Ze

przy­i­mek; tyle co: z


przy­i­mek

 (1.1) forma obocz­na przy­im­ka z

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. par­ty­ku­ła po­prze­dza­ją­ca licz­bę oz­na­cza­ją­ca jej przy­bli­że­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ze-

prze­dro­stek

 (1.1) two­rzą­cy cza­sow­ni­ki do­ko­na­ne


Źródła:

Wiktionary

Zea

[czy­taj: ZEa lub zet-e-A] Zjed­no­czo­ne Emi­ra­ty Arab­skie


skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju nie­mę­sko­o­so­bo­we­go, licz­ba mnoga

 (1.1) = geogr. polit. Zjed­no­czo­ne Emi­ra­ty Arab­skie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeaksantyna

ka­ro­te­no­id za­war­ty w ku­ku­ry­dzy, skład­nik po­kar­mo­wy nie­zbęd­ny dla pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia na­rzą­du wzro­ku


Ze­ak­san­ty­na, E161h – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ksan­to­fi­li (pod­gru­pa ka­ro­te­no­i­dów). Jest jed­nym z dwóch ka­ro­te­no­i­dów, znaj­du­ją­cych się w siat­ków­ce oka. Na­tu­ral­nie wy­stę­pu­je w bro­ku­łach, bruk­sel­ce, ku­ku­ry­dzy, po­mi­do­rach. Za­wie­ra ją także ziele fioł­ka trój­barw­ne­go i pol­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zeatyna

cy­to­ki­ni­na za­war­ta w ku­ku­ry­dzy


Ze­a­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, na­tu­ral­ny hor­mon ro­ślin­ny z grupy cy­to­ki­nin, re­gu­lu­ją­cy wzrost i roz­wój ro­ślin. Jest po­chod­ną za­sa­dy pu­ry­no­wej – ade­ni­ny. Wy­o­dręb­nio­na po raz pier­wszy z ku­ku­ry­dzy zwy­czaj­nej ("Zea mays" L.), od któ­rej wzię­ła się jej nazwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zebedeusz

Ze­be­de­usz – bi­blij­ny rybak i szkut­nik z Ka­far­na­um, oj­ciec apo­sto­łów Ja­ku­ba i Jana, mąż Sa­lo­me.


Źródła:

Wikipedia

Zeberka

1. ga­tu­nek ma­łe­go ptaka eg­zo­tycz­ne­go z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych; ama­dy­na ze­bro­wa­ta;
2. zdrob­nie­nie od: zebra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: zebra

 (1.2) mała zebra

 (1.3) zob. ze­ber­ka ti­mor­ska.

 (1.4) zob. ze­ber­ka bia­ło­li­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zebra

pa­sia­sty ssak z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych, żyje w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. afry­kań­ski ssak z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi pa­sa­mi na sier­ści;

 (1.2) pot. przej­ście dla pie­szych


Zebra – ssak z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się obec­no­ścią bia­łych pasów na czar­nej sier­ści. Zwie­rzę­ta te na­le­żą do ro­dza­ju koń ("Equus").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zebrani

1. zgro­ma­dzić w jed­ny­mi miej­scu (np. ludzi, przed­mio­ty, in­for­ma­cje);
2. pod­nieść; zer­wać; za­brać z miej­sca, w któ­rym coś się znaj­do­wa­ło (np. owoce, plony);
3. uło­żyć cia­śniej; zsu­nąć; zgar­nąć;
4. otrzy­mać coś od in­nych w for­mie wy­róż­nie­nia (np. po­chwa­ły);
5. ze­brać się - za­po­wie­dzieć wy­stą­pie­nie cze­goś (np. o po­go­dzie)


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny (lm m.) od: ze­brać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) osoby, które uczest­ni­czą w ja­kimś spot­ka­niu, ze­bra­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zebranie

1. zgro­ma­dzić w jed­ny­mi miej­scu (np. ludzi, przed­mio­ty, in­for­ma­cje);
2. pod­nieść; zer­wać; za­brać z miej­sca, w któ­rym coś się znaj­do­wa­ło (np. owoce, plony);
3. uło­żyć cia­śniej; zsu­nąć; zgar­nąć;
4. otrzy­mać coś od in­nych w for­mie wy­róż­nie­nia (np. po­chwa­ły);
5. ze­brać się - za­po­wie­dzieć wy­stą­pie­nie cze­goś (np. o po­go­dzie)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­brać.

 (1.2) zgro­ma­dze­nie grupy ludzi w celu omó­wie­nia ja­kiejś kwe­stii, po­ru­sze­nia te­ma­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zebraniomania

rzad­ko, po­tocz­nie: czę­ste or­ga­ni­zo­wa­nie ze­brań


Źródła:

SJP.pl

Zebraniowy

przy­miot­nik od: ze­bra­nie


Źródła:

SJP.pl

Zebranko

zdrob­nie­nie od: ze­bra­nie; ze­brań­ko


Źródła:

SJP.pl

Zebrasoma

ro­dzaj mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny po­kol­co­wa­tych


Ze­bra­so­ma – ro­dzaj mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny po­kol­co­wa­tych (Acant­hu­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zebrać

1. zgro­ma­dzić w jed­ny­mi miej­scu (np. ludzi, przed­mio­ty, in­for­ma­cje);
2. pod­nieść; zer­wać; za­brać z miej­sca, w któ­rym coś się znaj­do­wa­ło (np. owoce, plony);
3. uło­żyć cia­śniej; zsu­nąć; zgar­nąć;
4. otrzy­mać coś od in­nych w for­mie wy­róż­nie­nia (np. po­chwa­ły);
5. ze­brać się - za­po­wie­dzieć wy­stą­pie­nie cze­goś (np. o po­go­dzie)


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zbie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zbie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny ze­brać się

 (2.1) zgro­ma­dzić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zebrańko

zdrob­nie­nie od: ze­bra­nie; ze­bran­ko


Źródła:

SJP.pl

Zebrdowo

wieś w Pol­sce


Zebr­do­wo (niem. "Se­u­bers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 523.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zebroid

po­to­mek kla­czy zebry i konia (ze­bru­la) lub osła (ze­bry­na)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. krzy­żów­ka zebry z innym ko­nio­wa­tym;


Ze­bro­id – mie­sza­niec, krzy­żów­ka mię­dzy­ga­tun­ko­wa zebry z innym ko­nio­wa­tym. W ję­zy­ku pol­skim ze­bro­i­dem okre­śla­ny jest po­to­mek kla­czy zebry i samca osła lub konia, w ję­zy­ku an­giel­skim sto­su­je się ten ter­min w szer­szym zna­cze­niu – bez wzglę­du na płeć zebry-ro­dzi­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zebrowany

1. prę­go­mysz ze­bro­wa­na - ga­tu­nek myszy;
2. go­łą­bek ze­bro­wa­ny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zebrowaty

1. zbroj­nik ze­bro­wa­ty - ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny zbroj­ni­ko­wa­tych; hy­po­wą­sacz ze­bro­wa­ty;
2. duj­ker ze­bro­wa­ty - ga­tu­nek ssaka pa­rzy­sto­ko­pyt­ne­go z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych;
3. ama­dy­na ze­bro­wa­ta - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka eg­zo­tycz­ne­go z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych; ze­ber­ka


Źródła:

SJP.pl

Zebrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zebrula

po­to­mek kla­czy zebry i konia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. mię­dzy­ga­tun­ko­wy po­to­mek ogie­ra zebry oraz kla­czy konia do­mo­we­go;


Ze­bru­la (ang. "zorse" od "zebra+horse", fr. "zébrule" od "zèbre+mule") – ze­bro­id, mie­sza­niec mię­dzy­ga­tun­ko­wy ogie­ra zebry i kla­czy konia do­mo­we­go (w prze­ci­wień­stwie do rza­dziej spo­ty­ka­nej hebry – po­tom­ka ogie­ra konia i kla­czy zebry). Jak więk­szość ba­star­dów, ze­bru­le są bez­płod­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zebryna

po­to­mek kla­czy zebry i osła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mie­sza­niec zebry i osła;


Ze­bry­na – ro­dzaj ze­bro­i­da, mię­dzy­ga­tun­ko­wy mie­sza­niec bę­dą­cy po­tom­kiem kla­czy zebry i osła. Ze­bry­ny mają zmien­ną licz­bę chro­mo­so­mów, mogą wy­stę­po­wać chro­mo­so­my nie­spa­ro­wa­ne. Osioł ma ich 62, zaś zebry za­leż­nie od ga­tun­ku od 44 do 62.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zebrzyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Zebrzydowianin

miesz­ka­niec Ze­brzy­do­wa


Źródła:

SJP.pl

Zebrzydowianka

miesz­kan­ka Ze­brzy­do­wa


Źródła:

SJP.pl

Zebrzydowice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Ryb­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie Kal­wa­ria Ze­brzy­dow­ska;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie o tej samej naz­wie;

 (1.3) geogr. część mia­sta Ryb­nik w wo­je­wództ­wie ślą­skim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zebrzydowicki

→ Ze­brzy­do­wi­ce; ze­brzy­dow­ski (lo­kal­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ze­brzy­do­wic, zwią­za­ny z Ze­brzy­do­wi­ca­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ze­brzy­do­wic lub ze­brzy­do­wi­czan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Ze­brzy­do­wi­com lub ze­brzy­do­wi­cza­nom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zebrzydowiczanin

miesz­ka­niec Ze­brzy­do­wic (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zebrzydowiczanka

miesz­kan­ka Ze­brzy­do­wic (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zebrzydowski

1. przy­miot­nik od: Ze­brzy­dów;
2. lo­kal­ny przy­miot­nik od: Ze­brzy­do­wi­ce; ze­brzy­do­wic­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zebrzydów

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim


Ze­brzy­dów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Mar­ci­no­wi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zebu

zwie­rzę, od­mia­na bydła do­mo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. typ bydła do­mo­we­go ho­do­wa­ne­go głów­nie w In­diach, z cha­rak­te­ry­stycz­nym gar­bem mię­śnio­wo-tłu­szczo­wym;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zebulon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) hist. etn. nazwa jed­ne­go z daw­nych ple­mię­e­mion Iz­ra­e­la

 (2.2) hist. geogr. jeden z re­gio­nów Iz­ra­e­la w pół­noc­nej czę­ści tego kraju


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zebuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­bu­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zebuwać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zdej­mo­wać obu­wie


Źródła:

Wiktionary

Zebździć

zebź­dzić się - wul­gar­nie:
1. wy­pu­ścić gazy tra­wien­ne; pru­knąć, pry­knąć, pierd­nąć;
2. wy­próż­nić się, zde­fe­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­ność wkła­da­nia chle­ba lub bułek do pieca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zecer

pra­cow­nik dru­kar­ni; skła­dacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pra­cow­nik dru­kar­ni zaj­mu­ją­cy się skła­da­niem pu­bli­ka­cji za po­mo­cą czcio­nek, obec­nie ar­cha­izm lek­sy­kal­ny;


Zecer (ina­czej "skła­dacz"; z Set­zer, od cza­sow­ni­ka set­zen, pol. "skła­dać") – wy­so­ko kwa­li­fi­ko­wa­ny tech­nik ze­cer­stwa, od­po­wia­da­ją­cy wraz z me­tram­pa­żem za skład ręcz­ny lub ma­szy­no­wy na po­trze­by druku ty­po­gra­ficz­ne­go. Miej­scem pracy ze­ce­ra, jak i me­tram­pa­ża, była ze­cer­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zecerka

ko­bie­ta, która ręcz­nie lub ma­szy­no­wo skła­da tekst w dru­kar­ni; skła­dacz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rzem. pra­cow­ni­ca dru­kar­ni zaj­mu­ją­cy się skła­da­niem pu­bli­ka­cji za po­mo­cą czcio­nek

 (1.2) pot. rzem. rze­mio­sło ze­ce­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zecernia

dział dru­kar­ni, w któ­rym od­by­wa się skła­da­nie tek­stu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. za­kład lub dział dru­kar­ni, w któ­rym od­by­wa się skła­da­nie tek­stów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zecerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ze­cer­stwem, do­ty­czą­cy ze­cer­stwa


Źródła:

Wiktionary

Zecerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­ligr. dział po­li­gra­fii zaj­mu­ją­cy się ogó­łem czyn­no­ści pro­wa­dzą­cych do uzy­ska­nia obra­zu ko­lumn pu­bli­ka­cji go­to­wych do druku;


Ze­cer­stwo – dział po­li­gra­fii zaj­mu­ją­cy się ogó­łem czyn­no­ści pro­wa­dzą­cych do uzy­ska­nia obra­zu ko­lumn pu­bli­ka­cji go­to­wych do druku. Dzie­li się na dwie pod­sta­wo­we fazy: skład i ła­ma­nie (a także rów­no­le­głe z nimi na­da­wa­nie ko­rek­ty). Skład to samo ut­wo­rze­nie tek­stu, a ła­ma­nie to wpro­wa­dze­nie tek­stu na ko­lum­ny i po­łą­cze­nie go tam z ma­te­ria­łem ilu­stra­cyj­nym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zechcieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. chcieć)

 (1.1) na­brać ocho­ty coś zro­bić

 (1.2) zde­cy­do­wać się na coś

 (1.3) forma uprzej­me­go po­le­ce­nia lub proś­by


Źródła:

Wiktionary

Zecować

cza­sow­nik

 (1.1) środ. prze­stęp. i więz. od­by­wać karę po­zba­wie­nia wol­no­ści

 (1.2) środ. prze­stęp. i więz. zob. ze­co­wać ling.

 (1.3) daw. skrót|pie­kar.|pie­kar­nict­wo, pie­kar­ni­czy|w:Pie­kar­stwo. po­da­wać pra­cow­ni­ko­wi ob­słu­gu­ją­ce­mu piec

 (1.4) daw. skrót|kot­lar.|kot­lar­stwo, kot­lar­ski|w:Kot­larz. nad­sta­wiać (bla­chę)


Źródła:

Wiktionary

Zedrzeć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zdzie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zdzie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ze­drzeć się (ndk. zdzie­rać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|zdzie­rać się.


Źródła:

Wiktionary

Zedrzyjskóra

daw­niej: wy­zy­ski­wacz, zdzier­ca; odrzy­skó­ra, krwio­pij­ca, pi­jaw­ka, hiena, sęp


Źródła:

SJP.pl

Zedytować

pod­dać tekst edy­cji; wy­e­dy­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zefek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Józef


Źródła:

Wiktionary

Zefel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Józef


Źródła:

Wiktionary

Zeffirelli

[czy­taj: dzefiRELli lub zefiRELli] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zefir

letni, de­li­kat­ny wie­trzyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) poet. lub środ. ryb. ła­god­ny i cie­pły wiatr, zwła­szcza wio­sen­ny

 (1.2) włók. cien­ka i lekka tka­ni­na, zaz­wy­czaj ba­weł­nia­na, zwy­kle w kratę lub w pasy

 (1.3) kulin. ro­syj­ski wyrób cu­kier­ni­czy w po­sta­ci słod­kiej pian­ki z cukru, bia­łek jajek i musu owo­co­we­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. pa­pie­ros marki „Zefir”


Zo­bacz też: inne po­sta­cie o imie­niu „Zefir”.

Zefir (gr. Ζέφυρος Zéphyros, łac. "Zep­hy­rus", "Fa­vo­nius") – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg i uo­so­bie­nie wia­tru za­chod­nie­go, utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Fa­wo­niu­szem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zefira

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bóg wia­tru za­chod­nie­go


Źródła:

SJP.pl

Zefirant

ro­śli­na z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki


Ze­fi­rant ("Zep­hy­rant­hes") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je 180 ga­tun­ków, wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, Ame­ry­ce Środ­ko­wej oraz w Mek­sy­ku i Sta­nach Zjed­no­czo­nych w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. In­tro­du­ko­wa­ny do po­łud­nio­wej Afry­ki, po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji i pół­noc­no-wschod­niej Au­stra­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zefireczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Zefir


Źródła:

Wiktionary

Zefirek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Zefir


Ze­fi­rek – część wsi Kro­czy­ce w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce.

W la­tach 1975–1998 Ze­fi­rek po­ło­żo­ny był w wo­je­wództ­wie czę­sto­chow­skim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zefirowy

→ zefir


Patrz:zefir

Źródła:

SJP.pl

Zefirozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny hip­sy­lo­fo­do­nów


Ze­fi­ro­za­ur ("Zep­hy­ro­sa­u­rus schaf­fi") – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny hip­sy­lo­fo­do­nów (Hyp­si­lop­ho­don­ti­dae); jego nazwa zna­czy "ja­szczur Ze­fi­ra".

Żył w okre­sie wczes­nej kredy (ok. 121-112 mln lat temu) na te­re­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Dłu­gość ciała ok. 1,8 m, wy­so­kość ok. 70 cm, masa ok. 25 kg. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w USA (w sta­nie Mon­ta­na).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zefirunio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Zefir


Źródła:

Wiktionary

Zefiruś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Zefir


Źródła:

Wiktionary

Zefiryn

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ze­fi­ryn – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Jest to imię te­o­fo­rycz­ne, ut­wo­rzo­ne za po­mo­cą su­fik­su "-inus" od imie­nia grec­kie­go boga wia­tru za­chod­nie­go, Ze­fi­ra (gr. "Zéphyros").

Imię na­da­ne spo­ra­dycz­nie. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 47 męż­czyzn o imie­niu Ze­fi­ryn na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 47 męż­czyzn no­szą­cych imię Ze­fi­ryn jako imię dru­gie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zefiryna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Ze­fi­ry­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, żeń­ska forma imie­nia Ze­fi­ryn. Jest to imię te­o­fo­rycz­ne, ut­wo­rzo­ne za po­mo­cą su­fik­su "-inus" od imie­nia grec­kie­go boga wia­tru za­chod­nie­go ("Zéphyros").

Ze­fi­ry­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 26 sierp­nia, 20 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zefiryneczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Ze­fi­ryn


Źródła:

Wiktionary

Zefirynek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Ze­fi­ryn


Źródła:

Wiktionary

Zefirynuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Ze­fi­ryn


Źródła:

Wiktionary

Zefla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jó­ze­fa


Źródła:

Wiktionary

Zeflik

zdrob­nie­nie od: Józef (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­u­fa­ła forma imie­nia Józef


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeg.

skrót

 (1.1) = ze­gar­mi­strzo­stwo, ze­gar­mi­strzow­ski


Źródła:

Wiktionary

Zega

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła


Źródła:

Wiktionary

Zegadłowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zegalitaryzować

wy­rów­nać róż­ni­ce ma­te­rial­ne i spo­łecz­ne wśród oby­wa­te­li w kraju


Źródła:

SJP.pl

Zegar

urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru i wska­zy­wa­nia czasu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd przez­na­czo­ny do mie­rze­nia i wska­zy­wa­nia wła­ści­we­go czasu;

 (1.2) techn. wskaź­nik w po­sta­ci okrą­głej tar­czy z wy­pi­sa­ny­mi na ob­wo­dzie wiel­ko­ścia­mi i przy­najm­niej jedną wska­zów­ką, wska­zu­ją­cą te wiel­ko­ści


Zegar – przy­rząd do cią­głe­go po­mia­ru i wska­zy­wa­nia czasu.

W sen­sie tech­nicz­nym zegar łączy zja­wi­sko o moż­li­wie sta­łym okre­sie z ukła­dem zli­cza­ją­cym i przed­sta­wia­ją­cym ko­lej­ne jed­nost­ki czasu. Nie każdy zegar jest jed­nak w pełni au­to­no­micz­nym cza­so­mie­rzem: w prak­ty­ce część urzą­dzeń sama wyt­wa­rza i zli­cza włas­ny wzo­rzec czasu, a część dzia­ła głów­nie jako wskaź­nik albo ste­row­nik pod­po­rząd­ko­wa­ny więk­sze­mu sy­ste­mo­wi syn­chro­ni­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zegareczek

zdrob­nie­nie od: ze­ga­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ze­ga­rek

 (1.2) mały ze­ga­rek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zegarek

mały zegar, zwła­szcza kie­szon­ko­wy lub na rękę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­kich roz­mia­rów zegar do użyt­ku oso­bi­ste­go, po­dręcz­ne­go;


Ze­ga­rek – prze­no­śny zegar wska­zu­ją­cy czas do­bo­wy (go­dzi­nę), no­szo­ny na ręku lub w kie­sze­ni. Obec­nie w po­wszech­nym uży­ciu są ze­gar­ki na pasku lub bran­so­let­ce no­szo­ne na nad­garst­ku. Część ze­gar­ków ma też inne funk­cje jak ka­len­darz i sto­per. Ze­gar­ki są bu­do­wa­ne w opar­ciu o różne tech­no­lo­gie, m.in. elek­tro­me­cha­nicz­ne i elek­tro­nicz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zegarkowy

przy­miot­nik od: ze­ga­rek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ze­gar­kiem, do­ty­czą­cy ze­gar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zegarmistrz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą ze­ga­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. osoba zaj­mu­ją­ca się na­pra­wą ze­ga­rów, ze­gar­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zegarmistrzostwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rze­mio­sło ze­gar­mi­strza


Ze­gar­mi­strzo­stwo – dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się głów­nie na­pra­wą ze­ga­rów i ze­gar­ków.

Ze­gar­mi­strzo­wie oprócz dzia­łal­no­ści usłu­go­wej zaj­mu­ją się także pro­duk­cją, uczest­ni­czą w pro­jek­to­wa­niu i te­sto­wa­niu no­wych typów cza­so­mie­rzy, dla­te­go też muszą po­sia­dać wie­dzę z wielu dzie­dzin: me­ta­lur­gii, ślu­sar­stwa, sto­lar­stwa i wielu in­nych – obec­nie także zwią­za­nych z elek­tro­ni­ką i no­wy­mi two­rzy­wa­mi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zegarmistrzowski

1. → ze­gar­mistrz; ze­gar­mi­strzo­wy;
2. do­kład­ny i dro­biaz­go­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ze­gar­mi­strzo­stwem lub ze­gar­mi­strzem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zegarmistrzowy

→ ze­gar­mistrz; ze­gar­mi­strzow­ski


Źródła:

SJP.pl

Zegarmistrzyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się na­pra­wą ze­ga­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się na­pra­wą ze­ga­rów, ze­gar­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zegarowy

→ zegar


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ze­ga­ra, zwią­za­ny z ze­ga­rem

 (1.2) obra­ca­ją­cy się, tak jak wska­zów­ki ze­ga­ra


Patrz:zegar

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zegarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zegartowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zegarynka

sa­mo­czyn­ne urzą­dze­nie in­for­ma­cyj­ne, po­da­ją­ce ak­tu­al­ny czas po wy­krę­ce­niu od­po­wied­nie­go nu­me­ru te­le­fo­nicz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. au­to­mat te­le­fo­nicz­nie po­da­ją­cy czas


Ze­ga­ryn­ka – usłu­ga te­le­fo­nicz­na na bie­żą­co in­for­mu­ją­ca dzwo­nią­ce­go o ak­tu­al­nym cza­sie. Pol­ski numer ze­ga­ryn­ki to 19226.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zegarówka

po­tocz­nie: bomba ze­ga­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Zegewerk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tar­tak


Źródła:

Wiktionary

Zegizm

kie­ru­nek ide­o­lo­gicz­ny, we­dług któ­re­go na­le­ży pow­strzy­mać dal­szy roz­wój cy­wi­li­za­cji, gdyż do­pro­wa­dzi to do za­gła­dy na­tu­ral­ne­go śro­do­wi­ska


Ze­gizm (ang. "ze­gism", od ini­cja­łów Z.G. – „"zero growth"” – „"ze­ro­wy przy­rost"”) – po­gląd gło­szą­cy ko­niecz­ność pow­strzy­ma­nia lub ogra­ni­cze­nia wzro­stu go­spo­dar­cze­go, gdyż jest on rów­noz­nacz­ny z za­gła­dą śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go, przez co poś­red­nio sta­no­wi za­gro­że­nie dla ist­nie­nia sa­me­go czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zeglarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zegnać

1. go­niąc, zgro­ma­dzić; spę­dzić; zgo­nić (np. Ze­gna­łem krowy do obory.);
2. go­niąc, usu­nąć; zgo­nić; prze­gnać, prze­go­nić, prze­pę­dzić (np. Ze­gna­ła kozy z łąki.)


Źródła:

SJP.pl

Zegroda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogród


Źródła:

Wiktionary

Zegrodniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod­nicz­ka


Źródła:

Wiktionary

Zegrzanin

miesz­ka­niec Ze­grza


Źródła:

SJP.pl

Zegrzanka

miesz­kan­ka Ze­grza


Źródła:

SJP.pl

Zegrze

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock;

 (1.2) pot. geogr. Ze­grze Po­łud­nio­we

 (1.3) pot. geogr. Ze­grze Po­mor­skie


Ze­grze (nazwa obocz­na: Ze­grze Pół­noc­ne) – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Se­rock po­ło­żo­na nad Je­zio­rem Ze­grzyń­skim 27 km od cen­trum War­sza­wy i 16 km od jej gra­nic.

Ze­grze uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską przed 1400 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ne przed 1540 ro­kiem. Do 1954 ist­nia­ła gmina Ze­grze. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go. Z Ze­grzem są­sia­du­ją Nie­po­ręt, Jad­wi­sin oraz Ze­grze Po­łud­nio­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zegrzyński

→ Ze­grze


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ze­grza, zwią­za­ny z Ze­grzem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ze­grza lub ze­grzan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Ze­grzu lub ze­grza­nom


Patrz:Zegrze

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zegłowek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­dusz­ka


Źródła:

Wiktionary

Zeja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, lewy do­pływ Amuru;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zejman

po­tocz­nie: stary, doś­wiad­czo­ny ma­ry­narz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek morza, że­glarz, ma­ry­narz star­sze­go rocz­ni­ka

 (1.2) żar­gon że­glar­ski: że­glarz, czło­wiek morza, że­glarz/ma­ry­narz star­sze­go rocz­ni­ka

 (1.3) żar­gon woj­sko­wy: ma­ry­narz star­sze­go rocz­ni­ka, wia­rus


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Zeją, do­ty­czą­cy Zei


Źródła:

Wiktionary

Zejście

1. miej­sce, któ­rym się scho­dzi, droga bie­gną­ca w dół;
2. zgon, śmierć


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, w któ­rym można skądś zejść

 (1.2) eufem. śmierć

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zejść.


Zej­ście (ang. "The De­scent") – film pro­duk­cji bry­tyj­skiej w re­ży­se­rii Neila Mars­hal­la z roku 2005.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zejściowy

przy­miot­nik od: zej­ście


Źródła:

SJP.pl

Zejściówka

zej­ście z po­kła­du do po­mie­szczeń wew­nętrz­nych stat­ku za­bez­pie­czo­ne wo­do­szczel­ną obu­do­wą; kapa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. scho­dy pro­wa­dzą­ce pod po­kład stat­ku;


Zej­ściów­ka – zej­ście pro­wa­dzą­ce do po­mie­szczeń znaj­du­ją­cych się pod po­kła­dem na jach­cie, stat­ku lub innej jed­nost­ce pły­wa­ją­cej. Zej­ściów­ka zaz­wy­czaj znaj­du­je się w tyl­nej ścia­nie po­kła­dów­ki, rza­dziej nad­bu­dów­ki. Może pro­wa­dzić bez­poś­red­nio z kok­pi­tu. Z zej­ściów­ki pod po­kład pro­wa­dzą schod­ki (schod­nia, tra­pik) lub dra­bin­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zejść

1. idąc, zna­leźć się na dole, niżej;
2. zwol­nić miej­sce sie­dzą­ce;
3. zejść się - spot­kać się, zgro­ma­dzić się, po­łą­czyć się, odbyć się jed­no­cze­śnie


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|scho­dzić.

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wzejść, wy­kieł­ko­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zek

wię­zień gu­ła­gu w Związ­ku Ra­dziec­kim, ska­za­ny na ro­bo­ty ka­torż­ni­cze (słowo po­cho­dzą­ce od ro­syj­skie­go wy­ra­zu za­klu­czon­nyj, za­pi­sy­wa­ne­go skró­to­wo z/k)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. wię­zień, w szcze­gól­no­ści wię­zień łagru lub gu­ła­gu;


Zek – wy­wo­dzą­ce się z so­cjo­lek­tu ła­gro­we­go ogól­ne okre­śle­nie na więź­nia sy­ste­mu Gu­ła­gu w ZSRR. Nazwa po­cho­dzi od skró­tu "z/k" sto­so­wa­ne­go w pań­stwo­wych do­ku­men­tach oz­na­cza­ją­ce­go osobę uwię­zio­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zekonomizować

uczy­nić bar­dziej eko­no­micz­nym


Źródła:

SJP.pl

Zekranizować

na­krę­cić film na pod­sta­wie po­wie­ści, sztu­ki te­a­tral­nej itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ekra­ni­zo­wać)

 (1.1) film. stwo­rzyć film na pod­sta­wie ut­wo­ru li­te­rac­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zekranować

osło­nić ekra­na­mi urzą­dze­nia lub prze­wo­dy elek­trycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Zekstremizować

uczy­nić ra­dy­kal­nym, skraj­nym; zra­dy­ka­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zelandczyk

miesz­ka­niec Ze­lan­dii (wyspy w Danii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ze­lan­dii (w Ho­lan­dii)

 (1.2) miesz­ka­niec Ze­lan­dii (w Danii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelandia

1. pro­win­cja w Ho­lan­dii;
2. naj­więk­sza wyspa duń­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa Danii;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja Ho­lan­dii;

 (1.3) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Danii;

 (1.4) geogr. mi­kro­kon­ty­nent le­żą­cy na wschód od Au­stra­lii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zelandka

miesz­kan­ka Ze­lan­dii (wyspy w Danii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ze­lan­dii (w Ho­lan­dii)

 (1.2) miesz­kan­ka Ze­lan­dii (w Danii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelandzki

→ Ze­lan­dia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ze­lan­dią (w Ho­lan­dii) lub jej miesz­kań­ca­mi

 (1.2) zwią­za­ny z Ze­lan­dią (w Danii) lub jej miesz­kań­ca­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. grupa gwar ję­zy­ka ni­der­landz­kie­go, uży­wa­na głów­nie w ho­len­der­skich pro­win­cjach Ze­lan­dii i Ho­lan­dii Po­łud­nio­wej;


Patrz:Zelandia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelant

prze­sta­rza­łe: za­go­rza­ły obroń­ca, zwo­len­nik ja­kiejś re­li­gii lub idei; ze­lo­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ina­czej: ze­lo­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelantka

za­go­rza­ła wyz­naw­czy­ni, zwo­len­nicz­ka ja­kiejś re­li­gii lub idei; ze­lot­ka, ze­la­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Zelator

gor­li­wy wyz­naw­ca cze­goś, osoba usil­nie sta­ra­ją­ca się o coś; ze­lant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ina­czej: ze­lo­ta


Ze­la­tor – osoba kie­ru­ją­ca gru­pa­mi Ży­we­go Ró­żań­ca, czyli tzw. „Ró­ża­mi” lub „Kół­ka­mi Ró­żań­co­wy­mi”, skła­da­ją­cy­mi się z 15 bądź 20 osób (po mo­dy­fi­ka­cji ró­żań­ca wpro­wa­dzo­nej przez św. Jana Pawła II w opu­bli­ko­wa­nym 16 paź­dzier­ni­ka 2002 li­ście apo­stol­skim "Ro­sa­rium Vir­gi­nis Ma­riae").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zelatorka

za­go­rza­ła wyz­naw­czy­ni, zwo­len­nicz­ka ja­kiejś re­li­gii lub idei; ze­lot­ka, ze­lant­ka


Źródła:

SJP.pl

Zelazło

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. że­la­zło.


Źródła:

Wiktionary

Zelda

1. imię żeń­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Gry­zel­da


Źródła:

SJP.pl

Zele

in­stru­ment per­ku­syj­ny; ta­le­rze, czy­ne­le, żele


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zelek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zelektryfikować

1. do­pro­wa­dzić ener­gię elek­trycz­ną do ja­kie­goś miej­sca, obiek­tu, ob­sza­ru;
2. za­sto­so­wać ener­gię elek­trycz­ną w ja­kiejś dzie­dzi­nie prze­my­słu lub usług


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. elek­try­fi­ko­wać)

 (1.1) do­pro­wa­dzić gdzie prąd elek­trycz­ny, za­in­sta­lo­wać elek­trycz­ność

 (1.2) muz. pot. za­sto­so­wać elek­trycz­ne in­stru­men­ty mu­zycz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelektryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­lek­try­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zelektryzować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|elek­try­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zeler

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. seler


Źródła:

Wiktionary

Zelewo

Ze­le­wo (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Zélewò; niem. "Se­e­lau") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Lu­zi­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś szla­chec­ka Że­le­wo po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie puc­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zelewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zelig

Zo­bacz też: "Zelig" – album Krzysz­to­fa Za­lew­skie­go.

Zelig – ko­me­dia fil­mo­wa w kon­wen­cji moc­ku­men­ta­ry z 1983 roku w re­ży­se­rii Woody'ego Al­le­na. W ro­lach głów­nych wy­stą­pi­li sam re­ży­ser oraz jego ów­czes­na part­ner­ka ży­cio­wa Mia Far­row.


Źródła:

Wikipedia

Zellerówka

wiel­ko­o­wo­co­wa ro­śli­na z ro­dzi­ny le­szczy­no­wa­tych; le­szczy­na pon­tyj­ska


Źródła:

SJP.pl

Zelmer

marka sprzę­tu AGD oraz dawna firma z Rze­szo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pro­dukt marki Zel­mer


Zel­mer S.A. – były pro­du­cent sprzę­tu AGD z sie­dzi­bą w Rze­szo­wie, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1951–2017. Po lik­wi­da­cji spół­ki nazwa Zel­mer za­czę­ła funk­cjo­no­wać na rynku je­dy­nie jako marka sprzę­tu AGD – od 2020 na­le­żą­ca do hisz­pań­skiej firmy B&B Trends.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zelnik

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zelofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strach przed zaz­dro­ścią


Źródła:

Wiktionary

Zelota

1. czło­nek ży­dow­skie­go ugru­po­wa­nia re­li­gij­no-po­li­tycz­ne­go w I wieku n.e., prze­ciw­sta­wia­ją­ce­go się pa­no­wa­niu Rzy­mian w Pa­le­sty­nie;
2. prze­sta­rza­łe: za­go­rza­ły obroń­ca, zwo­len­nik ja­kiejś re­li­gii lub idei; ze­lant


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek ży­dow­skie­go ugru­po­wa­nia re­li­gij­no-po­li­tycz­ne­go z I w. n.e., któ­re­go celem była czyn­na walka z oku­pa­cją rzym­ską w Pa­le­sty­nie;

 (1.2) hist. czło­nek an­ty­a­ry­sto­kra­tycz­ne­go ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go dzia­ła­ją­ce­go w Sa­lo­ni­kach w la­tach 1342-1350

 (1.3) książk. gor­li­wy, fa­na­tycz­ny en­tuz­ja­sta, wyz­naw­ca ja­kiejś idei lub re­li­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelotka

za­go­rza­ła wyz­naw­czy­ni, zwo­len­nicz­ka ja­kiejś re­li­gii lub idei; ze­lant­ka, ze­la­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Zelotyzm

fa­na­tycz­nie gor­li­we wyz­na­wa­nie ja­kiejś idei, re­li­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. żar­li­wość, gor­li­wość, fa­na­tyzm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelować

1. przy­bi­jać ze­lów­kę lub po­desz­wę do buta; po­dze­lo­wy­wać;
2. pod­bi­jać buty ka­wał­kiem skóry, gumy


Źródła:

SJP.pl

Zelowianin

miesz­ka­niec Ze­lo­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zelowianka

miesz­kan­ka Ze­lo­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zelowski

→ Zelów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ze­lo­wem, do­ty­czą­cy Ze­lo­wa


Patrz:Zelów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelozja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ze­lo­tyzm


Źródła:

Wiktionary

Zelter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. woda so­do­wa


Źródła:

Wiktionary

Zelus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śrpol. ze­lo­tyzm


Źródła:

Wiktionary

Zelwerowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zelów

in­stru­ment per­ku­syj­ny; ta­le­rze, czy­ne­le, żele


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim;

 (1.2) geogr. adm. gmina z sie­dzi­bą władz w Ze­lo­wie (1.1)


}|-

Zelów – mia­sto w cen­tral­no-po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa łódz­kie­go, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Zelów (35 so­łectw wiej­skich). W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. piotr­kow­skie­go.

Zelów leży w hi­sto­rycz­nej ziemi sie­radz­kiej, w cza­sach I Rze­czy­po­spo­li­tej był wsią po­ło­żo­ną w po­wie­cie szad­kow­skim w wo­je­wództ­wie sie­radz­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zelówka

przed­nia część po­desz­wy buta lub cała po­desz­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. ka­wa­łek skóry, gumy lub in­ne­go ma­te­ria­łu po­kry­wa­ją­cy przed­nią po­ło­wę po­desz­wy obu­wia lub całą po­desz­wę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelówkowy

przy­miot­nik od: ze­lów­ka


Źródła:

SJP.pl

Zelżały

stać się ła­god­niej­szym, mniej in­ten­syw­nym; zel­żyć, osłab­nąć, zła­god­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zelżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zel­żyć.

 (1.2) daw. obra­że­nie, zwy­zy­wa­nie

 (1.3) daw. ul­że­nie, um­niej­sze­nie


Źródła:

Wiktionary

Zelżeć

stać się ła­god­niej­szym, mniej in­ten­syw­nym; zel­żyć, osłab­nąć, zła­god­nieć


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) stać się lżej­szym, ła­god­niej­szym, mniej in­ten­syw­nym lub mniej ostrym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelżywie

przy­słó­wek

 (1.1) daw. obel­ży­wie, ha­nieb­nie


Źródła:

Wiktionary

Zelżywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zel­ży­wie


Źródła:

SJP.pl

Zelżywość

prze­sta­rza­le: obel­ga, znie­wa­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. hańba, dys­ho­nor

 (1.2) daw. cha­rak­te­ry­sty­ka tego, co zel­ży­we

 (1.3) daw. obel­ga, znie­wa­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelżywszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zel­ży­wy


Źródła:

SJP.pl

Zelżywy

daw­niej: obraź­li­wy, obel­ży­wy


przy­miot­nik

 (1.1) daw. obraź­li­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zelżyć

1. obrzu­cić kogoś wyz­wi­ska­mi; obel­żyć, obra­zić, znie­wa­żyć;
2. stać się ła­god­niej­szym, mniej in­ten­syw­nym; zel­żeć, osłab­nąć, zła­god­nieć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) znie­wa­żyć obel­gą

 (1.2) daw. zhań­bić, znie­sła­wić

 (1.3) daw. zła­go­dzić, um­niej­szyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeman

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zemanek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zembaczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zembowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zembrzuski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zembrzyce

wieś w Ma­ło­pol­sce


Zem­brzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, sie­dzi­ba gminy Zem­brzy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa biel­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zembrzycki

przy­miot­nik od: Zem­brzy­ce


Źródła:

SJP.pl

Zembrów

Nie mylić z: Zam­bro­wem, mia­stem w Pol­sce.


Źródła:

Wikipedia

Zemdlały

stra­cić chwi­lo­wo przy­tom­ność


Źródła:

SJP.pl

Zemdlenie

do­pro­wa­dzić do mdło­ści, po­bu­dzić do wy­mio­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zemd­leć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zemdleć

stra­cić chwi­lo­wo przy­tom­ność


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) stra­cić chwi­lo­wo przy­tom­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zemdlić

do­pro­wa­dzić do mdło­ści, po­bu­dzić do wy­mio­tów


Źródła:

SJP.pl

Zemdlony

taki, który chwi­lo­wo stra­cił przy­tom­ność; zemd­la­ły, omd­la­ły


Źródła:

SJP.pl

Zemgalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Se­mi­ga­lia


Źródła:

Wiktionary

Zemknąć

po­tocz­nie: szyb­ko od­da­lić się skądś; um­knąć, uciec


Źródła:

SJP.pl

Zemleć

mie­ląc roz­drob­nić coś; przem­leć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mleć)

 (1.1) prze­ro­bić na pro­szek, ro­ze­trzeć coś drob­no za po­mo­cą urzą­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zemlyty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zmie­lo­ny


Źródła:

Wiktionary

Zempleński

przy­miot­nik od: Zem­plen (re­gion hi­sto­rycz­ny i et­no­gra­ficz­ny na Sło­wa­cji)


Źródła:

SJP.pl

Zempliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Zem­pli­nem, do­ty­czą­cy Zem­pli­na


Źródła:

Wiktionary

Zemrzeć

za­koń­czyć życie, um­rzeć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) um­rzeć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zemsta

odwet za doz­na­ne zło lub krzyw­dę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odwet za krzyw­dy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zemulować

w in­for­ma­ty­ce: zi­mi­to­wać dzia­ła­nie in­ne­go sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go; za­e­mu­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zemła

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zen

ja­poń­ska od­mia­na bud­dyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) szko­ła bud­dyz­mu ma­ha­ja­ny rodem z Ja­po­nii;

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy zen (1.1)


Zen (jap. 禅; cicha me­dy­ta­cja, re­li­gij­na kon­tem­pla­cja, z skt. ध्यान "Dhyāna", po­przez chin. trad. 禪那, chin. upr. 禅那, 禅, pi­ny­in: "chánnà", "chán") – nurt bud­dyz­mu, który w pełni roz­wi­nię­tą formę uzy­skał w Chi­nach (zob. chan), skąd prze­do­stał się do Korei, Wiet­na­mu i Ja­po­nii. Wy­wo­dzi się z ro­dzi­ny bud­dyz­mu ma­ha­ja­ny, ale na prze­strze­ni wie­ków na­brał wy­ra­zi­ste­go in­dy­wi­du­al­ne­go stylu, peł­ne­go mi­ni­ma­liz­mu i za­mie­rzo­nych pa­ra­dok­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zenaida

[czy­taj: Ze­naj­da] imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go


Ze­na­i­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go (Ζηναΐς), oz­na­cza­ją­ce pier­wot­nie osobę poś­wię­co­ną Ze­u­so­wi. Od­no­to­wa­no dwie świę­te ka­to­lic­kie o tym imie­niu, w tym Ze­na­i­da z Tarsu (mę­czen­ni­ca, rów­nież świę­ta pra­wo­sław­na).

Imię wy­stę­pu­ją­ce na wschod­nich krań­cach Pol­ski, głów­nie wśród wyz­naw­ców pra­wo­sła­wia. Spo­ty­ka­ne formy zdrob­nia­łe: Zina i Zenia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zenana

w In­diach i Ira­nie: wy­dzie­lo­na część miesz­ka­nia przez­na­czo­na dla ko­biet na­le­żą­cych do ro­dzi­ny; za­na­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ca część domu u mu­zuł­ma­nów


Ze­na­na (per­ski زنانه, Urdu: زنانہ) – w In­diach i Pa­ki­sta­nie w kul­tu­rze mu­zuł­mań­skiej od­dzie­lo­na, wew­nętrz­na część do­mo­stwa za­re­zer­wo­wa­na dla ko­biet z ro­dzi­ny. Męska część do­mo­stwa nosi nazwę mar­da­na.

Współ­cze­śnie, ze­na­ny są obec­ne w do­mo­stwach prak­ty­ku­ją­cych pur­dah; czę­ściej na pro­win­cji, rza­dziej - w mia­stach. Ze­na­na od­dzie­la ko­bie­ty nie tylko od ob­cych męż­czyzn, ale także od krew­nych: wu­jo­stwa, ku­zy­nów, braci oraz do­ro­słych synów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zenderowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zendra

war­stwa tlen­ków me­ta­li pow­sta­ją­ca na po­wierzch­ni na­grza­nych me­ta­li; zgo­rze­li­na, zgo­rzel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zendrówka

zbyt mocno wy­pa­lo­na cegła


Zen­drów­ka – cegła ce­ra­micz­na zbyt mocno wy­pa­lo­na, czę­ścio­wo zesz­klo­na.

Jej po­wierzch­nie są bły­szczą­ce i ciem­niej­sze niż cegły zwy­kłej – po­praw­nie wy­pa­lo­nej – zwa­nej wi­śniów­ką. Sto­so­wa­na do bu­do­wy fun­da­men­tów i mocno ob­cią­żo­nych czę­ści bu­dow­li. W okre­sie go­ty­ku sto­so­wa­na czę­sto w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych do two­rze­nia ge­o­me­trycz­nych wzo­rów uroz­ma­i­ca­ją­cych po­wierzch­nie ce­gla­nych ścian.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zenek

zdrob­nie­nie od: Zenon, Ze­no­biusz (imio­na mę­skie); Zenuś, Zenio


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Zenon


Zenek – pol­ski film bio­gra­ficz­ny z 2020 w re­ży­se­rii Jana Hry­nia­ka, opar­ty na bio­gra­fii pio­sen­ka­rza disco polo Ze­no­na Mar­ty­niu­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zenergetyzować

na­e­ner­ge­ty­zo­wać;
1. zwięk­szyć ener­gię wi­tal­ną;
2. dodać ener­gii przed­mio­to­wi przy uży­ciu nad­na­tu­ral­nych mocy


Źródła:

SJP.pl

Zengruba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szam­bo


Źródła:

Wiktionary

Zenia

zdrob­nie­nie od: Ze­no­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Zeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Zeni lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zenio

zdrob­nie­nie od: Zenon, Ze­no­biusz (imio­na mę­skie); Zenuś, Zenek


Źródła:

SJP.pl

Zenit

1. naj­wy­żej po­ło­żo­ny punkt na nie­bie;
2. naj­wyż­szy sto­pień in­ten­syw­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. naj­wy­żej po­ło­żo­ny punkt na nie­bie;

 (1.2) przen. naj­wyż­szy sto­pień na­si­le­nia cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zenitalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ze­ni­tal­ne


Źródła:

Wiktionary

Zenitalny

→ zenit; ze­ni­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Zenitka

po­tocz­nie: dzia­ło lot­ni­cze umoż­li­wia­ją­ce usta­wie­nie lufy pod kątem pro­stym do po­wierzch­ni ziemi; ze­ni­tów­ka


Źródła:

SJP.pl

Zenitowy

→ zenit; ze­ni­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Zenitówka

po­tocz­nie: dzia­ło lot­ni­cze umoż­li­wia­ją­ce usta­wie­nie lufy pod kątem pro­stym do po­wierzch­ni ziemi; ze­nit­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. pot. dzia­ło prze­ciw­lot­ni­cze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zenka

zdrob­nie­nie od: Ze­no­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Zenker

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zenkowie

Zenek z mał­żon­ką


Źródła:

SJP.pl

Zenkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Zenka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zenobi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Zenobia

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zenobiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ze­no­bii lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zenobiusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ze­no­biusz, Ze­no­bi – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, zło­żo­ne z czło­nów "Dzeno-" (ho­me­ryc­ka forma imie­nia Zeusa) i "bios" („życie”).

Wy­mo­wa "Ze­no­bios", za­miast pier­wot­nej "Dze­no­bios", po­cho­dzi z cza­sów rzym­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zenobiuszostwo

Ze­no­biusz z mał­żon­ką; Ze­no­biu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Zenobiuszowie

Ze­no­biusz z mał­żon­ką; Ze­no­biu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Zenobiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ze­no­biu­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zenon

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 6186, od­kry­ta w 1988 r.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zenona

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Ze­no­na – imię żeń­skie grec­kie­go po­cho­dze­nia, od­po­wied­nik imie­nia Zenon.

W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 6152 ko­bie­ty o imie­niu Ze­no­na na­da­nym jako imię pier­wsze. Dla po­rów­na­nia – naj­czę­ściej na­da­ne imię pier­wsze Anna nosi 1068330 ko­biet.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zenonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Zenon


Źródła:

Wiktionary

Zenoniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ze­no­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zenonostwo

Zenon z mał­żon­ką; Ze­no­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Zenonowie

Zenon z mał­żon­ką; Ze­no­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Zenonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ze­no­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zentangle

[czy­taj: zen­tengl] forma re­lak­su po­le­ga­ją­ca na two­rze­niu ab­strak­cyj­nych ry­sun­ków za po­mo­cą pow­ta­rza­ją­cych się wzo­rów i kształ­tów


Źródła:

SJP.pl

Zenuś

zdrob­nie­nie od: Zenon, Ze­no­biusz (imio­na mę­skie); Zenek, Zenio


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Zenon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zenza

dolna, wew­nętrz­na część ka­dłu­ba stat­ku; zęza


Źródła:

SJP.pl

Zenzowy

→ zenza; zę­zo­wy


Źródła:

SJP.pl

Zeolit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian wap­nia, sodu, baru, stron­tu, po­ta­su, ma­gne­zu lub man­ga­nu


Źródła:

SJP.pl

Zeolitowy

przy­miot­nik od: ze­o­lit


Źródła:

SJP.pl

Zeolityczny

woda ze­o­li­tycz­na - woda w wol­nych prze­strze­niach sieci kry­sta­licz­nej ze­o­li­tów (mi­ne­ra­łów gli­no­krze­mia­no­wych)


Źródła:

SJP.pl

Zepchnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spy­chać)

 (1.1) pchnię­ciem spo­wo­do­wać, że coś lub ktoś zo­sta­je prze­mie­szczo­ne w dół, na bok, na mar­gi­nes

 (1.2) przen. wy­mu­sić ustą­pie­nie z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska, po­zy­cji

 (1.3) przen. ode­brać zna­cze­nie, po­zba­wić na­leż­ne­go wpły­wu

 (1.4) pot. na­ło­żyć na kogoś włas­ne obo­wiąz­ki

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zepch­nąć się (ndk. spy­chać się)

 (2.1) zepch­nąć (1.1) sie­bie sa­me­go

 (2.2) zepch­nąć (1.1) sie­bie naw­za­jem


Źródła:

Wiktionary

Zepoksydować

prze­pro­wa­dzić re­ak­cję pro­wa­dzą­cą do pow­sta­nia epok­sy­du


Źródła:

SJP.pl

Zeppelin

[czy­taj: cePElin] ste­ro­wiec, sta­tek po­wietrz­ny z ba­lo­nem i gon­do­lą dla za­ło­gi; ce­pe­lin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ste­ro­wiec w kształ­cie cy­ga­ra uży­wa­ny w po­cząt­kach XX w.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zeprać

sprać;
1. pio­rąc usu­nąć brud;
2. zbić kogoś dot­kli­wie


Źródła:

SJP.pl

Zeprzały

taki, który zep­suł się pod wpły­wem wil­go­ci i cie­pła; za­prza­ły, stę­chły, za­tę­chły, zbut­wia­ły


Źródła:

SJP.pl

Zeprzeć

zep­suć się pod wpły­wem wil­go­ci i cie­pła; za­przeć, stęch­nąć, za­tęch­nąć, zbut­wieć


Źródła:

SJP.pl

Zepsiały

spsieć; po­tocz­nie:
1. zmar­nieć, ulec po­gor­sze­niu, zni­szcze­niu; zejść na psy;
2. stra­cić ma­ją­tek, zbied­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zepsieć

spsieć; po­tocz­nie:
1. zmar­nieć, ulec po­gor­sze­niu, zni­szcze­niu; zejść na psy;
2. stra­cić ma­ją­tek, zbied­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zepsować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. zep­suć (zni­szczyć)

 (1.2) daw. zep­suć (po­gor­szyć)

 (1.3) daw. zep­suć (zde­mo­ra­li­zo­wać)

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zep­so­wać się (ndk. pso­wać się)

 (2.1) daw. zep­suć się, ulec zep­su­ciu


Źródła:

Wiktionary

Zepsucie

upa­dek mo­ral­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roz­kład mo­ral­no­ści

 (1.2) spo­wo­do­wa­nie usz­ko­dze­nia, zmia­ny na gor­sze, wad­li­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zepsuty

1. taki, który się zep­suł (usz­ko­dził);
2. zły, roz­pu­szczo­ny;
3. o pro­duk­tach spo­żyw­czych: nie­na­da­ją­cy się do spo­ży­cia; sple­śnia­ły, zgni­ły, sfer­men­to­wa­ny


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: zep­suć

przy­miot­nik

 (2.1) (o pro­duk­cie spo­żyw­czym) nie­na­da­ją­cy się do spo­ży­cia

 (2.2) taki, który po­sia­da cechy mo­ral­ne niez­god­ne z ogól­nie przy­ję­ty­mi w spo­łe­czeń­stwie nor­ma­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zepsuć

1. usz­ko­dzić;
2. po­gor­szyć;
3. zde­mo­ra­li­zo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zni­szczyć, usz­ko­dzić w spo­sób unie­moż­li­wia­ją­cy dzia­ła­nie

 (1.2) zmie­nić coś na gor­sze

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zep­suć się (ndk. psuć się)

 (2.1) o sprzę­cie: prze­stać dzia­łać

 (2.2) o je­dze­niu: zgnić, nie być przy­dat­nym do spo­ży­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zepter

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zer

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (1.1) D. lm. od: zero


Źródła:

Wiktionary

Zera

1. licz­ba oz­na­czo­na sym­bo­lem 0;
2. brak cze­go­kol­wiek; nic;
3. po­tocz­nie: czło­wiek nie­przed­sta­wia­ją­cy sobą żad­nej war­to­ści, nie­ma­ją­cy żad­nych umie­jęt­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zereba

afry­kań­ska za­gro­da z pali chro­nią­ca przed na­pa­ścią dzi­kich zwie­rząt; za­re­ba, za­ri­ba, ze­ri­ba


Źródła:

SJP.pl

Zerg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. gry­komp. duża ilość jed­no­stek lub gra­czy


Źródła:

Wiktionary

Zergować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) slang. gry­komp. ata­ko­wać prze­ciw­ni­ka dużą licz­bą jed­no­stek ni­skie­go po­zio­mu, zanim zdąży on zbu­do­wać wy­star­cza­ją­cą obro­nę

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) reg-pl|Tłuszcz. po­gard. kłó­cić się


Źródła:

Wiktionary

Zeriba

afry­kań­ska za­gro­da z pali chro­nią­ca przed na­pa­ścią dzi­kich zwie­rząt; za­re­ba, za­ri­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogro­dze­nie wy­ko­na­ne z kol­cza­stych krze­wów, chro­nią­ce przed afry­kań­ski­mi dra­pież­ni­ka­mi


Ze­ri­ba – ro­dzaj ogro­dze­nia z kol­cza­stych i cier­ni­stych ga­łę­zi wokół wio­ski, obo­zo­wi­ska lub placu dla bydła, głów­nie sto­so­wa­na dla ochro­ny przed dra­pież­ni­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zerk

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca zer­knię­cie


Źródła:

Wiktionary

Zerkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zer­kać.


Zer­ka­nie – me­to­da poz­wa­la­ją­ca na ob­ser­wa­cje obiek­tów o nie­wiel­kiej jas­no­ści na nie­bie. Po­le­ga ona na pa­trze­niu na ob­ser­wo­wa­ny obiekt nie bez­poś­red­nio, ale tuż obok niego, tak że nie znaj­du­je się on w cen­trum pola wi­dze­nia.

Spo­sób ten wy­ko­rzy­stu­je fakt, że naj­wraż­li­wsza na pro­mie­nio­wa­nie część siat­ków­ki leży poza jej cen­trum.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zerkać

spo­glą­dać ukrad­kiem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zer­knąć)

 (1.1) spo­glą­dać od czasu do czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zerknąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zer­kać)

 (1.1) spoj­rzeć przez chwi­lę


Źródła:

Wiktionary

Zermatyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pse­u­do­na­u­ko­wa kon­cep­cja ling­wi­stycz­no-an­tro­po­lo­gicz­na stwo­rzo­na przez pol­skie­go ar­ty­stę Sta­ni­sła­wa Szu­kal­skie­go, po­pu­la­ry­zo­wa­na w la­tach 40. XX w. głów­nie wśród po­lo­nii w USA;


Zer­ma­tyzm – pse­u­do­na­u­ka wy­my­ślo­na przez Sta­ni­sła­wa Szu­kal­skie­go, pol­skie­go ar­ty­stę. Szu­kal­ski był prze­ko­na­ny, że daw­niej wszy­scy lu­dzie mó­wi­li wspól­nym ję­zy­kiem. By to udo­wod­nić, na­pi­sał ręcz­nie 42 tomy (li­czą­ce łącz­nie 25 ty­się­cy stron) i wy­ko­nał do nich około 14 tys. ilu­stra­cji. Opra­co­wał też formę pra­ję­zy­ka, tzw. ma­ci­mo­wę, od któ­rej mia­ły­by wy­wo­dzić się wszyst­kie ję­zy­ki świa­ta.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zero

1. licz­ba oz­na­czo­na sym­bo­lem 0;
2. brak cze­go­kol­wiek; nic;
3. po­tocz­nie: czło­wiek nie­przed­sta­wia­ją­cy sobą żad­nej war­to­ści, nie­ma­ją­cy żad­nych umie­jęt­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) licz­ba 0;

 (1.2) po­gard. osoba nic nie zna­czą­ca, nic nie warta

 (1.3) brak (cze­goś)

 (1.4) cyfra 0


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zero-Jedynkowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zero-je­dyn­ko­wy, bi­nar­ny


Źródła:

Wiktionary

Zero-Jedynkowość

cecha cze­goś skła­da­ją­ce­go się wy­łącz­nie z zer i je­dy­nek; bi­nar­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co zero-je­dyn­ko­we, bi­nar­ne; za­pi­sa­ne zero-je­dyn­ko­wo, bi­nar­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zero-Jedynkowy

skła­da­ją­cy się wy­łącz­nie z zer i je­dy­nek; bi­nar­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) elektr. in­form. za­pi­sa­ny w sy­ste­mie bi­nar­nym (przy uży­ciu zer i je­dy­nek)

 (1.2) elektr. ma­ją­cy na wyj­ściu tylko stan wy­so­ki lub niski

 (1.3) przen. o czło­wie­ku: bez­kom­pro­mi­so­wy, bezwz­ględ­ny, dy­cho­to­micz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeroargumentowy

w ma­te­ma­ty­ce: ma­ją­cy zero ar­gu­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Zerodować

o lo­dow­cu albo o pły­ną­cej wo­dzie: roz­myć, zni­szczyć zew­nętrz­ne war­stwy sko­ru­py ziem­skiej; spo­wo­do­wać eroz­ję


Źródła:

SJP.pl

Zeroemisyjność

zu­ży­wa­nie ener­gii po­kry­wa­ją­ce się z ilo­ścią ener­gii od­na­wial­nej wyt­wa­rza­nej w danym miej­scu


Źródła:

SJP.pl

Zeroemisyjny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy źró­dła ener­gii od­na­wial­nych


Źródła:

SJP.pl

Zeroenergetyczny

pro­du­ku­ją­cy tyle ener­gii, ile zu­ży­wa


przy­miot­nik

 (1.1) o bu­dyn­ku: taki, który w ca­ło­ści pro­du­ku­je zu­ży­wa­ną przez sie­bie ener­gię i nie po­trze­bu­je jej do­staw z zew­nątrz, co od­by­wa się wsku­tek za­sto­so­wa­nia gru­be­go ocie­ple­nia, sy­ste­mu odzy­ski­wa­nia cie­pła i wy­ko­rzy­sta­nia od­na­wial­nych źró­deł ener­gii, m.in. ba­te­rii sło­necz­nych i wia­tra­ków

 (1.2) o roz­wo­ju go­spo­dar­czym i go­spo­dar­ce: na­stę­pu­ją­cy / roz­wi­ja­ją­cy się przy jed­no­czes­nym po­zo­sta­niu zu­ży­cia ener­gii na sta­łym po­zio­mie, co od­by­wa się wsku­tek sto­so­wa­nia coraz wy­daj­niej­szych tech­no­lo­gii, wy­ma­ga­ją­cych mniej ener­gii oraz dzię­ki jej oszczę­dza­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zerokosztowy

przy­miot­nik

 (1.1) nie­wy­ma­ga­ją­cy po­no­sze­nia żad­nych kosz­tów


Źródła:

Wiktionary

Zerokuponowy

bez od­se­tek okre­so­wych


przy­miot­nik

 (1.1) fi­nans. o obli­ga­cji: taki, od któ­re­go nie są wy­pła­ca­ne od­set­ki, a zysk po­cho­dzi z dy­skon­ta od war­to­ści, z któ­rym jest emi­to­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zerotyzować

wpro­wa­dzić ele­men­ty ero­tycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Zerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­ro­wać.


Ze­ro­wa­nie – [] w in­sta­la­cjach elek­trycz­nych, po­le­ga­ją­cy na po­dłą­cze­niu czę­ści prze­wo­dzą­cych do­stęp­nych (np. me­ta­lo­wej obu­do­wy urzą­dze­nia) prze­wo­dem ochron­no-ne­u­tral­nym PEN. W wa­run­kach za­kłó­ce­nio­wych (usz­ko­dze­nie izo­la­cji) umoż­li­wia sa­mo­czyn­ne odłą­cze­nie za­si­la­nia, po­przez szyb­kie za­dzia­ła­nie za­bez­pie­cze­nia elek­trycz­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zerować

wy­ze­ro­wy­wać;
1. do­pro­wa­dzać do stanu po­cząt­ko­we­go;
2. po­wo­do­wać przy­ję­cie war­to­ści ze­ro­wej;
3. od­pro­wa­dzać ła­du­nek elek­trycz­ny do ziemi;
4. po­tocz­nie: wy­pi­jać cały napój z na­czy­nia


Źródła:

SJP.pl

Zerownik

cyr­kiel słu­żą­cy do kre­śle­nia okrę­gów o bar­dzo ma­łych śred­ni­cach; nulka


Źródła:

SJP.pl

Zerowość

→ ze­ro­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ze­ro­we; cecha tych, któ­rzy są ze­ro­wi


Patrz:zerowy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zerowy

przy­miot­nik od: zero


przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go war­tość wy­no­si zero

 (1.2) iden­ty­fi­ko­wa­ny przez zero; taki, który w okre­ślo­nym po­rząd­ku li­cze­nia po­prze­dza pier­wszy

 (1.3) po­cząt­ko­wy, wyj­ścio­wy

 (1.4) jęz. pusty, nie ma­ją­cy tre­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zerwa

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych;
2. pio­no­we ur­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phy­te­u­ma|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych;

 (1.2) geol. pio­no­wa, ober­wa­na część skały;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zerwan

sta­ro­żyt­ne bó­stwo uo­sa­bia­ją­ce czas, czczo­ne na te­re­nie Per­sji; Zur­wan


Źródła:

SJP.pl

Zerwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zer­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zerwać

1. cią­gnąc, od­dzie­lić od cze­goś; oder­wać, urwać (np. jabł­ko);
2. przer­wać; za­prze­stać; nagle wy­co­fać się (np. po­łą­cze­nie, za­rę­czy­ny, ne­go­cja­cje)


cza­sow­nik

 (1.1) od­dzie­lić coś od cze­goś, cią­gnąć

 (1.2) przer­wać coś

 (1.3) pot. skoń­czyć zwią­zek z kimś

cza­sow­nik zwrot­ny zer­wać się

 (2.1) zry­wać (1.1-3) sa­me­go sie­bie

 (2.2) o po­go­dzie: gwał­tow­nie za­cząć się

 (2.3) pot. spra­wić sobie wolny czas

 (2.4) gwał­tow­nie wstać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zerwikaptur

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zerzygać

po­tocz­nie: ze­rzy­gać się - zwy­mio­to­wać; wy­rzy­gać się, zrzy­gać się, wy­haf­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zerówka

1. klasa ze­ro­wa w szko­le;
2. po­tocz­nie: sztucz­na tka­ni­na imi­tu­ją­ca wełnę;
3. ter­min ze­ro­wy; też: eg­za­min w takim ter­mi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. naj­wyż­szy od­dział przedsz­ko­la lub funk­cjo­nu­ją­cy sa­mo­dziel­nie, po­prze­dza­ją­cy pój­ście do szko­ły; klasa zero

 (1.2) pot. włók. sztucz­na tka­ni­na imi­tu­ją­ca wełnę

 (1.3) środ. stud. wcze­śniej­szy ter­min eg­za­mi­nu lub za­li­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zerówkarz

po­tocz­nie: uczeń klasy ze­ro­wej


Źródła:

SJP.pl

Zerówki

1. klasa ze­ro­wa w szko­le;
2. po­tocz­nie: sztucz­na tka­ni­na imi­tu­ją­ca wełnę;
3. ter­min ze­ro­wy; też: eg­za­min w takim ter­mi­nie


Źródła:

SJP.pl

Zerówkowicz

przedsz­ko­lak w kla­sie ze­ro­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczeń ze­rów­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zerówkowiczka

→ ze­rów­ko­wicz


Patrz:zerówkowicz

Źródła:

SJP.pl

Zerówkowy

→ ze­rów­ka


Patrz:zerówka

Źródła:

SJP.pl

Zerżnąć

1. rżnąc, od­dzie­lić coś od pod­sta­wy;
2. rżnąc, po­sie­kać coś na drob­ne czę­ści;
3. spra­wić komuś manto;
4. po­tocz­nie: cudze tek­sty, kon­cep­cje przed­sta­wić jako swoje;
5. wul­gar­nie w od­nie­sie­niu do męż­czyz­ny: odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny;
6. zerż­nąć się - wul­gar­nie: oddać kał


Źródła:

SJP.pl

Zeschizowany

po­tocz­nie: taki, który zwa­rio­wał, stra­cił rozum; ześ­wi­ro­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zeschizować

po­tocz­nie: zwa­rio­wać, stra­cić rozum; ześ­wi­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zeschnięty

zes­chły;
1. o ro­śli­nie: taki, który usechł, obu­marł;
2. po­zba­wio­ny wil­go­ci; wysch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zeschły

zesch­nię­ty;
1. o ro­śli­nie: taki, który usechł, obu­marł;
2. po­zba­wio­ny wil­go­ci; wysch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zescreenować

[czy­taj: ze­skri­no­wać] po­tocz­nie: zro­bić zrzut ekra­nu


Źródła:

SJP.pl

Zescrollować

[czy­taj: ze­skro­lo­wać] prze­wi­nąć wyś­wiet­la­ną za­war­tość na urzą­dze­niu elek­tro­nicz­nym; przes­crol­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zesel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fotel


Źródła:

Wiktionary

Zesiec

daw­niej: zsiec


Źródła:

SJP.pl

Zesiekać

po­ciąć ostrym na­rzę­dziem na drob­ne ka­wał­ki; zsie­kać, po­sie­kać, zsiec, po­siec


Źródła:

SJP.pl

Zesikany

taki, który się ze­si­kał


Źródła:

SJP.pl

Zesikiwać

po­tocz­nie: ze­si­ki­wać się - mi­mo­wol­nie od­da­wać mocz; zsi­ki­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zesiniaczać

daw­niej: bić kogoś sil­nie, aż do wy­stą­pie­nia si­nia­ków


Źródła:

SJP.pl

Zeskakiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­ska­ki­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zeskalować

na­nieść skalę na in­stru­ment po­mia­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Zeskanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­ska­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zeskanować

wpro­wa­dzić do kom­pu­te­ra tekst, fo­to­gra­fię itp. przy po­mo­cy ska­ne­ra; prze­ska­no­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ska­no­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zesklerociały

po­tocz­nie: taki, który ma skle­ro­zę


Źródła:

SJP.pl

Zesklerocieć

po­tocz­nie: do­stać skle­ro­zy


Źródła:

SJP.pl

Zeskoczyć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ze­ska­ki­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zeskok

1. ze­sko­cze­nie;
2. ostat­nia faza skoku nar­ciar­skie­go; lą­do­wa­nie;
3. część skocz­ni nar­ciar­skiej na któ­rej od­by­wa się lą­do­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Zeskokowy

→ ze­skok


Patrz:zeskok

Źródła:

SJP.pl

Zeskorupić

1. spo­wo­do­wać po­kry­cie sko­ru­pą; za­sko­ru­pić;
2. ze­sko­ru­pić się - tward­nie­jąc, po­kryć się sko­ru­pą; za­sko­ru­pieć, ze­sko­ru­pieć


Źródła:

SJP.pl

Zeskrobywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­skro­by­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zeskrobywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) skro­biąc, zdej­mo­wać coś z wierzch­niej war­stwy


Źródła:

Wiktionary

Zeskwarzać

daw­niej: mocno wys­ma­żać


Źródła:

SJP.pl

Zeskwarzyć

prze­sta­rza­le: mocno lub zbyt mocno wys­ma­żyć; zes­ma­żyć


Źródła:

SJP.pl

Zeskąpieć

stać się ską­pym; zży­dzieć


Źródła:

SJP.pl

Zeslik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fo­te­lik


Źródła:

Wiktionary

Zeslipować

wpro­wa­dzić jacht, łódkę do wody


Źródła:

SJP.pl

Zesmagać

wys­ma­gać;
1. pobić dot­kli­wie batem, bi­czem, rze­mie­niem itp.; os­ma­gać, wy­chło­stać, wy­bi­czo­wać;
2. o opa­dach at­mos­fe­rycz­nych: spo­wo­do­wać nie­przy­jem­ne od­czu­cia na skó­rze


Źródła:

SJP.pl

Zesmażyć

mocno lub zbyt mocno wys­ma­żyć; zesk­wa­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Zesnuwać

1. ukła­dać nitki os­no­wy rów­no­le­gle obok sie­bie;
2. daw­niej: snu­jąc, za­sła­niać, za­peł­niać; zas­nu­wać


Źródła:

SJP.pl

Zesnuć

1. uło­żyć nitki os­no­wy rów­no­le­gle obok sie­bie;
2. daw­niej: snu­jąc, za­sło­nić, za­peł­nić; zas­nuć


Źródła:

SJP.pl

Zespajać

łą­czyć w ca­łość; ze­spa­lać


Źródła:

SJP.pl

Zespalać

łą­czyć w ca­łość; ze­spa­jać


Źródła:

SJP.pl

Zespawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­spa­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zespawywać

łą­czyć po­przez spa­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Zespoić

złą­czyć w ca­łość; ze­spo­lić, zjed­no­czyć


Źródła:

SJP.pl

Zespolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­spo­lić.


Źródła:

Wiktionary

Zespoleniowy

przy­miot­nik od: ze­spo­le­nie


Źródła:

SJP.pl

Zespolik

zdrob­nie­nie od: ze­spół


Źródła:

SJP.pl

Zespolić

złą­czyć na trwa­łe, po­łą­czyć kilka czę­ści w jedną


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ze­spa­lać)

 (1.1) po­łą­czyć trwa­le kilka czę­ści w jedną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zespolony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy przesz­ły od: ze­spo­lić

przy­miot­nik

 (2.1) mat. bę­dą­cy licz­bą ze­spo­lo­ną lub przyj­mu­ją­cy war­to­ści bę­dą­ce licz­ba­mi ze­spo­lo­ny­mi

 (2.2) mat. po­wią­za­ny z licz­ba­mi ze­spo­lo­ny­mi


Źródła:

Wiktionary

Zespołowiec

rzad­ko: czło­nek ze­spo­łu


Źródła:

SJP.pl

Zespołowy

przy­miot­nik od: ze­spół


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny, pro­wa­dzo­ny przez ze­spół ludzi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zespólnia

wie­lo­ją­dro­wa masa cy­to­plaz­my, pow­sta­ła z po­łą­cze­nia się ko­mó­rek uprzed­nio sa­mo­dziel­nych; syn­cy­tium


Źródła:

SJP.pl

Zespórka

każdy z prę­tów usz­tyw­nia­ją­cy skrzy­nię ognio­wą w kotle pa­ro­wo­zo­wym


Ze­spór­ka – pręt lub rurka przy­mo­co­wa­ne mię­dzy dwie­ma rów­no­le­gły­mi bla­cha­mi pro­sto­pad­le do nich, w celu wzmoc­nie­nia i usz­tyw­nie­nia kon­struk­cji.

Ty­po­we za­sto­so­wa­nie ze­spór­ki to po­łą­cze­nie pła­szcza kotła i ko­mo­ry pa­le­ni­sko­wej w pa­ro­wo­zach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zespół

1. grupa ludzi wspól­nie pra­cu­ją­cych, dzia­ła­ją­cych; ekipa, team, dru­ży­na;
2. grupa rze­czy lub zja­wisk two­rzą­cych har­mo­nij­ną ca­łość;
3. zbio­ro­wi­sko zwie­rzę­ce lub ro­ślin­ne o okre­ślo­nej struk­tu­rze, two­rzą­ce pewną ca­łość;
4. grupa ob­ja­wów lub za­bu­rzeń po­wią­za­nych z jakąś cho­ro­bą;
5. część urzą­dze­nia zbu­do­wa­ne­go z wielu ele­men­tów, speł­nia­ją­ca okre­ślo­ną funk­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) grupa osób re­a­li­zu­ją­ca wspól­ny cel;

 (1.2) zbiór jed­no­stek, obiek­tów sta­no­wią­cy ca­łość

 (1.3) muz. grupa mu­zy­ków wy­stę­pu­ją­ca razem na sce­nie

 (1.4) teatr. ca­łość grupy te­a­tral­nej w danym te­a­trze

 (1.5) med. wy­stę­po­wa­nie wad wro­dzo­nych, ura­zów lub ob­ja­wów cho­ro­bo­wych w cha­rak­te­ry­stycz­nym ze­sta­wie­niu;

 (1.6) jęz. grupa ję­zy­ków lub dia­lek­tów o wspól­nym po­cho­dze­niu i ce­chach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zesrany

wul­gar­nie: prze­stra­szo­ny, prze­ra­żo­ny; wy­stra­cha­ny, ze­stra­cha­ny


Źródła:

SJP.pl

Zesrać

wul­gar­nie: zes­rać się - oddać kał


Źródła:

SJP.pl

Zesrywać

wul­gar­nie: zes­ry­wać się - wy­próż­niać się mi­mo­wol­nie; pos­ry­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zest

skór­ka owo­ców uży­wa­na jako aro­ma­tycz­ny do­da­tek do po­traw i na­po­jów


Źródła:

SJP.pl

Zestalać

1. po­wo­do­wać prze­cho­dze­nie sub­stan­cji cie­kłych lub ga­zo­wych w stan stały;
2. ze­sta­lać się - o sub­stan­cjach cie­kłych lub ga­zo­wych: prze­cho­dzić w stan stały


Źródła:

SJP.pl

Zestalić

1. spo­wo­do­wać przej­ście sub­stan­cji cie­kłych lub ga­zo­wych w stan stały;
2. ze­sta­lić się - o sub­stan­cjach cie­kłych lub ga­zo­wych: przejść w stan stały


Źródła:

SJP.pl

Zestandaryzować

wy­stan­da­ry­zo­wać, ustan­da­ry­zo­wać;
1. do­sto­so­wać do ja­kieś normy, wpro­wa­dzić normy w ja­kiejś dzie­dzi­nie; ujed­no­li­cić, unor­mo­wać, znor­ma­li­zo­wać;
2. uczy­nić prze­cięt­nym, ty­po­wym;
3. ze­stan­da­ry­zo­wać się -
a) ujed­no­li­cić się, unor­mo­wać się, znor­ma­li­zo­wać się;
b) stać się prze­cięt­nym, ty­po­wym


Źródła:

SJP.pl

Zestaw

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ca­łość, zbiór skła­da­ją­cy się z róż­nych ele­men­tów, przed­mio­tów

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. zob. ze­sta­wić.


Źródła:

Wiktionary

Zestawiacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się przy­go­to­wy­wa­niem skła­dów po­cią­gów


Źródła:

Wiktionary

Zestawialny

1. da­ją­cy się ze­sta­wić w jakąś ca­łość;
2. da­ją­cy się po­rów­nać z czymś; po­rów­ny­wal­ny


Źródła:

SJP.pl

Zestawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­sta­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zestawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ze­sta­wić)

 (1.1) zdej­mu­jąc coś, kłaść to niżej

 (1.2) usta­lać po­do­bień­stwa i róż­ni­ce

 (1.3) sta­wiać bli­sko sie­bie

 (1.4) skła­dać w ca­łość

 (1.5) przed­sta­wiać dane w for­mie wy­ka­zu

 (1.6) med. złą­czać końce zła­ma­nej kości


Źródła:

Wiktionary

Zestawienie

1. wykaz, spis, lista cze­goś;
2. to, co jest ze­sta­wio­ne, po­łą­czo­ne ze sobą; kom­po­zy­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­sta­wić.

 (1.2) jęz. nie­po­dziel­ny lek­sem pow­sta­ły z po­łą­cze­nia kilku sa­mo­dziel­nych wy­ra­zów, two­rzą­cy ca­łość zna­cze­nio­wą;


Ze­sta­wie­nie – po­łą­cze­nie dwóch lub wię­cej wy­ra­zów w ca­łość stwa­rza­ją­cą po­zo­ry bycia frazą, lecz in­ter­pre­to­wa­ną jako po­je­dyn­czy lek­sem.

Na przy­kład wy­ra­zy skła­do­we ze­sta­wie­nia "panna młoda" nie mogą być roz­dzie­lo­ne: *"panna bar­dzo młoda". Nie­moż­li­we jest także za­stą­pie­nie któ­re­go­kol­wiek z tych wy­ra­zów innym, nawet po­krew­nym: *"pa­nien­ka młoda".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zestawieniowy

przy­miot­nik od: ze­sta­wie­nie


Źródła:

SJP.pl

Zestawik

zdrob­nie­nie od: ze­staw


Źródła:

SJP.pl

Zestawić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ze­sta­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zestawowy

przy­miot­nik od: ze­staw


Źródła:

SJP.pl

Zester

na­rzę­dzie ku­chen­ne do ście­ra­nia skór­ki owo­ców, zwła­szcza cy­tru­so­wych


Źródła:

SJP.pl

Zestrachany

po­tocz­nie: prze­stra­szo­ny, prze­ra­żo­ny; wy­stra­cha­ny, zes­ra­ny


Źródła:

SJP.pl

Zestrachać

po­tocz­nie: ze­stra­chać się - prze­stra­szyć się ; wy­stra­chać się, spie­trać się


Źródła:

SJP.pl

Zestresowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­stre­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zestrojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­stro­ić.


Źródła:

Wiktionary

Zestrojowy

przy­miot­nik od: ze­strój


Źródła:

SJP.pl

Zestrukturyzować

wy­o­dręb­nić struk­tu­rę cze­goś lub przy­pi­sy­wać cze­muś jakąś struk­tu­rę - ści­śle okre­ślo­ny układ wy­ni­ka­ją­cy z po­łą­cze­nia ele­men­tów ja­kiejś ca­ło­ści; ustruk­tu­ry­zo­wać, ustruk­tu­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zestryfikować

pod­dać re­ak­cji otrzy­my­wa­nia estru z al­ko­ho­lu lub fe­no­lu i kwasu


Źródła:

SJP.pl

Zestrzał

1. w żar­go­nie woj­sko­wym: ze­strze­le­nie sa­mo­lo­tu;
2. w ło­wiect­wie: po­strze­le­nie zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl

Zestrzelenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wie­nie strze­le­niem, że coś jest zna­czą­co usz­ko­dzo­ne


Źródła:

Wiktionary

Zestrzeliwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­strze­li­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zestrzyc

strzy­gąc, ściąć coś z wierz­chu


Źródła:

SJP.pl

Zestrzępić

1. por­wać na strzę­py; wy­strzę­pić, po­strzę­pić;
2. ze­strzę­pić się - zni­szczyć się tak, że ma się po­dar­te końce albo kra­wę­dzie; wy­strzę­pić się, po­strzę­pić się


Źródła:

SJP.pl

Zestrój

har­mo­nij­ne po­łą­cze­nie cze­goś w ca­łość


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zestycznia

ze­spół dwóch sty­ka­ją­cych się ze sobą po­wierzch­ni ele­men­tów ma­szyn


Źródła:

SJP.pl

Zestygać

rzad­ko: osty­gać, za­sty­gać


Źródła:

SJP.pl

Zestygnięty

taki, który ze­stygł (ze­sty­gnął); ze­sty­gły


Źródła:

SJP.pl

Zestygnąć

rzad­ko: osty­gnąć, za­sty­gnąć


Źródła:

SJP.pl

Zestygły

taki, który ze­stygł (ze­sty­gnął); ze­sty­gnię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zestyk

ze­spół dwóch sty­ków w jed­nym urzą­dze­niu, np. elek­trycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ze­spół dwóch sty­ków w jed­nym urzą­dze­niu, np. elek­trycz­nym


Ze­styk – w elek­tro­tech­ni­ce do­wol­ne po­łą­cze­nie torów prą­do­wych w urzą­dze­niach elek­trycz­nych. Część ze­sty­ku na­le­żą­cą do jed­ne­go od­cin­ka toru prą­do­we­go na­zy­wa­my sty­kiem.

Jest to kon­struk­cyj­ny ze­spół (przy użyt­ko­wa­niu nie­roz­dziel­nym) sty­ków wcho­dzą­cych z sobą w stycz­ność lub prze­ry­wa­ją­cych tę stycz­ność. Naj­prost­szy ze­styk za­wie­ra jeden styk ru­cho­my i jeden styk nie­ru­cho­my (stały). Ze­staw sty­ków two­rzy ze­styk zło­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zestykowy

→ ze­styk


Patrz:zestyk

Źródła:

SJP.pl

Zestyropianizować

ocie­plić bu­dy­nek sty­ro­pia­nem


Źródła:

SJP.pl

Zesumowywać

daw­niej: zsu­mo­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zesuszać

daw­niej: mocno wy­su­szać


Źródła:

SJP.pl

Zesuszyć

ze­su­szyć się - o żyw­no­ści: mocno się wy­su­szyć; zsu­szyć się


Źródła:

SJP.pl

Zeswatać

pomóc w na­wią­za­niu zna­jo­mo­ści dwóm oso­bom prze­ciw­nej płci


Źródła:

SJP.pl

Zesz.

skrót od: ze­szyt; z.


skrót

 (1.1) = ze­szyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeszczany

wul­gar­nie: taki, który się ze­szczał


Źródła:

SJP.pl

Zeszczać

ze­szczać się - wul­gar­nie: zsi­kać się


Źródła:

SJP.pl

Zeszczywać

wul­gar­nie: ze­szczy­wać się - mi­mo­wol­nie od­da­wać mocz


Źródła:

SJP.pl

Zeszkaradnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­nie się szka­rad­nym


Źródła:

Wiktionary

Zeszkaradnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szka­rad­nieć)

 (1.1) przest. cał­kiem zbrzyd­nąć


Źródła:

Wiktionary

Zeszkliwiać

po­kry­wać szkli­stą po­wło­ką (zwy­kle o czyn­ni­kach cho­ro­bot­wór­czych)


Źródła:

SJP.pl

Zeszkliwienie

pow­lec szkli­stą po­wło­ką;
1. w me­dy­cy­nie: spo­wo­do­wać zwy­rod­nie­nie skro­bio­wa­te tkan­ki lub na­rzą­du;
2. po­kryć szkli­wem przed­miot ce­ra­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zeszkliwić

pow­lec szkli­stą po­wło­ką;
1. w me­dy­cy­nie: spo­wo­do­wać zwy­rod­nie­nie skro­bio­wa­te tkan­ki lub na­rzą­du;
2. po­kryć szkli­wem przed­miot ce­ra­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zeszklić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) uczy­nić coś szkli­stym, pół­przej­rzy­stym

 (1.2) kulin. lekko pods­ma­żyć, aż na­bie­rze lekko przez­ro­czy­ste­go, szkli­ste­go ko­lo­ru, nie do­pro­wa­dza­jąc przy tym do za­ru­mie­nie­nia


Źródła:

Wiktionary

Zeszmacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zesz­ma­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zeszmacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zesz­ma­cić.


Źródła:

Wiktionary

Zeszmacić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. zro­bić z cze­goś szma­tę, zni­szczyć

 (1.2) pot. posp. spo­wo­do­wać, że ktoś staje się szma­tą

 (1.3) pot. posp. spra­wić, że coś stra­ci­ło war­tość, dobrą opi­nię; znie­sła­wić kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny zesz­ma­cić się

 (2.1) pot. zni­szczyć się, wyś­wiech­tać się

 (2.2) pot. posp. stać się szma­tą, czło­wie­kiem po­dłym

 (2.3) pot. posp. o ko­bie­cie: stać się roz­wią­złą


Źródła:

Wiktionary

Zeszmelcowywać

daw­niej: prze­ta­piać, roz­pu­szczać


Źródła:

SJP.pl

Zesznurować

1. sznu­ru­jąc, po­łą­czyć dwa skra­je cze­goś;
2. zwią­zać coś sznur­kiem;
3. daw­niej: sznu­ru­jąc, zło­żyć książ­kę


Źródła:

SJP.pl

Zesznurowywać

1. zwią­zy­wać coś sznur­kiem;
2. daw­niej: sznu­ru­jąc, skła­dać książ­kę


Źródła:

SJP.pl

Zesztywniać

prze­sta­rza­le: czy­nić sztyw­nym; usz­tyw­niać


Źródła:

SJP.pl

Zesztywniały

prze­sta­rza­le: czy­nić sztyw­nym; usz­tyw­niać


Źródła:

SJP.pl

Zesztywnić

prze­sta­rza­le: uczy­nić sztyw­nym; usz­tyw­nić


Źródła:

SJP.pl

Zeszycik

zdrob­nie­nie od: ze­szyt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ze­szyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeszyt

zszy­te lub skle­jo­ne karty pa­pie­ru przez­na­czo­ne do pi­sa­nia lub ry­so­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. kart­ki pa­pie­ru zło­żo­ne w ca­łość słu­żą­ce do za­pi­sy­wa­nia;

 (1.2) eg­zem­plarz wy­daw­nict­wa uka­zu­ją­ce­go się cy­klicz­nie lub w od­cin­kach


Ze­szyt (przest. kajet, z ca­hier) – zszy­te lub skle­jo­ne karty pa­pie­ru, przez­na­czo­ne do pi­sa­nia lub ry­so­wa­nia, rza­dziej – do in­nych celów (np. ze­szyt z ko­lo­ro­wy­mi ar­ku­sza­mi do wy­ci­na­nek dla dzie­ci lub dzien­ni­czek).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zeszytowy

przy­miot­nik od: ze­szyt


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy po­stać ze­szy­tu, wy­da­wa­ny w ze­szy­tach

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ze­szy­tem lub ze­szy­ta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeszyć

zszyć;
1. po­łą­czyć szwem ka­wał­ki ma­te­ria­łu; za­szyć;
2. ut­wo­rzyć ca­łość z od­dziel­nych czę­ści za po­mo­cą szwów lub zszy­wek;
3. po­łą­czyć brze­gi rany za po­mo­cą nici chi­rur­gicz­nej; pod­dać kogoś ta­kie­mu za­bie­go­wi


Źródła:

SJP.pl

Zeszłomiesięczny

ma­ją­cy miej­sce w mi­nio­nym mie­sią­cu


Źródła:

SJP.pl

Zeszłoniedzielny

ma­ją­cy miej­sce w mi­nio­ną nie­dzie­lę


Źródła:

SJP.pl

Zeszłoroczny

ma­ją­cy miej­sce w mi­nio­nym roku; przesz­ło­rocz­ny; ubie­gło­rocz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się w zesz­łym (po­przed­nim) roku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeszłosezonowy

ma­ją­cy miej­sce w ubie­głym se­zo­nie


Źródła:

SJP.pl

Zeszłotygodniowy

ma­ją­cy miej­sce w zesz­łym ty­god­niu; ubie­gło­ty­god­nio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który odbył się/zda­rzył się w ubie­głym (po­przed­nim) ty­god­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeszłowieczność

sta­roś­wiec­kość


Źródła:

SJP.pl

Zeszłowieczny

ma­ją­cy miej­sce w ubie­głym wieku; ubie­gło­wiecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zeszły

ostat­ni przed obec­nie ist­nie­ją­cym; mi­nio­ny, ubie­gły


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który minął, odbył się już i na­le­ży do przesz­ło­ści; po­przed­ni, przed tym, który jest teraz (naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do czasu)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. osoba ro­dza­ju nie­mę­sko­o­so­bo­we­go czasu przesz­łe­go od zejść

 (2.2) daw. imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zejść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zesłabły

taki, który ze­słabł (ze­słab­nął)


Źródła:

SJP.pl

Zesłana

1. wy­słać przy­mu­so­wo w od­le­głe miej­sce; de­por­to­wać;
2. spra­wić, że ktoś się zjawi lub coś się wy­da­rzy, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do siły wyż­szej


Źródła:

SJP.pl

Zesłanie

1. wy­słać przy­mu­so­wo w od­le­głe miej­sce; de­por­to­wać;
2. spra­wić, że ktoś się zjawi lub coś się wy­da­rzy, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do siły wyż­szej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­słać.

 (1.2) kara przy­mu­so­we­go prze­sied­le­nia, po­le­ga­ją­ca na po­by­cie w od­le­głej, odi­zo­lo­wa­nej miej­sco­wo­ści


Ze­sła­nie – kara po­le­ga­ją­ca na przy­mu­so­wym prze­sied­le­niu, z re­gu­ły do re­jo­nu znacz­nie od­da­lo­ne­go od miej­sca za­miesz­ka­nia, ale znaj­du­ją­ce­go się pod na­dzo­rem władz sto­su­ją­cych tę karę. Prze­waż­nie jako miej­sce ze­sła­nia wła­dze wy­bie­ra­ły ob­sza­ry słabo za­sied­lo­ne i nie roz­wi­nię­te cy­wi­li­za­cyj­nie. Ze­sła­nie może do­ty­czyć po­je­dyn­czych osób lub ca­łych grup et­nicz­nych. Bywa trak­to­wa­ne jako sy­no­nim de­por­ta­cji. Szcze­gól­nie ma­so­wo z kary ze­sła­nia ko­rzy­sta­no w Rosji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zesłaniec

osoba ska­za­na na karę przy­mu­so­we­go po­by­tu w od­le­głej, odi­zo­lo­wa­nej miej­sco­wo­ści, gdzie pa­nu­ją trud­ne wa­run­ki życia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek od­by­wa­ją­cy karę przy­mu­so­we­go po­by­tu w od­le­głej, odi­zo­lo­wa­nej miej­sco­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zesłanka

ko­bie­ta ska­za­na na ze­sła­nie, prze­by­wa­ją­ca na ze­sła­niu


Źródła:

SJP.pl

Zesłannictwo

daw­niej: misja; po­słan­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Zesłany

1. wy­słać przy­mu­so­wo w od­le­głe miej­sce; de­por­to­wać;
2. spra­wić, że ktoś się zjawi lub coś się wy­da­rzy, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do siły wyż­szej


Źródła:

SJP.pl

Zesławicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ze­sła­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Ze­sła­wic


Źródła:

Wiktionary

Zesłać

1. wy­słać przy­mu­so­wo w od­le­głe miej­sce; de­por­to­wać;
2. spra­wić, że ktoś się zjawi lub coś się wy­da­rzy, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do siły wyż­szej


Źródła:

SJP.pl

Zesłowińszczać

rzad­ko: na­da­wać cze­muś cechy sło­wiń­skie


Źródła:

SJP.pl

Zet

1. nazwa li­te­ry Z;
2. po­tocz­nie: złoty, zło­tów­ka; zeta, ziko, zyl


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa li­te­ry „z”, trzy­dzie­stej li­te­ry pol­skie­go al­fa­be­tu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zeta

1. li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go; dzeta;
2. po­tocz­nie: złoty, zło­tów­ka; zet, ziko, zyl


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. slang. złoty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zetchaenowiec

czło­nek ZChN-u (Zjed­no­cze­nia Chrze­ści­jań­sko-Na­ro­do­we­go); ZChN-owiec


Źródła:

SJP.pl

Zetchaenowski

przy­miot­nik od: ZChN (Zjed­no­cze­nie Chrze­ści­jań­sko-Na­ro­do­we); ZChN-owski


Źródła:

SJP.pl

Zetelpowski

→ ZLP (Zwią­zek Li­te­ra­tów Pol­skich); ZLP-owski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ZLP (Związ­kiem Li­te­ra­tów Pol­skich), do­ty­czą­cy ZLP (Związ­ku Li­te­ra­tów Pol­skich)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zetemesowiec

czło­nek ZMS-u (Związ­ku Mło­dzie­ży So­cja­li­stycz­nej); ZMS-owiec


Źródła:

SJP.pl

Zetemesowski

przy­miot­nik od: ZMS (Zwią­zek Mło­dzie­ży So­cja­li­stycz­nej); ZMS-owski


Źródła:

SJP.pl

Zetempowiec

czło­nek ZMP (Związ­ku Mło­dzie­ży Pol­skiej); ZMP-owiec


Źródła:

SJP.pl

Zetempowski

przy­miot­nik od: ZMP (Zwią­zek Mło­dzie­ży Pol­skiej); ZMP-owski


Źródła:

SJP.pl

Zetempówka

po­tocz­nie: człon­ki­ni Związ­ku Mło­dzie­ży Pol­skiej


Źródła:

SJP.pl

Zetemwuowiec

czło­nek ZMW (Związ­ku Mło­dzie­ży Wiej­skiej); ZMW-owiec


Źródła:

SJP.pl

Zetemwuowski

przy­miot­nik od: ZMW (Zwią­zek Mło­dzie­ży Wiej­skiej); ZMW-owski


Źródła:

SJP.pl

Zetenpowski

→ ZNP; ZNP-owski


Źródła:

SJP.pl

Zeteselowiec

czło­nek ZSL-u (Zjed­no­czo­ne­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go); ZSL-owiec


Źródła:

SJP.pl

Zeteselowski

przy­miot­nik od: ZSL (Zjed­no­czo­ne Stron­nict­wo Lu­do­we); ZSL-owski


Źródła:

SJP.pl

Zetesempowiec

czło­nek ZSMP (Związ­ku So­cja­li­stycz­nej Mło­dzie­ży Pol­skiej); ZSMP-owiec


Źródła:

SJP.pl

Zetesempowski

przy­miot­nik od: ZSMP (Zwią­zek So­cja­li­stycz­nej Mło­dzie­ży Pol­skiej); ZSMP-owski


Źródła:

SJP.pl

Zetesemwuowiec

czło­nek ZSMW (Związ­ku So­cja­li­stycz­nej Mło­dzie­ży Wiej­skiej); ZSMW-owiec


Źródła:

SJP.pl

Zetesemwuowski

przy­miot­nik od: ZSMW (Zwią­zek So­cja­li­stycz­nej Mło­dzie­ży Wiej­skiej); ZSMW-owski


Źródła:

SJP.pl

Zetka

po­tocz­nie: au­to­bus ko­mu­ni­ka­cji za­stęp­czej, oz­na­cza­ny li­te­rą Z


Zetka – droga wspi­nacz­ko­wa w ma­sy­wie Cu­bry­ny nad Mor­skim Okiem w pol­skich Ta­trach Wy­so­kich. Jest to hi­sto­rycz­nie pier­wsza droga w pół­noc­no-wschod­nich ur­wi­skach ma­sy­wu Cu­bry­ny. Omija wszyst­kie naj­trud­niej­sze jej miej­sca. Jest naj­bar­dziej po­pu­lar­ną droga wspi­nacz­ko­wą w re­jo­nie Mor­skie­go Oka, zwła­szcza zimą. Wła­dy­sław Cy­wiń­ski o dro­dze tej pisze; "Gra­ni­ca mię­dzy tu­ry­sty­ką a ta­ter­nict­wem jest trud­na do ści­słe­go wyz­na­cze­nia, ale "Zetka" znaj­du­je się tuż po­wy­żej tej gra­ni­cy".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zetknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zet­knąć.


Źródła:

Wiktionary

Zetknąć

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. sty­kać)

 (1.1) przy­su­nąć do sie­bie obiek­ty, aż do zet­knię­cia

 (1.2) spo­wo­do­wać spot­ka­nie, zna­jo­mość dwóch lub wię­cej osób

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zet­knąć się (ndk. sty­kać się)

 (2.1) przy­su­nąć się aż do zet­knię­cia, po­łą­cze­nia

 (2.2) wejść w bez­poś­red­ni kon­takt z kimś

 (2.3) daw. spot­kać się na polu bitwy


Źródła:

Wiktionary

Zetlały

1. taki, który pra­wie cał­ko­wi­cie spło­nął;
2. taki, który roz­padł się, zni­szczył, zmur­szał


Źródła:

SJP.pl

Zetleć

1. spło­nąć cał­ko­wi­cie tląc się;
2. ze­sta­rzeć się, osła­bić lub roz­paść pod wpły­wem czasu, po­wie­trza, świa­tła


Źródła:

SJP.pl

Zetlić

1. spa­lić, spo­pie­lić;
2. do­pro­wa­dzić coś do roz­kła­du


Źródła:

SJP.pl

Zeto

1. li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go; dzeta;
2. po­tocz­nie: złoty, zło­tów­ka; zet, ziko, zyl


ZETO (Za­kład Elek­tro­nicz­nej Tech­ni­ki Obli­cze­nio­wej) – nazwa (akro­nim) jed­ne­go z najw­cze­śniej pow­sta­łych przed­się­biorstw in­for­ma­tycz­nych w Pol­sce. Od ich pow­sta­nia roz­wi­ja­ły się ko­mer­cyj­ne za­sto­so­wa­nia in­for­ma­ty­ki w go­spo­dar­ce na­ro­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zeton

cząst­ka ele­men­tar­na; bozon Z


Źródła:

SJP.pl

Zetor

marka cią­gni­ków


Zetor Trac­tors a.s. – cze­ski pro­du­cent cią­gni­ków rol­ni­czych. Jest człon­kiem sło­wac­kie­go "HTC Hol­ding," w 2018 roku prze­bran­żo­wio­ne­go na HTC In­vest­ments. Zetor był pio­nie­rem róż­nych in­no­wa­cji w swo­jej hi­sto­rii. Wpro­wa­dził jeden z pier­wszych sy­ste­mów hy­dra­u­licz­nych, znany jako Ze­tor­ma­tic.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zetos

w mi­to­lo­gii grec­kiej: syn Zeusa i An­tio­py


Źródła:

SJP.pl

Zetownik

kształ­tow­nik o prze­kro­ju po­przecz­nym po­dob­nym do li­te­ry "z"


Ze­tow­nik – ro­dzaj kształ­tow­ni­ka, wyrób hut­ni­czy wal­co­wa­ny lub gięty z me­ta­lu. Wyt­wa­rza­ny w po­sta­ci pro­stych od­cin­ków. Jego prze­krój po­przecz­ny (pro­fil) przy­po­mi­na li­te­rę Z, o stop­kach pro­sto­pa­dłych do środ­ni­ka (ele­men­tu środ­ko­we­go), ostrych kra­wę­dziach zew­nętrz­nych i za­o­krą­glo­nych kra­wę­dziach wew­nętrz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zetowy

zwią­za­ny z li­te­rą Z, ma­ją­cy kształt li­te­ry Z


Źródła:

SJP.pl

Zetrzeć

1. usu­nąć zew­nętrz­ną war­stwę przez po­cie­ra­nie
2. roz­drob­nić przez tar­cie
3. oczy­ścić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ście­rać)

 (1.1) oczy­ścić po­przez tar­cie

 (1.2) eduk. techn. usu­nąć po­przez tar­cie

 (1.3) roz­drob­nić po­przez tar­cie

 (1.4) wsku­tek tar­cia usz­ko­dzić na­skó­rek lub skórę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zetta-

prze­dro­stek

 (1.1) fiz. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cych jed­nost­ki miary 1021 razy więk­sze od pod­sta­wo­wych;


Źródła:

Wiktionary

Zettabajt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka po­jem­no­ści no­śni­ków da­nych i pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej kom­pu­te­ra równa 1024 ek­sa­baj­tom;


Zet­ta­bajt (skrót ZB), ze­bi­bajt (skrót ZiB) – jed­nost­ki uży­wa­ne w in­for­ma­ty­ce oz­na­cza­ją­ce od­po­wied­nio try­liard (1021) baj­tów i 270, czyli 10247 baj­tów.

Zgod­nie ze stan­dar­dem IEC 60027-2 w sy­ste­mie prze­drost­ków dwój­ko­wych (bi­nar­nych) obo­wią­zu­ją za­leż­no­ści:

1 ZiB = 1024 EiB = 1024 · 1024 PiB = 1024 · 1024 · 1024 TiB = 1024 · 1024 · 1024 · 1024 GiB = 10245 MiB = 10246 kiB = 10247 B


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zetwuemowiec

czło­nek ZWM-u (Związ­ku Walki Mło­dych); ZWM-owiec


Źródła:

SJP.pl

Zetwuemowski

przy­miot­nik od ZWM (Zwią­zek Walki Mło­dych); ZWM-owski


Źródła:

SJP.pl

Zeufemizować

za­stą­pić do­sad­ne wy­ra­że­nie bar­dziej ła­god­nym


Źródła:

SJP.pl

Zeugma

fi­gu­ra sty­li­stycz­na po­le­ga­ją­ca na pod­po­rząd­ko­wa­niu paru skład­ni­ków wy­po­wie­dzi jed­ne­mu ele­men­to­wi, naj­czę­ściej orze­cze­niu


Ze­ug­ma (gr. ζεῦγμα "zeûgma" – dosł. „zwią­zek, sprzę­że­nie”) – fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na jed­no­czes­nym uży­ciu pojęć:

Prze­ci­wień­stwem "ze­ug­my" jest w pew­nym sen­sie, gdzie każdy rze­czow­nik ma włas­ny cza­sow­nik.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zeuroizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­u­ro­i­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zeuroizować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) ekon. wpro­wa­dzić euro do obro­tu jako urzę­do­wą wa­lu­tę w pań­stwie nie­na­le­żą­cym do Unii Eu­ro­pej­skiej


Źródła:

Wiktionary

Zeuropeizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. eu­ro­pe­i­zo­wać)

 (1.1) uczy­nić coś eu­ro­pej­skim

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ze­u­ro­pe­i­zo­wać się (ndk. eu­ro­pe­i­zo­wać się)

 (2.1) zy­skać cechy eu­ro­pej­skie


Źródła:

Wiktionary

Zeuropejczać

daw­niej: eu­ro­pe­i­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zeus

dra­pież­ny ga­tu­nek ryby wy­stę­pu­ją­cy przy eu­ro­pej­skich wy­brze­żach Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go; pio­trosz, pa­szczak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg po­god­ne­go i poch­mur­ne­go nieba oraz pio­ru­nów i bły­ska­wic, pan Olim­pu, utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Jo­wi­szem, naj­wyż­sze bó­stwo grec­kie­go pan­te­o­nu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 5731;


Zeus (także Dzeus, stgr. Ζεύς Zeús, no­wogr. Δίας Días, łac. Iu­pi­ter, Iup­pi­ter) – w mi­to­lo­gii grec­kiej naj­wyż­szy z bogów. Był szó­stym dziec­kiem Rei i Kro­no­sa. Brat He­stii, De­me­ter, Hery (rów­nież jej mąż), Po­sej­do­na i Ha­de­sa. Wład­ca nieba i ziemi, na­zy­wa­ny „ojcem bogów i ludzi”. Jego atry­bu­ta­mi były pio­ru­ny, orzeł i tar­cza zwana egidą. W mi­to­lo­gii rzym­skiej Zeus iden­ty­fi­ko­wa­ny jest z Jo­wi­szem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zeusowy

taki jak u Zeusa, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Zeusa


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Zeusa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zew

1. wo­ła­nie, głos
2. popęd na­tu­ral­ny, in­stynkt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zew.

skrót od: zew­nętrz­nie, zew­nętrz­ny; zewn.


Źródła:

SJP.pl

Zewangelizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. do­ko­na­nie ewan­ge­li­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Zewangelizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­pro­wa­dzić chrze­ści­jań­stwo


Źródła:

Wiktionary

Zewidencjonować

prze­pro­wa­dzić ewi­den­cję, za­pi­sać w książ­ce ewi­den­cyj­nej, na kart­kach ewi­den­cyj­nych; za­re­je­stro­wać, ze­wi­den­cjo­wać (prze­sta­rza­łe)


Źródła:

SJP.pl

Zewidencjować

prze­sta­rza­łe: ze­wi­den­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zewlec

daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. zdjąć, ścią­gnąć (ubra­nie);
2. zew­lec się - zejść skądś z tru­dem; zwlec się


Źródła:

SJP.pl

Zewlekać

daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. zdej­mo­wać, ścią­gać (ubra­nie);
2. zew­le­kać się - scho­dzić skądś z tru­dem


Źródła:

SJP.pl

Zewn.

skrót od: zew­nętrz­nie, zew­nętrz­ny; zew.


Źródła:

SJP.pl

Zewnik

urzą­dze­nie do re­trans­mi­sji zewu (sy­gna­łu uru­cha­mia­ją­ce­go bez­poś­red­nio lub poś­red­nio urzą­dze­nie aku­stycz­ne albo op­tycz­ne w celu przy­wo­ła­nia osoby na dru­gim krań­cu łącza)


Źródła:

SJP.pl

Zewnątrz

prze­sta­rza­łe:
1. poza obrę­bem cze­goś, na zew­nętrz­nej stro­nie cze­goś; z wierz­chu; dziś tylko w wy­ra­że­niach: na zew­nątrz, z zew­nątrz;
2. od środ­ka ku brze­gom cze­goś, poza obręb da­ne­go po­mie­szcze­nia, te­re­nu; na dwór; dziś tylko w wy­ra­że­niu: na zew­nątrz;
3. spoza obrę­bu da­ne­go po­mie­szcze­nia, te­re­nu, śro­do­wi­ska, od zew­nętrz­nej stro­ny cze­goś; dziś tylko w wy­ra­że­niach: od zew­nątrz, z zew­nątrz


przy­i­mek

 (1.1) przest. poza obrę­bem cze­goś, poza ob­sza­rem ja­kiejś po­wierzch­ni te­re­nu, obiek­tu lub śro­do­wi­ska

przy­słó­wek

 (2.1) poza tym, o czym się mówi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zewnątrzjęzykowy

w ję­zy­koz­naw­stwie: do­ty­czą­cy zew­nętrz­nej struk­tu­ry ję­zy­ka; zew­nętrz­no­ję­zy­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Zewnątrzkomórkowy

znaj­du­ją­cy się na zew­nątrz ko­mór­ki


Źródła:

SJP.pl

Zewnątrzoponowo

→ zew­ną­trzo­po­no­wy


Patrz:zewnątrzoponowy

Źródła:

SJP.pl

Zewnątrzpochodny

po­cho­dzą­cy z zew­nątrz


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z zew­nątrz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zewnątrzpolityczny

do­ty­czą­cy spraw mię­dzy­na­ro­do­wych po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej pań­stwa


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej pań­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zewnątrzsterowność

→ zew­nątrz­ste­row­ny


Zew­nątrz­ste­row­ność – cecha oso­bo­wo­ści prze­ja­wia­ją­ca się po­le­ga­niem na in­nych oso­bach, za­leż­no­ści od ich de­cyz­ji i od in­nych sił zew­nętrz­nych. Jest ona prze­ciw­sta­wia­na wew­nątrz­ste­row­no­ści. Pol­skie słowo "zew­nątrz­ste­row­ność" jest tłu­ma­cze­niem z ję­zy­ka an­giel­skie­go dwóch odręb­nych ter­mi­nów z za­kre­su nauk spo­łecz­nych: "other-di­rec­tion" Da­vi­da Ries­ma­na oraz "outer con­ta­in­ment" Wal­te­ra Rec­kles­sa. Ter­mi­ny te nie po­win­ny być my­lo­ne.


Patrz:zewnątrzsterowny

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zewnątrzsterowny

kie­ru­ją­cy się ocze­ki­wa­nia­mi i wpły­wem in­nych


Źródła:

SJP.pl

Zewnątrzustny

znaj­du­ją­cy się lub sto­so­wa­ny na zew­nątrz jamy ust­nej


Źródła:

SJP.pl

Zewnętrze

1. rzad­ko: to, co znaj­du­je się na zew­nątrz, zew­nętrz­na stro­na cze­goś; zew­nętrz­ność;
2. w te­o­rii zbio­rów: zbiór wszyst­kich punk­tów prze­strze­ni, w któ­rej roz­wa­ża­na jest fi­gu­ra, nie­na­le­żą­cych do dom­knię­cia tej fi­gu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to co na zew­nątrz, zew­nętrz­na stro­na


Zew­nę­trze zbio­ru "F" – zbiór ta­kich punk­tów prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nej, dla któ­rych ist­nie­je oto­cze­nie ro­złącz­ne z "F".

Zgod­nie z de­fi­ni­cją zew­nę­trze zbio­ru jest więc wnę­trzem do­peł­nie­nia tego zbio­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zewnętrzniak

pa­so­żyt by­tu­ją­cy poza cia­łem ży­wi­cie­la; ek­to­pa­so­żyt


Źródła:

SJP.pl

Zewnętrzniaki

pa­so­żyt by­tu­ją­cy poza cia­łem ży­wi­cie­la; ek­to­pa­so­żyt


Źródła:

SJP.pl

Zewnętrznojęzykowy

w ję­zy­koz­naw­stwie: do­ty­czą­cy zew­nętrz­nej struk­tu­ry ję­zy­ka; zew­nątrz­ję­zy­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Zewnętrznopartyjny

zwią­za­ny ze spra­wa­mi zew­nętrz­ny­mi par­tii


Źródła:

SJP.pl

Zewnętrzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który znaj­du­je się poza czymś (poza obrę­bem); taki, który widać na zew­nątrz

 (1.2) taki, który od­no­si się do in­nych kra­jów

 (1.3) taki, który od­no­si się do wy­glą­du czło­wie­ka, jego urody, itp.


Źródła:

Wiktionary

Zewrzeć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|zwie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny ze­wrzeć się

 (2.1) do­ko­na­ny od|zwie­rać się.


Źródła:

Wiktionary

Zewsząd

ze wszyst­kich stron, kie­run­ków


za­i­mek przy­słow­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) książk. ze wszyst­kich stron


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zewłok

po­e­tyc­ko o ciele zmar­łe­go, zwło­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ciało mart­we­go zwie­rzę­cia lub czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zez

1. zmia­na kąta pa­trze­nia jed­ne­go oka wzglę­dem dru­gie­go;
2. śro­do­wi­sko­wo: uchwyt do an­te­ny sa­te­li­tar­nej umoż­li­wia­ją­cy za­mo­co­wa­nie do­dat­ko­we­go kon­wer­te­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. nie­rów­no­le­głe usta­wie­nie gałek ocz­nych wzglę­dem sie­bie, po­wo­du­ją­ce nie­pra­wi­dło­we wi­dze­nie;

 (1.2) spoj­rze­nie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ta­kie­go scho­rze­nia

przy­i­mek

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. z, zefakt.


Zez ( stra­bis­mus, gr. stra­bis­mus (z Greki: στραβισμός stra­bis­mos, od στραβίζειν stra­bi­ze­in „mru­żyć”, od στραβός stra­bos „mru­że­nie, zmru­żo­ne-oko”)) – wada oczu ob­ja­wia­ją­ca się nie­pra­wi­dło­wym usta­wie­niem oczu wzglę­dem sie­bie pod­czas pa­trze­nia na obiekt, spo­wo­do­wa­ne np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zezgonowany

mło­dzie­żo­wo: taki, który zez­go­no­wał - stra­cił świa­do­mość wsku­tek za­ży­cia środ­ków odu­rza­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Zezgonować

mło­dzie­żo­wo: stra­cić świa­do­mość wsku­tek za­ży­cia środ­ków odu­rza­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Zezik

zdrob­nie­nie od: zez


Źródła:

SJP.pl

Zeznanie

wy­ja­wić to, co się wie, podać ofi­cjal­nie do wia­do­mo­ści, przyz­nać się do cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. adm. ofi­cjal­ne wy­ja­śnie­nia zło­żo­ne w są­dzie lub przed in­ny­mi wła­dza­mi

 (1.2) do­ku­ment za­wie­ra­ją­cy treść zez­na­nia (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeznawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zez­na­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zeznać

wy­ja­wić to, co się wie, podać ofi­cjal­nie do wia­do­mo­ści, przyz­nać się do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zezol

po­gard­li­wie: osoba ze­zo­wa­ta


Źródła:

SJP.pl

Zezowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ze­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zezowaty

1. ma­ją­cy zeza; ze­zu­ją­cy
2. pot. ze­zo­wa­te szczę­ście - tyle co: pech


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma zeza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zezować

1. mieć zeza
2. pa­trzyć na coś bo­kiem; spo­glą­dać ukrad­kiem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) robić zeza

 (1.2) pot. za­glą­dać ukrad­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zezowy

→ zez


Patrz:zez

Źródła:

SJP.pl

Zezuwać

zdej­mo­wać obu­wie z nóg; zzu­wać


Źródła:

SJP.pl

Zezuć

zdjąć obu­wie z nóg; zzuć


Źródła:

SJP.pl

Zezwalający

→ zez­wa­lac


Patrz:zezwalac

Źródła:

SJP.pl

Zezwalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zez­wa­lać.


Źródła:

Wiktionary

Zezwalać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zez­wo­lić)

 (1.1) ofic. wy­da­wać komuś zez­wo­le­nie na coś; poz­wa­lać, nie za­bra­niać


Źródła:

Wiktionary

Zezwierzęcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zez­wie­rzę­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zezwierzęcenie

stra­cić ludz­kie cechy i stać się po­dob­nym do zwie­rzę­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. od­cza­sow­ni­ko­wy od|zez­wie­rzę­cieć.

 (1.2) książk. stan osoby, która zez­wie­rzę­cia­ła, stała się okrut­na, zde­mo­ra­li­zo­wa­na, po­zba­wio­na cech czło­wie­czeń­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zezwierzęciały

stra­cić ludz­kie cechy i stać się po­dob­nym do zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl

Zezwierzęcieć

stra­cić ludz­kie cechy i stać się po­dob­nym do zwie­rzę­cia


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zwie­rzę­cieć)

 (1.1) stać się jak zwie­rzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zezwolenie

ofi­cjal­nie poz­wo­lić na coś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. ofi­cjal­na zgoda

 (1.2) praw. do­ku­ment poś­wiad­cza­ją­cy ofi­cjal­ną zgodę


Zez­wo­le­nie – upraw­nie­nie do wy­ko­ny­wa­nia oz­na­czo­nej dzia­łal­no­ści w spo­sób i na wa­run­kach prze­wi­dzia­nych pra­wem. Organ zez­wa­la­ją­cy nie może od­mó­wić wy­da­nia zez­wo­le­nia na pod­ję­cie i wy­ko­ny­wa­nie okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej, jeśli przed­się­bior­ca speł­nia wy­mo­gi okre­ślo­ne prze­pi­sa­mi prawa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zezwolić

ofi­cjal­nie poz­wo­lić na coś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zez­wa­lać)

 (1.1) ofi­cjal­nie wy­ra­zić na coś zgodę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zezwój

grupa zwo­jów uz­wo­je­nia prąd­ni­cy lub sil­ni­ka elek­trycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Zezwłok

daw­niej: ze­włok; zwło­ki; ciało zmar­łe­go


Źródła:

SJP.pl

Zezłocić

ozło­cić, za­zło­cić;
1. nadać cze­muś złoty kolor; po­zło­cić;
2. ze­zło­cić się - po­kryć się zło­tym ko­lo­rem


Źródła:

SJP.pl

Zezłomowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzecz. od­czas. od ze­zło­mo­wać


Źródła:

Wiktionary

Zezłomować

1. oddać coś na złom;
2. prze­ro­bić coś na złom


Źródła:

SJP.pl

Zezłościć

zde­ner­wo­wać kogoś, do­pro­wa­dzić do zło­ści; roz­gnie­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zło­ścić)

 (1.1) do­pro­wa­dzić do zło­ści

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ze­zło­ścić się (ndk. zło­ścić się)

 (2.1) wpaść w złość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zezłośliwienie

w me­dy­cy­nie: pro­ces prze­o­bra­że­nia się w no­wot­wór zło­śli­wy


Źródła:

SJP.pl

Zezłośliwić

w me­dy­cy­nie: ze­zło­śli­wić się - prze­o­bra­zić się w no­wot­wór zło­śli­wy, na­brać cech ta­kie­go no­wot­wo­ru


Źródła:

SJP.pl

Zełenski

naz­wi­sko obce


Źródła:

SJP.pl

Zełgać

skła­mać, po­wie­dzieć nie­praw­dę, oszu­kać


Źródła:

SJP.pl

Zełw

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. sy­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Zełwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. sio­stra męża


Źródła:

Wiktionary

Zełwica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. sio­stra męża

 (1.2) stpol. sy­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Zełwin

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. mąż sio­stry męża


Źródła:

Wiktionary

Zeń

z niego


forma ścią­gnię­ta

 (1.1) książk. z niego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeńczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ześcibolić

nie­fa­cho­wo coś zszyć


Źródła:

SJP.pl

Ześlizg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ześlizgowy

przy­miot­nik od: ze­ślizg


Źródła:

SJP.pl

Ześrutować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. śru­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|śru­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zeświecczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ześ­wiec­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zeświecczać

na­da­wać cze­muś cechy świec­kie, usu­wać wpływ du­cho­wień­stwa z róż­nych dzie­dzin życia spo­łecz­ne­go; la­i­cy­zo­wać, se­ku­la­ry­zo­wać, de­sa­kra­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zeświecczały

taki, który stał się świec­ki


Źródła:

SJP.pl

Zeświecczeć

stać się świec­kim, la­ic­kim


Źródła:

SJP.pl

Zeświecczyć

prze­pro­wa­dzić se­ku­la­ry­za­cję


Źródła:

SJP.pl

Zeświniony

taki, który się ześ­wi­nił


Źródła:

SJP.pl

Ześwirowany

po­tocz­nie: taki, który zwa­rio­wał, stra­cił rozum; zes­chi­zo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zeźlić

1. ze­zło­ścić, zde­ner­wo­wać (kogoś);
2. zeź­lić się - ze­zło­ścić, zde­ner­wo­wać się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. roz­gnie­wać, roz­zło­ścić kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zeź­lić się

 (2.1) pot. roz­gnie­wać się, roz­zło­ścić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeżarty

po­tocz­nie: zni­szczo­ny, stra­wio­ny; zżar­ty


Źródła:

SJP.pl

Zeżreć

1. zjeść, poż­reć;
2. zjeść coś łap­czy­wie; zjeść coś w dużej ilo­ści;
3. spo­wo­do­wać zni­szcze­nia, stra­wić coś;
4. opa­no­wać kogoś, wy­ni­szczyć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. żreć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|żreć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zeżyrny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ła­ko­my


Źródła:

Wiktionary

Zeżłopanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zeż­ło­pać.


Źródła:

Wiktionary