Żuaw

żoł­nierz pie­cho­ty fran­cu­skiej w Al­gie­rii 1830 r.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. żoł­nierz od­dzia­łu żu­a­wów (1.2)

 (1.2) lm. żuawi → hist. nazwa for­ma­cji lek­kiej pie­cho­ty fran­cu­skiej, wy­stę­pu­ją­ca póź­niej także w in­nych re­jo­nach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żuawi

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. for­ma­cja pie­cho­ty lek­kiej;


Żuawi – for­ma­cja lek­kiej pie­cho­ty no­szą­ca pier­wot­nie mun­du­ry po­cho­dze­nia arab­skie­go: krót­ki nie­bie­ski kaf­tan, bu­fia­ste czer­wo­ne spod­nie i fez z czer­wo­nej wełny.

Okre­śle­nie po­cho­dzi od arab­skiej nazwy jed­ne­go z ple­mion Ka­by­lów, Zuawa – miesz­kań­ców gór w Al­gie­rii, które współ­pra­co­wa­ło z Fran­cu­za­mi już od po­cząt­ku XIX wieku, wi­dząc w tym ko­rzy­ści po­li­tycz­ne.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żuber

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bos bo­na­sus|Lin­na­e­us|ref=tak., żubr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żuberek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żubr

po­tęż­ny ssak z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, wy­stę­pu­ją­cy w pu­szczy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ma­syw­ny ssak z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z cha­rak­te­ry­stycz­nie ufor­mo­wa­ną przez włosy brodą pod py­skiem;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubrobizon

mie­sza­niec pow­sta­ły ze skrzy­żo­wa­nia żubra z bi­zo­nem


Żu­bro­bi­zon – płod­ny mie­sza­niec mię­dzy­ga­tun­ko­wy pow­sta­ły w wy­ni­ku skrzy­żo­wa­nia dwóch ga­tun­ków z ro­dza­ju bizon ("Bison"): żubra eu­ro­pej­skie­go ("Bison bo­na­sus") i bi­zo­na ame­ry­kań­skie­go ("Bison bison"). Two­rze­nie i ho­dow­la hy­bry­dy były zwią­za­ne z ideą re­sty­tu­cji żubra eu­ro­pej­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żubrować

oczy­szczać ziar­no zbóż w żu­brow­ni­ku


Źródła:

SJP.pl

Żubrowiny

ob­cię­te ości ziarn ro­ślin zbo­żo­wych


Źródła:

SJP.pl

Żubrowisko

ob­szar lasu wy­dzie­lo­ny dla żu­brów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) leśn. leśna osto­ja żubra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubrownik

część mło­car­ni zbo­żo­wej, oczy­szcza­ją­ca ziar­no z ości i plew


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. roln. część skła­do­wa kom­baj­nu lub mło­car­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żubrowy

→ żubr; żu­brzy


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy żu­bro­wi, na­le­żą­cy do żubra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubroń

mie­sza­niec żubra i bydła do­mo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mie­sza­niec żubra z by­dłem do­mo­wym;


Żu­broń – mie­sza­niec mię­dzy­ga­tun­ko­wy żubra oraz bydła do­mo­we­go.

Pier­wszy okaz zo­stał wy­ho­do­wa­ny w 1847 przez Po­la­ka, Le­o­pol­da Wa­lic­kie­go, w wy­ni­ku skrzy­żo­wa­nia byka żubra z kro­wa­mi bydła do­mo­we­go. Do 1859 uzy­skał on 15 sztuk tych zwie­rząt, w tym je­dy­ne­go na świe­cie płod­ne­go samca w pier­wszym po­ko­le­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żubrzy

→ żubr; żu­bro­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do żubra

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do żubra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubrzyca

sa­mi­ca żubra; krowa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca żubra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubrzyk

1. cielę żubra; żu­brzę, żu­brząt­ko;
2. zdrob­nie­nie od: żubr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. leśn. młody żubr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubrzątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: żu­brzę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. zdrobn. od: żu­brzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubrzę

młode żubra


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młode żubra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żubróweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: żu­brów­ka


Źródła:

Wiktionary

Żubrówka

1. ga­tu­nek trawy
2. pol­ska wódka ga­tun­ko­wa, wy­ra­bia­na z na­le­wu spi­ry­tu­so­we­go na su­szo­nych źdźbłach tego ga­tun­ku trawy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hierochloë odo­ra­ta|L.., ga­tu­nek trawy z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) bot. trawa z ga­tun­ku żu­brów­ka (1.1)

 (1.3) spoż. aro­ma­ty­zo­wa­na wódka de­sty­lo­wa­na na bazie żyta i wy­wa­ru z tu­rów­ki won­nej;

 (1.4) pot. bu­tel­ka żu­brów­ki (1.3)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żubura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - zob. ży­bu­ra.


Źródła:

Wiktionary

Żuchlowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żuch­lo­wa


Źródła:

Wiktionary

Żuchlowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żuch­lo­wa


Źródła:

Wiktionary

Żuchlowski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żuch­lo­wa


Źródła:

Wiktionary

Żuchlów

Żuch­lów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Niech­lów.


Źródła:

Wikipedia

Żuchowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żuchowo

Żu­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Skępe. W bez­poś­red­nim są­siedzt­wie prze­pły­wa rzeka Mień.


Źródła:

Wikipedia

Żuchowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żuchwa

szczę­ka dolna


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. ru­cho­ma kość szkie­le­tu czasz­ki;


Żu­chwa ( man­di­bu­la) – jeden z ele­men­tów szczęk żu­chwow­ców, po­tocz­nie na­zy­wa­na szczę­ką dolną. U ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych i dwu­dysz­nych jej głów­nym ele­men­tem jest chrząst­ka Mec­ke­la. U wielu żu­chwow­ców zbu­do­wa­na z kilku kości pa­rzy­stych (kość zę­bo­wa, kość kwa­dra­to­wa, kość sta­wo­wa).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żuchwiak

ryba oko­nioksz­tałt­na z po­drzę­du oko­niow­ców


Źródła:

SJP.pl

Żuchwień

żu­chwień gło­wacz - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Żuchwowce

przed­sta­wi­ciel grupy krę­gow­ców cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się roz­wi­nię­ty­mi kość­mi szczę­ki; szczę­ko­wiec


Żu­chwow­ce, szczę­kow­ce, szczę­ko­u­ste (Gnat­ho­sto­ma­ta) – grupa krę­gow­ców (Ver­te­bra­ta) tra­dy­cyj­nie de­fi­nio­wa­na jako obej­mu­ją­ca wszyst­kie krę­gow­ce ma­ją­ce szczę­ki. Nazwę Gnat­ho­sto­ma­ta można rów­nież zde­fi­nio­wać jako od­no­szą­cą się do kladu obej­mu­ją­ce­go ostat­nie­go wspól­ne­go przod­ka ce­la­kan­toksz­tałt­nych i pła­zów be­zo­go­no­wych i wszyst­kich jego po­tom­ków lub ostat­nie­go wspól­ne­go przod­ka spo­do­u­stych i pła­zów be­zo­go­no­wych i wszyst­kich jego po­tom­ków, jed­nak zda­niem Mar­ti­na i Ben­to­na taki klad jest mało in­te­re­su­ją­cy z ewo­lu­cyj­ne­go punk­tu wi­dze­nia – w prze­ci­wień­stwie do kladu obej­mu­ją­ce­go wszyst­kie zwie­rzę­ta ma­ją­ce szczę­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żuchwowiec

przed­sta­wi­ciel grupy krę­gow­ców cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się roz­wi­nię­ty­mi kość­mi szczę­ki; szczę­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Żuchwowy

przy­miot­nik od: żu­chwa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z żu­chwą, do­ty­czą­cy żu­chwy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żuchłać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żuć


Źródła:

Wiktionary

Żucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|żuć.


Żucie – czyn­ność fiz­jo­lo­gicz­na, po­le­ga­ją­ca na roz­drab­nia­niu po­kar­mu i mie­sza­niu go ze śliną. Żucie wy­stę­pu­je po­wszech­nie u ssa­ków, które mają ku temu od­po­wied­nie, zróż­ni­co­wa­ne zęby. U in­nych krę­gow­ców (gady, ptaki, płazy, ryby) czyn­ność ta nie jest po­wszech­na.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żucki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żuków (w Bial­sko­pod­la­skiem, Bia­ło­stoc­kiem i Ko­niń­skiem)

 (1.2) do­ty­czą­cy Żuk (w Płoc­kiem)


Źródła:

Wiktionary

Żuczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żuków (w Bial­sko­pod­la­skiem, Bia­ło­stoc­kiem i Ko­niń­skiem)

 (1.2) miesz­ka­niec Żuk (w Płoc­kiem)


Źródła:

Wiktionary

Żuczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żuków (w Bial­sko­pod­la­skiem, Bia­ło­stoc­kiem i Ko­niń­skiem)

 (1.2) miesz­kan­ka Żuk (w Płoc­kiem)


Źródła:

Wiktionary

Żuczek

mały chrząszcz


Żu­czek – je­zio­ro w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Debrz­no.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żugaj

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żujka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. zool. odły­ka­ny i prze­żu­wa­ny po­karm u zwie­rząt z po­drzę­du prze­żu­wa­czy

 (1.2) daw. tytoń do żucia

 (1.3) pot. guma do żucia


Źródła:

Wiktionary

Żuk

chrząszcz z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych lub gno­ja­rzo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. chrząszcz z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych;

 (1.2) pot. chrząszcz

 (1.3) mot. sa­mo­chód marki Żuk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żukczyn

Żuk­czyn (kaszb. "Żukczënò") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Żukokształtne

na­dro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych; blasz­ko­ro­gie, żuki


Żu­koksz­tałt­ne, żuki (Sca­ra­ba­e­o­i­dea) syn. chrzą­szcze blasz­ko­czuł­kie (La­mel­li­cor­nia) – na­dro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych (Po­lyp­ha­ga). Je­dy­na na­dro­dzi­na serii lub in­fra­rzę­du Sca­ra­ba­e­i­for­mia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żukow

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żukowate

ro­dzi­na chrzą­szczy o około 19 ty­sią­cach ga­tun­ków (w Pol­sce około 200), ży­ją­cych pra­wie na całej kuli ziem­skiej (zwła­szcza w stre­fie tro­pi­kal­nej); poś­więt­ni­ko­wa­te


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żukowaty

o ce­chach żu­ko­wa­tych (poś­więt­ni­ko­wa­tych); poś­więt­ni­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Żukowce

rząd pa­ję­cza­ków z pod­gro­ma­dy roz­to­czy


Żu­kow­ce ("Me­so­stig­ma­ta" syn. "Ga­ma­si­da") – grupa roz­to­czy (Acari), na­le­żą­ca do Pa­ra­si­ti­for­mes. Obej­mu­je w więk­szo­ści roz­to­cze wol­no­ży­ją­ce, za­miesz­ku­ją­ce ściół­kę lasów oraz in­nych śro­do­wisk, gdzie od­gry­wa­ją bar­dzo istot­ną rolę, będąc waż­nym ogni­wem sieci tro­ficz­nych tych­że śro­do­wisk. Są to rów­nież pa­so­ży­ty zew­nętrz­ne i wew­nętrz­ne lą­do­wych bez­krę­gow­ców oraz krę­gow­ców, w tym wielu pta­ków i ssa­ków. Obec­nie do Me­so­stig­ma­ta za­li­cza się dra­pież­ne oraz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żukowianin

1. miesz­ka­niec Żu­ko­wa (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Żu­ko­wa (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec wsi Żu­ko­wo

 (1.2) miesz­ka­niec wsi Żuków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żukowianka

1. miesz­kan­ka Żu­ko­wa (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Żu­ko­wa (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka wsi Żu­ko­wo

 (1.2) miesz­kan­ka wsi Żuków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żukowice

1. wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, gmina Nowy Kor­czyn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żukowicki

→ Żu­ko­wi­ce


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ko­wic


Patrz:Żukowice

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żukowiczanin

miesz­ka­niec Żu­ko­wic (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ko­wic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żukowiczanka

miesz­kan­ka Żu­ko­wic (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ko­wic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żukowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu pa­ję­cza­ków z pod­gro­ma­dy roz­to­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żukowo

mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;


Zo­bacz też: Żu­ko­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Żu­ko­wo (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku Żukòwò; Zuc­kau, Su­co­via) – mia­sto nad Ra­du­nią w po­wie­cie kar­tu­skim w wo­je­wództ­wie po­mor­skim. Za­li­cza­ne do aglo­me­ra­cji trój­miej­skiej. Sie­dzi­ba gminy Żu­ko­wo.

We­dług da­nych z 20 lipca 2020 Żu­ko­wo li­czy­ło 8135 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żukowski

→ Żu­ko­wo


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wsi Żu­ko­wo

 (1.2) do­ty­czą­cy wsi Żuków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Żukowo

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żukrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żuków

chrząszcz z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych lub gno­ja­rzo­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żukówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Żul

1. po­gard­li­wie: osoba z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, bez sta­łe­go za­trud­nie­nia, włó­czą­ca się po uli­cach, na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu i bu­dzą­ca odra­zę swoim za­cho­wa­niem i niech­luj­nym wy­glą­dem; menel, lump, lum­piarz;
2. prze­sta­rza­le: łobuz, chu­li­gan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. po­gard. pijak

 (1.2) posp. po­gard.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żulczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żulenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|żulić.


Źródła:

Wiktionary

Żuleria

po­gard­li­wie: osoby z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, bez sta­łe­go za­trud­nie­nia, włó­czą­cy się po uli­cach, na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu i bu­dzą­cy odra­zę swoim za­cho­wa­niem i niech­luj­nym wy­glą­dem; żu­ler­nia, żulia, żu­ler­ka, me­nel­stwo, lum­piar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Żulerka

po­gard­li­wie:
1. → żul; lum­pia­ra, me­nel­ka, żu­li­ca;
2. osoby z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, bez sta­łe­go za­trud­nie­nia, włó­czą­cy się po uli­cach, na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu i bu­dzą­cy odra­zę swoim za­cho­wa­niem i niech­luj­nym wy­glą­dem; żu­le­ria, lum­piar­stwo, żulia, żu­ler­nia, me­nel­stwo;
3. spo­sób spę­dza­nia czasu wła­ści­wy takim oso­bom


Źródła:

SJP.pl

Żulernia

1.po­gard­li­wie: osoby z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, bez sta­łe­go za­trud­nie­nia, włó­czą­cy się po uli­cach, na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu i bu­dzą­cy odra­zę swoim za­cho­wa­niem i niech­luj­nym wy­glą­dem; żu­le­ria, lum­piar­stwo, żulia, żu­ler­ka, me­nel­stwo;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej: tani, podły bar


Źródła:

SJP.pl

Żulerski

→ żul


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy żuli, żu­li­ków


Patrz:żul

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żulia

po­gard­li­wie: osoby z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go, bez sta­łe­go za­trud­nie­nia, włó­czą­cy się po uli­cach, na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu i bu­dzą­cy odra­zę swoim za­cho­wa­niem i niech­luj­nym wy­glą­dem; żu­le­ria, żu­ler­nia, żu­ler­ka, me­nel­stwo. lum­piar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. śro­do­wi­sko żuli, grupa żu­li­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żulica

→ żul; żu­ler­ka, me­nel­ka, lum­pia­ra


Źródła:

SJP.pl

Żulice

→ żul; żu­ler­ka, me­nel­ka, lum­pia­ra


Żu­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Te­la­tyn. Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 852.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Te­la­tyn. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 371 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żulicki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żulic


Źródła:

Wiktionary

Żuliczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żulic


Źródła:

Wiktionary

Żuliczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żulic


Źródła:

Wiktionary

Żulik

1. po­spo­li­cie: łobuz, chu­li­gan;
2. ro­dzaj pie­czy­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. po­gard.;


Żulik, chleb(ek) tu­rec­ki, struc­la tu­rec­ka – ro­dzaj pie­czy­wa pszen­ne­go wy­bo­ro­we­go – słod­ki chleb droż­dżo­wy z ro­dzyn­ka­mi, po­pu­lar­ny w wo­je­wództ­wie łódz­kim. W skład pro­duk­tu tego typu wcho­dzą: mąka pszen­na, mleko, droż­dże pie­kar­ni­cze, kawa zbo­żo­wa, masło (lub mar­ga­ry­na), me­la­sa lub (sztucz­ny) miód, ro­dzyn­ki, woda, jajka, nie­wiel­kie ilo­ści soli i cukru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żulin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim

 (1.3) geogr. wieś na Ukra­i­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żulinianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­li­na


Źródła:

Wiktionary

Żulinianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­li­na


Źródła:

Wiktionary

Żulić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. że­brać


Źródła:

Wiktionary

Żuliński

naz­wi­sko


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­li­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żulowaty

przy­po­mi­na­ją­cy za­cho­wa­niem żula


Źródła:

SJP.pl

Żupa

1. dawna ko­pal­nia soli
2. skład wy­do­by­tej soli lub in­nych mi­ne­ra­łów
3. we wczes­nym śred­nio­wie­czu u Sło­wian: zwią­zek mniej­szych or­ga­ni­za­cji te­ry­to­rial­nych, na czele któ­re­go stał żupan


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. przed­się­bior­stwo gór­ni­cze lub jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cji w gór­nict­wie;

 (1.2) hist. we wczes­nym śred­nio­wie­czu jed­nost­ka et­nicz­no-te­ry­to­rial­na;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żupan

sta­ro­pol­ski ubiór męski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. kraw. sta­ro­pol­ski ubiór męski z ozdob­nym za­pię­ciem i wą­ski­mi rę­ka­wa­mi, no­szo­ny przez szlach­tę od XVI do po­ło­wy XIX wieku;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. adm. śred­nio­wiecz­ny urzęd­nik w niek­tó­rych kra­jach za­rzą­dza­ją­cy okrę­giem (żu­pa­nią) w imie­niu su­we­re­na;

 (2.2) hist. na­czel­nik opola i naj­wyż­szy lo­kal­ny sę­dzia u daw­nych Sło­wian


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żupanek

zdrob­nie­nie od: żupan


Źródła:

SJP.pl

Żupania

okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny pod­le­gły żu­pa­no­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny za­rzą­dza­ny przez żu­pa­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żupanik

zdrob­nie­nie od: żupan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od żupan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żupałek

żu­pa­łek waż­ko­wa­ty - owad z rzędu sie­cia­rek


Źródła:

SJP.pl

Żupański

→ żupan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub urzę­dem żu­pa­na, do­ty­czą­cy żu­pa­na


Patrz:żupan

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żupniczy

→ żup­nik, → żupa


Patrz:żupnik, → żupa

Źródła:

SJP.pl

Żupnik

w śred­nio­wie­czu: za­rząd­ca ko­pal­ni soli


Żup­nik ("łac. zup­pa­rius salis") – w pol­skim gór­nict­wie sol­nym i krusz­co­wym w XIII–XVIII w. urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy re­jo­nem gór­ni­czym w imie­niu po­sia­da­cza zwierzch­nich praw do gór­nict­wa (re­ga­lia), rów­nież dzier­żaw­ca ko­pal­ni. Na­miest­nik żup­ni­ka był na­zy­wa­ny po­dżup­ni­kiem lub po­dżup­kiem; mógł on spra­wo­wać dozór bez­poś­red­ni nad żu­pa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żupny

→ żupa; żup­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Żur

1. zak­was z chle­ba lub z mąki żyt­niej albo ow­sia­nej, bę­dą­cy pod­sta­wo­wym skład­ni­kiem zupy o tej samej naz­wie;
2. zupa na zak­wa­sie o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. zupa o kwa­sko­wa­tym smaku, go­to­wa­na na zak­wa­sie, naj­czę­ściej żyt­nim;

 (1.2) kulin. na­tu­ral­ny zak­was do spo­rzą­dza­nia żurku lub in­nych po­traw

 (1.3) środ. prze­stęp­cze tanie wino owo­co­we


Na tę stro­nę wska­zu­je „biały barszcz”. Zo­bacz też: barszcz (po­tra­wa).

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "barszcz biały wiel­ka­noc­ny"

Żur (żurek, bywa także na­zy­wa­ny bia­łym bar­szczem) – tra­dy­cyj­na zupa kuch­ni pol­skiej, przy­rzą­dza­na na zak­wa­sie z chle­ba lub mąki, cza­sem na zak­wa­sie z płat­ków ow­sia­nych, o cha­rak­te­ry­stycz­nym lekko kwa­śnym smaku, po­da­wa­na na go­rą­co. Słowo „żur” może oz­na­czać zupę lub sam zak­was do jej przy­rzą­dza­nia. Po­dob­nie jest z nazwą „żurek”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurakowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żuralski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żuraw

1. duży ptak o po­pie­la­to­czar­nym upie­rze­niu, dłu­gich no­gach i dłu­giej szyi;
2. pry­mi­tyw­ny przy­rząd do wy­cią­ga­nia wody ze stud­ni;
3. urzą­dze­nie dźwi­go­we sto­so­wa­ne w por­tach i w bu­dow­nict­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Grus|ref=tak., duży ptak ba­gien­ny od­by­wa­ją­cy se­zo­no­wo ma­so­we prze­lo­ty, na­le­żą­cy do po­dro­dzi­ny żu­ra­wi;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. urzą­dze­nie dźwi­gni­co­we z ko­lum­ną i wy­się­gni­kiem słu­żą­ce do pod­no­sze­nia i prze­no­sze­nia cię­ża­rów na nie­wiel­kie od­le­gło­ści;

 (2.2) techn. ro­dzaj dźwi­gni­cy do wy­do­by­wa­nia wody ze stud­ni;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurawczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ra­wiec


Źródła:

Wiktionary

Żurawczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ra­wiec


Źródła:

Wiktionary

Żurawi

→ żuraw; żu­ra­wio­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z żu­ra­wiem, do­ty­czą­cy żu­ra­wia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do żu­ra­wia, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (3.1) D. lm. od żuraw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurawianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ra­wia


Źródła:

Wiktionary

Żurawianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ra­wia


Źródła:

Wiktionary

Żurawica

nazwa kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurawicki

→ Żu­ra­wi­ca


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ra­wi­cy lub Żu­ra­wi­cy Gór­nej

 (1.2) do­ty­czą­cy Żu­ra­wi­czek


Patrz:Żurawica

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurawiczanin

miesz­ka­niec Żu­ra­wi­cy (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ra­wi­cy lub Żu­ra­wi­cy Gór­nej

 (1.2) miesz­ka­niec Żu­ra­wi­czek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurawiczanka

miesz­kan­ka Żu­ra­wi­cy (wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ra­wi­cy lub Żu­ra­wi­cy Gór­nej

 (1.2) miesz­kan­ka Żu­ra­wi­czek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurawie

→ żuraw; żu­ra­wio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gru­i­dae|Vi­gors|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu żu­ra­wio­wych;

 (1.2) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gru­i­nae|Vi­gors|ref=tak., po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny żu­ra­wi (1.1);

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: żuraw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurawiec

ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny płon­ni­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żurawiecki

naz­wi­sko


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ra­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurawiejka

żar­to­bli­wy ku­plet ukła­da­ny dla po­szcze­gól­nych puł­ków ka­wa­le­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. hist. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ka­wa­le­rii pol­skiej i ro­syj­skiej krót­ki, żar­to­bli­wy ku­plet ukła­da­ny dla po­szcze­gól­nych puł­ków ka­wa­le­rii oce­nia­ją­cy ich wo­jen­ne losy z iro­nią i czar­nym hu­mo­rem;


Żu­ra­wiej­ka – krót­ki, naj­czę­ściej dwu­wier­szo­wy, żar­to­bli­wy ku­plet ukła­da­ny dla po­szcze­gól­nych puł­ków ka­wa­le­rii, oce­nia­ją­cy z iro­nią i czar­nym hu­mo­rem ich wo­jen­ne losy. Żu­ra­wiej­ki cha­rak­te­ry­stycz­ne były dla ka­wa­le­rii pol­skiej oraz ro­syj­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurawieniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Żurawik

wy­się­gnik współ­pra­cu­ją­cy z wcią­gar­ką, słu­żą­cy do spu­szcza­nia lub pod­no­sze­nia łodzi ra­tun­ko­wych, kot­wi­cy, trapu itp.; szlup­bel­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. żuraw


Żu­ra­wik, szlup­bel­ka – urzą­dze­nie dźwi­go­we na po­kła­dzie jed­nost­ki pły­wa­ją­cej naj­czę­ściej słu­żą­ce do opu­szcza­nia i pod­no­sze­nia z po­wierzch­ni wody łodzi ra­tun­ko­wej, łodzi in­spek­cyj­nej, trat­wy ra­tun­ko­wej, pon­to­nu, trapu oraz in­nych cięż­kich przed­mio­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurawina

ro­śli­na z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych wy­stę­pu­ją­ca w kilku ga­tun­kach, któ­rej owo­cem są wy­so­ko ce­nio­ne ja­go­dy, w Pol­sce naj­bar­dziej po­spo­li­ta żu­ra­wi­na błot­na; owoc ta­kiej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vac­ci­nium|Hill.|sect=Oxy­coc­cus|ref=tak., ro­dzaj krze­wi­nek z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych po­sia­da­ją­ca ja­dal­ne ja­go­dy;

 (1.2) kulin. owoc żu­ra­wi­ny (1.1)


Żu­ra­wi­na ("Vac­ci­nium" sect. "Oxy­coc­cus"; daw­niej "Oxy­coc­cus") – ro­śli­ny daw­niej wy­o­dręb­nia­ne jako ro­dzaj z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych ("Eri­ca­ce­ae"), od lat 80. XX wieku w świa­to­wej li­te­ra­tu­rze bo­ta­nicz­nej opi­sy­wa­ne już ra­czej tylko jako sek­cja lub po­dro­dzaj w obrę­bie ro­dza­ju bo­rów­ka ("Vac­ci­nium").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurawiniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Żurawinisko

miej­sce w lesie, gdzie rosną żu­ra­wi­ny


Źródła:

SJP.pl

Żurawinka

zdrob­nie­nie od: żu­ra­wi­na


Żu­ra­win­ka − szczyt i pasmo wzgórz na Po­gó­rzu Bu­kow­skim, po­mię­dzy do­li­na­mi Osła­wy na po­łud­niu i Sa­nocz­ka na pół­no­cy. Cią­gnie się wałem o dość wy­rów­na­nej wy­so­ko­ści 600–650 m n.p.m. i dłu­go­ści ok. 8 km z po­łud­nio­we­go wscho­du na pół­noc­ny za­chód. W kie­run­ku pół­noc­nym od­cho­dzi od niego kilka dłu­gich ra­mion aż do Nie­bie­szczan, na po­łud­nio­wy za­chód prze­łęcz nad Wolą Pio­tro­wą od­dzie­la go od Pasma Bu­ko­wi­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żurawinowy

przy­miot­nik od: żu­ra­wi­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z żu­ra­wi­ną, do­ty­czą­cy żu­ra­wi­ny

 (1.2) zro­bio­ny z owo­ców żu­ra­win lub z ich do­dat­kiem

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do żu­ra­wi­ny, bę­dą­cy jej czę­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) czer­wo­ny w od­cie­niu owo­ców żu­ra­wi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurawiowate

ro­dzi­na pta­ków, do­sko­na­łych lot­ni­ków o wys­mu­kłych syl­wet­kach i dłu­gich no­gach


Źródła:

SJP.pl

Żurawiowaty

o ce­chach żu­ra­wio­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Żurawiowe

rząd pta­ków ne­o­gna­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gru­i­for­mes|Bo­na­par­te|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych, nie po­sia­da­ją­cych wola;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: żu­ra­wio­wy


Żu­ra­wio­we (Gru­i­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes. Obej­mu­je ga­tun­ki pro­wa­dzą­ce na­ziem­ny tryb życia, za­miesz­ku­ją­ce stepy, pu­sty­nie i pół­pu­sty­nie, bagna oraz lasy tro­pi­kal­ne. Wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach oprócz An­tark­ty­dy, wiele jako ga­tun­ki re­lik­to­we. Sta­no­wią grupę sil­nie zróż­ni­co­wa­ną, co po­wo­du­je, że niek­tó­re ro­dzi­ny by­wa­ją kla­sy­fi­ko­wa­ne w in­nych rzę­dach, a ich sy­ste­ma­ty­ka jest po­wo­dem kon­tro­wer­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurawiowy

1. → żuraw; żu­ra­wi;
2. o ce­chach żu­ra­wio­wych (rząd pta­ków)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z żu­ra­wiem (ma­szy­ną), do­ty­czą­cy ta­kie­go żu­ra­wia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurawię

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pis­klak żu­ra­wia


Źródła:

Wiktionary

Żurawka

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w ponad 50 ga­tun­kach w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żurawlów

Żu­raw­lów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Gra­bo­wiec

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Żurawlówka

wieś w Pol­sce


Żu­raw­lów­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Husz­lew. Obok miej­sco­wo­ści prze­pły­wa nie­wiel­ka rzeka Złota Krzy­wu­la, do­pływ Krzny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żurawnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Żurawno

1. osada w Pol­sce;
2. osied­le na Ukra­i­nie


Zo­bacz też: Żu­raw­no – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim.

Żu­raw­no ( Журавно) – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, re­jo­nie stryj­skim (do 17 lipca 2020 r. w re­jo­nie ży­da­czow­skim), nad Dnie­strem.

Sta­cja ko­le­jo­wa Żu­raw­no, po­ło­żo­na na linii Lwów – Czer­niow­ce znaj­du­je się około 11 km na pół­noc­ny wschód od wsi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żurawski

→ Żu­ra­wie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ra­wia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Żurawie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żurczyn

Żur­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin.


Źródła:

Wikipedia

Żurek

zupa mącz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. zupa na zak­wa­sie z mąki żyt­niej lub ow­sia­nej;

 (1.2) przest. żart. zob. żur­fiks.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurfiks

prze­sta­rza­le: przy­ję­cie to­wa­rzy­skie w okre­ślo­nym dniu ty­god­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. spot­ka­nie to­wa­rzy­skie w usta­lo­nym dniu ty­god­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Żurkowy

→ żurek


Patrz:żurek

Źródła:

SJP.pl

Żurnal

1. cza­so­pis­mo poś­wię­co­ne mo­dzie, za­mie­szcza­ją­ce mo­de­le ubio­rów; daw­niej: każde cza­so­pis­mo, zwła­szcza dzien­nik
2. ktoś ubra­ny we­dług naj­no­wszej mody; strój bar­dzo ele­ganc­ki, modny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­so­pis­mo zwią­za­ne te­ma­tycz­nie z modą

 (1.2) przest. okre­śle­nie dla każ­de­go cza­so­pis­ma


Żur­nal (fr. jo­ur­nal) – cza­so­pis­mo poś­wię­co­ne mo­dzie, ob­fi­cie ilu­stro­wa­ne mo­de­la­mi wzo­rów. Może za­wie­rać rów­nież wie­lo­krot­nie zło­żo­ne wkład­ki z cien­kie­go pa­pie­ru z ry­sun­ka­mi wy­kro­jów ele­men­tów ubrań.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurnalista

książ­ko­wo: dzien­ni­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta


Żur­na­li­sta, właśc. Dawid Swa­kow­ski (ur. 23 kwiet­nia 1992) – pol­ski pod­ka­ster, in­flu­en­cer, autor ksią­żek i przed­się­bior­ca, wcze­śniej raper i me­ne­dżer ce­le­bry­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurnalistka

→ żur­na­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. dzien­ni­kar­ka, pu­bli­cyst­ka


Patrz:żurnalista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurnalistyczny

→ żur­na­li­sty­ka


przy­miot­nik

 (1.1) książk. dzien­ni­kar­ski


Patrz:żurnalistyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurnalistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. dzien­ni­kar­stwo

 (1.2) prasa pe­rio­dycz­na


Źródła:

Wiktionary

Żurnalowy

przy­miot­nik od: żur­nal


przy­miot­nik

 (1.1) książk. przym. od żur­nal


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurobice

Żu­ro­bi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dziad­ko­wi­ce.

Wieś za­ło­żo­na w do­brach kró­lew­skich. W 1536 na­da­na cho­rą­że­mu dro­hic­kie­mu Pio­tro­wi Bo­ry­chow­skie­mu.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Żurok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. gar­nek na żur

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. chu­sta za­wią­za­na na gło­wie


Źródła:

Wiktionary

Żuromin

mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;


Żu­ro­min – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go, le­żą­ce na Rów­ni­nie Ra­cią­skiej. Pełni funk­cję oś­rod­ka ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go i go­spo­dar­cze­go. Jest sie­dzi­bą po­wia­tu obej­mu­ją­ce­go 6 gmin oraz sie­dzi­bą gminy miej­sko-wiej­skiej Żu­ro­min. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żurominczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ro­min­ka


Źródła:

Wiktionary

Żurominczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ro­min­ka


Źródła:

Wiktionary

Żurominecki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ro­min­ka


Źródła:

Wiktionary

Żurominek

Żu­ro­mi­nek – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Wi­śnie­wo. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 587

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Sta­ni­sła­wa BM na­le­żą­cej do de­ka­na­tu strze­gow­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Żurominianin

miesz­ka­niec Żu­ro­mi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ro­mi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żurominianka

miesz­kan­ka Żu­ro­mi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ro­mi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żuromino

Żu­ro­mi­no (ka­szub. Żëromino) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Stę­ży­ca. Leży na Ka­szu­bach, na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, przy szla­ku wod­nym „Kółko Ra­duń­skie” nad Je­zio­rem Ra­duń­skim Gór­nym.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Żu­ro­mi­no", w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież wsie Chró­sto­wo i Du­bo­wo.


Źródła:

Wikipedia

Żuromiński

→ Żu­ro­min


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ro­mi­na, zwią­za­ny z Żu­ro­mi­nem


Patrz:Żuromin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żuromski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żurowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ro­wej


Źródła:

Wiktionary

Żurowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ro­wej


Źródła:

Wiktionary

Żurowski

naz­wi­sko


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ro­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żuwaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. część na­rzą­du gę­bo­we­go niek­tó­rych sta­wo­no­gów;


Żu­wacz­ka (łac. "man­di­bu­la") − pa­rzy­sta część na­rzą­du gę­bo­we­go sko­ru­pia­ków i tchaw­kow­ców (owa­dów, skry­to­szczę­kich i wijów) na­le­żą­cych do typu sta­wo­no­gów. Po­sia­da­ją­ce je sta­wo­no­gi łą­czo­ne by­wa­ły w grupę żu­wacz­kow­ców. Żu­wacz­ki służą do chwy­ta­nia, roz­ry­wa­nia i roz­drab­nia­nia po­kar­mu po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go i zwie­rzę­ce­go lub jako na­rząd chwyt­ny do tran­spor­tu obiek­tów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Żuwaczkowy

→ żu­wacz­ka


Patrz:żuwaczka

Źródła:

SJP.pl

Żuwakowate

ro­dzi­na mor­skich ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


Żu­wa­ko­wa­te (Stro­ma­te­i­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes). Niek­tó­re ga­tun­ki, m.in. żuwak fia­to­la ("Stro­ma­te­us fia­to­la"), są po­ła­wia­ne go­spo­dar­czo dla bia­łe­go i smacz­ne­go mięsa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żuwin

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; Ti­mo­nius;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych; Cha­vi­ca


Źródła:

SJP.pl

Żuwipalma

drze­wo z ro­dzi­ny palm upra­wia­ne w Ma­lez­ji, któ­rej owoce są źró­dłem are­ko­li­ny (sil­nie tru­ją­ce­go al­ka­lo­i­du); pi­nang, pe­nang, palma be­te­lo­wa, areka ka­te­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Areca ka­te­chu., palma z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych, upra­wia­na we wszyst­kich re­gio­nach mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych, w któ­rych wy­stę­pu­je tra­dy­cja żucia be­te­lu, zwła­szcza w Ma­lez­ji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żuwka

1. sta­ro­pol­ska nazwa po­lew­ki;
2. frag­ment jamy gę­bo­wej niek­tó­rych chrzą­szczy;
3. prze­sta­rza­le: lek do żucia na wzmoc­nie­nie dzią­seł


Źródła:

SJP.pl

Żuwna

ga­tu­nek palmy


Źródła:

SJP.pl

Żuwny

pieprz żuwny - krzew pnący z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych; betel


Źródła:

SJP.pl

Żuć

gryźć coś po­wo­li, roz­gnia­tać zę­ba­mi po­karm


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) roz­gnia­tać po­karm zę­ba­mi; wolno coś gryźć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żuława

ob­szar po­kry­ty uro­dzaj­ny­mi ma­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. ob­szar wyt­wo­rzo­ny przez aku­mu­la­cję osa­dów w del­cie rzeki; cha­rak­te­ry­zu­je się bar­dzo uro­dzaj­ny­mi gle­ba­mi ma­do­wy­mi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żuławczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ła­wek

 (1.2) miesz­ka­niec Żu­ław­ki Sztum­skiej


Źródła:

Wiktionary

Żuławczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ła­wek

 (1.2) miesz­kan­ka Żu­ław­ki Sztum­skiej


Źródła:

Wiktionary

Żuławecki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ła­wek

 (1.2) do­ty­czą­cy Żu­ław­ki Sztum­skiej


Źródła:

Wiktionary

Żuławiak

osoba miesz­ka­ją­ca na żu­ła­wach


Źródła:

SJP.pl

Żuławianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Żu­ła­wy Wiel­kiej


Źródła:

Wiktionary

Żuławianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Żu­ła­wy Wiel­kiej


Źródła:

Wiktionary

Żuławka

od­mia­na bydła typu mlecz­no-mięs­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żuławowy

przy­miot­nik od: żu­ła­wa


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od żu­ła­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żuławski

→ Żu­ła­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Żu­ła­wy Wiel­kiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Żuławy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żuławy

ob­sza­ry wyt­wo­rzo­ne przez aku­mu­la­cję ma­te­ria­łu rzecz­ne­go w del­tach rzek, po­kry­te bar­dzo uro­dzaj­ny­mi gle­ba­mi


Żu­ła­wy (kaszb. z"ëławie", niem. W"erder") – ob­sza­ry wyt­wo­rzo­ne przez aku­mu­la­cję ma­te­ria­łu rzecz­ne­go w del­tach rzek. Cha­rak­te­ry­zu­ją się bar­dzo uro­dzaj­ny­mi gle­ba­mi. Są to zaz­wy­czaj te­re­ny pod­mo­kłe. W Pol­sce ter­min ten od­no­si się głów­nie do ob­sza­ru Żuław Wi­śla­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Żużel

1. grud­ki spie­czo­ne­go po­pio­łu;
2. wy­ści­gi mo­to­cy­klo­we na torze żuż­lo­wym; spe­ed­way;
3. tor żuż­lo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hutn. masa pow­sta­ją­ca przy wy­ta­pia­niu me­ta­li;

 (1.2) sport. pot. sport żuż­lo­wy, za­wo­dy mo­to­cy­klo­we;

 (1.3) sport. pot. tor, na któ­rym od­by­wa­ją się za­wo­dy w żużlu (1.2)

 (1.4) środ. wojsk. ka­szan­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Żużlarz

daw­niej: ro­bot­nik hut­ni­czy zaj­mu­ją­cy się otrzy­my­wa­niem żużla wiel­ko­pie­co­we­go, który pow­sta­wał przy wy­ta­pia­niu rudy że­la­za w wiel­kim piecu


Źródła:

SJP.pl

Żużlobeton

ma­te­riał bu­dow­la­ny bę­dą­cy efek­tem zmie­sza­nia ce­men­tu z żuż­lem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. lekki beton z wy­peł­nia­czem w po­sta­ci żużla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żużlobetonowy

przy­miot­nik od: żuż­lo­be­ton


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy żuż­lo­be­to­nu, zwią­za­ny z żuż­lo­be­to­nem, wy­ko­na­ny z żuż­lo­be­to­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żużloblok

rzad­ko, w hut­nict­wie: jed­no­li­ta bryła żużlu


Źródła:

SJP.pl

Żużlogips

ma­te­riał bu­dow­la­ny otrzy­my­wa­ny przez zmie­sza­nie gipsu z roz­kru­szo­nym żuż­lem pa­le­ni­sko­wym


Źródła:

SJP.pl

Żużlotwórczy

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie żużlu; wyt­wa­rza­ją­cy żużel


Źródła:

SJP.pl

Żużlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hutn. usu­wa­nie żużlu z rusz­tu pa­le­ni­ska


Źródła:

Wiktionary

Żużlowaty

przy­po­mi­na­ją­cy żużel (ma­te­riał)


Źródła:

SJP.pl

Żużlować

usu­wać żużel; odżuż­lać


Źródła:

SJP.pl

Żużlowiec

za­wod­nik bio­rą­cy udział w wy­ści­gach mo­to­cy­klo­wych na żużlu; spe­ed­wa­y­o­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik upra­wia­ją­cy sport żuż­lo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żużlowy

przy­miot­nik od: żużel


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy żużlu, wy­sy­pa­ny żuż­lem, otrzy­ma­ny z żużlu

 (1.2) sport. do­ty­czą­cy wy­ści­gów mo­to­cy­klo­wych od­by­wa­ją­cych się na torze po­kry­tym żuż­lem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Żużlówka

po­tocz­nie:
1. mo­to­cykl żuż­lo­wy;
2. droga żuż­lo­wa


Źródła:

SJP.pl