Zd.

skrót od: zda­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdalasiały

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. za­bie­dzo­ny

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. zmart­wio­ny

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. zmę­czo­ny


Źródła:

Wiktionary

Zdalka

po­tocz­nie: zdal­na praca lub nauka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. środ. zdal­na praca lub nauka od­by­wa­ją­ca się przy po­mo­cy kom­pu­te­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdalnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) techn. na od­le­głość, nie bez­poś­red­nio


Źródła:

Wiktionary

Zdalność

→ zdal­ny


Patrz:zdalny

Źródła:

SJP.pl

Zdalny

da­ją­cy się kon­tro­lo­wać z pew­nej od­le­gło­ści


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który może być prze­pro­wa­dza­ny na od­le­głość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdancewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdanie

1. upo­rząd­ko­wa­na grupa wy­ra­zów, która za­wie­ra zro­zu­mia­łą in­for­ma­cję;
2. sąd o czymś; po­gląd; opi­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gram. wy­po­wie­dze­nie po­sia­da­ją­ce orze­cze­nie (oso­bo­wą formę cza­sow­ni­ka)

 (1.2) opi­nia

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdać.


Zda­nie ( sen­ten­tia) – w ję­zy­koz­naw­stwie ter­min ten oz­na­cza wy­po­wie­dze­nie słu­żą­ce do za­ko­mu­ni­ko­wa­nia ja­kiejś tre­ści i pod­le­ga­ją­ce ogra­ni­cze­niom for­mal­nym. Bu­do­wa zda­nia opie­ra się na związ­kach mię­dzy wy­ra­za­mi, za­rów­no współ­rzęd­nych, jak i po­drzęd­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdaniem

przy­i­mek

 (1.1) zgod­nie z czy­jąś oceną, opi­nią

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: zda­nie


Źródła:

Wiktionary

Zdaniewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdaniotwórczy

two­rzą­cy zgło­skę, sy­la­bę; sy­la­bot­wór­czy


Źródła:

SJP.pl

Zdaniowy

przy­miot­nik od: zda­nie


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy zda­nia, od­no­szą­cy się do zda­nia, zwią­za­ny ze zda­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdankiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdanko

zdrob­nie­nie od: zda­nie; zdań­ko


Źródła:

SJP.pl

Zdanowice

Zda­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Na­gło­wi­ce. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 78. Leży po­mię­dzy Ję­drze­jo­wem a Na­gło­wi­ca­mi. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zdanowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdanowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zdar­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdarniować

usu­nąć frag­men­ty darni - gór­nej war­stwy gleby prze­ro­śnię­tej ko­rze­nia­mi traw


Źródła:

SJP.pl

Zdarność

daw­niej: zręcz­ność, zgrab­ność


Źródła:

SJP.pl

Zdarny

prze­sta­rza­łe:
1. na­da­ją­cy się do cze­goś; zręcz­ny, zgrab­ny;
2. udany


Źródła:

SJP.pl

Zdarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zda­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zdarzać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spra­wiać, sta­wać się przy­czy­ną cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zda­rzać się

 (2.1) wy­da­rzać się, tra­fiać się


Źródła:

Wiktionary

Zdarzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co miało miej­sce; co zda­rzy­ło się

 (1.2) mat. podz­biór prze­strze­ni pro­ba­bi­li­stycz­nej, sym­bo­li­zu­ją­cy pe­wien ze­staw wy­ni­ków ek­spe­ry­men­tu;

 (1.3) in­form. zapis zaj­ścia w sy­ste­mie kom­pu­te­ro­wym okre­ślo­nej sy­tu­a­cji;

 (1.4) stpol. wyrok

 (1.5) stpol. przez­na­cze­nie

 (1.6) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zda­rzyć.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdarzeniowy

przy­miot­nik od: zda­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdarzyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|zda­rzać.

cza­sow­nik zwrot­ny zda­rzyć się

 (2.1) do­ko­na­ny od|zda­rzać się.

 (2.2) stpol. udać się


Źródła:

Wiktionary

Zdatniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zdat­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdatniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zdat­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdatny

na­da­ją­cy się do cze­goś; od­po­wied­ni


przy­miot­nik

 (1.1) książk. na­da­ją­cy się do cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdawalność

wiel­kość okre­śla­ją­ca od­se­tek osób, które zdały eg­za­min


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. od­se­tek osób, które zdały eg­za­min


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdawalny

da­ją­cy się zdać


Źródła:

SJP.pl

Zdawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zda­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdawać

1. po­wie­rzać, prze­ka­zy­wać coś komuś;
2. skła­dać eg­za­min, prze­cho­dzić do na­stęp­nej klasy;
3. re­la­cjo­no­wać, przed­sta­wiać spra­wo­zda­nie;
4. zda­wać się - za­wie­rzać w czymś komuś; wy­glą­dać jakoś w czy­ichś oczach, wy­wo­ły­wać wra­że­nie cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdać)

 (1.1) przy­stę­po­wać do eg­za­mi­nu lub spraw­dzia­nu

 (1.2) uzy­ski­wać po­zy­tyw­ną ocenę

 (1.3) prze­ka­zy­wać przed­mio­ty, sta­no­wi­sko, funk­cję lub od­po­wie­dzial­ność

 (1.4) przed­sta­wiać spra­wę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zda­wać się (dk. zdać się)

 (2.1) od­no­sić wra­że­nie, nie będąc jed­nak pew­nym

 (2.2) po­kła­dać w kimś za­u­fa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdawczy

urzę­do­wo: do­ty­czą­cy zda­wa­nia, prze­ka­zy­wa­nia cze­goś, np. ko­mi­sja zdaw­cza


Źródła:

SJP.pl

Zdawiny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. od­da­nie panny mło­dej przez jej ro­dzi­ców pod wła­dzę męża;


Zda­wi­ny, wzda­wi­ny – od­da­nie panny mło­dej przez jej opie­ku­nów pod opie­kę męża. W śred­nio­wiecz­nej Pol­sce umowa, która łącz­nie ze zmó­wi­na­mi sta­no­wi­ła świec­ką formę za­war­cia mał­żeń­stwa.

Zda­wi­ny były pot­wier­dze­niem i re­a­li­za­cją zmó­win, w któ­rych usta­lo­no wa­run­ki mał­żeń­stwa (czę­sto dużo wcze­śniej).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdawkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdaw­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdawkowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób oszczęd­ny, skąpy, wy­ni­ka­ją­cy tylko z grzecz­no­ści lub ko­niecz­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Zdawkowość

cecha cze­goś nie­ma­ją­ce­go istot­nej tre­ści, za­wie­ra­ją­ce­go nie­wie­le tre­ści; la­ko­nicz­ność, ba­nal­ność


Źródła:

SJP.pl

Zdawkowy

la­ko­nicz­ny, za­wie­ra­ją­cy nie­wie­le tre­ści


Źródła:

SJP.pl

Zdać

1. po­wie­rzyć, prze­ka­zać coś komuś ofi­cjal­nie;
2. na­ra­zić na coś, po­zo­sta­wić kogoś w trud­nej sy­tu­a­cji;
3. za­li­czyć, przejść po­myśl­nie eg­za­min, przejść do na­stęp­nej klasy;
4. zdać się - za­u­fać, za­wie­rzyć w czymś komuś; być od­po­wied­nim, nadać się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|zda­wać.

 (1.2) stpol. po­tę­pić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zdać się (ndk. zda­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|zda­wać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdańko

zdrob­nie­nie od: zda­nie; zdan­ko


Źródła:

SJP.pl

Zdbowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zdeaktualizować

po­zba­wić ak­tu­al­no­ści, uczy­nić nie­ak­tu­al­nym; zde­zak­tu­a­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdeaktywować

zde­zak­ty­wo­wać;
1. uczy­nić nie­ak­tyw­nym, wy­łą­czyć;
2. usu­nąć ska­że­nie pro­mie­niot­wór­cze


Źródła:

SJP.pl

Zdeb

1. daw­niej: żbik;
2. daw­niej: ostro­nos, ssak z ro­dzi­ny szo­pów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. zool. żbik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdebel

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdebetować

spo­wo­do­wać debet na ra­chun­ku ban­ko­wym


Źródła:

SJP.pl

Zdebilitować

daw­niej: uczy­nić sła­bym; osła­bić


Źródła:

SJP.pl

Zdebrandować

usu­nąć do­dat­ki za­in­sta­lo­wa­ne na te­le­fo­nie przez ope­ra­to­rów ko­mór­ko­wych i po­zo­sta­wić czy­ste opro­gra­mo­wa­nie pro­du­cen­ta


Źródła:

SJP.pl

Zdebski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdebugować

[czy­taj: zde­ba­go­wać] w in­for­ma­ty­ce: wy­kryć i usu­nąć błędy w ko­dzie źró­dło­wym apli­ka­cji


Źródła:

SJP.pl

Zdechlaczek

zdrob­nie­nie od: zdech­lak


Źródła:

SJP.pl

Zdechlaczka

zdrob­nie­nie od: zdech­lak


Źródła:

SJP.pl

Zdechlak

po­gard­li­wie: czło­wiek cho­ro­wi­ty, słaby fi­zycz­nie, mi­zer­ny; chu­chro


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, cho­ro­wi­ty, słaby fi­zycz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdechnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdech­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Zdechnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zdy­chać)

 (1.1) pot. o zwie­rzę­ciu: skoń­czyć życie

 (1.2) po­gard. um­rzeć


Źródła:

Wiktionary

Zdechrystianizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. za­tra­ce­nie chrze­ści­jań­skich cech


Źródła:

Wiktionary

Zdechły

1. o zwie­rzę­ciu: taki, który zdechł; nie­ży­wy;
2. o czło­wie­ku: osła­bio­ny, słaby fi­zycz­nie;
3. o czło­wie­ku: zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny;
4. prze­no­śnie: zwię­dły


Źródła:

SJP.pl

Zdecydowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pew­ność co do pod­ję­tej de­cyz­ji, dzia­łań; sta­now­czość, sta­bil­ność

 (1.2) pod­ję­cie de­cyz­ji

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) w spo­sób pewny, zde­cy­do­wa­ny; bez cie­nia wąt­pli­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Zdecydowaniej

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zde­cy­do­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdecydowany

przy­miot­nik

 (1.1) umie­ją­cy szyb­ko się zde­cy­do­wać, pod­jąć de­cyz­ję

 (1.2) taki, który wła­śnie pod­jął de­cyz­ję

 (1.3) nie­bu­dzą­cy wąt­pli­wo­ści, nie­wąt­pli­wy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zde­cy­do­wać


Źródła:

Wiktionary

Zdecydować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pod­jąć de­cyz­ję

cza­sow­nik zwrot­ny zde­cy­do­wać się

 (2.1) roz­strzy­gnąć swój dy­le­mat, coś po­sta­no­wić


Źródła:

Wiktionary

Zdeduplikować

wy­e­li­mi­no­wać pow­ta­rza­ją­ce się czę­ści w zbio­rze da­nych


Źródła:

SJP.pl

Zdefasonować

po­zba­wić wła­ści­we­go fa­so­nu, kształ­tu; zde­for­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdefekować

oddać kał; wy­próż­nić się, za­łat­wić się


Źródła:

SJP.pl

Zdefiniowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sfor­mu­ło­wa­nie de­fi­ni­cji


Źródła:

Wiktionary

Zdefiniować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­fi­nio­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|de­fi­nio­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdeflorować

po­zba­wić dzie­wict­wa; roz­dzie­wi­czyć


Źródła:

SJP.pl

Zdeformować

wy­pa­czyć;
1. spo­wo­do­wać znieksz­tał­ce­nia; znieksz­tał­cić, osz­pe­cić;
2. zmie­nić pier­wot­ny sens cze­goś;
3. spo­wo­do­wać zwy­rod­nie­nie, upa­dek mo­ral­ny; zde­ge­ne­ro­wać, wy­na­tu­rzyć, zde­mo­ra­li­zo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­for­mo­wać)

 (1.1) zmie­nić pier­wot­ną formę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zde­for­mo­wać się (ndk. de­for­mo­wać się)

 (2.1) ulec de­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdefragmentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. prze­pro­wa­dze­nie de­frag­men­ta­cji


Źródła:

Wiktionary

Zdefragmentować

po­now­nie za­pi­sać pliki znaj­du­ją­ce się na dysku twar­dym tak, aby wszyst­kie czę­ści da­ne­go pliku zo­sta­ły za­pi­sa­ne w ko­lej­nych sek­to­rach


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­frag­men­to­wać)

 (1.1) in­form. po­łą­czyć w ca­łość frag­men­ty pli­ków na no­śni­ku da­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdefraudować

przez­na­czyć po­wie­rzo­ne pu­blicz­ne pie­nią­dze lub ma­ją­tek na nie­wła­ści­wy cel, naj­czę­ściej dla oso­bi­stej ko­rzy­ści i niez­god­nie z pra­wem


Źródła:

SJP.pl

Zdegenerować

1. spo­wo­do­wać upa­dek mo­ral­ny;
2. spo­wo­do­wać zwy­rod­nie­nie bio­lo­gicz­ne


cza­sow­nik

 (1.1) spo­wo­do­wać upa­dek mo­ral­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdeglomerować

1. zlik­wi­do­wać nad­mier­ne sku­pi­ska przed­się­biorstw, in­sty­tu­cji, za­kła­dów prze­my­sło­wych itp. na danym te­re­nie;
2. roz­pro­szyć wiel­kie sku­pi­ska lud­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zdegustowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­gu­sto­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdegustowany

za­wie­dzio­ny, znies­ma­czo­ny, roz­cza­ro­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdegustować

za­wieść, znies­ma­czyć, roz­cza­ro­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­gu­sto­wać)

 (1.1) pot. przy­pra­wić o nies­mak, wy­wo­łać nie­chęć

 (1.2) podn. spró­bo­wać je­dze­nia lub na­po­jów w spo­sób świa­do­my, z uwagą, aby do­ce­nić ich smak, aro­mat, tek­stu­rę i inne wa­lo­ry

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zde­gu­sto­wać się (ndk. de­gu­sto­wać się)

 (2.1) pot. ulec odra­zie, znies­ma­cze­niu

 (2.2) pot. za­czerp­nąć przy­jem­no­ści z dłu­gotr­wa­łe­go czy bar­dzo szcze­gó­ło­we­go zaj­mo­wa­nia się czymś

 (2.3) podn. zo­stać zde­gu­sto­wa­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdehumanizować

1. po­zba­wić cech ludz­kich, wła­ści­wych czło­wie­ko­wi; odcz­ło­wie­czyć;
2. zde­hu­ma­ni­zo­wać się - stra­cić cechy ludz­kie; odcz­ło­wie­czyć się


Źródła:

SJP.pl

Zdeinstalować

usu­wać za­in­sta­lo­wa­ny pro­gram kom­pu­te­ro­wy; zde­zin­sta­lo­wać, odin­sta­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdejmik

ar­kusz gru­be­go pa­pie­ru z gęsto wy­cię­ty­mi ot­wo­ra­mi bądź siat­ka gęsto ple­cio­na ze sznur­ka, słu­żą­ce do czy­szcze­nia le­go­wi­ska gą­sie­nic jed­wab­ni­ka mor­wo­we­go z kału oraz resz­tek zje­dzo­nej karmy


Źródła:

SJP.pl

Zdejmikować

prze­no­sić gą­sie­ni­ce jed­wab­ni­ka mor­wo­we­go za po­mo­cą zdej­mi­ka w celu oczy­szcze­nia ich le­go­wi­ska z kału oraz resz­tek zje­dzo­nej karmy


Źródła:

SJP.pl

Zdejmnąć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zdjąć


Źródła:

Wiktionary

Zdejmowalny

da­ją­cy się zdjąć


Źródła:

SJP.pl

Zdejmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdej­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdejmować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdjąć)

 (1.1) ścią­gać ubra­nie, buty

 (1.2) ścią­gać na­kry­cie głowy, oku­la­ry

 (1.3) za­bie­rać coś z ja­kie­goś miej­sca wy­so­ko lub z wie­sza­ka

 (1.4) środ. żegl. wy­ko­ny­wać po­miar astro­na­wi­ga­cyj­ny

 (1.5) lik­wi­do­wać, eli­mi­no­wać kogoś


Źródła:

Wiktionary

Zdejonizować

usu­nąć jony z wody, gazu itp.


Źródła:

SJP.pl

Zdekantować

prze­lać płyn po od­sta­niu z jed­ne­go na­czy­nia do dru­gie­go, w celu od­dzie­le­nia pow­sta­łe­go osadu


Źródła:

SJP.pl

Zdekapitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­ka­pi­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdekapitować

ściąć głowę; do­ko­nać de­ka­pi­ta­cji


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­ka­pi­to­wać)

 (1.1) od­ciąć głowę

 (1.2) przen. po­zba­wić wpły­wów lub wła­dzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdekarbonizować

1. usu­nąć wę­gla­ny wap­nia i ma­gne­zu z wody w celu jej zmięk­cze­nia;
2. unie­za­leż­nić od źró­deł ener­gii wy­dzie­la­ją­cych dwut­le­nek węgla


Źródła:

SJP.pl

Zdekartelizować

zlik­wi­do­wać kar­tel


Źródła:

SJP.pl

Zdeklarowany

daw­niej: oś­wiad­czyć, przy­rzec


Źródła:

SJP.pl

Zdeklarować

zde­kla­ro­wać się - opo­wie­dzieć się za kimś lub czymś albo prze­ciw­ko komuś lub cze­muś


Źródła:

SJP.pl

Zdeklasować

1. ob­ni­żyć po­zy­cję spo­łecz­ną lub to­wa­rzy­ską ja­kiejś osoby lub grupy ludzi;
2. osią­gnąć re­zul­tat znacz­nie lep­szy niż prze­ciw­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Zdekodyfikować

sfor­mu­ło­wać prze­pi­sy lub za­sa­dy tak, by prze­sta­ły sta­no­wić jed­no­li­tą ca­łość


Źródła:

SJP.pl

Zdekolektywizować

przy­wró­cić włas­ność in­dy­wi­du­al­ną go­spo­darstw rol­nych i środ­ków pro­duk­cji rol­nej


Źródła:

SJP.pl

Zdekoloryzować

usu­nąć na­tu­ral­ny kolor, np. wło­sów


Źródła:

SJP.pl

Zdekompensować

do­pro­wa­dzić do prze­kro­cze­nia gra­ni­cy zdol­no­ści przy­sto­so­wa­nia się na­rzą­du do zwięk­szo­nych ob­cią­żeń, ob­ja­wia­ją­ce­go się jego nie­wy­dol­no­ścią


Źródła:

SJP.pl

Zdekompilować

odt­wo­rzyć po­stać źró­dło­wą pro­gra­mu w opar­ciu o jego kod wy­ni­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Zdekomponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­kom­po­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdekomponować

ro­zło­żyć jakąś ca­łość na czę­ści, do­pro­wa­dzić do roz­pa­du cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zdekompresować

roz­kom­pre­so­wać;
1. prze­pro­wa­dzić pro­ces od­wrot­ny do kom­pre­sji, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do da­nych; po­tocz­nie: roz­pa­ko­wać (pliki), przy­wró­cić formę po­cząt­ko­wą sprzed za­ko­do­wa­nia zmniej­sza­ją­ce­go wiel­kość pliku;
2. spo­wo­do­wać spa­dek ci­śnie­nia np. po­przez roz­szczel­nie­nie po­mie­szcze­nia lub obiek­tu


Źródła:

SJP.pl

Zdekomunizować

zlik­wi­do­wać struk­tu­ry wła­ści­we ustro­jo­wi ko­mu­ni­stycz­ne­mu; od­ko­mu­ni­zo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) polit. prze­pro­wa­dzić de­ko­mu­ni­za­cję

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zde­ko­mu­ni­zo­wać się (ndk. brak)

 (2.1) polit. ulec de­ko­mu­ni­za­cji

 (2.2) polit. prze­stać być ko­mu­ni­stą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdekoncentrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­kon­cen­tro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdekonspirować

od­taj­nić nie­le­gal­ną dzia­łal­ność


Źródła:

SJP.pl

Zdekonstruować

za­na­li­zo­wać tekst pod kątem jego se­mio­tycz­no-ję­zy­ko­wej bu­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Zdekryminalizować

usta­wo­wo uznać, że coś nie jest prze­stęp­stwem


Źródła:

SJP.pl

Zdekurażować

daw­niej: ode­brać od­wa­gę, znie­chę­cić, zra­zić


Źródła:

SJP.pl

Zdelabializować

wy­mó­wić sa­mo­gło­skę tylną z war­ga­mi spła­szczo­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Zdelegalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uz­na­nie cze­goś od ja­kie­goś mo­men­tu za nie­le­gal­ne


Źródła:

Wiktionary

Zdelegalizować

uznać coś za nie­le­gal­ne; uczy­nić nie­le­gal­nym


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­le­ga­li­zo­wać)

 (1.1) praw. uznać coś za niez­god­ne z pra­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdelegitymizować

ode­brać za­u­fa­nie spo­łecz­ne, dobre imię, wła­dzę


Źródła:

SJP.pl

Zdelegować

prze­ka­zać swoje obo­wiąz­ki komuś o niż­szej po­zy­cji


Źródła:

SJP.pl

Zdelikatniały

stać się de­li­kat­nym; wy­de­li­kat­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zdelikatnieć

stać się de­li­kat­nym; wy­de­li­kat­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zdelimitować

usu­nąć gra­ni­cę, limit cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zdemagnetyzować

przy­wró­cić na­ma­gne­so­wa­ne­mu ciału stan obo­jęt­ny; od­ma­gne­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdemaskować

1. ujaw­nić praw­dę o kimś lub o czymś nie­ucz­ci­wym, ne­ga­tyw­nym;
2. zde­ma­sko­wać się - zde­ma­sko­wać sa­me­go sie­bie, ujaw­nić swoje ukry­wa­ne ne­ga­tyw­ne cechy lub czyny


Źródła:

SJP.pl

Zdemenciały

po­gard­li­wie: ma­ją­cy de­men­cję


Źródła:

SJP.pl

Zdementowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­men­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdementować

stwier­dzić fał­szy­wość ja­kiejś in­for­ma­cji; spro­sto­wać, za­prze­czyć


Źródła:

SJP.pl

Zdemineralizować

usu­nąć sole mi­ne­ral­ne z ja­kiejś sub­stan­cji


Źródła:

SJP.pl

Zdemistyfikować

wy­kryć i ujaw­nić mi­sty­fi­ka­cję; zde­ma­sko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdemokratyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczy­nie­nie de­mo­kra­tycz­nym, prze­pro­wa­dze­nie pro­ce­su de­mo­kra­ty­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Zdemokratyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­mo­kra­ty­zo­wać)

 (1.1) uczy­nić de­mo­kra­tycz­nym, prze­pro­wa­dzić pro­ces de­mo­kra­ty­za­cji

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zde­mo­kra­ty­zo­wać się (ndk. de­mo­kra­ty­zo­wać się)

 (2.1) stać się de­mo­kra­tycz­nym, ulec prze­mia­nom de­mo­kra­tycz­nym


Źródła:

Wiktionary

Zdemolować

1. zni­szczyć, roz­wa­lić w gwał­tow­ny spo­sób;
2. za­dzia­łać na szko­dę kogoś lub cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zdemonetyzować

1. wy­co­fać z obie­gu ban­kno­ty, mo­ne­ty;
2. po­zba­wić moż­li­wo­ści uzy­ska­nia do­cho­du z opu­bli­ko­wa­nej w in­ter­ne­cie tre­ści


Źródła:

SJP.pl

Zdemonizować

1. wy­ol­brzy­mić złe cechy, ne­ga­tyw­ne zja­wi­ska;
2. przy­pi­sać de­mo­nicz­ne cechy, uczy­nić de­mo­nicz­nym


Źródła:

SJP.pl

Zdemonopolizować

zlik­wi­do­wać mo­no­pol


Źródła:

SJP.pl

Zdemontować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­mon­to­wać)

 (1.1) techn. ro­ze­brać na czę­ści

 (1.2) unie­moż­li­wić dzia­ła­nie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zdemontowywać

de­mon­to­wać;
1. roz­kła­dać na ze­spo­ły lub czę­ści; ro­zbie­rać, roz­mon­to­wy­wać;
2. zdej­mo­wać ja­kieś urzą­dze­nie z miej­sca, w któ­rym było za­mon­to­wa­ne;
3. 2. prze­no­śnie: bu­rzyć jakiś po­rzą­dek; roz­mon­to­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdemoralizować

1. spo­wo­do­wać upa­dek mo­ral­no­ści i zep­su­cie oby­cza­jów; zde­pra­wo­wać, zgor­szyć, znie­pra­wić;
2. pod­jąć dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu ob­ni­że­nie mo­ra­le osoby lub grupy osób


Źródła:

SJP.pl

Zdemotywować

spo­wo­do­wać, że ktoś stra­ci chęć dzia­ła­nia, po­zy­tyw­ne na­sta­wie­nie wobec kogoś lub cze­goś; znie­chę­cić


Źródła:

SJP.pl

Zdenaturalizować

1. po­zba­wiać oby­wa­tel­stwa;
2. daw­niej: po­zba­wić na­tu­ral­no­ści, uczy­nić sztucz­nym;
3. de­na­tu­ra­li­zo­wać się -
a) utra­cić oby­wa­tel­stwo, wy­na­ro­do­wić się;
b) daw­niej: stra­cić na­tu­ral­ność, stać się sztucz­nym


Źródła:

SJP.pl

Zdenek

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Zdenerwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­ner­wo­wać.

 (1.2) roz­draż­nie­nie ner­wo­we


Źródła:

Wiktionary

Zdenerwowany

przy­miot­nik

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy nie­po­kój, nie­pew­ność

 (1.2) od­czu­wa­ją­cy roz­draż­nie­nie, złość

 (1.3) bę­dą­cy prze­ja­wem nie­po­ko­ju, nie­pew­no­ści, roz­draż­nie­nia


Źródła:

Wiktionary

Zdenerwować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­ner­wo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|de­ner­wo­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zde­ner­wo­wać się (ndk. de­ner­wo­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|de­ner­wo­wać się.


Źródła:

Wiktionary

Zdepenalizować

ogra­ni­czyć za­kres czy­nów uz­na­wa­nych za ka­ral­ne, zła­go­dzić kary za pewne ro­dza­je prze­stępstw


Źródła:

SJP.pl

Zdepersonalizowany

po­zba­wio­ny toż­sa­mo­ści


Źródła:

SJP.pl

Zdepersonalizować

1. ode­brać cze­muś in­dy­wi­du­al­ny cha­rak­ter;
2. po­zba­wić kogoś po­czu­cia odręb­no­ści;
3. usu­nąć z do­ku­men­tów czy­jeś dane per­so­nal­ne;
4. spo­wo­do­wać, że re­la­cje mię­dzy­ludz­kie tracą cha­rak­ter oso­bo­wy


Źródła:

SJP.pl

Zdeplasować

prze­nieść na inne miej­sce


Źródła:

SJP.pl

Zdepolimeryzować

do­pro­wa­dzić do roz­pa­du po­li­me­ru w mo­no­mer lub w po­li­mer o zmniej­szo­nym cię­ża­rze czą­stecz­ko­wym


Źródła:

SJP.pl

Zdeponować

zło­żyć w de­po­zyt


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­po­no­wać)

 (1.1) po­zo­sta­wić gdzieś lub u kogoś pie­nią­dze albo kosz­tow­no­ści, w celu ich za­bez­pie­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdepopulować

zmniej­szyć licz­bę lud­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zdeprawowany

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który uległ de­pra­wa­cji


Źródła:

Wiktionary

Zdeprawować

po­zba­wić zasad mo­ral­nych, spro­wa­dzić z ucz­ci­wej drogi, do­pro­wa­dzać do zep­su­cia; zde­mo­ra­li­zo­wać, zgor­szyć, znie­pra­wić


Źródła:

SJP.pl

Zdeprecjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­pre­cjo­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdeprecjonować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|de­pre­cjo­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdeprymowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpra­wie­nie w stan za­kło­po­ta­nia, nie­pew­no­ści

 (1.2) znie­chę­ce­nie do cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zdeprymować

1. wy­wo­łać uczu­cie wsty­du;
2. znie­chę­cić do dzia­ła­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­pry­mo­wać)

 (1.1) wpra­wić w stan za­kło­po­ta­nia, nie­pew­no­ści

 (1.2) znie­chę­cić, przy­gnę­bić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdeptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdep­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zdeptać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) dep­cząc zlik­wi­do­wać, usz­ko­dzić lub przen. unie­waż­nić


Źródła:

Wiktionary

Zdeptywać

1. dep­cząc, ni­szczyć, gnieść;
2. po­ni­żać kogoś; dep­tać


Źródła:

SJP.pl

Zderanżować

daw­niej: po­mie­szać, po­krę­cić


Źródła:

SJP.pl

Zderatyzować

wy­tę­pić szkod­li­we gry­zo­nie; od­szczu­rzyć, od­my­szyć


Źródła:

SJP.pl

Zderegulować

zmniej­szyć licz­bę re­gu­la­cji praw­nych w ja­kiejś dzie­dzi­nie życia, go­spo­dar­ki itp.


Źródła:

SJP.pl

Zderutować

daw­niej:
1. wpro­wa­dzić w błąd, zde­zo­rien­to­wać;
2. zde­ru­to­wać się -
a) stra­cić pew­ność sie­bie;
b) wy­ko­le­ić się


Źródła:

SJP.pl

Zderzacz

urzą­dze­nie do wy­wo­ły­wa­nia zde­rzeń czą­stek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie, które ma za za­da­nie coś zde­rzać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zderzaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zde­rzak


Źródła:

Wiktionary

Zderzak

1. część po­ja­zdu, mo­co­wa­na z przo­du i z tyłu, ma­ją­ca ła­go­dzić wstrzą­sy pod­czas zde­rze­nia;
2. po­gard­li­wie: po­li­tyk po­no­szą­cy od­po­wie­dzial­ność za przed­sięw­zię­cie z góry ska­za­ne na po­raż­kę;
3. po­tocz­nie: ko­bie­ca pierś; cycek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. ele­ment po­ja­zdu słu­żą­cy do zła­go­dze­nia zde­rze­nia po­ja­zdu z dru­gim po­ja­zdem lub przesz­ko­dą;

 (1.2) kolej. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do ła­go­dze­nia siły na­ci­sku i ude­rzeń oraz utrzy­my­wa­nia wa­go­nów w od­po­wied­niej od­le­gło­ści;

 (1.3) grub. pierś ko­bie­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zderzaki

1. część po­ja­zdu, mo­co­wa­na z przo­du i z tyłu, ma­ją­ca ła­go­dzić wstrzą­sy pod­czas zde­rze­nia;
2. po­gard­li­wie: po­li­tyk po­no­szą­cy od­po­wie­dzial­ność za przed­sięw­zię­cie z góry ska­za­ne na po­raż­kę;
3. po­tocz­nie: ko­bie­ca pierś; cycek


Źródła:

SJP.pl

Zderzakowy

przy­miot­nik od: zde­rzak


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy zde­rza­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zderzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zderzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zde­rzyć)

 (1.1) do­pro­wa­dzać do ude­rze­nia o sie­bie obiek­tów

 (1.2) sta­wiać obok sie­bie w celu po­rów­na­nia, ob­ser­wa­cji wza­jem­nych od­dzia­ły­wań

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zde­rzać się (dk. zde­rzyć się)

 (2.1) ude­rzać o sie­bie

 (2.2) być sta­wia­nym obok sie­bie dla po­rów­na­nia


Źródła:

Wiktionary

Zderzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­rzyć.

 (1.2) ude­rze­nie po­ru­sza­ją­ce­go się obiek­tu w inny obiekt


Zde­rze­nie – ogół zja­wisk pow­sta­ją­cych przy zet­knię­ciu się po­ru­sza­ją­cych się wzglę­dem sie­bie ciał. Zaz­wy­czaj za zde­rze­nie uważa się zja­wi­sko trwa­ją­ce krót­ko, choć używa się także do zja­wisk trwa­ją­cych długo np. zde­rze­nia ga­lak­tyk.

W fi­zy­ce oz­na­cza od­dzia­ły­wa­nie po­mię­dzy po­ru­sza­ją­cy­mi się wzglę­dem sie­bie cia­ła­mi, trwa­ją­ce przez pe­wien skoń­czo­ny czas.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zderzeniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zde­rze­nio­wy


Źródła:

Wiktionary

Zderzeniowy

przy­miot­nik od: zde­rze­nie


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze zde­rze­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zderzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zde­rzać)

 (1.1) do­pro­wa­dzić do ude­rze­nia o sie­bie obiek­tów

 (1.2) po­sta­wić obok sie­bie w celu po­rów­na­nia, ob­ser­wa­cji wza­jem­nych od­dzia­ły­wań

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zde­rzyć się (ndk. zde­rzać się)

 (2.1) ude­rzyć o sie­bie

 (2.2) zo­stać po­sta­wio­nym obok sie­bie dla po­rów­na­nia


Źródła:

Wiktionary

Zdesakralizować

nadać cze­muś cechy świec­kie, usu­nąć wpływ du­cho­wień­stwa z róż­nych dzie­dzin życia spo­łecz­ne­go; se­ku­la­ry­zo­wać, ześ­wiec­czyć, zse­ku­la­ry­zo­wać, zla­i­cy­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdesocjalizować

1. odi­zo­lo­wać od ja­kiejś spo­łecz­no­ści; wy­ob­co­wać;
2. de­so­cja­li­zo­wać się - odi­zo­lo­wać się od ja­kiejś spo­łecz­no­ści; wy­ob­co­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zdesowietyzować

uwol­nić od wpły­wów so­wiec­kich i sy­ste­mu ustro­jo­we­go na­rzu­ca­ne­go przez ZSRR


Źródła:

SJP.pl

Zdesperowany

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który stra­cił na­dzie­ję na coś, jest ogar­nię­ty de­spe­ra­cją


Źródła:

Wiktionary

Zdesperować

daw­niej: wpaść w de­spe­ra­cję, po­rzu­cić wszel­ką na­dzie­ję


Źródła:

SJP.pl

Zdestabilizować

za­kłó­cić stan rów­no­wa­gi


Źródła:

SJP.pl

Zdestalinizować

usu­nąć cechy sta­li­niz­mu w dzie­dzi­nie po­li­tycz­nej, go­spo­dar­czej i kul­tu­ral­nej


Źródła:

SJP.pl

Zdestandaryzować

1. usu­nąć jed­no­li­te normy, zwła­szcza w prze­my­śle;
2. zde­stan­da­ry­zo­wać się - prze­stać być stan­dar­do­wym; zróż­ni­co­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zdeszyfrować

od­czy­tać szyfr, kod; od­ko­do­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdeterminowany

zde­cy­do­wa­ny;
1. go­to­wy na wszyst­ko, przy­go­to­wa­ny na naj­gor­sze;
2. świad­czą­cy o czy­imś zde­cy­do­wa­niu, np. zde­ter­mi­no­wa­ny atak


przy­miot­nik

 (1.1) zde­cy­do­wa­ny, dą­żą­cy do osią­gnię­cia swo­ich pla­nów

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zde­ter­mi­no­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdetonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­wo­ła­nie, spo­wo­do­wa­nie de­to­na­cji


Źródła:

Wiktionary

Zdetonować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­to­no­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|de­to­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdetronizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­tro­ni­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdetronizować

1. po­zba­wić pa­nu­ją­ce­go mo­nar­chę wła­dzy;
2. po­zba­wić kogoś naj­wyż­szej po­zy­cji w ja­kiejś gru­pie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­tro­ni­zo­wać)

 (1.1) po­zba­wić wład­cę wła­dzy

 (1.2) po­zba­wić kogoś po­zy­cji, re­kor­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdewaluowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­wa­lu­o­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdewaluować

zmniej­szyć swoją lub czy­jąś war­tość, zna­cze­nie


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|de­wa­lu­o­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdewastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bezwz­ględ­ne zni­szcze­nie mie­nia


Źródła:

Wiktionary

Zdewastować

zni­szczyć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­wa­sto­wać)

 (1.1) spo­wo­do­wać zni­szcze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zde­wa­sto­wać się (ndk. de­wa­sto­wać się)

 (2.1) ulec zni­szcze­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdewiować

za­cho­wać się w spo­sób ra­żą­co od­bie­ga­ją­cy od przy­ję­tych norm


Źródła:

SJP.pl

Zdewociały

ma­ją­cy cechy de­wo­ty


Źródła:

SJP.pl

Zdezagregowany

ro­zbić na ele­men­ty


Źródła:

SJP.pl

Zdezaktualizować

po­zba­wić ak­tu­al­no­ści, uczy­nić nie­ak­tu­al­nym; zde­ak­tu­a­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdezaktywizować

spo­wo­do­wać brak ak­tyw­no­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdezaktywowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spra­wie­nie, że coś prze­sta­je być ak­tyw­ne


Źródła:

Wiktionary

Zdezaktywować

zde­ak­ty­wo­wać;
1. uczy­nić nie­ak­tyw­nym, wy­łą­czyć;
2. usu­nąć ska­że­nie pro­mie­niot­wór­cze


Źródła:

SJP.pl

Zdezatomizować

stwo­rzyć te­ry­to­rium po­zba­wio­ne broni nu­kle­ar­nej


Źródła:

SJP.pl

Zdezawuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zde­za­wu­o­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdezawuować

zdy­skre­dy­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdezelowany

zni­szczo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zni­szczo­ny od czę­ste­go uży­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdezelować

po­tocz­nie: zni­szczyć w wy­ni­ku uży­wa­nia; zde­zo­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdezerterować

1. do­pu­ścić się de­zer­cji, uciec z woj­ska;
2. prze­no­śnie: uciec z ja­kie­goś miej­sca, aby uni­knąć cze­goś przy­kre­go, nie­wy­god­ne­go, spra­wia­ją­ce­go kło­pot


Źródła:

SJP.pl

Zdezinstalować

usu­wać za­in­sta­lo­wa­ny pro­gram kom­pu­te­ro­wy; zde­in­sta­lo­wać, odin­sta­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdezodoryzować

usu­nąć przy­kry za­pach, nie­mi­łą woń z pro­duk­tów lub po­mie­szczeń; od­wo­nić


Źródła:

SJP.pl

Zdezolować

po­tocz­nie: zni­szczyć w wy­ni­ku uży­wa­nia; zde­ze­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdezorientowany

wpro­wa­dzić w błąd, zmy­lić


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który utra­cił ro­zez­na­nie w sy­tu­a­cji

 (1.2) świad­czą­cy o niez­ro­zu­mie­niu sy­tu­a­cji lub za­kło­po­ta­niu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: zde­zo­rien­to­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdezorientować

wpro­wa­dzić w błąd, zmy­lić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­zo­rien­to­wać)

 (1.1) książk. spo­wo­do­wać czyjś brak orien­ta­cji

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zde­zo­rien­to­wać się (ndk. de­zo­rien­to­wać się)

 (2.1) książk. utra­cić ro­zez­na­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdezynfekować

zmniej­szyć licz­bę drob­no­u­stro­jów w oto­cze­niu bądź ma­te­ria­le po­przez uży­cie środ­ka od­ka­ża­ją­ce­go; od­ka­zić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­nać de­zyn­fek­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdiabolizować

przy­pi­sać cechy dia­bła; zde­mo­ni­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdiafragmować

zmie­nić wiel­kość ot­wo­ru przy­sło­ny w przy­rzą­dzie op­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Zdiagnozowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. po­sta­wie­nie dia­gno­zy

 (1.2) usta­le­nie przy­czyn ja­kie­goś zja­wi­ska i tego, jaki jest stan rze­czy


Źródła:

Wiktionary

Zdiagnozować

1. roz­poz­nać cho­ro­bę na pod­sta­wie od­po­wied­nich badań;
2. oce­nić coś, wydać opi­nię


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dia­gno­zo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|dia­gno­zo­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdigitalizować

za­mie­nić dane w po­sta­ci ana­lo­go­wej na po­stać cy­fro­wą, zwy­kle na zapis bi­nar­ny; zdy­gi­ta­li­zo­wać, ucy­fro­wić, scy­fro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdislajkować

śro­do­wi­sko­wo: oz­na­czyć post in­ter­ne­to­wy w celu po­ka­za­nia, że nie przy­padł nam do gustu lub że się z nim nie zga­dza­my


Źródła:

SJP.pl

Zdisować

śro­do­wi­sko­wo: obra­zić, po­ni­żyć; zdis­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdissować

[czy­taj: zdi­so­wać] śro­do­wi­sko­wo: obra­zić, po­ni­żyć; zdi­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdj.

skrót od: zdję­cie, zdję­cia


skrót

 (1.1) = zdję­cie

 (1.2) = zdję­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdjątko

ek­spre­syw­nie: zdję­cie; fotka, focia


Źródła:

SJP.pl

Zdjąć

1. usu­nąć skądś jakiś przed­miot, ścią­gnąć coś;
2. o uczu­ciach: opa­no­wać, ogar­nąć;
3. zro­bić fo­to­gra­fię, zdję­cie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) bio­rąc, usu­nąć skąd

 (1.2) o sta­nach uczu­ciach: ogar­nąć, opa­no­wać

 (1.3) pot. zro­bić fo­to­gra­fię kogoś

 (1.4) pot. ze­strze­lić, tra­fić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdjęcia

ro­bie­nie zdjęć; krę­ce­nie filmu, fil­mo­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ro­bie­nie zdjęć, krę­ce­nie filmu, fil­mo­wa­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: zdję­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdjęcie

trwa­ły obraz fo­to­gra­ficz­ny, uzy­ska­ny na ma­te­ria­le świa­tło­czu­łym; fo­to­gra­fia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fot. nie­ru­cho­my obraz rze­czy­wi­sto­ści utr­wa­lo­ny apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym

 (1.2) czyn­ność zdej­mo­wa­nia cze­goś

 (1.3) efekt zdej­mo­wa­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdjęciować

po­tocz­nie: fo­to­gra­fo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdjęciowy

przy­miot­nik od: zdję­cie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy zdję­cia (obra­zu utr­wa­lo­ne­go apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym)

 (1.2) do­ty­czą­cy zdjęć (na­gry­wa­nia scen do filmu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdobienie

1. przy­stra­jać coś, upięk­szać, de­ko­ro­wać;
2. być ozdo­bą cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdo­bić.

 (1.2) rzecz, która jest ozdo­bą

 (1.3) wy­dział fa­bry­ki, który zaj­mu­je się zdo­bie­niem (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdobić

1. przy­stra­jać coś, upięk­szać, de­ko­ro­wać;
2. być ozdo­bą cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) upięk­szać coś, do­da­wać ele­men­ty de­ko­ra­cyj­ne

 (1.2) słu­żyć jako ozdo­ba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdobnictwo

sztu­ka ozda­bia­nia przed­mio­tów, tka­nin, bu­dow­li; or­na­men­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zwią­za­na ze zdo­bie­niem przed­mio­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdobniczka

→ zdob­nik


Patrz:zdobnik

Źródła:

SJP.pl

Zdobniczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze zdob­nict­wem


Źródła:

Wiktionary

Zdobnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób zdob­ny


Źródła:

Wiktionary

Zdobniej

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zdob­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdobniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zdob­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdobnik

chrząszcz, szkod­nik drzew i krze­wów li­ścia­stych; tut­karz cy­ga­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Zdobność

→ zdob­ny; stroj­ność, ozdob­ność


Źródła:

SJP.pl

Zdobny

ozdob­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) czymś przy­o­zdo­bio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdobycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdo­być.


Źródła:

Wiktionary

Zdobycz

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ofia­ra upo­lo­wa­na przez dra­pież­ni­ka, my­śli­we­go lub węd­ka­rza

 (1.2) rzecz, która zo­sta­ła zdo­by­ta

 (1.3) osią­gnię­cia w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdobyczny

bę­dą­cy zdo­by­czą; zdo­by­ty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest zdo­by­czą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdobylak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdobysław

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Zdo­by­sław — imię mę­skie, praw­do­po­dob­nie póź­niej­szy ne­o­lo­gizm ut­wo­rzo­ny na za­sa­dach po­dob­nych do au­ten­tycz­nych imion sło­wiań­skich. W tej po­sta­ci imię to nie jest no­to­wa­ne w słow­ni­kach sta­ro­pol­skich, nie wy­stę­pu­je rów­nież żadne imię z czło­nem "Zdoby-". Mimo to imię to zdo­by­ło pewną, nie­wiel­ką po­pu­lar­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdobywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdo­by­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdobywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdo­być)

 (1.1) od­bie­rać prze­mo­cą

 (1.2) uzy­ski­wać, osią­gać dzię­ki włas­ne­mu wy­sił­ko­wi

 (1.3) zjed­ny­wać sobie, po­zy­ski­wać wzglę­dy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zdo­by­wać się (dk. zdo­być się)

 (2.1) robić coś (do­ko­ny­wać cze­goś), po­ko­nu­jąc wew­nętrz­ne opory; od­wa­żać się


Źródła:

Wiktionary

Zdobywca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który zdo­był, opa­no­wał coś (prze­mo­cą, w walce)

 (1.2) ten, który osią­gnął coś, do­ko­nał cze­goś, zwy­cię­żył


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdobywczyni

1. ko­bie­ta, która zdo­by­ła coś, ode­bra­ła coś prze­mo­cą;
2. ko­bie­ta, która osią­gnę­ła coś zna­czą­ce­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: zdo­byw­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdobyć

1. uzy­skać, wy­wal­czyć, zająć;
2. prze­ko­nać kogoś do sie­bie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zdo­by­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zdo­by­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdoić

dojąc (lub ssąc), wy­cis­nąć mleko z wy­mion zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl

Zdokumentować

udo­ku­men­to­wać, za­do­ku­men­to­wać;
1. udo­wod­nić coś;
2. pot­wier­dzić coś do­ku­men­tem


Źródła:

SJP.pl

Zdolaryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdo­la­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdolaryzować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) ekon. wpro­wa­dzić do­la­ra do obro­tu w innym pań­stwie jako urzę­do­wą wa­lu­tę


Źródła:

Wiktionary

Zdolniacha

po­tocz­nie: osoba uta­len­to­wa­na, zdol­na, po­jęt­na


rze­czow­nik, ro­dzaj męski i żeń­ski

 (1.1) pot. z po­dzi­wem o zdol­nej oso­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdolniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zdol­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdolniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zdol­ny; bar­dziej zdol­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdolnościowo

→ zdol­no­ścio­wy


Patrz:zdolnościowy

Źródła:

SJP.pl

Zdolnościowy

→ zdol­ność


Patrz:zdolność

Źródła:

SJP.pl

Zdolność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umie­jęt­ność zro­bie­nia cze­goś, pre­dy­spo­zy­cja do szyb­kie­go opa­no­wy­wa­nia umie­jęt­no­ści

 (1.2) na­tu­ral­na spraw­ność i moż­li­wość ro­bie­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zdolny

po­sia­da­ją­cy daną umie­jęt­ność


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w sta­nie wy­ko­nać okre­ślo­ną czyn­ność

 (1.2) taki, który ma ta­lent, zdol­no­ści; jest uzdol­nio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdominowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdo­mi­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdominować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. do­mi­no­wać)

 (1.1) zdo­być prze­wa­gę


Źródła:

Wiktionary

Zdonek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdownloadować

[czy­taj: zdałn­loł­do­wać] śro­do­wi­sko­wo: po­brać pliki z in­ter­ne­tu; ścią­gnąć


Źródła:

SJP.pl

Zdołanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdo­łać.


Źródła:

Wiktionary

Zdołać

po­tra­fić coś zro­bić, spro­stać cze­muś; po­do­łać, móc


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) dać radę coś zro­bić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdołbunowski

→ Zdoł­bu­nów (mia­sto na Ukra­i­nie)


Źródła:

SJP.pl

Zdołbunów

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Zdoł­bu­nów ( Здолбунів, "Zdoł­bu­niw", Здолбунов, "Zdoł­bu­now") – mia­sto na za­chod­niej Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu zdoł­bu­now­skie­go.

Od 1 stycz­nia 1925 do II wojny świa­to­wej sie­dzi­ba po­wia­tu zdoł­bu­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdołowany

przy­miot­nik

 (1.1) pot. przy­gnę­bio­ny


Źródła:

Wiktionary

Zdr.

skrót od: zdrob­nia­ły, zdrob­nia­le, zdrob­nie­nie (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = zdrój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrabnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdrab­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zdrada

1. nie­do­cho­wa­nie wier­no­ści wobec part­ner­ki lub part­ne­ra;
2. zła­ma­nie ja­kichś zasad, idei;
3. dzia­ła­nie na szko­dę kraju


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­ła­nie na szko­dę na­ro­du lub kraju

 (1.2) nie­do­cho­wa­nie wier­no­ści (zaz­wy­czaj sek­su­al­nej) mał­żeń­skiej lub part­ner­skiej

 (1.3) od­stą­pie­nie od zasad lub war­to­ści

 (1.4) ujaw­nie­nie wspól­nej lub cu­dzej ta­jem­ni­cy


Zdra­da – świa­do­me zła­ma­nie przy­się­gi lub od­stęp­stwo od przy­ję­tych (przez sie­bie, naj­bliż­sze osoby lub daną spo­łecz­ność) norm czy war­to­ści, dzia­ła­nie prze­ciw­ko tym nor­mom i war­to­ściom, za­par­cie się ich, a także jawna lub skry­ta ich ne­ga­cja. Czło­wiek do­pu­szcza­ją­cy się zdra­dy okre­śla­ny jest mia­nem zdraj­cy. Zdra­da może do­ty­czyć po­szcze­gól­nych osób lub całej spo­łecz­no­ści, wobec któ­rych zdraj­ca ma trwa­łe zo­bo­wią­za­nia lub po­no­si za nie od­po­wie­dzial­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdradliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zdrad­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Zdradliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zdrad­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Zdradliwy

przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do zdra­dy, taki, któ­re­mu nie można ufać


Źródła:

Wiktionary

Zdradnica

ro­dzi­na ja­do­wi­tych węży


Źródła:

SJP.pl

Zdradnicowate

ro­dzi­na ja­do­wi­tych węży ży­ją­cych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach prócz Eu­ro­py i An­tark­ty­dy, do któ­rej na­le­żą naj­bar­dziej ja­do­wi­te węże świa­ta (jak mamba po­spo­li­ta czy wąż mor­ski prę­go­wa­ny)


Zdrad­ni­co­wa­te (Ela­pi­dae) – ro­dzi­na węży z na­dro­dzi­ny Ela­po­i­dea w obrę­bie rzędu łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta).

Licz­ba ro­dza­jów i ga­tun­ków tej ro­dzi­ny jest różna w za­leż­no­ści od au­to­ra (Klem­mer (1963) po­da­wał 41 ro­dza­jów i ok. 190 ga­tun­ków; "The Rep­ti­le Da­ta­ba­se" (2025) – 56 ro­dza­jów i 410 ga­tun­ków). Jest naj­licz­niej­szą ro­dzi­ną węży ja­do­wi­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdradnicowaty

o ce­chach zdrad­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na węży)


Źródła:

SJP.pl

Zdradny

daw­niej: zdra­dziec­ki


Źródła:

SJP.pl

Zdradzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdra­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zdradzać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) o se­kre­cie, ta­jem­ni­cy: wy­ja­wiać, mówić komuś, czę­sto nie­po­wo­ła­ne­mu

 (1.2) łamać dane komuś słowo, obiet­ni­cę; wy­ko­ny­wać coś, co może być trak­to­wa­ne jako zła­ma­nie ta­kiej obiet­ni­cy; także po­rzu­cać swoje ide­a­ły

 (1.3) zła­mać przy­się­gę wier­no­ści w związ­ku, zwy­kle przez od­by­cie sto­sun­ku sek­su­al­ne­go z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związ­ku

 (1.4) mi­mo­wol­nie wy­ka­zy­wać pewne cechy

 (1.5) przed­sta­wiać coś komuś


Źródła:

Wiktionary

Zdradziecki

taki, który zdra­dził lub zdra­dza; oszu­kań­czy, pod­stęp­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma na celu zdra­dę; który zdra­dził lub zdra­dza

 (1.2) taki, który grozi nie­bez­pie­czeń­stwem, mimo że spra­wia wra­że­nie bez­piecz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdradziecko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zdra­dziec­ki, zdrad­li­wy, pod­stęp­ny


Źródła:

Wiktionary

Zdradzieckość

→ zdra­dziec­ki


Patrz:zdradziecki

Źródła:

SJP.pl

Zdradzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zdra­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zdra­dzać.

cza­sow­nik zwrot­ny zdra­dzić się

 (2.1) ujaw­nić coś o sobie


Źródła:

Wiktionary

Zdradźca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. zdraj­ca


Źródła:

Wiktionary

Zdrajca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto zdra­dza swój naród, kraj, ple­mię, spo­łecz­ność, itp.

 (1.2) ktoś, kto po­rzu­ca wyz­na­wa­ne ide­a­ły, war­to­ści

 (1.3) żart. ktoś, kto oszu­ku­je


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdrajczyni

1. ko­bie­ta, która oszu­ku­je;
2. ko­bie­ta, która zdra­dza swój kraj, naród, od­stę­pu­je od wyz­na­wa­nych ide­a­łów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od zdraj­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrapanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdra­pać.


Źródła:

Wiktionary

Zdrapać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zdra­py­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zdra­py­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdrapka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. tech­ni­ka umoż­li­wia­ją­ca ukry­cie druku pod war­stwą ochron­ną do zdra­py­wa­nia;

 (1.2) kupon lub karta z polem zdrap­ki (1.1)

 (1.3) lo­te­ria w for­mie ku­po­nu ze zdrap­ką (1.2)


Zdrap­ka – tech­ni­ka po­li­gra­ficz­na, po­le­ga­ją­ca na po­kry­wa­niu wła­ści­we­go druku war­stwą ochron­ną, unie­moż­li­wia­ją­cą jego od­czy­ta­nie bez jej zdra­pa­nia (stąd nazwa). Zdrap­ki są wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez or­ga­ni­za­to­rów lo­te­rii (To­ta­li­za­tor Spor­to­wy, Pol­ski Mo­no­pol Lo­te­ryj­ny, ta­blo­i­dy), a także przez ope­ra­to­rów sieci te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej w sy­ste­mie pre-paid. Usu­nię­cie war­stwy ochron­nej jest rów­noz­nacz­ne z za­war­ciem umowy cy­wil­no­praw­nej lub ak­cep­ta­cją re­gu­la­mi­nu kon­kur­su, bądź lo­te­rii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdrapkowy

→ zdrap­ka


Patrz:zdrapka

Źródła:

SJP.pl

Zdrapywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdra­py­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdrapywanka

obra­zek lub po­wierzch­nia, z któ­rej zdra­pu­je się war­stwę, od­sła­nia­jąc wzór lub treść


Źródła:

SJP.pl

Zdrapywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdra­pać)

 (1.1) usu­wać wierzch­nią war­stwę cze­goś dra­piąc


Źródła:

Wiktionary

Zdrewnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdrew­nieć.


Źródła:

Wiktionary

Zdrewnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) bot. ulec pro­ce­so­wi drew­nie­nia

 (1.2) stać się dręt­wym, sztyw­nym, nie­zdol­nym do ruchu


Źródła:

Wiktionary

Zdrobn.

skrót od: zdrob­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdrobniały

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. pow­sta­ły w wy­ni­ku zdrob­nie­nia


Źródła:

Wiktionary

Zdrobnienie

wyraz pow­sta­ły po­przez do­da­nie od­po­wied­nie­go for­man­tu, oz­na­cza­ją­cy przed­miot mniej­szy w sto­sun­ku do przed­mio­tu opi­sy­wa­ne­go przez wyraz, do któ­re­go do­da­ny zo­stał for­mant; de­mi­nu­ti­vum; de­mi­nu­ti­wum; de­mi­nu­tyw; de­mi­nu­ty­wum


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gram. oz­na­cze­nie przed­mio­tu mniej­sze­go w sto­sun­ku do po­przed­nie­go, oz­na­czać może pie­szczot­li­wy lub po­gard­li­wy sto­su­nek mó­wią­ce­go do obiek­tu;


Zdrob­nie­nie (de­mi­nu­tyw, de­mi­nu­ty­wum, de­mi­nu­ti­wum, de­mi­nu­ti­vum) – wyraz ut­wo­rzo­ny za po­mo­cą od­po­wied­nie­go for­man­tu oz­na­cza­ją­cy rzecz albo osobę mniej­szą od na­zy­wa­nej wy­ra­zem pod­sta­wo­wym. Zdrob­nie­nie oz­na­czać może też po­zy­tyw­ny (lub lekko po­gard­li­wy) sto­su­nek do oma­wia­ne­go obiek­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdrobnić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|zdrab­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zdrochec

Zdro­chec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Ra­dłów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zdrodowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdroik

zdrob­nie­nie od: zdrój


Zdro­ik (nazwa obocz­na: Ko­lo­nia Zdro­ik) – ko­lo­nia wsi Ko­pisk w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Do­brzy­nie­wo Duże.

W cza­sach II Rze­czy­po­spo­li­tej po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie bia­ło­stoc­kim, po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Obrub­ni­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdrojek

ro­dzaj mchów wod­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdrojewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zdrojewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdrojkowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Zdroj­ko­wa­te ("Mon­tia­ce­ae" Raf.) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych wy­róż­nia­na w no­wszych pra­cach sy­ste­ma­tycz­nych i fi­lo­ge­ne­tycz­nych. Daw­niej (też je­szcze w sy­ste­mie Re­ve­a­la z lat 1994-1999) ro­śli­ny tu na­le­żą­ce włą­cza­ne były do por­tu­la­ko­wa­tych. Na­le­ży tu 14 ro­dza­jów z 225 ga­tun­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdrojowisko

1. miej­sco­wość uz­dro­wi­sko­wa, ze źró­dła­mi wód lecz­ni­czych;
2. prze­sta­rza­le: źró­dło, zdrój


Zdro­jo­wi­sko ( "Cent­ner­brunn") – znie­sio­na część mia­sta Nowa Ruda w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim; w Su­de­tach Środ­ko­wych.

W la­tach 1975–1998 Zdro­jo­wi­sko ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdrojowiskowy

przy­miot­nik od: zdro­jo­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdrojownik

śro­do­wi­sko­wo: spe­cja­li­sta od ku­ra­cji wo­da­mi lecz­ni­czy­mi, pra­cu­ją­cy w oś­rod­ku uz­dro­wi­sko­wym


Źródła:

SJP.pl

Zdrojowy

przy­miot­nik od: zdrój


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do zdro­ju, zwią­za­ny ze zdro­jem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrojówka

ro­śli­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych


Zdro­jów­ka ("Iso­py­rum" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w Eu­raz­ji w pasie od Hisz­pa­nii do Ja­po­nii z du­ży­mi dy­sjunk­cja­mi roz­dzie­la­ją­cy­mi ob­sza­ry wy­stę­po­wa­nia po­szcze­gól­nych ga­tun­ków. Ga­tun­kiem ty­po­wym i je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju w Eu­ro­pie, w tym we flo­rze Pol­ski jest zdro­jów­ka ru­tew­ko­wa­ta ("Iso­py­rum tha­lic­tro­i­des").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdrowa

1. nie­cier­pią­cy na żadną cho­ro­bę (np. zdro­we dziec­ko);
2. świad­czą­cy o tym, że ktoś jest zdro­wy (np. zdro­wa cera);
3. na­da­ją­cy się do prze­ro­bu lub spo­ży­cia (np. zdro­we wa­rzy­wa);
4. słu­żą­cy zdro­wiu (np. zdro­wa at­mos­fe­ra);
5. książ­ko­wo, prze­no­śnie:
a) pełen roz­sąd­ku, roz­waż­ny (np. zdro­we po­dej­ście);
b) ucz­ci­wy, mo­ral­ny (np. zdro­wy osąd);
c) funk­cjo­nu­ją­cy od­po­wied­nio (np. zdro­wy sy­stem);
6. po­tocz­nie: znacz­ny pod ja­kimś stop­niem, np. in­ten­syw­no­ści (np. zdro­wy wy­si­łek)


Zdro­wa – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kłom­ni­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdrowak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdrowaśka

1. po­tocz­nie o chrze­ści­jań­skiej mod­lit­wie "Zdro­waś Mario"
2. dawna lu­do­wa miara czasu, oz­na­cza­ją­ca czas po­trzeb­ny na od­mó­wie­nie mod­lit­wy "Zdro­waś Mario" (ok. 20 se­kund)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mod­lit­wa chrze­ści­jań­ska za­czy­na­ją­ca się od słów „Zdro­waś Ma­ry­jo”;

 (1.2) przest. ilość czasu po­trzeb­na do od­mó­wie­nia jed­nej zdro­waś­ki (1.1)


Zdro­waś­ka – dawna jed­nost­ka czasu, a poś­red­nio rów­nież od­le­gło­ści, od­po­wia­da­ją­ca około 20 se­kun­dom. Sta­no­wi okres po­trzeb­ny na od­mó­wie­nie chrze­ści­jań­skiej (ka­to­lic­kiej i pra­wo­sław­nej) mod­lit­wy Zdro­waś Ma­ry­jo ("Ave Maria") lub okre­śla od­le­głość, prze­by­wa­ną zwy­kle pie­szo ("per pedes") w tym cza­sie. Jej uży­cie było zwią­za­ne z bra­kiem urzą­dzeń od­mie­rza­ją­cych czas na ob­sza­rach wiej­skich, a mó­wie­nie w jed­na­ko­wym tem­pie mod­lit­wy poz­wa­la­ło okre­ślić, na przy­kład, czas przez jaki ma się go­to­wać obiad.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdrowie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan or­ga­niz­mu, który funk­cjo­nu­je pra­wi­dło­wo (prze­ci­wień­stwo cho­ro­by)

wy­krzy­knik

 (2.1) po­pu­lar­ny toast


Zdro­wie – stan peł­ne­go fi­zycz­ne­go, umy­sło­we­go i spo­łecz­ne­go do­bro­sta­nu (w tym do­bro­stan su­biek­tyw­ny), a nie tylko cał­ko­wi­ty brak cho­ro­by czy nie­peł­no­spraw­no­ści. Jest uz­na­wa­ne za war­tość spo­łecz­ną, ochra­nia­ną na po­zio­mie po­pu­la­cji ludz­kiej (zdro­wie pu­blicz­ne).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdrowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zdro­wo


Źródła:

SJP.pl

Zdrowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdro­wieć.


Zdro­wie­nie – obrób­ka ciepl­na po­le­ga­ją­ca na przy­najm­niej czę­ścio­wym przy­wró­ce­niu wła­ści­wo­ści fi­zycz­nych lub me­cha­nicz­nych prze­ro­bio­nych pla­stycz­nie na zimno sto­pów że­la­za, bez wi­docz­nych mo­dy­fi­ka­cji struk­tu­ry. Re­a­li­zo­wa­na jest po­ni­żej tem­pe­ra­tu­ry re­kry­sta­li­za­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdrowieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wyz­dro­wieć)

 (1.1) wra­cać do zdro­wia, odzy­ski­wać siły


Źródła:

Wiktionary

Zdrowiuchny

zdrob­nie­nie od: zdro­wy; zdro­wiuś­ki, zdro­wiut­ki


Źródła:

SJP.pl

Zdrowiusieńki

zdrob­nie­nie od: zdro­wy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: zdro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrowiuteńki

zdrob­nie­nie od: zdro­wy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: zdro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrowiutki

zdrob­nie­nie od: zdro­wy; zdro­wiuś­ki, zdro­wiuch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: zdro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrowiuśki

zdrob­nie­nie od: zdro­wy; zdro­wiut­ki, zdro­wiuch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: zdro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób świad­czą­cy o zdro­wiu

 (1.2) pot. przen. sil­nie, mocno lub in­ten­syw­nie


Źródła:

Wiktionary

Zdroworozsądkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny ze zdro­wym roz­sąd­kiem


Źródła:

Wiktionary

Zdroworozumowo

→ zdro­wo­ro­zu­mo­wy


Patrz:zdroworozumowy

Źródła:

SJP.pl

Zdrowotnościowy

do­ty­czą­cy zdro­wot­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zdrowotność

Zdro­wot­ność – stan zdro­wia danej po­pu­la­cji, np. lud­no­ści pań­stwa, któ­re­go mier­ni­ka­mi są roz­wój fi­zycz­ny, za­pa­dal­ność i umie­ral­ność.


Źródła:

Wikipedia

Zdrowotny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy zdro­wia

 (1.2) ko­rzyst­nie wpły­wa­ją­cy na stan zdro­wia


Źródła:

Wiktionary

Zdrowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zdro­wy


Źródła:

SJP.pl

Zdrowy

1. nie­cier­pią­cy na żadną cho­ro­bę (np. zdro­we dziec­ko);
2. świad­czą­cy o tym, że ktoś jest zdro­wy (np. zdro­wa cera);
3. na­da­ją­cy się do prze­ro­bu lub spo­ży­cia (np. zdro­we wa­rzy­wa);
4. słu­żą­cy zdro­wiu (np. zdro­wa at­mos­fe­ra);
5. książ­ko­wo, prze­no­śnie:
a) pełen roz­sąd­ku, roz­waż­ny (np. zdro­we po­dej­ście);
b) ucz­ci­wy, mo­ral­ny (np. zdro­wy osąd);
c) funk­cjo­nu­ją­cy od­po­wied­nio (np. zdro­wy sy­stem);
6. po­tocz­nie: znacz­ny pod ja­kimś stop­niem, np. in­ten­syw­no­ści (np. zdro­wy wy­si­łek)


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie cier­pi na żadną cho­ro­bę, ma się do­brze

 (1.2) dobry dla zdro­wia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdroń

daw­niej: młody ła­będź w puchu


Źródła:

SJP.pl

Zdrożeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dro­żeć)

 (1.1) stać się droż­szym


Źródła:

Wiktionary

Zdrożniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zdroż­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdrożniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zdroż­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdrożności

książ­ko­wo: czyny, po­stęp­ki, myśli, słowa zdroż­ne


Źródła:

SJP.pl

Zdrożny

nie­mo­ral­ny, spro­śny


Źródła:

SJP.pl

Zdrożony

zmę­czo­ny drogą, po­dró­żą


przy­miot­nik

 (1.1) książk. zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny po­dró­żą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrożyć

daw­niej:
1. pod­wyż­szyć cenę cze­goś; po­dro­żyć;
2. zmę­czyć, znu­żyć po­dró­żą;
3. zbo­czyć z drogi;
4. zdro­żyć się - zmę­czyć się po­dró­żą


Źródła:

SJP.pl

Zdrukować

prze­nieść tekst lub obraz do­stęp­ny w wer­sji elek­tro­nicz­nej na pa­pier


Źródła:

SJP.pl

Zdrukowywać

prze­no­sić tekst lub obraz do­stęp­ny w wer­sji elek­tro­nicz­nej na pa­pier


Źródła:

SJP.pl

Zdrutowywać

opla­tać, umac­niać coś dru­tem


Źródła:

SJP.pl

Zdruzgotany

1. za­prze­pa­ścić, zni­szczyć coś;
2. wy­grać z kimś z wy­so­ką prze­wa­gą;
3. ro­zbić coś na drob­ne ka­wał­ki


Źródła:

SJP.pl

Zdruzgotać

1. za­prze­pa­ścić, zni­szczyć coś;
2. wy­grać z kimś z wy­so­ką prze­wa­gą;
3. ro­zbić coś na drob­ne ka­wał­ki


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. druz­go­tać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|druz­go­tać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdrzadełko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lu­ster­ko


Źródła:

Wiktionary

Zdrzadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lu­stro, zwier­cia­dło


Źródła:

Wiktionary

Zdrzałka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdrzemnąć

zdrzem­nąć się - za­paść w drzem­kę


Źródła:

SJP.pl

Zdrzewno

Zdrzew­no (kaszb. "Zdrzew­no", niem. "Zdre­wen") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko.

Osada wcho­dzi w skład so­łect­wa "Ma­szew­ko".

Nie­da­le­ko wsi znaj­du­je się byłe lot­ni­sko woj­sko­we w Lę­dzie­cho­wie. Znaj­du­ją się tu XIX-wiecz­ny ze­spół pa­ła­co­wo-par­ko­wy i ory­gi­nal­ny wia­trak z 1765 roku.


Źródła:

Wikipedia

Zdrój

1. książ­ko­we: miej­sce wy­try­ski­wa­nia wody lub sam stru­mień wody z niego wy­pły­wa­ją­cy; źró­dło;
2. prze­no­śne: ciecz pły­ną­ca ob­fi­cie; stru­mień; stru­ga;
3. prze­sta­rza­łe: miej­sco­wość ma­ją­ca źró­dła wód lecz­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce, z któ­re­go wy­pły­wa woda

 (1.2) ob­fi­ty stru­mień

 (1.3) przest. uz­dro­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdrów

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) krót­ka forma od: zdro­wy


Źródła:

Wiktionary

Zdróweczko

zdrob­nie­nie od: zdrów­ko


Źródła:

SJP.pl

Zdrówko

wy­krzy­knik

 (1.1) zdrobn. zwrot wy­po­wia­da­ny pod­czas wzno­sze­nia to­a­stu


Zdrów­ko (oryg. Che­ers) – ame­ry­kań­ski se­rial ko­me­dio­wy (sit­com), re­a­li­zo­wa­ny w la­tach 1982–1993. W ciągu 11 lat (stwo­rzo­no tyleż samo serii), pow­sta­ło 271 od­cin­ków. Opo­wia­da losy kilku miesz­kań­ców Bo­sto­nu, któ­rzy re­gu­lar­nie spo­ty­ka­ją się w jed­nym z miej­sco­wych pubów (84 Be­a­con St., Bo­ston, MA 02108) i plot­ku­ją. Se­rial na­gro­dzo­ny łącz­nie 6 na­gro­da­mi Zło­te­go Globu, w la­tach 1983–1991. Po za­koń­cze­niu re­a­li­za­cji se­ria­lu roz­po­czę­to pracę nad jego spin-offem "Fra­sier", który trwał przez ko­lej­ne 11 lat.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdrętwiały

przy­miot­nik

 (1.1) bez czu­cia i sztyw­ny na sku­tek za­bu­rze­nia krą­że­nia, uci­sku nerwu albo zimna

 (1.2) przen. spa­ra­li­żo­wa­ny stra­chem, za­sko­cze­niem albo osłu­pie­niem


Źródła:

Wiktionary

Zds

skrót od: za­sa­dy do­pu­szczal­no­ści słów - zbiór reguł okre­śla­ją­cych do­pu­szczal­ność wy­ra­zów w grze słow­nej ta­kiej jak np. li­te­ra­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdubbingowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdub­bin­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdublować

1. wy­ko­nać tę samą czyn­ność co ktoś inny; pow­tó­rzyć;
2. pod­wo­ić;
3. w bie­gach, wy­ści­gach na to­rach zam­knię­tych: wy­prze­dzić prze­ciw­ni­ka o pełne okrą­że­nie bież­ni, toru;
4. pod­kle­ić nowe płót­no pod obra­zem


Źródła:

SJP.pl

Zdulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdumienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdu­mieć., stan za­sko­cze­nia


Źródła:

Wiktionary

Zdumiewający

rzad­ko spo­ty­ka­ny; niez­wy­kły, nadz­wy­czaj­ny, niez­mier­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który budzi zdu­mie­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od zdu­mie­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdumiewać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdu­mieć)

 (1.1) wy­wo­ły­wać zdu­mie­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zdu­mie­wać się (dk. zdu­mieć się)

 (2.1) przyj­mo­wać ze zdu­mie­niem


Źródła:

Wiktionary

Zdumieć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wy­wo­łać u kogoś zdzi­wie­nie

cza­sow­nik zwrot­ny zdu­mieć się

 (2.1) od­czuć zdzi­wie­nie, zdu­mie­nie


Źródła:

Wiktionary

Zdumiony

przy­miot­nik

 (1.1) znacz­nie zdzi­wio­ny; wy­ra­ża­ją­cy zdu­mie­nie


Źródła:

Wiktionary

Zdun

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem i kon­ser­wa­cją pie­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która bu­du­je i kon­ser­wu­je piece


Zduń­stwo – rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się bu­do­wą i na­pra­wą pie­ców (po­ko­jo­wych, ku­chen­nych, chle­bo­wych, pieco-ko­min­ków, ostat­nio (po 1990 r.) także ko­min­ków). Rze­mieśl­nik upra­wia­ją­cy to rze­mio­sło to zdun.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdunek

rze­mieśl­nicz­ka sta­wia­ją­ca i na­pra­wia­ją­ca piece, ko­min­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zduniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdunianin

miesz­ka­niec Zdun (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zdunianka

miesz­kan­ka Zdun (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zdunikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdunka

rze­mieśl­nicz­ka sta­wia­ją­ca i na­pra­wia­ją­ca piece, ko­min­ki


Źródła:

SJP.pl

Zdunkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdunowa

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. część Szcze­ci­na


Źródła:

SJP.pl

Zdunowo

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. część Szcze­ci­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdunowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdunowy

daw­niej: zduń­ski;
1. na­le­żą­cy do zduna;
2. wy­ko­na­ny przez zduna


Źródła:

SJP.pl

Zduny

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem i kon­ser­wa­cją pie­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Zduny – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Zduny.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2009 r. mia­sto miało 4498 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdunówna

daw­niej: córka zduna


Źródła:

SJP.pl

Zdupczyć

cza­sow­nik

 (1.1) zep­suć


Źródła:

Wiktionary

Zduplikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­wo­je­nie licz­by cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zduplikować

pod­wo­ić, rza­dziej pow­tó­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Zdupny

przy­miot­nik

 (1.1) pot. wulg. taki, który jest kiep­ski, ab­sur­dal­ny, idio­tycz­ny, albo bez­sen­sow­nyfakt.


Źródła:

Wiktionary

Zdurzyć

daw­niej, dziś gwa­ro­wo:
1. zwieść, oszu­kać;
2. wpra­wić w stan oszo­ło­mie­nia, odu­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Zdusić

1. uga­sić, po­zba­wia­jąc do­pły­wu po­wie­trza np. świe­cę
2. pow­strzy­mać roz­prze­strze­nia­nie się ja­kie­goś zja­wi­ska, np. epi­de­mii, re­wo­lu­cji; np. "zdu­sić coś w za­rod­ku"


Źródła:

SJP.pl

Zduszać

dusić; rzad­ko:
1. tłu­mić, gasić ogień;
2. prze­no­śnie:
a) ha­mo­wać roz­wój cze­goś;
b) pow­strzy­my­wać, ha­mo­wać nagłą re­ak­cję emo­cjo­nal­ną


Źródła:

SJP.pl

Zduszony

1. uga­sić, po­zba­wia­jąc do­pły­wu po­wie­trza np. świe­cę
2. pow­strzy­mać roz­prze­strze­nia­nie się ja­kie­goś zja­wi­ska, np. epi­de­mii, re­wo­lu­cji; np. "zdu­sić coś w za­rod­ku"


Źródła:

SJP.pl

Zduńczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zduński

1. zwią­za­ny ze zdu­nem, z jego pracą;
2. przy­miot­nik od:
a) Zduń­ska Wola; zduń­sko­wol­ski;
b) Zduny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze zdu­nem

 (1.2) zwią­za­ny ze Zdu­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zduńskowolanin

miesz­ka­niec Zduń­skiej Woli (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zduńskowolanka

miesz­kan­ka Zduń­skiej Woli (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zduńskowolski

→ Zduń­ska Wola; zduń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Zduń­skiej Woli, zwią­za­ny ze Zduń­ską Wolą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zduństwo

zawód zduna (bu­do­wa pie­ców)


Źródła:

SJP.pl

Zdwajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces zwięk­sza­nia cze­goś dwu­krot­nie


Źródła:

Wiktionary

Zdwoić

zwięk­szyć dwu­krot­nie, pod­wo­ić (np. wy­sił­ki, stra­że)


Źródła:

SJP.pl

Zdybać

po­tocz­nie: na­kryć, przy­ła­pać, zna­leźć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) na­kryć kogoś na czymś

 (1.2) na­pot­kać kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdybel

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdychanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdy­chać.


Źródła:

Wiktionary

Zdychać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdech­nąć)

 (1.1) pot. o zwie­rzę­ciu: koń­czyć życie

 (1.2) po­gard. umie­rać


Źródła:

Wiktionary

Zdygitalizować

za­mie­nić dane w po­sta­ci ana­lo­go­wej na po­stać cy­fro­wą, zwy­kle na zapis bi­nar­ny; zdi­gi­ta­li­zo­wać, ucy­fro­wać, scy­fro­wić


Źródła:

SJP.pl

Zdymienica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. pę­cherz, od­cisk


Źródła:

Wiktionary

Zdymisjonować

usu­nąć kogoś ze sta­no­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Zdymka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. miej­sce, z któ­re­go wiatr zwiał śnieg

 (1.2) gwara. pę­cherz, od­cisk


Źródła:

Wiktionary

Zdynamizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdy­na­mi­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdynamizować

zwięk­szyć tempo i efek­tyw­ność ja­kie­goś dzia­ła­nia; oży­wić, uin­ten­syw­nić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dy­na­mi­zo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|dy­na­mi­zo­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zdy­na­mi­zo­wać się (ndk. dy­na­mi­zo­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|dy­na­mi­zo­wać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdyscyplinowany

zmu­sić kogoś prze­strze­ga­nia zasad dy­scy­pli­ny służ­bo­wej; pod­po­rząd­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdyscyplinować

zmu­sić kogoś prze­strze­ga­nia zasad dy­scy­pli­ny służ­bo­wej; pod­po­rząd­ko­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dy­scy­pli­no­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzić gdzieś dy­scy­pli­nę, po­rzą­dek

 (1.2) skło­nić, zmu­sić kogoś do prze­strze­ga­nia dy­scy­pli­ny, po­rząd­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdyskontowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdy­skon­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdyskontować

wy­ko­rzy­stać coś z zy­skiem


Źródła:

SJP.pl

Zdyskredytować

1. pod­wa­żyć wia­ry­god­ność;
2. zdy­skre­dy­to­wać się - utra­cić wia­ry­god­ność


Źródła:

SJP.pl

Zdyskretyzować

za­sto­so­wać me­to­dę dy­skre­ty­za­cji w roz­wią­zy­wa­niu za­gad­nień; dy­skre­ty­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdyskryminowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdy­skry­mi­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdyskryminować

ogra­ni­czyć przy­wi­le­je, prawa czło­wie­ka, prze­śla­do­wać część spo­łecz­no­ści, zwy­kle na tle ra­so­wym, et­nicz­nym, re­li­gij­nym lub kul­tu­ro­wym


Źródła:

SJP.pl

Zdyslokować

roz­mie­ścić, prze­mie­ścić, zwła­szcza siły zbroj­ne


Źródła:

SJP.pl

Zdyspergować

roz­drob­nić więk­sze cząst­ki danej sub­stan­cji na mniej­sze


Źródła:

SJP.pl

Zdystansowany

1. wy­prze­dzić in­nych w wy­ści­gu, zo­sta­wić za sobą w tyle; prze­ści­gnąć;
2. oka­zać się lep­szym od kogoś lub cze­goś w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
3. zdy­stan­so­wać się - za­cho­wać dy­stans, re­zer­wę wobec kogoś lub cze­goś; od­se­pa­ro­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zdystansować

1. wy­prze­dzić in­nych w wy­ści­gu, zo­sta­wić za sobą w tyle; prze­ści­gnąć;
2. oka­zać się lep­szym od kogoś lub cze­goś w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
3. zdy­stan­so­wać się - za­cho­wać dy­stans, re­zer­wę wobec kogoś lub cze­goś; od­se­pa­ro­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zdyszany

przy­miot­nik

 (1.1) zmę­czo­ny tak, że brak mu tchu


Źródła:

Wiktionary

Zdyszały

zdy­szeć się - nie móc odetch­nąć swo­bod­nie na sku­tek zmę­cze­nia po ja­kimś wy­sił­ku, szyb­kim biegu


Źródła:

SJP.pl

Zdyszewice

Zdy­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów.

Zdy­sze­wi­ce to jedna z naj­star­szych miej­sco­wo­ści gminy, któ­rej hi­sto­ria sięga XII wieku. W 1198 roku okre­śla­no je nazwą „Sdi­ne­cho­wic”. W tym roku bi­skup kra­kow­ski Ge­de­on nadał dzie­się­ci­nę z tej wsi klasz­to­ro­wi w Mie­cho­wie.


Źródła:

Wikipedia

Zdyszeć

zdy­szeć się - nie móc odetch­nąć swo­bod­nie na sku­tek zmę­cze­nia po ja­kimś wy­sił­ku, szyb­kim biegu


Źródła:

SJP.pl

Zdywersyfikowany

zróż­ni­co­wa­ny, róż­no­rod­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdywersyfikować

roz­sze­rzyć dzia­łal­ność lub stan na wiele róż­nych, nie­za­leż­nych ob­sza­rów, unie­za­leż­nić od je­dy­ne­go tylko czyn­ni­ka, uroz­ma­i­cić


Źródła:

SJP.pl

Zdziadziały

po­tocz­nie:
1. ze­sta­rzeć się; spier­ni­czeć, zra­mo­leć, zgrzy­bieć;
2. zu­bo­żeć, zbied­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zdziadzieć

po­tocz­nie:
1. ze­sta­rzeć się; spier­ni­czeć, zra­mo­leć, zgrzy­bieć;
2. zu­bo­żeć, zbied­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zdziar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w pół­noc­nej Sło­wa­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdziarski

przy­miot­nik od: Prze­łęcz Zdziar­ska


Źródła:

SJP.pl

Zdziarzec

Zdzia­rzec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie mie­lec­kim, w gmi­nie Ra­do­myśl Wiel­ki. Ma sta­tus so­łect­wa.

Nazwa Zdzia­rzec po­cho­dzi od słowa Ździar, ale że dla miesz­kań­ców było zbyt trud­no wy­ma­wiać to słowo, przeksz­tał­ci­ło się na Zdzia­rzec.


Źródła:

Wikipedia

Zdzibor

dawne imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Zdzich

1. imię mę­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Zdzi­sław (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zgrub. imię|pol­ski|m. Zdzi­sław


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdzicho

zdrob­nie­nie od: Zdzi­sław, Zdzich (imio­na mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zgrub. imię|pol­ski|m. Zdzi­sław


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdziczały

przy­miot­nik

 (1.1) który zdzi­czał


Źródła:

Wiktionary

Zdziczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­wrót lub osią­gnię­cie stanu dzi­ko­ści

 (1.2) utra­ce­nie cech świad­czą­cych o byciu cy­wi­li­zo­wa­nym

 (1.3) utra­ce­nie umie­jęt­no­ści i chęci na­wią­zy­wa­nia kon­tak­tu


Źródła:

Wiktionary

Zdziczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dzi­czeć)

 (1.1) stać się dzi­kim


Źródła:

Wiktionary

Zdziczyć

po­zba­wić cech ty­po­wych dla wy­so­ko roz­wi­nię­tej cy­wi­li­za­cji i kul­tu­ry; zbar­ba­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdziebko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdziebłowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdziechowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zdziechowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdziechów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zdziecinnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdzie­cin­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zdziecinniały

przy­miot­nik

 (1.1) za­cho­wu­ją­cy się jak dziec­ko


Źródła:

Wiktionary

Zdziejowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdzielać

po­tocz­nie: mocno ude­rzać; przy­sa­lać, przy­grze­wać, przydz­wa­niać


Źródła:

SJP.pl

Zdzielić

po­tocz­nie: mocno ude­rzyć; przy­so­lić, do­so­lić, przy­ła­do­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. mocno ude­rzyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdzienicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdziennicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zdzierak

1. w tech­ni­ce: nóż to­kar­ski do to­cze­nia zgrub­ne­go;
2. w tech­ni­ce: pil­nik ślu­sar­ski o gru­bych na­cię­ciach, uży­wa­ny do obrób­ki mięk­kich me­ta­li, drew­na, mas pla­stycz­nych itp.; tar­nik, rasz­pla, rasz­pel;
3. po­tocz­nie przy­rząd o nie­rów­nej po­wierzch­ni do pie­lę­gna­cji stóp;
4. po­tocz­nie: ka­len­darz ma­ją­cy osob­ną kart­kę na każdy dzień roku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ręcz­ne na­rzę­dzie do usu­wa­nia wierzch­niej war­stwy z ja­kiejś po­wierzch­ni

 (1.2) pot. ka­len­darz z kart­ka­mi na każdy dzień roku, które zrywa się (zdzie­ra) co­dzien­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdzieralny

taki, z któ­re­go da się coś zdzie­rać


Źródła:

SJP.pl

Zdzieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdzie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zdzierać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ze­drzeć)

 (1.1) szar­piąc, zdej­mo­wać war­stwę cze­goś

 (1.2) zmu­szać kogoś do nad­mier­nych wy­dat­ków

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zdzie­rać się (dk. ze­drzeć się)

 (2.1) pot. zu­ży­wać się

 (2.2) pot. tra­cić zdro­wie


Źródła:

Wiktionary

Zdzierca

prze­sta­rza­le: ten, kto zdzie­ra z kogoś nad­mier­ne opła­ty, wy­zy­sku­je kogoś; ździer­ca; ździ­rus; zdzi­rus


Źródła:

SJP.pl

Zdzierczy

→ zdzier­ca, → zdzier­stwo


Patrz:zdzierca, → zdzierstwo

Źródła:

SJP.pl

Zdzierczyzna

wieś w Pol­sce


Zdzier­czyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie So­kol­ni­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdzierżać

daw­niej:
1. trzy­ma­jąc, nie pu­szczać; utrzy­my­wać;
2. opie­rać się komuś lub cze­muś; wy­trzy­my­wać, zno­sić


Źródła:

SJP.pl

Zdzierżeć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­trzy­mać, przetr­wać


Źródła:

Wiktionary

Zdzierżyć

oprzeć się cze­muś; wy­trzy­mać; wytr­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdziesiątkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. za­bi­cie co dzie­sią­tej osoby

 (1.2) książk. do­ko­na­nie ma­so­we­go zni­szcze­nia, zma­sa­kro­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Zdziesiątkować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dzie­siąt­ko­wać)

 (1.1) zob. dzie­siąt­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zdzieszowice

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Zdzie­szo­wi­ce ( Des­cho­witz) – mia­sto w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Zdzie­szo­wi­ce. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do sta­re­go woj. opol­skie­go. Na te­re­nie mia­sta znaj­du­ją się za­kła­dy kok­sow­ni­cze bę­dą­ce naj­więk­szą pod wzglę­dem pro­duk­cji kok­sow­nią w Pol­sce i Eu­ro­pie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdzieszowicki

→ Zdzie­szo­wi­ce


Patrz:Zdzieszowice

Źródła:

SJP.pl

Zdzieszowiczanin

miesz­ka­niec Zdzie­szo­wic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zdzieszowiczanka

miesz­kan­ka Zdzie­szo­wic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zdziesławice

Zdzie­sła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Je­miel­no.


Źródła:

Wikipedia

Zdzimir

dawne imię mę­skie


Zdzi­mir, Zdzie­mir — sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Zdzie- (Zdzi-)" ("uczy­nić, zdzia­łać, zro­bić") i "mir" ("pokój"), czyli "ten, który przy­spa­rza po­ko­ju", "przy­no­si pokój".

Zdzi­mir, Zdzie­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 4 kwiet­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdziobać

zdzió­bać;
1. dzio­biąc, ze­brać;
2. mocno po­kłuć dzio­bem


Źródła:

SJP.pl

Zdziobywać

dzio­biąc, zbie­rać; zdzió­by­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdzira

po­spo­li­cie, wul­gar­nie, obraź­li­wie: ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca nie­mo­ral­ny tryb życia; ździ­ra, dziw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. pro­sty­tut­ka, zwy­kle zni­szczo­na i za­nied­ba­na

 (1.2) wulg. po­gard. ko­bie­ta, w szcze­gól­no­ści roz­wią­zła sek­su­al­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdzirowaty

ździ­ro­wa­ty;
1. taki jak u zdzi­ry (ździ­ry)
2. pot. zły, nie­ucz­ci­wy; nie­sto­sow­ny; o małej war­to­ści itp.


przy­miot­nik

 (1.1) obraź. na­ce­cho­wa­ny wul­gar­ną, wy­zy­wa­ją­cą sek­su­al­no­ścią, czę­sto od­bie­ra­ny jako nies­macz­ny lub pro­wo­ka­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdzirus

prze­sta­rza­le: ten, kto zdzie­ra z kogoś nad­mier­ne opła­ty, wy­zy­sku­je kogoś; ździ­rus; ździer­ca; zdzier­ca


Źródła:

SJP.pl

Zdzisek

zdrob­nie­nie od: Zdzi­sław (imię mę­skie); Zdzich, Zdzi­cho, Zdzi­siek


Źródła:

SJP.pl

Zdzisia

zdrob­nie­nie od: Zdzi­sła­wa (imię żeń­skie); Zdziś­ka


Źródła:

SJP.pl

Zdzisiek

zdrob­nie­nie od: Zdzi­sław (imię mę­skie); Zdzi­sio, Zdziś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. od: Zdzi­sław


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdzisiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Zdzi­si lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdzisio

zdrob­nie­nie od: Zdzi­sław (imię mę­skie); Zdziś, Zdzi­siek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. po­u­fa­ła forma imie­nia Zdzi­sław


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdzisiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Zdzi­sia lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdzisław

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: Zdzi­sła­wa


Zo­bacz też: Zdzi­sław w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

, Zdzie­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Zdzie (Zdzi-)" ("uczy­nić, zdzia­łać, zro­bić") i "-sław" ("sława"). Za­no­to­wa­ne w do­ku­men­tach z roku 1198.

Sta­ro­pol­skie zdrob­nie­nia: Zdziech, Zdziesz, Zdziesz­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdzisława

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Zdzi­sław


, Zdzie­sła­wa – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Zdzi­sław. Pa­tron­ką tego imie­nia w Ko­ście­le ka­to­lic­kim jest bł. Zdzi­sła­wa Cze­ska, pa­tron­ka mło­dych mał­żeństw i matek.

Zdrob­nie­nia: Zdzi­sia, Zdziś­ka, Zdzi­cha, Dzid­ka.

Zdzi­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 3 stycz­nia (na pa­miąt­kę św. Zdzi­sła­wy Cze­skiej), 29 stycz­nia, 28 li­sto­pa­da, 16 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zdzisławice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zdzisławin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Zdzi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


Zdzi­sła­win – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 73 miesz­kań­ców. Jest 28. co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Izbi­ca Ku­jaw­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdzisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Zdzi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdzisławostwo

Zdzi­sław z mał­żon­ką; Zdzi­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Zdzisławowie

Zdzi­sław z mał­żon­ką; Zdzi­sła­wo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Zdzisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Zdzi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdziwaczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdzi­wa­czeć.


Źródła:

Wiktionary

Zdziwienie

wy­wo­łać zdzi­wie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan lub ek­spre­sja stanu czło­wie­ka, który się dziwi

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdzi­wić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdziwiony

wy­wo­łać zdzi­wie­nie


przy­miot­nik

 (1.1) zdra­dza­ją­cy lub oka­zu­ją­cy zdzi­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdziwić

wy­wo­łać zdzi­wie­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dzi­wić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|dzi­wić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zdzi­wić się (ndk. dzi­wić się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|dzi­wić się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdziwko

mło­dzie­żo­wo: zdzi­wie­nie, za­sko­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zdziwoj

imię mę­skie


Zdzi­woj — sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z dwóch czło­nów: "Zdzi-" („uczy­nić, nadać imię, zro­bić”) i "woj" („wo­jow­nik”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zdzióbać

zdzio­bać;
1. dzio­biąc, ze­brać;
2. mocno po­kłuć dzio­bem


Źródła:

SJP.pl

Zdzióbywać

dzio­biąc, zbie­rać; zdzio­by­wać


Źródła:

SJP.pl

Zdzięsławice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce;


Zdzię­sła­wi­ce (do 2010 "Zdzie­sła­wi­ce") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Miej­sco­wość znaj­du­je się na od­no­wio­nej tra­sie Ma­ło­pol­skiej Drogi św. Ja­ku­ba z San­do­mie­rza do Tyńca, która to jest odz­wier­cied­le­niem daw­nej śred­nio­wiecz­nej drogi do San­tia­go de Com­po­ste­la.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zdziłowice

Zdzi­ło­wi­ce – znie­sio­na nazwa wsi w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Go­dzi­szów.

Miej­sco­wość znie­sio­no w 2023 r. two­rząc z jej czę­ści czte­ry wsie: Zdzi­ło­wi­ce Czwar­te, Zdzi­ło­wi­ce Dru­gie, Zdzi­ło­wi­ce Pier­wsze, Zdzi­ło­wi­ce Trze­cie


Źródła:

Wikipedia

Zdziś

zdrob­nie­nie od: Zdzi­sław (imię mę­skie); Zdzi­sio, Zdzi­siek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. po­u­fa­ła forma imie­nia Zdzi­sław


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdziśka

zdrob­nie­nie od: Zdzi­sław (imię mę­skie); Zdzi­sio, Zdziś


Źródła:

SJP.pl

Zdziśkowie

Zdzi­siek z mał­żon­ką


Źródła:

SJP.pl

Zdziśkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Zdziś­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zdónżyć

cza­sow­nik

 (1.1) gwara. ko­ciew­ska zdą­żyć


Źródła:

Wiktionary

Zdów

Zdów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Wło­do­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

W oko­li­cach tej wsi wy­pły­wa Biał­ka (do­pływ Krzty­ni), nie­wiel­ka rzeka do­rze­cza Pi­li­cy.


Źródła:

Wikipedia

Zdążanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdą­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zdążać

1. przy­by­wać gdzieś na czas;
2. koń­czyć jakąś pracę w okre­ślo­nym cza­sie; wy­ra­biać się;
3. do­trzy­my­wać komuś kroku, np.: Szła tak szyb­ko, że led­wie zdą­ża­ła; na­dą­żać;
4. książ­ko­wo: po­su­wać się w ja­kimś kie­run­ku, przy­bli­żać się do ja­kie­goś miej­sca; po­dą­żać, poś­pie­szać;
5. prze­no­śnie: zmie­rzać do okre­ślo­ne­go celu; dążyć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zdą­żyć)

 (1.1) robić na czas

 (1.2) przy­by­wać na czas

 (1.3) do­trzy­my­wać kroku; nie po­zo­sta­wać w tyle

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (brak dk.)

 (2.1) prze­su­wać się do wyz­na­czo­ne­go celu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdążenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zdą­żyć.


Źródła:

Wiktionary

Zdążyć

1. przy­być gdzieś na czas;
2. skoń­czyć jakąś pracę w okre­ślo­nym cza­sie; wy­ro­bić się;
3. do­trzy­mać komuś kroku, np.: Szła tak szyb­ko, że led­wie mógł zdą­żyć; na­dą­żyć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przy­być na umó­wio­ną go­dzi­nę

 (1.2) skoń­czyć jakąś pracę, za­da­nie w okre­ślo­nym cza­sie

 (1.3) do­trzy­mać komuś kroku

 (1.4) zdo­łać wy­ko­nać czyn­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zdębiały

1. osłu­pieć ze zdu­mie­nia;
2. o ugo­to­wa­nych ziem­nia­kach: stward­nieć, stra­cić smak


Źródła:

SJP.pl

Zdębieć

1. osłu­pieć ze zdu­mie­nia;
2. o ugo­to­wa­nych ziem­nia­kach: stward­nieć, stra­cić smak


Źródła:

SJP.pl

Zdłużać

daw­niej:
1. czy­nić dłuż­szym, wy­dłu­żać;
2. prze­cią­gać, prze­dłu­żać czas trwa­nia cze­goś;
3. ob­cią­żać dłu­giem; za­dłu­żać


Źródła:

SJP.pl

Zdźwigany

rzad­ko: taki, który się zdźwi­gał (zmę­czył się dźwi­ga­niem)


Źródła:

SJP.pl

Zdżar

miej­sce ka­mie­ni­ste lub na­gro­ma­dze­nie ka­mie­ni; ka­mie­niec


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia