Żybura

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. brud­na, bar­dzo mętna ciecz

 (1.2) reg. zob. żę­ty­ca.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyburtowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Życczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Życka


Źródła:

Wiktionary

Życczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Życka


Źródła:

Wiktionary

Żychlewo

Żych­le­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Kro­bia.

Wieś du­chow­na, włas­ność bi­skup­stwa poz­nań­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie ko­ściań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Kröben (krob­skim) w re­jen­cji poz­nań­skiej.


Źródła:

Wikipedia

Żychlin

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim;


Żych­lin – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, po­ło­żo­ne na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ma­zo­wiec­kiej nad rzeką Słud­wią, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Żych­lin. Mia­sto sta­no­wi cen­trum usług dla wielu oko­licz­nych miej­sco­wo­ści. Żych­lin leży w hi­sto­rycz­nej ziemi łę­czyc­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żychlinianin

miesz­ka­niec Żych­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żych­li­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żychlinianka

miesz­kan­ka Żych­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żych­li­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żychliński

→ Żych­lin (mia­sto w Pol­sce)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żych­li­na


Żych­liń­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Na­łęcz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żychowo

wieś w Pol­sce


Ży­cho­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­cią­skim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W 1785 roku wcho­dzi­ła w skład klu­cza ra­cią­skie­go bi­skup­stwa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żychowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żychwota

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; Strump­fia


Źródła:

SJP.pl

Żychów

wieś w Pol­sce


Ży­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Li­sków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Życica

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lo­lium|L.|ref=tak., ro­śli­na tra­wia­sta z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;


Ży­ci­ca ("Lo­lium" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych lub wie­lo­let­nich z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. W wą­skim, tra­dy­cyj­nym uję­ciu obej­mu­je ok. 10 ga­tun­ków, a w sze­ro­kim, za­li­cza­ją­cym tu część ga­tun­ków tra­dy­cyj­nie kla­sy­fi­ko­wa­nych do ro­dza­ju ko­strze­wa "Fe­stu­ca", obej­mu­je 28 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te po­cho­dzą praw­do­po­dob­nie z ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go, ale roz­po­wszech­nio­ne zo­sta­ły obec­nie sze­ro­ko na całym świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Życicowy

1. → ży­ci­ca;
2. tu­rzy­ca ży­ci­co­wa - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Życie

okre­śle­nie stanu or­ga­niz­mu ży­we­go od dnia na­ro­dzin do śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. ze­spół pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w or­ga­niz­mie żywym lub jego po­szcze­gól­nych czę­ściach;

 (1.2) utrzy­ma­nie, wy­ży­wie­nie

 (1.3) czas życia (1.1)

 (1.4) gry­komp. punkt na licz­ni­ku, odej­mo­wa­ny, gdy gracz po­peł­ni duży błąd, przy czym utra­ta wszyst­kich punk­tów po­wo­du­je za­koń­cze­nie gry

 (1.5) przen. prze­bieg i spo­sób by­to­wa­nia, ist­nie­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lp. od: żyto

 (2.2) Ms. i W. lp. od: żyt


Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.Po­ję­cie „życie” (gr. βίος, "bios", stąd – bio­lo­gia) nie ma dotąd ogól­nie przy­ję­tej, uni­wer­sal­nej de­fi­ni­cji. W róż­nych dzie­dzi­nach nauki różne są za­da­nia, do któ­rych de­fi­ni­cja życia jest po­trzeb­na, różne aspek­ty uwa­ża­ne są za waż­niej­sze, inna jest tra­dy­cja po­dej­ścia do tego za­gad­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Życieński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Życiodajny

taki, który daje życie lub je pod­trzy­mu­je


przy­miot­nik

 (1.1) książk. podn. da­ją­cy życie; pod­trzy­mu­ją­cy ist­nie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życiodawczyni

daw­czy­ni życia, matka


Źródła:

SJP.pl

Życiopis

daw­niej: bio­graf - autor czy­je­goś ży­cio­ry­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. autor bio­gra­fii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. bio­gra­fia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życiopisanie

łą­cze­nie włas­ne­go życia z twór­czo­ścią li­te­rac­ką


Źródła:

SJP.pl

Życiorek

ro­dzaj owada z rzędu sie­cia­rek


Źródła:

SJP.pl

Życiorkowate

o ce­chach ży­cior­ko­wa­tych (ro­dzi­na sie­cia­rek)


Ży­cior­ko­wa­te (He­me­ro­bii­dae) – sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­na w róż­nych stre­fach kli­ma­tycz­nych i licz­na w ga­tun­ki ro­dzi­na dra­pież­nych owa­dów z rzędu sie­cia­rek (Ne­u­rop­te­ra) zwią­za­nych głów­nie ze śro­do­wi­skiem le­śnym. Obej­mu­je za­rów­no ga­tun­ki kos­mo­po­li­tycz­ne, jak i en­de­micz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Życiorkowaty

o ce­chach ży­cior­ko­wa­tych (ro­dzi­na sie­cia­rek)


Źródła:

SJP.pl

Życiorys

opis życia i dzia­łal­no­ści, bio­gra­fia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opis czy­je­goś życia i czy­jejś dzia­łal­no­ści

 (1.2) urz. biur. pismo za­wie­ra­ją­ce pod­sta­wo­we dane oso­bo­we, wyksz­tał­ce­nie i ewen­tu­al­nie prze­bieg ka­rie­ry za­wo­do­wej oraz dane kon­tak­to­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życiorysik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ży­cio­rys


Źródła:

Wiktionary

Życiorysowy

przy­miot­nik od: ży­cio­rys


Źródła:

SJP.pl

Życiotworzący

daw­niej: ży­cio­daj­ny; ży­ciot­wór­czy


Źródła:

SJP.pl

Życiotwórczy

daw­niej: ży­cio­daj­ny; ży­ciot­wo­rzą­cy


Źródła:

SJP.pl

Życiowo

przy­słó­wek

 (1.1) mając na uwa­dze wa­run­ki i oko­licz­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Życiowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ży­cio­we; cecha tych, któ­rzy są ży­cio­wi


Źródła:

Wiktionary

Życiowy

1. do­ty­czą­cy życia or­ga­nicz­ne­go, nie­zbęd­ny dla ży­we­go or­ga­niz­mu;
2. zwią­za­ny z czy­imś dzia­ła­niem, po­stę­po­wa­niem;
3. po­tocz­nie:
a) ma­ją­cy doś­wiad­cze­nie w życiu;
b) świad­czą­cy o czy­imś doś­wiad­cze­niu; prak­tycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ży­ciem, do­ty­czą­cy życia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. bio­rą­cy pod uwagę re­a­lia życia

 (2.2) o okaz­ji, szan­sie: zda­rza­ją­cy się raz w życiu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życiówka

po­tocz­nie: naj­lep­szy wynik osią­gnię­ty przez za­wod­ni­ka w jego ka­rie­rze spor­to­wej; re­kord ży­cio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sport. re­kord ży­cio­wy; naj­lep­szy wynik osią­gnię­ty w ka­rie­rze spor­tow­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życiński

naz­wi­sko, np. Józef Ży­ciń­ski (1948-2011), pol­ski bi­skup ka­to­lic­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Życki

naz­wi­sko


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Życka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życzenia

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) to, czego życzy się komuś z po­wo­du ja­kiejś okaz­ji (świę­ta, rocz­ni­cy) wy­ra­żo­ne w krót­kiej for­muł­ce

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. plu­ral|ży­cze­nie.


Źródła:

Wiktionary

Życzenie

1. pra­gnąć, chcieć cze­goś dla kogoś lub dla sie­bie;
2. wy­ra­żać pra­gnie­nie aby komuś się do­brze dzia­ło, skła­dać po­win­szo­wa­nia z ja­kiejś okaz­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pra­gnie­nie; to, czego się chce, co pra­gnie się zre­a­li­zo­wać

 (1.2) w lm.: to, czego życzy się komuś (naj­czę­ściej w świę­to lub z po­wo­du innej waż­nej okaz­ji)

 (1.3) akt bar­dziej for­mal­nej proś­by czy żą­da­nia


Ży­cze­nie – stan świa­do­mo­ści, od­czu­wa­ny gdy przysz­ły, po­ten­cjal­ny stan rze­czy po­strze­ga­my jako bar­dziej ko­rzyst­ny (dla re­a­li­za­cji ja­kie­goś celu) niż stan obec­ny lub ko­rzyst­ne wy­da­je nam się prze­dłu­że­nie stanu obec­ne­go, jed­no­cze­śnie wie­rząc lub będąc pew­nym, że mamy wy­star­cza­ją­cy wpływ na przysz­ły stan rze­czy. Przy braku choć mi­ni­mum wiary ży­cze­nie staje się nie­re­al­nym ma­rze­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Życzeniowość

stan opar­ty na bez­kry­tycz­nym op­ty­miz­mie, bez re­al­nych szans na urze­czy­wist­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Życzeniowy

bę­dą­cy czy­imś ży­cze­niem, opar­ty na bez­kry­tycz­nym op­ty­miz­mie, bez re­al­nych szans na urze­czy­wist­nie­nie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ży­cze­niem lub ży­cze­nia­mi, do­ty­czą­cy ży­cze­nia lub ży­czeń

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) bę­dą­cy wy­ra­zem ży­cze­nio­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życzeniówka

my­śle­nie ży­cze­nio­we


Źródła:

SJP.pl

Życzkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Życzliwa

ko­bie­ta życz­li­wie na­sta­wio­na do kogoś; przy­ja­ciół­ka


Źródła:

SJP.pl

Życzliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w życz­li­wy spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Życzliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: życz­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Życzliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­jaz­ny sto­su­nek do in­nych


Życz­li­wość – przy­jaz­ne uspo­so­bie­nie. Cecha kogoś, kto lubi in­nych ludzi, chce ich dobra i gotów jest dzia­łać w tym celu, aby dzia­ło im się do­brze. Jedna z cnót mo­ral­nych, która wy­ra­ża się w po­sta­wie, czy­nach i sło­wach, wobec dru­gie­go czło­wie­ka lub ludz­kiej wspól­no­ty.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Życzliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: życz­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Życzliwy

ktoś życz­li­wie na­sta­wio­ny do kogoś; przy­ja­ciel


przy­miot­nik

 (1.1) przy­chyl­nie na­sta­wio­ny do in­nych ludzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba na­sta­wio­na życz­li­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życzonko

zdrob­nie­nie od: ży­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Życzyn

wieś w Pol­sce


Zo­bacz też: Ży­czyn w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ży­czyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Tro­ja­nów, nad Okrzej­ką do­pły­wem Wisły.

Za Kró­le­stwa Pol­skie­go ist­nia­ła gmina Ży­czyn.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Życzynianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­czy­na


Źródła:

Wiktionary

Życzynianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­czy­na


Źródła:

Wiktionary

Życzyć

1. pra­gnąć, chcieć cze­goś dla kogoś lub dla sie­bie;
2. wy­ra­żać pra­gnie­nie aby komuś się do­brze dzia­ło, skła­dać po­win­szo­wa­nia z ja­kiejś okaz­ji


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ży­czyć)

 (1.1) skła­dać ży­cze­nia

 (1.2) pra­gnąć czy­je­goś szczę­ścia

 (1.3) źle komuś ży­czyć: pra­gnąć czy­je­goś nie­szczę­ścia, bólu, cier­pie­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ży­czyć sobie (dk. za­ży­czyć sobie)

 (2.1) chcieć, żądać cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Życzyński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ży­czy­na


Źródła:

Wiktionary

Żyd

1. wyz­naw­ca ju­da­iz­mu;
2. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: osoba skąpa;
3. po­tocz­nie: osoba chy­tra, spryt­na, za­wsze pa­trzą­ca na swój in­te­res


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca ju­da­iz­mu

 (1.2) pot. obraź. skąpy czło­wiek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przest. uczn. kleks

 (2.2) karc. jedna z daw­niej­szych gier kar­cia­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyd.

skrót od: ży­dow­ski


skrót

 (1.1) ży­dow­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydaczowski

→ Ży­da­czów (mia­sto na Ukra­i­nie)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ży­da­czo­wem, do­ty­czą­cy Ży­da­czo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydaczów

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Ży­da­czów (ukr. Жида́чів, "Ży­da­cziw") – mia­sto na Ukra­i­nie, w re­jo­nie stryj­skim, w ob­wo­dzie lwow­skim, nad Stry­jem (do­pływ Dnie­stru). Przed 17 lipca 2020 sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu ży­da­czow­skie­go.

Licz­ba miesz­kań­ców: 10 600 (2024), 10 672 miesz­kań­ców (2020), 11 683 (2001).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żydek

1. po­gard­li­we okre­śle­nie wyz­naw­cy ju­da­iz­mu;
2. po­tocz­nie: skne­ra, kutwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od żyd

 (1.2) po­gard. lub żart. o wyz­naw­cy ju­da­iz­mu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. ara­chid


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żydla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. opar­cie krze­sła lub ławki


Źródła:

Wiktionary

Żydlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gli­nia­ny kufel


Źródła:

Wiktionary

Żydofil

osoba za­fa­scy­no­wa­na ju­da­iz­mem, kul­tu­rą ży­dow­ską i Ży­da­mi; ju­do­fil


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. kult. czło­wiek sprzy­ja­ją­cy Żydom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co ży­dow­skie; ju­do­fo­bia, ju­de­o­fo­bia


Źródła:

SJP.pl

Żydokomuna

pe­jo­ra­tyw­nie:
1. ko­mu­ni­ści po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go;
2. po­li­ty­cy lub dzien­ni­ka­rze po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go o le­wi­co­wo-li­be­ral­nych po­glą­dach po­li­tycz­nych;
3. le­wi­co­wo-li­be­ral­na for­ma­cja ide­o­lo­gicz­no-po­li­tycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­mu­ni­ści po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go;


Ży­do­ko­mu­na – ste­re­o­typ o po­dło­żu an­ty­se­mic­kim wy­ni­ka­ją­cy z tzw. spi­sko­wej te­o­rii dzie­jów, przy­pi­su­ją­cy Żydom głów­ną rolę w stwo­rze­niu i spo­pu­la­ry­zo­wa­niu ide­o­lo­gii ko­mu­niz­mu, który „miał ot­wo­rzyć im drogę do zdo­by­cia wła­dzy nad świa­tem” (zob. Pro­to­ko­ły mędr­ców Sy­jo­nu).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żydomasoneria

po­gard­li­wie: grupa Żydów ma­ją­cych rze­ko­mo duży wpływ na po­li­ty­kę świa­to­wą


Źródła:

SJP.pl

Żydomice

wieś w Pol­sce


Ży­do­mi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie raw­skim ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żydostwo

1. ogół Żydów;
2. toż­sa­mość ży­dow­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. grub. ogół Żydów

 (1.2) ży­dow­skie po­cho­dze­nie

 (1.3) ogół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Żydów i kul­tu­ry ży­dow­skiej

 (1.4) po­czu­cie przy­na­leż­no­ści do kręgu kul­tu­ry ży­dow­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ży­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Żydowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­do­wa


Źródła:

Wiktionary

Żydowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­do­wa


Źródła:

Wiktionary

Żydowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żydowin

żar­to­bli­wie: Żyd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) Żyd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydowo

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żydowski

1. zwią­za­ny z Ży­da­mi, ludem se­mic­kim;
2. zwią­za­ny z ży­da­mi, wyz­naw­ca­mi ju­da­iz­mu; ju­da­i­stycz­ny; przy­miot­nik od: Ży­do­wo


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ży­da­mi, ich re­li­gią, kul­tu­rą

 (1.2) zwią­za­ny z ży­da­mi

 (1.3) do­ty­czą­cy Ży­do­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z grupy ję­zy­ków uży­wa­nych przez dia­spo­rę ży­dow­ską;

 (2.2) jęz. (język) ji­dysz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydowsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ży­dow­ski


Źródła:

Wiktionary

Żydowskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla kul­tu­ry ży­dow­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Żydów i kul­tu­ry ży­dow­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydowszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. jęz. ji­dysz

 (1.2) przest. ogół cech ży­dow­skich

 (1.3) przest. rzad. ogół Żydów, Żydzi


Ży­dow­szczyz­na – nie­ist­nie­ją­ca wieś na Bia­ło­ru­si, po­ło­żo­na w ob­wo­dzie gro­dzień­skim w re­jo­nie gro­dzień­skim w siel­so­wie­cie Wier­cie­lisz­ki. Roz­sied­lo­na w la­tach 1983-1984 ze wzglę­du na bli­skość za­kła­du azo­to­we­go "Grod­no Azot"


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żydożerca

osoba wrogo na­sta­wio­na do Żydów; an­ty­se­mi­ta, ju­de­o­fob


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wróg Żydów, an­ty­se­mi­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydożerczy

po­tocz­nie: wrogi wobec Żydów; an­ty­se­mic­ki


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wrogi Żydom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydożerstwo

wro­gość wobec Żydów; an­ty­se­mi­tyzm, ju­do­fo­bia, ju­de­o­fo­bia, ży­do­fo­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. nie­na­wiść do Żydów i wszyst­kie­go, co ży­dow­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ży­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Żydzi

1. wyz­naw­ca ju­da­iz­mu;
2. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: osoba skąpa;
3. po­tocz­nie: osoba chy­tra, spryt­na, za­wsze pa­trzą­ca na swój in­te­res


Nie mylić z: żydzi – wyz­naw­cy ju­da­iz­mu.

Ta stro­na do­ty­czy na­ro­du. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tego słowa.

Żydzi (z hebr. "Je­hu­di", dosł. "po­cho­dzą­cy z Judy"; יהודים, jid. Jidn, ייִדן, la­di­no ג׳ודיוס "Gju­dios") – naród se­mic­ki, za­miesz­ku­ją­cy w sta­ro­żyt­no­ści Pa­le­sty­nę (okre­śla­ny wtedy jako He­braj­czy­cy albo Iz­ra­e­li­ci), po­słu­gu­ją­cy się wów­czas ję­zy­kiem he­braj­skim, a w śred­nio­wie­czu i cza­sach no­wo­żyt­nych miesz­ka­ją­cy w dia­spo­rze na całym świe­cie i po­słu­gu­ją­cy się wie­lo­ma róż­ny­mi ję­zy­ka­mi, w re­zul­ta­cie czego nie­sta­no­wią­cy jed­no­li­tej grupy re­li­gij­nej i et­nicz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żydziak

po­gard­li­wie, z nie­chę­cią o mło­dzień­cu, chłop­cu ży­dow­skim; Ży­dziak, żydek (Żydek), ży­dłak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) obraź. żyd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydzieć

po­tocz­nie: sta­wać się ską­pym; ską­pieć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zży­dzieć)

 (1.1) pot. sta­wać się ską­pym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydzina

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. o Ży­dzie


Źródła:

Wiktionary

Żydzisko

po­gard­li­wie: Żyd; pej­so­wa­ty, parch, gu­dłaj, Mo­siek (mo­siek)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. od Żyd

 (1.2) po­gard. lub żart. o Ży­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydziątko

zdrob­nie­nie od: Ży­dzię


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­ciąt­ko bę­dą­ce wyz­naw­cą ju­da­izm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydzić

po­gard­li­wie: ską­pić na coś pie­nię­dzy


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. po­ży­dzić)

 (1.1) pot. grub. ską­pić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydzię

daw­niej: ży­dow­skie dziec­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ży­dow­skie dziec­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydówa

pe­jo­ra­tyw­nie o ży­dów­ce


Źródła:

SJP.pl

Żydóweczka

zdrob­nie­nie od: Ży­dów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ży­dów­ka

 (1.2) żart. o ży­dów­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydówka

wyz­naw­czy­ni ju­da­iz­mu; iz­ra­e­lit­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni ju­da­iz­mu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żydłaczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ży­dła­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Żydłaczyć

mówić po pol­sku z in­to­na­cją ży­dow­ską


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mówić po pol­sku z in­to­na­cją cha­rak­te­ry­stycz­ną dla Żydów

 (1.2) bu­do­wać błęd­ną lo­gi­kę ko­rzyst­ną dla au­to­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żydłak

po­gard­li­wie, z nie­chę­cią o mło­dzień­cu, chłop­cu ży­dow­skim; ży­dziak (Ży­dziak), żydek (Żydek)


Źródła:

SJP.pl

Żygadło

ro­śli­na z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Środ­ko­wej, o zie­lo­nych, so­czy­stych pę­dach, oka­za­łych kwia­tach i ja­dal­nych u niek­tó­rych ga­tun­ków owo­cach; opun­cja


Źródła:

SJP.pl

Żygolak

męż­czyz­na czer­pią­cy ko­rzy­ści ze zna­jo­mo­ści z ko­bie­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Żygulowsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie sa­mar­skim, po­ło­żo­ne nad Wołgą;


Ży­gu­lowsk ( Жигулёвск) – mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie sa­mar­skim nad Wołgą.

Mia­sto pow­sta­ło w 1952 roku. Jego pow­sta­nie zwią­za­ne było z bu­do­wą Woł­żań­skiej Elek­trow­ni Wod­nej o mocy 2300 MW.

W mie­ście znaj­du­je się sie­dzi­ba za­rzą­du Parku Na­ro­do­we­go „Sa­mar­ska­ja Łuka” i Re­zer­wa­tu Ży­gu­liń­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żygulowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ży­gu­low­skiem, do­ty­czą­cy Ży­gu­low­ska


Źródła:

Wiktionary

Żygulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żyjąca

ko­bie­ta ży­ją­ca w cza­sie te­raź­niej­szym; ko­bie­ta żywa


Źródła:

SJP.pl

Żyjący

osoba ży­ją­ca w cza­sie te­raź­niej­szym; osoba żywa


Źródła:

SJP.pl

Żyjątko

mi­kro­sko­pij­ny or­ga­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­wiel­kie stwo­rze­nie, or­ga­nizm mi­kro­sko­pij­nych roz­mia­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żylaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od żylak


Źródła:

Wiktionary

Żylak

nad­mier­ne roz­sze­rze­nie lub wy­dłu­że­nie żyły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. nad­mier­ne roz­sze­rze­nie żyły;

 (1.2) mykol. grzyb z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phle­bia|Fr.|ref=tak.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żylakowatość

skłon­ność do two­rze­nia się ży­la­ków


Źródła:

SJP.pl

Żylakowaty

do­ty­czą­cy ży­la­ków, zwią­za­ny z ży­la­ka­mi (np. zmia­ny ży­la­ko­wa­te, wy­prysk ży­la­ko­wa­ty)


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od żylak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żylakowy

→ żylak


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ży­la­kiem, do­ty­czą­cy ży­la­ka


Patrz:żylak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żylasty

1. ma­ją­cy wy­raź­nie wi­docz­ne żyły;
2. po­dob­ny do żył, przy­po­mi­na­ją­cy żyły


przy­miot­nik

 (1.1) o wy­raź­nie wi­docz­nych, wy­dat­nych ży­łach

 (1.2) kulin. za­wie­ra­ją­cy za dużo tkan­ki łącz­nej (za­miast mię­śnio­wej)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żylenica

ży­le­ni­ca nad­wod­na, ży­le­ni­ca po­spo­li­ta - ga­tun­ki owada z rzędu wiel­kos­krzy­dłych


Źródła:

SJP.pl

Żyleniec

ro­śli­na dwu­li­ścien­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Żyleta

1. zgru­bie­nie od: ży­let­ka;
2. po­tocz­nie okre­śle­nie cze­goś, co może być ostre, wy­raź­ne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyletka

cien­ka blasz­ka z dwu­stron­nym ostrzem, wy­ko­rzy­sty­wa­na w ma­szyn­kach do go­le­nia, tem­pe­rów­kach itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­lo­we dwu­stron­ne ostrze, umie­szcza­ne w ma­szyn­ce do go­le­nia;


Ży­let­ka – ostrze ma­szyn­ki do go­le­nia, które w prze­ci­wień­stwie do brzyt­wy umoż­li­wia­ją usu­wa­nie za­ro­stu na twa­rzy i owło­sie­nia z in­nych czę­ści ciała w bez­piecz­ny spo­sób, znacz­nie re­du­ku­jąc moż­li­wość zra­nie­nia, nawet jeśli jest uży­wa­na przez osobę nie­doś­wiad­czo­ną. Współ­czes­ne ży­let­ki wy­ko­ny­wa­ne są ze stali nier­dzew­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyletkowiec

śro­do­wi­sko­wo: chu­li­gan no­szą­cy przy sobie nóż o ży­let­ko­wym ostrzu


Źródła:

SJP.pl

Żyletkowy

przy­miot­nik od: ży­let­ka


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ży­let­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żylice

wieś w Pol­sce


Ży­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Kröben (krob­skim) w re­jen­cji poz­nań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żylicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żylina

mia­sto w Sło­wa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Sło­wa­cji;


Ży­li­na (słow. "Žilina", węg. "Zsol­na", niem. "Sil­le­in") – mia­sto w pół­noc­nej Sło­wa­cji, sie­dzi­ba władz kraju ży­liń­skie­go i po­wia­tu Ży­li­na. Pod ko­niec 2019 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą ponad 80 tys., Ży­li­na zaj­mo­wa­ła czwar­te miej­sce pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści na Sło­wa­cji. Głów­ny oś­ro­dek re­gio­nu Do­li­ny Wagu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żylinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­li­ny


Źródła:

Wiktionary

Żylinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­li­ny


Źródła:

Wiktionary

Żylis

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żylis-Gara

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żylistek

ro­dzaj z ro­dzi­ny hor­ten­sjo­wa­tych, obej­mu­ją­cy ponad 50 ga­tun­ków krze­wów ze wschod­niej Azji oraz Mek­sy­ku; niek­tó­re ga­tun­ki sa­dzo­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. krzew z ro­dzi­ny hor­ten­sjo­wa­tych;


Ży­li­stek ("De­ut­zia" Thunb.) – ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny hor­ten­sjo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 72 ga­tun­ków. W ogrom­nej więk­szo­ści wy­stę­pu­ją one na­tu­ral­nie w Azji wschod­niej (50 ga­tun­ków ro­śnie w Chi­nach, z czego 41 to en­de­mi­ty tego kraju), kilka ro­śnie także w Ame­ry­ce Środ­ko­wej (w Mek­sy­ku). Wy­stę­pu­ją na ska­li­stych zbo­czach, w la­sach, czę­sto przy cie­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyliński

→ Ży­li­na


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ży­li­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Żylina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żylność

→ żylny


Patrz:żylny

Źródła:

SJP.pl

Żylny

zwią­za­ny z żyłą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z żyłą, do­ty­czą­cy żyły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żymełka

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żymierski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żymlok

tra­dy­cyj­na ślą­ska węd­li­na z miąż­szu bułki, krwi oraz po­dro­bów w osłon­ce z je­li­ta, przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem kieł­ba­sę, a kon­sy­sten­cją ka­szan­kę; buł­czan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. buł­czan­ka;


Żym­lok lub żem­lok (niem. Sem­mel­wurst, śl-niem. Sam­mel­wurscht, także "zem­lok", "zem­lo­uk") – tra­dy­cyj­na ślą­ska węd­li­na po­dro­bo­wa, pro­du­ko­wa­na daw­niej przy okaz­ji świ­nio­bi­cia, by wy­ko­rzy­stać wszyst­kie skład­ni­ki tuszy wie­przo­wej. Poza ob­sza­rem Ślą­ska wy­stę­pu­je pod nazwą buł­czan­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żymulka

ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; wi­cio­krzew


Źródła:

SJP.pl

Żymła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. bułka


Źródła:

Wiktionary

Żyn

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych; Esco­be­dia


Źródła:

SJP.pl

Żynda

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żyndul

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żyniaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Ko­cie­wie. ślub, oże­nek


Źródła:

Wiktionary

Żynich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. pan młody


Źródła:

Wiktionary

Żynić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żenić


Źródła:

Wiktionary

Żyntyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spoż. żę­ty­ca


Źródła:

Wiktionary

Żynóć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­ga­niać, gnać (o bydle)


Źródła:

Wiktionary

Żyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. żer

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. do­sta­tek

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. duża ilość cze­goś ma­łe­go


Źródła:

Wiktionary

Żyra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|ż. skró­ce­nie imie­nia Ży­ro­sła­wa


Źródła:

Wiktionary

Żyrafa

ro­śli­no­żer­ny ssak wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce, zwie­rzę o cha­rak­te­ry­stycz­nej, dłu­giej szyi i pło­wym uma­szcze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gi­raf­fa|Bris­son|ref=tak., ssak z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, z cha­rak­te­ry­stycz­ną długą szyją, ży­ją­ce na afry­kań­skich sa­wan­nach;

 (1.2) muz. dawna od­mia­na kla­wi­kor­du;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrafi

→ ży­ra­fa; ży­ra­fo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ży­ra­fą, do­ty­czą­cy ży­ra­fy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ży­ra­fy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) po­dob­ny do ży­ra­fy, taki jak u ży­ra­fy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrafiarnia

miej­sce za­miesz­ka­nia żyraf


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. miej­sce ho­dow­li żyraf


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrafijo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gi­raf­fa|Bris­son|ref=tak., ży­ra­fa


Źródła:

Wiktionary

Żyrafiątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: ży­ra­fię


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. mała ży­ra­fa

 (1.2) zool. młode ży­ra­fy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrafię

młode ży­ra­fy; ży­ra­fiąt­ko


Źródła:

SJP.pl

Żyrafka

1. zdrob­nie­nie od: ży­ra­fa;
2. ży­raf­ka ma­da­ga­skar­ska - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny po­dry­jo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Żyrafowate

ro­dzi­na afry­kań­skich ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, prze­żu­wa­czy, o cha­rak­te­ry­stycz­nych wy­pust­kach kost­nych na czub­ku głowy po­kry­tych owło­sio­ną skórą, obej­mu­ją­ca dwa ga­tun­ki: ży­ra­fę i okapi; ży­ra­fy


Ży­ra­fo­wa­te (Gi­raf­fi­dae) – ro­dzi­na du­żych ssa­ków z po­drzę­du prze­żu­wa­czy (Ru­mi­nan­tia) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la) obej­mu­ją­ca dwa ro­dza­je ży­ją­ce współ­cze­śnie i sze­reg ro­dza­jów wy­mar­łych. Oba obec­nie ży­ją­ce ro­dza­je za­sied­la­ją Afry­kę.

Najw­cze­śniej da­to­wa­ne szcząt­ki przod­ków ży­ra­fo­wa­tych na­le­żą do przed­sta­wi­cie­li ro­dza­ju "Cli­ma­co­ce­ras" na­le­żą­ce­go do ro­dzi­ny Cli­ma­co­ce­ra­ti­dae, ży­ją­ce­go we wczes­nym mio­ce­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyrafowaty

1. po­dob­ny do ży­ra­fy
2. o ce­chach ży­ra­fo­wa­tych


przy­miot­nik

 (1.1) pot. po­dob­ny do ży­ra­fy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrafowy

→ ży­ra­fa; ży­ra­fi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ży­ra­fy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrafy

ro­dzi­na afry­kań­skich ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, prze­żu­wa­czy, o cha­rak­te­ry­stycz­nych wy­pust­kach kost­nych na czub­ku głowy po­kry­tych owło­sio­ną skórą, obej­mu­ją­ca dwa ga­tun­ki: ży­ra­fę i okapi; ży­ra­fo­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Żyrakowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­ra­ko­wa


Źródła:

Wiktionary

Żyrakowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­ra­ko­wa


Źródła:

Wiktionary

Żyrakowski

przy­miot­nik od: Ży­ra­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ży­ra­ko­wa, zwią­za­ny z Ży­ra­ko­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyraków

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;


Ży­ra­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Ży­ra­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Ży­ra­ków oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Trój­cy Prze­najś­więt­szej na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Dę­bi­ca Wschód.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyrandol

forma lampy z kil­ko­ma roz­ga­łę­zie­nia­mi, głów­nie ozdob­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdob­na, naj­czę­ściej wie­lo­ra­mien­na, lampa wi­szą­ca pod su­fi­tem

 (1.2) ro­dzaj ra­kie­ty świetl­nej spu­szcza­nej przez bom­bow­ce

 (1.3) slang. sa­mo­bój­ca


Ży­ran­dol (z fr. "gi­ran­do­le") – zaz­wy­czaj lampa elek­trycz­na lub świecz­nik mon­to­wa­ny do su­fi­tu po­mie­szcze­nia. Wy­stę­pu­je za­rów­no w miesz­ka­niach, jak i w wiel­ko­ga­ba­ry­to­wych sa­lach, ho­lach i wi­dow­niach. Za­wie­ra od jed­ne­go do bar­dzo wielu punk­tów świetl­nych. W po­mie­szcze­niach bar­dzo wiel­kich może mieć skom­pli­ko­wa­ną kon­struk­cję i skła­dać się z wiel­kiej ilo­ści ele­men­tów ozdob­nych, czę­sto szkla­nych lub krysz­ta­ło­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyrandolik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ży­ran­dol


Źródła:

Wiktionary

Żyrandolowy

przy­miot­nik od: ży­ran­dol


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ży­ran­dol


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrant

ten, kto po­rę­czył za kogoś spła­tę sumy weks­lo­wej; po­rę­czy­ciel, gwa­rant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. osoba po­rę­cza­ją­ca za kogoś spła­tę sumy weks­lo­wej;


Ży­rant ( gi­ran­te od gi­ra­re „obra­cać, ży­ro­wać” z giro „obrót; obieg; żyro” od gyrus „krąg, wolta, obieg” z gr. "gýros" „koło; krąg”) – po­tocz­ne okre­śle­nie po­rę­czy­cie­la, czyli osoby pot­wier­dza­ją­cej moż­li­wość spła­ty zo­bo­wią­za­nia fi­nan­so­we­go innej osoby. W przy­pad­ku gdy osoba od­po­wie­dzial­na za re­gu­la­cję zo­bo­wią­za­nia nie wy­wią­zu­je się ze swo­ich obo­wiąz­ków, ich cię­żar przej­mu­je ży­rant. Ma on wtedy prawo do­cho­dze­nia tych na­leż­no­ści od dłuż­ni­ka. Umowę po­rę­cze­nia re­gu­lu­ją prze­pi­sy Ko­dek­su cy­wil­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyrantka

→ ży­rant


Patrz:żyrant

Źródła:

SJP.pl

Żyrardowianin

miesz­ka­niec Ży­rar­do­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­rar­do­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ży­rar­do­wa, uro­dzo­na w Ży­rar­do­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrardowianka

miesz­kan­ka Ży­rar­do­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­rar­do­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ży­rar­do­wa, uro­dzo­na w Ży­rar­do­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrardowski

→ Ży­rar­dów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ży­rar­do­wa, zwią­za­ny z Ży­rar­do­wem


Patrz:Żyrardów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrardynka

słod­ko­wod­na ryba ży­wo­rod­na z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych; że­rar­dyn­ka, ży­wo­ród­ka me­ta­licz­na


Ży­rar­dyn­ka, że­rar­dyn­ka me­ta­licz­na, ży­wo­ród­ka me­ta­licz­na, ("Gi­rar­di­nus me­tal­li­cus") – ży­wo­rod­na ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych (Po­e­ci­lii­dae) wy­stę­pu­ją­ca na te­re­nie wód Kuby i Ko­sta­ry­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyrardów

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;


}|- class="gra­fi­ka iboxs"

Ży­rar­dów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu ży­rar­dow­skie­go, cza­sem za­li­cza­ne jako wcho­dzą­ce w skład aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej, na Rów­ni­nie Ło­wic­ko-Błoń­skiej, nad rzeką Pisią Gą­go­li­ną, 45 km na po­łud­nio­wy za­chód od War­sza­wy i 90 km na pół­noc­ny wschód od Łodzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyrat

osoba, na rzecz któ­rej od­stą­pio­no wek­sel lub czek; in­do­sa­ta­riusz, in­do­sat


Źródła:

SJP.pl

Żyrau

lu­do­wy poeta i pie­śniarz w kra­jach az­ja­tyc­kich; akyn, aszyk, ozan


Źródła:

SJP.pl

Żyrek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żyrinowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żyrka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kolka, ból brzu­cha

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­pa­le­nie wy­rost­ka ro­bacz­ko­we­go


Źródła:

Wiktionary

Żyrkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żyrny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. chęt­nie żrący (o zwie­rzę­ciu)


Źródła:

Wiktionary

Żyro

po­rę­cze­nie weks­lo­we; giro


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. praw. po­rę­cze­nie zo­bo­wią­za­nia przez ży­ran­ta;

 (1.2) zob. ży­ro­kom­pas.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z kołem, krę­giem lub wi­ro­wa­niem


Źródła:

Wiktionary

Żyrobus

au­to­bus na­pę­dza­ny ener­gią ki­ne­tycz­ną wi­ru­ją­ce­go koła za­ma­cho­we­go o dużej bez­wład­no­ści; gi­ro­bus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. au­to­bus czer­pią­cy ener­gię z koła za­ma­cho­we­go,


Ży­ro­bus ("gi­ro­bus") – au­to­bus czer­pią­cy ener­gię z koła za­ma­cho­we­go o dużym mo­men­cie bez­wład­no­ści. Au­to­bus na przy­stan­kach po­dłą­czał się do sieci ener­ge­tycz­nej i za po­mo­cą sil­ni­ka elek­trycz­ne­go roz­krę­cał koło za­ma­cho­we, aku­mu­lu­jąc w ten spo­sób ener­gię po­trzeb­ną do dal­szej jazdy. W rze­czy­wi­sto­ści, w celu wy­rów­na­nia mo­men­tu obro­to­we­go koła za­ma­cho­we­go, sto­so­wa­no dwa iden­tycz­ne koła osa­dzo­ne wspó­ło­sio­wo, lecz obra­ca­ją­ce się w prze­ciw­nych kie­run­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyrobusola

przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny w po­sta­ci obra­ca­ją­ce­go się wokół włas­nej osi pier­ście­nia, słu­żą­cy do okre­śla­nia kursu stat­ku po­wietrz­ne­go lub wod­ne­go; gi­ro­bu­so­la, ży­ro­kom­pas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. lotn. mors. elek­tro­me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do wska­zy­wa­nia kursu, wy­ko­rzy­stu­ją­ce wła­ści­wo­ści ży­ro­sko­pu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żar­łok


Źródła:

Wiktionary

Żyroklinometr

przy­rząd do okre­śla­nia kąta na­chy­le­nia sa­mo­lo­tu; gi­ro­kli­no­metr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd słu­ża­cy do okre­śla­nia kąta na­chy­le­nia sa­mo­lo­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrokompas

przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny w po­sta­ci obra­ca­ją­ce­go się wokół włas­nej osi pier­ście­nia, słu­żą­cy do okre­śla­nia kursu stat­ku po­wietrz­ne­go lub wod­ne­go; ży­ro­bu­so­la, gi­ro­bu­so­la, gi­ro­kom­pas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. lotn. mors. elek­tro­me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do wska­zy­wa­nia kursu, wy­ko­rzy­stu­ją­ce wła­ści­wo­ści ży­ro­sko­pu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyronda

ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne dzia­ła­ją­ce w cza­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej, sku­pia­ją­ce zwo­len­ni­ków mo­nar­chii kon­sty­tu­cyj­nej; ży­ron­dy­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. stron­nict­wo ży­ron­dy­stów w cza­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyrondysta

czło­nek ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go dzia­ła­ją­ce­go w cza­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej, czło­nek ży­ron­dy; (w licz­bie mno­giej) ży­ron­dy­ści - nazwa tego ugru­po­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek lub sym­pa­tyk ży­ron­dy, stron­nict­wa w cza­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej;

 (1.2) polit. przed­sta­wi­ciel ide­o­lo­gii ży­ron­dyz­mu

 (1.3) sport. pił­karz fran­cu­skie­go klubu spor­to­we­go Gi­ron­dins Bor­de­a­ux


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrondystka

→ ży­ron­dy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. człon­ki­ni lub sym­pa­tycz­ka ży­ron­dy, stron­nict­wa w cza­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej;


Patrz:żyrondysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrondystowski

przy­miot­nik

 (1.1) polit. hist. zwią­za­ny z ży­ron­dy­sta­mi, ży­ron­dą, do­ty­czą­cy ży­ron­dy­stów


Źródła:

Wiktionary

Żyrondystyczny

przy­miot­nik

 (1.1) polit. hist. zwią­za­ny z ży­ron­dy­sta­mi, ży­ron­dą, do­ty­czą­cy ży­ron­dy­stów


Źródła:

Wiktionary

Żyrondyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dok­try­na po­li­tycz­na ma­ją­ca po­czat­ki w Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej


Źródła:

Wiktionary

Żyrondyści

czło­nek ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go dzia­ła­ją­ce­go w cza­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej, czło­nek ży­ron­dy; (w licz­bie mno­giej) ży­ron­dy­ści - nazwa tego ugru­po­wa­nia


Ży­ron­dy­ści ( Gi­ron­dins) – nie­for­mal­ne stron­nict­wo po­li­tycz­ne z cza­sów re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, gru­pu­ją­ce głów­nie przed­sta­wi­cie­li in­te­li­gen­cji i bur­żu­az­ji, po­cząt­ko­wo sta­no­wią­ce prawe skrzy­dło ja­ko­bi­nów z pro­gra­mem mo­nar­chii kon­sty­tu­cyj­nej i rzą­dów par­la­men­tar­nych z za­cho­wa­niem swo­bód życia go­spo­dar­cze­go i re­li­gij­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyropilot

elek­tro­me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie, które za­stę­pu­je ster­ni­ka stat­ku, sa­mo­lo­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. urzą­dze­nie elek­tro­me­cha­nicz­ne, które za­stę­pu­je ster­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyroskop

1. sztyw­ny przed­miot, naj­czę­ściej krą­żek, szyb­ko obra­ca­ją­cy się do­o­ko­ła włas­nej osi sy­me­trii, sto­so­wa­ny m.in. w urzą­dze­niach na­wi­ga­cyj­nych; gi­ro­skop;
2. przy­rząd do wyz­na­cza­nia kursu sa­mo­lo­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. szyb­ko obra­ca­ją­cy się sztyw­ny obiekt za­cho­wu­ją­cy stały kie­ru­nek osi obro­tu;

 (1.2) techn. kom­pas wy­ko­rzy­stu­ją­cy wła­ści­wo­ści ży­ro­sko­pu (1.1);


Ży­ro­skop (gi­ro­skop; γῦρος – obrót, σκοπέω – ob­ser­wo­wać) – urzą­dze­nie do po­mia­ru lub utrzy­my­wa­nia orien­ta­cji prze­strzen­nej, dzia­ła­ją­ce na pod­sta­wie za­sa­dy za­cho­wa­nia mo­men­tu pędu. Zo­stał wy­na­le­zio­ny przez fran­cu­skie­go fi­zy­ka Jeana Fo­u­ca­ul­ta w 1852 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyroskopowy

przy­miot­nik od: ży­ro­skop; gi­ro­sko­po­wy


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ży­ro­skop


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrostat

przy­rząd ży­ro­sko­po­wy utrzy­mu­ją­cy w rów­no­wa­dze ciała, w któ­rych jest umie­szczo­ny, np. usta­wio­ny na stat­ku speł­nia rolę sta­bi­li­za­to­ra prze­ciw­dzia­ła­ją­ce­go ko­ły­sa­niu, umie­szczo­ny wew­nątrz wa­go­nu kolei jed­no­szy­no­wej za­pew­nia mu trwa­łą rów­no­wa­gę; gi­ro­stat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd ży­ro­sko­po­wy utrzy­mu­ją­cy rów­no­wa­gę ciała, w któ­rym jest umie­szczo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrosław

imię mę­skie


Ży­ro­sław, Że­ro­sław (],]) – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "żyro-" („po­karm, czyn­ność je­dze­nia, życie”) i "-sław" („sła­wić”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyrosławice

wieś w Pol­sce


Ży­ro­sła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyrotron

przy­rząd do po­mia­ru pręd­ko­ści ką­to­wej; gi­ro­tron


Źródła:

SJP.pl

Żyrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ży­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Żyrować

1. po­rę­czać (po­rę­czyć) za osobę po­ży­cza­ją­cą pie­nią­dze;
2. swoją po­sta­wą po­ka­zy­wać (po­ka­zać) innym, że po­pie­ra się dzia­ła­nia ja­kichś osób


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) hand. po­rę­czać spła­tę sumy weks­lo­wej za osobę po­ży­cza­ją­cą pie­nią­dze

 (1.2) hand. prze­ka­zy­wać wek­sel innej oso­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrowy

1. → żyro;
2. pie­niądz ży­ro­wy - pie­niądz za­pi­sa­ny na ra­chun­kach ban­ko­wych, kre­o­wa­ny przez banki ko­mer­cyj­ne; pie­niądz bez­go­tów­ko­wy (wkła­do­wy, de­po­zy­to­wy)


Źródła:

SJP.pl

Żyrytwa

ży­ryt­wa plusk­wo­wa­ta - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny ży­ryt­wo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Żyrytwowate

o ce­chach ży­ryt­wo­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Ży­ryt­wo­wa­te (Na­u­co­ri­dae) – ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych. Ro­dzi­na Na­u­co­ri­dae liczy około 400 ga­tun­ków, z któ­rych w Pol­sce wy­stę­pu­je jeden - ży­ryt­wa plusk­wo­wa­ta ("Na­u­co­ris ci­mi­co­i­des").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyrytwowaty

o ce­chach ży­ryt­wo­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Źródła:

SJP.pl

Żyrzyn

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;


Ży­rzyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Wy­so­czyź­nie Lu­bar­tow­skiej, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Ży­rzyn.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyrzynianin

miesz­ka­niec Ży­rzy­na (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­rzy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrzynianka

miesz­kan­ka Ży­rzy­na (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­rzy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrzyński

→ Ży­rzyn


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ży­rzy­na


Patrz:Żyrzyn

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyrów

wieś w Pol­sce


Żyrów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów. Leży nad rzeką Kra­ską.

W Śred­nio­wie­czu wieś znaj­do­wa­ła się przy dro­dze łą­czą­cej Gró­jec z Czer­skiem, która prze­bie­ga­ła pra­wym brze­giem Mol­ni­cy, przez Żyrów, Drwa­lew, Sta­ni­sze­wi­ce. Obec­nie leży przy tra­sie 50 – So­cha­czew, Gró­jec, Góra Kal­wa­ria, Mińsk Ma­zo­wiec­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyt

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: żyto

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. życie

 (2.2) gwara. żyto


Źródła:

Wiktionary

Żytawa

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech, w Sak­so­nii;


Ży­ta­wa ( Zit­tau; Žitawa, ; Žitava) – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Drez­no, w po­wie­cie Görlitz, przy gra­ni­cy z Pol­ską i Cze­cha­mi, w Łu­ży­cach Gór­nych. Do 31 lipca 2008 Ży­ta­wa była sto­li­cą po­wia­tu Löbau-Zit­tau.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żytawianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­ta­wy


Źródła:

Wiktionary

Żytawianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­ta­wy


Źródła:

Wiktionary

Żytawski

→ Ży­ta­wa (mia­sto w Niem­czech)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ży­ta­wy, zwią­za­ny z Ży­ta­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyteczko

zdrob­nie­nie od: żytko


Źródła:

SJP.pl

Żytelkowo

wieś w Pol­sce


Ży­tel­ko­wo (niem. "Sied­kow") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Bia­ło­gard. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 187 miesz­kań­ców. Jedna z naj­star­szych wsi po­wia­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żytkiejmianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żyt­kiejm


Źródła:

Wiktionary

Żytkiejmianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żyt­kiejm


Źródła:

Wiktionary

Żytkiejmski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żyt­kiejm


Źródła:

Wiktionary

Żytkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żytko

zdrob­nie­nie od: żyto


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. żyto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żytni

zro­bio­ny z żyta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy żyta (Se­ca­le L.)

 (1.2) wy­ko­na­ny z ziar­na żyta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żytnia

żyt­niów­ka; żyto;
1. wódka otrzy­my­wa­na z od­po­wied­nio prze­ro­bio­ne­go żyta, na­stęp­nie zmie­sza­ne­go z rozt­wo­rem spi­ry­tu­su i od­ce­dzo­ne­go;
2. po­tocz­nie o kie­lisz­ku lub bu­tel­ce ta­kiej wódki


Żyt­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Siedl­ce. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży 5 km od cen­trum Sied­lec, nad Mu­chaw­ką do­pły­wem Liwca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żytnianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żytna


Źródła:

Wiktionary

Żytnianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żytna


Źródła:

Wiktionary

Żytniański

przy­miot­nik od: Żytno


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Żytna, zwią­za­ny z Żyt­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żytniowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żyt­nio­wa


Źródła:

Wiktionary

Żytniowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żyt­nio­wa


Źródła:

Wiktionary

Żytniowski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żyt­nio­wa


Źródła:

Wiktionary

Żytnisko

pole po ze­bra­niu ros­ną­ce­go na nim żyta


Źródła:

SJP.pl

Żytniów

wieś w Pol­sce


Żyt­niów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Rud­ni­ki. Hi­sto­rycz­nie wieś leży na te­re­nie ziemi wie­luń­skiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie czę­sto­chow­skim.

W skład so­łect­wa wcho­dzą po­nad­to miej­sco­wo­ści Ba­na­siów­ka, Bliź­nia­ki, Pień­ki, Haj­da­ma­ki, Igna­chy, Wy­to­ka, Staw­ki Żyt­niow­skie oraz Żu­ra­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żytniówka

żyt­nia; żyto;
1. wódka otrzy­my­wa­na z od­po­wied­nio prze­ro­bio­ne­go żyta, na­stęp­nie zmie­sza­ne­go z rozt­wo­rem spi­ry­tu­su i od­ce­dzo­ne­go;
2. po­tocz­nie o kie­lisz­ku lub bu­tel­ce ta­kiej wódki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. wódka z żyta

 (1.2) pot. bu­tel­ka lub kie­li­szek żyt­niów­ki (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żytno

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie łódz­kim;


Zo­bacz też: Żytno w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Żytno – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żytny

re­gio­nal­nie: żytni


Źródła:

SJP.pl

Żyto

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, po­pu­lar­ne zboże;
2. ziar­no ro­śli­ny o tej samej naz­wie;
3. po­tocz­nie: wódka otrzy­my­wa­na z od­po­wied­nio prze­ro­bio­ne­go żyta, na­stęp­nie zmie­sza­ne­go z rozt­wo­rem spi­ry­tu­su i od­ce­dzo­ne­go; też: kie­li­szek lub bu­tel­ka tej wódki; żyt­nia; żyt­niów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. roln. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­ca­le|L.|ref=tak., zbo­żo­wa ro­śli­na jed­no­rocz­na, dwu­let­nia lub wie­lo­let­nia z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) spoż. roln. ziar­no żyta (1.1)

 (1.3) pot. wódka żyt­nia

 (1.4) uczn. ładna dziew­czy­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) forma be­zo­so­bo­wa czasu przesz­łe­go (be­zo­sob­nik) od: żyć


Żyto ("Se­ca­le" L.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych, rza­dziej dwu­let­nich z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Liczy 9 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­pie, w pół­noc­nej Afry­ce oraz za­chod­niej Azji, na wscho­dzie się­ga­jąc po za­chod­nie Hi­ma­la­je i re­gion Sin­ciang w za­chod­nich Chi­nach. Jeden ga­tu­nek ("S. afri­ca­num") ro­śnie w Po­łud­nio­wej Afry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żytomierski

1. → Ży­to­mierz;
2. obwód ży­to­mier­ski - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ży­to­mie­rza, zwią­za­ny z Ży­to­mie­rzem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żytomierz

mia­sto ob­wo­do­we na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, na wy­ży­nie Wo­łyń­sko-Po­dol­skiej;


Ży­to­mierz (ukr. Житомир, "Ży­to­myr") – mia­sto ob­wo­do­we w środ­ko­wo-za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny, nad rzeką Te­te­rew, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du i re­jo­nu ży­to­mier­skie­go. Oś­ro­dek prze­my­słu ma­szy­no­we­go, me­ta­lo­we­go, lek­kie­go, spo­żyw­cze­go i che­micz­ne­go, a także oś­ro­dek kul­tu­ral­ny z te­a­tra­mi i mu­ze­a­mi oraz cen­trum szkol­nict­wa wyż­sze­go. Po­nad­to ważny węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny z por­tem lot­ni­czym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żytomierzanin

miesz­ka­niec Ży­to­mie­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­to­mie­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żytomierzanka

miesz­kan­ka Ży­to­mie­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­to­mie­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żytowaty

tu­rzy­ca ży­to­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Żytowice

wieś w Pol­sce


Ży­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Pa­bia­ni­ce. Wieś jest czę­ścią so­łect­wa Ży­to­wi­ce, w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież wieś Wy­sie­radz.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest na Wy­so­czyź­nie Ła­skiej.

Pry­wat­na wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie szad­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go, włas­ność kra­kow­skiej ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żytowiecczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­to­wiec­ka


Źródła:

Wiktionary

Żytowiecczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­to­wiec­ka


Źródła:

Wiktionary

Żytowiecki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ży­to­wiec­ka


Źródła:

Wiktionary

Żytowo

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żytwin

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wa­wrzyn­ko­wa­tych; Dais


Źródła:

SJP.pl

Żyw

daw­niej, naj­czę­ściej o czło­wie­ku: żywy, ży­ją­cy, nie­mart­wy; obec­nie wyraz sto­so­wa­ny rzad­ko, wy­łącz­nie w wy­ra­że­niach:
a) "kto żyw" - ten, który żyje;
b) "pókim żyw" - póki żyję


przy­miot­nik

 (1.1) żywy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyw.

1. skrót od: ży­wot­ny;
2. skrót od: ży­wiec­ki;
3. skrót od: ży­wie­nie;
4. skrót od: żyw­ność


Źródła:

SJP.pl

Żywa

1. ży­ją­cy, wła­ści­wy ży­ją­ce­mu or­ga­niz­mo­wi;
2. pełen ener­gii, ruch­li­wy, ży­wot­ny;
3. in­ten­syw­ny, wy­raź­ny, ja­skra­wy;
4. o stylu nar­ra­cji itp.: wart­ki, ek­spre­syw­ny;
5. praw­dzi­wy, na­tu­ral­ny, szcze­ry (np. żywe za­in­te­re­so­wa­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. bo­gi­ni życia u Sło­wian po­łab­skich


Żywa (łac. "Siwa") – bo­gi­ni ple­mie­nia Obo­dry­tów Sło­wian po­łab­skich. Bo­gi­ni tak po­ja­wia się je­dy­nie w "Kro­ni­ce" Hel­mol­da z Bo­zo­wa. Opi­sy­wał on wzmac­nia­nie się kultu po­gań­skie­go za cza­sów rzą­dów Ni­klo­ta:

Odra­dzał się w owych dniach po całej Sło­wiań­szczyź­nie wie­lo­ra­ki kult bał­wa­nów i prak­ty­ki za­bo­bon­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywago

Jurij Ży­wa­go - po­stać fik­cyj­na z po­wie­ści "Dok­tor Ży­wa­go" Bo­ri­sa Pa­ster­na­ka


Źródła:

SJP.pl

Żywcem

w sta­nie żywym, jako ży­we­go


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) tak, że ktoś lub coś żyje pod­czas pew­nej czyn­no­ści, któ­rej jest obiek­tem

 (1.2) przen. tak, że coś jest iden­tycz­ne z ory­gi­na­łem

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) N. lp. od ży­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywcowy

→ ży­wiec (żywa przy­nę­ta z ma­łych rybek)


Źródła:

SJP.pl

Żywczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żywczanin

miesz­ka­niec Żywca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żywca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywczanka

miesz­kan­ka Żywca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żywca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywczyk

żywa rybka na ha­czy­ku, słu­żą­ca za przy­nę­tę; ży­wiec


Źródła:

SJP.pl

Żywcówka

po­tocz­nie: me­to­da ło­wie­nia ryb na żywą przy­nę­tę


Źródła:

SJP.pl

Żywiak

ży­wiak chle­bo­wiec - nie­wiel­ki chrząszcz z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Żywica

przez­ro­czy­sta wy­dzie­li­na ko­mó­rek ro­ślin­nych, za­wie­ra­ją­ca ter­pen­ty­nę i olej­ki ete­rycz­ne oraz inne płyn­ne i stałe sub­stan­cje; sto­so­wa­na w lecz­nict­wie i wielu ga­łę­ziach prze­my­słu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. pół­przez­ro­czy­sta wy­dzie­li­na ko­mó­rek ro­ślin­nych, za­wie­ra­ją­ca wę­glo­wo­da­ny (ter­pen­ty­nę) i olej­ki ete­rycz­ne oraz inne płyn­ne i stałe sub­stan­cje;


Ży­wi­ca – sub­stan­cja wyt­wa­rza­na w niek­tó­rych ro­śli­nach, naj­czę­ściej w drze­wach, szcze­gól­nie igla­stych. Znaj­du­je się w spe­cjal­nych prze­strze­niach mię­dzy­ko­mór­ko­wych lub prze­wo­dach ży­wicz­nych, a wyt­wa­rza­na jest przez ota­cza­ją­ce je ko­mór­ki wy­dziel­ni­cze (ży­wi­co­rod­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywiciel

1. żywy or­ga­nizm, któ­re­go kosz­tem żyje pa­so­żyt;
2. osoba, która kogoś utrzy­mu­je, do­star­cza środ­ków nie­zbęd­nych do życia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto żywi lub utrzy­mu­je

 (1.2) biol. or­ga­nizm ży­wią­cy pa­so­ży­ta


Ży­wi­ciel – or­ga­nizm, na któ­re­go koszt żyje pa­so­żyt doj­rza­ły lub jego po­sta­cie roz­wo­jo­we. Pa­so­ży­ty po­zo­sta­ją w róż­nych związ­kach z ży­wi­cie­la­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywicielka

1. żywy or­ga­nizm żeń­ski, któ­re­go kosz­tem żyje pa­so­żyt;
2. ko­bie­ta, która kogoś utrzy­mu­je, do­star­cza środ­ków nie­zbęd­nych do życia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ży­wią­ca lub utrzy­mu­ją­ca

 (1.2) przen. zie­mia, rola także. krowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żywicodajny

wy­dzie­la­ją­cy ży­wi­cę; ży­wi­co­rod­ny


Źródła:

SJP.pl

Żywicorodny

wy­dzie­la­ją­cy ży­wi­cę


Źródła:

SJP.pl

Żywicowaty

o wła­ści­wo­ściach po­dob­nych do ży­wi­cy


Źródła:

SJP.pl

Żywicować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­do­by­wać ży­wi­cę z drzew igla­stych

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) bot. wy­dzie­lać ży­wi­cę


Źródła:

Wiktionary

Żywicowy

→ ży­wi­ca; ży­wicz­ny, ży­wi­czy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ży­wi­cą, do­ty­czą­cy ży­wi­cy

przy­miot­nik

 (2.1) zwie­ra­ją­cy ży­wi­cę, wyt­wo­rzo­ny z ży­wi­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywiczan

sól kwasu ży­wicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Żywiczarski

→ ży­wi­czarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pracą ży­wi­cza­rza, do­ty­czą­cy ży­wi­cza­rza


Patrz:żywiczarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywiczarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) leśn. ro­bot­nik leśny ży­wi­cu­ją­cy drze­wa


Źródła:

Wiktionary

Żywiczka

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; czy­ściec


Źródła:

SJP.pl

Żywiczlin

ży­wicz­lin czte­ro­kla­po­wy - drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; san­da­rak, cy­przyk czte­ro­kla­po­wy


Ży­wicz­lin, cy­przyk, kie­lisz­niak ("Cal­li­tris") – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych ("Cu­pres­sa­ce­ae"). Obej­mu­je 16 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Au­stra­lii (14 ga­tun­ków) oraz na Nowej Ka­le­do­nii (dwa ga­tun­ki). Więk­szość ga­tun­ków ro­śnie na su­chych ob­sza­rach w Au­stra­lii i do­brze znosi susze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ży­wicz­ne


Źródła:

Wiktionary

Żywiczny

→ ży­wi­ca; ży­wi­czy, ży­wi­co­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który za­wie­ra ży­wi­cę; pełen ży­wi­cy; pach­ną­cy ży­wi­cą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywiczy

→ ży­wi­ca; ży­wicz­ny, ży­wi­co­wy


Źródła:

SJP.pl

Żywiec

1. ogół zwie­rząt przez­na­czo­nych na ubój;
2. żywa rybka słu­żą­ca jako przy­nę­ta do ło­wie­nia ryb dra­pież­nych;
3. daw­niej: żywa isto­ta;
4. daw­niej: osoba żwawa, ruch­li­wa, pełna życia;
5. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. zwie­rzę­ta przez­na­czo­ne do uboju

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) wędk. żywa przy­nę­ta z ma­łych rybek

 (2.2) spoż. piwo marki Ży­wiec


Ży­wiec ( Sa­y­busch) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu ży­wiec­kie­go. Sta­no­wi gminę miej­ską.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2022 mia­sto li­czy­ło 29 878 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywiecczyzna

ge­o­gra­ficz­ny i hi­sto­rycz­ny re­gion w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na obej­mu­ją­ca oko­li­ce Żywca;


Ży­wiec­czyz­na – re­gion ge­o­gra­ficz­ny i et­no­gra­ficz­ny w po­łud­nio­wej Pol­sce, sta­no­wi część Ma­ło­pol­ski (leży w jej po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści), w po­łud­nio­wej czę­ści obec­ne­go wo­je­wództ­wa ślą­skie­go i po­łud­nio­wo-za­chod­niej ma­ło­pol­skie­go, ze sto­li­cą w Żywcu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywiecka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. ro­dzaj kieł­ba­sy z mięsa wie­przo­we­go

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: ży­wiec­ki


Źródła:

Wiktionary

Żywiecki

→ Ży­wiec (mia­sto), → Ży­wiec­czyz­na (zie­mia ży­wiec­ka)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Żywca, zwią­za­ny z Żyw­cem

 (1.2) od­no­szą­cy się do Ży­wiec­czyz­ny, zwią­za­ny z Ży­wiec­czyz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywieckie

→ Ży­wiec (mia­sto), → Ży­wiec­czyz­na (zie­mia ży­wiec­ka)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion ge­o­gra­ficz­no-kul­tu­ro­wy w po­łud­nio­wej Pol­sce z mia­stem Ży­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: żywo


Źródła:

SJP.pl

Żywienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|żywić.


Źródła:

Wiktionary

Żywieniowiec

osoba zaj­mu­ją­ca się ży­wie­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy (op­cjo­nal­nie żeń­ski)

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ży­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywieniowy

do­ty­czą­cy ży­wie­nia, odży­wa­nia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ży­wie­niem, do­ty­czą­cy ży­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywieniówka

po­tocz­nie:
1. szko­ła ga­stro­no­micz­na;
2. ga­stro­no­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szko­ła ga­stro­no­micz­na

 (1.2) pot. ga­stro­no­mia

 (1.3) pot. ogół ludzi zaj­mu­ją­cych się ga­stro­no­mią

 (1.4) pot. ra­port ży­wie­nio­wy, ra­port ży­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywik

larwa sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów, ważny skład­nik mor­skie­go plank­to­nu


Żywik (ang.: "Zoea") - jest to larwa wy­stę­pu­ją­ca tylko u pan­ce­rzow­ców, nie wy­stę­pu­je w roz­wo­ju sko­ru­pia­ków niż­szych. Ce­chu­ją ją jed­no­li­ty gło­wo­tu­łów po­kry­ty ka­ra­pak­sem, seg­men­to­wa­ny tułów (pe­re­on) i od­włok.

Gło­wo­tu­łów za­o­pa­trzo­ny jest w parę oczu zło­żo­nych, osa­dzo­nych na słup­kach (u niek­tó­rych wy­stę­pu­je także oko na­u­pliu­so­we), dłu­gie ha­czy­ko­wa­te wy­rost­ki ułat­wia­ją­ce uno­sze­nie się na wo­dzie, jed­no­ga­łę­zio­we czuł­ki I, dwu­ga­łę­zio­we czuł­ki II, żu­wacz­ki i szczę­ki I i II.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, blm.

 (1.1) gwara. zwie­rzę­ta go­spo­dar­skie, bydło do­mo­we (ro­ga­te), gw-pl|Bia­ły­stok, Pod­ha­le. trzo­da

 (1.2) przest. gwara. isto­ta ży­ją­ca, stwo­rze­nie, ży­jąt­ko


Źródła:

Wiktionary

Żywioł

1. siła, którą nie kie­ru­je świa­do­mość;
2. w fi­lo­zo­fii: jeden z ele­men­tów two­rzą­cych świat ma­te­rial­ny: ogień, woda, zie­mia, po­wie­trze;
3. krąg za­in­te­re­so­wań, za­mi­ło­wań


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. jeden z ele­men­tów two­rzą­cych świat ma­te­rial­ny: ogień, woda, zie­mia, po­wie­trze

 (1.2) siła przy­ro­dy i jej prze­ja­wy, w szcze­gól­no­ści te gwał­tow­ne i po­tęż­ne

 (1.3) książk. siła, którą nie kie­ru­je świa­do­mość

 (1.4) książk. krąg za­in­te­re­so­wań, za­mi­ło­wań

 (1.5) książk. grupa ludzi two­rzą­cych okre­ślo­ną spo­łecz­ność, zbio­ro­wi­sko

 (1.6) książk. ele­ment, skład­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywiołak

w fan­ta­sty­ce: isto­ta ma­gicz­na sta­no­wią­ca ucie­le­śnie­nie da­ne­go ży­wio­łu, wła­da­ją­ca okre­ślo­ną siłą na­tu­ry; ele­men­tal


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywiołowiec

czło­wiek nie­kie­ru­ją­cy się roz­sąd­kiem, dzia­ła­ją­cy spon­ta­nicz­nie, ży­wio­ło­wo


Źródła:

SJP.pl

Żywiołowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ży­wio­ło­wo


Źródła:

SJP.pl

Żywiołowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ży­wio­ło­wy


Źródła:

Wiktionary

Żywiołowość

spon­ta­nicz­ność, gwał­tow­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co jest ży­wio­ło­we; cecha tych, któ­rzy są ży­wio­ło­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywiołowszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ży­wio­ło­wy; bar­dziej ży­wio­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Żywiołowy

przy­miot­nik od: ży­wioł


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest skut­kiem dzia­ła­nia ży­wio­łu na­tu­ry

 (1.2) po­ryw­czy, dziki, kie­ro­wa­ny sil­ny­mi emo­cji

 (1.3) nie­pla­no­wa­ny, spon­ta­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywisława

imię żeń­skie


Ży­wi­sła­wa – imię żeń­skie, praw­do­po­dob­nie ne­o­lo­gizm ut­wo­rzo­ny na wzór imion sło­wiań­skich. Człon "Żywi-" jest nie­spo­ty­ka­ny w sta­ro­pol­skich imio­nach dwucz­ło­no­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywitwa

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych (war­go­wych); Cle­o­nia


Źródła:

SJP.pl

Żywiutki

zdrob­nie­nie od: żywy


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: żywy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywić

po­si­lać się, jeść


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kar­mić, dawać jeść, utrzy­my­wać kogoś

 (1.2) przen. podn. od­czu­wać coś, czuć coś

 (1.3) przest. ob­da­rzać ży­ciem, siłą ży­cio­daj­ną, pod­trzy­my­wać życie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny żywić się

 (2.1) kar­mić sa­me­go sie­bie, jeść coś, odży­wiać się

 (2.2) ist­nieć lub roz­wi­jać się dzię­ki cze­muś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywkowo

1. wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywnica

drze­wo z ro­dzi­ny palm, upra­wia­ne głów­nie dla owo­ców; ko­ko­so­wiec


Źródła:

SJP.pl

Żywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: żywny


Źródła:

SJP.pl

Żywnościokilometr

od­le­głość, jaką po­ko­nu­je żyw­ność, zanim do­trze do od­bior­cy


Źródła:

SJP.pl

Żywnościowy

→ żyw­ność, np. ar­ty­ku­ły żyw­no­ścio­we, pro­duk­ty żyw­no­ścio­we


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z żyw­no­ścią, do­ty­czą­cy żyw­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywnościówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­mysł spo­żyw­czy, dział go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem żyw­no­ści

 (1.2) wy­dział, w niek­tó­rych służ­bach mun­du­ro­wych zaj­mu­ją­cy się wy­ży­wie­niem


Źródła:

Wiktionary

Żywność

to, czym się żywią or­ga­niz­my żywe; po­karm, po­ży­wie­nie, je­dze­nie, jadło, stra­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół pro­duk­tów spo­żyw­czych;


Żyw­ność, śro­dek spo­żyw­czy – pro­dukt przet­wo­rzo­ny, czę­ścio­wo przet­wo­rzo­ny lub nie­przet­wo­rzo­ny, przez­na­czo­ny lub na­da­ją­cy się do spo­ży­cia przez ludzi, w tym na­po­je, guma do żucia oraz wszel­kie sub­stan­cje do­da­wa­ne do żyw­no­ści w spo­sób za­mie­rzo­ny pod­czas wyt­wa­rza­nia, przy­go­to­wa­nia lub obrób­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywny

daw­niej:
1. praw­dzi­wy, szcze­ry;
2. po­żyw­ny, po­sil­ny; dziś tylko w zwro­tach: co (jak, gdzie, ile) się komu żyw­nie po­do­ba - co (jak, gdzie, ile) kto woli


przy­miot­nik

 (1.1) stpol. żywy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ener­gicz­ny

 (1.2) z duży na­tę­że­niem

 (1.3) uka­zu­jąc ja­skra­wość, dając blask

 (1.4) rzad. będąc żywym

 (1.5) muz. w szyb­kim tem­pie


Źródła:

Wiktionary

Żywobyci

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. życie


Źródła:

Wiktionary

Żywobycie

daw­niej: życie, ży­cio­rys


Źródła:

SJP.pl

Żywociarski

→ ży­wo­ciarz


Patrz:żywociarz

Źródła:

SJP.pl

Żywociarz

autor ży­wo­tów świę­tych; bio­graf


Źródła:

SJP.pl

Żywocice

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim;

 (1.2) geogr. część mia­sta Ha­wie­rzo­wa w kraju mo­raw­sko-ślą­skim, w po­wie­cie Kar­wi­na w Cze­chach;

 (1.3) hist. geogr. hi­sto­rycz­na pol­ska wieś na Za­ol­ziu


Ży­wo­ci­ce (niem. "Zywodczütz", 1934-1945 "Oder­wie­se") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na na Gór­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Krap­ko­wi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywocicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ży­wo­cic, zwią­za­ny z Ży­wo­ci­ca­mi


Źródła:

Wiktionary

Żywociczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ży­wo­cic


Źródła:

Wiktionary

Żywociczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ży­wo­cic


Źródła:

Wiktionary

Żywocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od żywot


Źródła:

Wiktionary

Żywocin

wieś po­ło­żo­na w Pol­sce w oko­li­cach Łodzi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywokost

ro­śli­na ziel­na, w Pol­sce po­spo­li­ta, ro­śnie na wil­got­nych łą­kach, w ro­wach i nad brze­ga­mi wód


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Symp­hy­tum|L.|ref=tak., by­li­na z ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych o zwi­sa­ją­cych kwia­tach z pro­mie­ni­stą, rur­ko­wa­to-dzwon­ko­wa­tą ko­ro­ną, ros­ną­ca w wil­got­nych la­sach, łą­kach i za­ro­ślach;


Ży­wo­kost ("Symp­hy­tum" L.) – ro­dzaj ro­ślin li­czą­cy około 27–35 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie (11 ga­tun­ków), w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, re­gio­nie Ka­u­ka­zu i Azji za­chod­niej (w Tur­cji 20 ga­tun­ków). W Pol­sce dziko rosną czte­ry ga­tun­ki (ży­wo­kost bul­wia­sty "S.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywokostny

→ ży­wo­kost; ży­wo­ko­sto­wy


Źródła:

SJP.pl

Żywokostowy

→ ży­wo­kost; ży­wo­kost­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ży­wo­ko­stu, spo­rzą­dzo­ny z ży­wo­ko­stu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywokoł

ścię­ty pro­sty pęd drze­wa li­ścia­ste­go, uży­wa­ny do szyb­kie­go za­drze­wia­nia dróg i osied­li; ży­wo­kół


Źródła:

SJP.pl

Żywokół

ścię­ty pro­sty pęd drze­wa li­ścia­ste­go, uży­wa­ny do szyb­kie­go za­drze­wia­nia dróg i osied­li; ży­wo­koł


Ży­wo­kół – frag­ment pędu drze­wa li­ścia­ste­go o dłu­go­ści ok. 1-3 m. Ze wzglę­du na zdol­ność wyt­wa­rza­nia ko­rze­ni przy­by­szo­wych i roz­wo­ju uś­pio­nych pąków sto­so­wa­ny do rozm­na­ża­nia drzew – zwła­szcza wierz­by i to­po­li. Na ży­wo­ko­ły sto­su­je się głów­nie ga­łę­zie o śred­ni­cy ok. 3-10 cm, po­zba­wio­ne liści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywopłon

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ży­wo­ziół


Ży­wo­płon ("Aes­chy­no­me­ne") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae"). Obej­mu­je ponad 160 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Są to ro­śli­ny wy­róż­nia­ją­ce się liść­mi czę­sto wraż­li­wy­mi na dotyk i bar­dzo lek­kim drew­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywopłot

ogro­dze­nie z przy­ci­na­nych drzew lub krze­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płot zło­żo­ny z przy­cię­tych lub na­tu­ral­nie ros­ną­cych ro­ślin;


Ży­wo­płot – gęsto po­sa­dzo­ne drze­wa lub krze­wy, zaz­wy­czaj przy­ci­na­ne z boków oraz od góry i two­rzą­ce ogro­dze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywopłotowy

do­ty­czą­cy ży­wo­pło­tu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ży­wo­pło­tu, zwią­za­ny z ży­wo­pło­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyworodek

zwie­rzę ro­dzą­ce się w spo­sób ży­wo­rod­ny


Źródła:

SJP.pl

Żyworodka

zwie­rzę ży­wo­rod­ne; ży­wo­ród­ka


Źródła:

SJP.pl

Żyworodkowate

ro­dzi­na du­żych słod­ko­wod­nych śli­ma­ków


Ży­wo­rod­ko­wa­te (Vi­vi­pa­ri­dae) – ro­dzi­na du­żych (po­wy­żej 15 mm wys.), słod­ko­wod­nych śli­ma­ków z pod­gro­ma­dy śli­ma­ków przo­dos­krzel­nych i rzędu Ar­chi­ta­e­nio­glos­sa.

Przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny mają pra­wi­dło­wo roz­wi­nię­te na­rzą­dy lewej stro­ny ciała, mają więc tylko jeden przed­sio­nek, jedną nerkę i jedno skrze­le.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyworodkowaty

o ce­chach ży­wo­rod­ko­wa­tych (ro­dzi­na śli­ma­ków)


Źródła:

SJP.pl

Żyworodne

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|The­ria|ref=tak., pod­gro­ma­da ssa­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się ży­wo­rod­no­ścią;


Ży­wo­rod­ne, ssaki ży­wo­rod­ne (The­ria) – ssaki cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się ży­wo­rod­no­ścią w odróż­nie­niu od ssa­ków ja­jo­rod­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żyworodność

przy­cho­dze­nie na świat ży­wych istot, od­by­wa­ją­cych swój okres em­brio­nal­ny w or­ga­niz­mie matki; ży­wo­rództ­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. forma roz­ro­du zwie­rząt po­le­ga­ją­ca na tym, że za­ro­dek po­cząt­ko­wo roz­wi­ja się wew­nątrz or­ga­niz­mu matki;

 (1.2) bot. cecha ro­ślin, które rozm­na­ża­ją się po­przez wy­pu­szcza­nie kieł­ków na sobie sa­mych


Ży­wo­rod­ność, ży­wo­rództ­wo, wi­wi­pa­ria (łac. "vi­vi­pa­ria", od "vivus" – żywy oraz "pa­re­re" – ro­dzić) – ro­dzaj re­pro­duk­cji po­le­ga­ją­cy na tym, że ko­mór­ki ja­jo­we za­pład­nia­ne są w obrę­bie dróg rod­nych sa­mi­cy i prze­cho­wy­wa­ne w obrę­bie jej ukła­du roz­rod­cze­go, roz­wój za­rod­ko­wy prze­bie­ga w or­ga­niz­mie matki, za­ro­dek jest odży­wia­ny za poś­red­nict­wem ło­ży­ska lub funk­cjo­nal­nie po­dob­nych struk­tur, za­rod­ki wy­lę­ga­ją się przed opu­szcze­niem or­ga­niz­mu matki i przy­cho­dzą na świat zwy­kle w pełni uksz­tał­to­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyworodny

1. w bo­ta­ni­ce: ro­śli­ny ży­wo­rod­ne - ro­śli­ny rozm­na­ża­ją­ce się we­ge­ta­tyw­nie lub z na­sion kieł­ku­ją­cych na ro­śli­nie ma­cie­rzy­stej;
2. w zo­o­lo­gii: zwie­rzę­ta ży­wo­rod­ne - zwie­rzę­ta roz­wi­ja­ją­ce się w or­ga­niz­mie matki i ro­dzą­ce się żywe


przy­miot­nik

 (1.1) zool. roz­wi­ja­ją­cy się w or­ga­niz­mie matki i ro­dzą­cy się zdol­ny do życia poza or­ga­niz­mem matki

 (1.2) bot. rozm­na­ża­ją­cy się w spo­sób we­ge­ta­tyw­ny lub z na­sion kieł­ku­ją­cych na ro­śli­nie ma­cie­rzy­stej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyworód

ro­dzaj na­ziem­no­pącz­ko­wych ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych


Ży­wo­ród, re­mu­za­cja ("Re­mu­sa­tia") – ro­dzaj na­ziem­no­pącz­ko­wych ro­ślin ziel­nych, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, li­czą­cy 4 ga­tun­ki, wy­stę­pu­ją­ce w chiń­skiej pro­win­cji Jun­nan ("R. yun­na­nen­sis"), na ob­sza­rze od Ne­pa­lu do Pół­wy­spu In­do­chiń­skie­go ("R. ho­o­ke­ria­na" i "R.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyworódka

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych o kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­cho­gro­na; brio­fi­lum; płod­no­list;
2. słod­ko­wod­ny śli­mak o musz­li z wiecz­kiem;
3. zwie­rzę ży­wo­rod­ne; ży­wo­rod­ka;
4. ży­wo­ród­ka me­ta­licz­na - słod­ko­wod­na ryba ży­wo­rod­na z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych; że­rar­dyn­ka, ży­rar­dyn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. zob. ja­szczur­ka ży­wo­rod­na.

 (1.2) icht. nazwa kilku ga­tun­ków ryb z ro­dzi­ny ży­wo­ród­ko­wa­tych

 (1.3) icht. pot. ryba ak­wa­rio­wa, którą ce­chu­je ży­wo­rod­ność lub ja­jo­ży­wo­rod­ność;

 (1.4) bot. zob. ży­wo­ród­ka pie­rza­sta.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyworódki

1. ro­dzi­na ży­wo­rod­nych śli­ma­ków przo­dos­krzel­nych
2. po­drząd po­spo­li­tych ryb ak­wa­rio­wych, po­cho­dzą­cych z rzek Ame­ry­ki Środ­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Żyworództwo

przy­cho­dze­nie na świat ży­wych istot, od­by­wa­ją­cych swój okres em­brio­nal­ny w or­ga­niz­mie matki; ży­wo­rod­ność


Źródła:

SJP.pl

Żywostan

ze­spół or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych ży­ją­cych wspól­nie w pew­nym śro­do­wi­sku; bio­ce­no­za; ge­o­ce­no­za


Źródła:

SJP.pl

Żywot

1. życie, bieg życia;
2. spo­sób, tryb życia;
3. prze­no­śnie: spraw­ne dzia­ła­nie, ist­nie­nie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. życie, ist­nie­nie

 (1.2) książk. rel. ży­cio­rys, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do świę­tych

 (1.3) daw. brzuch, łono


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywotek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. haf­to­wa­ny gor­set lu­do­we­go dam­skie­go stro­ju cie­szyń­skie­go


Ży­wo­tek – zdo­bio­ny sta­nik, przy­szy­ty do sze­ro­kiej, mar­szczo­nej spód­ni­cy, sta­no­wią­cy górną część stro­ju cie­szyń­skie­go. Bo­ga­ty haft wy­ko­ny­wa­ny na ży­wot­kach i na­szy­te na nim ozdo­by srebr­ne, a nie­kie­dy nawet po­zła­ca­ne, są ele­men­tem wy­róż­nia­ją­cym strój cie­szyń­ski.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żywotlin

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych; Pit­ca­ir­nia


Ży­wot­lin ("Pit­ca­ir­nia" L'Hér.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych ("Bro­me­lia­ce­ae"). Obej­mu­je 285–406 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej obu kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich (od Mek­sy­ku i An­ty­li po pół­noc­ną Ar­gen­ty­nę), ale jeden ga­tu­nek – "Pit­ca­ir­nia fe­li­cia­na" wy­stę­pu­je także poza tymi kon­ty­nen­ta­mi – w tro­pi­kal­nej Afry­ce Za­chod­niej – na wy­brze­żach Gwi­nei (je­dy­ny wy­ją­tek w obrę­bie całej ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żywotnie

przy­słó­wek

 (1.1) mocno, bar­dzo, istot­nie, żywo


Źródła:

Wiktionary

Żywotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ży­wot­nie


Źródła:

SJP.pl

Żywotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ży­wot­ny


Źródła:

SJP.pl

Żywotnik

krzew lub drze­wo z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; tuja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thuja|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin igla­stych z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; ma łu­sko­wa­te li­ście;


Ży­wot­nik, tuja ("Thuja" L.) – ro­dzaj ro­ślin igla­stych z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych. Ro­dzaj obej­mu­je pięć ga­tun­ków drzew i krze­wów, z któ­rych trzy wy­stę­pu­ją na te­re­nie Azji (Korea, Chiny, Ja­po­nia), a dwa w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. W ob­sza­rach wy­stę­po­wa­nia na­le­żą do głów­nych ga­tun­ków la­sot­wór­czych na sied­li­skach wil­got­nych, acz­kol­wiek "Thuja sut­chu­e­nen­sis" to ga­tu­nek w na­tu­rze skraj­nie nie­licz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żywotnikowiec

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thu­jop­sis|ref=tak., ro­dzaj drze­wa igla­ste­go z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywotnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ży­wot­ni­ka

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści ży­wot­ni­ka

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią ży­wot­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Żywotność

wi­tal­ność, werwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wi­tal­ność, werwa, ak­tyw­ność

 (1.2) czas dzia­ła­nia, spraw­no­ści cze­goś

 (1.3) ak­tu­al­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywotny

1. da­ją­cy życie, ży­cio­daj­ny
2. ak­tyw­ny, przed­się­bior­czy
3. ak­tu­al­ny, pilny
4. rze­czow­ni­ki ży­wot­ne - nazwy osób i zwie­rząt


przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy życie, ży­cio­daj­ny

 (1.2) ak­tyw­ny, ma­ją­cy dużo ener­gii, czyn­ny

 (1.3) ważny, ak­tu­al­ny, pilny, istot­ny

 (1.4) jęz. o ro­dza­jach rze­czow­ni­ków: do­ty­czą­cy osób i zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywotopisarstwo

pi­sa­nie o ży­wo­cie


Źródła:

SJP.pl

Żywotopisarz

bio­graf


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. autor tek­stów opi­su­ją­cych życie in­nych osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywozielony

in­ten­syw­nie zie­lo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) o bar­wie in­ten­syw­nie zie­lo­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywołapka

pu­łap­ka słu­żą­ca do ła­pa­nia zwie­rząt ży­wych, bez ich za­bi­ja­nia


Źródła:

SJP.pl

Żywość

1. peł­nia sił wi­tal­ność; żwa­wość, dziar­skość, ener­gicz­ność;
2. cecha przed­mio­tów, barw ja­wią­cych się w pełni szcze­gó­łów, nie­za­tar­tych, wy­ra­zi­stych; wy­ra­zi­stość, in­ten­syw­ność, ja­skra­wość;
3. wszyst­ko to, co de­cy­du­je i su­ge­styw­no­ści, wart­ko­ści dzie­ła li­te­rac­kie­go, fil­mo­we­go, mu­zycz­ne­go, np. ży­wość fa­bu­ły, stylu, akcji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co żywe; cecha tych, któ­rzy są żywi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żywszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: żywy


Źródła:

SJP.pl

Żywy

1. ży­ją­cy, wła­ści­wy ży­ją­ce­mu or­ga­niz­mo­wi;
2. pełen ener­gii, ruch­li­wy, ży­wot­ny;
3. in­ten­syw­ny, wy­raź­ny, ja­skra­wy;
4. o stylu nar­ra­cji itp.: wart­ki, ek­spre­syw­ny;
5. praw­dzi­wy, na­tu­ral­ny, szcze­ry (np. żywe za­in­te­re­so­wa­nie)


przy­miot­nik

 (1.1) prze­ja­wia­ją­cy oz­na­ki życia

 (1.2) bę­dą­cy w uży­ciu

 (1.3) jasny, ja­skra­wy, nie­sto­no­wa­ny

 (1.4) żwawy, szyb­ki

 (1.5) pełen życia, ener­gicz­ny


Żywy ( Sie­wen) – wieś ma­zur­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Kru­klan­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go. Leży nad je­zio­rem Żywy.

We wsi pro­sty, par­te­ro­wy dwór i zde­wa­sto­wa­ny ze­spół fol­warcz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyznowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żyz­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Żyznowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żyz­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Żyznowski

naz­wi­sko


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żyz­no­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyzność

wła­ści­wo­ści gleby, które umoż­li­wia­ją uzy­ska­nie wy­so­kich plo­nów, uro­dzaj­ność gleby


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha gleby umoż­li­wia­ją­cej ob­fi­ty wzrost ro­ślin na niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyzny

1. uro­dzaj­ny
2. ma­ją­cy uro­dzaj­ne gleby


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) roln. po­sia­da­ją­cy wła­ści­wo­ści umoż­li­wia­ją­ce wy­da­nie ob­fi­tych plo­nów

 (1.2) roln. da­ją­cy wy­so­kie plony

 (1.3) przest. o plo­nie bo­ga­ty, ob­fi­ty, po­sil­ny, po­żyw­ny, sy­cą­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyznów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żyć

ist­nieć, funk­cjo­no­wać, być


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) by­to­wać w ja­kichś wa­run­kach

 (1.2) ob­co­wać z kimś

 (1.3) ist­nieć w spo­sób wła­ści­wy or­ga­niz­mom żywym

 (1.4) trwać

 (1.5) pot. ob­co­wać z kimś sek­su­al­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyćko

zdrob­nie­nie od: od życie


Źródła:

SJP.pl

Żyła

1. na­czy­nie krwio­no­śne
2. masa skal­na lub mi­ne­ral­na wy­peł­nia­ją­ca szcze­li­nę w ska­łach
3. me­ta­lo­wa część prze­wo­du słu­żą­ca do prze­wo­dze­nia prądu lub wody


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. na­czy­nie krwio­no­śne, w któ­rym krew pły­nie do serca;

 (1.2) geol. masa skal­na lub mi­ne­ral­na wy­peł­nia­ją­ca szcze­li­nę w ska­łach;

 (1.3) techn. jedna z czę­ści prze­wo­dzą­cych kabla elek­trycz­ne­go;

 (1.4) pot. czło­wiek skąpy

 (1.5) pot. czło­wiek wy­ma­ga­ją­cy zbyt wiele od in­nych

 (1.6) środ. w bry­dżu gracz stale kon­tru­ją­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. ż. lp. przesz. od: żyć


Żyła ( vena) – na­czy­nie krwio­no­śne pro­wa­dzą­ce krew do serca. Naj­czę­ściej jest to krew odt­le­no­wa­na (tylko w ży­łach płuc­nych i pę­po­wi­no­wych jest ona ut­le­no­wa­na).

Na­czy­nia żylne mają cien­ką war­stwę mię­śniów­ki gład­kiej, ścia­ny wiot­kie, przez co ich prze­krój jest owal­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyłeczka

zdrob­nie­nie od: żyłka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: żyłka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyłka

1. typ na­czy­nia krwio­no­śne­go;
2. ro­dzaj linki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: żyła

 (1.2) cien­ka, mocna nić

 (1.3) pot. pre­dy­spo­zy­cja lub za­mi­ło­wa­nie

 (1.4) anat. najm­niej­sze na­czy­nie żylne, we­nu­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyłko

1. typ na­czy­nia krwio­no­śne­go;
2. ro­dzaj linki


Źródła:

SJP.pl

Żyłkowanie

daw­niej: zna­czyć w żyłki


Źródła:

SJP.pl

Żyłkowany

daw­niej: zna­czyć w żyłki


Źródła:

SJP.pl

Żyłkowaty

za­wie­ra­ją­cy dużo żyłek


Źródła:

SJP.pl

Żyłkować

daw­niej: zna­czyć w żyłki


Źródła:

SJP.pl

Żyłkowy

→ żyłka


Patrz:żyłka

Źródła:

SJP.pl

Żyłkówka

po­tocz­nie: ko­siar­ka z gło­wi­cą żył­ko­wą; ko­siar­ka żył­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Żyłowanie

1. w gar­bar­stwie: oczy­szczać skórę z resz­tek mięsa, żył i tłu­szczu; miz­dro­wać
2. po­tocz­nie: wy­zy­ski­wać kogoś, prze­mę­czać pracą dla włas­nej ko­rzy­ści
3. (po­tocz­nie) ży­ło­wać się - wy­si­lać się, za­mę­czać się cięż­ką pracą


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ży­ło­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żyłowaty

za­wie­ra­ją­cy dużo żył (np. ży­ło­wa­te mięso); ży­la­sty


Źródła:

SJP.pl

Żyłować

1. w gar­bar­stwie: oczy­szczać skórę z resz­tek mięsa, żył i tłu­szczu; miz­dro­wać
2. po­tocz­nie: wy­zy­ski­wać kogoś, prze­mę­czać pracą dla włas­nej ko­rzy­ści
3. (po­tocz­nie) ży­ło­wać się - wy­si­lać się, za­mę­czać się cięż­ką pracą


Źródła:

SJP.pl

Żyłowina

skała płon­na wy­stę­pu­ją­ca wśród złoża ma­gne­tycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Żyłowo

przy­miot­nik od: żyła


Ży­ło­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Stary Lu­bo­tyń.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Na­wie­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w Sta­rym Lu­bo­ty­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żyłowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żyłowy

przy­miot­nik od: żyła


Źródła:

SJP.pl

Żyńczyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spoż. żę­ty­ca


Źródła:

Wiktionary

Żyńsko

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­bie­ta


Źródła:

Wiktionary

Żyźnica

1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo po­cho­dzą­ce z Azji; lon­gan;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych; raj­gras


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Arr­he­nat­he­rum|P.Beauv.|ref=tak., ro­dzaj trawy da­ją­cej wy­so­ko­war­to­ścio­we siano;

 (1.2) bot. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Di­mo­car­pus lon­gan|Lour.|ref=tak., ga­tu­nek tro­pi­kal­ne­go drze­wa owo­co­we­go z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żyźnie

przy­słó­wek

 (1.1) o gle­bie: w spo­sób umoż­li­wia­ją­cy ob­fi­ty wzrost ro­ślin na niej


Źródła:

Wiktionary

Żyźniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: żyź­nie


Źródła:

SJP.pl

Żyźniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: żyzny


Źródła:

SJP.pl

Żyżmory

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim.


Żyż­mo­ry (lit. "Žiežmariai") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ko­wień­skim, 6 km od Ko­sze­dar w re­jo­nie ko­sze­dar­skim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żyżmóń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. skne­ra


Źródła:

Wiktionary

Żyżyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pra­gnie­nie


Źródła:

Wiktionary