Zw

skrót od: zaraz wra­cam; zw, brb


skró­to­wiec

 (1.1) pot. = zaraz wra­cam

 (1.2) = zero waste


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zw.

skrót od:
1. zwany;
2. zwy­czaj­ny;
3. zwią­zek, związ­ko­wy


skrót

 (1.1) = zwany

 (1.2) = zwią­zek

 (1.3) = zwy­czaj­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwab

daw­niej: coś, co wabi, po­cią­ga; przy­nę­ta, wabik


Źródła:

SJP.pl

Zwabianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwa­biać.


Źródła:

Wiktionary

Zwabiać

przy­cią­gać wa­bie­niem


Źródła:

SJP.pl

Zwabienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwa­bić.


Źródła:

Wiktionary

Zwabić

1. przy­cią­gnąć zwie­rzę­ta, wy­da­jąc ja­kieś głosy, zwła­szcza po­dob­ne do gło­sów przy­nę­ca­nych zwie­rząt, bądź w inny spo­sób; przy­wa­bić, przy­nę­cić, znę­cić;
2. przy­cią­gnąć swoim uro­kiem, pię­knem


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) na­kło­nić osobę lub zwie­rzę do przyj­ścia, ku­sząc czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwada

pod­nio­śle: kłót­nia, spór, sprzecz­ka, kon­flikt, za­targ


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. spór, za­targ


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwadzić

1. utrud­nić lub unie­moż­li­wić; przesz­ko­dzić, za­wa­dzić;
2. po­tocz­nie: ude­rzyć o coś wy­sta­ją­ce­go; za­cze­pić, za­ha­czyć, za­wa­dzić;
3. prze­sta­rza­le: do­pro­wa­dzić do kłót­ni, niez­go­dy; po­róż­nić, po­kłó­cić, po­wa­śnić


Źródła:

SJP.pl

Zwagarować

po­tocz­nie: pójść na wa­ga­ry


Źródła:

SJP.pl

Zwajca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. awan­tur­nik


Źródła:

Wiktionary

Zwakować

po­tocz­nie: zrzec się ty­tu­łu mi­strzow­skie­go w bok­sie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wa­ko­wać)

 (1.1) sport. zrzec się bok­ser­skie­go ty­tu­łu mi­strza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwalać

1. waląc, zsy­py­wać razem
2. wy­wra­cać, po­wa­lać
3. roz­wa­lać, bu­rzyć
4. przy­pi­sy­wać coś komuś lub cze­muś
5. zwa­lać się: (po­tocz­nie)
a) prze­wa­lać się, roz­pa­dać się
b) gro­ma­dzić się, nad­cho­dzić


Źródła:

SJP.pl

Zwalczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwal­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zwalczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwal­czyć)

 (1.1) dzia­łać prze­ciw­ko komuś lub cze­muś

 (1.2) przez­wy­cię­żać coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zwal­czać się

 (2.1) dzia­łać naw­za­jem prze­ciw­ko sobie


Źródła:

Wiktionary

Zwalczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwal­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Zwalidować

wa­li­do­wać;
1. zba­dać od­po­wied­niość, traf­ność lub do­kład­ność cze­goś;
2. nadać pra­wo­moc­ność do­ku­men­to­wi urzę­do­we­mu


Źródła:

SJP.pl

Zwalisko

ru­mo­wi­sko (usy­pi­sko) gru­zów i odła­mów skal­nych; roz­sy­pi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) usy­pi­sko zwa­lo­nych rze­czy

 (1.2) usy­pi­sko gła­zów skal­nych


Zwa­li­sko "lub" Wie­czor­ny Zamek (niem. "Abend­burg", 1047 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Za­chod­nich, w Gó­rach Izer­skich, w Grzbie­cie Wy­so­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwalisty

1. po­tocz­nie: cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się mocną bu­do­wą; ma­syw­ny;
2. daw­niej: łatwy do zwa­le­nia;
3. daw­niej: wi­szą­cy nisko; ob­wi­sły


Źródła:

SJP.pl

Zwalić

1. waląc, zsy­pać razem
2. wy­wró­cić, po­wa­lić
3. roz­wa­lić, zbu­rzyć
4. przy­pi­sać coś komuś lub cze­muś
5. zwa­lić się: (po­tocz­nie)
a) runąć; prze­wa­lić się
b) zgro­ma­dzić się, na­dejść


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwa­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwa­lać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zwa­lić się (ndk. zwa­lać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|zwa­lać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwalniacz

1. ha­mu­lec dłu­gotr­wa­łe­go dzia­ła­nia uży­wa­ny w po­ja­zdach i ele­men­tach ma­szyn; re­tar­der;
2. urzą­dze­nie od­blo­ko­wu­ją­ce jakiś me­cha­nizm;
3. w lot­nict­wie: urzą­dze­nie po­wo­du­ją­ce ot­war­cie się cza­szy spa­do­chro­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mot. masz. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do dłu­gotr­wa­łe­go ha­mo­wa­nia po­ja­zdu lub ru­cho­me­go ele­men­tu ma­szy­ny;

 (1.2) techn. urzą­dze­nie zwal­nia­ją­ce, od­blo­ko­wu­ją­ce jakiś me­cha­nizm

 (1.3) techn. lotn. urzą­dze­nie po­wo­du­ją­ce ot­war­cie się cza­szy spa­do­chro­nu w cza­sie lotu


Zwal­niacz lub re­tar­der (tzw. ha­mu­lec gór­ski) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do dłu­gotr­wa­łe­go ha­mo­wa­nia po­ja­zdu lub ele­men­tów ma­szy­ny. Prak­tycz­nie używa się go w celu za­po­bie­że­nia nad­mier­ne­mu wzro­sto­wi pręd­ko­ści, np. pod­czas dłu­gotr­wa­łych zja­zdów ze wznie­sie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwalniak

elek­tro­ma­gne­tycz­ne lub sil­ni­ko­we urzą­dze­nie, słu­żą­ce do zwal­nia­nia ha­mul­ców dźwi­gów


Zwal­niak ha­mul­ca, lu­zow­nik to urzą­dze­nie do od­blo­ko­wa­nia (wy­łą­cza­nia) du­żych, seg­men­to­wych ha­mul­ców cier­nych. Zwal­nia­ki sto­su­je się rów­nież w in­sta­la­cjach, które pra­cu­ją w ruchu po­su­wi­sto-zwrot­nym, czyli w róż­ne­go ro­dza­ju za­su­wach i za­wo­rach, sy­ste­mach pod­no­sze­nia i opu­szcza­nie zapór.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwalnialny

da­ją­cy się zwol­nić


Źródła:

SJP.pl

Zwalnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwal­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zwalniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwol­nić)

 (1.1) wy­pu­szczać kogoś na wol­ność

 (1.2) (o pra­co­daw­cy) roz­wią­zy­wać z pra­cow­ni­kiem sto­su­nek za­trud­nie­nia; po­zba­wiać kogoś pracy lub sta­no­wi­ska

 (1.3) zmniej­szać pręd­kość

 (1.4) zo­sta­wiać, opu­szczać, prze­sta­wać zaj­mo­wać

 (1.5) lu­zo­wać, zła­ga­dzać uścisk

 (1.6) lu­zo­wać, zła­ga­dzać rygor, zmniej­szać ob­cią­że­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zwal­niać się (dk. zwol­nić się)

 (2.1) stać się wolny

 (2.2) (o pra­cow­ni­ku) roz­wią­zy­wać z pra­co­daw­cą sto­su­nek za­trud­nie­nia; po­zba­wiać się pracy


Źródła:

Wiktionary

Zwandalizować

umyśl­nie zni­szczyć ja­kieś dobra i war­to­ści kul­tu­ral­ne


Źródła:

SJP.pl

Zwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwać.


Źródła:

Wiktionary

Zwany

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy okre­ślo­ną, po­wszech­nie sto­so­wa­ną nazwę


Źródła:

Wiktionary

Zwapniać

su­szyć przez pra­że­nie; kal­cy­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwapniały

su­szyć przez pra­że­nie; kal­cy­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwapnienie

1. miej­sce zwap­nia­łe;
2. cho­ro­bo­we odło­że­nie się zło­gów wap­nia w tkan­ce lub na­rzą­dzie (w tkan­kach mart­wych lub zwy­rod­nia­łych); kal­cy­fi­ka­cja;
3. ro­dzaj cho­ro­by grzy­bi­co­wej jed­wab­ni­ków


Nie mylić z: kal­cy­na­cja.

Zwap­nie­nie, kal­cy­fi­ka­cja – od­kła­da­nie się soli wap­nia w tkan­kach mięk­kich or­ga­niz­mu.

Może być zja­wi­skiem na­tu­ral­nym np. w cza­sie kost­nie­nia szkie­le­tu, czy pow­sta­wa­nia pan­ce­rzy u bez­krę­gow­ców. To­wa­rzy­szy rów­nież pew­nym pro­ce­som cho­ro­bo­wym, pro­wa­dząc do utra­ty ela­stycz­no­ści tka­nek (np. zwap­nie­nie ścię­gna Achil­le­sa spo­wo­do­wa­ne na­wra­ca­ją­cy­mi ura­za­mi i za­pa­le­niem ścię­gien) lub wap­nie­nia pa­to­lo­gicz­nych struk­tur (np. blasz­ki miaż­dży­co­wej).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwapniować

za­pra­wić glebę wap­nem; zwap­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwapnować

za­pra­wić glebę wap­nem; zwap­nio­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwara

naz­wi­sko


Zwara – je­de­na­sty sin­gel (EP) oraz utwór bry­tyj­skie­go ze­spo­łu Juno Re­ac­tor wy­da­ny 26 li­sto­pa­da 2003 roku w Ja­po­nii przez wyt­wór­nię Uni­ver­sal Music (wy­da­nie CD-EP). Sin­gel po­cho­dzi z szó­ste­go al­bu­mu Juno Re­ac­tor – "La­by­rinth", skła­da się z 4 róż­nych ut­wo­rów: ty­tu­ło­we­go "Zwara (Sle­ep­wal­ker)", "Te­a­ho­u­se", "Komit" oraz ze zna­ne­go z al­bu­mu "Be­y­ond the In­fi­ni­te" ut­wo­ru "Gu­ar­dian Angel".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwarcica

tkan­ka ro­ślin­na wzmac­nia­ją­ca, zbu­do­wa­na z ży­wych i ela­stycz­nych ko­mó­rek o zgru­bia­łych i niez­drew­nia­łych ścian­kach, zwięk­sza­ją­ca wy­trzy­ma­łość me­cha­nicz­ną ro­śli­ny; ko­len­chy­ma


Źródła:

SJP.pl

Zwarcicowy

przy­miot­nik od: zwar­ci­ca


Źródła:

SJP.pl

Zwarcie

1. zło­żo­ny ze znaj­du­ją­cy się bli­sko sie­bie osób, ele­men­tów, przed­mio­tów; ści­sły, zbity, gęsty;
2. jed­no­li­ty pod wzglę­dem bu­do­wy, skła­du, uksz­tał­to­wa­nia;
3. prze­no­śnie: so­li­dar­ny, jed­no­myśl­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) elektr. zet­knię­cie się prze­wo­dów w ob­wo­dzie elek­trycz­nym, po­wo­du­ją­ce nie­pra­wi­dło­wy prze­pływ sil­ne­go prądu i usz­ko­dze­nie in­sta­la­cji

 (1.2) jęz. pow­sta­ją­ce przy wy­ma­wia­niu spół­gło­sek zet­knię­cie się prze­ciw­le­głych na­rzą­dów mowy

 (1.3) me­te­o­rol. zja­wi­sko wy­ni­ka­ją­ce z po­łą­cze­nia się bar­dziej ak­tyw­ne­go fron­tu chłod­ne­go z po­wol­niej­szym fron­tem cie­płym, bę­dą­ce przy­czy­ną hu­ra­ga­nów i cy­klo­nów

 (1.4) sport. w bok­sie, szer­mier­ce: po­zy­cja unie­moż­li­wia­ją­ca walkę za­wod­ni­kom, któ­rzy zwar­li się ze sobą

 (1.5) wojsk. zwar­ty szyk od­dzia­łów woj­sko­wych

 (1.6) leśn. ro­dzaj i sto­pień wy­peł­nie­nia prze­strze­ni przez ko­ro­ny drzew w drze­wo­sta­nie

 (1.7) sto­mat. wza­jem­ne po­zy­cje żu­chwy i szczęk, w któ­rych zęby obu łuków zę­bo­wych kon­tak­tu­ją się ze sobą w ja­ki­kol­wiek spo­sób

 (1.8) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­wrzeć.

przy­słó­wek

 (2.1) od: zwar­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwarciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: zwar­to, zwar­cie


Źródła:

SJP.pl

Zwarcienko

Zwar­cien­ko (kaszb. "Małé Zwôrtowò") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Cho­cze­wo. Leży na za­chod­nim krań­cu ob­sza­ru Lasów Lę­bor­skich.

Osada jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa "Zwar­tów­ko".

W po­bli­żu miej­sco­wo­ści znaj­du­je się farma wia­tro­wa.


Źródła:

Wikipedia

Zwarciowy

przy­miot­nik od: zwar­cie


Źródła:

SJP.pl

Zwardonianin

miesz­ka­niec Zwar­do­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Zwar­do­nia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Zwar­do­nia, uro­dzo­na w Zwar­do­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwardonianka

miesz­kan­ka Zwar­do­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Zwar­do­nia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Zwar­do­nia, uro­dzo­na w Zwar­do­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwardoń

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Raj­cza;


Zwar­doń – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Raj­cza, po­mię­dzy trze­ma prze­łę­cza­mi – Przy­słop, Zwar­doń­ską i Gra­nicz­ne (cen­trum wsi na prze­łę­czy Zwar­doń­skiej) w za­chod­niej czę­ści Be­ski­du Ży­wiec­kie­go, tuż przy gra­ni­cy ze Sło­wa­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwardoński

→ Zwar­doń (wieś w Pol­sce)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Zwar­do­nia, zwią­za­ny ze Zwar­do­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwariowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwa­rio­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwariowany

przy­miot­nik

 (1.1) pot. sza­lo­ny, nie­speł­na ro­zu­mu, nie­o­kiełz­na­ny lub nie­po­ha­mo­wa­ny


Źródła:

Wiktionary

Zwariować

1. wpaść w cho­ro­bę umy­sło­wą;
2. za­cho­wy­wać się w spo­sób niez­ro­zu­mia­ły


cza­sow­nik

 (1.1) stać się wa­ria­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwartka

wie­lo­let­nia ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; hi­pe­a­strum; zwart­ni­ca


Zwart­ka, kryp­to­ko­ry­na ("Cryp­to­co­ry­ne") – ro­dzaj ro­ślin błot­nych i wod­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych ("Ara­ce­ae"), obej­mu­ją­cy 78 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych re­gio­nów po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, niek­tó­rych en­de­micz­nych. Pod ko­niec XX wieku ga­tu­nek zwart­ka Bec­ket­ta zo­stał in­tro­du­ko­wa­ny do wód Tek­sa­su. Nazwa na­u­ko­wa po­cho­dzi od grec­kich słów κρυπτός ("kryp­tos" – ukry­ty) i κορύνη ("ko­ry­ne" – laska, bu­ła­wa) i od­no­si się do kolby głę­bo­ko ukry­tej w po­chwie kwia­to­sta­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwartnica

wie­lo­let­nia ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; hi­pe­a­strum; zwart­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hip­pe­a­strum|Herb.|ref=tak., wie­lo­let­nia ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, o du­żych, kie­li­cho­wa­tych kwia­tach, upra­wia­na jako ro­śli­na do­nicz­ko­wa lub na kwia­ty cięte;

 (1.2) gw-pl|Ma­ło­pol­ska po­łud­nio­wa. że­laz­na obręcz lub pas łą­czą­cy roz­wo­rę z tylną czę­ścią wozu (tyl­ny­mi śni­ca­mi lub po­ślad­kiem)

 (1.3) gw-pl|Opa­tów. daw. duży że­laz­ny gwóźdź łą­czą­cy roz­wo­rę ze skrę­tem wozu (me­cha­niz­mem przed­niej osi wozu umoż­li­wia­ją­cym kie­ro­wa­nie po­ja­zdem)


Zwart­ni­ca ("Hip­pe­a­strum" Herb.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je 116 ga­tun­ków ros­ną­cych w tro­pi­kal­nym i sub­tro­pi­kal­nym kli­ma­cie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej – od Ar­gen­ty­ny po Ko­sta­ry­kę, jako in­tro­du­ko­wa­ne ro­śli­ny z tego ro­dza­ju obec­ne są także w Mek­sy­ku, Tek­sa­sie i na An­ty­lach. Licz­ne ga­tun­ki i ich mie­szań­ce upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne (w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym jako ro­śli­ny szklar­nio­we i do­nicz­ko­we).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwartnicowy

→ zwart­ni­ca


Patrz:zwartnica

Źródła:

SJP.pl

Zwartowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zwartość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co zwar­te


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zwarty

1. zło­żo­ny ze znaj­du­ją­cy się bli­sko sie­bie osób, ele­men­tów, przed­mio­tów; ści­sły, zbity, gęsty;
2. jed­no­li­ty pod wzglę­dem bu­do­wy, skła­du, uksz­tał­to­wa­nia;
3. prze­no­śnie: so­li­dar­ny, jed­no­myśl­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z osób, przed­mio­tów lub in­nych ele­men­tów znaj­du­ją­cych się bar­dzo bli­sko sie­bie, bez przerw

 (1.2) jęz. o spół­gło­sce: taka dla któ­rej w cza­sie ar­ty­ku­la­cji do­cho­dzi do blo­ka­dy prze­pły­wu po­wie­trza przez jamę ustną i no­so­wą

 (1.3) mat. o prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nej: o tej włas­no­ści, że z do­wol­ne­go jej po­kry­cia zbio­ra­mi ot­war­ty­mi można wy­brać pod­po­kry­cie skoń­czo­ne

 (1.4) mat. o zbio­rze: sta­no­wią­cy prze­strzeń to­po­lo­gicz­ną zwar­tą (1.3)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwarycz

pra­cow­nik w wa­rzel­ni soli


Źródła:

SJP.pl

Zwarzony

1. daw­niej: ugo­to­wać, przy­rzą­dzić go­rą­cą po­tra­wę;
2. zwa­rzyć się - zep­suć się wsku­tek go­to­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Zwarzyć

1. daw­niej: ugo­to­wać, przy­rzą­dzić go­rą­cą po­tra­wę;
2. zwa­rzyć się - zep­suć się wsku­tek go­to­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Zwarża

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych; Col­la­bium


Źródła:

SJP.pl

Zwasalizować

1. w ustro­ju fe­u­dal­nym: uczy­nić swoim wa­sa­lem;
2. uza­leż­nić od sie­bie po­li­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwać

okre­ślać jakąś nazwą, mia­nem; dawać komuś albo cze­muś jakąś nazwę, przez­wi­sko; na­zy­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. na­zy­wać; okre­ślać nazwą, imie­niem

 (1.2) daw. przy­wo­ły­wać, wołać, wzy­wać

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. za­pra­szać gości na we­se­le

cza­sow­nik zwrot­ny zwać się

 (2.1) książk. na­zy­wać się; być okre­śla­nym nazwą, imie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwał

1. duża ilość cze­goś zwa­lo­ne­go, zsy­pa­ne­go; stos;
2. wy­sy­pi­sko skały płon­nej lub od­pa­dów prze­my­sło­wych; hałda


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ster­ta zwa­lo­nych rze­czy, zwy­kle od­pa­dów, gruzu itp.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. m. przesz. od: zwać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwała

okre­ślać jakąś nazwą, mia­nem; dawać komuś albo cze­muś jakąś nazwę, przez­wi­sko; na­zy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwałka

po­tocz­nie: zwa­la­nie, zrzu­ca­nie cze­goś w ja­kimś miej­scu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zwa­la­nie, zrzu­ca­nie cze­goś w okre­ślo­nym miej­scu

 (1.2) slang. zły stan, gor­szy na­strój, nuda, za­ła­ma­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwałkowy

→ zwał­ka


Patrz:zwałka

Źródła:

SJP.pl

Zwałowarka

Zwa­ło­war­ka – pod­sta­wo­wa ma­szy­na w gór­nict­wie od­kryw­ko­wym przez­na­czo­na do zwa­ło­wa­nia, o ruchu cią­głym. Zwa­ło­wa­nie od­by­wa się nad­po­zio­mo­wo lub pod­po­zio­mo­wo, bez­poś­red­nio lub za po­mo­cą sy­ste­mów poś­red­nich.

Zwa­ło­war­ka, prze­no­śnik ta­śmo­wy i ko­par­ka wspól­nie two­rzą ze­spół (układ) KTZ (ko­par­ka-prze­no­śnik ta­śmo­wy-zwa­ło­war­ka)


Źródła:

Wikipedia

Zwałować

ugnieść i wy­rów­nać po­wierzch­nię wałem


Źródła:

SJP.pl

Zwałowisko

ob­szar po­kry­ty zwa­łem cze­goś (np. ziemi, od­pa­dów); hałda


Źródła:

SJP.pl

Zwałowy

przy­miot­nik od: zwał


Źródła:

SJP.pl

Zwały

okre­ślać jakąś nazwą, mia­nem; dawać komuś albo cze­muś jakąś nazwę, przez­wi­sko; na­zy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwałęsać

in­dy­wi­du­al­nie: zwa­łę­sać się - zmę­czyć się włó­czę­gą, wa­łę­sa­niem się


Źródła:

SJP.pl

Zwaśnić

daw­niej: do­pro­wa­dzić do kłót­ni, niez­go­dy


Źródła:

SJP.pl

Zważalny

rzad­ko: moż­li­wy do uwz­ględ­nie­nia, wzię­cia pod uwagę


Źródła:

SJP.pl

Zważać

brać coś pod uwagę, uwz­ględ­niać coś, co może przy­nieść ja­kieś kon­sek­wen­cje


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwa­żyć)

 (1.1) zwra­cać szcze­gól­ną uwagę

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwa­żyć)

 (2.1) rzad. oce­niać cię­żar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zważenie

1. okre­ślić cię­żar cze­goś, po­słu­gu­jąc się wagą;
2. wziąć coś pod uwagę, uwz­ględ­nić coś, co może przy­nieść ja­kieś kon­sek­wen­cje;
3. zwa­żyć się - okre­ślić włas­ny cię­żar


Źródła:

SJP.pl

Zważniały

na­brać prze­sad­ne­go prze­ko­na­nia o włas­nej waż­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zważnieć

na­brać prze­sad­ne­go prze­ko­na­nia o włas­nej waż­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zważyć

1. okre­ślić cię­żar cze­goś, po­słu­gu­jąc się wagą;
2. wziąć coś pod uwagę, uwz­ględ­nić coś, co może przy­nieść ja­kieś kon­sek­wen­cje;
3. zwa­żyć się - okre­ślić włas­ny cię­żar


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwa­żać)

 (1.1) zwró­cić szcze­gól­ną uwagę

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwa­żać lub ważyć)

 (2.1) okre­ślić cię­żar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zweganizować

spo­rzą­dzić we­gań­ską wer­sję po­tra­wy


Źródła:

SJP.pl

Zweig

[czy­taj: cwajg] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwektoryzować

zmie­nić gra­fi­kę ra­stro­wą na gra­fi­kę wek­to­ro­wą


Źródła:

SJP.pl

Zwerbalizować

ująć myśli w słowa


Źródła:

SJP.pl

Zwerbować

1. na­mó­wić kogoś na coś, do cze­goś;
2. daw­niej: za­cią­gnąć do woj­ska


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wer­bo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wer­bo­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zwer­bo­wać się (ndk. wer­bo­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wer­bo­wać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwertykulować

uciąć pio­no­wo darń traw­ni­ka w celu sku­tecz­niej­sze­go na­po­wie­trze­nia


Źródła:

SJP.pl

Zweryfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­na­nie we­ry­fi­ka­cji


Źródła:

Wiktionary

Zweryfikować

pot­wier­dzić praw­dzi­wość rze­czy, stanu przy uży­ciu kilku obiek­tyw­nych źró­deł


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. we­ry­fi­ko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|we­ry­fi­ko­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwesternizować

[czy­taj: złe­ster­ni­zo­wać]
1. pod­dać wpły­wom Eu­ro­py Za­chod­niej i Sta­nów Zjed­no­czo­nych;
2. zwe­ster­ni­zo­wać się - przy­brać cechy Eu­ro­py Za­chod­niej i Sta­nów Zjed­no­czo­nych


Źródła:

SJP.pl

Zwełnić

zweł­nić (się) - skos­ma­cić (się), zme­cha­cić (się)


Źródła:

SJP.pl

Zwiad

1. roz­poz­na­nie te­re­nu;
2. sek­cja zwia­dow­cza;
3. po­tocz­nie: zbie­ra­nie in­for­ma­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. te­re­no­we zbie­ra­nie in­for­ma­cji o dzia­ła­niach nie­przy­ja­cie­la

 (1.2) wojsk. po­dod­dział pro­wa­dzą­cy zwiad (1.1)

 (1.3) pot. zbie­ra­nie wia­do­mo­ści z ja­kie­goś ob­sza­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiadowca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz, który prze­pro­wa­dza zwiad, roz­poz­na­nie;

 (1.2) harc. dawny sto­pień har­cer­ski


Zwia­dow­ca – żoł­nierz wcho­dzą­cy w skład eta­to­we­go po­dod­dzia­łu roz­poz­naw­cze­go lub wy­ko­nu­ją­cy czyn­no­ści bez­poś­red­nio zwią­za­ne z roz­poz­na­niem. Sta­no­wi­sko to wy­ma­ga spe­cy­ficz­ne­go szko­le­nia i od­po­wied­nich wa­run­ków psy­cho­fi­zycz­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zwiadowczy

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­nu­ją­cy zwiad


Źródła:

Wiktionary

Zwiadowczyni

→ zwia­dow­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: zwia­dow­ca

 (1.2) pszcz. skró­ce­nie od|pszczo­ła zwia­dow­czy­ni.


Patrz:zwiadowca

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiady

1. roz­poz­na­nie te­re­nu;
2. sek­cja zwia­dow­cza;
3. po­tocz­nie: zbie­ra­nie in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl

Zwiadywać

po­tocz­nie, rzad­ko: zwia­dy­wać się - do­wia­dy­wać się cze­goś na pod­sta­wie po­gło­sek, plo­tek itp.


Źródła:

SJP.pl

Zwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwiać.


Źródła:

Wiktionary

Zwiartówek

Zwiar­tó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ra­cha­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ra­cha­nie. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 177 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Zwiastowanie

prze­sta­rza­le albo pod­nio­śle: oz­naj­mić, oz­naj­miać coś uro­czy­ście; ob­wie­ścić albo ob­wie­szczać (np. Zwia­sto­wać dobrą no­wi­nę.)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­po­wia­da­nie, prze­po­wia­da­nie, wró­że­nie

 (1.2) rel. w chrze­ści­jań­stwie po­wia­do­mie­nie Marii przez ar­cha­nio­ła Ga­brie­la o tym, że bę­dzie matką Je­zu­sa Chry­stu­sa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwiastować

książ­ko­wo: być za­po­wie­dzią cze­goś (np. Słoń­ce zwia­stu­je ładną po­go­dę.)


cza­sow­nik

 (1.1) przest. oz­naj­mić, oz­naj­miać coś uro­czy­ście; ob­wie­ścić albo ob­wie­szczać

 (1.2) książk. być za­po­wie­dzią cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiastowice

Zwia­sto­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Schwe­ster­witz) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Gło­gó­wek. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Kot­li­ny Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Stra­du­nia.


Źródła:

Wikipedia

Zwiastun

osoba, która przy­no­si wieść o czymś, zwia­stu­je, oz­naj­mia coś; he­rold


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która przy­no­si wieść o czymś, zwia­stu­je, oz­naj­mia coś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) coś, co za­po­wia­da na­dej­ście ja­kie­goś zja­wi­ska lub wy­da­rze­nia

 (2.2) film. krót­ka za­po­wiedź filmu


Zwia­stun – za­po­wiedź wy­da­rze­nia, oz­na­ka, pro­gno­styk, omen. Także osoba przy­no­szą­ca no­wi­ny, wie­ści o czymś, co ma na­stą­pić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwiastunka

ko­bie­ta, która przy­no­si wieść o czymś, oz­naj­mia, ob­wie­szcza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która przy­no­si wieść o czymś, zwia­stu­je, oz­naj­mia coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiastunowy

przy­miot­nik od: zwia­stun


Źródła:

SJP.pl

Zwiać

1. o wie­trze, po­wie­trzu: wie­jąc, zrzu­cić coś skądś;
2. po­tocz­nie: uciec skądś bar­dzo szyb­ko;
3. w rol­nict­wie: od­dzie­lić ziar­no od plew w wial­ni


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwie­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwie­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwichnięcie

Zwich­nię­cie ( lu­xa­tio) – usz­ko­dze­nie, w któ­rym do­cho­dzi do utra­ty fiz­jo­lo­gicz­nej łącz­no­ści po­wierzch­ni sta­wo­wych kości po­łą­czo­nych to­reb­ką sta­wo­wą. Zwich­nię­ciu to­wa­rzy­szy usz­ko­dze­nie struk­tur wew­nątrz­sta­wo­wych (wię­za­deł, chrząst­ki, łą­ko­tek) oraz na­cią­gnię­cie bądź ro­zer­wa­nie to­reb­ki sta­wo­wej. Staw jest nie­sta­bil­ny, a do­dat­ko­wo może dojść do uci­ska­nia tęt­nic lub ner­wów.


Źródła:

Wikipedia

Zwichnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) med. wy­wo­łać usz­ko­dze­nie stawu po­przez prze­mie­szcze­nie wzglę­dem sie­bie nasad kości two­rzą­cych staw

 (1.2) pot. do­pro­wa­dzić do istot­nej po­raż­ki


Źródła:

Wiktionary

Zwichrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwi­chro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwichrzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwi­chrzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwi­chrzać.


Źródła:

Wiktionary

Zwickau

[czy­taj: CWIkał] mia­sto w Niem­czech


Zwic­kau (wym. "MAF:", ; pol. hist. "Ćwi­ków", czes. "Cvi­kov") – mia­sto po­wia­to­we we wschod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Chem­nitz, sto­li­ca po­wia­tu Zwic­kau, na przed­gó­rzu Rudaw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwid

1. przy­wi­dze­nie, ma­ja­cze­nie, ma­rze­nie senne;
2. daw­niej: upiór, zmora, wi­dzia­dło


Źródła:

SJP.pl

Zwidywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwi­dy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwidziany

taki, który zwi­dział się komuś


Źródła:

SJP.pl

Zwidzieć

zwi­dzieć się - uka­zać się jako zwod­ni­cza mara, przy­wi­dzieć się


Źródła:

SJP.pl

Zwidłowanie

złą­czyć sztu­ki drze­wa w kształt wideł


Źródła:

SJP.pl

Zwidłować

złą­czyć sztu­ki drze­wa w kształt wideł


Źródła:

SJP.pl

Zwiecha

za­wie­cha; po­tocz­nie:
1. chwi­lo­wy brak uwagi, od­pły­nię­cie my­śla­mi;
2. za­wie­sze­nie się opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. chwi­lo­wa utra­ta uwagi wsku­tek in­ten­syw­ne­go my­śle­nia, stan za­my­śle­nia

 (1.2) środ. in­form. za­cię­cie się opro­gra­mo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiedzacz

rzad­ko: osoba zwie­dza­ją­ca ja­kieś miej­sce; zwie­dza­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Zwiedzająca

ko­bie­ta, która coś zwie­dza


Źródła:

SJP.pl

Zwiedzający

osoba, która zwie­dza


Źródła:

SJP.pl

Zwiedzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czyn­ność ma­ją­ca na celu obej­rze­nie ja­kie­goś miej­sca, za­poz­na­nie się z jego atrak­cja­mi tu­ry­stycz­ny­mi


Źródła:

Wiktionary

Zwiedzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwie­dzić)

 (1.1) prze­cha­dzać się i za­poz­na­wać się z ja­kimś miej­scem

 (1.2) od­wie­dzać ja­kieś miej­sce w celu tu­ry­stycz­nym


Źródła:

Wiktionary

Zwiedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwie­dzić.

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwieść.


Źródła:

Wiktionary

Zwiedzieć

zwie­dzieć się - (po­tocz­nie, zwy­kle o wię­cej niż jed­nej oso­bie) do­wie­dzieć się cze­goś na pod­sta­wie nie­o­fi­cjal­nych in­for­ma­cji


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. do­wie­dzieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiedzić

obej­rzeć coś, za­poz­nać się z czymś pod­czas po­dró­ży


cza­sow­nik

 (1.1) obej­rzeć coś, za­poz­nać się z czymś spa­ce­ru­jąc pod­czas po­dró­ży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwielokrotnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wie­lo­krot­ne zwięk­sza­nie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zwielokrotniały

zwięk­szyć się wie­lo­krot­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwielokrotnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zwięk­sze­nie cze­goś w spo­sób wie­lo­krot­ny


Źródła:

Wiktionary

Zwielokrotnieć

zwięk­szyć się wie­lo­krot­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwieracz

mię­sień okręż­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. mię­sień okręż­ny two­rzą­cy pier­ścień mię­śnio­wy za­my­ka­ją­cy na­tu­ral­ne ot­wo­ry ciała lub uj­ścia niek­tó­rych na­rzą­dów;


Zwie­racz (łac. "sphinc­ter") – mię­sień okręż­ny, two­rzą­cy pier­ście­nie mię­śnio­we do­o­ko­ła tkan­ki ciała. Może być mię­śniem gład­kim (np. zwie­racz odź­wier­ni­ka u uj­ścia żo­łąd­ka do je­li­ta) albo mię­śniem po­przecz­nie prąż­ko­wa­nym (np. zwie­racz zew­nętrz­ny od­by­tu).

Wy­róż­nia się kilka ro­dza­jów zwie­ra­czy, mię­dzy in­ny­mi:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zwierciadełko

małe zwier­cia­dło, lu­ster­ko


Źródła:

SJP.pl

Zwierciadlany

1. → zwier­cia­dło; zwier­cia­dło­wy;
2. gład­ki, lśnią­cy, od­bi­ja­ją­cy świa­tło


Źródła:

SJP.pl

Zwierciadlisty

su­rów­ka zwier­ciad­li­sta - su­rów­ka za­wie­ra­ją­ca 5 do 25 pro­cent man­ga­nu


Źródła:

SJP.pl

Zwierciadło

1. książ­ko­wo: tafla szkła po­kry­te­go na spod­niej po­wierzch­ni war­stwą sre­bra lub alu­mi­nium, ma­ją­ca wła­ści­wość od­bi­ja­nia znaj­du­ją­cych się przed nią przed­mio­tów; lu­stro;
2. gład­ka, lśnią­ca po­wierzch­nia od­bi­ja­ją­ca świa­tło;
3. w ło­wiect­wie: barw­na plama po­ły­sku­ją­ca me­ta­licz­nie na lot­kach niek­tó­rych pta­ków, np. dzi­kich ka­czek;
4. daw­niej: wzór, uo­so­bie­nie, np. zwier­cia­dło mę­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. gład­ka po­wierzch­nia od­bi­ja­ją­ca świa­tło; tafla szkła od spodu po­kry­te­go war­stwą sre­bra, alu­mi­nium, cyny lub rtęci; lu­stro

 (1.2) książk. przen. niez­mą­co­na po­wierzch­nia wody – morza, je­zio­ra lub rzeki; lu­stro

 (1.3) daw. miej­sce nie­po­ro­śnię­te ro­ślin­no­ścią; ły­si­na, go­liz­na

 (1.4) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­ri­tie­ra|ref=tak., ro­dzaj z ro­dzi­ny zat­wa­ro­wa­tych; oły­sta

 (1.5) chem. cien­ka po­wło­ka pow­sta­ła przez osia­da­nie na gład­kiej po­wierzch­ni szkła lub por­ce­la­ny róż­nych par me­ta­licz­nych

 (1.6) daw. środ. łow. biała plama na po­ślad­kach zwie­rzy­ny pło­wej

 (1.7) środ. łow. bły­szczą­ca ko­lo­ro­wo plama na skrzy­dłach ka­czek; lu­stro

 (1.8) liter. ga­tu­nek li­te­rac­ki, któ­re­go za­da­niem jest pre­zen­ta­cja obra­ne­go wzoru oso­bo­we­go;

 (1.9) fiz. gład­ka po­wierzch­nia o nie­rów­no­ściach mniej­szych niż dłu­gość fali świetl­nej, która w mi­ni­mal­nym stop­niu roz­pra­sza świa­tło, od­bi­ja­jąc więk­szą jego część;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwierciadłowy

→ zwier­cia­dło; zwier­ciad­la­ny


Źródła:

SJP.pl

Zwiercina

okru­chy i miał skal­ny pow­sta­łe pod­czas wier­ce­nia; uro­bek wiert­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Zwierciny

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga

 (1.1) geol. okru­chy i miał skal­ny pow­sta­łe pod­czas wier­ce­nia


Źródła:

Wiktionary

Zwiernik

część sil­ni­ka elek­trycz­ne­go do zwie­ra­nia wir­ni­ka i pod­no­sze­nia szczo­tek


Zo­bacz też: Zwier­nik w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Zwier­nik – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Pilz­no. Ma sta­tus so­łet­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwierz

1. wiel­kie, dzi­kie zwie­rzę;
2. ogół zwie­rząt, które żyją na wol­no­ści i będąc uz­na­ne za zwie­rzę­ta łowne sta­no­wią przed­miot po­lo­wań; zwie­rzy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wiel­kie, szcze­gól­nie dzi­kie zwie­rzę, be­stia

 (1.2) przest. zwie­rzy­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: zwie­rzyć


Zwierz – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Bu­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwierzaczek

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: zwie­rzak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: zwie­rzak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pieszcz. zob. zwie­rzę.


Zwie­rzak (ang. "The Ani­mal") – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2001 roku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zwierzać

po­wie­rzać komuś ta­jem­ni­ce; mówić komuś coś w za­u­fa­niu


Źródła:

SJP.pl

Zwierzchni

taki, który zaj­mu­je wyż­sze miej­sce hie­rar­chii wła­dzy, jest na­drzęd­ny; na­czel­ny, prze­ło­żo­ny, od­gór­ny, przy­wód­czy


przy­miot­nik

 (1.1) książk. na­drzęd­ny w hie­rar­chii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzchnictwo

1. sta­no­wi­sko, upraw­nie­nia zwierzch­ni­ka;
2. wła­dza na­drzęd­na; kie­row­nict­wo, zwierzch­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wo­wa­nie wła­dzy zwierzch­niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzchniczka

ko­bie­ta, która pełni funk­cję prze­ło­żo­nej, ma­ją­ca wła­dzę zwierzch­nią; kie­row­nicz­ka, sze­fo­wa, na­czel­nicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która ma nad kimś wła­dzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzchniczy

prze­sta­rza­le: do­ty­czą­cy zwierzch­nict­wa, wła­ści­wy zwierzch­ni­ko­wi


Źródła:

SJP.pl

Zwierzchnik

osoba, która pełni funk­cję prze­ło­żo­ne­go, ma­ją­ca wła­dzę zwierzch­nią; kie­row­nik, szef, na­czel­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto ma nad kimś/czymś wła­dzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzchność

1. wła­dza na­drzęd­na; kie­row­nict­wo, zwierzch­nict­wo;
2. prze­sta­rza­łe: osoby, które mają wła­dzę na­drzęd­ną, prze­ło­że­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest zwierzch­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzchowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwierzchów

Zwierz­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.


Źródła:

Wikipedia

Zwierzenie

1. po­wie­dzieć komuś swój se­kret, wyz­nać coś po­uf­nie; wy­ja­wić, po­wie­rzyć;
2. zwie­rzyć się - po­wie­dzieć komuś w za­u­fa­niu o swo­ich oso­bi­stych spra­wach, kło­po­tach; wy­nu­rzyć się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwie­rzyć.

 (1.2) treść po­uf­na; to, co ktoś wyz­na­je komuś w za­u­fa­niu (se­kret, ta­jem­ni­ca), z czym się komuś zwie­rzył


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzewo

Zwie­rze­wo (niem. "Thier­berg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da nad je­zio­rem Sze­ląg Wiel­ki.

We wsi miesz­ka 851 osób, z czego 50,2% sta­no­wią ko­bie­ty, a 49,8% męż­czyź­ni. We­dług da­nych Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go Lud­no­ści i Miesz­kań w 2002 roku we wsi Zwie­rze­wo było 231 go­spo­darstw do­mo­wych. Wśród nich do­mi­no­wa­ły go­spo­dar­stwa za­miesz­ka­łe przez trzy osoby — ta­kich go­spo­darstw było 52.


Źródła:

Wikipedia

Zwierzno

Zwierz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mar­ku­sy, na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich. Licz­ba miesz­kań­ców 420 osób.

W la­tach 1945–1954 roku miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Zwierz­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zwierzokształtny

rzad­ko: taki, który kształ­tem i po­sta­wą przy­po­mi­na zwie­rzę


Źródła:

SJP.pl

Zwierzolub

po­tocz­nie: osoba lu­bią­ca zwie­rzę­ta


Źródła:

SJP.pl

Zwierzolubny

po­tocz­nie:
1. lu­bią­cy zwie­rzę­ta;
2. przy­jaz­ny zwie­rzę­tom, przy­sto­so­wa­ny do po­trzeb zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Zwierzostan

w ło­wiect­wie: ogół zwie­rzy­ny, która prze­by­wa stale w okre­ślo­nym ło­wi­sku, na okre­ślo­nym ob­sza­rze; fauna, zo­o­ce­no­za


Źródła:

SJP.pl

Zwierzyn

ogół zwie­rząt, które żyją na wol­no­ści i będąc uz­na­ne za zwie­rzę­ta łowne sta­no­wią przed­miot po­lo­wań; zwierz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwierzyna

ogół zwie­rząt, które żyją na wol­no­ści i będąc uz­na­ne za zwie­rzę­ta łowne sta­no­wią przed­miot po­lo­wań; zwierz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. zwie­rzę­ta łowne, bę­dą­ce przed­mio­tem po­lo­wań

 (1.2) mięso zwie­rząt, w szcze­gól­no­ści le­śnych, dzi­kich

 (1.3) ogół zwie­rząt ży­ją­cych na wol­no­ści

 (1.4) pot. do­wol­ne zwie­rzę­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzynek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zwierzyniak

w ło­wiect­wie: wóz do­sto­so­wa­ny do prze­wo­że­nia upo­lo­wa­nej zwie­rzy­ny; ka­ra­wan


Źródła:

SJP.pl

Zwierzyniec

1. książ­ko­wo: ogród zo­o­lo­gicz­ny; zoo, zo­o­log;
2. daw­niej: ogród, teren przy re­zy­den­cji, gdzie trzy­ma­no rzad­kie zwie­rzę­ta;
3. daw­niej: ogród, teren przy re­zy­den­cji, gdzie trzy­ma­no zwie­rzy­nę i urzą­dza­no po­lo­wa­nia;
4. w ło­wiect­wie: ob­szar, na któ­rym ho­du­je się łowną zwie­rzy­nę ale się na nią nie po­lu­je


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­o­dręb­nio­na część ogro­du przez­na­czo­na dla zwie­rzy­ny łow­nej lub dra­pież­ni­ków, trzy­ma­nych dla po­lo­wań lub jako okazy do po­dzi­wia­nia

 (1.2) ogród zo­o­lo­gicz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwierzyniecki

→ Zwie­rzy­niec (dziel­ni­ca, mia­sto, rzeka lub wieś)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Zwie­rzyń­cem, do­ty­czą­cy Zwie­rzyń­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzyć

1. po­wie­dzieć komuś swój se­kret, wyz­nać coś po­uf­nie; wy­ja­wić, po­wie­rzyć;
2. zwie­rzyć się - po­wie­dzieć komuś w za­u­fa­niu o swo­ich oso­bi­stych spra­wach, kło­po­tach; wy­nu­rzyć się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwie­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwie­rzać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzyńcowy

→ zwie­rzy­niec


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze zwie­rzyń­cem


Patrz:zwierzyniec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzyńczanin

miesz­ka­niec Zwie­rzyń­ca (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zwierzyńczanka

miesz­kan­ka Zwie­rzyń­ca (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zwierzyński

przy­miot­nik od: Zwie­rzyn


Źródła:

SJP.pl

Zwierzątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: zwie­rzę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrob­nie­nie od|zwie­rzę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzę

1. żywy or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny o ogra­ni­czo­nym wzro­ście, zwy­kle ma­ją­cy zdol­ność do ruchu po­stę­po­we­go; ssak (po­tocz­nie lub w węż­szym za­kre­sie);
2. żar­to­bli­wie o czło­wie­ku jako przed­sta­wi­cie­lu naj­wyż­sze­go ga­tun­ku w kla­sy­fi­ka­cji zo­o­lo­gicz­nej;
3. po­gard­li­wie o czło­wie­ku, zwła­szcza bru­tal­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny o ko­mór­kach eu­ka­rio­tycz­nych, bez ścia­ny ko­mór­ko­wej;

 (1.2) zwie­rzę (1.1) nie­bę­dą­ce czło­wie­kiem

 (1.3) przen. czło­wiek nie­o­krze­sa­ny, bru­tal­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 1. os. lp. ter. od: zwie­rzyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzęciarnia

po­mie­szcze­nie dla zwie­rząt doś­wiad­czal­nych; zwie­rzę­tar­nia


Źródła:

SJP.pl

Zwierzęcieć

tra­cić ludz­kie cechy i sta­wać się po­dob­nym do zwie­rzę­cia


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zez­wie­rzę­cieć)

 (1.1) sta­wać się jak zwie­rzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzęco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwie­rzę­cy


Źródła:

Wiktionary

Zwierzęcość

ogół cech wła­ści­wych zwie­rzę­tom; ani­ma­lizm, dzi­kość, dra­pież­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co zwie­rzę­ce; na­tu­ra zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzęctwo

daw­niej: zwie­rzę­cość (ogół cech wła­ści­wych zwie­rzę­tom)


Źródła:

SJP.pl

Zwierzęcy

1. taki, który do­ty­czy zwie­rzę­cia, jest wła­ści­wy zwie­rzę­ciu, po­cho­dzi od zwie­rząt;
2. taki, jak u zwie­rzę­cia, po­dob­ny do zwie­rzę­cia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze zwie­rzę­ciem, po­cho­dzą­cy, otrzy­my­wa­ny ze zwie­rzę­cia

 (1.2) przen. taki jak u zwie­rzę­cia; dziki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierzęta

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ani­ma­lia|Lin­na­e­us|ref=tak., tak­son w ran­dze kró­le­stwa, obej­mu­ją­ce wie­lo­ko­mór­ko­we or­ga­niz­my cu­dzo­żyw­ne o ko­mór­kach eu­ka­rio­tycz­nych;


Zwie­rzę­ta (Ani­ma­lia) – kró­le­stwo obej­mu­ją­ce wie­lo­ko­mór­ko­we or­ga­niz­my cu­dzo­żyw­ne o ko­mór­kach eu­ka­rio­tycz­nych, bez ścia­ny ko­mór­ko­wej, w więk­szo­ści zdol­ne do ak­tyw­ne­go po­ru­sza­nia się. Są naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­nym ga­tun­ko­wo kró­le­stwem or­ga­niz­mów. Tra­dy­cyj­nie dzie­lo­ne są sztucz­ne grupy bez­krę­gow­ców i krę­gow­ców, wśród któ­rych wy­róż­nia się: ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, włącz­nie z czło­wie­kiem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zwierzętarnia

po­mie­szcze­nie dla zwie­rząt doś­wiad­czal­nych; zwie­rzę­ciar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek, w któ­rym trzy­ma się zwie­rzę­ta la­bo­ra­to­ryj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwierżontkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zwiesek

zwie­sek okien­ny - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny zwie­sko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zwiesiniec

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny wi­dło­zę­bo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zwiesić

opu­ścić ku do­ło­wi


Źródła:

SJP.pl

Zwieskowate

o ce­chach zwie­sko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


Źródła:

SJP.pl

Zwieskowaty

o ce­chach zwie­sko­wa­tych (ro­dzi­na mu­chó­wek)


Źródła:

SJP.pl

Zwiesna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wios­na


Źródła:

Wiktionary

Zwiestować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. zwia­sto­wać


Źródła:

Wiktionary

Zwieszakowy

przy­miot­nik od: zwie­szak


Źródła:

SJP.pl

Zwieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwie­szać.


Źródła:

Wiktionary

Zwieszać

opu­szczać ku do­ło­wi


Źródła:

SJP.pl

Zwietrzać

zwę­szać;
1. po­tocz­nie: wy­czu­wać coś, np. okaz­ję, szan­sę;
2. o zwie­rzę­tach: wy­kry­wać wę­chem obec­ność kogoś lub cze­goś; zwą­chi­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwietrzały

zwę­szać;
1. po­tocz­nie: wy­czu­wać coś, np. okaz­ję, szan­sę;
2. o zwie­rzę­tach: wy­kry­wać wę­chem obec­ność kogoś lub cze­goś; zwą­chi­wać


przy­miot­nik

 (1.1) o pły­nach taki, który stra­cił pewne wła­ści­wo­ści lotne

 (1.2) o ska­łach taki, który skru­szał pod wpły­wem czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych

 (1.3) przen. taki, który stra­cił świe­żość, waż­ność, moc, itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwietrzelina

ma­te­riał pow­sta­ły wsku­tek wie­trze­nia skał i mi­ne­ra­łów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. pro­dukt wie­trze­nia skał i mi­ne­ra­łów;


Zwie­trze­li­na – ogół pro­duk­tów pow­sta­łych w wy­ni­ku pro­ce­su wie­trze­nia skał. Ter­min ten od­no­si się do ma­te­ria­łu, który two­rzy się, gdy lite skały tracą swoją pier­wot­ną spo­i­stość pod wpły­wem pro­ce­sów fi­zycz­nych, che­micz­nych lub bio­lo­gicz­nych i ule­ga­ją przeksz­tał­ce­niu w osad o róż­nym stop­niu roz­luź­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwietrzelinowy

przy­miot­nik od: zwie­trze­li­na


Źródła:

SJP.pl

Zwietrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwie­trzeć.

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwie­trzyć.


Źródła:

Wiktionary

Zwietrzeniowy

przy­miot­nik od: zwie­trze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwietrzyć

wy­wą­chać, wy­czuć


Źródła:

SJP.pl

Zwiewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwie­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwiewać

1. o wie­trze: wie­jąc, usu­wać coś z ja­kie­goś miej­sca;
2. po­tocz­nie: ucie­kać; na­wie­wać


cza­sow­nik

 (1.1) pot. ucie­kać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiewnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwiew­ny


Źródła:

Wiktionary

Zwiewniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zwiew­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwiewniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zwiew­ny


Źródła:

SJP.pl

Zwiewność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co zwiew­ne, lek­kie i de­li­kat­ne


Źródła:

Wiktionary

Zwiewny

1. z łat­wo­ścią po­ru­sza­ją­cy się w po­wie­trzu;
2. łatwy do zwia­nia;
3. de­li­kat­ny, sub­tel­ny


przy­miot­nik

 (1.1) łatwo po­ru­sza­ny przez wiatr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiezda

przed­miot li­tur­gicz­ny w Ko­ścio­łach obrząd­ku wschod­nie­go; aste­rysk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwieńczenie

1. skoń­czyć jakąś pracę;
2. zam­knąć lub oko­lić, opa­sać wień­cem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwień­czyć.

 (1.2) ele­ment, który sta­no­wi za­koń­cze­nie i naj­wyż­szą część, np. bu­dow­li, de­ko­ra­cji

 (1.3) przen. ostat­ni etap, czę­sto naj­waż­niej­szy, czy­jejś dzia­łal­no­ści


Zwień­cze­nie – ogól­ne okre­śle­nie każ­de­go naj­wy­żej po­ło­żo­ne­go frag­men­tu bu­dow­li; ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny lub rzeź­biar­ski za­my­ka­ją­cy bu­dy­nek lub ar­ty­stycz­ny wyrób rze­mieśl­ni­czy (rów­nież ele­ment za­my­ka­ją­cy oł­tarz).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwieńczyć

1. skoń­czyć jakąś pracę;
2. zam­knąć lub oko­lić, opa­sać wień­cem


Źródła:

SJP.pl

Zwieść

1. wpro­wa­dzić kogoś w błąd;
2. zde­mo­ra­li­zo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwo­dzić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwo­dzić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zwieść się (ndk. zwo­dzić się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|zwo­dzić się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwieźć

do­star­czyć w okre­ślo­ne miej­sce


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. zwo­zić)

 (1.1) za­wieźć coś lub kogoś w dół

 (1.2) za­wieźć coś lub kogoś z kilku miejsc w jedno


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwijacz

1. przy­rząd do zwi­ja­nia np. kabli, rolet, węży ogro­do­wych; zwi­jak;
2. zwi­jacz siana - ma­szy­na rol­ni­cza do pra­so­wa­nia i zwi­ja­nia siana lub słomy;
3. zwi­jacz brzo­zo­wy, zwi­jacz czar­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny tut­ka­rzo­wa­tych;
4. daw­niej: osoba, która coś zwija


Źródła:

SJP.pl

Zwijaczka

daw­niej: ko­bie­ta, która coś zwija


Źródła:

SJP.pl

Zwijadełko

przy­rząd do zwi­ja­nia nici


Źródła:

SJP.pl

Zwijadło

urzą­dze­nie po­żar­ni­cze, prze­no­śne lub ko­ło­we słu­żą­ce do prze­wo­że­nia więk­szej ilo­ści węży, scze­pio­nych ze sobą; bar­dzo po­pu­lar­ne w jed­nost­kach stra­ży po­żar­nej we Fran­cji


Źródła:

SJP.pl

Zwijak

przy­rząd do zwi­ja­nia np. kabli, rolet, węży ogro­do­wych; zwi­jacz


Źródła:

SJP.pl

Zwijalny

da­ją­cy się zwi­jać


Źródła:

SJP.pl

Zwijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwi­jać.


Źródła:

Wiktionary

Zwijać

skła­dać coś, ro­biąc z tego rulon


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwi­nąć)

 (1.1) zob. zwi­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwijka

prze­sta­rza­łe: rurka z bi­buł­ki do pa­pie­ro­sów; gilza, tutka


Źródła:

SJP.pl

Zwilgnięty

taki, który zwil­gnął (prze­sią­knął wil­go­cią); zwil­gły


Źródła:

SJP.pl

Zwilgnąć

daw­niej: prze­sią­knąć wil­go­cią; stać się wil­got­nym; zwil­got­nieć; na­wil­gnąć


Źródła:

SJP.pl

Zwilgły

daw­niej: prze­sią­knąć wil­go­cią; stać się wil­got­nym; zwil­got­nieć; na­wil­gnąć


Źródła:

SJP.pl

Zwilżacz

1. urzą­dze­nie do zwil­ża­nia cze­goś;
2. hy­dro­fi­lo­wa sub­stan­cja po­wierzch­nio­wo czyn­na, zwięk­sza­ją­ca zdol­ność zwil­ża­ją­cą rozt­wo­rów


Źródła:

SJP.pl

Zwilżalność

Zwil­żal­ność – wła­ści­wość przed­mio­tów i sub­stan­cji do­ty­czą­ca ich od­dzia­ły­wa­nia z cie­cza­mi. Po­le­ga na po­kry­wa­niu się ma­kro­sko­po­wą war­stwą cie­czy ścia­nek na­czy­nia wy­peł­nio­ne­go gazem, gdy ciecz po­zo­sta­je fazą nie­sta­bil­ną jako faza ob­ję­to­ścio­wa.

War­stwa taka two­rzy się na sku­tek od­dzia­ły­wa­nia ścia­nek pre­fe­ru­ją­cych kon­takt z fazą cie­kłą.


Źródła:

Wikipedia

Zwilżalny

da­ją­cy się zwil­żyć


Źródła:

SJP.pl

Zwilżanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwil­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zwilżać

czy­nić wil­got­nym, na­sy­cać wil­go­cią; na­wil­żać, na­wil­ga­cać, wil­żyć, za­wil­ga­cać, uwil­got­niać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwil­żyć)

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się wil­got­ne, mokre


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwilżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwil­żyć.


Źródła:

Wiktionary

Zwilżyć

uczy­nić coś lub kogoś wil­got­nym, mo­krym


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwil­żać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwil­żać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwindykować

wy­mu­sić zwrot na­leż­no­ści, ścią­gnąć długi na dro­dze po­lu­bow­nej lub są­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Zwinger

Zwin­ger – póź­no­ba­ro­ko­wy ze­spół ar­chi­tek­to­nicz­ny znaj­du­ją­cy się w cen­trum Drez­na. Jest za­li­cza­ny do naj­bar­dziej zna­czą­cych bu­dow­li póź­ne­go ba­ro­ku w Eu­ro­pie.

Nazwa „Zwin­ger” po­cho­dzi od po­ło­że­nia bu­dyn­ku, na ob­sza­rze, który nieg­dyś znaj­do­wał się po­mię­dzy zew­nętrz­ny­mi i wew­nętrz­ny­mi mu­ra­mi obron­ny­mi (niem. "zwis­chen" – „po­mię­dzy”).


Źródła:

Wikipedia

Zwinglianin

zwo­len­nik zwin­glia­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Zwinglianizm

pro­te­stanc­ka dok­try­na odrzu­ca­ją­ca kult świę­tych, wła­dzę pa­pie­ża, za­ko­ny, ce­li­bat i mszę jako ofia­rę


Zwin­glia­nizm – ruch wśród pro­te­stanc­kiej re­for­ma­cji, któ­re­mu po­czą­tek dał Hul­drych Zwin­gli, wpro­wa­dza­jąc re­for­ma­cję w Zu­ry­chu.

Odrzu­ca­jąc au­to­ry­tet pa­pie­ża, mszę świę­tą jako ofia­rę, na­bo­żeń­stwo do świę­tych i ce­li­bat księ­ży, Zwin­gli pró­bo­wał w Zu­ry­chu wpro­wa­dzić te­o­kra­cję.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwinglianka

zwo­len­nicz­ka zwin­glia­niz­mu


Źródła:

SJP.pl

Zwingliański

→ zwin­glia­nizm, → zwin­glia­nin [czy­taj: cwin­gliań­ski]


Źródła:

SJP.pl

Zwingliusz

Ul­rich Zwin­gli - szwaj­car­ski re­for­ma­tor re­li­gij­ny


Źródła:

SJP.pl

Zwiniec

zwi­niec ry­ce­rzyk, zwi­niec okraj­ko­wy - ga­tun­ki plusk­wia­ków z ro­dzi­ny zwiń­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zwinięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwi­nąć.

 (1.2) ukra­dze­nie, świ­śnię­cie


Źródła:

Wiktionary

Zwinka

1. ja­szczur­ka z ro­dzi­ny ja­szczu­rek wła­ści­wych, niez­wy­kle szyb­ka i zwin­na
2. żaba z ro­dzi­ny pła­zów be­zo­go­no­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­cer­ta agi­lis|ref=tak., ja­szczur­ka z ro­dzi­ny ja­szczu­rek wła­ści­wych;

 (1.2) herp. zob. żaba dal­ma­tyń­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwinnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bar­dzo spraw­nie


Źródła:

Wiktionary

Zwinniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zwin­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwinniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zwin­ny


Źródła:

SJP.pl

Zwinnik

ryba ak­wa­rio­wa z ro­dzi­ny ką­sa­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zwinność

bycie szyb­kim i spraw­nym; gięt­kość, gib­kość, zwrot­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia bar­dzo spraw­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwinny

skocz­ny, zręcz­ny, zwrot­ny;
1. taki, który po­ru­sza się szyb­ko i spraw­nie;
2. o ru­chach: szyb­ki i zgrab­ny, np. zwin­ne ręce


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy szyb­kie, zręcz­ne ruchy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwinąć

1. zło­żyć coś, ro­biąc z tego rulon;
2. po­tocz­nie: ukraść coś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwi­jać)

 (1.1) zmniej­szyć ob­szar zaj­mo­wa­ny przez coś roz­po­star­te­go lub dłu­gość cze­goś

 (1.2) pot. ukraść

 (1.3) za­my­kać, koń­czyć, lik­wi­do­wać

 (1.4) pot. aresz­to­wać, za­trzy­mać kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zwi­nąć się (ndk. zwi­jać się)

 (2.1) kulić się

 (2.2) pot. zam­knąć coś, pójść sobie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiotczająco

w spo­sób po­wo­du­ją­cy u pa­cjen­ta zwiot­cze­nie mię­śni szkie­le­to­wych i po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych


Źródła:

SJP.pl

Zwiotczać

w me­dy­cy­nie: po­wo­do­wać u pa­cjen­ta zwiot­cze­nie mię­śni szkie­le­to­wych i po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych, sto­su­jąc od­po­wied­nie środ­ki


Źródła:

SJP.pl

Zwiotczałość

brak jędr­no­ści, ela­stycz­no­ści, sprę­ży­sto­ści; wiot­kość, ob­wi­słość


Źródła:

SJP.pl

Zwiotczały

taki, który stra­cił sprę­ży­stość, jędr­ność, prze­stał być ela­stycz­nym; sfla­cza­ły, oklap­nię­ty, okla­pły


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który uległ zwiot­cze­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiotczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan utra­ty jędr­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Zwiotczeć

stra­cić sprę­ży­stość, jędr­ność, prze­stać być ela­stycz­nym; sfla­czeć, oklap­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zwiotczyć

w me­dy­cy­nie: spo­wo­do­wać u pa­cjen­ta zwiot­cze­nie mię­śni szkie­le­to­wych i po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych za po­mo­cą od­po­wied­nich środ­ków


Źródła:

SJP.pl

Zwirtualizować

w in­for­ma­ty­ce: po­dzie­lić za­so­by sprzę­to­we na wiele śro­do­wisk


Źródła:

SJP.pl

Zwirzchowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwirz­cho­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwirzchować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. udo­sko­na­lić


Źródła:

Wiktionary

Zwis

1. zwi­sa­ją­ca część skały, zbi­te­go śnie­gu itp.; nawis;
2. prze­chył sa­mo­lo­tu;
3. ro­dzaj po­sta­wy gim­na­stycz­nej;
4. zwis męski - daw­niej, obec­nie żar­to­bli­wie: kra­wat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwi­sać.


Źródła:

Wiktionary

Zwisać

1. wi­sieć będąc umo­co­wa­nym do cze­goś; zwis­nąć;
2. uno­sić się nisko nad czymś; wi­sieć;
3. mieć obo­jęt­ny lub lek­ce­wa­żą­cy sto­su­nek do cze­goś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwis­nąć)

 (1.1) opu­szczać się wi­sząc

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) pot. być dla kogoś obo­jęt­nym lub być po­gar­dza­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwischenruf

[czy­taj: CWIszenruf] cwi­szen­ruf;
1. okrzyk za­kłó­ca­ją­cy prze­mó­wie­nie;
2. wtrą­ce­nie się do roz­mo­wy, wej­ście komuś w słowo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gło­śne wtrą­ce­nie prze­ry­wa­ją­ce czy­jąś wy­po­wiedź, roz­mo­wę lub prze­mó­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwisnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwi­sać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwi­sać.


Źródła:

Wiktionary

Zwisogłówka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny papug wschod­nich


Źródła:

SJP.pl

Zwisłobrzuchy

mi­nia­tu­ro­wa świn­ka zwi­sło­brzu­cha - rasa ma­łych świń wiet­nam­skich; mi­kroś­win­ka


Źródła:

SJP.pl

Zwisłouchy

ma­ją­cy zwi­słe uszy


Źródła:

SJP.pl

Zwisły

opu­szczo­ny ku do­ło­wi; zwi­sa­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Zwitek

coś zwi­nię­te­go, skrę­co­ne­go; zwój, rulon, rolka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś zwi­nię­te­go lub skrę­co­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwitka

1. akro­ba­cja lot­ni­cza; obrót sa­mo­lo­tu bądź szy­bow­ca wokół włas­nej osi;
2. daw­niej: zwi­tek, zwój, kłę­bek


Źródła:

SJP.pl

Zwitnik

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du gadów łu­sko­no­śnych, pro­wa­dzą­cych po­dziem­ny tryb życia; obrącz­ko­wiec, am­fis­be­na, am­fis­ben


Źródła:

SJP.pl

Zwitniki

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du gadów łu­sko­no­śnych, pro­wa­dzą­cych po­dziem­ny tryb życia; obrącz­ko­wiec, am­fis­be­na, am­fis­ben


Źródła:

SJP.pl

Zwiyndniynty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zwięd­nię­ty


Źródła:

Wiktionary

Zwizualizować

przed­sta­wić coś za po­mo­cą obra­zu, za­pre­zen­to­wać gra­ficz­nie; zi­lu­stro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwizytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­pro­wa­dze­nie wi­zy­ta­cji


Źródła:

Wiktionary

Zwizytować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wi­zy­to­wać)

 (1.1) prze­pro­wa­dzić wi­zy­ta­cję


Źródła:

Wiktionary

Związanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwią­zać.

 (1.2) szach. motyw po­le­ga­ją­cy na tym, że fi­gu­ra nie może wy­ko­nać ruchu z po­wo­du wy­sta­wie­nia włas­ne­go króla na sza­cha albo kiedy wy­ko­na­nie po­su­nię­cia tą bier­ką pro­wa­dzi do strat ma­te­rial­nych;


W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Zwią­za­nie – zwią­za­nie bier­ki w par­tii sza­cho­wej oz­na­cza, że bier­ką tą nie można wy­ko­nać żad­ne­go po­su­nię­cia lub można się nią po­ru­szać tylko w ogra­ni­czo­nym za­kre­sie, albo też wy­ko­na­nie po­su­nię­cia tą bier­ką do­pro­wa­dzi do po­nie­sie­nia strat. W par­tii sza­cho­wej roz­róż­nia się 3 ro­dza­je zwią­za­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Związany

1. wią­żąc, po­łą­czyć końce liny, sznur­ka, nici itp.;
2. unie­ru­cho­mić kogoś, wią­żąc mu nogi i ręce;
3. po­łą­czyć emo­cjo­nal­nie kogoś z kimś lub czymś;
4. zo­bo­wią­zać kogoś do prze­strze­ga­nia ta­jem­ni­cy, umowy itp.;
5. o sub­stan­cjach lub ich skład­ni­kach: ut­wo­rzyć jed­no­rod­ną ca­łość


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: zwią­zać

przy­miot­nik

 (2.1) do­ty­czą­cy cze­goś, ma­ją­cy zwią­zek z czymś lub kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Związać

1. wią­żąc, po­łą­czyć końce liny, sznur­ka, nici itp.;
2. unie­ru­cho­mić kogoś, wią­żąc mu nogi i ręce;
3. po­łą­czyć emo­cjo­nal­nie kogoś z kimś lub czymś;
4. zo­bo­wią­zać kogoś do prze­strze­ga­nia ta­jem­ni­cy, umowy itp.;
5. o sub­stan­cjach lub ich skład­ni­kach: ut­wo­rzyć jed­no­rod­ną ca­łość


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwią­zy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwią­zy­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Związek

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wza­jem­ne po­wią­za­nie, sto­su­nek mię­dzy rze­cza­mi lub zja­wi­ska­mi

 (1.2) po­wią­za­nie mię­dzy oso­ba­mi, part­ner­stwo; także. osoby w jakiś spo­sób po­wią­za­ne

 (1.3) sfor­ma­li­zo­wa­ne po­ro­zu­mie­nie ludzi, or­ga­ni­za­cji, kra­jów, miast lub re­gio­nów;

 (1.4) reg. pozn. po­łą­cze­nie ko­le­jo­we

 (1.5) chem. ma­te­ria po­łą­czo­nych ze sobą ato­mów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Związkokracja

po­sia­da­nie przez związ­ki za­wo­do­we nad­mier­ne­go wpły­wu na go­spo­dar­kę i po­li­ty­kę


Źródła:

SJP.pl

Związkowczyni

→ związ­ko­wiec


Patrz:związkowiec

Źródła:

SJP.pl

Związkowiec

czło­nek związ­ku za­wo­do­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek, dzia­łacz związ­ku za­wo­do­we­go


Związ­ko­wiec – pol­ski ty­god­nik wy­da­wa­ny w Ka­na­dzie od 1932, ofi­cjal­ny organ Związ­ku Po­la­ków w Ka­na­dzie. W la­tach 1964–1977 jego re­dak­to­rem na­czel­nym był Be­ne­dykt He­y­den­korn. Od lipca 2004 pod nowym ty­tu­łem „Czas-Związ­ko­wiec”, po po­łą­cze­niu z wy­da­wa­nym w Win­ni­pe­gu ty­god­ni­kiem „Czas”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Związkowość

bycie związ­kiem (or­ga­ni­za­cją)


Źródła:

SJP.pl

Związkowy

→ zwią­zek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy związ­ku lub fe­de­ra­cji

 (1.2) do­ty­czą­cy związ­ku za­wo­do­we­go


Patrz:związek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Związywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwią­zy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Związywać

cza­sow­nik

 (1.1) trwa­le łą­czyć końce sznur­ka, liny itp.

 (1.2) unie­ru­cha­miać kogoś przez oplą­ta­nie mu rąk i nóg np. sznu­rem

 (1.3) two­rzyć po­łą­cze­nie emo­cjo­nal­ne, eko­no­micz­ne, itd.

 (1.4) być ele­men­tem łą­czą­cym


Źródła:

Wiktionary

Zwić

rzad­ko: zwi­nąć;
1. zmniej­szyć po­wierzch­nię cze­goś przez zło­że­nie, zro­lo­wa­nie; na­wi­nąć;
2. zwić się - przy­brać kształt kuli, kłęb­ka, ru­lo­nu itp.


Źródła:

SJP.pl

Zwięczyca

Zwię­czy­ca – część Rze­szo­wa, dziel­ni­ca nie­sta­no­wią­ca jed­nost­ki po­moc­ni­czej gminy, pow­sta­ła po przy­łą­cze­niu do mia­sta ca­ło­ści wsi Zwię­czy­ca (pier­wsze frag­men­ty przy­łą­czo­no do Rze­szo­wa w roku 1902 i 1951). Rada Mi­ni­strów wy­da­ła po­zy­tyw­ną de­cyz­ję w spra­wie przy­łą­cze­nia ów­czes­nej wsi Zwię­czy­ca (jako jed­nej z czte­rech) do Rze­szo­wa już w 2005 roku.


Źródła:

Wikipedia

Zwiędnięty

zwię­dły;
1. o ro­śli­nach: taki, który zwięd­nął; zwię­dły;
2. prze­no­śnie: taki, który stra­cił jędr­ność, sprę­ży­stość; zwiot­cza­ły, ob­wi­sły


przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) taki, który utra­cił wigor, jędr­ność

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: zwięd­nąć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiędły

zwięd­nię­ty;
1. o ro­śli­nach: taki, który zwięd­nął; zwię­dły;
2. prze­no­śnie: taki, który stra­cił jędr­ność, sprę­ży­stość; zwiot­cza­ły, ob­wi­sły


przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­zba­wio­ny jędr­no­ści na sku­tek utra­ty wody w ko­mór­kach; wiot­ki, ob­wi­sły, ale je­szcze nie­usch­nię­ty

 (1.2) przen. po­zba­wio­ny świe­żo­ści, siły wi­tal­nej, cech mło­do­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwiększanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwięk­szać.


Źródła:

Wiktionary

Zwiększać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zwięk­szyć)

 (1.1) spra­wiać, że coś jest więk­sze pod wzglę­dem licz­by, roz­mia­ru, na­si­le­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zwięk­szać się (dk. zwięk­szyć się)

 (2.1) sta­wać się więk­szym


Źródła:

Wiktionary

Zwiększenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwięk­szyć.


Źródła:

Wiktionary

Zwiększyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwięk­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwięk­szać.


Źródła:

Wiktionary

Zwięz

zwięz in­tro­li­ga­tor­ski - pasy po­przecz­ne na grzbie­cie książ­ki, łą­czą­ce ją daw­niej z opra­wą, któ­rych śla­da­mi w kształ­cie kar­bów ozda­bia się dziś grzbiet książ­ki; binda


Źródła:

SJP.pl

Zwięzłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia zwię­złym


Źródła:

Wiktionary

Zwięzły

1. krót­ki i za­wie­ra­ją­cy to, co na­ji­stot­niej­sze; tre­ści­wy, la­pi­dar­ny, la­ko­nicz­ny;
2. ma­ją­cy zwar­tą kon­sy­sten­cję, struk­tu­rę


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy dużo tre­ści w nie­wiel­kiej licz­bie słów

 (1.2) ma­ją­cy zwar­tą struk­tu­rę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwięźla

drze­wo z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych; ba­la­ta


Źródła:

SJP.pl

Zwięźle

przy­słó­wek

 (1.1) uj­mu­jąc wiele tre­ści w nie­wie­lu sło­wach

 (1.2) w spo­sób zwar­ty


Źródła:

Wiktionary

Zwięźlej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zwięź­le


Źródła:

SJP.pl

Zwięźlejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zwię­zły; bar­dziej zwię­zły


Źródła:

SJP.pl

Zwińcowate

o ce­chach zwiń­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Zwiń­co­wa­te (Ly­ga­e­i­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny Ly­ga­e­o­i­dea. Obej­mu­je około 970 opi­sa­nych ga­tun­ków. Roz­prze­strze­nio­na jest kos­mo­po­li­tycz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwińcowaty

o ce­chach zwiń­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Źródła:

SJP.pl

Zwiślik

ro­dzaj mchów z rzędu ro­kie­tow­ców


Zwi­ślik ("Ano­mo­don") – ro­dzaj mchu z ro­dzi­ny zwi­śli­ko­wa­tych ("Ano­mo­don­ta­ce­ae" Kindb.). Ro­śli­ny leśne wy­stę­pu­ją­ce na pniach drzew i na ska­łach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwiśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwis­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Zwlec

zdjąć z trud­no­ścią, ścią­gnąć, ze­drzeć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwle­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwle­kać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zwlec się (ndk. zwle­kać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|zwle­kać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwlekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwle­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zwlekać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) opóź­niać wy­ko­na­nie ja­kiejś czyn­no­ści przez sie­bie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwlec)

 (2.1) zdej­mo­wać z tru­dem

 (2.2) gro­ma­dzić co w jed­nym miej­scu, wlo­kąc to

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zwle­kać się (dk. brak)

 (3.1) opóź­niać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zwle­kać się (dk. zwlec się)

 (4.1) scho­dzić lub wsta­wać z tru­dem

 (4.2) pot. two­rzyć sku­pie­nie, ocią­ga­jąc się


Źródła:

Wiktionary

Zwm

skrót od: Zwią­zek Walki Mło­dych - pol­ska ko­mu­ni­stycz­na or­ga­ni­za­cja mło­dzie­żo­wa


Źródła:

SJP.pl

Zwm-Owiec

czło­nek ZWM-u (Związ­ku Walki Mło­dych); zet­wu­e­mo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Zwm-Owski

→ ZWM (Zwią­zek Walki Mło­dych); zet­wu­e­mow­ski


Źródła:

SJP.pl

Zwodnica

1. tro­pi­kal­na ro­śli­na z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych; bil­ber­gia;
2. daw­niej: ko­bie­ta zwo­dzą­ca lub uwo­dzą­ca kogoś;
3. daw­niej: ko­bie­ta czer­pią­ca zyski z czy­je­goś nie­rzą­du; strę­czy­ciel­ka


Źródła:

SJP.pl

Zwodniczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest zwod­ni­cze; cecha tych, któ­rzy są zwod­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Zwodniczy

niez­god­ny z praw­dą, mylny


przy­miot­nik

 (1.1) wpro­wa­dza­ją­cy w błąd, nie­speł­nia­ją­cy ocze­ki­wań


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwodny

prze­tacz­nik zwod­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych; prze­tacz­nik wie­cho­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Zwodociągowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbu­do­wa­nie sieci wo­do­cią­go­wej, ob­ję­cie ja­kie­goś ob­sza­ru sie­cią wo­do­cią­go­wą


Źródła:

Wiktionary

Zwodociągować

cza­sow­nik

 (1.1) techn. wy­po­sa­żyć w wo­do­ciąg


Źródła:

Wiktionary

Zwodociągowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwo­do­cią­go­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwodorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. przy­łą­cze­nie wo­do­ru do czą­ste­czek związ­ków or­ga­nicz­nych w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nej

 (1.2) mot. zmie­nie­nie na­pę­du po­ja­zdu na wo­do­ro­wy


Źródła:

Wiktionary

Zwodorować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wo­do­ro­wać)

 (1.1) mot. chem. zmie­nić napęd po­ja­zdu na wo­do­ro­wy

 (1.2) mot. chem. do­ko­na­ny od|wo­do­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwo­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwodować

wpro­wa­dzić nowo wy­bu­do­wa­ny lub wy­re­mon­to­wa­ny sta­tek na wodę


Źródła:

SJP.pl

Zwodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwo­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Zwodziciel

osoba wpro­wa­dza­ją­ca w błąd; oszust


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wpro­wa­dza­ją­ca w błąd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwodzicielka

ko­bie­ta wpro­wa­dza­ją­ca w błąd; oszust­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wpro­wa­dza­ją­ca w błąd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwodzicielski

→ zwo­dzi­ciel


Patrz:zwodziciel

Źródła:

SJP.pl

Zwodzić

okła­my­wać, oszu­ki­wać; wpro­wa­dzać kogoś w błąd


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwieść)

 (1.1) wpro­wa­dzać w błąd

 (1.2) przest. za­wra­cać z drogi

 (1.3) daw. spro­wa­dzać w dół

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zwo­dzić się (dk. zwieść się)

 (2.1) wpro­wa­dzać w błąd sie­bie naw­za­jem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwodzony

okła­my­wać, oszu­ki­wać; wpro­wa­dzać kogoś w błąd


przy­miot­nik

 (1.1) o mo­ście: taki, który ma ru­cho­me przę­sło

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zwo­dzić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwoik

zdrob­nie­nie od: zwój


Źródła:

SJP.pl

Zwoić

na­wi­jać izo­lo­wa­ny prze­wód elek­trycz­ny na okre­ślo­ne czę­ści urzą­dze­nia elek­trycz­ne­go; uz­wa­jać


Źródła:

SJP.pl

Zwojak

ła­god­ny guz wy­stę­pu­ją­cy u mło­dzie­ży, naj­czę­ściej zlo­ka­li­zo­wa­ny w pła­cie skro­nio­wym lub podwz­gó­rzu; gan­glio­cy­to­ma


Zwo­jak (ang. gan­glio­cy­to­ma) – no­wot­wór oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go z grupy guzów ne­u­ro­nal­nych i ne­u­ro­nal­no-gle­jo­wych, bę­dą­cy zmia­ną o ni­skiej zło­śli­wo­ści (I sto­pień wg WHO).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwojenie

na­wi­jać izo­lo­wa­ny prze­wód elek­trycz­ny na okre­ślo­ne czę­ści urzą­dze­nia elek­trycz­ne­go; uz­wa­jać


Źródła:

SJP.pl

Zwojnica

ze­spół zwo­jów wraz z ota­cza­ją­cy­mi je ma­te­ria­ła­mi izo­la­cyj­ny­mi, po­łą­czo­nych elek­trycz­nie sze­re­go­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. zob. cewka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwojnik

ro­dzaj świ­dra z krót­kim za­koń­cze­niem w kształ­cie śli­ma­ka


Źródła:

SJP.pl

Zwojowy

przy­miot­nik od: zwój


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z czymś zwi­nię­tym na kształt kłęb­ka, walca

 (1.2) anat. zwią­za­ny ze sku­pi­skiem ko­mó­rek ner­wo­wych, gan­glio­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwojówka

ro­dzaj ska­mie­nia­łej musz­li


Źródła:

SJP.pl

Zwola

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwolak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zwolenianin

miesz­ka­niec Zwo­le­nia


Źródła:

SJP.pl

Zwolenianka

miesz­kan­ka Zwo­le­nia


Źródła:

SJP.pl

Zwolennictwo

daw­niej: bycie czy­imś zwo­len­ni­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zwolenniczka

→ zwo­len­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba płci żeń­skiej, która po­pie­ra coś, darzy coś sym­pa­tią, od­da­je swoje po­par­cie komuś lub cze­muś


Patrz:zwolennik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwolennik

osoba po­pie­ra­ją­ca coś lub kogoś; stron­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która po­pie­ra coś, darzy coś sym­pa­tią, od­da­je swoje po­par­cie komuś lub cze­muś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwoleń

1. mia­sto w Pol­sce;
2. mia­sto na Sło­wa­cji;
3. wieś w Pol­sce;
4. szczyt na Sło­wa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Sło­wa­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwoleński

przy­miot­nik od mia­sta: Zwo­leń


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Zwo­le­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwolić

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. wy­brać

 (1.2) poet. dać poz­wo­le­nie, przyz­wo­lić na coś


Źródła:

Wiktionary

Zwoliński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwolle

[czy­taj: zwole] mia­sto w Ho­lan­dii


Zwol­le – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Ho­lan­dii, nad rzeką IJssel, w po­bli­żu jej uj­ścia do zbior­ni­ka IJsselmeer, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Ove­rijs­sel. W grud­niu 2022 mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 132 433 miesz­kań­ców.

W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Zwol­le.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwolnica

do­dat­ko­wa prze­kład­nia zę­ba­ta zmniej­sza­ją­ca pręd­kość obro­to­wą kół na­pę­do­wych, umie­szcza­na w pia­ście tych kół; sto­so­wa­na, gdy za­cho­dzi ko­niecz­ność uzy­ska­nia du­że­go prze­ło­że­nia mię­dzy ko­ła­mi na­pę­do­wy­mi i skrzy­nią bie­gów


Zwol­ni­ca – prze­kład­nia zę­ba­ta mon­to­wa­na przy ko­łach na­pę­do­wych cią­gni­ka rol­ni­cze­go lub w niek­tó­rych po­ja­zdach użyt­ko­wych i te­re­no­wych.

Zwol­ni­ce sto­su­je się głów­nie w celu zwięk­sze­nia mo­men­tu obro­to­we­go, a tym samym zmniej­sze­nia obro­tów do­pie­ro na ko­łach, dzię­ki czemu wszyst­kie inne ele­men­ty ukła­du prze­nie­sie­nia na­pę­du pra­cu­ją na więk­szych obro­tach, a przy mniej­szych mo­men­tach obro­to­wych mogą być mniej­sze i lżej­sze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwolnicowy

→ zwol­ni­ca


Patrz:zwolnica

Źródła:

SJP.pl

Zwolnienie

1. zmniej­szyć szyb­kość, tempo cze­goś
2. zmniej­szyć szyb­kość po­ru­sza­nia się
3. uczy­nić coś mniej na­pię­tym, zwar­tym
4. uczy­nić kogoś wol­nym od ja­kie­goś obo­wiąz­ku, od od­po­wie­dzial­no­ści itp.
5. prze­stać zaj­mo­wać ja­kieś miej­sce
6. wy­po­wie­dzieć komuś pracę
7. wy­pu­ścić kogoś z wię­zie­nia, szpi­ta­la itp.
8. spra­wić, że coś nie jest ob­cią­żo­ne po­dat­kiem, cłem itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwol­nić.

 (1.2) do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy zwol­nie­nie (1.1) od cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwolnić

1. zmniej­szyć szyb­kość, tempo cze­goś
2. zmniej­szyć szyb­kość po­ru­sza­nia się
3. uczy­nić coś mniej na­pię­tym, zwar­tym
4. uczy­nić kogoś wol­nym od ja­kie­goś obo­wiąz­ku, od od­po­wie­dzial­no­ści itp.
5. prze­stać zaj­mo­wać ja­kieś miej­sce
6. wy­po­wie­dzieć komuś pracę
7. wy­pu­ścić kogoś z wię­zie­nia, szpi­ta­la itp.
8. spra­wić, że coś nie jest ob­cią­żo­ne po­dat­kiem, cłem itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwal­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwal­niać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwolski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwomitować

daw­niej: zwy­mio­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwonowice

Zwo­no­wi­ce (niem. "Zwo­no­witz", daw. "Dzwo­no­wi­ce") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ryb­nic­kim, w gmi­nie Lyski.

Wieś leży w ca­ło­ści na te­re­nie kom­plek­su kra­jo­bra­zo­we­go Cy­ster­skie Kom­po­zy­cje Kra­jo­bra­zo­we Rud Wiel­kich.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go. 1973–1977 w gmi­nie Chwa­łę­ci­ce.


Źródła:

Wikipedia

Zwora

1. pręt, zwy­kle me­ta­lo­wy, o kształ­cie li­te­ry "U", łą­czą­cy dwa przed­mio­ty, np. bale; klam­ra;
2. część ma­gne­to­wo­du słu­żą­ca do zwie­ra­nia i roz­wie­ra­nia ob­wo­du ma­gne­tycz­ne­go; kot­wi­ca


Źródła:

SJP.pl

Zworka

łącz­nik umoż­li­wia­ją­cy zmia­nę kon­fi­gu­ra­cji kom­po­nen­tu kom­pu­te­ra; dżam­per; jum­per


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: zwora

 (1.2) elektr. in­form. mały ele­ment słu­żą­cy do łą­cze­nia (zwie­ra­nia) sty­ków elek­trycz­nych w celu kon­fi­gu­ra­cji ukła­du elek­tro­nicz­ne­go (np. płyty głów­nej);


Zwor­ka – sto­so­wa­ny w elek­tro­ni­ce, a zwła­szcza w ar­chi­tek­tu­rze kom­pu­te­ra, łącz­nik poz­wa­la­ją­cy na zam­knię­cie, ot­war­cie lub obej­ście ob­wo­du elek­tro­nicz­ne­go znaj­du­ją­ce­go się na płyt­ce dru­ko­wa­nej. Umie­szcza się go w celu zre­se­to­wa­nia lub skon­fi­gu­ro­wa­nia ukła­du elek­tro­nicz­ne­go (płyty głów­nej, karty roz­sze­rze­nia i tym po­dob­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwornica

ścisk sto­lar­ski


Źródła:

SJP.pl

Zwornik

zdo­bio­ne zam­knię­cie skle­pie­nia bądź łuku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. szczy­to­wy kli­niec niek­tó­rych typów skle­pie­nia

 (1.2) ar­chit. szczy­to­wy kli­niec łuku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwornikowy

→ zwor­nik


Patrz:zwornik

Źródła:

SJP.pl

Zwozić

prze­wo­zić coś w jedno miej­sce


Źródła:

SJP.pl

Zwołanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwo­łać.


Źródła:

Wiktionary

Zwołać

1. wo­ła­jąc, zgro­ma­dzić wiele osób lub zwie­rząt;
2. za­rzą­dzić ze­bra­nie się grona osób


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwo­ły­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwoływanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwo­ły­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwoływać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwo­łać)

 (1.1) gro­ma­dzić gdzieś wiele osób po­przez wo­ła­nie


Źródła:

Wiktionary

Zwoźniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zwracalny

moż­li­wy do zwró­ce­nia


Źródła:

SJP.pl

Zwracanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwra­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zwracać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwró­cić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|zwró­cić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. zwró­cić się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|zwró­cić się.


Źródła:

Wiktionary

Zwrocać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­mio­to­wać


Źródła:

Wiktionary

Zwrocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zwrot


Źródła:

Wiktionary

Zwrot

1. od­da­nie rze­czy po­przed­nie­mu jej wła­ści­cie­lo­wi
2. obrót


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zmia­na kie­run­ku ruchu, po­ru­sza­nia się, obrót

 (1.2) za­in­te­re­so­wa­nie się czymś; zwró­ce­nie swo­je­go za­in­te­re­so­wa­nia, uwagi w ja­kimś kie­run­ku; za­ję­cie się czymś

 (1.3) zmia­na, od­mia­na, prze­mia­na w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (1.4) od­da­nie komuś cze­goś

 (1.5) spła­ce­nie, po­bra­nie (sumy pie­nięż­nej, kosz­tów)

 (1.6) wy­ra­że­nie, zda­nie, kon­struk­cja słow­na; zwią­zek wy­ra­zów;

 (1.7) jęz. zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny, któ­re­go głów­nym ele­men­tem jest cza­sow­nik lub imie­słów przy­słów­ko­wy;

 (1.8) żegl. ma­newr po­wo­du­ją­cy zmia­nę halsu, czyli zmia­nę burty na którą wieje wiatr i prze­rzu­ce­nie żagli na drugą burtę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwrotek

pow­ta­rza­ją­cy się kil­ku­wer­so­wy układ ryt­micz­ny o okre­ślo­nym roz­kła­dzie rymów; strof­ka


Źródła:

SJP.pl

Zwrotka

pow­ta­rza­ją­cy się kil­ku­wer­so­wy układ ryt­micz­ny o okre­ślo­nym roz­kła­dzie rymów; strof­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. muz. liter. stro­fa

 (1.2) pot. poczt. zwrot­ne poś­wiad­cze­nie od­bio­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwrotkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dział na zwrot­ki


Źródła:

Wiktionary

Zwrotkowy

przy­miot­nik od: zwrot­ka


Źródła:

SJP.pl

Zwrotnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do zmia­ny toru po­ja­zdów szy­no­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zwrotnicowy

przy­miot­nik od: zwrot­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Zwrotniczanin

poeta, który na­le­żał do li­te­rac­kiej grupy sku­pio­nej wokół wy­da­wa­ne­go w Kra­ko­wie w la­tach 1922-23 i 1926-27 cza­so­pis­ma Zwrot­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Zwrotniczowa

daw­niej: żona zwrot­ni­cze­go; zwrot­ni­czy­na


Źródła:

SJP.pl

Zwrotniczowski

→ zwrot­ni­czy (pra­cow­nik)


Źródła:

SJP.pl

Zwrotniczy

pra­cow­nik ko­le­jo­wy lub tram­wa­jo­wy ob­słu­gu­ją­cy zwrot­ni­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. kolej. pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy zwrot­ni­cę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwrotniczyna

daw­niej: żona zwrot­ni­cze­go; zwrot­ni­czo­wa


Źródła:

SJP.pl

Zwrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwrot­ny


Źródła:

Wiktionary

Zwrotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zwrot­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwrotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zwrot­ny


Źródła:

SJP.pl

Zwrotnik

rów­no­leż­nik ziem­ski le­żą­cy na ok. 23 stop­niu sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej pół­noc­nej lub po­łud­nio­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. jedna z dwóch umow­nych linii na Ziemi, rów­no­leż­nik 23°27′ (dwa­dzie­ścia trzy stop­nie i dwa­dzie­ścia sie­dem minut);

 (1.2) muz. ro­dzaj ozdob­ni­ka, po­le­ga­ją­ce­go na szyb­kim przej­ściu z nuty głów­nej na są­sied­nią i na­tych­mia­sto­wym po­wro­cie na nutę głów­ną;


Zwrot­nik (tłum. gr. "τροπικός κύκλος" 'zwrot­ny krąg') – rów­no­leż­nik ziem­ski, nad któ­rym Słoń­ce „za­wra­ca” w swym po­zor­nym rocz­nym ruchu po nie­bie. Je­dy­nie w ob­sza­rze mię­dzy zwrot­ni­ka­mi Słoń­ce można ob­ser­wo­wać w ze­ni­cie. Sze­ro­kość ge­o­gra­ficz­na zwrot­ni­ków jest de­fi­nio­wa­na przez na­chy­le­nie eklip­ty­ki do rów­ni­ka nie­bie­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwrotnikowy

przy­miot­nik od: zwrot­nik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze zwrot­ni­kiem, po­cho­dzą­cy z te­re­nów pod zwrot­ni­kiem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wła­ści­wy dla zwrot­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwrotność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest zwrot­ne; cecha tych, któ­rzy są zwrot­ni


Źródła:

Wiktionary

Zwrotny

przy­miot­nik

 (1.1) zdol­ny do szyb­kiej zmia­ny kie­run­ku

 (1.2) do­ty­czą­cy zmia­ny kie­run­ku

 (1.3) zwią­za­ny z od­da­wa­niem, zwra­ca­niem cze­goś

 (1.4) gram. wska­zu­ją­cy, że wy­ko­naw­ca czyn­no­ści sam jej pod­le­ga

 (1.5) mat. log. (o re­la­cji) łą­czą­cy obiekt z samym sobą


Źródła:

Wiktionary

Zwrotomat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat do re­cy­klin­gu bu­te­lek i pu­szek


Źródła:

Wiktionary

Zwrotowy

→ zwrot


Patrz:zwrot

Źródła:

SJP.pl

Zwrócenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwró­cić.


Źródła:

Wiktionary

Zwrócić

1. prze­ka­zać z po­wro­tem, oddać
2. zwy­mio­to­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwra­cać)

 (1.1) oddać komuś jego włas­ność, coś, co zo­sta­ło od niego po­ży­czo­ne

 (1.2) pot. zwy­mio­to­wać

 (1.3) skie­ro­wać jakiś przed­miot w okre­ślo­ną stro­nę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zwró­cić się (ndk. zwra­cać się)

 (2.1) skie­ro­wać do kogoś swoje słowa

 (2.2) re­kom­pen­so­wać wło­żo­ne środ­ki i odro­bić włas­ne kosz­ty

 (2.3) skie­ro­wać się w okre­ślo­nym kie­run­ku

 (2.4) naz­wać kogoś od­po­wied­nio do jego funk­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwut

1. skrót od: Za­kła­dy Wyt­wór­cze Urzą­dzeń Te­le­fo­nicz­nych;
2. skrót od: Za­kła­dy Wyt­wór­cze Urzą­dzeń Ter­mo­tech­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Zwycięski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze zwy­cię­stwem, do­ty­czą­cy zwy­cię­stwa


Źródła:

Wiktionary

Zwycięsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwy­cię­ski; trium­fal­nie


Źródła:

Wiktionary

Zwycięskość

→ zwy­cię­ski


Patrz:zwycięski

Źródła:

SJP.pl

Zwycięstewko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. zdrobn. od: zwy­cię­stwo

 (1.2) rzad. nie­wiel­kie zwy­cię­stwo


Źródła:

Wiktionary

Zwycięstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zde­cy­do­wa­ny suk­ces w walce lub ry­wa­li­za­cji (naj­czę­ściej spor­to­wej), zwal­cze­nie nie­przy­ja­cie­la, po­ko­na­nie kon­ku­ren­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zwycięzca

osoba, która zwy­cię­ży­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który zwy­cię­żył, wy­grał


Zwy­cięz­ca – po­wieść Je­rze­go Żu­ław­skie­go z 1910.

Po­wieść jest drugą czę­ścią "Try­lo­gii księ­ży­co­wej" tego au­to­ra i bez­poś­red­nią kon­ty­nu­a­cją po­wie­ści "Na srebr­nym glo­bie".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwyciężalny

da­ją­cy się zwy­cię­żyć, po­ko­nać


Źródła:

SJP.pl

Zwyciężanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwy­cię­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zwyciężać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni (dk. zwy­cię­żyć)

 (1.1) od­no­sić zwy­cię­stwo nad kimś lub czymś

cza­sow­nik prze­chod­ni (dk. zwy­cię­żyć)

 (2.1) po­ko­ny­wać kogoś, wy­gry­wać z kimś


Źródła:

Wiktionary

Zwyciężca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba, która zwy­cię­ży­ła, wy­gra­ła


Źródła:

Wiktionary

Zwyciężczyni

ko­bie­ta, która zwy­cię­ży­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która zwy­cię­ży­ła, wy­gra­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwyciężenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwy­cię­żyć.


Źródła:

Wiktionary

Zwyciężony

ten, kogo zwy­cię­żo­no


Źródła:

SJP.pl

Zwyciężyciel

daw­niej: zwy­cięz­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zwy­cięz­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwyciężyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwy­cię­żać)

 (1.1) zob. zwy­cię­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zwyczaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spo­sób za­cho­wy­wa­nia się lub czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­ne w okre­ślo­nych sy­tu­a­cjach we­dług pew­ne­go wzoru okre­ślo­ne­go przez kul­tu­rę

 (1.2) in­dy­wi­du­al­ny spo­sób za­cho­wy­wa­nia się lub czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­ne w okre­ślo­nych sy­tu­a­cjach, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla danej osoby


Zwy­czaj – w ję­zy­ku po­pu­lar­nym okre­śle­nie to funk­cjo­nu­je jako sy­no­nim słowa „oby­czaj”, jed­nak w niek­tó­rych na­u­kach (np. w so­cjo­lo­gii) ter­mi­nom tym na­da­je się różne zna­cze­nie.

Dla so­cjo­lo­ga ter­min „zwy­czaj” oz­na­cza usta­lo­ny w zbio­ro­wo­ści spo­sób za­cho­wa­nia się (jest w skali zbio­ro­wej od­po­wied­ni­kiem in­dy­wi­du­al­ne­go na­wy­ku), jego ist­nie­nie jest opar­te na tra­dy­cji, ma cha­rak­ter nie­uś­wia­do­mio­ne­go na­śla­dow­nict­wa tego, co robią inni człon­ko­wie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zwyczajem

we­dług czy­je­goś zwy­cza­ju


Źródła:

SJP.pl

Zwyczajnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zwy­czaj­ny, nie wy­róż­nia­ją­cy się ni­czym; prze­cięt­nie

 (1.2) pot. bez trudu; po pro­stu


Źródła:

Wiktionary

Zwyczajniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zwy­czaj­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwyczajniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zwy­czaj­ny


Źródła:

SJP.pl

Zwyczajność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest zwy­czaj­ne


Źródła:

Wiktionary

Zwyczajny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ni­czym się nie wy­róż­nia, jest prze­cięt­ny, zwy­kły

 (1.2) biol. ty­po­wy dla tak­so­nu

 (1.3) taki, który przez na­zy­wa­ją­ce­go jest ty­po­wym przy­kła­dem cze­goś ne­ga­tyw­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Zwyczajowo

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z przy­ję­tym zwy­cza­jem


Źródła:

Wiktionary

Zwyczajowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest zwy­cza­jo­we; cecha tych, któ­rzy są zwy­cza­jo­wi


Źródła:

Wiktionary

Zwyczajowy

zgod­ny z po­wszech­nie przy­ję­tym spo­so­bem po­stę­po­wa­nia


przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny ze zwy­cza­jem, opar­ty na zwy­cza­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwydrzyć

daw­niej: zwy­drzyć się - stać się zu­chwa­łym, nie­po­słusz­nym; roz­wy­drzyć się


Źródła:

SJP.pl

Zwyklaczek

po­tocz­nie: ktoś lub coś zwy­kłe­go


Źródła:

SJP.pl

Zwyklak

po­tocz­nie: osoba prze­cięt­na; prze­cięt­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. prze­cięt­na osoba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwykle

naj­czę­ściej, prze­waż­nie, zaz­wy­czaj


przy­słó­wek

 (1.1) zaz­wy­czaj, pra­wie za­wsze, bar­dzo czę­sto


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwyklej

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zwy­kle (zwy­czaj­nie, po­spo­li­cie); zwy­czaj­niej, po­spo­li­ciej


Źródła:

SJP.pl

Zwyklejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zwy­kły


Źródła:

SJP.pl

Zwyklizna

1. coś, co ni­czym się nie wy­róż­nia, nie zwra­ca na sie­bie uwagi;
2. coś ty­po­we­go, oczy­wi­ste­go


Źródła:

SJP.pl

Zwyknąć

tylko w cza­sie przesz­łym: mieć okre­ślo­ny zwy­czaj


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) daw. obec­nie żart. przyz­wy­cza­ić się, przy­wy­knąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) mieć w zwy­cza­ju, zaz­wy­czaj coś robić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwykłodać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. opo­wie­dzieć


Źródła:

Wiktionary

Zwykłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co zwy­kłe


Źródła:

Wiktionary

Zwykły

1. zgod­ny ze zwy­cza­jem, taki jak za­wsze; po­wszed­ni, po­spo­li­ty, zwy­czaj­ny, co­dzien­ny;
2. ni­czym się nie­wy­róż­nia­ją­cy, re­pre­zen­tu­ją­cy śred­ni po­ziom; po­spo­li­ty, prze­cięt­ny, po­wszech­ny; ty­po­wy;
3. ude­rza­ją­cy swoją oczy­wi­sto­ścią, ty­po­wo­ścią, np. zwy­kły cham; zwy­czaj­ny, ty­po­wy


przy­miot­nik

 (1.1) nie­wy­róż­nia­ją­cy się ni­czym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwymiarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwy­mia­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwymiarować

1. okre­ślić roz­mia­ry ele­men­tu;
2. na­nie­sić wy­mia­ry na ry­su­nek tech­nicz­ny lub pro­jekt


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) na­nieść na ry­su­nek tech­nicz­ny linie oraz licz­by wy­mia­ro­we

 (1.2) nadać ele­men­tom kon­struk­cji wy­mia­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwymiotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwy­mio­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwymiotować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wy­mio­to­wać)

 (1.1) zwró­cić przez usta nie­stra­wio­ny po­karm


Źródła:

Wiktionary

Zwymyślanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwy­my­ślać.


Źródła:

Wiktionary

Zwymyślać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) na­krzy­czeć na kogoś, w szcze­gól­no­ści uży­wa­jąc obel­ży­wych słów


Źródła:

Wiktionary

Zwyrodnialec

osoba zwy­rod­nia­ła, wy­na­tu­rzo­na, wy­pa­czo­na; zwy­rol, de­wiant, zbo­cze­niec, wy­pa­cze­niec, wy­na­tu­rze­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wy­na­tu­rzo­ny, wy­pa­czo­ny; de­ge­ne­rat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwyrodniać

rzad­ko: do­pro­wa­dzać do de­ge­ne­ra­cji, zmian w ko­mór­kach lub na­rzą­dach or­ga­niz­mów ży­wych; de­ge­ne­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwyrodniały

po­zba­wio­ny skru­pu­łów, do­pu­szcza­ją­cy się okru­cieństw


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który uległ de­ge­ne­ra­cji, zwy­rod­niał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwyrodnienie

do­pro­wa­dzić do de­ge­ne­ra­cji, zmian w ko­mór­kach lub na­rzą­dach or­ga­niz­mów ży­wych; zde­ge­ne­ro­wać


Zwy­rod­nie­nie (łac. "de­ge­ne­ra­tio") – sku­tek za­bu­rzo­nej prze­mia­ny ma­te­rii po­le­ga­ją­cy na gro­ma­dze­niu się w ko­mór­kach lub w ma­cie­rzy po­za­ko­mór­ko­wej sub­stan­cji, które nor­mal­nie w nich nie wy­stę­pu­ją lub któ­rych ilość jest znacz­nie mniej­sza. Jest to za­bu­rze­nie ja­ko­ścio­we pro­wa­dzą­ce do upo­śle­dze­nia czyn­no­ści na­rzą­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwyrodnieniowy

przy­miot­nik od: zwy­rod­nie­nie


przy­miot­nik

 (1.1) biol. med. zwią­za­ny ze zwy­rod­nie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwyrodnić

do­pro­wa­dzić do de­ge­ne­ra­cji, zmian w ko­mór­kach lub na­rzą­dach or­ga­niz­mów ży­wych; zde­ge­ne­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zwyrol

po­tocz­nie: osoba zwy­rod­nia­ła, wy­na­tu­rzo­na, wy­pa­czo­na; zwy­rod­nia­lec, de­wiant, zbo­cze­niec, wy­pa­cze­niec, wy­na­tu­rze­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. de­wiant, zbo­cze­niec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwyrolka

→ zwy­rol


Patrz:zwyrol

Źródła:

SJP.pl

Zwyrolski

→ zwy­rol


Patrz:zwyrol

Źródła:

SJP.pl

Zwyrolstwo

po­tocz­nie: coś zwy­rod­nia­łe­go, wy­na­tu­rzo­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Zwyrtać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obra­cać


Źródła:

Wiktionary

Zwyrtnąć

cza­sow­nik

 (1.1) góry. obró­cić się


Źródła:

Wiktionary

Zwyrtok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ktoś za­rad­ny, przed­się­bior­czy


Źródła:

Wiktionary

Zwyszyć

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. zy­skać


Źródła:

Wiktionary

Zwyzywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwy­zy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zwyżka

1. przy­rost, wzrost cze­goś;
2. pod­no­śnik ko­szo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. po­jazd z pod­no­śni­kiem ko­szo­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwyżkowy

przy­miot­nik od: zwyż­ka


Źródła:

SJP.pl

Zwyższać

daw­niej: pod­wyż­szać (czy­nić wyż­szym)


Źródła:

SJP.pl

Zwyższyć

rzad­ko: uczy­nić wyż­szym; pod­wyż­szyć


Źródła:

SJP.pl

Zwz

skrót od: Zwią­zek Walki Zbroj­nej - kon­spi­ra­cyj­na or­ga­ni­za­cja woj­sko­wa


skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = hist. Zwią­zek Walki Zbroj­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwód

w spor­cie: ruch wy­ko­na­ny dla zmy­le­nia prze­ciw­ni­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwój

coś zwi­nię­te­go; rulon; bela


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś zwi­nię­te­go w kłę­bek, rulon

 (1.2) spo­sób zwi­nię­cia lub na­wi­nię­cia przed­mio­tu

 (1.3) po­stać książ­ki w for­mie wstę­gi na­wi­nię­tej na dwa drąż­ki,


Zwój – pier­wot­na po­stać książ­ki w for­mie dłu­giej wstę­gi na­wi­nię­tej na dwa drąż­ki ("um­bi­li­cus"). Drąż­ki te (wy­ko­na­ne naj­czę­ściej z drew­na lub kości sło­nio­wej) były dłuż­sze niż sze­ro­kość zwoju i nie były do niego przy­mo­co­wa­ne. Na­da­wa­ły one zwo­jo­wi po­żą­da­ną sztyw­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwójka

mały motyl nocny z ro­dzi­ny zwój­kó­wek; zwój­ków­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwójki

ro­dzi­na owa­dów z rzędu mo­ty­li ży­ją­cych głów­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, obej­mu­ją­ca kil­ka­set ty­się­cy ga­tun­ków; zwój­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Zwójkowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu mo­ty­li ży­ją­cych głów­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, obej­mu­ją­ca kil­ka­set ty­się­cy ga­tun­ków; zwój­ki


Zwój­ko­wa­te, zwój­ki, zwój­ków­ki (Tor­tri­ci­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li z po­drzę­du Glos­sa­ta i in­fra­rzę­du róż­nos­krzy­dłych. Obej­mu­je bli­sko 10 900 opi­sa­nych ga­tun­ków, z któ­rych nie­ca­łe 700 ma zna­cze­nie eko­no­micz­ne jako szkod­ni­ki ro­ślin. Gą­sie­ni­ce pro­wa­dzą skry­ty tryb życia, że­ru­jąc wew­nątrz ro­ślin lub schro­nień ut­wo­rzo­nych z przę­dzy, zwi­nię­tych liści czy też ele­men­tów po­dło­ża. Do­ro­słe mo­ty­le są ak­tyw­ne głów­nie po po­łud­niu i wie­czo­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwójkowaty

o ce­chach zwój­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zwójkówka

motyl nocny z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych; zwój­ka


Źródła:

SJP.pl

Zwón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzwon


Źródła:

Wiktionary

Zwónek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzwo­nek


Źródła:

Wiktionary

Zwónica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. dzwon­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Zwónić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzwo­nić


Źródła:

Wiktionary

Zwóz

zwo­że­nie, zwie­zie­nie cze­goś; zwóz­ka


Zo­bacz też: Zwóz (znie­sio­na osada).

Zwóz ( Zwoss, do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Zwoos) – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Do­bro­dzień.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zwózka

zwo­że­nie, zwie­zie­nie cze­goś; zwóz


Źródła:

SJP.pl

Zwąchać

po­tocz­nie:
1. do­my­ślić się cze­goś, od­gad­nąć coś; wy­czuć, prze­wą­chać;
2. wą­cha­jąc, wy­kryć jakiś za­pach;
3. zwą­chać się - na­wią­zać współ­pra­cę zwią­za­ną z jakąś nie­ucz­ci­wą spra­wą


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwą­chi­wać)

 (1.1) pot. do­my­ślić się cze­goś

 (1.2) daw. wy­czuć coś przy uży­ciu węchu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zwą­chać się (ndk. zwą­chi­wać się)

 (2.1) pot. zaz­na­jo­mić się z kimś złym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwągrowacieć

stać się wą­gro­wa­tym


Źródła:

SJP.pl

Zwątkować

po­wąt­ko­wać; w in­for­ma­ty­ce:
1. po­wią­zać wia­do­mo­ści w wątki - grupy dy­sku­syj­ne;
2. ut­wo­rzyć wątki - czę­ści wy­ko­ny­wa­ne współ­bież­nie w obrę­bie jed­ne­go pro­ce­su


Źródła:

SJP.pl

Zwątpienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwąt­pić.

 (1.2) utra­ta wiary w coś


Źródła:

Wiktionary

Zwątpiony

taki, który zwąt­pił


Źródła:

SJP.pl

Zwątpić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wąt­pić)

 (1.1) stra­cić wiarę w coś, prze­ko­na­nie o słusz­no­ści, praw­dzi­wo­ści cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zwędzić

po­tocz­nie: ukraść coś


Źródła:

SJP.pl

Zwęglanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwę­glać.


Źródła:

Wiktionary

Zwęszać

zwie­trzać;
1. po­tocz­nie: wy­czu­wać coś, np. okaz­ję, szan­sę;
2. o zwie­rzę­tach: wy­kry­wać wę­chem obec­ność kogoś lub cze­goś; zwą­chi­wać, wy­wę­szać


Źródła:

SJP.pl

Zwęzić

1. uczy­nić węż­szym;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ście­śnić ar­ty­ku­la­cję niek­tó­rych sa­mo­gło­sek;
3. zwę­zić się:
a) stać się węż­szym;
b) prze­no­śnie: zmniej­szyć się


Źródła:

SJP.pl

Zwęźlenie

coś po­skrę­ca­ne i po­plą­ta­ne, za­pęt­le­nie


Źródła:

SJP.pl

Zwężający

1. czy­nić coś węż­szym;
2. ście­śniać ar­ty­ku­la­cję niek­tó­rych sa­mo­gło­sek


Patrz:zwężać

Źródła:

SJP.pl

Zwężanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zwę­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zwężany

1. czy­nić coś węż­szym;
2. ście­śniać ar­ty­ku­la­cję niek­tó­rych sa­mo­gło­sek


Źródła:

SJP.pl

Zwężać

1. czy­nić coś węż­szym;
2. ście­śniać ar­ty­ku­la­cję niek­tó­rych sa­mo­gło­sek


cza­sow­nik

 (1.1) czy­nić węż­szym

cza­sow­nik zwrot­ny zwę­żać się

 (2.1) sta­wać się węż­szym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zwężenie

1. uczy­nić węż­szym;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: ście­śnić ar­ty­ku­la­cję niek­tó­rych sa­mo­gło­sek;
3. zwę­zić się:
a) stać się węż­szym;
b) prze­no­śnie: zmniej­szyć się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, w któ­rym coś jest wą­skie lub węż­sze

 (1.2) kraw. zmo­dy­fi­ko­wa­nie ubra­nia tak, aby było węż­sze


Zwę­że­nie − stan, który można wy­o­bra­zić sobie jako za­cho­wa­nie czło­wie­ka, któ­re­go pole wi­dze­nia świa­ta zew­nętrz­ne­go ule­gło znacz­ne­mu ogra­ni­cze­niu (jak przez "dziur­kę od klu­cza"). Wy­stę­pu­je w tym sta­nie znacz­ne ogra­ni­cze­nie lub znie­sie­nie kon­tak­tu z oto­cze­niem, a za­cho­wa­nie i re­ak­cje pa­cjen­ta może być cał­ko­wi­cie niez­ro­zu­mia­łe i nie­a­dek­wat­ne do sy­tu­a­cji rze­czy­wi­stej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwężka

zwę­ża­ją­cy się od­ci­nek rury, uży­wa­ny m.in. do po­mia­ru pręd­ko­ści lub ilo­ści prze­pły­wa­ją­cej sub­stan­cji; dysza; kon­fu­zor


Źródła:

SJP.pl

Zwężkowy

→ zwęż­ka


Patrz:zwężka

Źródła:

SJP.pl

Zwężnica

zwęż­ni­ca więk­sza - ga­tu­nek pszczo­ły


Źródła:

SJP.pl

Zwężynka

fał­dów­ka zwę­żyn­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zwł.

skrót od: zwła­szcza


Źródła:

SJP.pl

Zwłaszcza

par­ty­ku­ła

 (1.1) prze­de wszyst­kim, nade wszyst­ko, w szcze­gól­no­ści, szcze­gól­nie, spe­cjal­nie


Źródła:

Wiktionary

Zwłoczny

daw­niej: opóź­nia­ją­cy, zwle­ka­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Zwłoka

zwle­ka­nie z czymś, od­kła­da­nie cze­goś na póź­niej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwle­ka­nie z czymś, od­kła­da­nie cze­goś na póź­niej


Zwło­ka ( mora) – opóź­nie­nie w do­ko­na­niu okre­ślo­nej czyn­no­ści fak­tycz­nej lub praw­nej wy­wo­ła­ne przy­czy­na­mi le­żą­cy­mi po stro­nie osoby upraw­nio­nej lub obo­wią­za­nej do do­ko­na­nia tej czyn­no­ści. Dla przy­ję­cia zwło­ki ko­niecz­ne jest, by przy­czy­ny opóź­nie­nia wy­ni­ka­ły z nie­do­cho­wa­nia na­le­ży­tej sta­ran­no­ści przez osobę opóź­nia­ją­cą się z pod­ję­ciem dzia­ła­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwłoki

ciało zmar­łej osoby


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ciało mart­we­go czło­wie­ka;

 (1.2) daw. zew­nętrz­na po­wło­ka cze­goś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: zwło­ka


Zwło­ki – mart­we ciało ludz­kie lub zwie­rzę­ce.

Bez spre­pa­ro­wa­nia zwa­ne­go mu­mi­fi­ka­cją zwło­ki ule­ga­ją pro­ce­so­wi roz­kła­du. Po zni­szcze­niu wierzch­nich tka­nek po­zo­sta­ją kości, które są trud­no roz­kła­dal­ne. Do­pie­ro po cza­sie kil­ku­set lat zwło­ki zo­sta­ją cał­ko­wi­cie ro­zło­żo­ne przez bio­de­gra­da­cję. Zwło­ki po mu­mi­fi­ka­cji mogą utrzy­my­wać się bar­dzo długo. Sztu­ka utrzy­my­wa­nia ciał ist­nia­ła już w sta­ro­żyt­nym Egip­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zwłóczyć

w rol­nict­wie: wy­rów­nać po­wierzch­nię gleby włóką


Źródła:

SJP.pl

Zwłókniać

czy­nić włó­kni­stym


Źródła:

SJP.pl

Zwłókniały

czy­nić włó­kni­stym


Źródła:

SJP.pl

Zwłóknienie

uczy­nić włó­kni­stym


Źródła:

SJP.pl

Zwłóknieniowy

→ zwłó­knie­nie


Patrz:zwłóknienie

Źródła:

SJP.pl

Zwłóknić

uczy­nić włó­kni­stym


Źródła:

SJP.pl