionary

Frasz­ka (wł. "fra­sca" – ga­łąz­ka, dro­biazg, ba­ga­te­la, bła­host­ka) – krót­ki utwór li­rycz­ny, zaz­wy­czaj ry­mo­wa­ny lub wier­szo­wa­ny, o róż­no­rod­nej te­ma­ty­ce, czę­sto hu­mo­ry­stycz­nej lub iro­nicz­nej (sa­ty­rycz­nej). Czę­sto koń­czy się wy­raź­ną pu­en­tą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Księ­gi Ko­he­le­ta na­wią­zu­je Jan Ko­cha­now­ski we frasz­ce „O Ży­wo­cie ludz­kim: Na ko­niec nie­for­tu­na albo śmierć przy­pad­nie”.

 (1.2) Dla niek­tó­rych życie jest frasz­ką.

 (1.3) Zbie­ra­ła por­ce­la­no­we fi­gur­ki, wszyst­kie te frasz­ki trzy­ma­ła po­u­sta­wia­ne na kon­so­li pod ścia­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. fraszkowy

Wiktionary


fraszkopis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. autor fra­szek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraszkopisarstwo n., fraszkopisarz m., fraszkopisarka ż.

 przym. fraszkopisarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. fraszkopisarz

Wiktionary


fraszkopisarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z frasz­ko­pi­sar­stwem, do­ty­czą­cy frasz­ko­pi­sar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraszkopis mos., fraszkopisarstwo ż.

Wiktionary


fraszkopisarstwo

1. sztu­ka pi­sa­nia fra­szek;
2. twór­czość obej­mu­ją­ca frasz­ki


SJP.pl


fraszkopisarz

osoba pi­szą­ca frasz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. autor fra­szek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraszkopisarstwo n., fraszkopis mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fraszkopis

Wiktionary


fraszkowy

→ frasz­ka


SJP.pl

Patrz:

fraszka

fraszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


frater

daw­niej: za­kon­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rel. brat, za­kon­nik nie ma­ją­cy świę­ceń ka­płań­skich;

Wiktionary

Fra­ter – marka piwa pro­du­ko­wa­na w la­tach 2004–2009 przez Bro­war Kiel­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wiem fra­tro­wi coś w za­u­fa­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfratɛr, AS: frater

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraternia ż., fraternizacja ż., konfraternia ż.

 czas. fraternizować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brat, brat zakonny

Wiktionary


fraternia

bract­wo lub wspól­no­ta męska o cha­rak­te­rze to­wa­rzy­skim lub re­li­gij­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. po­mie­szcze­nie w klasz­to­rze mni­szym, miej­sce wspól­nej pracy braci za­kon­ni­ków;

 (1.2) daw. rzad. bra­ter­ska za­ży­łość, zbra­ta­nie

Wiktionary

Fra­ter­nia (od "fra­ter" - brat) – miej­sce wspól­nej pracy braci za­kon­ni­ków. Kiedy w tym po­mie­szcze­niu prze­pi­sy­wa­no księ­gi, peł­ni­ło rolę skryp­to­rium.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. frater m., fraternizacja ż., fraternizowanie n., konfraternia ż., fratria ż.

 czas. fraternizować ndk.

Wiktionary


fraternistyczny

bra­ta­ją­cy się z kimś nad­mier­nie; spo­u­fa­la­ją­cy się


SJP.pl


fraternité

[czy­taj: fraterniTE] z fran­cu­skie­go: bra­ter­stwo; w wy­ra­że­niu: liberté, égalité, fraternité (wol­ność, rów­ność, bra­ter­stwo) - hasło Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej w 1793 roku


SJP.pl


fraternizacja

na­wią­zy­wa­nie bli­skich sto­sun­ków, bra­ta­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bra­ta­nie się, za­przy­jaź­nia­nie się, zwła­szcza nie­sto­sow­ne i nie­wła­ści­we ze wzglę­du na osoby lub oko­licz­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfratɛrʲɲiˈzat͡sʲja, AS: fraterʹńizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfraternia ż., fraternia ż., fraternizowanie n., frater mos.

 czas. fraternizować

Wiktionary


fraternizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|fra­ter­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraternizacja ż., fraternia ż.

 czas. fraternizować ndk.

Wiktionary


fraternizować

fra­ter­ni­zo­wać się - na­wią­zy­wać z kimś przy­jaz­ne sto­sun­ki; bra­tać się, spo­u­fa­lać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sfra­ter­ni­zo­wać)

 (1.1) przest. bra­tać się, przy­jaź­nić się z kimś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny fra­ter­ni­zo­wać się (dk. sfra­ter­ni­zo­wać się)

 (2.1) forma wzmoc­nio­na czas. fra­ter­ni­zo­wać (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 "Drugi po­li­cjant wszedł do środ­ka, sfra­ter­ni­zo­wał się z za­ło­gą i w cza­sie na­pa­du (…) pil­no­wał, by ci nie po­stą­pi­li nie­roz­waż­nie".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frater mos., fraternia ż., fraternizacja ż., fraternizowanie n., konfraternia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) współcz. przyjaźnić się, kolegować się; pot. kumplować się, kumać się; książk. bratać się, spoufalać się, poufalić się; być za pan brat, trzymać sztamę

Wiktionary


fratria

w sta­ro­żyt­nej At­ty­ce: zwią­zek kilku rodów o cha­rak­te­rze re­li­gij­nym lub spo­łecz­no-po­li­tycz­nym


SJP.pl

Fra­tria – część ple­mie­nia pow­sta­ła praw­do­po­dob­nie z po­dzia­łu z jed­ne­go rodu na kilka rodów. Ter­min wpro­wa­dzo­ny przez L.H. Mor­ga­na na oz­na­cze­nie związ­ku rodów skła­da­ją­cych się na ple­mię. Utoż­sa­mia­na bywa z mo­ie­ty.

Wikipedia


fraucymer

po­ko­je dla dam dwor­skich; rów­nież: damy dwor­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­bie­ty/dziew­czę­ta, na­le­żą­ce do dworu moż­nej ko­bie­ty (np. kró­lo­wej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: frawˈt͡sɨ̃mɛr, AS: frau̯cỹmer

Wiktionary


fraud

[czy­taj: frod] oszu­stwo, wy­łu­dze­nie


SJP.pl


fraudowy

→ fraud [czy­taj: fro­do­wy]


SJP.pl


fraunhofer

Jo­seph von Fra­un­ho­fer (1787-1826), fizyk nie­miec­ki


SJP.pl


frawaszi

w ma­zda­iz­mie: anioł stróż czło­wie­ka, po­ma­ga­ją­cy mu w re­a­li­za­cji jego wznio­słych celów


SJP.pl

Fra­wa­szi (awe­styj­skie "fravaši"; sta­ro­per­skie "*fra­var­ti"; śred­nio­per­skie "fra­ward", "fra­wahr", "frōhar", "frawaš", "frawaxš") – nazwa nad­przy­ro­dzo­nych istot wy­stę­pu­ją­cych w wie­rze­niach irań­skich. W ory­gi­na­le rze­czow­nik ten jest ro­dza­ju żeń­skie­go, ale nie ma do­wo­dów, że byty te jed­noz­nacz­nie iden­ty­fi­ko­wa­no z ko­bie­ta­mi.

Wikipedia


fraz.

skrót od: fra­ze­o­lo­gia, fra­ze­o­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


fraza

1. frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
2. jed­nost­ka fra­ze­o­lo­gicz­na ma­ją­ca po­stać zda­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zwią­zek dwóch lub wię­cej wy­ra­zów two­rzą­cy ca­łość zna­cze­nio­wą i in­to­na­cyj­ną;

 (1.2) muz. sek­wen­cja dwóch lub wię­cej mo­ty­wów mu­zycz­nych, sta­no­wią­cych ca­łość w obrę­bie ut­wo­ru

 (1.4) daw. bez­tre­ści­wy fra­zes

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • fraza w mu­zy­ce – frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go
  • fraza w ling­wi­sty­ce – zwią­zek wy­ra­zów
  • fraza w fo­no­lo­gii – zwy­kle de­fi­nio­wa­na jako grupa wy­ra­zów fo­no­lo­gicz­nych bę­dą­ca skład­ni­kiem struk­tu­ry pro­zo­dycz­nej wy­po­wie­dzi
  • fraza (pro­gra­mo­wa­nie) – op­cjo­nal­ny frag­ment więk­szej jed­nost­ki skład­nio­wej
  • „Fraza” – ogól­no­pol­skie cza­so­pis­mo li­te­rac­ko-ar­ty­stycz­ne pu­bli­ko­wa­ne w Rze­szo­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fraza – to od­po­wied­nik zda­nia, to taka jed­nost­ka fra­ze­o­lo­gicz­na, w któ­rej jeden z czło­nów jest pod­mio­tem, a drugi orze­cze­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazes mrz.

 przym. frazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grupa syntaktyczna

 (1.2) dwutakt

Wiktionary


frazem

pod­sta­wo­wa jed­nost­ka we fra­ze­o­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. względ­nie trwa­ła forma ję­zy­ko­wa, któ­rej ste­re­o­ty­po­wo używa się w po­dob­nych do sie­bie sy­tu­a­cjach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ję­zy­koz­naw­cy uz­na­ją za fra­ze­my na przy­kład wy­ra­że­nia takie jak „uśmiech, pro­szę” (u fo­to­gra­fa), „takie jest życie”, „świe­żo ma­lo­wa­ne” (na wy­wiesz­kach).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrazɛ̃m, AS: frazẽm

Wiktionary


frazeol.

skrót od: fra­ze­o­lo­gicz­ny


SJP.pl


frazeolog

ję­zy­koz­naw­ca ba­da­ją­cy wy­ra­że­nia i zwro­ty


SJP.pl


frazeologia

1. dział ję­zy­koz­naw­stwa ba­da­ją­cy wy­ra­że­nia i zwro­ty
2. czcza ga­da­ni­na, pię­kne słowa bez po­kry­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zasób wy­ra­żeń;

 (1.2) jęz. nauka o fra­ze­o­lo­gii (1.1)

 (1.3) przen. lek­cew. fra­ze­sy

Wiktionary

Fra­ze­o­lo­gia – okre­śle­nie ma­ją­ce kilka zna­czeń:

Ter­min „fra­ze­o­lo­gia” po­ja­wił się po raz pier­wszy w naz­wie grec­ko-ła­ciń­skie­go słow­ni­ka au­tor­stwa Mi­cha­e­la Ne­an­dra (1558). Okre­śle­nie to za­czę­ło się stop­nio­wo za­do­ma­wiać w pi­śmien­nict­wie lek­sy­ko­gra­ficz­nym, kon­ku­ru­jąc z ter­mi­nem „idio­ma­ty­ka”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Niek­tó­rzy trak­tu­ją fra­ze­o­lo­gię jako dział lek­sy­ko­lo­gii, inni – jako au­to­no­micz­ną dzie­dzi­nę nauki.

 (1.3) Za­pew­ne Bin­ja­min Ne­tan­ja­hu znowu użyje fra­ze­o­lo­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazeologizm mrz., frazeologizacja ż.

 przym. frazeologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idiomatyka

 (1.3) banał

Wiktionary


frazeologiczny

taki, który od­no­si się do usta­bi­li­zo­wa­nych w danym ję­zy­ku związ­ków wy­ra­zo­wych, któ­rych koń­co­we zna­cze­nie nie wy­ni­ka ze zna­czeń po­szcze­gól­nych jego czło­nów, np. zwią­zek, słow­nik fra­ze­o­lo­gicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z fra­ze­o­lo­gią, do­ty­czą­cy fra­ze­o­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li jakiś wyraz spra­wia nam kło­po­ty gra­ma­tycz­ne, ety­mo­lo­gicz­ne, or­to­gra­ficz­ne, sty­li­stycz­ne, fra­ze­o­lo­gicz­ne, wy­star­czy się­gnąć po Miod­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazeologia ż., frazeologizm m., frazeologizacja ż.

Wiktionary


frazeologizm

zwią­zek dwóch lub wię­cej wy­ra­zów o utr­wa­lo­nym, sta­łym zna­cze­niu, np. "za­ko­chać się na zabój"; zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny, wy­ra­że­nie zlek­sy­ka­li­zo­wa­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby ut­wo­rzyć zda­nie, trze­ba je uzu­peł­nić skład­ni­kiem typu rze­czow­ni­ko­we­go, który okre­śli, do kogo lub czego fra­ze­o­lo­gizm się od­no­si.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌfrazɛɔˈlɔɟism̥, AS: frazeoloǵism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazeologia ż., frazeologizacja ż.

 przym. frazeologiczny

Wiktionary


frazeologizować

łą­czyć wy­ra­zy w związ­ki fra­ze­o­lo­gicz­ne


SJP.pl


frazer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fra­zer – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Val­ley
  • Fra­zer – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Che­ster
  • Fra­zer Cor­ners – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Sha­wa­no
  • Fra­zer (ang. Fra­zer Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Al­leg­he­ny
  • James Ge­or­ge Fra­zer
  • Fra­zer Ri­chard­son

Wikipedia


frazerowski

[czy­taj: frej­zer albo fre­zer] taki jak u Fra­ze­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Fra­ze­ra; fra­se­row­ski


SJP.pl


frazes

1. to, co jest oczy­wi­ste, po­wszech­nie znane; banał, ko­mu­nał, tru­izm;
2. ste­re­o­ty­po­we po­łą­cze­nie wy­ra­zów;
3. daw­niej: zda­nie, wy­ra­że­nie, zwrot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czę­sto pow­ta­rza­ne, wy­szu­ka­ne po­wie­dze­nie, po­zba­wio­ne jed­nak głęb­sze­go sensu

 (1.2) okle­pa­ne wy­ra­że­nie, ste­re­o­ty­po­we po­łą­cze­nie wy­ra­zów

 (1.3) daw. zda­nie, wy­ra­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­ste­ty, ogół emi­gran­tów, wiel­ce czuły na bo­go­oj­czyź­nia­ny fra­zes i ra­dy­kal­ną re­to­ry­kę, dawał się w ten spo­sób dzie­lić, skłó­cać i pro­wa­dzać na ma­now­ce (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈfrazɛs, AS: frazes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraza ż.

:: zdrobn. frazesik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banał, komunał, liczman, oczywistość, ogólnik, slogan, truizm; pot. stara śpiewka

 (1.3) fraza

Wiktionary


frazesik

zdrob­nie­nie od: fra­zes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od fra­zes

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie fra­zes, lecz tylko mały fra­ze­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frazes m.

Wiktionary


frazesowicz

osoba po­słu­gu­ją­ca się czę­sto fra­ze­sa­mi


SJP.pl


frazesowiczka

ko­bie­ta czę­sto po­słu­gu­ją­ca się fra­ze­sa­mi


SJP.pl


frazesowy

przy­miot­nik od: fra­zes


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­zba­wio­ny głęb­sze­go zna­cze­nia, wyś­wiech­ta­ny

Wiktionary


frazować

1. pro­wa­dzić me­lo­dię w obrę­bie mniej­szych od­cin­ków mu­zycz­nych (fraz);
2. uwy­dat­niać struk­tu­rę fra­zo­wą wier­sza


SJP.pl


frazowy

zwią­za­ny z frazą


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do frazy; skła­da­ją­cy się z frazy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fraza ż.

Wiktionary


frańczak

naz­wi­sko


SJP.pl


fraś

naz­wi­sko


SJP.pl


frażet

wyrób pla­te­ro­wa­ny


SJP.pl


frażetowski

→ fra­żet


SJP.pl

Patrz:

frażet

frażetowy

zwią­za­ny z fra­że­tem


SJP.pl


freak

[czy­taj: frik]
1. w mu­zy­ce roc­ko­wej: im­per­ty­nenc­ka, aro­ganc­ka ma­nie­ra wy­ko­naw­cza;
2. osoba o nie­kon­wen­cjo­nal­nym i no­wa­tor­skim stylu bycia; ory­gi­nał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. osoba za­cho­wu­ją­ca się dziw­nie i nie­kon­wen­cjo­nal­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Freak – album grupy Armia
  • Freak – sin­gel grupy LFO
  • Freak – sin­gel duetu Lexy & K-Paul
  • Freak – sin­gel Estel­le
  • Freak - sin­gel ze­spo­łu Sil­ver­cha­ir

Wikipedia

Wymowa:

IPA: frʲik, AS: frʹik

Wiktionary


freakfighter

[czy­taj: frik­faj­ter] uczest­nik walk fre­ak­figh­to­wych


SJP.pl


freakfighterka

[czy­taj: frik­faj­ter­ka] uczest­nicz­ka walk fre­ak­figh­to­wych


SJP.pl


freakfightowy

→ freak fight [czy­taj: frik­faj­to­wy]


SJP.pl


freakowy

→ freak [czy­taj: fri­ko­wy]


SJP.pl


freblanka

prze­sta­rza­le o przedsz­ko­lan­ce


SJP.pl


freblowski

zgod­ny z sy­ste­mem pe­da­go­gicz­nym F. Fröbla, nie­miec­kie­go na­u­czy­cie­la


SJP.pl


freblówka

daw­niej: przedsz­ko­le


SJP.pl


frechkunda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. bez­czel­na ko­bie­ta

Wiktionary


frechowny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. za­ro­zu­mia­ły, bez­czel­ny, aro­ganc­ki

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bez­czel­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, od kiedy on taki fre­chow­ny się zro­bił.

Wiktionary


fred

zdrob­nie­nie od: Al­fred, Man­fred (imio­na mę­skie); Fre­dek, Fre­dzio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Al­fred

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fred (Fre­de­ri­co Ro­dri­gu­es de Oli­ve­i­ra, 1949-2022) – pił­karz bra­zy­lij­ski
  • Fred (Fre­de­ri­co Cha­ves „Fred” Gu­e­des, ur. 1983) – bra­zy­lij­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka
  • Fred (Fre­de­ri­co „Fred” Ro­dri­gu­es San­tos, ur. 1993) – bra­zy­lij­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka
  • Fred – kot, tajny agent no­wo­jor­skiej po­li­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O róż­nych już rze­czach sły­sza­łem, ale żeby ktoś prze­brał trupa i po­sta­wił na war­cie, żeby na mecz pójść, to naj­więk­szy idio­tyzm, z jakim mia­łem dotąd do czy­nie­nia – stwier­dził Fred Mar­cin­kow­ski, krę­cąc z nie­do­wie­rza­niem głową.

Wiktionary


freda

zdrob­nie­nie od: Al­fred, Man­fred (imio­na mę­skie); Fre­dek, Fre­dzio


SJP.pl

Freda – osied­le Kowna, na Alek­so­cie, nad Niem­nem, obej­mu­je Fredę Górną i Fredę Dolną; pełni funk­cje prze­my­sło­wo-re­kre­a­cyj­ne.

Dwór Jó­ze­fa God­lew­skie­go opi­sa­ny zo­stał przez R. Af­ta­na­ze­go w „Dzie­jach re­zy­den­cji”.

Na Fre­dzie znaj­du­je się Ogród Bo­ta­nicz­ny Uni­wer­sy­te­tu Wi­tol­da Wiel­kie­go (1923) oraz ruiny cerk­wi św. Ser­giu­sza z Ra­do­ne­ża (1891), po­ło­żo­nej w daw­nej Twier­dzy Kowno.

Wikipedia


freddamente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: chłod­no, obo­jęt­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. ozię­ble, obo­jęt­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) freddo

Wiktionary


freddie

[czy­taj: fredi] obce imię mę­skie


SJP.pl

Fred­die – czwar­ty album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Fred­die­go Gibb­sa. Zo­stał wy­da­ny 22 czerw­ca 2018 r. przez ESGN i Em­pi­re Di­stri­bu­tion.

Tytuł i gra­fi­ka al­bu­mu jest in­spi­ro­wa­na al­bu­mem "Teddy" Teddy'ego Pen­der­grass'a z 1979 roku.

Wikipedia


freddo

przy­słó­wek

 (1.1) muz. ozię­ble, obo­jęt­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) freddamente

Wiktionary


freddy

Fred­dy, właśc. Fre­de­ri­co Ca­stro Roque dos San­tos (ur. 14 sierp­nia 1979 w Ma­lan­je) − an­gol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka. W re­pre­zen­ta­cji An­go­li za­de­biu­to­wał w 2004 roku. W la­tach 2004–2005 ro­ze­grał w niej 11 me­czów, w któ­rych zdo­był jedną bram­kę.

Wikipedia


fredegunda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Fre­de­gun­da (łac. "Fre­de­gun­dis") (zm. 597) – żona fran­kij­skie­go króla Ne­u­strii, Chil­pe­ry­ka I.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wra­ca­ją­ce­go z wy­pra­wy króla witał dwór Fre­de­gun­dy i miej­sco­wy bi­skup.

Wiktionary


fredek

zdrob­nie­nie od: Al­fred, Man­fred (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­u­fa­ła forma imie­nia Fer­dy­nand

 (1.2) po­u­fa­ła forma imie­nia Fry­de­ryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Alfred mos.

Wiktionary


frederic

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fre­de­ric – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Polk
  • Fre­de­ric (ang. Fre­de­ric Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Craw­ford

Wikipedia


frederick

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • an­giel­ski od­po­wied­nik imie­nia Fry­de­ryk
  • Fre­de­rick – piąty sin­gel Patti Smith
  • Fre­de­rick – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Weld
  • Fre­de­rick – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Rice
  • Fre­de­rick – mia­sto w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Fre­de­rick
  • Fre­de­rick – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Till­man
  • Fre­de­rick – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Brown
  • Fre­de­rick (ang. Fre­de­rick Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Schu­y­ler
  • Fre­de­rick (ang. Fre­de­rick Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Di­vi­de
  • Fre­de­rick (ang. Fre­de­rick Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Brown
  • hrab­stwo Fre­de­rick (ang. Fre­de­rick Co­un­ty) – w sta­nie Ma­ry­land
  • hrab­stwo Fre­de­rick (ang. Fre­de­rick Co­un­ty) – w sta­nie Wir­gi­nia

Wikipedia


fredeswinda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Fre­des­win­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia an­glo­sa­skie­go, zło­żo­ne ze sta­ro­an­giel­skich czło­nów "frið" – „pokój” i "swiðe" – „silny”. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Fre­des­win­da z An­glii (VIII wiek).

Fre­des­win­da imie­ni­ny ob­cho­dzi 19 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


fredka

zdrob­nie­nie od: Al­fred, Man­fred (imię mę­skie)


SJP.pl


fredkowie

Fre­dek z mał­żon­ką


SJP.pl


fredkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fred­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


frednowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fred­no­wów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frednowy nmos.

:: fż. frednowianka ż.

 przym. frednowski

Wiktionary


frednowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fred­no­wów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frednowy nmos.

:: fm. frednowianin m.

 przym. frednowski

Wiktionary


frednowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fred­no­wów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Frednowy nmos., frednowianin m., frednowianka ż.

Wiktionary


fredostwo

Fred z mał­żon­ką; Fre­do­wie


SJP.pl


fredowie

Fred z mał­żon­ką; Fre­do­stwo


SJP.pl


fredreum

ama­tor­ski teatr w Prze­my­ślu


SJP.pl

To­wa­rzy­stwo Dra­ma­tycz­ne Fre­dre­um – naj­star­szy pol­ski teatr ama­tor­ski za­ło­żo­ny w Prze­my­ślu w 1869. Jest naj­praw­do­po­dob­niej rów­nież naj­star­szym te­a­trem ama­tor­skim w Eu­ro­pie. Pa­tro­nem jest od 1912 pol­ski ko­me­dio­pi­sarz Alek­san­der Fre­dro, który po­cho­dził z Ziemi Prze­my­skiej.

Wikipedia


fredro

naz­wi­sko pol­skie, m.in.:
1. Alek­san­der (1793-1876), ko­me­dio­pi­sarz, poeta;
2. An­drzej Mak­sy­mi­lian (ok. 1620-1679), pi­sarz, mo­ra­li­sta;
3. Jan Alek­san­der (1829-91), ko­me­dio­pi­sarz;
4. Jan Mak­sy­mi­lian (1784-1846), dra­ma­to­pi­sarz, poeta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Fre­dro – ko­me­dio­pi­sarz, pa­mięt­ni­karz i poeta
  • Alek­san­der An­to­ni Fre­dro – bi­skup prze­my­ski i chełm­ski
  • An­drzej Mak­sy­mi­lian Fre­dro – fi­lo­zof i po­li­tyk
  • Jacek Fre­dro – szlach­cic
  • Kon­stan­ty Fre­dro – du­chow­ny
  • Fre­dro Hra­bia
  • Fre­dro Starr – raper

Wikipedia


fredrolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie fre­dro­lo­gii (dzie­dzi­nie zaj­mu­ją­cej się twór­czo­ścią Alek­san­dra Fre­dry)


SJP.pl


fredrologia

ba­da­nia nad twór­czo­ścią Alek­san­dra Fre­dry


SJP.pl


fredropol

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w po­wie­cie prze­my­skim;

Wiktionary

Fre­dro­pol – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Fre­dro­pol; sie­dzi­ba gminy Fre­dro­pol.

Fre­dro­pol wraz ze wsią Kor­ma­ni­ce two­rzą so­łect­wo "Kor­ma­ni­ce/Fre­dro­pol".

Fre­dro­pol uzy­skał lo­ka­cję miej­ską około 1720 roku, zde­gra­do­wa­ny przed 1880 ro­kiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: frɛˈdrɔpɔl, AS: fredropol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fredropolanin mos., fredropolanka ż.

 przym. fredropolski

Wiktionary


fredropolanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Fre­dro­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fredropol m.

:: fż. fredropolanka ż.

 przym. fredropolski

Wiktionary


fredropolanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Fre­dro­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fredropol m.

:: fm. fredropolanin m.

 przym. fredropolski

Wiktionary


fredropolski

przy­miot­nik od: Fre­dro­pol


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Fre­dro­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Fredropol m., fredropolanin m., fredropolanka ż.

Wiktionary


fredrowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fre­dry lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Alek­san­dra Fre­dry, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Fre­dry lub jego twór­czo­ści, taki jak u Fre­dry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­bret­to jest więc dziw­ną mie­szan­ką mic­kie­wi­czow­sko-fre­drow­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Fredrowski

Wiktionary


fredzia

zdrob­nie­nie od: Fry­de­ry­ka (imię żeń­skie)


SJP.pl


fredziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fre­dzi lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


fredzio

zdrob­nie­nie od: Al­fred, Man­fred, Fry­de­ryk (imio­na mę­skie); Fre­dziu


SJP.pl


fredziowie

Fre­dzio z mał­żon­ką


SJP.pl


fredziowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Fre­dzia (Fre­dzi) lub z nim (z nią) zwią­za­ny


SJP.pl


fredziu

zdrob­nie­nie od: Al­fred, Man­fred, Fry­de­ryk (imio­na mę­skie); Fre­dzio


SJP.pl


free

[czy­taj: fri] okre­śle­nie pro­duk­tów spo­żyw­czych nie­za­wie­ra­ją­cych ja­kichś skład­ni­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Free – grupa mu­zycz­na
  • Free – ra­per­ka
  • Free – wy­da­ny w 2007 roku album skrzyp­ka Da­vi­da Gar­ret­ta
  • Free – stu­dyj­ny album ame­ry­kań­skiej grupy Of­fi­ce of Stra­te­gic In­flu­en­ce
  • Free – album stu­dyj­ny Ricka Ast­le­ya, wy­da­ny w 1991 roku
  • Free – album mu­zycz­ny Kate Ryan
  • Free – album mu­zycz­ny Ga­vi­na DeGraw
  • Free – album mu­zycz­ny Iggy’ego Popa
  • Free – album mu­zycz­ny Kida Cu­die­go
  • Free – sin­gel bry­tyj­skiej wo­ka­list­ki Na­ta­lii Kills
  • Free – sin­gel bry­tyj­skiej grupy Ru­di­men­tal i szkoc­kiej wo­ka­list­ki Emeli Sandé
  • Free – sin­gel szkoc­kie­go DJ-a Cal­vi­na Har­ri­sa i bry­tyj­skiej wo­ka­list­ki Ellie Go­ul­ding

Wikipedia


freeboard

[czy­taj: fri­bord]
1. oś­wiet­lo­na ta­bli­ca re­kla­mo­wa na me­ta­lo­wym słu­pie;
2. de­sko­rol­ka z sze­ścio­ma kół­ka­mi, odw­zo­ro­wu­ją­ca za­cho­wa­nie snow­bo­ar­du pod­czas jazdy


SJP.pl

Fre­e­bo­ard – ro­dzaj de­sko­rol­ki za­pro­jek­to­wa­nej, tak aby moż­li­wie do­kład­nie odw­zo­ro­wać za­cho­wa­nie snow­bo­ar­du. Oprócz czte­rech stan­dar­do­wych kółek, po­sia­da je­szcze dwa do­dat­ko­we, umie­szczo­ne wzdłuż osi deski. Cen­tral­ne kółka są w sta­nie obra­cać się we wszyst­kich kie­run­kach, co umoż­li­wia fre­e­bo­ar­do­wi jazdę bo­kiem.

Wikipedia


freebsd

FreeBSD – sy­stem ope­ra­cyj­ny z ro­dzi­ny Unix. Opar­ty na BSD, ga­łę­zi Unik­sa stwo­rzo­nej przez Com­pu­ter Sy­stems Re­se­arch Group (CSRG) na Uni­wer­sy­te­cie Ka­li­for­nij­skim w Ber­ke­ley.

Pier­wsza wer­sja wy­da­na zo­sta­ła 30 li­sto­pa­da 1993 roku. Naj­no­wsza wer­sja to 15.

Wikipedia


freediver

[czy­taj: fri­daj­wer] osoba nur­ku­ją­ca na wstrzy­ma­nym od­de­chu, zwy­kle przy uży­ciu spe­cjal­nej płet­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca fre­e­di­ving

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. freediving m.

:: fż. freediverka ż.

 przym. freedivingowy

Wiktionary