Z

1. li­te­ra;
2. spół­gło­ska przed­nio­ję­zy­ko­wo-zę­bo­wa, szcze­li­no­wa, twar­da, dźwięcz­na;
3. przy­i­mek o wielu funk­cjach w zda­niu;
4. wyraz peł­nią­cy funk­cję przy­słów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. trzy­dzie­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

przy­i­mek

 (2.1) …wska­zu­ją­cy punkt po­cząt­ku ruchu

 (2.2) …wska­zu­ją­cy źró­dło

 (2.3) …wska­zu­ją­cy okres

 (2.4) …wska­zu­ją­cy skład­nik, ma­te­riał

 (2.5) …wska­zu­ją­cy przy­czy­nę

 (2.6) …wska­zu­ją­cy miej­sce znaj­do­wa­nia się

 (2.7) …wska­zu­ją­cy na cel wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści

 (2.8) …opi­su­ją­cy zwią­zek

 (2.9) …wska­zu­ją­cy za­war­tość

 (2.10) …wska­zu­ją­cy to­wa­rzy­stwo

par­ty­ku­ła

 (3.1) pot. …po­prze­dza­ją­ca licz­bę lub okre­śle­nie czasu, oz­na­cza­ją­ca ich przy­bli­że­nie


Z z

Z ("zet", mi­nu­sku­ła: z) – dwu­dzie­sta szó­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, trzy­dzie­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Li­te­ra ta po­cho­dzi od fe­nic­kiej (pół­noc­no-za­chod­nio-se­mic­kiej) li­te­ry zaîn, po­przez grec­ką li­te­rę ζ (dzeta, zeta). W ję­zy­ku pol­skim oz­na­cza spół­gło­skę przed­nio­ję­zy­ko­wo-zę­bo­wą, szcze­li­no­wą, dźwięcz­ną [], w ję­zy­ku nie­miec­kim [], a w hisz­pań­skim [].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Za

przy­i­mek o wielu funk­cjach w zda­niu


przy­i­mek

 (1.1) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych oma­wia­ny ele­ment znaj­du­je się dalej w sto­sun­ku do wy­ra­że­nia za przy­im­kiem

 (1.2) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych czyn­ność od­by­wa się w kie­run­ku dal­szym w sto­sun­ku do wy­ra­że­nia za przy­im­kiem

 (1.3) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych dana czyn­ność bę­dzie wy­ko­na­na po ja­kimś cza­sie

 (1.4) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych oma­wia­na czyn­ność, od­no­szą­ca się do ca­łe­go ele­men­tu, zo­sta­ła wy­ko­na­na przez wy­ko­rzy­sta­nie jego czę­ści

 (1.5) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych wy­ra­że­nie za przy­im­kiem okre­śla przy­czy­nę wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści

 (1.6) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych czyn­ność od­by­wa się w kie­run­ku okre­ślo­nym przez wy­ra­że­nie za przy­im­kiem

 (1.7) za­miast

 (1.8) pod­czas

 (1.9) w gło­so­wa­niu: zgod­nie z py­ta­niem; po­pie­ra­jąc kogoś

 (1.10) o cza­sie: po

 (1.11) daw. reg-pl|Kresy. o

przy­słó­wek

 (2.1) zbyt, zbyt­nio

par­ty­ku­ła

 (3.1) stpol. czy, czyż

przy­miot­nik

 (4.1) bot. spe­cy­ficz­ny epi­tet ga­tun­ku ba­o­bab za, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Adan­so­nia za|ref=tak.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Za-

prze­dro­stek

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy osią­gnię­cie skut­ku czyn­no­ści

 (1.2) …wy­ra­ża­ją­cy naj­więk­sze na­si­le­nie czyn­no­ści lub stanu, wy­czer­pa­nie za­kre­su

 (1.3) …two­rzą­cy cza­sow­ni­ki po­chod­ne od in­nych czę­ści mowy

 (1.4) …wy­stę­pu­ją­cy jako część skła­do­wa przy­miot­ni­ków i rze­czow­ni­ków ut­wo­rzo­nych od wy­ra­żeń przy­im­ko­wych

 (1.5) …oz­na­cza­ją­cy umie­szcze­nie, schro­nie­nie wew­nątrz cze­goś

 (1.6) …oz­na­cza­ją­cy po­kry­cie po­wierzch­ni cze­goś, prze­strze­ni

 (1.7) …two­rzą­cy cza­sow­ni­ki w od­nie­sie­niu do ruchu prze­strzen­ne­go: od­le­głość, kie­ru­nek od cze­goś, tył cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zaabonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­pła­ce­nie, wy­ku­pie­nie abo­na­ment, za­pre­nu­me­ro­wa­nie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zaabonować

za­pre­nu­me­ro­wać; za­pła­cić abo­na­ment


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) za­pła­cić, wy­ku­pić abo­na­ment, za­pre­nu­me­ro­wać coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaabsorbować

1. wzbu­dzić za­in­te­re­so­wa­nie, za­in­te­re­so­wać kogoś;
2. po­chło­nąć pro­mie­nio­wa­nie, ciecz itp.


Źródła:

SJP.pl

Zaadaptować

przy­sto­so­wać się do no­wych wa­run­ków, do­ko­nać adap­ta­cji


Źródła:

SJP.pl

Zaadoptować

uznać praw­nie cudze dziec­ko za swoje


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) uznać praw­nie za swoje cudze dziec­ko

 (1.2) przy­jąć pod swoją opie­kę bez­pań­skie­go psa, kota lub rza­dziej inne zwie­rzę do­mo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaadresowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­dre­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaadsorbować

zwią­zać cząst­ki cie­czy lub gazu; do­ko­nać ad­sorp­cji


Źródła:

SJP.pl

Zaaferowanie

prze­ję­cie, roz­go­rącz­ko­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­fe­ro­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaaferowany

prze­ję­ty, roz­go­rącz­ko­wa­ny, za­prząt­nię­ty ja­ki­miś spra­wa­mi


przy­miot­nik

 (1.1) cał­ko­wi­cie czymś za­ję­ty

 (1.2) świad­czą­cy o za­ab­sor­bo­wa­niu, byciu cał­ko­wi­cie za­ję­tym

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­a­fe­ro­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaaferować

przej­mo­wać, zaj­mo­wać cał­ko­wi­cie czy­jąś uwagę, po­chła­niać


cza­sow­nik

 (1.1) zaj­mo­wać czymś, nie­po­ko­ić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaaferowywać

po­tocz­nie: wy­pi­jać, zwła­szcza łap­czy­wie


Źródła:

SJP.pl

Zaafiszować

1. pu­blicz­nie i de­mon­stra­cyj­nie ogło­sić lub oka­zać coś;
2. daw­niej: pu­blicz­nie skom­pro­mi­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaagitować

zjed­nać czy­jeś po­par­cie dla ja­kiejś spra­wy lub idei


Źródła:

SJP.pl

Zaakcentować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ak­cen­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaakceptowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ra­że­nie zgody, apro­ba­ty, ak­cep­ta­cji


Źródła:

Wiktionary

Zaakceptować

zgo­dzić się z czymś, z kimś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ak­cep­to­wać)

 (1.1) zgo­dzić się na coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaaklimatyzowany

przy­sto­so­wać do no­wych wa­run­ków, oto­cze­nia, śro­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Zaaklimatyzować

przy­sto­so­wać do no­wych wa­run­ków, oto­cze­nia, śro­do­wi­ska


Źródła:

SJP.pl

Zaaklimatyzowywać

1. przy­sto­so­wy­wać do życia w no­wych wa­run­kach;
2. za­a­kli­ma­ty­zo­wy­wać się - przyz­wy­cza­jać się do życia w no­wych wa­run­kach


Źródła:

SJP.pl

Zaakredytować

udzie­lić lub do­ko­nać akre­dy­ta­cji; akre­dy­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaaktywizować

ak­ty­wo­wać coś do­dat­ko­wo lub na nowo


Źródła:

SJP.pl

Zaalarmować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. alar­mo­wać)

 (1.1) pod­nieść alarm; ostrzec o nie­bez­pie­czeń­stwie; po­sta­wić w stan go­to­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Zaalokować

roz­dzie­lić środ­ki na różne cele; alo­ko­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. alo­ko­wać)

 (1.1) przez­na­czyć lub przy­dzie­lić okre­ślo­ne za­so­by, środ­ki albo osoby do kon­kret­ne­go celu, miej­sca lub za­da­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaalpejski

le­żą­cy, znaj­du­ją­cy się za Al­pa­mi


przy­miot­nik

 (1.1) po­ło­żo­ny po dru­giej (prze­ciw­nej) stro­nie Alp


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaanektowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­nek­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaanektować

1. do­ko­nać anek­sji, przy­łą­czyć siłą obce te­ry­to­ria do włas­ne­go pań­stwa;
2. książ­ko­wo: zająć coś, za­brać zwy­kle bez zgody do­tych­cza­so­wych użyt­kow­ni­ków, np. za­a­nek­to­wać dom


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. anek­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|anek­to­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaangażowanie

1. za­trud­nić kogoś;
2. za­an­ga­żo­wać się: wziąć ak­tyw­ny (głów­nie emo­cjo­nal­nie) udział w ja­kimś dzia­ła­niu, przed­sięw­zię­ciu, pracy, pro­jek­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa osoby, która się w coś an­ga­żu­je

 (1.2) ekon. księg. suma wy­ko­na­nych wy­dat­ków bu­dże­to­wych i pod­ję­tych zo­bo­wią­zań krót­ko­ter­mi­no­wych

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­an­ga­żo­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaangażowany

1. za­trud­nić kogoś;
2. za­an­ga­żo­wać się: wziąć ak­tyw­ny (głów­nie emo­cjo­nal­nie) udział w ja­kimś dzia­ła­niu, przed­sięw­zię­ciu, pracy, pro­jek­cie


przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) ma­ją­cy udział w two­rze­niu cze­goś, od­da­ny spra­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaangażować

1. za­trud­nić kogoś;
2. za­an­ga­żo­wać się: wziąć ak­tyw­ny (głów­nie emo­cjo­nal­nie) udział w ja­kimś dzia­ła­niu, przed­sięw­zię­ciu, pracy, pro­jek­cie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­trud­nić, przy­jąć do pracy

 (1.2) włą­czyć kogoś lub coś w dzia­ła­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­an­ga­żo­wać się

 (2.1) za­in­we­sto­wać w coś dużo czasu lub ener­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaanimowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­ni­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaanimować

ani­mo­wać, za­ni­mo­wać;
1. po­bu­dzić do dzia­ła­nia, do dzia­łal­no­ści w czymś, za­chę­cić do cze­goś, oży­wić;
2. po­ru­szyć ku­kieł­ka­mi w te­a­trzy­ku lal­ko­wym;
3. na­ry­so­wać lub wy­ko­nać zdję­cia do filmu ry­sun­ko­we­go;
4. stwo­rzyć ru­cho­me obra­zy za po­mo­cą kom­pu­te­ra


cza­sow­nik

 (1.1) za­chę­cić, skło­nić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaanonsować

za­po­wie­dzieć czy­jeś przy­by­cie; wy­mie­nić naz­wi­sko osoby wcho­dzą­cej; za­mel­do­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. anon­so­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|anon­so­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­a­non­so­wać się (ndk. anon­so­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|anon­so­wać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaaplikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­pli­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaaplikować

podać komuś coś, np: za­a­pli­ko­wać lek


Źródła:

SJP.pl

Zaaportowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­por­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaaprobowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ra­że­nie zgody, ak­cep­ta­cji, apro­ba­ty


Źródła:

Wiktionary

Zaaprobować

1. za­ak­cep­to­wać coś;
2. wy­ra­zić na coś zgodę


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wy­ra­zić apro­ba­tę, uznać coś za słusz­ne, godne po­par­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaaprowidować

daw­niej: za­o­pa­trzyć w ar­ty­ku­ły pier­wszej po­trze­by, zwła­szcza w żyw­ność; za­pro­wi­do­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaaprowizować

za­a­pro­wi­do­wać; prze­sta­rza­le:
1. zająć się apro­wi­za­cją (za­o­pa­try­wa­niem ludzi w nie­zbęd­ne ar­ty­ku­ły, zwła­szcza w żyw­ność, w ja­kimś trud­nym cza­sie);
2. za­a­pro­wi­do­wać się - za­o­pa­trzyć się w nie­zbęd­ne ar­ty­ku­ły, zwła­szcza w żyw­ność


Źródła:

SJP.pl

Zaaranżować

przy­go­to­wać, za­pla­no­wać spot­ka­nie lub sy­tu­a­cję


Źródła:

SJP.pl

Zaaresztowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­resz­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaasfaltowywać

po­kry­wać as­fal­tem


Źródła:

SJP.pl

Zaatakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­ta­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaatakować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ata­ko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ata­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaatlantycki

le­żą­cy, znaj­du­ją­cy się za At­lan­ty­kiem


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. znaj­du­ją­cy się za Oce­a­nem At­lan­tyc­kim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaawansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­a­wan­so­wać.

 (1.2) sto­pień, w jakim coś jest roz­wi­nię­te, po­su­nię­te na­przód lub osią­gnię­te


Źródła:

Wiktionary

Zaawansowany

książ­ko­wo: osoba ma­ją­ca już doś­wiad­cze­nie w ja­kiejś dzie­dzi­nie


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w dal­szej fazie roz­wo­ju

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek ma­ją­cy pewną wie­dzę i doś­wiad­cze­nie w danej dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaawansowywać

daw­niej:
1. wy­pła­cać pewną kwotę na po­czet więk­szej sumy; dawać za­licz­kę;
2. za­a­wan­so­wy­wać się - za­ga­lo­po­wy­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zaawizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. awi­zo­wać)

 (1.1) urz. wy­sta­wić awizo; for­mal­nie po­wia­do­mić o na­dej­ściu prze­sył­ki

 (1.2) po­in­for­mo­wać o czymś w spo­sób ofi­cjal­ny

 (1.3) bank. fi­nans. ofi­cjal­nie zgło­sić za­miar do­ko­na­nia ope­ra­cji fi­nan­so­wej

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­a­wi­zo­wać się (ndk. awi­zo­wać się)

 (2.1) zo­stać za­a­wi­zo­wa­nym


Źródła:

Wiktionary

Zaazotować

na­sy­cić azo­tem; na­a­zo­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaałtajski

le­żą­cy, znaj­du­ją­cy się za Ał­ta­jem (gó­ra­mi lub re­pu­bli­ką)


Źródła:

SJP.pl

Zababa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­su­mer. bóg wojny, pa­tron mia­sta Kisz


Za­ba­ba – w mi­to­lo­gii me­zo­po­tam­skiej bóg opie­kuń­czy po­ło­żo­ne­go w pół­noc­nej Ba­bi­lo­nii mia­sta Kisz. Jego kult jest zaś­wiad­czo­ny już od okre­su wczes­no­dy­na­stycz­ne­go. W lo­kal­nej tra­dy­cji mia­sta Kisz żoną Za­ba­by była Inan­na, a kult Inan­ny z Kisz był waż­nym do­dat­ko­wym kul­tem tej bo­gi­ni.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zababrać

po­bru­dzić


Źródła:

SJP.pl

Zabaczyć

cza­sow­nik

 (1.1) ku­ja­wy. za­pom­nieć


Źródła:

Wiktionary

Zabaglione

[czy­taj: za­bal­jo­ne] za­ba­io­ne, za­ba­jo­ne, sa­ba­y­on;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owo­co­we­go, po­da­wa­ny na cie­pło;
2. lody wa­ni­lio­we z al­ko­ho­lem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ski deser z żół­tek, cukru i słod­kie­go wina;

 (1.2) kulin. lody o smaku wa­ni­lio­wym z do­dat­kiem al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabagniać

1. czy­nić coś ba­gni­stym;
2. gmat­wać ja­kieś spra­wy, za­nied­by­wać


Źródła:

SJP.pl

Zabagniony

1. uczy­nić coś ba­gni­stym;
2. zag­mat­wać ja­kieś spra­wy, za­nied­bać


Źródła:

SJP.pl

Zabagnić

1. uczy­nić coś ba­gni­stym;
2. zag­mat­wać ja­kieś spra­wy, za­nied­bać


Źródła:

SJP.pl

Zabaione

[czy­taj: za­ba­jo­ne] za­ba­glio­ne, za­ba­jo­ne, sa­ba­y­on;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owo­co­we­go, po­da­wa­ny na cie­pło;
2. lody wa­ni­lio­we z al­ko­ho­lem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ski deser z żół­tek, cukru i słod­kie­go wina;

 (1.2) kulin. lody o smaku wa­ni­lio­wym z do­dat­kiem al­ko­ho­lu


Za­ba­io­ne (wym. „za­ba­jo­ne”), hi­pe­ryzm za­ba­glio­ne (wym. „za­ba­lio­ne”) – tra­dy­cyj­ny wło­ski deser przy­go­to­wy­wa­ny z trzech skład­ni­ków: żół­tek jaj, cukru i słod­kie­go wina, ubi­ja­nych i jed­no­cze­śnie ostroż­nie ogrze­wa­nych aż do lek­kie­go zgęst­nie­nia. W za­leż­no­ści od pro­por­cji skład­ni­ków ma kon­sy­sten­cję gęst­szą lub rzad­szą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabajerować

po­spo­li­cie: opo­wie­dzieć nie­praw­dę, prze­sa­dzić w opo­wia­da­niu czę­sto w celu za­im­po­no­wa­nia komuś


Źródła:

SJP.pl

Zabajkale

kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. gór­ska kra­i­na w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, po­ło­żo­na mię­dzy Baj­ka­łem na za­cho­dzie a środ­ko­wym bie­giem Olek­my i po­łą­cze­niem Szył­ki i Ar­gu­nu na wscho­dzie


Za­baj­ka­le (ros.: Забайкалье, "Za­baj­kal­je") – gór­ska kra­i­na w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji na wschód od je­zio­ra Baj­kał. Roz­cią­ga się pra­wie 1000 km mię­dzy Gó­ra­mi Pa­tom­ski­mi i Pół­noc­no­baj­kal­ski­mi na pół­no­cy a gra­ni­cą Rosji z Mon­go­lią i Chi­na­mi na po­łud­niu oraz ponad 1000 km mię­dzy Baj­ka­łem na za­cho­dzie a po­łą­cze­niem Szył­ki i Ar­gu­nu na wscho­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabajkalski

→ Za­baj­ka­le


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Za­baj­ka­lem, do­ty­czą­cy Za­baj­ka­la

 (1.2) po­ło­żo­ny na wschód od Baj­ka­łu


Patrz:Zabajkale

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabajone

[czy­taj: za­bal­jo­ne] za­ba­io­ne, za­ba­glio­ne, sa­ba­y­on;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owo­co­we­go, po­da­wa­ny na cie­pło;
2. lody wa­ni­lio­we z al­ko­ho­lem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ski deser z żół­tek, cukru i słod­kie­go wina;

 (1.2) kulin. lody o smaku wa­ni­lio­wym z do­dat­kiem al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabajtlować

po­tocz­nie: mó­wiąc wpro­wa­dzić kogoś w błąd, otu­ma­nić; zbajt­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zabajtlowywać

mó­wiąc, wpro­wa­dzać kogoś w błąd; otu­ma­niać, ba­ła­mu­cić


Źródła:

SJP.pl

Zabalansować

1. za­chwiać się, prze­chy­lić się w różne stro­ny w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi;
2. po­tocz­nie: zręcz­nie wy­mi­nąć przesz­ko­dy, prze­chy­la­jąc ciało w różne stro­ny


Źródła:

SJP.pl

Zabaleta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zabalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ba­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zabalować

1. spę­dzić zbyt wiele czasu na za­ba­wie;
2. być gdzieś bar­dzo długo


Źródła:

SJP.pl

Zabalsamować

za­bez­pie­czyć zwło­ki przed roz­kła­dem za po­mo­cą środ­ków kon­ser­wu­ją­cych; na­bal­sa­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zabandażować

owi­nąć ban­da­żem


Źródła:

SJP.pl

Zabandziuczyć

re­gio­nal­nie: wpaść w gniew, roz­zło­ścić się; za­bun­dziu­czyć się, za­buń­dziu­czyć się, za­gnie­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zabaniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od za­ba­niak


Źródła:

Wiktionary

Zabaniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na po­dusz­ka


Źródła:

Wiktionary

Zabaraszkować

rzad­ko: za­ba­wić się tro­chę; po­ba­rasz­ko­wać, po­do­ka­zy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zabardowice

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Oława


Za­bar­do­wi­ce ( "Se­if­fers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Oława.

Wieś znaj­du­je się 5 ki­lo­me­trów od Oławy. Wieś ma po­wierzch­nię 755,29 ha.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabartowo

wieś w Pol­sce


Za­bar­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Więc­bork.

Od XIV wieku wieś jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Ja­ku­ba Apo­sto­ła.

Wieś du­chow­na, włas­ność ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie na­kiel­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabarwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bar­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zabarwiać

na­da­wać komuś, cze­muś kolor


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bar­wić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­bar­wić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabarwica

owad na­le­żą­cy do rzędu wiel­kos­krzy­dłych; ży­le­ni­ca nad­wod­na


Źródła:

SJP.pl

Zabarwienie

na­da­nie barwy cze­muś/komuś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bar­wić.

 (1.2) barwa, ko­lo­ryt

 (1.3) przen. cha­rak­ter cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabarwić

nadać cze­muś, komuś kolor


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bar­wiać)

 (1.1) nadać cze­muś barwę

 (1.2) książk. przen. nadać cze­muś pe­wien cha­rak­ter, ton

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­bar­wić się (ndk. za­bar­wiać się)

 (2.1) na­brać ja­kiejś barwy

 (2.2) książk. przen. przy­brać jakiś cha­rak­ter, na­strój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabarykadowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ba­ry­ka­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zabarykadować

1. zbu­do­wać ba­ry­ka­dę;
2. za­ta­ra­so­wać drogę lub do­stęp do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zabarłożyć

po­tocz­nie:
1. zo­stać gdzieś zbyt długo;
2. za­śmie­cić, za­bru­dzić ja­kieś miej­sce


Źródła:

SJP.pl

Zabasować

1. po­tocz­nie: zaś­pie­wać basem; wydać głos o ni­skim tonie;
2. po­tocz­nie: zaw­tó­ro­wać, za­a­kom­pa­nio­wać;
3. prze­sta­rza­le: po­ta­knąć, schle­bić komuś


Źródła:

SJP.pl

Zabatożyć

zabić bijąc ba­to­giem


Źródła:

SJP.pl

Zabawa

1. spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, na któ­rym się tań­czy, roz­gry­wa róż­no­rod­ne gry lub tur­nie­je; bal;
2. czyn­no­ści spra­wia­ją­ce przy­jem­ność, ba­wią­ce, poz­wa­la­ją­ce miło spę­dzać czas; roz­ryw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół czyn­no­ści, które wy­ko­nu­je się dla przy­jem­no­ści i wy­wo­ła­nia za­do­wo­le­nia

 (1.2) spot­ka­nie to­wa­rzy­skie z za­ba­wą (1.1)

 (1.3) przen. nie­wy­daj­na, przy­no­szą­ca mi­zer­ne re­zul­ta­ty praca


Za­ba­wa – ak­tyw­ność słu­żą­ca roz­ryw­ce, się­ga­ją­ca naj­głęb­szych po­cząt­ków ludz­ko­ści. Z an­tro­po­lo­gicz­ne­go punk­tu wi­dze­nia nie ist­nie­je spo­łecz­ność (kul­tu­ra, cy­wi­li­za­cja), któ­rej człon­ko­wie nie zna­li­by za­ba­wy. Za­ba­wa może rów­nież słu­żyć edu­ka­cji („nauka przez za­ba­wę”), czego do­wo­dem mogą być róż­ne­go ro­dza­ju edu­ka­cyj­ne gry kom­pu­te­ro­we oraz "edu­ta­in­ment".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabawczarski

prze­sta­rza­łe: za­baw­kar­ski


Źródła:

SJP.pl

Zabaweczka

zdrob­nie­nie od: za­baw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: za­baw­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawiacz

po­tocz­nie: osoba ba­wią­ca, roz­śmie­sza­ją­ca kogoś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która za­ba­wia in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ba­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zabawiać

1. zaj­mo­wać kogoś do­star­cza­jąc mu roz­ryw­ki;
2. spę­dzać gdzieś pe­wien czas


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ba­wić)

 (1.1) uprzy­jem­niać czas, do­star­cza­jąc roz­ryw­ki

 (1.2) spę­dzać czas

 (1.3) od­wra­cać czy­jąś uwagę po­przez roz­ryw­kę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­ba­wiać się (dk. za­ba­wić się)

 (2.1) bawić się przez pe­wien czas

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­ba­wiać się

 (3.1) robić coś dla przy­jem­no­ści

 (3.2) eufem. upra­wiać seks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawić

1. zająć kogoś do­star­cza­jąc mu roz­ryw­ki;
2. spę­dzić gdzieś pe­wien czas


Źródła:

SJP.pl

Zabawka

1. przed­miot słu­żą­cy do za­ba­wy;
2. przed­miot, któ­re­go uży­wa­nie spra­wia komuś przy­jem­ność;
3. ozdo­ba cho­in­ko­wa;
4. osoba po­zo­sta­ją­ca cał­ko­wi­cie pod czy­imś wpły­wem; ma­rio­net­ka;
5. coś, czego nie trak­tu­je się po­waż­nie; igrasz­ka;
6. coś nie­ma­ją­ce­go zna­cze­nia, nie­spra­wia­ją­ce­go trud­no­ści; igrasz­ka, bła­host­ka, drob­nost­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzecz słu­żą­ca do za­ba­wy;


Za­baw­ka – przed­miot wy­ko­na­ny głów­nie do celów za­ba­wo­wych, przez­na­czo­ny do użyt­ku za­rów­no przez dzie­ci, jak i osoby do­ro­słe (w pew­nych oko­licz­no­ściach) oraz dla zwie­rząt. Za­baw­ka pełni wiele ról, od do­star­cza­nia roz­ryw­ki, po­przez naukę włas­no­ści, koń­cząc na funk­cji edu­ka­cyj­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabawkarka

→ za­baw­karz


Patrz:zabawkarz

Źródła:

SJP.pl

Zabawkarski

do­ty­czą­cy za­baw­kar­stwa, wy­ro­bu za­ba­wek dla dzie­ci; za­baw­czar­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­baw­kar­stwem, do­ty­czą­cy za­baw­kar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawkarstwo

pro­jek­to­wa­nie i pro­duk­cja za­ba­wek; prze­mysł za­baw­kar­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na zwią­za­na z wy­ro­bem za­ba­wek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawkarz

męż­czyz­na wyt­wa­rza­ją­cy za­baw­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. osoba wy­ra­bia­ją­ca za­baw­ki dzie­cię­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawkowo-Papierniczy

sklep sprze­da­ją­cy za­baw­ki i ar­ty­ku­ły pa­pier­ni­cze


Źródła:

SJP.pl

Zabawkowy

przy­miot­nik od: za­baw­ka


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) do za­ba­wy

 (1.2) przest. błahy, nie ma­ją­cy zna­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób za­baw­ny


Źródła:

Wiktionary

Zabawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­baw­nie


Źródła:

SJP.pl

Zabawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­baw­ny; bar­dziej za­baw­ny


Źródła:

SJP.pl

Zabawniś

osoba za­baw­na, dow­cip­na, roz­śmie­sza­ją­ca oto­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zabawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­baw­ne


Źródła:

Wiktionary

Zabawny

wy­wo­łu­ją­cy śmiech


przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy ro­zba­wie­nie, śmiech

 (1.2) o we­so­łym uspo­so­bie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawowicz

osoba bio­rą­ca udział w za­ba­wie; mi­ło­śnik zabaw


Źródła:

SJP.pl

Zabawowiczka

ko­bie­ta bio­rą­ca udział w za­ba­wie; mi­ło­śnicz­ka zabaw


Źródła:

SJP.pl

Zabawowy

przy­miot­nik od: za­ba­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­ba­wą, do­ty­czą­cy za­ba­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabawski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zabazgrać

za­peł­nić ze­szyt, kart­kę itp. baz­gro­ła­mi


Źródła:

SJP.pl

Zabazgrolić

za­peł­nić ze­szyt, kart­kę itp. baz­gro­ła­mi; za­baz­grać


Źródła:

SJP.pl

Zabazgrywać

ry­so­wać baz­gro­ły


Źródła:

SJP.pl

Zabałaganić

1. zro­bić ba­ła­gan;
2. nie­po­trzeb­nie się czymś zająć lub zo­stać gdzieś zbyt długo


Źródła:

SJP.pl

Zabałamucać

1. po­tocz­nie: spę­dzać gdzieś zbyt wiele czasu;
2. daw­niej: wpro­wa­dzać kogoś w błąd; zwo­dzić, oma­miać, oba­ła­mu­cać


Źródła:

SJP.pl

Zabałamucić

spę­dzić gdzieś zbyt wiele czasu


Źródła:

SJP.pl

Zabeczany

za­pła­ka­ny


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od za­be­czeć

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) z wi­docz­ny­mi zna­ka­mi be­cze­nia, cią­gle be­czą­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabeczeć

1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach: wydać prze­cią­gły, niski, no­so­wy głos;
2. wy­buch­nąć pła­czem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. be­czeć)

 (1.1) o zwie­rzę­tach wydać be­kli­wy głos

 (1.2) wy­buch­nąć pła­czem

 (1.3) za­fał­szo­wać, brzyd­ko zaś­pie­wać

 (1.4) o in­stru­men­cie wydać ję­kli­wy dźwięk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabeczkować

zam­knąć jakiś pro­dukt w becz­ce


Źródła:

SJP.pl

Zabejcować

po­kryć bejcą


Źródła:

SJP.pl

Zabetonować

zalać lub umoc­nić coś be­to­nem


Źródła:

SJP.pl

Zabetonowywać

za­le­wać lub umac­niać be­to­nem


Źródła:

SJP.pl

Zabezpieczający

1. za­pew­niać ochro­nę przed czymś nie­bez­piecz­nym lub szkod­li­wym;
2. czy­nić bez­piecz­nym;
3. za­pew­niać utrzy­ma­nie się cze­goś w do­tych­cza­so­wym sta­nie;
4. za­pew­niać komuś środ­ki do życia;
5. za­pew­niać za­spo­ko­je­nie ro­szcze­nia lub wy­ko­na­nie kary;
6. zaj­mo­wać de­cyz­ją władz ja­kieś przed­mio­ty


Źródła:

SJP.pl

Zabezpieczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bez­pie­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zabezpieczać

1. za­pew­niać ochro­nę przed czymś nie­bez­piecz­nym lub szkod­li­wym;
2. czy­nić bez­piecz­nym;
3. za­pew­niać utrzy­ma­nie się cze­goś w do­tych­cza­so­wym sta­nie;
4. za­pew­niać komuś środ­ki do życia;
5. za­pew­niać za­spo­ko­je­nie ro­szcze­nia lub wy­ko­na­nie kary;
6. zaj­mo­wać de­cyz­ją władz ja­kieś przed­mio­ty


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) za­pew­niać ochro­nę przed czymś nie­bez­piecz­nym lub szkod­li­wym

 (1.2) czy­nić bez­piecz­nym

 (1.3) za­pew­niać utrzy­ma­nie się cze­goś w do­tych­cza­so­wym sta­nie

 (1.4) za­pew­niać komuś środ­ki do życia

 (1.5) za­pew­niać za­spo­ko­je­nie ro­szcze­nia lub wy­ko­na­nie kary

 (1.6) zaj­mo­wać de­cyz­ją władz ja­kieś przed­mio­ty

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) za­pew­niać sobie ochro­nę przed czymś nie­bez­piecz­nym lub szkod­li­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabezpieczenie

1. to, co za­bez­pie­cza;
2. to, co sta­no­wi gwa­ran­cję wy­pła­cal­no­ści lub do­trzy­ma­nia umowy;
3. ogół środ­ków i przed­sięw­zięć wspie­ra­ją­cych woj­sko pod­czas dzia­łań bo­jo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co chro­ni przed czymś

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bez­pie­czyć.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabezpieczeniowy

→ za­bez­pie­cze­nie


Patrz:zabezpieczenie

Źródła:

SJP.pl

Zabezpieczyć

1. za­pew­nić ochro­nę przed czymś nie­bez­piecz­nym lub szkod­li­wym;
2. uczy­nić bez­piecz­nym;
3. za­pew­nić utrzy­ma­nie się cze­goś w do­tych­cza­so­wym sta­nie;
4. za­pew­nić komuś środ­ki do życia;
5. za­pew­nić za­spo­ko­je­nie ro­szcze­nia lub wy­ko­na­nie kary;
6. zająć de­cyz­ją władz ja­kieś przed­mio­ty


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bez­pie­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­bez­pie­czać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­bez­pie­czyć się (ndk. za­bez­pie­czać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­bez­pie­czać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabełgotać

po­wie­dzieć coś niez­ro­zu­mia­le; za­beł­ko­tać


Źródła:

SJP.pl

Zabełkotać

po­wie­dzieć coś nie­wy­raź­nie albo bez sensu


Źródła:

SJP.pl

Zabełków

wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krzy­ża­no­wi­ce


Za­beł­ków (niem. "Za­bel­kau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krzy­ża­no­wi­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabełtać

za­mie­szać, za­mą­cić


Źródła:

SJP.pl

Zabiadolić

po­tocz­nie: bia­do­ląc, odez­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zabiał

rozt­wór cukru słu­żą­cy w cu­krow­nict­wie do za­bie­la­nia


Źródła:

SJP.pl

Zabicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ode­bra­nie życia czło­wie­ko­wi lub zwie­rzę­ciu

 (1.2) przen. przer­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści lub zja­wi­ska

 (1.3) zam­knię­cie cze­goś przy po­mo­cy młot­ka i gwoź­dzi


Źródła:

Wiktionary

Zabiec

1. bie­gnąc, do­trzeć gdzieś;
2. bie­gnąc, za­blo­ko­wać komuś lub cze­muś do­stęp do dal­szej drogi


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bie­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­bie­gać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabieg

1. dzia­ła­nie pod­ję­te w okre­ślo­nym celu;
2. śro­dek za­rad­czy prze­ciw­dzia­ła­ją­cy ni­szcze­niu się cze­goś;
3. dzia­ła­nie le­kar­skie ma­ją­ce na celu za­po­bie­gnię­cie cho­ro­bie lub prze­ciw­dzia­ła­nie jej skut­kom;
4. po­tocz­nie: przer­wa­nie ciąży; abor­cja, skro­ban­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzia­ła­nie w okre­ślo­nym celu

 (1.2) med. czyn­ność wy­ko­ny­wa­na przez le­ka­rza lub pie­lę­gniar­kę słu­żą­ca po­mo­cy pa­cjen­to­wi,

 (1.3) eufem. abor­cja

 (1.4) bud. miej­sce na scho­dach, w któ­rym zmie­nia się kie­ru­nek scho­dze­nia


Za­bieg – ro­dzaj czyn­no­ści me­dycz­nej słu­żą­cej dia­gno­zo­wa­niu, pro­fi­lak­ty­ce, a prze­de wszyst­kim le­cze­niu pa­cjen­ta. Czyn­ność taka może być wy­ko­ny­wa­na za­rów­no ręcz­nie, jak i przy po­mo­cy skom­pli­ko­wa­nej apa­ra­tu­ry me­dycz­nej i na­rzę­dzi.

We­dług tej de­fi­ni­cji za­bie­giem są za­rów­no: de­zyn­fek­cja otar­cia na­skór­ka, pro­sta iniek­cja, czy zimny okład, jak i tran­splan­ta­cja serca czy za­ło­że­nie im­plan­tu słu­cho­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabieganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bie­gać.

 (1.2) pot. ko­ło­wrót, go­nie­nie za czymś


Źródła:

Wiktionary

Zabiegany

zmę­czyć bie­ga­niem


Źródła:

SJP.pl

Zabiegać

zmę­czyć bie­ga­niem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­biec, za­bie­gnąć)

 (1.1) bie­gnąc, przy­by­wać gdzie

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) czy­nić sta­ra­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabiegi

1. dzia­ła­nie pod­ję­te w okre­ślo­nym celu;
2. śro­dek za­rad­czy prze­ciw­dzia­ła­ją­cy ni­szcze­niu się cze­goś;
3. dzia­ła­nie le­kar­skie ma­ją­ce na celu za­po­bie­gnię­cie cho­ro­bie lub prze­ciw­dzia­ła­nie jej skut­kom;
4. po­tocz­nie: przer­wa­nie ciąży; abor­cja, skro­ban­ka


Za­bie­gi ( Забегі; Забеги) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Bud­sław.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabiegnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bie­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­bie­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zabiegowiec

śro­do­wi­sko­wo: le­karz wy­ko­nu­ją­cy za­bie­gi ope­ra­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl

Zabiegowy

przy­miot­nik od: za­bieg


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­bie­giem, do­ty­czą­cy za­bie­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabiegówka

po­tocz­nie: po­mie­szcze­nie, w któ­rym wy­ko­ny­wa­ne są za­bie­gi le­kar­skie


Źródła:

SJP.pl

Zabiegły

1. bie­gnąc, do­trzeć gdzieś;
2. bie­gnąc, za­blo­ko­wać komuś lub cze­muś do­stęp do dal­szej drogi


Źródła:

SJP.pl

Zabielacz

coś, co do­da­je bia­łe­go ko­lo­ru, np. za­bie­lacz do kawy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­szek do­da­wa­ny do kawy lub her­ba­ty za­miast mleka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bie­lać.


Za­bie­la­nie po­le­ga na ze­bra­niu (obro­bie­niu, osz­li­fo­wa­niu, fre­zo­wa­niu) mi­ni­mal­nej ilo­ści me­ta­lu po to, by wy­rów­nać po­wierzch­nię. Jeśli ele­ment jest kuty czy od­le­wa­ny, to za­bie­la­nie sto­su­je się w miej­scach, gdzie za­le­ży nam na pła­skiej po­wierzch­ni.

Naj­czę­ściej sto­so­wa­ne jest przy obrób­ce twar­dych me­ta­li, gdy nie można prze­pro­wa­dzić obrób­ki zgrub­nej, np. po na­try­sku plaz­mo­wym przy re­ge­ne­ra­cji czo­pów wałów kor­bo­wych sil­ni­ków, kor­pu­sów kru­sza­rek dy­na­micz­nych i po­wierzch­ni pod uszczel­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zabielały

taki, który za­bie­lał


Źródła:

SJP.pl

Zabielica

za­bie­li­ca po­krzy­wo­wa - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny za­bie­li­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zabielicowate

o ce­chach za­bie­li­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Źródła:

SJP.pl

Zabielicowaty

o ce­chach za­bie­li­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Źródła:

SJP.pl

Zabielić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) dodać do pro­duk­tu mąkę, mleko lub jego po­chod­ne


Źródła:

Wiktionary

Zabielski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabierakowy

przy­miot­nik od: za­bie­rak


Źródła:

SJP.pl

Zabieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zabierać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­brać)

 (1.1) brać coś od kogoś, po­zba­wiać kogoś cze­goś

 (1.2) idąc lub jadąc do­kądś, brać coś lub kogoś ze sobą

 (1.3) prze­no­sić coś w inne miej­sce, usu­wać coś z ja­kie­goś miej­sca

 (1.4) pro­wa­dzić kogoś gdzieś bez jego woli

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­bie­rać się (dk. za­brać się)

 (2.1) za­czy­nać coś robić, przy­go­to­wy­wać się do ro­bie­nia cze­goś

 (2.2) pot. wy­cho­dzić, wy­jeż­dżać skądś

 (2.3) pot. iść lub je­chać z kimś

 (2.4) pot. po­dry­wać, su­ge­ro­wać in­tym­ny kon­takt


Źródła:

Wiktionary

Zabierka

1. wy­ro­bi­sko pow­sta­ją­ce przy wy­bie­ra­niu po­kła­du sy­ste­mem fi­la­ro­wym; spo­sób wy­bie­ra­nia węgla;
2. ma­szy­na do ła­do­wa­nia i prze­no­sze­nia ko­pa­li­ny uży­tecz­nej ze złoża udo­stęp­nio­ne­go i przy­go­to­wa­ne­go do ek­splo­a­ta­cji


Za­bier­ka – wy­ro­bi­sko po­dziem­ne ek­splo­a­ta­cyj­ne o wą­skim przod­ku, rzędu od 3 do 8 me­trów. Wy­so­kość za­bier­ki nie prze­kra­cza 8 me­trów, naj­czę­ściej są to wy­ro­bi­ska o wy­so­ko­ści 5 me­trów.

Przy wy­ko­ny­wa­niu wy­ro­bisk za­bier­ko­wych kie­ru­nek drą­że­nia przod­ka jest pro­sto­pa­dły do kie­run­ku po­stę­pu fron­tu ek­splo­a­ta­cyj­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabierkowy

przy­miot­nik od: za­bier­ka


Źródła:

SJP.pl

Zabierowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zabierzewo

Za­bie­rze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Przy­bier­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zabierzowianin

miesz­ka­niec Za­bie­rzo­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zabierzowianka

miesz­kan­ka Za­bie­rzo­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zabierzowski

→ Za­bie­rzów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­bie­rzo­wem, do­ty­czą­cy Za­bie­rzo­wa


Patrz:Zabierzów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabierzów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabijacz

1. po­tocz­nie: za­bi­jacz czasu - coś, czym można się zająć dla za­bi­cia czasu;
2. daw­niej: za­bój­ca;
3. daw­niej w my­śli­stwie: pu­łap­ka na dzi­kie zwie­rzę w po­sta­ci spe­cjal­nej drew­nia­nej kłody


Źródła:

SJP.pl

Zabijający

→ za­bi­jać


Patrz:zabijać

Źródła:

SJP.pl

Zabijak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. za­bój­ca, mor­der­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zabijaka

czło­wiek o awan­tur­ni­czym uspo­so­bie­niu, buń­czucz­ny, czu­pur­ny; za­wa­dia­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na skłon­ny do wszczy­na­nia bójek i awan­tur


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bi­jać.


Źródła:

Wiktionary

Zabijanka

gra kom­pu­te­ro­wa po­le­ga­ją­ca na za­bi­ja­niu dużej licz­by prze­ciw­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Zabijać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zabić)

 (1.1) po­zba­wiać życia

 (1.2) na stałe zam­knąć za po­mo­cą młot­ka i gwoź­dzi

 (1.3) środ. in­form. za­koń­czyć dzia­ła­nie pro­gra­mu w spo­sób wy­mu­szo­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­bi­jać się (dk. zabić się)

 (2.1) tru­dzić się, do­pro­wa­dzać do utra­ty sił i zdro­wia

 (2.2) ode­brać sobie życie, po­peł­nić sa­mo­bój­stwo


Źródła:

Wiktionary

Zabijczyk

miesz­ka­niec Abu Zabi (mia­sta); Abu­za­bij­czyk


Źródła:

SJP.pl

Zabijka

miesz­kan­ka Abu Zabi (mia­sta); Abu­za­bij­ka


Źródła:

SJP.pl

Zabijski

do­ty­czą­cy mia­sta lub emi­ra­tu Abu Zabi; abu­za­bij­ski


Źródła:

SJP.pl

Zabisować

ode­grać, odś­pie­wać bis; pow­tó­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Zabita

ko­bie­ta za­bi­ta; mart­wa


Źródła:

SJP.pl

Zabitka

wada drew­na; mart­wi­ca bocz­na


Za­bit­ka, mart­wi­ca bocz­na – wada drew­na z grupy wad bu­do­wy. Jest to przy­ob­wo­do­wa war­stwa obu­mar­łe­go, zra­nio­ne­go drew­na, znaj­du­ją­ca się na pniu, pow­sta­ła w wy­ni­ku miej­sco­we­go zni­szcze­nia kam­bium na sku­tek: po­ża­ru, sil­ne­go na­sło­necz­nie­nia, dzia­ła­nia ni­skich tem­pe­ra­tur, usz­ko­dzeń wy­wo­ła­nych przez zwie­rzę­ta - os­my­ki­wa­nie (czem­cha­nie), spa­ło­wa­nie) lub czło­wie­ka oraz in­nych ura­zów me­cha­nicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabity

prze­sta­rza­łe: za­go­rza­ły, zaw­zię­ty


imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny

 (1.1) po­zba­wio­ny życia przez kogoś lub coś

 (1.2) miej­sce z utrud­nio­ną moż­li­wo­ścią doj­ścia / do­je­cha­nia

 (1.3) zam­knię­ty przez przy­bi­cie gwoź­dzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek po­zba­wio­ny życia po­przez za­bój­stwo, wy­pa­dek lub inną naglą przy­czy­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabiwakować

1. spę­dzić noc pod gołym nie­bem lub w na­mio­tach;
2. śro­do­wi­sko­wo: spę­dzić noc w pro­wi­zo­rycz­nym schro­nie­niu w ścia­nie skal­nej pod­czas dłu­giej wspi­nacz­ki


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bi­wa­ko­wać)

 (1.1) za­trzy­mać się na biwak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabiór

za­sięg upra­wia­nia ca­liz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zabić

1. po­zba­wić kogoś życia
2. wydać gło­śny dźwięk (o ze­ga­rze lub dzwo­nie)
3. za­sło­nić coś, przy­kry­wa­jąc coś deską i przy­bi­ja­jąc gwoź­dzie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­bi­jać.

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) do­ko­na­ny od|bić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zablagować

daw­niej: zmy­ślić, zeł­gać, wy­fan­taz­jo­wać; zbla­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Zablindować

okryć blin­da­mi


Źródła:

SJP.pl

Zablokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­blo­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zablokować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. blo­ko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|blo­ko­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­blo­ko­wać się (ndk. blo­ko­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|blo­ko­wać się.


Źródła:

Wiktionary

Zabluzgać

1. użyć wul­gar­ne­go słowa, prze­kląć; zbluź­nić, za­bluź­nić, bluz­gnąć, bluz­nąć;
2. zach­la­pać, za­pry­skać


Źródła:

SJP.pl

Zabluźnić

zbluź­nić;
1. po­wie­dzieć coś uwła­cza­ją­ce temu, co jest ogól­nie po­wa­ża­ne lub co jest przez re­li­gię uz­na­ne za świę­te;
2. użyć wul­gar­ne­go słowa, prze­kląć


Źródła:

SJP.pl

Zabobon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­pi­sy­wa­nie mocy nad­przy­ro­dzo­nej czemu lub komu

 (1.2) pot. nie­wła­ści­we lub nie­u­za­sad­nio­ne prze­ko­na­nie o czym


Źródła:

Wiktionary

Zabobonik

zdrob­nie­nie od: za­bo­bon


Źródła:

SJP.pl

Zabobonnik

rzad­ko: osoba prze­sąd­na, wie­rzą­ca w za­bo­bo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zabobonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osób wie­rzą­cych w za­bo­bo­ny


Źródła:

Wiktionary

Zabobonny

wie­rzą­cy w za­bo­bo­ny lub na nich opar­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wie­rzą­cy w za­bo­bo­ny

 (1.2) bę­dą­cy prze­ja­wem za­bo­bo­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabobrze

osied­le w Je­le­niej Górze


Za­bo­brze – część mia­sta, osied­le miesz­ka­nio­we w Je­le­niej Górze, po­ło­żo­ne nad rzeką Bóbr, wiel­ki ze­spół miesz­ka­nio­wy. Miesz­ka na nim około 30 ty­się­cy osób.

Pier­wszą część osied­la, w re­jo­nie ów­czes­nej ulicy Le­gnic­kiej, za­czę­to pro­jek­to­wać w 1960 r. W 1961 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaboczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Bi­sku­piz­na, Kraj­na, Ku­ja­wy Za­chod­nie, Lu­bel­szczyz­na pół­noc­no-za­chod­nia, Gniez­no, Chełm­ża. za­pom­nieć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­bo­czyć się

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spoj­rzeć na kogoś z wy­raź­ną zło­ścią lub gnie­wem

 (2.2) gw-pl|Gdów, Boch­nia. wy­ra­zić mi­mi­ką lub ge­sty­ku­la­cją gniew lub obra­zę

 (2.3) gw-pl|Gniez­no. za­my­ślić się

 (2.4) gw-pl|Dzier­ży­sła­wi­ce. o kro­wie: przy­szy­ko­wać się do ataku


Źródła:

Wiktionary

Zabojszcz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaboksować

po­tocz­nie: sto­czyć walkę bok­ser­ską


Źródła:

SJP.pl

Zabookować

[czy­taj: za­bu­ko­wać] za­re­zer­wo­wać miej­sce w po­cią­gu, sa­mo­lo­cie, ho­te­lu itp. lub pot­wier­dzić za­mó­wie­nie; za­bu­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaborca

1. pań­stwo, które do­ko­na­ło za­bo­ru, za­gar­nę­ło prze­mo­cą cudze te­ry­to­rium; oku­pant
2. daw­niej: ktoś, kto za­brał coś komuś; przy­wła­szczy­ciel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba przy­wła­szcza­ją­ca cudzą włas­ność

 (1.2) polit. pań­stwo anek­tu­ją­ce obce te­ry­to­rium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaborczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­bor­czy


Źródła:

Wiktionary

Zaborczość

dą­że­nie do do­ko­na­nia za­bo­ru, osią­gnię­cia dla sie­bie jak naj­wię­cej, chęć pod­po­rząd­ko­wa­nia sobie in­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest za­bor­cze; cecha tych, któ­rzy są za­bor­czy

 (1.2) polit. chęć za­wład­nię­cia te­ry­to­rium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaborczy

usi­łu­ją­cy uzy­skać dla sie­bie jak naj­wię­cej lub chcą­cy pod­po­rząd­ko­wać sobie kogo


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) usi­łu­ją­cy uzy­skać dla sie­bie jak naj­wię­cej ko­rzy­ści

 (1.2) taki, który chce pod­po­rząd­ko­wać sobie kogoś

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z za­bor­cą lub za­bo­ra­mi po­li­tycz­ny­mi, do­ty­czą­cy za­bor­cy lub za­bo­rów po­li­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaborek

naz­wi­sko


Za­bo­rek – część wsi Klo­now­ni­ca Mała w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Janów Pod­la­ski. Leży nad je­zio­rem, w oko­li­cy ulicy Ko­lo­nia.

Daw­niej sa­mo­dziel­na miej­sco­wość i gro­ma­da w gmi­nie Janów Pod­la­ski.

Do 2025 roku była to po­łud­nio­wa część Ja­no­wa Pod­la­skie­go. Wraz z odzy­ska­niem sta­tu­su mia­sta przez Janów Pod­la­ski 1 stycz­nia 2026 i okre­śle­niem gra­nic mia­sta, Za­bo­rek nie wszedł w skład mia­sta, sta­jąc się czę­ścią wsi Klo­now­ni­ca Mała.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaborgować

daw­niej: wziąć coś na kre­dyt; zbor­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Zabornia

1. wieś w Pol­sce;
2. osied­le w Gdań­sku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaborowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zaborowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zaborowski

→ Za­bo­rów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Zaborów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaborowy

→ za­bo­ry, → zabór


Patrz:zabory, → zabór

Źródła:

SJP.pl

Zaborski

→ Zabór


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Zabór

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabory

1. przy­wła­szcze­nie sobie cu­dzej włas­no­ści;
2. bez­praw­ne za­ję­cie ob­ce­go te­ry­to­rium;
3. te­ry­to­rium oku­po­wa­ne przez obce pań­stwo;
4. spra­wo­wa­nie wła­dzy na te­re­nie oku­po­wa­nym


Za­bo­ry (zie­mia za­bor­ska, kasz. "Zabòrë") – hi­sto­rycz­na nazwa po­łud­nio­wej czę­ści Ka­szub.

Nazwa od­no­si się do ziem po­ło­żo­nych "za bo­ra­mi (Tu­chol­ski­mi)", pa­trząc z daw­nych oś­rod­ków wła­dzy i ad­mi­ni­stra­cji świec­kiej i du­cho­wej (np. Gdań­ska). Hi­sto­rycz­nie zie­mia za­bor­ska obej­mo­wa­ła te­re­ny sta­rych pa­ra­fii Brusy, Wiele i Czersk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaboryszki

Za­bo­rysz­ki ( Žabariškės) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Szy­plisz­ki.

Do 25 czerw­ca 1952 roku miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Za­bo­rysz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zaborzanin

miesz­ka­niec Za­bo­ru (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zaborzanka

miesz­kan­ka Za­bo­ru (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zaborów

1. przy­wła­szcze­nie sobie cu­dzej włas­no­ści;
2. bez­praw­ne za­ję­cie ob­ce­go te­ry­to­rium;
3. te­ry­to­rium oku­po­wa­ne przez obce pań­stwo;
4. spra­wo­wa­nie wła­dzy na te­re­nie oku­po­wa­nym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaborówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zaborówiec

Za­bo­ró­wiec (niem. do 1918 r. "Wil­hems­ruh") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Wi­je­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na jest po­mię­dzy miej­sco­wo­ścia­mi Bren­no i Wło­sza­ko­wi­ca­mi.


Źródła:

Wikipedia

Zabradiażony

taki, który się za­bra­dia­żył; za­bra­dzia­żo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zabradiażyć

za­bra­dia­żyć się - włó­cząc się, zo­stać gdzieś dłu­żej niż na­le­ży; za­bra­dzia­żyć się


Źródła:

SJP.pl

Zabraknąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bra­knąć, bra­ko­wać)

 (1.1) nie być wy­star­cza­ją­cym

 (1.2) nie po­ja­wić się tam, gdzie na­le­ży być


Źródła:

Wiktionary

Zabrana

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny ro­dza­ju żeń­skie­go od cza­sow­ni­ka: za­brać


Źródła:

Wiktionary

Zabranianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bra­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zabraniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bro­nić)

 (1.1) nie poz­wa­lać, od­bie­rać prawo lub nie przyz­na­wać prawa do ro­bie­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zabranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­brać.


Źródła:

Wiktionary

Zabraniec

Za­bra­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Poś­więt­ne. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś szla­chec­ka Za­bra­ni­ce Czer­nia­ków po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie war­szaw­skim ziemi war­szaw­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zabrać

1. po­zba­wić kogoś cze­goś;
2. wziąć coś lub kogoś ze sobą w drogę; przy­jąć pa­sa­że­rów lub ła­du­nek;
3. prze­nieść w inne miej­sce;
4. za­brać się - roz­po­cząć wy­ko­na­nie cze­goś; wy­ru­szyć z osobą ja­dą­cą w tym samym kie­run­ku


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bie­rać)

 (1.1) zob. za­bie­rać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) przen. książk. spo­wo­do­wać śmierć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­brać się (ndk. za­bie­rać się)

 (3.1) zob. za­bie­rać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabrnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) brnąc, do­trzeć do trud­no do­stęp­ne­go lub nie­za­mie­rzo­ne­go miej­sca; za­pu­ścić się

 (1.2) przen. zna­leźć się w nie­ko­rzyst­nym po­ło­że­niu lub sy­tu­a­cji bez wyj­ścia; uwi­kłać się


Źródła:

Wiktionary

Zabrocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zabrodzie

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabrodzki

przy­miot­nik od: Za­bro­dzie


Źródła:

SJP.pl

Zabronienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bro­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zabroniony

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) taki, który jest ob­ję­ty za­ka­zem


Źródła:

Wiktionary

Zabronić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bra­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­bra­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zabrski

→ Za­brze; za­brzań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­brzem, do­ty­czą­cy Za­brza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabrudzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bru­dzić.

 (1.2) sub­stan­cja two­rzą­ca brud


Źródła:

Wiktionary

Zabrudzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bru­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­bru­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zabruk

tym­cza­so­we wy­peł­nie­nie ubyt­ku (dziu­ry) w na­wierzch­ni as­fal­to­wej kost­ką bru­ko­wą


Źródła:

SJP.pl

Zabruździć

po­ro­bić bru­zdy, przy­czy­nić się do pow­sta­nia bruzd - po­dłuż­nych za­głę­bień; po­bruź­dzić


Źródła:

SJP.pl

Zabrzanin

miesz­ka­niec Za­brza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­brza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Za­brza, uro­dzo­na w Za­brzu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabrzanka

miesz­kan­ka Za­brza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­brza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Za­brza, uro­dzo­na w Za­brzu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabrzański

→ Za­brze; zabr­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­brzem, do­ty­czą­cy Za­brza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabrze

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku;


Zo­bacz też: Za­brze w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Za­brze (niem.: do 1915 Za­brze, w la­tach 1915–1945 Hin­den­burg, Zo­brze) – mia­sto w Pol­sce na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ślą­skim, na Wy­ży­nie Ślą­skiej, nad rze­ka­mi Kłod­ni­cą i By­tom­ką. Leży na Gór­nym Ślą­sku w Gór­no­ślą­skim Okrę­gu Prze­my­sło­wym. Jest jed­nym z oś­rod­ków cen­tral­nych ko­nur­ba­cji gór­no­ślą­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabrząknięty

taki, który za­brząkł (za­brzą­knął)


Źródła:

SJP.pl

Zabrzęknięty

taki, który za­brząkł (za­brzę­knął); za­brzę­kły


Źródła:

SJP.pl

Zabrzękły

taki, który za­brząkł (za­brzę­knął); za­brzę­knię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zabsolutyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) filoz. na­da­nie cze­muś ab­so­lut­ne­go, bezwz­ględ­ne­go cha­rak­te­ru


Źródła:

Wiktionary

Zabsolutyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) nadać cze­muś ab­so­lut­ny, bezwz­ględ­ny cha­rak­ter


Źródła:

Wiktionary

Zabsurdalizować

1. pom­niej­szyć zna­cze­nie cze­goś;
2. spo­wo­do­wać, że coś sta­nie się ab­sur­dal­ne


Źródła:

SJP.pl

Zabuczeć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|bu­czeć.


Źródła:

Wiktionary

Zabudowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół bu­dyn­ków znaj­du­ją­cych się na okre­ślo­nym ob­sza­rze

 (1.2) szafy, półki, szaf­ki mon­to­wa­ne w po­mie­szcze­niu na stałe


Za­bu­do­wa – ze­spół bu­dyn­ków i in­nych obiek­tów bu­dow­la­nych zlo­ka­li­zo­wa­nych na danym te­re­nie. Po­ję­cie za­bu­do­wy jest ter­mi­nem wy­stę­pu­ją­cym w prze­pi­sach pla­ni­stycz­nych i tech­nicz­no-bu­dow­la­nych. Spo­sób kształ­to­wa­nia pro­jek­to­wa­nej za­bu­do­wy oraz jej pa­ra­me­try okre­śla miej­sco­wy plan za­go­spo­da­ro­wa­nia prze­strzen­ne­go lub de­cyz­ja o wa­run­kach za­bu­do­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zabudowania

grupa bu­dyn­ków ma­ją­cych zwy­kle zbli­żo­ne przez­na­cze­nie, kom­pleks bu­dyn­ków sto­ją­cych na te­re­nie ja­kiejś po­se­sji


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) grupa, kom­pleks bu­dyn­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabudowanie

bu­dy­nek wy­stę­pu­ją­cy z in­ny­mi o wspól­nym przez­na­cze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bu­do­wać.

 (1.2) bu­dy­nek, bu­dow­la sto­ją­ca na te­re­nie ja­kiejś po­se­sji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabudować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bu­do­wy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­bu­do­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zabudowańko

zdrob­nie­nie od: za­bu­do­wa­nie; za­bu­do­wan­ko


Źródła:

SJP.pl

Zabudowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bu­do­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zabudżetować

ująć w pla­nie fi­nan­so­wym (bu­dże­cie) na okre­ślo­ny czas


Źródła:

SJP.pl

Zabugować

[czy­taj: za­ba­go­wać] w in­for­ma­ty­ce: stwo­rzyć wiele błę­dów w pro­gra­mie kom­pu­te­ro­wym


Źródła:

SJP.pl

Zabujanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bu­jać.


Źródła:

Wiktionary

Zabujać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bujać)

 (1.1) za­ko­ły­sać, za­chwiać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­bu­jać się (ndk. bujać się)

 (2.1) za­ko­ły­sać się, za­chwiać się

 (2.2) pot. przen. za­ko­chać się


Źródła:

Wiktionary

Zabukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bu­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zabukować

za­re­zer­wo­wać miej­sce w po­cią­gu, sa­mo­lo­cie, ho­te­lu itp. lub pot­wier­dzić za­mó­wie­nie; za­bo­o­ko­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­re­zer­wo­wać miej­sce w sa­mo­lo­cie, po­cią­gu, ho­te­lu itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabuksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­buk­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zabuksować

o ko­łach sa­mo­cho­du: wie­lo­krot­nie obró­cić się w miej­scu


Źródła:

SJP.pl

Zabulon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) hist. etn. nazwa jed­ne­go z daw­nych ple­mię­e­mion Iz­ra­e­la

 (2.2) hist. geogr. jeden z re­gio­nów Iz­ra­e­la w pół­noc­nej czę­ści tego kraju


Zo­bacz też: Za­bu­lon – imię mę­skie.

Za­bu­lon, Ze­bu­lon (hebr. זבולון) – po­stać bi­blij­na z Księ­gi Ro­dza­ju.

Był szó­stym synem Ja­ku­ba i Lei. Za­ło­ży­ciel jed­ne­go z dwu­na­stu ple­mion Iz­ra­e­la.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zabulonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Za­bu­lo­na


Źródła:

Wiktionary

Zaburczeć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wydać dźwięk po­dob­ny do war­cze­nia


Źródła:

Wiktionary

Zaburtowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żegl. taki, który znaj­du­je się za burtą


Źródła:

Wiktionary

Zaburzający

→ za­bu­rzać


Patrz:zaburzać

Źródła:

SJP.pl

Zaburzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­bu­rzyć)

 (1.1) po­wo­do­wać za­kłó­ce­nie czyn­no­ści cze­goś; wy­wo­ły­wać nie­pra­wi­dło­wo­ści w dzia­ła­niu

 (1.2) wpro­wa­dzać za­mie­sza­nie


Źródła:

Wiktionary

Zaburzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­pra­wi­dło­wość w dzia­ła­niu cze­goś po­wo­du­ją­ca od­chy­le­nie od okre­ślo­nej normy


Źródła:

Wiktionary

Zaburzony

taki, u któ­re­go wy­stę­pu­ją nie­pra­wi­dło­wo­ści w psy­chi­ce lub ukła­dzie ner­wo­wym


Źródła:

SJP.pl

Zaburzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­bu­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­bu­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zabutelkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bu­tel­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zabutelkować

roz­lać płyn do bu­te­lek


Źródła:

SJP.pl

Zabutować

żar­go­no­wo: uru­cho­mić kom­pu­ter lub sy­stem ope­ra­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Zabuńdziuczyć

re­gio­nal­nie: wpaść w gniew, roz­zło­ścić się; za­bun­dziu­czyć się, za­ban­dziu­czyć się, za­gnie­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zabużanin

1. miesz­ka­niec Za­bu­ża, wsi w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;
2. miesz­ka­niec Za­bu­ża, daw­nych te­re­nów pol­skich za Bu­giem


Źródła:

SJP.pl

Zabużanka

1. miesz­kan­ka Za­bu­ża, wsi w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;
2. miesz­kan­ka Za­bu­ża, daw­nych te­re­nów pol­skich za Bu­giem


Źródła:

SJP.pl

Zabużański

przy­miot­nik od: Za­bu­że


Źródła:

SJP.pl

Zabuże

1. dawne te­re­ny pol­skie za Bu­giem;
2. wieś w Pol­sce;
3. nazwa kilku wsi na Ukra­i­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Kra­kow­skie. wście­kliz­na


Źródła:

Wiktionary

Zabytek

obiekt lub przed­miot ma­ją­cy szcze­gól­ną war­tość ze wzglę­du na wiek lub wa­lo­ry este­tycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bu­dy­nek lub rzecz, wy­ko­na­na na tyle dawno, że ma już war­tość hi­sto­rycz­ną;

 (1.2) żart. coś prze­sta­rza­łe­go


Za­by­tek; ich ogół: l. mn. za­byt­ki; syn. ma­te­rial­ne dzie­dzict­wo kul­tu­ro­we – wedle de­fi­ni­cji kon­wen­cji ha­skiej o ochro­nie za­byt­ków w razie kon­flik­tu zbroj­ne­go (tytuł nie­kie­dy tłu­ma­czo­ny nie­pra­wi­dło­wo i niez­god­nie z za­kre­sem aktu jako kon­wen­cja haska o ochro­nie dóbr kul­tu­ry w razie kon­flik­tu zbroj­ne­go) oraz wedle de­fi­ni­cji pol­skiej usta­wy o ochro­nie za­byt­ków i opie­ce nad za­byt­ka­mi – to w prak­ty­ce każdy obiekt dzie­dzict­wa kul­tu­ry ma­te­rial­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabytkowy

przy­miot­nik od: za­by­tek


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od za­by­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabytkoznawca

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o za­byt­kach


Źródła:

SJP.pl

Zabytkoznawczy

zwią­za­ny z nauką o za­byt­kach


Źródła:

SJP.pl

Zabytkoznawczyni

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki o za­byt­kach


Źródła:

SJP.pl

Zabytkoznawstwo

1. nauka o za­byt­kach;
2. kie­ru­nek stu­diów w szko­le wyż­szej poś­wię­co­ny tej nauce


Za­byt­koz­naw­stwo – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na nauki, która zaj­mu­je się ba­da­niem, opi­sem, ka­ta­lo­go­wa­niem oraz war­to­ścio­wa­niem za­byt­ków. Za­byt­koz­naw­stwo łączy w sobie ele­men­ty hi­sto­rii, hi­sto­rii sztu­ki, ar­che­o­lo­gii, ar­chi­tek­tu­ry oraz kon­ser­wa­tor­stwa i ochro­ny za­byt­ków i kon­cen­tru­je się na za­byt­ku jako przed­mio­cie badań: jego iden­ty­fi­ka­cji, da­to­wa­niu, au­tor­stwie, funk­cji, for­mie, ma­te­ria­le, tech­ni­ce, wa­lo­rach, au­ten­tycz­no­ści i sta­nie za­cho­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabytów

Za­by­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Skier­bie­szów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 114 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Zabyły

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. głupi, sza­lo­ny


Źródła:

Wiktionary

Zabój

daw­niej: za­bój­stwo, mor­der­stwo, za­bi­ja­nie; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: na zabój - do sza­leń­stwa, bez umia­ru, bez pa­mię­ci


rze­czow­nik mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) współcz. uży­wa­ne wy­łącz­nie we fra­zie na zabój

 (1.2) daw. za­bój­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabójca

ten, kto do­ko­nał za­bój­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto zabił lub za­bi­ja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabójczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­bój­czy, po­zba­wia­ją­cy życia

 (1.2) przen. żart. bar­dzo, nie­sły­cha­nie, sza­le­nie, skraj­nie


Źródła:

Wiktionary

Zabójczość

→ za­bój­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­bój­cze; cecha tych, któ­rzy są za­bój­czy


Patrz:zabójczy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabójczy

nio­są­cy śmierć, pro­wa­dzą­cy do śmier­ci


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­wo­du­ją­cy śmierć

 (1.2) pot. świet­ny, wy­strza­ło­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabójczyni

ko­bie­ta za­bój­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta, która kogoś za­bi­ła lub za­bi­ja


Za­bój­czy­ni (chiń. 刺客聶隱娘; pi­ny­in "Cìkè Niè Yǐnniáng") – taj­wań­ski film akcji z 2015 roku w re­ży­se­rii Hou Hsiao-hsie­na, zre­a­li­zo­wa­ny w ko­pro­duk­cji z Chi­na­mi, Hong­kon­giem i Fran­cją.

Świa­to­wa pre­mie­ra filmu miała miej­sce 21 maja 2015 roku, pod­czas 68. MFF w Can­nes, w ra­mach któ­re­go obraz brał udział w kon­kur­sie głów­nym. Na tym fe­sti­wa­lu re­ży­ser filmu Hou Hsiao-hsien otrzy­mał na­gro­dę za naj­lep­szą re­ży­se­rię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabójstwo

po­zba­wie­nie kogoś życia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. mor­der­stwo;


Zo­bacz też: film fa­bu­lar­ny pt. „Za­bój­stwo”. Na tę stro­nę wska­zu­je także „mor­der­stwo”. Zo­bacz też: mor­der­stwo (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Na tę stro­nę wska­zu­je „mor­der­ca”. Zo­bacz też: mor­der­ca (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Za­bój­stwo – prze­stęp­stwo umyśl­ne uśmier­ce­nia czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabór

1. przy­wła­szcze­nie sobie cu­dzej włas­no­ści;
2. bez­praw­ne za­ję­cie ob­ce­go te­ry­to­rium;
3. te­ry­to­rium oku­po­wa­ne przez obce pań­stwo;
4. spra­wo­wa­nie wła­dzy na te­re­nie oku­po­wa­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­bra­nie cze­goś, za­ję­cie cu­dzej włas­no­ści

 (1.2) za­ję­cie ob­ce­go te­ry­to­rium

 (1.3) za­bo­ry → pot. lm. oku­pa­cja Pol­ski, okres w jej dzie­jach w la­tach 1772-1795;

 (1.4) oku­po­wa­ne te­ry­to­rium

 (1.5) wła­dza na te­re­nie za­bo­ru (1.4)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabóść

prze­sta­rza­le: zabić czymś ostrym; za­kłuć


Źródła:

SJP.pl

Zabębnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­bęb­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zabłocie

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. nazwa wielu miej­sco­wo­ści na Bia­ło­ru­si;
3. nazwa kilku wsi na Ukra­i­nie;
4. wieś na Lit­wie;
5. część Kra­ko­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabłocki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabłocony

imie­słów

 (1.1) od za­bło­cić; wy­ma­za­ny, po­kry­ty bło­tem


Źródła:

Wiktionary

Zabłoński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zabłudowianin

miesz­ka­niec Za­błu­do­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zabłudowianka

miesz­kan­ka Za­błu­do­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zabłudowski

→ Za­błu­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Zabłudów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zabłudów

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Za­błu­dów ( Заблудаў – "Zabłudaŭ", ‏זאַבלודאָווע‎ – "Za­blu­do­we") – mia­sto w woj. pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Za­błu­dów. Mia­sto za­li­cza­ne jest do aglo­me­ra­cji bia­ło­stoc­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zabłyskiwać

rzad­ko o źró­dłach świa­tła: ko­lej­no za­pa­lać się


Źródła:

SJP.pl

Zabłądzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­błą­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Zabłądzić

zgu­bić drogę


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) stra­cić orien­ta­cję w te­re­nie i nie móc zna­leźć dal­szej drogi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zabłąkany

taki, który za­błą­dził, zna­lazł się gdzieś przy­pad­kiem; za­gu­bio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zacałować

ob­sy­pać po­ca­łun­ka­mi, do­pro­wa­dzić do utra­ty tchu wiele razy ca­łu­jąc


Źródła:

SJP.pl

Zacałowywać

ob­sy­py­wać po­ca­łun­ka­mi, do­pro­wa­dzać do utra­ty tchu wiele razy ca­łu­jąc


Źródła:

SJP.pl

Zacementować

zalać lub umoc­nić coś ce­men­tem; wy­ce­men­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zacementowywać

za­le­wać lub spa­jać ce­men­tem


Źródła:

SJP.pl

Zacenić

po­tocz­nie: okre­ślić cenę, zaz­wy­czaj nad­mier­nie wy­so­ką, li­cząc się z tym, że wy­pad­nie ją ob­ni­żyć


Źródła:

SJP.pl

Zacerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ce­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zacerować

na­pra­wić dziu­ry lub ro­zdar­cia w tka­ni­nie


Źródła:

SJP.pl

Zacewnikować

wpro­wa­dzić cew­nik


Źródła:

SJP.pl

Zach.

skrót od: za­chód, za­chod­ni


skrót

 (1.1) = geogr. za­chod­ni

 (1.2) = geogr. za­chód


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachachmęcać

gmat­wać, mącić, kom­pli­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zachachmęcić

zag­mat­wać, za­mą­cić, skom­pli­ko­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. sta­ra­jąc się ukryć ja­kieś in­for­ma­cje, przed­sta­wiać coś jako trud­niej­sze do zro­zu­mie­nia, niż jest w rze­czy­wi­sto­ści

 (1.2) pot. po­ta­jem­nie i bez zgody wziąć coś, co na­le­ży do innej osoby

 (1.3) pot. przez nie­u­wa­gę po­zo­sta­wić coś w niez­na­nym miej­scu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­chach­mę­cić się (ndk. brak)

 (2.1) pot. stać się trud­niej­szym do zro­zu­mie­nia

 (2.2) pot. zna­leźć się lub zo­stać po­zo­sta­wio­nym w niez­na­nym komuś miej­scu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachapać

po­tocz­nie: wziąć, ukraść


Źródła:

SJP.pl

Zachara

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zacharczeć

chrzą­knąć chra­pli­wie


Źródła:

SJP.pl

Zacharczuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacharek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zacharewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachariasz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zachariaszek

zdrob­nie­nie od: Za­cha­riasz (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Zachariaszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Za­cha­riasz­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zachariaszostwo

Za­cha­riasz z mał­żon­ką; Za­cha­ria­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Zachariaszowie

Za­cha­riasz z mał­żon­ką; Za­cha­ria­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Zachariaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Za­cha­ria­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Za­cha­ria­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacharkać

chrzą­knąć chra­pli­wie


Źródła:

SJP.pl

Zacharski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zachary

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.


Za­cha­ry – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii East Baton Rouge.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zacharzewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zacharzowice

wieś so­łec­ka po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Wie­lo­wieś


Za­cha­rzo­wi­ce (niem. "Sa­char­so­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Wie­lo­wieś.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacharzów

wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów


Za­cha­rzów daw­niej też Za­cho­rzew – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachałturzyć

wy­ko­nać do­dat­ko­wą pracę, zwy­kle nied­ba­le, dla szyb­kie­go za­rob­ku


Źródła:

SJP.pl

Zachcianka

po­tocz­nie: ocho­ta na coś, zwy­kle krót­kotr­wa­ła; ka­prys, chęt­ka, chrap­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nagła silna chęć na coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachciewajka

po­tocz­nie: krost­ka, pry­szczyk


Źródła:

SJP.pl

Zachciewanka

pra­gnie­nie, ka­prys


Źródła:

SJP.pl

Zachciewać

mie­wać pra­gnie­nia, ka­pry­sy


Źródła:

SJP.pl

Zachcieć

za­pra­gnąć


Źródła:

SJP.pl

Zachciołka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zach­cian­ka


Źródła:

Wiktionary

Zachciywny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ma­ją­cy zach­cian­ki


Źródła:

Wiktionary

Zacheusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przen. rel. czło­wiek o po­wierz­chow­nej re­li­gij­no­ści, bio­rą­cy udział we wszel­kich fe­sty­nach i za­ba­wach re­li­gij­nych, cho­dzą­cy po od­pu­stach


Za­che­usz – imię mę­skie po­cho­dze­nia he­braj­skie­go, od hebr. "כָּי (Zak­kai)", co oz­na­cza „czy­sty”. Wśród pa­tro­nów tego imie­nia – św. Za­che­usz, bi­skup Je­ro­zo­li­my. Znany jest także Za­che­usz z Ewan­ge­lii św. Łu­ka­sza, który chcąc zo­ba­czyć Je­zu­sa Chry­stu­sa wspiął się w Je­ry­chu na sy­ko­mo­rę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zacheuszek

zdrob­nie­nie od: Za­che­usz (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. świecz­nik umie­szcza­ny na ścia­nie ka­to­lic­kie­go ko­ścio­ła na pa­miąt­kę jego kon­se­kra­cji;


Za­che­usz­ki – krzy­że apo­stol­skie ( Apo­stel­kre­u­ze), świecz­ni­ki apo­stol­skie ( Apo­stel­le­uch­ter).

W ko­ścio­łach ka­to­lic­kich za­che­usz­ki są umie­szcza­ne w tych miej­scach, zwy­cza­jo­wo dwu­na­stu, które bi­skup na­ma­ścił pod­czas de­dy­ka­cji ko­ścio­ła. Wy­stę­pu­ją w for­mie kloc­ka, płyt­ki z sym­bo­licz­nym krzy­ży­kiem, są ma­lo­wa­ne, lub ryte w ścia­nie. Pod nimi umie­szcza się jed­no­ra­mien­ny świecz­nik lub lamp­kę. W rycie rzym­skim pod­czas de­dy­ka­cji (poś­wię­ce­nia) ko­ścio­ła za­pa­la­no 12 świec zwa­nych za­che­usz­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zacheuszka

zdrob­nie­nie od: Za­che­usz (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. świecz­nik umie­szcza­ny na ścia­nie ko­ścio­ła na pa­miąt­kę jego kon­se­kra­cji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacheuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Za­che­usz­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Zacheuszostwo

Za­che­usz z mał­żon­ką; Za­che­u­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Zacheuszowie

Za­che­usz z mał­żon­ką; Za­che­u­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Zacheuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Za­che­u­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Za­che­u­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachełmie

wieś w woj. świę­to­krzy­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachichotać

za­śmiać się nie­mi­łym, pis­kli­wym śmie­chem


Źródła:

SJP.pl

Zachipować

[czy­taj: za­czi­po­wać] za­ło­żyć lub wszcze­pić chip, oz­na­czyć coś, zwła­szcza zwie­rzę­ta, za po­mo­cą spe­cjal­nych ukła­dów sca­lo­nych; za­czi­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zachlany

po­tocz­nie: pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl

Zachlapać

1. chla­piąc zalać, za­pla­mić czymś;
2. wydać od­głos przy­po­mi­na­ją­cy ude­rze­nie o wodę, błoto itp.


Źródła:

SJP.pl

Zachlapywać

chla­piąc za­le­wać coś, pla­mić


Źródła:

SJP.pl

Zachlać

po­tocz­nie: wypić zbyt dużo al­ko­ho­lu, upić się do nie­przy­tom­no­ści; zach­lać się


Źródła:

SJP.pl

Zachlipać

zasz­lo­chać, zał­kać, za­pła­kać ża­ło­śnie


Źródła:

SJP.pl

Zachlorować

pod­dać coś dzia­ła­niu chlo­ru; na­sy­cić coś chlo­rem; za­nie­czy­ścić chlo­rem


Źródła:

SJP.pl

Zachlubotać

rzad­ko o cie­czy, sub­stan­cji płyn­nej: wydać przy prze­le­wa­niu się cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos; za­bul­go­tać, zach­lu­po­tać (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Zachlupotać

o cie­czy, sub­stan­cji płyn­nej: wydać przy prze­le­wa­niu się cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos; za­bul­go­tać, zach­lu­bo­tać (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Zachlustać

1. chlu­sta­jąc, zalać; zach­la­pać;
2. po­tocz­nie: za­bru­dzić wy­mio­ci­na­mi; za­rzy­gać;
3. o cie­czy: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos przy prze­le­wa­niu się lub ude­rza­niu o coś; zach­lu­po­tać, za­plu­skać


Źródła:

SJP.pl

Zachmuranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. zach­mu­rze­nie


Źródła:

Wiktionary

Zachmurzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zach­mu­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zachmurzenie

1. po­kryć chmu­ra­mi, uczy­nić poch­mur­nym;
2. za­sę­pić, zas­mu­cić


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) me­te­o­rol. sto­pień po­kry­cia nieba przez chmu­ry;


Zach­mu­rze­nie – sto­pień po­kry­cia nieba przez chmu­ry. Do jego okre­śla­nia sto­su­je się skalę ok­tan­to­wą od 0 do 8 (9/8 oz­na­cza cał­ko­wi­cie nie­wi­docz­ne niebo, 8 oz­na­cza pełne zach­mu­rze­nia, a 0 – brak). Przy po­da­wa­niu stop­nia zach­mu­rze­nia po­da­je się także ro­dzaj i ga­tu­nek chmur.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zachmurzony

przy­miot­nik

 (1.1) me­te­o­rol. po­kry­ty chmu­ra­mi

 (1.2) przen. o nie­we­so­łym obli­czu


Źródła:

Wiktionary

Zachmurzyć

1. po­kryć chmu­ra­mi, uczy­nić poch­mur­nym;
2. za­sę­pić, zas­mu­cić


Źródła:

SJP.pl

Zachodni

przy­miot­nik od: za­chód


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy miej­sce na za­cho­dzie, do­ty­czą­cy za­cho­du, skie­ro­wa­ny na za­chód

 (1.2) do­ty­czą­cy Eu­ro­py Za­chod­niej i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, zwy­kle w od­nie­sie­niu kul­tu­ro­wym lub eko­no­micz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodniak

daw­niej, po­tocz­nie: miesz­ka­niec Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. iron. miesz­ka­niec Za­cho­du, za­chod­niej czę­ści cze­goś, np. Eu­ro­py Za­chod­niej, Ber­li­na Za­chod­nie­go itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodnioafrykański

zwią­za­ny z za­chod­nią Afry­ką, po­cho­dzą­cy z za­chod­niej Afry­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­niej Afry­ki itp.


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Afry­ką Za­chod­nią; tam po­ło­żo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodnioantarktyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do An­tark­ty­ki Za­chod­niej, zwią­za­ny z An­tark­ty­ką Za­chod­nią


Źródła:

Wiktionary

Zachodnioaustralijski

zwią­za­ny z za­chod­nią Au­stra­lią, po­cho­dzą­cy z za­chod­niej Au­stra­lii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­niej Au­stra­lii itp.


Źródła:

SJP.pl

Zachodnioazjatycki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Azją za­chod­nią

 (1.2) za­miesz­ku­ją­cy, wy­stę­pu­ją­cy w Azji za­chod­niej


Źródła:

Wiktionary

Zachodniobałtycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do za­chod­nie­go Bał­ty­ku, zwią­za­ny z za­chod­nim Bał­ty­kiem


Źródła:

Wiktionary

Zachodnioberliński

1. do­ty­czą­cy Ber­li­na Za­chod­nie­go (en­kla­wy ist­nie­ją­cej w la­tach 1949/50-1990), po­cho­dzą­cy z Ber­li­na Za­chod­nie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ber­li­na Za­chod­nie­go itp.;
2. do­ty­czą­cy za­chod­nie­go Ber­li­na (za­chod­niej czę­ści Ber­li­na), po­cho­dzą­cy z za­chod­nie­go Ber­li­na itp.


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ber­li­nem Za­chod­nim, do­ty­czą­cy Ber­li­na Za­chod­nie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodniobeskidzki

zwią­za­ny z za­chod­ni­mi Be­ski­da­mi, po­cho­dzą­cy z za­chod­nich Be­ski­dów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­nich Be­ski­dów itp.


Źródła:

SJP.pl

Zachodnioczeski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­chod­nią czę­ścią Czech; tam po­ło­żo­ny lub tam od­by­wa­ją­cy się


Źródła:

Wiktionary

Zachodnioeuropejczyk

miesz­ka­niec Eu­ro­py Za­chod­niej


Źródła:

SJP.pl

Zachodnioeuropejka

miesz­kan­ka Eu­ro­py Za­chod­niej


Źródła:

SJP.pl

Zachodnioeuropejski

zwią­za­ny z za­chod­nią Eu­ro­pą, po­cho­dzą­cy z za­chod­niej Eu­ro­py, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­niej Eu­ro­py itp.


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Eu­ro­py Za­chod­niej, zwią­za­ny z Eu­ro­pą Za­chod­nią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodnioeuropejskość

→ za­chod­nio­e­u­ro­pej­ski


Patrz:zachodnioeuropejski

Źródła:

SJP.pl

Zachodnioflamandzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Flan­drią Za­chod­nią, do­ty­czą­cy Flan­drii Za­chod­niej

 (1.2) zwią­za­ny z dia­lek­ta­mi Flan­drii Za­chod­niej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. dia­lekt (język) za­chod­nio­fla­mandz­ki;


Źródła:

Wiktionary

Zachodniogermański

zwią­za­ny ze za­chod­nią Ger­ma­nią, po­cho­dzą­cy ze za­chod­niej Ger­ma­nii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­niej Ger­ma­nii itp.


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­chod­ni­mi Ger­ma­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodniogrenlandzki

do­ty­czą­cy za­chod­nich ob­sza­rów Gren­lan­dii, po­cho­dzą­cy z za­chod­nich ob­sza­rów Gren­lan­dii itp.


Źródła:

SJP.pl

Zachodnioindyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z In­dia­mi Za­chod­ni­mi, do­ty­czą­cy Indii Za­chod­nich


Źródła:

Wiktionary

Zachodniokarelski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­chod­nią czę­ścią Ka­re­lii


Źródła:

Wiktionary

Zachodniokarpacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy Kar­pat Za­chod­nich; po­cho­dzą­cy z Kar­pat Za­chod­nich;


Źródła:

Wiktionary

Zachodniokazachstański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­chod­nim Ka­zach­sta­nem, do­ty­czą­cy za­chod­nie­go Ka­zach­sta­nu


Źródła:

Wiktionary

Zachodniokoreański

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­chod­nią czę­ścią Korei, po­cho­dzą­cy lub miesz­ka­ją­cy tam; le­żą­cy na za­cho­dzie Korei


Źródła:

Wiktionary

Zachodniomałopolski

zwią­za­ny z za­chod­nią Ma­ło­pol­ską, po­cho­dzą­cy z za­chod­niej Ma­ło­pol­ski, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­niej Ma­ło­pol­ski itp.


Źródła:

SJP.pl

Zachodnioniemiecki

le­żą­cy, znaj­du­ją­cy się w za­chod­nich Niem­czech


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z za­chod­nią czę­ścią Nie­miec, tam po­ło­żo­ny

 (1.2) hist. zwią­za­ny z Re­pu­bli­ką Fe­de­ral­ną Nie­miec (uży­wać dla cza­sów, gdy RFN wspó­łist­nia­ła z NRD)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodniopolski

zwią­za­ny z za­chod­nią Pol­ską, po­cho­dzą­cy z za­chod­niej Pol­ski, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­niej Pol­ski itp.


Źródła:

SJP.pl

Zachodniopomorski

do­ty­czą­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go, po­cho­dzą­cy z Po­mo­rza Za­chod­nie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Po­mo­rza Za­chod­nie­go itp.


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. hist. do­ty­czą­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go; po­cho­dzą­cy z Po­mo­rza Za­chod­nie­go;

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z wo­je­wództ­wem za­chod­nio­po­mor­skim;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodniopomorskie

do­ty­czą­cy Po­mo­rza Za­chod­nie­go, po­cho­dzą­cy z Po­mo­rza Za­chod­nie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Po­mo­rza Za­chod­nie­go itp.


Źródła:

SJP.pl

Zachodniosaharyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z za­chod­nią czę­ścią Sa­ha­ry

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Sa­ha­rą Za­chod­nią


Źródła:

Wiktionary

Zachodniosudecki

le­żą­cy, znaj­du­ją­cy się w za­chod­nich Su­de­tach


Źródła:

SJP.pl

Zachodniosuwalski

zwią­za­ny z za­chod­ni­mi Su­wał­ka­mi, po­cho­dzą­cy z za­chod­nich Su­wałk, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­nich Su­wałk itp.


Źródła:

SJP.pl

Zachodniosyberyjski

zwią­za­ny z za­chod­nią Sy­be­rią, po­cho­dzą­cy z za­chod­niej Sy­be­rii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­chod­niej Sy­be­rii itp.


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­chod­nią czę­ścią Sy­be­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachodniosłowacki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­chod­nią czę­ścią Sło­wa­cji; tam po­ło­żo­ny lub tam od­by­wa­ją­cy się


Źródła:

Wiktionary

Zachodniosłowiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sło­wian za­chod­nich (Po­la­ków, Cze­chów, Sło­wa­ków, Łu­ży­czan i Ka­szu­bów), zwią­za­ny ze Sło­wia­na­mi za­chod­ni­mi, do­ty­czą­cy za­chod­niej Sło­wiań­szczyz­ny


Źródła:

Wiktionary

Zachodniotatrzański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Tatr Za­chod­nich, zwią­za­ny z Ta­tra­mi Za­chod­ni­mi


Źródła:

Wiktionary

Zachodnioukraiński

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­chod­niej Ukra­i­ny, po­cho­dzą­cy z za­chod­niej Ukra­i­ny


Źródła:

Wiktionary

Zachodniość

→ za­chod­ni


Patrz:zachodni

Źródła:

SJP.pl

Zachodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cho­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Zachodzik

zdrob­nie­nie od: za­chód


Źródła:

SJP.pl

Zachodzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zajść)

 (1.1) o cia­łach nie­bie­skich: zni­kać za ho­ry­zon­tem, za chmu­rą

 (1.2) od­wie­dzać kogoś przy okaz­ji

 (1.3) zda­rzać się, od­by­wać się, mieć miej­sce

 (1.4) czę­ścio­wo przy­kry­wać lub po­kry­wać się

 (1.5) po­kry­wać się na­lo­tem

 (1.6) do­cho­dzić do ja­kie­goś miej­sca

 (1.7) daw. sta­rać się (o coś)

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zajść)

 (2.1) pod­cho­dzić do kogoś tak, żeby tego nie spo­strzegł


Źródła:

Wiktionary

Zachomikować

po­tocz­nie:
1. zgro­ma­dzić coś na zapas;
2. umie­ścić plik na por­ta­lu cho­mi­kuj.pl;
3. za­cho­mi­ko­wać się - ukryć się, scho­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zachorowalność

licz­ba cho­rych na okre­ślo­ną cho­ro­bę; za­pa­dal­ność, cho­ro­bo­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) licz­ba za­cho­ro­wań na daną cho­ro­bę, czę­stot­li­wość za­cho­ro­wań


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­pad­nię­cie na jakąś cho­ro­bę


Źródła:

Wiktionary

Zachorować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. cho­ro­wać)

 (1.1) stać się cho­rym, po­paść w cho­ro­bę

 (1.2) pot. przen. bar­dzo za­pra­gnąć wejść w po­sia­da­nie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zachorowywać

za­pa­dać na jakąś cho­ro­bę


Źródła:

SJP.pl

Zachorzały

daw­niej: taki, który za­cho­rzał (za­cho­ro­wał)


Źródła:

SJP.pl

Zachorzeć

daw­niej: za­cho­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zachowanie

spo­sób, w jaki za­cho­wu­ją się lu­dzie lub zwie­rzę­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spo­sób bycia, po­stę­po­wa­nia, dzia­ła­nia; re­ak­cja na bodź­ce, sy­tu­a­cje;

 (1.2) prze­strze­ga­nie, do­cho­wa­nie na­ka­zu, obo­wiąz­ku

 (1.3) utrzy­ma­nie cze­goś jako obo­wią­zu­ją­ce

 (1.4) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cho­wać.


Za­cho­wa­nie (ang. "be­ha­vior") – sko­or­dy­no­wa­ne po­stę­po­wa­nie or­ga­niz­mu w od­nie­sie­niu do okre­ślo­ne­go oto­cze­nia w okre­ślo­nym cza­sie, róż­ne­go ro­dza­ju re­ak­cje na bodź­ce z oto­cze­nia (układ bo­dziec – re­ak­cja, ang. "sti­mu­lus" – "re­ac­tion", S–R), np. wy­ko­ny­wa­ne za po­mo­cą grup mię­śni re­ak­cje ru­cho­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zachowaniowy

→ za­cho­wa­nie


Patrz:zachowanie

Źródła:

SJP.pl

Zachowanko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. małe po­mie­szcze­nie, ko­mór­ka

 (1.2) daw. mały scho­wek


Źródła:

Wiktionary

Zachowawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba ce­chu­ją­ca się przy­wią­za­niem do tra­dy­cji i nie­chę­cią wobec zmian

 (1.2) daw. osoba zo­bo­wią­za­na do pil­no­wa­nia, by coś nie zo­sta­ło zni­szczo­ne, za­gu­bio­ne lub za­pom­nia­ne


Źródła:

Wiktionary

Zachowawczość

przy­wią­za­nie do tra­dy­cji lub do ist­nie­ją­ce­go stanu rze­czy


Źródła:

SJP.pl

Zachowawczy

1. ma­ją­cy na celu utrzy­ma­nie do­tych­cza­so­we­go stanu rze­czy; za­cho­wu­ją­cy;
2. przy­wią­za­ny do tra­dy­cji, nie­chęt­ny zmia­nom; kon­ser­wa­tyw­ny, tra­dy­cyj­ny;
3. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie;
4. le­cze­nie za­cho­waw­cze - le­cze­nie bez dzia­łań chi­rur­gicz­nych, be­zo­pe­ra­cyj­ne;
5. in­stynkt za­cho­waw­czy - odruch obron­ny or­ga­niz­mu (zwła­szcza ludz­kie­go) w sy­tu­a­cji za­gra­ża­ją­cej życiu; in­stynkt sa­mo­za­cho­waw­czy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma na celu za­cho­wa­nie do­tych­cza­so­we­go stanu cze­goś

 (1.2) przy­wią­za­ny do tra­dy­cji lub do ist­nie­ją­ce­go stanu rze­czy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) med. taki, który oszczę­dza i za­cho­wu­je le­czo­ny organ


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachowawczyni

daw­niej: kon­ser­wa­tyst­ka


Źródła:

SJP.pl

Zachować

1. po­zo­stać w po­sia­da­niu cze­goś;
2. do­cho­wać coś w niez­mie­nio­nym sta­nie mimo upły­wu czasu lub nies­przy­ja­ją­cych oko­licz­no­ści;
3. uchro­nić przed za­pom­nie­niem;
4. utrzy­mać coś w ta­jem­ni­cy;
5. pod­po­rząd­ko­wać się ja­kimś na­ka­zom;
6. za­cho­wać się - po­stą­pić w jakiś spo­sób


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­cho­wy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­cho­wy­wać.

 (1.2) utrzy­mać

 (1.3) za­trzy­mać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachowek

część ułam­ko­wa masy spad­ko­wej, która przy­słu­gu­je człon­kom naj­bliż­szej ro­dzi­ny spad­ko­daw­cy, a któ­rzy zo­sta­li po­mi­nię­ci w te­sta­men­cie jako upraw­nie­ni do spad­ko­bra­nia; za­chó­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. gwa­ran­to­wa­na część spad­ku, która przy­słu­gu­je oso­bom naj­bliż­szym spad­ko­daw­cy, nie­za­leż­nie od jego woli;


Za­cho­wek – in­sty­tu­cja prawa spad­ko­we­go, ma­ją­ca na celu ochro­nę naj­bliż­szych osób spad­ko­daw­cy przed do­wol­nym ko­rzy­sta­niem przez niego ze swo­bo­dy te­sto­wa­nia i roz­po­rzą­dza­nia je­szcze za życia swoim ma­jąt­kiem w dro­dze da­ro­wizn. Oz­na­cza on war­tość wy­ra­żo­ną w pie­nią­dzu, obli­czo­ną w spo­sób okre­ślo­ny szcze­gó­ło­wo w ko­dek­sie cy­wil­nym, w opar­ciu prze­de wszyst­kim o war­tość ak­ty­wów i pa­sy­wów spad­ku oraz niek­tó­rych da­ro­wizn do­ko­na­nych przez spad­ko­daw­cę, która musi przy­paść oso­bom upraw­nio­nym do za­chow­ku, na­le­żą­cym do naj­bliż­szej ro­dzi­ny spad­ko­daw­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zachowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zachowkowy

→ za­cho­wek


Patrz:zachowek

Źródła:

SJP.pl

Zachowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cho­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zachowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) po­zo­sta­wiać coś w niez­mie­nio­nej po­sta­ci; w niez­mie­nio­nym sta­nie

 (1.2) być cią­gle w po­sia­da­niu cze­goś (także w pa­mię­ci)

 (1.3) ochra­niać coś przed czymś lub przed kimś

 (1.4) o ta­jem­ni­cy: nie wy­ja­wiać

cza­sow­nik zwrot­ny za­cho­wy­wać się

 (2.1) po­stę­po­wać w jakiś spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Zachrapniynty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­chryp­nię­ty


Źródła:

Wiktionary

Zachrapociały

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­chryp­nię­ty


Źródła:

Wiktionary

Zachrumkać

o świ­niach: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos dla tych zwie­rząt (chrum-chrum); chrum­knąć, chrzą­knąć


Źródła:

SJP.pl

Zachrypiały

taki, który za­chry­piał


Źródła:

SJP.pl

Zachrypienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­wie­dze­nie za­chryp­nię­tym gło­sem

 (1.2) sta­nie się chry­pli­wym

 (1.3) zabrz­mieć chry­pli­wie


Źródła:

Wiktionary

Zachrypieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. chry­pieć)

 (1.1) po­wie­dzieć za­chryp­nię­tym gło­sem

 (1.2) stać się chry­pli­wym

 (1.3) zabrz­mieć chry­pli­wie


Źródła:

Wiktionary

Zachrypnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­ba­wie­nie się chry­py


Źródła:

Wiktionary

Zachrypnięty

taki, który za­chrypł; chra­pli­wy, za­chry­pły


przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) med. taki, który za­chryp­nął

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) quasi-imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: za­chryp­nąć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachrypnąć

1. na­ba­wić się chry­py;
2. stać się chry­pli­wym


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. chryp­nąć)

 (1.1) na­ba­wić się chry­py


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachrypły

taki, który za­chrypł; chra­pli­wy, za­chryp­nię­ty


przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) med. taki, który za­chryp­nął

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy przesz­ły od cza­sow­ni­ka: za­chryp­nąć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachrzan

po­tocz­nie: cięż­ka praca; za­pieprz


Źródła:

SJP.pl

Zachrzaniać

za­pier­ni­czać, za­su­wać; po­tocz­nie:
1. bar­dzo cięż­ko pra­co­wać;
2. iść, je­chać do­kądś w poś­pie­chu


Źródła:

SJP.pl

Zachrzanić

po­tocz­nie:
1. pójść, po­je­chać gdzieś w poś­pie­chu;
2. ukraść coś; za­ju­mać, zwę­dzić, za­ko­sić


Źródła:

SJP.pl

Zachrzypiać

1. odzy­wać się ochry­płym gło­sem;
2. wy­da­wać ochry­pły dźwięk


Źródła:

SJP.pl

Zachrzęścić

wydać lub spo­wo­do­wać chrzęst


Źródła:

SJP.pl

Zachwalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­chwa­lać.


Źródła:

Wiktionary

Zachwatowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zachwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­chwiać.


Źródła:

Wiktionary

Zachwiać

1. spo­wo­do­wać chwia­nie się kogoś lub cze­goś;
2. na­ru­szyć jakiś po­rzą­dek;
3. osła­bić czy­jąś po­zy­cję lub czy­jeś prze­ko­na­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. chwiać)

 (1.1) wy­trą­cić z rów­no­wa­gi

 (1.2) przen. na­ru­szyć stały, usta­lo­ny po­rzą­dek cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­chwiać się (ndk. chwiać się)

 (2.1) zo­stać wy­trą­co­nym z rów­no­wa­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwiewać

1. po­wo­do­wać chwia­nie się cze­goś;
2. za­chwie­wać się - za­czy­nać się chwiać


Źródła:

SJP.pl

Zachwycający

wzbu­dzać za­chwyt; wpra­wiać kogoś w za­chwyt; urze­kać


przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy za­chwyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwycanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­chwy­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zachwycać

wzbu­dzać za­chwyt; wpra­wiać kogoś w za­chwyt; urze­kać


cza­sow­nik

 (1.1) wpra­wiać kogoś w stan za­chwy­tu; być po­wo­dem/obiek­tem czy­je­goś za­chwy­tu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­chwy­cać się (dk. za­chwy­cić się)

 (2.1) wy­ra­żać swój po­dziw wobec cze­goś lub kogoś, być ol­śnio­nym kimś lub czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwycenie

wzbu­dzić za­chwyt; wpra­wić kogoś w za­chwyt; ol­śnić


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) psych. uczu­cie lub stan po­dzi­wu

 (1.2) daw. rel. stan ek­sta­tycz­ne­go unie­sie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od za­chwyt


Źródła:

Wiktionary

Zachwycić

wzbu­dzić za­chwyt; wpra­wić kogoś w za­chwyt; ol­śnić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­chwy­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­chwy­cać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwycony

przy­miot­nik

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy za­chwyt, pełen za­chwy­tu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­chwy­cić


Źródła:

Wiktionary

Zachwyt

uczu­cie uz­na­nia dla kogoś lub cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dziw czę­sto wy­ra­żo­ny miną, ge­stem, sło­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachwyty

uczu­cie uz­na­nia dla kogoś lub cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zachyla

in­dy­wi­du­al­nie: miej­sce, w któ­rym wy­gi­na się wznie­sie­nie te­re­nu


Źródła:

SJP.pl

Zachylać

1. za­gi­nać ku do­ło­wi; pod­gi­nać;
2. za­chy­lać się - za­gi­nać się ku do­ło­wi


Źródła:

SJP.pl

Zachylnik

pa­proć z ro­dzi­ny za­chyl­ni­ko­wa­tych; ne­recz­ni­ca


Za­chyl­nik ("The­lyp­te­ris" Schmi­del, 1763) – ro­dzaj pa­pro­ci na­le­żą­cych do ro­dzi­ny za­chyl­ni­ko­wa­tych. W przy­pad­ku wą­skie­go uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go są tu kla­sy­fi­ko­wa­ne tylko dwa ga­tun­ki, a ro­dzaj jest wów­czas jed­nym z 27 w obrę­bie po­dro­dzi­ny "The­lyp­te­ri­do­i­de­ae".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachylnikowate

o ce­chach za­chyl­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


Za­chyl­ni­ko­wa­te ("The­lyp­te­ri­da­ce­ae") – ro­dzi­na pa­pro­ci z rzędu pa­prot­kow­ców ("Po­ly­po­dia­les"). Obej­mu­je dwie po­dro­dzi­ny, 30 ro­dza­jów i ponad 1030 ga­tun­ków. Są to pa­pro­cie na­ziem­ne i na­skal­ne wy­stę­pu­ją­ce głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej, z nie­licz­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym. Do pol­skiej flory na­le­żą trzy ga­tun­ki: za­proć gór­ska "Ore­op­te­ris lim­bo­sper­ma", za­chył­ka oszcze­po­wa­ta "Phe­gop­te­ris con­nec­ti­lis" i za­chyl­nik błot­ny "The­lyp­te­ris pa­lu­stris".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachylnikowaty

o ce­chach za­chyl­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


Źródła:

SJP.pl

Zachyłek

za­głę­bie­nie znaj­du­ją­ce się w ja­mach ciała lub w ra­nach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachyłka

ro­dzaj pa­pro­ci, wy­stę­pu­ją­cy naj­czę­ściej w cie­ni­stych la­sach


Za­chył­ka ("Phe­gop­te­ris") – ro­dzaj pa­pro­ci na­le­żą­cych do ro­dzi­ny za­chyl­ni­ko­wa­tych ("The­lyp­te­ri­da­ce­ae" Pic.Serm.). We­dług "The Plant List" w obrę­bie tego ro­dza­ju znaj­du­je się 15 ga­tun­ków o naz­wach zwe­ry­fi­ko­wa­nych i za­ak­cep­to­wa­nych, pod­czas gdy aż 248 ko­lej­nych tak­so­nów ma sta­tus ga­tun­ków nie­pew­nych (niez­we­ry­fi­ko­wa­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zachód

1. zni­knię­cie Słoń­ca lub in­ne­go ciała nie­bie­skie­go za ho­ry­zon­tem;
2. jedna z czte­rech stron świa­ta;
3. za­chod­nia część kraju lub re­jo­nu;
4. kraje Eu­ro­py Za­chod­niej i Ame­ry­ki Pół­noc­nej lub ogól­nie o kra­jach wy­so­ko roz­wi­nię­tych; Za­chód;
5. po­tocz­nie: wy­si­łek (zaz­wy­czaj w ne­ga­tyw­nym uję­ciu, niew­spół­mier­ny do osią­ga­ne­go prze­zeń efek­tu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chwi­la zni­knię­cia słoń­ca, księ­ży­ca lub in­ne­go ciała nie­bie­skie­go za ho­ry­zon­tem

 (1.2) geogr. kie­ru­nek wska­zy­wa­ny przez Słoń­ce pod­czas jego za­cho­du (1.1) w dniu rów­no­no­cy;

 (1.3) trud, wy­si­łek, sta­ra­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachówek

część ułam­ko­wa masy spad­ko­wej, która przy­słu­gu­je człon­kom naj­bliż­szej ro­dzi­ny spad­ko­daw­cy, a któ­rzy zo­sta­li po­mi­nię­ci w te­sta­men­cie jako upraw­nie­ni do spad­ko­bra­nia; za­cho­wek


Źródła:

SJP.pl

Zachęcający

bę­dą­cy za­chę­tą; nę­cą­cy, ku­szą­cy


Źródła:

SJP.pl

Zachęcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­chę­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zachęcać

na­kła­niać kogoś do cze­goś; prze­ko­ny­wać; na­ma­wiać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­chę­cić)

 (1.1) pró­bo­wać wzbu­dzić w kimś chęć do cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­chę­cać się (dk. za­chę­cić się)

 (2.1) wzbu­dzać w sobie sa­me­mu chęć do cze­goś

 (2.2) naw­za­jem wzbu­dzać w sobie chęć do cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachęcić

1. wzbu­dzić w kimś ocho­tę na coś;
2. po­bu­dzić kogoś do dzia­ła­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­chę­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­chę­cać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachęta

to, co za­chę­ca do cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­nik za­chę­ca­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachętowiec

ar­ty­sta wy­sta­wia­ją­cy swoje dzie­ła w To­wa­rzy­stwie Za­chę­ty Sztuk Pię­knych (w Za­chę­cie)


Źródła:

SJP.pl

Zachłannie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­chłan­ny


Źródła:

Wiktionary

Zachłanniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­chłan­nie


Źródła:

SJP.pl

Zachłanniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­chłan­ny


Źródła:

SJP.pl

Zachłanność

nie­na­sy­ce­nie w po­żą­da­niu cze­goś, chci­wość, po­żąd­li­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­na­sy­ce­nie w po­żą­da­niu cze­goś, żądza po­sia­da­nia lub doz­na­wa­nia cze­goś ponad rze­czy­wi­ste po­trze­by


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachłanny

1. chci­wy, nie­na­sy­co­ny, ła­ko­my, łap­czy­wy, pa­zer­ny, chy­try, żar­łocz­ny
2. za­bor­czy


przy­miot­nik

 (1.1) pra­gną­cy wię­cej niż po­trze­bu­je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zachłostanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bi­cie chło­sta­niem


Źródła:

Wiktionary

Zachłostać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) chło­szcząc zabić


Źródła:

Wiktionary

Zachłysnąć

zakrz­tu­sić się ły­ka­jąc coś po­spiesz­nie


Źródła:

SJP.pl

Zachłyśnięcie

przy­pad­ko­we wcią­gnię­cie pod­czas wde­chu ciała ob­ce­go do tcha­wi­cy i os­krze­li


Za­chły­śnię­cie lub aspi­ra­cja – (łac. "aspi­ra­tio") - okre­śla się w me­dy­cy­nie zja­wi­sko wni­knię­cia ma­te­ria­łu (za­war­to­ści) z prze­wo­du po­kar­mo­we­go do dróg od­de­cho­wych (krtań, tcha­wi­ca, os­krze­le) w cza­sie wde­chu z po­wo­du braku odru­chu kasz­lo­we­go u cho­re­go nie­przy­tom­ne­go, czy z za­bu­rze­nia­mi świa­do­mo­ści. Cza­sa­mi zda­rza się to także pod­czas prze­ły­ka­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaciapać

za­pa­ciać, za­pać­kać, za­ba­brać; po­tocz­nie:
1. cia­piąc, za­bru­dzić;
2. zat­kać coś ma­zi­stą sub­stan­cją;
3. nie­u­dol­nie za­ma­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaciapywać

po­tocz­nie:
1. och­la­py­wać, bru­dząc; zach­la­py­wać, obryz­gi­wać;
2. za­ma­lo­wy­wać nie­u­dol­nie;
3. za­ty­kać coś ma­zi­stą sub­stan­cją


Źródła:

SJP.pl

Zacichły

taki, który za­cichł (za­cich­nął)


Źródła:

SJP.pl

Zaciec

za­cie­knąć;
1. o czymś dziu­ra­wym: prze­pu­ścić wodę, która po­wo­du­je pow­sta­wa­nie za­cie­ków; prze­ciec, prze­cie­knąć;
2. o cie­czy: cie­knąc, prze­do­stać się gdzieś, do­trzeć do­kądś


Źródła:

SJP.pl

Zacieczony

taki, który za­cie­knął (za­ciekł); za­cie­kły, za­cie­knię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zaciek

plama na su­fi­cie lub ścia­nie pow­sta­ją­ca na sku­tek spły­wa­nia wody


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­bar­wie­nie pow­sta­łe po wysch­nię­ciu cie­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cie­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zaciekawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­cie­ka­wić)

 (1.1) wzbu­dzać cie­ka­wość

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­cie­ka­wiać się (dk. za­cie­ka­wić się)

 (2.1) wzbu­dzać cie­ka­wość w sobie


Źródła:

Wiktionary

Zaciekawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cie­ka­wić.

 (1.2) chwi­lo­we za­in­te­re­so­wa­nie czymś


Źródła:

Wiktionary

Zaciekawić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­cie­ka­wiać)

 (1.1) wzbu­dzić cie­ka­wość

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­cie­ka­wić się (ndk. za­cie­ka­wiać się)

 (2.1) wzbu­dzić cie­ka­wość w sobie


Źródła:

Wiktionary

Zaciekać

1. o czymś dziu­ra­wym: prze­pu­szczać wodę, która po­wo­du­je pow­sta­wa­nie za­cie­ków; prze­cie­kać;
2. o cie­czy: cie­knąc, prze­do­sta­wać się gdzieś, do­cie­rać do­kądś


Źródła:

SJP.pl

Zaciekle

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób gwał­tow­ny i nie­u­stę­pli­wy, z za­cie­kło­ścią


Źródła:

Wiktionary

Zacieklej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­cie­kle


Źródła:

SJP.pl

Zacieklejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­cie­kły; bar­dziej za­cie­kły


Źródła:

SJP.pl

Zacieknięty

taki, który za­cie­knął (za­ciekł); za­cie­kły, za­cie­czo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zacieknąć

za­ciec;
1. o czymś dziu­ra­wym: prze­pu­ścić wodę, która po­wo­du­je pow­sta­wa­nie za­cie­ków; prze­ciec, prze­cie­knąć;
2. o cie­czy: cie­knąc, prze­do­stać się gdzieś, do­trzeć do­kądś


Źródła:

SJP.pl

Zaciekłość

nie­u­stę­pli­wość, za­cię­tość, zaw­zię­tość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­cie­kłe; cecha tych, któ­rzy są za­cie­kli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciekły

1. upar­cie ob­sta­ją­cy przy swo­ich ra­cjach, po­glą­dach; zaw­zię­ty, nie­prze­jed­na­ny;
2. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie;
3. pro­wa­dzo­ny in­ten­syw­nie, gwał­tow­nie, z de­ter­mi­na­cją; za­żar­ty, za­ja­dły


przy­miot­nik

 (1.1) dą­żą­cy do cze­goś za wszel­ką cenę

 (1.2) wy­ra­ża­ją­cy po­sta­wę bezwz­ględ­ne­go dą­że­nia do czego, de­ter­mi­na­cję

 (1.3) to­czo­ny z zaw­zię­to­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacielić

o sa­mi­cach ro­dzą­cych cie­lę­ta: za­płod­nić


Źródła:

SJP.pl

Zaciemka

za­ciem­ka czar­na - chrząszcz z ro­dzi­ny omar­li­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zaciemniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ciem­nić)

 (1.1) za­sła­niać źró­dło świa­tła lub ogra­ni­czać jego do­stęp, czy­niąc dane miej­sce ciem­niej­szym

 (1.2) przen. czy­nić nie­jas­nym, niez­ro­zu­mia­łym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­ciem­niać się (dk. za­ciem­nić się)

 (2.1) sta­wać się ciem­nym


Źródła:

Wiktionary

Zaciemniały

taki, który za­ciem­niał


Źródła:

SJP.pl

Zaciemnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ciem­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zaciemnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ciem­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ciem­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ciem­nić się (ndk. za­ciem­niać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­ciem­niać się.


Źródła:

Wiktionary

Zacieniacz

ele­ment lub urzą­dze­nie słu­żą­ce do za­cie­nia­nia


Źródła:

SJP.pl

Zacienianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cie­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zacieniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) two­rzyć nad czymś cień


Źródła:

Wiktionary

Zacienie

miej­sce za­cie­nio­ne; cień


Źródła:

SJP.pl

Zacienić

przy­sło­nić cie­niem; ocie­nić


Źródła:

SJP.pl

Zacier

masa, którą pod­da­je się fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej w celu otrzy­ma­nia spi­ry­tu­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. pół­pro­dukt, fer­men­tu­ją­ca mie­sza­ni­na do pro­duk­cji wódki;


Za­cier – mie­sza­ni­na otrzy­my­wa­na z za­la­nia wodą roz­tar­tych zia­ren zbóż, ziem­nia­ków lub me­la­sy, w celu pod­da­nia jej fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej. Ze wzglę­du na przez­na­cze­nie wy­róż­nia się za­cier do wy­ro­bu piwa i spi­ry­tu­su (go­rzel­ni­czy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zacieraczka

ma­szy­na wy­gła­dza­ją­ca po­dło­gi i ścia­ny po­przez rów­no­mier­ne roz­pro­wa­dza­nie be­to­nu, tynku tip.


Źródła:

SJP.pl

Zacieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cie­rać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zacierać

1. usu­wać ślady; za­ma­zy­wać; trzeć ręce z zimna;
2. tu­szo­wać;
3. wy­peł­niać szpa­ry, nie­rów­no­ści (np. szpach­lą)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­trzeć)

 (1.1) usu­wać ślady

 (1.2) przen. ukry­wać fakty

 (1.3) techn. mie­szać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­cie­rać się (dk. za­trzeć się)

 (2.1) sta­wać się nie­wy­raź­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciereczka

zdrob­nie­nie od: za­cier­ka


Źródła:

SJP.pl

Zacierka

1. zupa z drob­ny­mi, twar­dy­mi klu­ska­mi; ścier­ka;
2. drob­na klu­ska for­mo­wa­na po­cie­ra­niem dłoni lub ście­ra­na na tarce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. drob­na i ra­czej twar­da klu­ska zro­bio­na ręcz­nie;

 (1.2) kulin. zupa z za­cier­ka­mi (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacierki

1. zupa z drob­ny­mi, twar­dy­mi klu­ska­mi; ścier­ka;
2. drob­na klu­ska for­mo­wa­na po­cie­ra­niem dłoni lub ście­ra­na na tarce


Za­cier­ki ([]) – drob­ne, dosyć twar­de klu­ski, ufor­mo­wa­ne przez po­cie­ra­nie cia­sta w dło­niach lub po­przez star­cie go na tarce o du­żych ot­wo­rach.

„Za­cier­ką” na­zy­wa się też zupę z ta­ki­mi klu­ska­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacierkowy

przy­miot­nik od: za­cier­ka


Źródła:

SJP.pl

Zacierniać

za­ra­stać, na­je­żać cier­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Zaciernić

za­ros­nąć, na­je­żyć cier­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Zacierny

za­cie­ro­wy;
1. uży­wa­ny do za­cie­ra­nia (wy­peł­nia­nia) nie­rów­no­ści tynku lub in­nych po­wierzch­ni, np. masa za­cier­na;
2. słu­żą­cy do przy­go­to­wy­wa­nia za­cie­ru, np. kadź za­cier­na


Źródła:

SJP.pl

Zacierowy

za­cier­ny;
1. uży­wa­ny do za­cie­ra­nia (wy­peł­nia­nia) nie­rów­no­ści tynku lub in­nych po­wierzch­ni, np. masa za­cie­ro­wa;
2. słu­żą­cy do przy­go­to­wy­wa­nia za­cie­ru, np. kadź za­cie­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Zacierp

ro­śli­na drze­wia­sta z ro­dzi­ny win­te­ro­wa­tych; za­cierp Win­te­ra


Za­cierp ("Dri­mys") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny win­te­ro­wa­tych ("Win­te­ra­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia albo 6–7 ga­tun­ków, albo ok. 30–40. W pier­wszym, węż­szym uję­ciu obej­mu­je tylko ga­tun­ki ros­ną­ce w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, a w szer­szym uję­ciu także z wysp Oce­a­nii, Au­stra­lii i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia na Nowej Gwi­nei. W węż­szym uję­ciu ga­tun­ki z Azji, Au­stra­lii i Oce­a­nii wy­o­dręb­nia­ne są w osob­ny ro­dzaj "Tas­man­nia".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacietrzewiać

za­cie­trze­wiać się - za­pa­mię­ty­wać się w gnie­wie, unie­sie­niu; za­pe­rzać się, za­pie­klać się


Źródła:

SJP.pl

Zacietrzewienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gwał­tow­ne, zaw­zię­te, za­pa­mię­ta­łe bro­nie­nie swo­ich racji, cza­sem w gnie­wie, bez pa­trze­nia na kon­sek­wen­cje


Źródła:

Wiktionary

Zacietrzewiony

za­pe­rzo­ny;
1. taki, który się za­cie­trze­wił;
2. świad­czą­cy o za­cie­trze­wie­niu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ta­kie­go stanu


przy­miot­nik

 (1.1) gwał­tow­nie, zaw­zię­cie, za­pa­mię­ta­le bro­nią­cy swo­ich racji, cza­sem w gnie­wie, bez pa­trze­nia na kon­sek­wen­cje

 (1.2) świad­czą­cy o sta­nie za­cie­trze­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacietrzewić

za­cie­trze­wić się - za­pa­mię­tać się w unie­sie­niu, w gnie­wie; za­pe­rzyć się


Źródła:

SJP.pl

Zacieśnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cie­śniać.


Źródła:

Wiktionary

Zacieśniać

cza­sow­nik

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się cia­śniej­sze

 (1.2) spra­wiać, że coś jest ści­ślej­sze, zwią­za­ne

 (1.3) ogra­ni­czać za­kres cze­goś, prze­strzeń zaj­mo­wa­ną przez coś


Źródła:

Wiktionary

Zacieśnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­cie­śniać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­cie­śniać.


Źródła:

Wiktionary

Zacinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ci­nać.


Za­ci­na­nie – ze­spół czyn­no­ści, które wy­ko­nu­je węd­karz w od­po­wie­dzi na bra­nie ryby.

Za­ci­na­nie ma na celu do­pro­wa­dze­nie do wbi­cia ha­czy­ka lub kot­wicz­ki w tkan­kę pa­szczy ryby. Za­cię­cie może na­stę­po­wać na­tych­miast po bra­niu lub z róż­nym opóź­nie­niem, za­leż­nie od ga­tun­ku ryby i spo­so­bu jej że­ro­wa­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zacinać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ciąć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­ciąć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­ci­nać się (dk. za­ciąć się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|za­ciąć się.


Źródła:

Wiktionary

Zacios

1. na­cię­cie;
2. sym­bol wy­cię­ty na drze­wie, słu­żą­cy do oz­na­ko­wa­nia miej­sca, z któ­re­go my­śli­wy oddał strzał do zwie­rzy­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaciosać

zro­bić znak na korze drze­wa przez­na­czo­ne­go do wy­cię­cia


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. za­cio­sy­wać)

 (1.1) za­o­strzyć ko­niec drew­nia­ne­go pala, kołka itp.

 (1.2) zro­bić znak na korze drze­wa przez­na­czo­ne­go do wy­cię­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciosek

chrząszcz z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych, któ­re­go larwy (dru­tow­ce) są groź­ny­mi szkod­ni­ka­mi gle­bo­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Zaciosywać

na­ci­nać, robić na­cię­cie


Źródła:

SJP.pl

Zacisk

sto­lar­ski uchwyt, ele­ment obra­biar­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­ność za­ci­ska­nia

 (1.2) techn. przy­rząd za­ci­ska­ją­cy rurę w celu re­gu­la­cji prze­pły­wu cie­czy lub gazu

 (1.3) techn. uchwyt mo­cu­ją­cy, przy­trzy­mu­ją­cy coś

 (1.4) techn. ele­ment łą­czą­cy kilka czę­ści cze­goś ze sobą

 (1.5) elektr. punkt, w któ­rym zew­nętrz­ny obwód prądu zo­sta­je do­łą­czo­ny do źró­dła prądu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaciskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ci­skać.


Źródła:

Wiktionary

Zaciskarka

urzą­dze­nie do mon­ta­żu koń­có­wek w ka­blach sie­cio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. elektr. urzą­dze­nie słu­żą­ce do za­pra­so­wy­wa­nia, za­ci­ska­nia koń­có­wek lub złą­czek w prze­wo­dach elek­trycz­nych

 (1.2) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do łą­cze­nia ele­men­tów, np. za­ci­ska­nia złą­czek w ru­rach

 (1.3) kos­met. urzą­dze­nie słu­żą­ce do za­ci­ska­nia tu­ne­lu pod­czas prze­dłu­ża­nia paz­nok­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciskać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­cis­nąć)

 (1.1) czy­nić cia­śniej­szym, ści­śle przy­le­ga­ją­cym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­ci­skać się (dk. za­cis­nąć się)

 (2.1) ści­śle przy­wie­rać

 (2.2) być za­ci­ska­nym


Źródła:

Wiktionary

Zaciskowy

przy­miot­nik od: za­cisk


Źródła:

SJP.pl

Zacisnonć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. za­wa­lić spra­wę


Źródła:

Wiktionary

Zacisnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ci­skać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ci­skać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­cis­nąć się (ndk. za­ci­skać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­ci­skać się.


Źródła:

Wiktionary

Zacisze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ustron­ne, ciche miej­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zacisznie

przy­słó­wek

 (1.1) cicho i spo­koj­nie


Źródła:

Wiktionary

Zaciszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­cisz­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaciszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­cisz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaciszny

przy­miot­nik

 (1.1) o miej­scu: cichy i spo­koj­ny


Źródła:

Wiktionary

Zaciszyć

1. unie­moż­li­wić dal­sze trwa­nie cze­goś ne­ga­tyw­ne­go, np. za­ci­szyć skar­gi;
2. daw­niej: uczy­nić coś ci­chym lub cich­szym; ści­szyć, przy­ci­szyć


Źródła:

SJP.pl

Zaciukiwać

po­tocz­nie: za­bi­jać, ude­rza­jąc czymś ostrym


Źródła:

SJP.pl

Zaciupanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ciu­pać.


Źródła:

Wiktionary

Zaciąg

1. wer­bo­wa­nie chęt­nych osób do pracy bądź do woj­ska, wer­bu­nek;
2. w ry­bo­łów­stwie:
a) za­rzu­ce­nie sieci;
b) to, co zo­sta­ło zło­wio­ne w jed­no­ra­zo­wym za­rzu­ce­niu sieci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wer­bo­wa­nie osób chęt­nych do woj­ska lub pracy

 (1.2) mech. ele­ment słu­żą­cy do za­cią­ga­nia


Za­ciąg, wer­bu­nek – sy­stem uzu­peł­nia­nia sił zbroj­nych, po­le­ga­ją­cy na za­chę­ca­niu do ochot­ni­cze­go wstę­po­wa­nia do woj­ska.

Daw­niej w Pol­sce za­cią­gu do­ko­ny­wa­no naj­czę­ściej po­przez wy­da­nie przez króla pa­ten­tu (zgody) dla puł­kow­ni­ka, który do­bie­rał sobie rot­mi­strzów wer­bu­ją­cych żoł­nie­rzy: żoł­nie­rzom za­pew­nia­no uz­bro­je­nie oraz pła­co­no żołd na utrzy­ma­nie i uzu­peł­nie­nie ubio­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaciągacz

na­rzę­dzie do ścią­ga­nia i za­ci­ska­nia ela­stycz­nych ele­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Zaciąganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cią­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zaciągać

1. cią­gnąc, prze­su­wać coś na inne miej­sce; wlec coś; wieść kogoś do­kądś siłą;
2. za­sła­niać coś czymś; roz­po­ście­rać coś; za­ci­skać; ścią­gać;
3. po­kry­wać czymś jakąś po­wierzch­nię;
4. o wie­trze, chło­dzie, za­pa­chu itp.: dawać się od­czuć; wiać; za­wie­wać;
5. na­kła­niać kogoś do pój­ścia ze sobą;
6. wy­ma­wiać wy­ra­zy ze szcze­gól­ną, cha­rak­te­ry­stycz­ną dla Po­la­ków z te­re­nów wschod­nich, in­to­na­cją;
7. za­cią­gać się -
a) wstę­po­wać do woj­ska lub ja­kiejś or­ga­ni­za­cji;
b) paląc pa­pie­ro­sa lub fajkę, wcią­gać dym do płuc


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­cią­gnąć)

 (1.1) cią­gnąc, zmie­niać po­ło­że­nie cze­goś, zaw­le­kać coś cięż­kie­go lub kogoś, naj­czę­ściej nie­przy­tom­ne­go

 (1.2) przen. za­bie­rać kogoś gdzieś mimo oporu

 (1.3) cią­gnąc za­ci­skać, ścią­gać

 (1.4) za­sła­niać coś czymś

 (1.5) po­kry­wać coś czymś

 (1.6) druk. przy­kle­jać zszy­te ar­ku­sze książ­ki do okład­ki

 (1.7) daw. re­kru­to­wać, wer­bo­wać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­cią­gnąć)

 (2.1) pot. o po­wie­trzu, chło­dzie, za­pa­chu: dawać się od­czuć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (3.1) pot. jęz. wy­ma­wiać wy­ra­zy, roz­cią­ga­jąc ar­ty­ku­la­cję niek­tó­rych gło­sek w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Po­la­ków z te­re­nów wschod­nich

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­cią­gać się (dk. za­cią­gnąć się)

 (4.1) wstę­po­wać jako ochot­nik do ja­kiejś służ­by, zwła­szcza do woj­ska

 (4.2) mu­stro­wać się

 (4.3) paląc tytoń, wcią­gać dym do płuc

 (4.4) o np. nie­bie, wo­dzie: po­kry­wać się, zas­nu­wać się czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciągnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­cią­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­cią­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zaciągowy

przy­miot­nik od: za­ciąg


Źródła:

SJP.pl

Zaciąć

1. ska­le­czyć; zro­bić cię­cie ostrym przed­mio­tem;
2. paść z ukosa (np. o de­szczu);
3. za­cis­nąć zęby, aby opa­no­wać ból;
4. daw­niej: za­stru­gać;
5. za­ciąć się - zep­suć się chwi­lo­wo (np. o ma­szy­nach);
6. za­ciąć się - za­trzy­mać się pod­czas mó­wie­nia;
7. za­ciąć się - uprzeć się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ci­nać)

 (1.1) ska­le­czyć kogoś ostrym na­rzę­dziem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ciąć się (ndk. za­ci­nać się)

 (2.1) za­ciąć (1.1) sa­me­go sie­bie; ska­le­czyć się ostrym na­rzę­dziem

 (2.2) prze­stać mówić, nie mogąc kon­ty­nu­o­wać

 (2.3) nie dać się ot­wo­rzyć, uru­cho­mić; prze­stać dzia­łać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciążanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cią­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zaciążać

po­tocz­nie: za­cho­dzić w ciążę


Źródła:

SJP.pl

Zacięcie

1. ska­le­czyć; zro­bić cię­cie ostrym przed­mio­tem;
2. paść z ukosa (np. o de­szczu);
3. za­cis­nąć zęby, aby opa­no­wać ból;
4. daw­niej: za­stru­gać;
5. za­ciąć się - zep­suć się chwi­lo­wo (np. o ma­szy­nach);
6. za­ciąć się - za­trzy­mać się pod­czas mó­wie­nia;
7. za­ciąć się - uprzeć się


Za­cię­cie – ro­dzaj wklę­słej for­ma­cji skal­nej. Pow­sta­je w miej­scu, gdzie pod kątem ostrym lub roz­war­tym sty­ka­ją się z sobą dwie ścia­ny lub płyty skal­ne, a linia ich zet­knię­cia bie­gnie pio­no­wo lub uko­śnie. Pod wzglę­dem kształ­tu za­cię­cie przy­po­mi­na czę­ścio­wo ot­war­tą książ­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacięciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­cię­cie


Źródła:

SJP.pl

Zaciętość

za­cię­ta po­sta­wa; upór; nie­u­stę­pli­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­sta­wa bycia za­cię­tym, sil­nej de­ter­mi­na­cji

 (1.2) świad­czą­cy o sil­nej de­ter­mi­na­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciętszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­cię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zacięty

1. ska­le­czyć; zro­bić cię­cie ostrym przed­mio­tem;
2. paść z ukosa (np. o de­szczu);
3. za­cis­nąć zęby, aby opa­no­wać ból;
4. daw­niej: za­stru­gać;
5. za­ciąć się - zep­suć się chwi­lo­wo (np. o ma­szy­nach);
6. za­ciąć się - za­trzy­mać się pod­czas mó­wie­nia;
7. za­ciąć się - uprzeć się


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­ciąć

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który się upie­ra przy swo­ich prze­ko­na­niach

 (2.2) wy­ko­ny­wa­ny z upo­rem i de­ter­mi­na­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciężny

słu­żą­cy w woj­sku za­rob­ko­wo


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z za­cią­gu, słu­żą­cy w woj­sku za­rob­ko­wo

 (1.2) sfor­mo­wa­ny z żoł­nie­rzy zwer­bo­wa­nych do służ­by woj­sko­wej za opła­tą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaciężyć

prze­sta­rza­łe: za­cią­żyć, stać się cięż­kim; ścię­żyć


Źródła:

SJP.pl

Zackiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zacmokanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zac­mo­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zacniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zac­nie


Źródła:

SJP.pl

Zacniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zacny


Źródła:

SJP.pl

Zacnik

zac­nik zie­lo­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


Zac­nik ("Gno­ri­mus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny kru­szczy­co­wa­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zacność

ucz­ci­wość, pra­wość, do­broć, szla­chet­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. albo podn. cecha tych, któ­rzy są zacni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacny

1. godny sza­cun­ku i za­u­fa­nia; prawy;
2. mło­dzie­żo­wo: nie­zły, ni­cze­go sobie; fajny;
3. daw­niej:
a) w bar­dzo do­brym ga­tun­ku, pier­wszo­rzęd­ny, cenny;
b) sła­wet­ny, zna­ko­mi­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. godny sza­cun­ku i za­u­fa­nia, szla­chet­ny, rze­tel­ny, ucz­ci­wy, prawy, sza­cow­ny, sza­now­ny, czci­god­ny

 (1.2) przest. wła­ści­wy komuś ta­kie­mu

 (1.3) przest. zna­czą­cy, znacz­ny

 (1.4) przest. cenny, przed­ni, zna­ko­mi­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zacofanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opóź­nie­nie w roz­wo­ju pod wzglę­dem tech­no­lo­gicz­nym, spo­łecz­nym itd.

 (1.2) wro­gość wobec po­stę­pu


Źródła:

Wiktionary

Zacofaniec

osoba za­co­fa­na pod wzglę­dem kul­tu­ral­nym, prze­ciw­na zmia­nom, nowym ideom i po­stę­po­wi; ob­sku­rant, ob­sku­ran­ty­sta, wstecz­niak, wstecz­nik, kon­ser­wa­ty­sta


Źródła:

SJP.pl

Zacofany

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) opóź­nio­ny w roz­wo­ju

 (1.2) nie­uf­ny lub prze­ciw­ny po­stę­po­wi


Źródła:

Wiktionary

Zacuchły

taki, który za­cuch­nął


Źródła:

SJP.pl

Zacukać

za­kło­po­tać się


Źródła:

SJP.pl

Zacukiwać

po­tocz­nie: za­cu­ki­wać się - zaw­sty­dzać się


Źródła:

SJP.pl

Zacuknąć

rzad­ko: za­cu­knąć się - za­kło­po­tać się, stro­pić się; za­cu­kać się


Źródła:

SJP.pl

Zacumować

przy­mo­co­wać jed­nost­kę pły­wa­ją­cą do brze­gu, przy po­mo­cy sznu­ra, lin itd.


Źródła:

SJP.pl

Zacumowywać

umo­co­wy­wać sta­tek do na­brze­ża lub in­ne­go stat­ku za po­mo­cą cum; cu­mo­wać, przy­cu­mo­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zacyganienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cy­ga­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zacyganić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­sza­chro­wać, za­ma­nić, za­mach­lo­wać, zdo­być coś przez prze­kręt lub oszu­stwo, ra­czej drob­ne


Źródła:

Wiktionary

Zacytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cy­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zacytować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. cy­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|cy­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cza­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczaić

1. za­cza­ić się - książ­ko­wo: ukryć się; przy­cza­ić się;
2. po­tocz­nie: zro­zu­mieć


Źródła:

SJP.pl

Zaczarowanie

1. rzu­cić za­klę­cie, urok, kląt­wę na coś lub na kogoś;
2. wzbu­dzić w kimś za­chwyt swoją osobą, zwró­cić czy­jąś uwagę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cza­ro­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaczarowany

1. rzu­cić za­klę­cie, urok, kląt­wę na coś lub na kogoś;
2. wzbu­dzić w kimś za­chwyt swoją osobą, zwró­cić czy­jąś uwagę


Źródła:

SJP.pl

Zaczarować

1. rzu­cić za­klę­cie, urok, kląt­wę na coś lub na kogoś;
2. wzbu­dzić w kimś za­chwyt swoją osobą, zwró­cić czy­jąś uwagę


cza­sow­nik

 (1.1) rzu­cić czar, prze­mie­nić za po­mo­cą cza­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaczatowany

otu­ma­nio­ny sie­dze­niem na cza­cie w In­ter­ne­cie


Źródła:

SJP.pl

Zaczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaczekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cze­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczekać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. cze­kać)

 (1.1) po­zo­stać w jed­nym miej­scu lub sta­nie aż do mo­men­tu sta­nia się cze­goś, czego się chce


Źródła:

Wiktionary

Zaczekować

za­cze­ko­wać się - za­mel­do­wać się na lot­ni­sku, w ho­te­lu itp.


Źródła:

SJP.pl

Zaczem

spój­nik po­prze­dza­ją­cy wnio­sek z po­przed­nie­go zda­nia, zatem, stąd, prze­to


Źródła:

SJP.pl

Zaczep

ro­dzaj uchwy­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. me­cha­nizm, który służy do tego, aby coś za­cze­pić

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od: za­cze­pić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaczepianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cze­piać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczepiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­cze­pić)

 (1.1) mo­co­wać coś na czymś wy­sta­ją­cym

 (1.2) za­wa­dzać o coś pod­czas ruchu

 (1.3) za­trzy­my­wać kogoś, po­dej­mu­jąc re­la­cję

 (1.4) roz­po­czy­nać agre­syw­ną pro­wo­ka­cję czy bójkę

 (1.5) wstę­po­wać gdzieś na tro­chę pod­czas prze­mie­szcza­nia się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­cze­piać się (dk. za­cze­pić się)

 (2.1) za­trzy­my­wać się lub za­wi­sać, za­ha­czy­wszy o coś

 (2.2) chwy­tać za coś, przy­trzy­my­wać się czego

 (2.3) za­cze­piać (1.2) sie­bie naw­za­jem

 (2.4) pot. znaj­do­wać tym­cza­so­we miesz­ka­nie lub pracę


Źródła:

Wiktionary

Zaczepienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cze­pić.


Źródła:

Wiktionary

Zaczepisty

w slan­gu mło­dzie­żo­wym: świet­ny, wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty; wy­rą­bi­sty, wy­cze­pi­sty, za­rą­bi­sty, za­je­faj­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaczepić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­cze­piać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­cze­piać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczepka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­wo­ka­cyj­ne lub agre­syw­ne za­cho­wa­nie ma­ją­ce na celu na­wią­za­nie kon­tak­tu albo wy­wo­ła­nie u kogoś okre­ślo­nej re­ka­cji

 (1.2) daw. to, co służy do za­cze­pia­nia, przy­mo­co­wy­wa­nia cze­goś


Za­czep­ka (lit. "Užtilčiai") – wieś na Lit­wie, w re­jo­nie wi­leń­skim, 6 km na pół­noc od Ko­wal­czu­ków, za­miesz­ka­na przez 3 osoby. 0,7 km na wschód prze­bie­ga gra­ni­ca li­tew­sko-bia­ło­ru­ska.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaczepliwość

skłon­ność do za­cze­pek, kłót­ni; na­past­li­wość, za­czep­ność, agre­syw­ność


Źródła:

SJP.pl

Zaczepliwy

lu­bią­cy kłót­nie, szu­ka­ją­cy za­czep­ki, na­past­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Zaczepniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­czep­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaczepność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­czep­ne


Źródła:

Wiktionary

Zaczepny

przy­miot­nik

 (1.1) zdol­ny pro­wo­ko­wać i wszczy­nać kłót­nię

 (1.2) słu­żą­cy ata­ko­wi


Źródła:

Wiktionary

Zaczepowy

przy­miot­nik od: za­czep


Źródła:

SJP.pl

Zaczerlany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w gmi­nie Cho­roszcz;


Za­czer­la­ny ( Зачарляны) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Cho­roszcz.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaczernianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­czer­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczerniały

taki, który za­czer­niał


Źródła:

SJP.pl

Zaczerniowate

o ce­chach za­czer­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Za­czer­nio­wa­te, me­la­sto­mo­wa­te ("Me­la­sto­ma­ta­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu mir­tow­ców. Na­le­ży do niej 188 ro­dza­jów z bli­sko 5 ty­sią­ca­mi ga­tun­ków (naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­na ga­tun­ko­wo ro­dzi­na rzędu). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w tro­pi­kach na całym świe­cie, naj­czę­ściej w wil­got­nych la­sach rów­ni­ko­wych, ale też w for­ma­cjach lasów su­chych, przed­le­śnych, a w gó­rach w stre­fie al­pej­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaczerniowaty

o ce­chach za­czer­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Zaczerpnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­czer­py­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­czer­py­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczerpywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­czerp­nąć)

 (1.1) na­bie­rać coś płyn­ne­go lub syp­kie­go

 (1.2) brać skądś, aby wy­ko­rzy­stać do ja­kie­goś celu

 (1.3) uzy­ski­wać wia­do­mo­ści

 (1.4) na­bie­rać po­wie­trza, by po­czuć się do­brze


Źródła:

Wiktionary

Zaczerwieniały

taki, który stał się czer­wo­ny; za­czer­wie­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaczerwienienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­czer­wie­nić.

 (1.2) med. zmia­na ko­lo­ru skóry po­le­ga­ją­ca na roz­sze­rze­niu na­czyń krwio­no­śnych


Źródła:

Wiktionary

Zaczerwieniony

taki, który się za­czer­wie­nił


Źródła:

SJP.pl

Zaczerwienić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­czer­wie­niać)

 (1.1) po­kryć czer­wo­nym ko­lo­rem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­czer­wie­nić się (ndk. za­czer­wie­niać się)

 (2.1) stać się czer­wo­nym

 (2.2) zaw­sty­dzić się i oblać ru­mień­cem na twa­rzy


Źródła:

Wiktionary

Zaczesanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cze­sać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczesać

cza­sow­nik

 (1.1) cze­sząc, prze­mie­ścić włosy w jedną stro­nę


Źródła:

Wiktionary

Zaczeska

za­cze­sa­nie wło­sów na część wy­ły­sia­łej głowy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pasmo wło­sów za­cze­sa­ne z jed­ne­go z boków na część głowy ob­ję­tej ły­si­ną


Za­cze­ska (także po­życz­ka, com­bo­ver) – fry­zu­ra głów­nie no­szo­na przez ły­sie­ją­cych męż­czyzn, po­le­ga­ją­ca na za­cze­sa­niu dłuż­szych wło­sów na ły­sie­ją­ce miej­sca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaczesywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­cze­sy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczipować

za­ło­żyć lub wszcze­pić czip, oz­na­czyć coś, zwła­szcza zwie­rzę­ta, za po­mo­cą spe­cjal­nych ukła­dów sca­lo­nych; za­chi­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaczkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaczyn

1. por­cja su­ro­we­go cia­sta po­zo­sta­wio­na z po­przed­nie­go wy­pie­ku, do­da­wa­na naj­czę­ściej do cia­sta na chleb;
2. to, co stało się po­cząt­kiem cze­goś, zda­rza się po raz pier­wszy, coś no­we­go; za­lą­żek, pier­wo­ci­na;
3. roz­czy­nio­ne, roz­drob­nio­ne cia­sto; roz­czyn;
4. biał­ka re­gu­lu­ją­ce prze­bieg pro­ce­sów ży­cio­wych, wyt­wa­rza­ne przez każdy żywy or­ga­nizm;
5. w bu­dow­nict­wie: mie­sza­ni­na spo­i­wa ce­men­tu lub gipsu z wodą; za­pra­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaczynanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­czy­nać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczynać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­cząć)

 (1.1) przy­stę­po­wać do wy­ko­ny­wa­nia ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.2) wy­ko­ny­wać jakąś czyn­ność przed inną

 (1.3) wziąć część z nie­na­po­czę­tej ca­ło­ści

 (1.4) pot. za­cze­piać, roz­draż­niać kogoś

 (1.5) wcho­dzić w pe­wien stan lub okres

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­czy­nać się (dk. za­cząć się)

 (2.1) mieć swój po­czą­tek


Źródła:

Wiktionary

Zaczynianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­czy­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczyniać

w prze­my­śle spo­żyw­czym: do­da­wać za­czy­nu do roz­drob­nio­ne­go cia­sta


Źródła:

SJP.pl

Zaczynić

w prze­my­śle spo­żyw­czym: dodać za­czy­nu do roz­drob­nio­ne­go cia­sta


Źródła:

SJP.pl

Zaczynowy

przy­miot­nik od: za­czyn


Źródła:

SJP.pl

Zaczytanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­czy­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zaczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaczątek

1. po­czą­tek; to, od czego się coś za­czy­na;
2. pier­wot­na forma or­ga­nu lub or­ga­niz­mu, zdol­na roz­wi­nąć się w doj­rza­ły organ lub or­ga­nizm; za­ro­dek


Źródła:

SJP.pl

Zaczątki

1. po­czą­tek; to, od czego się coś za­czy­na;
2. pier­wot­na forma or­ga­nu lub or­ga­niz­mu, zdol­na roz­wi­nąć się w doj­rza­ły organ lub or­ga­nizm; za­ro­dek


Źródła:

SJP.pl

Zaczątkowy

→ za­czą­tek


Patrz:zaczątek

Źródła:

SJP.pl

Zacząć

1. roz­po­cząć; za­po­cząt­ko­wać;
2. wziąć ka­wa­łek z nie­u­ży­wa­nej ca­ło­ści;
3. spro­wo­ko­wać po­przez agre­syw­ne za­cho­wa­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­czy­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­czy­nać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­cząć się (ndk. za­czy­nać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­czy­nać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zad

po­ślad­ki u niek­tó­rych du­żych ssa­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. tylna część tu­ło­wia czwo­ro­noż­ne­go zwie­rzę­cia

 (1.2) pot. sze­ro­kie i tłu­ste po­ślad­ki czło­wie­ka

 (1.3) daw. tył, tylna część


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zad.

skrót

 (1.1) = za­da­nie


Źródła:

Wiktionary

Zadaj

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. rozk. od: zadać


Źródła:

Wiktionary

Zadajnik

urzą­dze­nie w au­to­ma­ty­ce prze­my­sło­wej słu­żą­ce do ręcz­ne­go ge­ne­ro­wa­nia sy­gna­łów ste­ru­ją­cych lub sy­mu­la­cji czuj­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Zadanie

1. na­ka­zać wy­ko­nać coś, na­u­czyć się cze­goś
2. spra­wić, że komuś stało się coś złego
3. dać po­karm zwie­rzę­tom
4. pot. za­ło­żyć komuś coś cięż­kie­go do no­sze­nia
5. dodać nowy skład­nik, głów­nie do cie­czy, gazu
6. zadać się: pot. za­wrzeć zna­jo­mość z kimś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co na­le­ży wy­ko­nać

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zadać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadaniować

na­da­wać okre­ślo­ne za­da­nia, obo­wiąz­ki lub cele do re­a­li­za­cji


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. przy­dzie­lać komuś za­da­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadaniowiec

osoba, która za­wsze wy­ko­nu­je po­wie­rzo­ne jej za­da­nia sta­ran­nie i na czas


Źródła:

SJP.pl

Zadaniowość

kon­cen­tra­cja na okre­ślo­nych ce­lach i ich sy­ste­ma­tycz­ne wy­ko­ny­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia sku­pio­nym na prak­tycz­nym re­zul­ta­cie dzia­łań


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadaniowy

przy­miot­nik od: za­da­nie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­da­niem, do­ty­czą­cy za­da­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadanko

zdrob­nie­nie od: za­da­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: za­da­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadar

mia­sto w Chor­wa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Chor­wa­cji, nad Mo­rzem Adria­tyc­kim;


Zadar

Zadar (wł. "Zara,", węg. "Zára", niem. "Ja­de­ra") – mia­sto w Chor­wa­cji, sie­dzi­ba żu­pa­nii za­dar­skiej oraz mia­sta Zadar, zlo­ka­li­zo­wa­ne w Dal­ma­cji, nad Mo­rzem Adria­tyc­kim. W 2021 r. li­czy­ło 67 309 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadarlica

za­dar­li­ca tłu­szczów­ka, za­dar­li­ca spi­żar­nian­ka - ga­tun­ki mo­ty­la z ro­dzi­ny omac­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zadarnić

1. ob­sie­wać, po­kry­wać dar­nią;
2. za­dar­nić się - za­ra­stać dar­nią


Źródła:

SJP.pl

Zadarski

→ Zadar (mia­sto w Chor­wa­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­da­rem, do­ty­czą­cy Za­da­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadartonosy

ma­ją­cy za­dar­ty nos


Źródła:

SJP.pl

Zadarty

zwró­co­ny koń­cem ku górze, np. za­dar­ty nos


przy­miot­nik

 (1.1) skie­ro­wa­ny na końcu ku górze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadaszać

przy­kry­wać da­chem; da­szyć


Źródła:

SJP.pl

Zadaszenie

przy­kryć da­chem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­da­szyć.

 (1.2) dach, jako odręb­na lub sa­mo­dziel­na kon­struk­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadaszony

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przy­kry­ty da­chem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­da­szyć


Źródła:

Wiktionary

Zadaszyć

przy­kryć da­chem


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­da­szać)

 (1.1) wznieść dach nad czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadateczek

zdrob­nie­nie od: za­da­tek


Źródła:

SJP.pl

Zadatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. część na­leż­nej kwoty wpła­ca­na lub wy­pła­ca­na z góry jako gwa­ran­cja do­trzy­ma­nia umowy, w przy­pad­ku nie­wy­wią­za­nia się z umowy zwra­ca­na przez wy­ko­naw­cę w pod­wój­nej wy­so­ko­ści

 (1.2) wstęp­nie za­u­wa­żal­na zdol­ność lub skłon­ność do cze­goś


Za­da­tek – do­dat­ko­we za­strze­że­nie umow­ne, zgod­nie z któ­rym pod­czas za­wie­ra­nia umowy jedna ze stron wrę­cza dru­giej okre­ślo­ną sumę pie­nię­dzy. Za­da­tek jest re­gu­lo­wa­ny praw­nie i za­bez­pie­cza dwie stro­ny przed zer­wa­niem umowy. Jeśli stro­na wpła­ca­ją­ca za­da­tek nie do­trzy­ma umowy, druga stro­na ma prawo go za­cho­wać.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zadatki

pre­dy­spo­zy­cje do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zadatkować

dać, dawać za­da­tek, za­licz­kę, akon­to


Źródła:

SJP.pl

Zadatkowy

przy­miot­nik od: za­da­tek


Źródła:

SJP.pl

Zadatować

okre­ślić czas (datę) pow­sta­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zadawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­da­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zadawać

1. na­ka­zy­wać wy­ko­nać coś
2. spra­wiać, że komuś dzie­je się coś złego
3. dawać po­karm zwie­rzę­tom
4. pot. za­kła­dać komuś coś cięż­kie­go do no­sze­nia
5. do­da­wać nowy skład­nik, głów­nie do cie­czy, gazu
6. za­da­wać się: pot. utrzy­my­wać zna­jo­mość z kimś


cza­sow­nik

 (1.1) o py­ta­niach: wy­po­wia­dać w celu uzy­ska­nia od­po­wie­dzi

 (1.2) na­ka­zy­wać komuś coś robić

 (1.3) spra­wiać komuś coś złego

 (1.4) zo­o­techn. dawać zwie­rzę­tom po­ży­wie­nie

 (1.5) przest. za­kła­dać sobie lub komuś jakiś cię­żar na ra­mio­na lub plecy

cza­sow­nik zwrot­ny za­da­wać się

 (2.1) zna­jo­mić się, czę­sto spo­ty­kać się, utrzy­my­wać bli­skie kon­tak­ty z kimś nie­od­po­wied­nim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadać

1. na­ka­zać wy­ko­nać coś, na­u­czyć się cze­goś
2. spra­wić, że komuś stało się coś złego
3. dać po­karm zwie­rzę­tom
4. pot. za­ło­żyć komuś coś cięż­kie­go do no­sze­nia
5. dodać nowy skład­nik, głów­nie do cie­czy, gazu
6. zadać się: pot. za­wrzeć zna­jo­mość z kimś


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­da­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadańko

re­gio­nal­ne zdrob­nie­nie od: za­da­nie; za­dan­ko


Źródła:

SJP.pl

Zadbany

1. taki, który do­brze wy­glą­da, dba o sie­bie;
2. sta­ran­nie utrzy­ma­ny, taki, o któ­re­go ktoś dba; wy­pie­lę­gno­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zadbać

zająć się tros­kli­wie kimś lub czymś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dbać)

 (1.1) oto­czyć tros­kli­wą opie­ką; poś­wię­cić wiele sta­rań


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadebiutować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­biu­to­wać)

 (1.1) wy­stą­pić po raz pier­wszy w danej roli, dzie­dzi­nie


Źródła:

Wiktionary

Zadecydowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­ję­cie de­cyz­ji


Źródła:

Wiktionary

Zadecydowany

taki, o któ­rym za­de­cy­do­wa­no; po­sta­no­wio­ny, przed­sięw­zię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zadecydować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­cy­do­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|de­cy­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zadedykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­de­dy­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zadedykować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­dy­ko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|de­dy­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zadek

po­tocz­nie: po­ślad­ki, tylna część ciała u czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia; tyłek, kuper, sie­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: zad

 (1.2) pot. żart. pupa, tyłek, sie­dze­nie

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. tył, tyłek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadeklamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­de­kla­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zadeklarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­de­kla­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zadeklarować

1. po­in­for­mo­wać cel­ni­ków o prze­wo­zie cze­goś przez gra­ni­cę;
2. zo­bo­wią­zać się do cze­goś;
3. za­de­kla­ro­wać się - opo­wie­dzieć się po ja­kiejś stro­nie, do­ko­nać wy­bo­ru, pu­blicz­nie przyz­nać się do swo­ich po­glą­dów


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. de­kla­ro­wać)

 (1.1) prze­ka­zać w ofi­cjal­nej wy­po­wie­dzi

 (1.2) wy­ra­zić go­to­wość, przy­rzec pomoc

 (1.3) przed­sta­wić oś­wiad­cze­nie wła­dzom

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­de­kla­ro­wać się (ndk. de­kla­ro­wać się)

 (2.1) zo­bo­wią­zać się do zro­bie­nia czego

 (2.2) wy­ra­zić swoje po­par­cie lub sprze­ciw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadeklino

Za­de­kli­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim, w gmi­nie Ko­zie­li­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zadekować

1. ukryć się lub kogoś;
2. scho­wać coś w bez­pie­czym miej­scu


cza­sow­nik

 (1.1) pot. ukryć by nie było kło­po­tu

cza­sow­nik zwrot­ny za­de­ko­wać się

 (2.1) pot. ukryć się by nie było kło­po­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadekretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­de­kre­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zadekretować

1. wydać de­kret w ja­kiejś spra­wie;
2. wska­zać konta, na któ­rych na­le­ży zak­się­go­wać ope­ra­cje go­spo­dar­cze


Źródła:

SJP.pl

Zadenuncjować

po­in­for­mo­wać po­uf­nie o czymś wła­dze, zwy­kle o wy­kro­cze­niu prze­ciw obo­wią­zu­ją­ce­mu prawu; do­nieść


cza­sow­nik

 (1.1) po­uf­nie do­nieść o bez­praw­nym dzia­ła­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadepeszować

wy­słać de­pe­szę, te­le­gram, za­wia­do­mić kogoś o czymś te­le­gra­ficz­nie; za­te­le­gra­fo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zadeszczony

taki, który się za­de­szczył; za­la­ny de­szczem, de­szczo­wy


Źródła:

SJP.pl

Zadiektywizowany

w ję­zy­koz­naw­stwie: taki, który stał się przy­miot­ni­kiem; uprzy­miot­ni­ko­wio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zadiektywizować

przeksz­tał­cić w przy­miot­nik; zad­jek­ty­wi­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zadjektywizować

przeksz­tał­cić w przy­miot­nik; za­diek­ty­wi­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zadka

po­tocz­nie: po­ślad­ki, tylna część ciała u czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia; tyłek, kuper, sie­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zadmuchać

wy­wo­łać pod­much, za­wiać; dmuch­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zadni

tylny, za­wsze w od­nie­sie­niu do nóg więk­szych ssa­ków


przy­miot­nik

 (1.1) przest. tylny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tylny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadnieprski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z Zad­nie­przem, do­ty­czą­cy Zad­nie­prza, le­żą­cy za Dnie­prem


Źródła:

Wiktionary

Zadnieprzański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Zad­nie­przem, do­ty­czą­cy Zad­nie­prza, po­cho­dzą­cy z Zad­nie­prza


Źródła:

Wiktionary

Zadnieprze

kra­i­na hi­sto­rycz­na, część Ukra­i­ny Nadd­nie­przań­skiej; Ukra­i­na Le­wo­brzeż­na


Źródła:

SJP.pl

Zadniestrze

wieś na Ukra­i­nie


Zad­nie­strze, do 1928 Ne­u­dorf ( Задністря) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go, nad Dnie­strem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­do­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zadokować

wpro­wa­dzić do doku


Źródła:

SJP.pl

Zadokowywać

wpro­wa­dzać sta­tek do doku


Źródła:

SJP.pl

Zadokumentować

udo­ku­men­to­wać, zdo­ku­men­to­wać;
1. udo­wod­nić coś;
2. pot­wier­dzić coś do­ku­men­tem


Źródła:

SJP.pl

Zadole

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. hi­sto­rycz­na dziel­ni­ca Ka­to­wic lub nazwa kilku pol­skich wsi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zadominować

za­cząć do­mi­no­wać nad czymś; za­pa­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zadomka

drob­ny owad z rzędu ka­ra­cza­nów


Za­dom­ka ("Ec­to­bius") – ro­dzaj ka­ra­cza­nów z ro­dzi­ny za­dom­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Ec­to­bii­nae.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadomkowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu ka­ra­cza­nów


Źródła:

SJP.pl

Zadomowiony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który przyz­wy­cza­ił się do bycia w ja­kimś miej­scu

 (1.2) taki, który uległ utr­wa­le­niu


Źródła:

Wiktionary

Zadomowić

za­do­mo­wić się:
1. przyz­wy­cza­ić się do po­by­tu w ja­kimś miej­scu;
2. czę­sto gdzieś wy­stę­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zadora

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadosyć

daw­niej: tyle, ile trze­ba, wy­star­cza­ją­co; za­dość


Źródła:

SJP.pl

Zadowalająco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób za­do­wa­la­ją­cy


Źródła:

Wiktionary

Zadowalający

dość dobry, wy­star­cza­ją­co dobry; do­sta­tecz­ny, nie­zły, wy­star­cza­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) wy­star­cza­ją­co dobry

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: za­do­wa­lać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadowalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­do­wa­lać.


Źródła:

Wiktionary

Zadowalać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­do­wo­lić)

 (1.1) za­spo­ka­jać po­trze­by, od­po­wia­dać czy­imś upo­do­ba­niom

 (1.2) speł­niać, za­spo­ka­jać sek­su­al­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­do­wa­lać się (dk. za­do­wo­lić się)

 (2.1) po­prze­sta­wać na czymś

 (2.2) za­spo­ka­jać sie­bie au­to­e­ro­tycz­nie

 (2.3) za­spo­ka­jać ero­tycz­nie sie­bie wza­jem­nie


Źródła:

Wiktionary

Zadowice

Za­do­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Go­dzie­sze Wiel­kie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

W 1954 w Za­do­wi­cach zna­le­zio­no dwa au­ten­tycz­ne ska­ra­be­u­sze egip­skie w jed­nej z po­piel­nic (grób 95) na cmen­ta­rzy­sku kul­tu­ry prze­wor­skiej. Znaj­du­ją się obec­nie w zbio­rach Mu­ze­um Ar­che­o­lo­gicz­ne­go i Et­no­gra­ficz­ne­go w Łodzi.


Źródła:

Wikipedia

Zadowolenie

do­go­dzić, za­spo­ko­ić wy­ma­ga­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczu­cie przy­jem­no­ści wy­wo­ła­ne speł­nie­niem się pra­gnień lub po­myśl­nym obro­tem spra­wy


Za­do­wo­le­nie – chwi­lo­we uczu­cie sa­tys­fak­cji, peł­nej afir­ma­cji. W więk­szo­ści przy­pad­ków pro­wa­dzi do uczu­cia szczę­ścia. Za­do­wo­le­nie nie ob­ja­wia się sta­nem eu­fo­rii, uzew­nętrz­nia się w za­leż­no­ści od sy­tu­a­cji (po­zio­mu za­do­wo­le­nia). Za­do­wo­le­nia może być za­rów­no brane pod uwagę przy aspek­tach sek­su­al­nych, jak i wręcz prze­ciw­nie, co­dzien­nych (dziec­ko za­do­wo­lo­ne z oceny za swoją pracę np. dyk­tan­do).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadowolić

do­go­dzić, za­spo­ko­ić wy­ma­ga­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­do­wa­lać)

 (1.1) zob. za­do­wa­lać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­do­wo­lić się (ndk. za­do­wa­lać się)

 (2.1) zob. za­do­wa­lać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadowolony

do­go­dzić, za­spo­ko­ić wy­ma­ga­nia


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­do­wo­lić

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który cie­szy się, czer­pie za­do­wo­le­nie, sa­tys­fak­cję z cze­goś; ra­dos­ny

 (2.2) taki, który świad­czy o za­do­wo­le­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadozować

podać w okre­ślo­nych do­zach, daw­kach


Źródła:

SJP.pl

Zadość

daw­niej: tyle, ile trze­ba, wy­star­cza­ją­co; za­do­syć


przy­słó­wek

 (1.1) książk. wy­star­cza­ją­ca ilość cze­goś, za­spo­ka­ja­ją­ca pewną po­trze­bę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadośćczynić

daw­niej:
1. wy­na­gra­dzać spo­wo­do­wa­ną szko­dę lub wy­rzą­dzo­ną krzyw­dę;
2. speł­niać czy­jeś ży­cze­nie lub wy­peł­niać obo­wią­zek


Źródła:

SJP.pl

Zadośćuczynienie

mo­ral­ne lub ma­te­rial­ne odsz­ko­do­wa­nie za wy­rzą­dzo­ną krzyw­dę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­do­śću­czy­nić.

 (1.2) książk. mo­ral­ne lub ma­te­rial­ne odsz­ko­do­wa­nie

 (1.3) przest. przy­ję­cie po­je­dyn­ku jako sa­tys­fak­cji za obra­zę lub krzyw­dę mo­ral­ną


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Za­do­śću­czy­nie­nie pie­nięż­ne – w pra­wie pol­skim jeden z dwóch spo­so­bów wy­rów­na­nia szko­dy nie­ma­jąt­ko­wej (dru­gim jest za­są­dze­nie od­po­wied­niej sumy pie­nięż­nej na wska­za­ny przez posz­ko­do­wa­ne­go cel spo­łecz­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadośćuczynić

1. wy­na­gro­dzić spo­wo­do­wa­ną szko­dę lub wy­rzą­dzo­ną krzyw­dę;
2. speł­nić czy­jeś ży­cze­nie lub wy­peł­nić obo­wią­zek


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­dość­czy­nić)

 (1.1) wy­na­gro­dzić komuś krzyw­dę; na­pra­wić wy­rzą­dzo­ną szko­dę lub prze­pro­sić w spo­sób wy­star­cza­ją­cy, aby zre­kom­pen­so­wać winę, stra­tę lub nie­spra­wied­li­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadra

1. ostry, od­sta­ją­cy od cze­goś ka­wa­łek, zwła­szcza drew­nia­ny; drzaz­ga;
2. przy­kre wspom­nie­nie, żal, uraza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drzaz­ga

 (1.2) książk. dawna uraza, bo­les­ne wspom­nie­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadrabiać

daw­niej:
1. czy­nić drob­nym;
2. dro­biąc, wsy­py­wać do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zadrapanie

rysa na po­wierzch­ni cze­goś, zwła­szcza na skó­rze; za­drap­nię­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rysa na po­wierzch­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadrapnięcie

rysa na po­wierzch­ni cze­goś, zwła­szcza na skó­rze; za­dra­pa­nie


Źródła:

SJP.pl

Zadrażniać

1. draż­niąc, wy­wo­ły­wać lub za­o­gniać kon­flikt;
2. draż­niąc, iry­to­wać kogoś, do­ku­czać komuś;
3. wy­wo­ły­wać re­ak­cję na­rzą­du zmy­sło­we­go; po­draż­niać;
4. za­draż­niać się - daw­niej:
a) kłó­cić się;
b) za­o­strzać się, za­o­gniać się


Źródła:

SJP.pl

Zadrażnienie

1. draż­niąc, wy­wo­łać lub za­o­gnić kon­flikt;
2. draż­niąc, zi­ry­to­wać kogoś, do­ku­czyć komuś;
3. wy­wo­łać re­ak­cję na­rzą­du zmy­sło­we­go; po­draż­nić;
4. za­draż­nić się - daw­niej:
a) po­kłó­cić się, po­róż­nić się;
b) za­o­strzyć się, za­o­gnić się


Źródła:

SJP.pl

Zadrażnić

1. draż­niąc, wy­wo­łać lub za­o­gnić kon­flikt;
2. draż­niąc, zi­ry­to­wać kogoś, do­ku­czyć komuś;
3. wy­wo­łać re­ak­cję na­rzą­du zmy­sło­we­go; po­draż­nić;
4. za­draż­nić się - daw­niej:
a) po­kłó­cić się, po­róż­nić się;
b) za­o­strzyć się, za­o­gnić się


Źródła:

SJP.pl

Zadreptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­drep­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zadreptywać

rzad­ko:
1. za­czy­nać drep­tać;
2. drep­cząc, za­dep­ty­wać


Źródła:

SJP.pl

Zadrobić

rzad­ko: przejść jakąś drogę drob­ny­mi krocz­ka­mi; po­drep­tać, po­tup­tać, po­kuś­ty­kać


Źródła:

SJP.pl

Zadrobniały

taki, który za­drob­niał


Źródła:

SJP.pl

Zadroga

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zadrożny

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadruga

dawna, ro­do­wa wspól­no­ta go­spo­dar­cza u Sło­wian Po­łud­nio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wspól­no­ta ro­do­wa u po­łud­nio­wych Sło­wian;


Za­dru­ga – wspól­no­ta ro­do­wa u Sło­wian (głów­nie po­łud­nio­wych, ale też np. u Hu­cu­łów) oraz in­nych et­no­sów bał­kań­skich (np. Wo­ło­chów) two­rzo­na prze­waż­nie przez lud­ność rol­ni­czą i rze­mieśl­ni­czą. Skła­da­ła się zaz­wy­czaj z 20 do 30 osób. Jej człon­ko­wie, zaz­wy­czaj sy­no­wie jed­ne­go ojca oraz ich żony i dzie­ci, mieli jed­na­ko­we prawa i obo­wiąz­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadruk

ob­szar po­kry­ty dru­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zadrzechnia

owad z ro­dzi­ny pszczo­ło­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Xy­lo­co­pa|La­tre­il­le|ref=tak., ro­dzaj owa­dów z ro­dzi­ny pszczo­ło­wa­tych;

 (1.2) bot. owad z ro­dza­ju za­drzech­nia (1.1)


Za­drzech­nia ("Xy­lo­co­pa") – ro­dzaj pszczół z ro­dzi­ny pszczo­ło­wa­tych i po­dro­dzi­ny za­drzech­nio­wa­tych. Je­dy­ny z mo­no­ty­po­we­go ple­mie­nia za­drzech­ni (Xy­lo­co­pi­ni). Tak­son kos­mo­po­li­tycz­ny, obej­mu­ją­cy około 400 opi­sa­nych ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zadrzewianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­sa­dza­nie te­re­nu drze­wa­mi


Źródła:

Wiktionary

Zadrzewiać

ob­sa­dzać jakiś ob­szar drze­wa­mi


Źródła:

SJP.pl

Zadrzewienie

ob­sa­dzić jakiś ob­szar drze­wa­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­sa­dze­nie te­re­nu drze­wa­mi

 (1.2) sku­pi­sko drzew i krze­wów, które nie jest ani lasem, ani sadem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadrzewieniowy

przy­miot­nik od: za­drze­wie­nie


Źródła:

SJP.pl

Zadrzewić

ob­sa­dzić jakiś ob­szar drze­wa­mi


Źródła:

SJP.pl

Zadrzeć

1. na­der­wać brzeg cze­goś, za­cze­pi­wszy tym o coś in­ne­go, na­de­drzeć;
2. wejść z kimś w kon­flikt, na­ra­zić się komuś;
3. unieść, skie­ro­wać coś ku górze, pod­nieść;
4. za­drzeć się:
a) na­der­wać się;
b) zo­stać skie­ro­wa­nym ku górze;
c) daw­niej, po­tocz­nie: na­ra­zić się komuś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­dzie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­dzie­rać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadręczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­drę­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zadręczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­drę­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Zadrżeć

cza­sow­nik

 (1.1) drgnąć kil­ku­krot­nie


Źródła:

Wiktionary

Zaduch

1. wil­got­ność naj­czę­ściej po­łą­czo­na z wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą oraz bra­kiem ru­chów mas po­wie­trza; du­cho­ta, dusz­ność, par­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nieś­wie­że po­wie­trze, nie do od­dy­cha­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaducha

1. zbyt mała ilość tlenu wo­dzie, po­wo­du­ją­ca śnię­cie ryb; przy­du­cha;
2. nieś­wie­że po­wie­trze utrud­nia­ją­ce swo­bod­ne od­dy­cha­nie; za­duch


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­duch

 (1.2) wędk. ryb. du­sze­nie się ryb pod lodem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadudnieć

wydać głu­chy, bu­czą­cy od­głos; za­dud­nić, za­hu­czeć


Źródła:

SJP.pl

Zadudnić

wydać głu­chy, bu­czą­cy od­głos; za­dud­nieć, za­hu­czeć


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|dud­nić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadufanie

zbyt­nia uf­ność we włas­ne moż­li­wo­ści, siły; za­ro­zu­mia­łość, za­ro­zu­mial­stwo, za­duf­ko­stwo, za­duf­ko­wa­tość


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbyt­nia pew­ność sie­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadufaniec

po­tocz­nie: osoba za­ro­zu­mia­ła, bar­dzo pewna sie­bie; zu­chwa­lec, za­ro­zu­mia­lec


Źródła:

SJP.pl

Zadufany

bar­dzo pewny sie­bie; za­du­fa­ły


przy­miot­nik

 (1.1) zbyt pewny sie­bie, pełen buty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadufały

bar­dzo pewny sie­bie; za­du­fa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zadufek

prze­sta­rza­łe: czło­wiek za­ro­zu­mia­ły, zbyt pewny sie­bie; za­ro­zu­mia­lec, py­sza­łek, bufon


Źródła:

SJP.pl

Zadufkostwo

zbyt­nia uf­ność we włas­ne moż­li­wo­ści, siły; za­ro­zu­mia­łość, za­ro­zu­mial­stwo, za­du­fa­nie, za­duf­ko­wa­tość


Źródła:

SJP.pl

Zadufkowatość

zbyt­nia uf­ność we włas­ne moż­li­wo­ści, siły; za­ro­zu­mia­łość, za­ro­zu­mial­stwo, za­duf­ko­stwo, za­du­fa­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaduma

po­grą­że­nie się w my­ślach, ma­rze­niach, roz­my­śla­niach; za­my­śle­nie, kon­tem­pla­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) głę­bo­kie za­my­śle­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadumanie

1. daw­niej: spę­dzić pe­wien czas na du­ma­niu; po­ma­rzyć, po­du­mać;
2. daw­niej: za­grać lub zaś­pie­wać dumę, dumkę;
3. za­du­mać się - po­grą­żyć się w my­ślach, w ma­rze­niach; za­my­ślić się, roz­ma­rzyć się


Źródła:

SJP.pl

Zadumany

1. taki, który po­grą­żył się w za­du­mie; za­my­ślo­ny, za­ab­sor­bo­wa­ny, nie­o­bec­ny;
2. taki, który wy­ra­ża za­du­mę, za­my­śle­nie, np. za­du­ma­ny uśmiech


Źródła:

SJP.pl

Zadumać

1. daw­niej: spę­dzić pe­wien czas na du­ma­niu; po­ma­rzyć, po­du­mać;
2. daw­niej: za­grać lub zaś­pie­wać dumę, dumkę;
3. za­du­mać się - po­grą­żyć się w my­ślach, w ma­rze­niach; za­my­ślić się, roz­ma­rzyć się


Źródła:

SJP.pl

Zadumiały

1. daw­niej, dziś po­tocz­nie: zdu­mieć;
2. za­du­mieć się - daw­niej, dziś po­tocz­nie: za­du­mać się - po­paść w za­du­mę, po­grą­żyć się w my­ślach


Źródła:

SJP.pl

Zadumienie

daw­niej, dziś po­tocz­nie: za­du­ma­nie, za­du­ma - po­grą­że­nie się w my­ślach


Źródła:

SJP.pl

Zadumiewać

1. daw­niej, dziś po­tocz­nie: zdu­mie­wać;
2. za­du­mie­wać się - daw­niej, dziś po­tocz­nie: za­du­my­wać się - po­pa­dać w za­du­mę, po­grą­żać się w my­ślach


Źródła:

SJP.pl

Zadumieć

1. daw­niej, dziś po­tocz­nie: zdu­mieć;
2. za­du­mieć się - daw­niej, dziś po­tocz­nie: za­du­mać się - po­paść w za­du­mę, po­grą­żyć się w my­ślach


Źródła:

SJP.pl

Zadumiony

1. daw­niej, dziś po­tocz­nie: za­du­ma­ny;
2. po­tocz­nie: zdu­mio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zadumka

ek­spre­syw­nie: za­du­ma - po­grą­ża­nie się w my­ślach


Źródła:

SJP.pl

Zadumywać

za­du­my­wać się - po­pa­dać w za­du­mę, po­grą­żać się w my­ślach


Źródła:

SJP.pl

Zadupie

1. po­tocz­nie: mała miej­sco­wość od­da­lo­na od oś­rod­ków kul­tu­ral­nych; pro­win­cja; pi­pi­dów­ka;
2. po­tocz­nie: od­da­lo­na od cen­trum dziel­ni­ca mia­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. grub. wieś lub mia­stecz­ko ze słabo roz­wi­nię­tą ko­mu­ni­ka­cją, hand­lem itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadurzać

za­du­rzać się - za­czy­nać czuć mi­łość do kogoś; za­ko­chi­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zadurzony

taki, który się za­du­rzył, za­ko­chał się w kimś


Źródła:

SJP.pl

Zadurzyć

za­du­rzyć się - za­ko­chać się


Źródła:

SJP.pl

Zadusić

1. zabić przez ści­ska­nie gar­dła od­bie­ra­ją­ce od­dech; udu­sić;
2. za­du­sić się - um­rzeć z po­wo­du nie­mo­że­nia od­dy­cha­nia; udu­sić się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­du­szać, dusić)

 (1.1) po­zba­wić do­pły­wu po­wie­trza i spo­wo­do­wać przez to czy­jąś śmierć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­du­sić się (ndk. za­du­szać się, dusić się)

 (2.1) ulec śmier­ci z po­wo­du braku do­pły­wu po­wie­trza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaduszać

1. du­sząc, za­bi­jać;
2. gasić ogień; tłu­mić, uga­szać;
3. nie poz­wa­lać na roz­wój cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zaduszki

1. im­pre­za o cha­rak­te­rze mod­li­tew­nym lub ar­ty­stycz­nym or­ga­ni­zo­wa­na bli­sko świąt Za­du­szek;
2. dawne świę­to po­gań­skie poś­wię­co­ne pa­mię­ci zmar­łych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rel. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim dzień poś­wię­co­ny pa­mię­ci wszyst­kich zmar­łych, przy­pa­da­ją­cy na 2 li­sto­pa­da (po dniu Wszyst­kich Świę­tych);


Zo­bacz też: Za­dusz­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Za­dusz­ki, Dzień Za­dusz­ny lub Świę­to Zmar­łych, for­mal­nie Wspom­nie­nie Wszyst­kich Wier­nych Zmar­łych ( Com­me­mo­ra­tio Om­nium Fi­de­lium De­func­to­rum) – w Ko­ścio­łach ła­ciń­skich ob­chód li­tur­gicz­ny poś­wię­co­ny zmar­łym, przy­pa­da­ją­cy co­rocz­nie na dzień 2 li­sto­pa­da, tre­ścio­wo po­łą­czo­ny z po­prze­dza­ją­cą go uro­czy­sto­ścią Wszyst­kich Świę­tych. Za­dusz­ki czę­sto zbie­ga­ją się z lu­do­wy­mi obrzę­da­mi ku czci zmar­łych, wy­wo­dzą­cy­mi się z wie­rzeń po­gań­skich lub przed­chrze­ści­jań­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaduszkowy

przy­miot­nik od: Za­dusz­ki


Źródła:

SJP.pl

Zaduszny

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Za­dusz­ka­mi albo z mod­lit­wa­mi za zmar­łych


Źródła:

Wiktionary

Zadychra

słod­ko­wod­ny sko­ru­piak z pod­gro­ma­dy skrze­lo­no­gów


Za­dy­chra ("Bran­chi­pus") – ro­dzaj sko­ru­pia­ka z rzędu bez­pan­ce­rzow­ców. Za­dy­chry są zwie­rzę­ta­mi słod­ko­wod­ny­mi. W Pol­sce wy­stę­pu­je za­dy­chra po­spo­li­ta ("Bran­chi­pus scha­ef­fe­ri"), ży­ją­ca w okre­so­wo wy­sy­cha­ją­cych zbior­ni­kach wod­nych. Jej obec­ność w zbior­ni­kach, które przez długi czas wy­glą­da­ły na wy­mar­łe, tłu­ma­czo­no sobie kie­dyś tym, że za­dy­chry spa­da­ją z nieba.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadygotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­dy­go­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zadyma

za­miesz­ki, kłót­nie, walki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. pu­blicz­na burda z udzia­łem wielu osób, czę­sto bru­tal­na

 (1.2) duża za­dym­ka – za­wie­ja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadymać

dmu­chać, za­wie­wać


Źródła:

SJP.pl

Zadymianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­dy­miać.


Źródła:

Wiktionary

Zadymiara

→ za­dy­miarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta lub dziew­czy­na, która bie­rze udział w za­dy­mach


Patrz:zadymiarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadymiarka

→ za­dy­miarz; awan­tur­ni­ca, chu­li­gan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia mgły lub dymu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadymiarski

→ za­dy­miarz, → za­dy­ma


Patrz:zadymiarz, → zadyma

Źródła:

SJP.pl

Zadymiarstwo

1. uczest­nict­wo w ulicz­nych star­ciach z po­li­cją;
2. czę­ste wy­wo­ły­wa­nia awan­tur, wszczy­na­nie bójek


Źródła:

SJP.pl

Zadymiarz

po­tocz­nie:
1. osoba uczest­ni­czą­ca w za­dy­mach, uczest­nik ulicz­nych starć z po­li­cją;
2. osoba, która chęt­nie wy­wo­łu­je awan­tu­ry, wszczy­na bójki; roz­ra­biacz, awan­tur­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś, kto bie­rze udział w za­dy­mach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadymiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­dy­mić)

 (1.1) wy­peł­niać dymem

 (1.2) wy­dzie­lać dym lub parę


Źródła:

Wiktionary

Zadymić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­dy­miać)

 (1.1) wy­peł­nić dymem


Źródła:

Wiktionary

Zadymka

śnie­ży­ca po­łą­czo­na z sil­nym wia­trem


Za­dym­ka – śnie­ży­ca po­łą­czo­na z sil­nym wia­trem. Nie po­win­na być my­lo­na z za­mie­cią, w trak­cie któ­rej nie pada śnieg, lecz wiatr unosi z ziemi wcze­śniej opa­dłe płat­ki śnie­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadyszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chwi­lo­we trud­no­ści ze zła­pa­niem tchu spo­wo­do­wa­ne naj­czę­ściej zbyt dużym wy­sił­kiem lub zmę­cze­niem

 (1.2) astma


Za­dysz­ka – ju­bi­le­u­szo­wy tri­bu­te album, wy­da­ny 7 paź­dzier­ni­ka 2011 z okaz­ji X-lecia ze­spo­łu hap­py­sad. Wy­daw­nict­wo skła­da się dwóch płyt (CD+DVD).

Płyta za­wie­ra ut­wo­ry za­gra­ne przez ze­spo­ły za­przy­jaź­nio­ne z grupą hap­py­sad, w no­wych aran­ża­cjach. Na pły­cie zna­lazł się też jeden utwór w wy­ko­na­niu hap­py­sad – „Ma­ne­wry szczę­ścia”, który także zo­stał za­pre­zen­to­wa­ny w nowej aran­ża­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zadziabywać

rzad­ko: uśmier­cać, za­da­jąc ciosy czymś ostrym


Źródła:

SJP.pl

Zadziać

po­tocz­nie:
1. za­po­dziać, zgu­bić
2. za­dziać się - wy­da­rzyć się, mieć miej­sce, stać się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­dzie­wać)

 (1.1) pot. za­gu­bić, za­po­dziać

 (1.2) rzad. za­ła­tać dzia­ni­ną

 (1.3) daw. przyw­dziać, wdziać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­dziać się (ndk. za­dzie­wać się)

 (2.1) przest. za­wie­ru­szyć się

 (2.2) wy­da­rzyć się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadziałać

cza­sow­nik

 (1.1) za­cząć dzia­łać


Źródła:

Wiktionary

Zadzieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­dzie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zadzierać

1. na­dry­wać brzeg cze­goś, za­cze­pi­wszy tym o coś in­ne­go;
2. wcho­dzić z kimś w kon­flikt, na­ra­żać się komuś;
3. uno­sić, kie­ro­wać coś ku górze, pod­no­sić;
4. za­dzie­rać się:
a) na­dry­wać się;
b) być kie­ro­wa­nym ku górze;
c) daw­niej, po­tocz­nie: na­ra­żać się komuś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­drzeć)

 (1.1) na­dry­wać coś, za­cze­pi­wszy tym czymś o coś in­ne­go

 (1.2) uno­sić coś ku górze

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­drzeć)

 (2.1) przen. na­ra­żać się komuś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadzierzgnąć

1. stwo­rzyć mocno ścią­gnię­ty węzeł, pętlę; za­wią­zać;
2. prze­cią­gnąć coś przez otwór; zwią­zać coś prze­cią­gnię­tą linką, wstąż­ką


Źródła:

SJP.pl

Zadzierzystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­dzie­rzy­sty


Źródła:

SJP.pl

Zadzierzysty

butny, czu­pur­ny, za­wa­diac­ki, za­dzier­ży­sty;
1. skłon­ny do za­czep­ki, kłót­ni;
2. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie, np. za­dzie­rzy­ste spoj­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zadzierzyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­dzie­rzy­ście


Źródła:

SJP.pl

Zadzierżystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­dzier­ży­sty


Źródła:

SJP.pl

Zadzierżysty

butny, czu­pur­ny, za­wa­diac­ki, za­dzie­rzy­sty;
1. skłon­ny do za­czep­ki, kłót­ni;
2. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie, np. za­dzier­ży­ste spoj­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zadzierżyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­dzier­ży­ście


Źródła:

SJP.pl

Zadzim

Za­dzim – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim. Leży ok. 15 km na pół­noc­ny za­chód od Szad­ku, przy sta­rym szla­ku hand­lo­wym, łą­czą­cym Sie­radz z Łę­czy­cą.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Za­dzim, pa­ra­fii św. Mał­go­rza­ty oraz waż­nym oś­rod­kiem usłu­go­wo-hand­lo­wym.


Źródła:

Wikipedia

Zadzimski

przy­miot­nik od: Za­dzim


Źródła:

SJP.pl

Zadzior

po­tocz­nie: mały i ostry ka­wa­łek cze­goś, wy­sta­ją­cy z ja­kiejś po­wierzch­ni; zadra, za­dzio­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolec wy­sta­ją­cy z ja­kiejś po­wierzch­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadziora

osoba lu­bią­ca wszczy­nać awan­tu­ry, jest za­dzior­na, agre­syw­na; awan­tur­nik, pro­wo­ka­tor, zło­śnik


Źródła:

SJP.pl

Zadziorek

ostry, czep­ny wy­ro­stek na po­wierzch­ni czę­ści niek­tó­rych ro­ślin lub or­ga­nach zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Zadziornica

ga­tu­nek afry­kań­skie­go płaza


Źródła:

SJP.pl

Zadziornie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­dzior­ny


Źródła:

Wiktionary

Zadziorniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­dzior­nie


Źródła:

SJP.pl

Zadziorniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­dzior­ny


Źródła:

SJP.pl

Zadziorność

→ za­dzior­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­dzior­ne; cecha tych, któ­rzy są za­dzior­ni


Patrz:zadziorny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadziorny

za­cze­pli­wy, szu­ka­ją­cy pro­ble­mów, nie­u­stę­pli­wy


przy­miot­nik

 (1.1) skory do kłót­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadziorowy

→ za­dzior


Patrz:zadzior

Źródła:

SJP.pl

Zadziwaczać

daw­niej: za­cho­wy­wać się jak dzi­wak


Źródła:

SJP.pl

Zadziwiający

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy po­dziw, zdu­mie­nie


Źródła:

Wiktionary

Zadziwiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­dzi­wić)

 (1.1) po­wo­do­wać po­dziw lub zdu­mie­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­dzi­wiać się (dk. za­dzi­wić się)

 (2.1) oka­zy­wać po­dziw albo zdu­mie­nie


Źródła:

Wiktionary

Zadziwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­dzi­wić.


Źródła:

Wiktionary

Zadziwić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­dzi­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­dzi­wiać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­dzi­wić się (ndk. za­dzi­wiać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­dzi­wiać się.


Źródła:

Wiktionary

Zadziwować

daw­niej: za­dzi­wić, zdu­mieć


Źródła:

SJP.pl

Zadzióbywać

o pta­kach: za­bi­jać, kłu­jąc dzio­bem; za­dzio­by­wać


Źródła:

SJP.pl

Zadzwonienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zadz­wo­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zadzwonić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wy­do­być dźwięk za po­mo­cą dzwo­nu lub dzwon­ka

 (1.2) o dzwo­nie, dzwon­ku, te­le­fo­nie wydać dźwięk

 (1.3) te­le­kom. na­wią­zać po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne


Źródła:

Wiktionary

Zadąbrów

Za­dą­brów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Wie­nia­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Za­dą­bro­wie", po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go. Do 31 grud­nia 2025 była przy­siół­kiem wsi Gło­gów.


Źródła:

Wikipedia

Zadąć

1. wy­do­być dźwięk z in­stru­men­tu po­przez dmu­cha­nie;
2. o wie­trze: sil­nie po­wiać


Źródła:

SJP.pl

Zadęcie

1. wy­do­być dźwięk z in­stru­men­tu po­przez dmu­cha­nie;
2. o wie­trze: sil­nie po­wiać


Za­dę­cie – dmuch­nię­cie w przed­miot wy­da­ją­cy dźwię­ki; wy­do­by­wa­nie dźwię­ku z in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go dę­te­go po­przez wdmu­chi­wa­nie po­wie­trza.

Ist­nie­je kilka tech­nik ar­ty­ku­la­cji za­dę­cia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadławiać

1. unie­moż­li­wiać od­dy­cha­nie; dła­wić, dusić;
2. po­tocz­nie: od­bie­rać zdol­ność dzia­ła­nia lub mó­wie­nia; dła­wić;
3. po­tocz­nie: przy­tła­czać i za­mę­czać;
4. po­tocz­nie: za­kłó­cać płyn­ność dzia­ła­nia cze­goś;
5. za­dła­wiać się - po­tocz­nie: dła­wić się


Źródła:

SJP.pl

Zadławienie

 "Zo­bacz też: ter­min z za­kre­su kry­mi­na­li­sty­ki za­dła­wie­nie."

Za­dła­wie­nie – jeden ze sta­nów na­głe­go za­gro­że­nia życia, po­le­ga­ją­cy na do­sta­niu się ciała ob­ce­go do dróg od­de­cho­wych osoby posz­ko­do­wa­nej i spo­wo­do­wa­nie cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go ich zat­ka­nia.


Źródła:

Wikipedia

Zadłużenie

ob­cią­żyć dłu­ga­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) suma ogól­na dłu­gów osoby, przed­się­bior­stwa czy go­spo­dar­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadłużeniowy

→ za­dłu­że­nie, np. kry­zys za­dłu­że­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Zadłużony

taki, który się za­dłu­żył


Źródła:

SJP.pl

Zadłużyć

ob­cią­żyć dłu­ga­mi


Źródła:

SJP.pl

Zadźgać

zabić, ude­rza­jąc, go­dząc w kogoś czymś ostrym, kłu­ją­cym, za­kłuć; zaź­gać; zaż­gać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) zabić, ude­rza­jąc ostrym na­rzę­dziem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zadżal

arab­ska po­ez­ja stro­ficz­na, pi­sa­na ję­zy­kiem po­tocz­nym


Za­dżal ( ‏زجل‎, "zaǧal") – krót­ki utwór ry­mo­wa­ny, przez­na­czo­ny do śpie­wu, opie­ra­ją­cy się na pow­ta­rza­niu w ra­mach wier­sza za­sy­gna­li­zo­wa­ne­go na po­cząt­ku te­ma­tu, po­pu­lar­ny w za­ra­bi­zo­wa­nej Hisz­pa­nii, zwią­za­ny z hisz­pań­sko-arab­ską kul­tu­rą lu­do­wą. W ut­wo­rze takim poeta za­mie­szczał czę­sto mo­ty­wy au­to­bio­gra­ficz­ne, przed­sta­wia­jąc się z re­gu­ły jako bied­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zadżdżony

słot­ny, de­szczo­wy; ro­zde­szczo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zadżumienie

za­ra­zić dżumą


Źródła:

SJP.pl

Zadżumiona

ko­bie­ta chora na dżumę


Źródła:

SJP.pl

Zadżumiony

za­ra­żo­ny dżumą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba chora na dżumę

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) dot­knię­ty dżumą, taki który cho­ru­je na dżumę lub w któ­rym pa­nu­je dżuma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaesemesować

wy­słać ese­me­sa


Źródła:

SJP.pl

Zaetykietkować

oce­nić kogoś po­wierz­chow­nie, we­dług sche­ma­tów


Źródła:

SJP.pl

Zaetykietować

1. oce­nić kogoś po­wierz­chow­nie, za­kla­sy­fi­ko­wać we­dług upro­szczo­nych sche­ma­tów;
2. umie­ścić ety­kie­tę na to­wa­rze


Źródła:

SJP.pl

Zaewidencjonować

spo­rzą­dzić spis da­nych, za­pi­sać coś w księ­dze ewi­den­cyj­nej; ze­wi­den­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zafajdanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. za­nie­czy­szcze­nie cze­goś włas­nym kałem


Źródła:

Wiktionary

Zafajdaniec

po­tocz­nie, po­gard­li­wie: ktoś tchórz­li­wy i nie­od­po­wie­dzial­ny; zas­ra­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard­li­wie o męż­czyź­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zafajdany

po­tocz­nie:
1. za­bru­dzić coś, zwy­kle włas­ny­mi od­cho­da­mi;
2. w prze­no­śni: zasz­ko­dzić sobie lub komuś, na­ro­bić kło­po­tów;
3. za­faj­dać się - za­bru­dzić się, upa­prać czymś, zwy­kle włas­ny­mi od­cho­da­mi


Źródła:

SJP.pl

Zafajdać

po­tocz­nie:
1. za­bru­dzić coś, zwy­kle włas­ny­mi od­cho­da­mi;
2. w prze­no­śni: zasz­ko­dzić sobie lub komuś, na­ro­bić kło­po­tów;
3. za­faj­dać się - za­bru­dzić się, upa­prać czymś, zwy­kle włas­ny­mi od­cho­da­mi


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. faj­dać)

 (1.1) pot. za­bru­dzić coś, zwy­kle włas­nym kałem

 (1.2) pot. przen. zasz­ko­dzić (sobie lub komuś)

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­faj­dać się (ndk. faj­dać się)

 (2.1) pot. za­bru­dzić się czymś, zwy­kle włas­nym kałem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zafajdywać

po­tocz­nie: za­bru­dzać coś; ufaj­dy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zafakturować

wy­sta­wić fak­tu­rę, ra­chu­nek


Źródła:

SJP.pl

Zafalowany

→ za­fa­lo­wać


Patrz:zafalować

Źródła:

SJP.pl

Zafalowywać

po­ru­szać się fa­li­stym, ko­ły­szą­cym ru­chem


Źródła:

SJP.pl

Zafarb

nie­po­żą­da­ne za­bar­wie­nie pow­sta­łe w wy­ni­ku nie­u­dol­nej obrób­ki (np. fo­to­gra­fii, druku)


Źródła:

SJP.pl

Zafartować

rzad­ko, po­tocz­nie: przy­nieść szczę­ście, po­szczę­ścić się


Źródła:

SJP.pl

Zafascynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­fa­scy­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zafascynować

za­cie­ka­wić, za­in­try­go­wać, ocza­ro­wać


cza­sow­nik

 (1.1) wzbu­dzić wiel­kie za­in­te­re­so­wa­nie, po­dziw, fa­scy­na­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zafasować

po­tocz­nie: otrzy­mać, zdo­być, do­stać skądś


Źródła:

SJP.pl

Zafasowywać

daw­niej: przy­wią­zy­wać, przy­mo­co­wy­wać do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zafałszować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­fał­szo­wy­wać)

 (1.1) przeksz­tał­cić lub przed­sta­wić coś w taki spo­sób, że stało się niez­god­ne z praw­dą

 (1.2) spra­wić, że pro­dukt stał się gor­szej ja­ko­ści po­przez do­da­nie do niego mniej war­to­ścio­wych skład­ni­ków

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fał­szo­wać)

 (2.1) muz. za­grać lub zaś­pie­wać nie­czy­sto


Źródła:

Wiktionary

Zafermentować

1. za­cząć fer­men­to­wać;
2. pod­dać fer­men­ta­cji - pro­ce­so­wi roz­pa­du sub­stan­cji or­ga­nicz­nych; prze­fer­men­to­wać, od­fer­men­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zafiksowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­fik­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zafiksować

1. śro­do­wi­sko­wo: usta­lić, zat­wier­dzić, np. za­fik­so­wać ter­min od­ja­zdu;
2. po­tocz­nie: za­fik­so­wać się - nad­mier­nie sku­pić się na kimś lub na czymś; do­stać bzika


Źródła:

SJP.pl

Zafiniszować

1. prze­biec, prze­je­chać fi­nisz wy­ści­gu, osią­ga­jąc metę;
2. po­tocz­nie: za­koń­czyć coś w jakiś spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Zafira

model sa­mo­cho­du marki Opel


Źródła:

SJP.pl

Zafiskalizować

prze­sta­wić urzą­dze­nie na tryb fi­skal­ny; sfi­ska­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaflegmiać

za­ty­kać, za­peł­niać fleg­mą


Źródła:

SJP.pl

Zaflegmienie

za­nie­czy­szcze­nie fleg­mą ja­kie­goś or­ga­nu


Źródła:

SJP.pl

Zaflegmiony

zat­kać, za­peł­nić fleg­mą


Źródła:

SJP.pl

Zaflegmić

zat­kać, za­peł­nić fleg­mą


Źródła:

SJP.pl

Zaflejtuszać

rzad­ko: za­bru­dzać, za­pa­sku­dzać


Źródła:

SJP.pl

Zaflokować

pod­dać tka­ni­nę obrób­ce w celu po­kry­cia jej drob­nym mesz­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zafoliować

pow­lec, po­kryć folią; ofo­lio­wać


Źródła:

SJP.pl

Zafoliowywać

opa­ko­wy­wać w folię; ofo­lio­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zafollowować

[czy­taj: za­fa­lo­ło­wać] po­tocz­nie: za­cząć ob­ser­wo­wać kogoś w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


Źródła:

SJP.pl

Zafolować

daw­niej:
1. mocno za­bru­dzić;
2. fo­lu­jąc, za­kryć


Źródła:

SJP.pl

Zafolowywać

daw­niej: fo­lu­jąc, za­kry­wać, za­cie­rać


Źródła:

SJP.pl

Zafra

zbio­ry trzci­ny cu­kro­wej


Zafra – mia­sto w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Ba­da­joz w re­gio­nie Ex­tre­ma­du­ra. Jest to za­ra­zem jedna z naj­bar­dziej prze­my­sło­wych gmin re­gio­nu, rów­nież ważny węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny le­żą­cy na skrzy­żo­wa­niu szla­ków łą­czą­cych ze sobą m.in.: takie mia­sta jak: Ba­da­joz, Me­ri­da, Se­wil­la, Hu­el­va i Cor­do­ba.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zafrapować

za­in­try­go­wać, za­in­te­re­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Zafrasowany

prze­sta­rza­łe:
1. przy­spo­rzyć komuś zmart­wie­nia, przy­kro­ści; zas­mu­cić, zmart­wić;
2. za­fra­so­wać się - zmart­wić się, za­kło­po­tać się czymś


Źródła:

SJP.pl

Zafrasować

prze­sta­rza­łe:
1. przy­spo­rzyć komuś zmart­wie­nia, przy­kro­ści; zas­mu­cić, zmart­wić;
2. za­fra­so­wać się - zmart­wić się, za­kło­po­tać się czymś


Źródła:

SJP.pl

Zafrykanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­da­nie cze­muś afry­kań­skie­go cha­rak­te­ru

 (1.2) so­cjol. polit. usu­nię­cie bia­łych z róż­nych dzie­dzin życia przez czar­nych


Źródła:

Wiktionary

Zafrykanizować

nadać lub przy­wró­cić cze­muś cha­rak­ter afry­kań­ski


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. afry­ka­ni­zo­wać)

 (1.1) kult. na­rzu­cić afry­kań­skość, przy­mu­sić kogoś do zo­sta­nia Afry­ka­ni­nem, zmie­nić coś na afry­kań­skie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­fry­ka­ni­zo­wać się (ndk. afry­ka­ni­zo­wać się)

 (2.1) stać się Afry­ka­ni­nem, na­brać cech afry­kań­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zafu

w bud­dyz­mie zen: okrą­gła po­dusz­ka, na któ­rej sie­dzi się w cza­sie me­dy­ta­cji zazen


Zafu (jap. 座蒲) – w bud­dyz­mie zen okrą­gła po­dusz­ka o śred­ni­cy ok. 30 cm i wy­so­ko­ści 10 cm, na któ­rej sie­dzi się pod­czas me­dy­ta­cji zazen.

Po­dusz­ka poz­wa­la pew­niej sie­dzieć ze skrzy­żo­wa­ny­mi no­ga­mi. Zafu unosi po­ślad­ki, dzię­ki czemu ko­la­na mogą do­ty­kać po­dło­gi, co daje wła­ści­wą po­zy­cję me­dy­ta­cyj­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zafuczeć

o zwie­rzę­tach: wydać fu­czą­cy dźwięk


Źródła:

SJP.pl

Zafugować

ze­spo­ić fu­ga­mi; sfu­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Zafundowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­fun­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zafundować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) po­kryć kosz­ty wy­ni­ka­ją­ce z za­pro­sze­nia kogoś gdzieś

 (1.2) spra­wić wąt­pli­wą przy­jem­ność


Źródła:

Wiktionary

Zafunkcjonować

zwy­kle o ma­szy­nach, me­cha­niz­mach: za­cząć dzia­łać wła­ści­wie, za­ist­nieć, roz­po­cząć pracę; za­dzia­łać, za­sko­czyć, ru­szyć


Źródła:

SJP.pl

Zag.

skrót od:
1. za­gad­nie­nie;
2. za­gad­ka


Źródła:

SJP.pl

Zaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. piła


Źródła:

Wiktionary

Zagacić

daw­niej: okryć, za­gro­dzić mchem, słomą, zie­mią itp.; oga­cić


Źródła:

SJP.pl

Zagadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ga­dać.


Źródła:

Wiktionary

Zagadanka

słowa, któ­rych ktoś używa z przyz­wy­cza­je­nia, któ­ry­mi za­ga­du­je


Źródła:

SJP.pl

Zagadać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ga­dy­wać)

 (1.1) pot. za­cząć roz­mo­wę

 (1.2) pot. zająć czy­jąś uwagę roz­mo­wą

 (1.3) pot. przy­kryć jakiś pro­blem lub nie­przy­jem­ność roz­mo­wą - in­ten­cjo­nal­nie lub nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ga­dać się (ndk. za­ga­dy­wać się)

 (2.1) pot. nieś­wia­do­mie wy­dłu­żyć czas przy­jem­nej w prze­bie­gu roz­mo­wy mię­dzy sobą przez za­pom­nie­nie o li­mi­cie jej czasu lub rze­czy ogra­ni­cza­ją­cej ten czas


Źródła:

Wiktionary

Zagadka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ła­mi­głów­ka, w któ­rej z jed­nych in­for­ma­cji na­le­ży wyw­nio­sko­wać inne

 (1.2) in­try­gu­ją­ca ta­jem­ni­ca, trud­na do wy­ja­śnie­nia

 (1.3) ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry lu­do­wej; ele­ment fa­bu­ły baśni;


Za­gad­ka – za­da­nie po­le­ga­ją­ce na zna­le­zie­niu od­po­wie­dzi na po­sta­wio­ne py­ta­nie w opar­ciu o wie­dzę, lo­gicz­ne wnio­sko­wa­nie, in­tu­i­cję lub ab­strak­cyj­ne my­śle­nie. Przy­kła­dem gra­ficz­nej za­gad­ki jest rebus. Za­gad­ki są sil­nie za­ko­rze­nio­ne w kul­tu­rze i przy­dat­ne w edu­ka­cji – zwła­szcza wczes­nosz­kol­nej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zagadkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­gad­ko­wy


Źródła:

Wiktionary

Zagadkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­gad­ko­we


Źródła:

Wiktionary

Zagadkowy

przy­miot­nik od: za­gad­ka


przy­miot­nik

 (1.1) ta­jem­ni­czy, pełen se­kre­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagadnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oma­wia­ny temat, wątek, pro­blem, kwe­stia


Źródła:

Wiktionary

Zagadnieniowy

→ za­gad­nie­nie


Patrz:zagadnienie

Źródła:

SJP.pl

Zagadywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ga­dać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­ga­dać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. za­ga­dać się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|za­ga­dać się.


Źródła:

Wiktionary

Zagaić

roz­po­cząć z kimś roz­mo­wę


Źródła:

SJP.pl

Zagaj

teren po­ro­śnię­ty drze­wa­mi; za­gaj­nik, gaj


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagajacz

ten, kto za­ga­ja, prze­ma­wia na ot­war­ciu cze­goś (np. obrad, ze­bra­nia)


Źródła:

SJP.pl

Zagajać

1. roz­po­czy­nać ze­bra­nie, obra­dy itp. wy­gło­sze­niem mowy lub od­po­wied­niej for­mu­ły;
2. roz­po­czy­nać roz­mo­wę


Źródła:

SJP.pl

Zagajenie

roz­po­cząć z kimś roz­mo­wę


Źródła:

SJP.pl

Zagajewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zagajewski

naz­wi­sko


Za­ga­jew­ski – pol­ski herb szla­chec­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagajniczek

zdrob­nie­nie od: za­gaj­nik


Źródła:

SJP.pl

Zagajnik

teren po­ro­śnię­ty drze­wa­mi; zagaj, gaj


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. młody, nie­wiel­ki las


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagajnikowy

→ za­gaj­nik


Patrz:zagajnik

Źródła:

SJP.pl

Zagajówek

Za­ga­jó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Mi­cha­łów. Ma sta­tus so­łect­wa.


Źródła:

Wikipedia

Zaganiacz

nie­wiel­ki ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hip­po­la­is ic­te­ri­na|ref=tak., drob­ny ptak śpie­wa­ją­cy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaganiaczka

→ za­ga­niacz


Patrz:zaganiacz

Źródła:

SJP.pl

Zaganianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ga­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zagapiać

za­ga­piać się - rzad­ko:
1. za­trzy­mać na kimś, na czymś wzrok przez dłuż­szy czas;
2. prze­o­czać coś, my­śląc o czymś innym


Źródła:

SJP.pl

Zagapić

za­ga­pić się:
1. za­trzy­mać na kimś, na czymś wzrok przez dłuż­szy czas;
2. za­my­śli­wszy się prze­o­czyć coś


Źródła:

SJP.pl

Zagardlenie

gwał­tow­ne udu­sze­nie w wy­ni­ku uci­śnię­cia na­rzą­dów szyi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. gwał­tow­ne udu­sze­nie na sku­tek przer­wa­nia do­pły­wu po­wie­trza przez ści­śnię­cia na­rzą­dów szyi od zew­nątrz;


Za­gard­le­nie – ter­min z za­kre­su kry­mi­na­li­sty­ki i me­dy­cy­ny są­do­wej, okre­śla­ją­cy spe­cy­ficz­ny ro­dzaj udu­sze­nia gwał­tow­ne­go przez bez­poś­red­ni, me­cha­nicz­ny ucisk na na­rzą­dy szyi. Naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny­mi me­cha­niz­ma­mi za­gard­le­nia są:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagardłowy

po­ło­żo­ny za gar­dłem


Źródła:

SJP.pl

Zagarnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­gar­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­gar­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zagaszczać

po­tocz­nie: bywać, go­ścić gdzieś


Źródła:

SJP.pl

Zagasły

taki, który stra­cił blask, ściem­niał, zbladł


Źródła:

SJP.pl

Zagazowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ga­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagazować

1. ska­zić jakiś teren, ja­kieś po­mie­szcze­nie itp. ga­za­mi bo­jo­wy­mi;
2. uśmier­cić gazem


Źródła:

SJP.pl

Zagazowywać

ga­zo­wać;
1. ska­żać jakiś teren, ja­kieś po­mie­szcze­nie itp. ga­za­mi bo­jo­wy­mi;
2. uśmier­cać gazem


Źródła:

SJP.pl

Zagańczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zagdański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaginanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gi­nać.


Źródła:

Wiktionary

Zaginarka

ma­szy­na uży­wa­na w bu­dow­nict­wie


Źródła:

SJP.pl

Zaginiona

ko­bie­ta, która za­gi­nę­ła


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaginiony

czło­wiek, który za­gi­nął; czło­wiek, o któ­rym nie wia­do­mo, czy żyje


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który za­gi­nął

przy­miot­nik

 (2.1) utra­co­ny, za­gu­bio­ny w cza­sie lub prze­strze­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaginięcie

1. prze­paść gdzieś, nie dając znaku życia;
2. zo­stać zgu­bio­nym lub ukra­dzio­nym; zgi­nąć, prze­paść;
3. prze­no­śnie: ulec za­pom­nie­niu; zgi­nąć


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gi­nąć.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaginąć

1. prze­paść gdzieś, nie dając znaku życia;
2. zo­stać zgu­bio­nym lub ukra­dzio­nym; zgi­nąć, prze­paść;
3. prze­no­śnie: ulec za­pom­nie­niu; zgi­nąć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zni­knąć bez śladu; prze­paść bez wie­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagipsowywać

wy­peł­niać lub po­kry­wać gip­sem


Źródła:

SJP.pl

Zagiąć

1. od­chy­lić trwa­le; wy­krzy­wić; wy­giąć;
2. ujaw­nić u kogoś brak wie­dzy wpra­wia­jąc go w za­kło­po­ta­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­gi­nać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagięcie

1. od­chy­lić trwa­le; wy­krzy­wić; wy­giąć;
2. ujaw­nić u kogoś brak wie­dzy wpra­wia­jąc go w za­kło­po­ta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, gdzie coś jest za­gię­te


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagięty

1. od­chy­lić trwa­le; wy­krzy­wić; wy­giąć;
2. ujaw­nić u kogoś brak wie­dzy wpra­wia­jąc go w za­kło­po­ta­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaglomerować

po­łą­czyć mniej­sze ka­wał­ki, ziar­na w więk­sze czę­ści; za­glo­me­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaglomeryzować

po­łą­czyć mniej­sze ka­wał­ki, ziar­na w więk­sze czę­ści; za­glo­me­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaglondać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­trzeć, przy­pa­try­wać się


Źródła:

Wiktionary

Zaglądanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­glą­dać.


Źródła:

Wiktionary

Zaglądać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zaj­rzeć)

 (1.1) pa­trzeć w głąb cze­goś

 (1.2) pot. wstę­po­wać gdzieś na krót­ko

 (1.3) przen. książk. o świet­le: wpa­dać przez okno

 (1.4) przen. książk. o czymś, co znaj­du­je się tuż za oknem: być wi­docz­nym z wnę­trza


Źródła:

Wiktionary

Zagmatwania

ogół kom­pli­ka­cji


Źródła:

SJP.pl

Zagmatwanie

skom­pli­ko­wa­ny, trud­ny do zro­zu­mie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zag­mat­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagmatwany

skom­pli­ko­wa­ny, trud­ny do zro­zu­mie­nia


przy­miot­nik

 (1.1) skom­pli­ko­wa­ny, trud­ny do zro­zu­mie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagmatwywać

czy­nić nie­jas­nym, trud­nym do zro­zu­mie­nia; gmat­wać


Źródła:

SJP.pl

Zagnanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gnać.


Za­gna­nie (kasz. "Je­zo­ro Zagnanié") – je­zio­ro po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go, w po­bli­żu Wdzydz­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go („Ob­szar Chro­nio­ne­go Kra­jo­bra­zu Do­li­ny Wie­rzy­cy”). Za­gna­nie zaj­mu­je po­wierzch­nię 143 ha, dłu­gość wy­no­si 2,3 km, sze­ro­kość do 0,8 km a głę­bo­kość mak­sy­mal­na to 19,5 m, prze­pły­wa przez nie Wie­rzy­ca.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zagnać

1. do­pro­wa­dzić szyb­ko w okre­ślo­ne miej­sce;
2. za­mę­czyć po­przez go­nie­nie;
3. zmu­sić do ja­kieś czyn­no­ści; za­go­nić


Źródła:

SJP.pl

Zagnańsk

wieś w Pol­sce


Za­gnańsk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim. Ma sta­tus so­łect­wa. Jest sie­dzi­bą gminy Za­gnańsk.

Był wsią bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagnański

→ Za­gnańsk (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zagnańszczanin

miesz­ka­niec Za­gnań­ska (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zagnańszczanka

miesz­kan­ka Za­gnań­ska (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zagniatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gnia­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zagniatać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­gnieść)

 (1.1) kulin. gnieść, ugnia­tać na­da­jąc od­po­wied­nią kon­sy­sten­cję; wy­ra­biać cia­sto

 (1.2) po­wo­do­wać za­gię­cia, fałdę na ja­kimś ma­te­ria­le, pa­pie­rze

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­gnia­tać się (dk. za­gnieść się)

 (2.1) ule­gać za­gnie­ce­niu


Źródła:

Wiktionary

Zagniazdownik

ptak, który po wy­klu­ciu opu­szcza swoje gnia­zdo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak zdol­ny po wy­klu­ciu do pra­wie sa­mo­dziel­nej eg­zy­sten­cji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagniecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gnieść.

 (1.2) miej­sce, w któ­rym coś jest nie­rów­ne, odksz­tał­co­ne wsku­tek gnie­ce­nia


Źródła:

Wiktionary

Zagnietek

wor­czak za­gnie­tek - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny wor­cza­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zagniewany

przy­miot­nik

 (1.1) gnie­wa­ją­cy się


Źródła:

Wiktionary

Zagniewać

cza­sow­nik

 (1.1) daw. wzbu­dzić gniew w kimś

cza­sow­nik zwrot­ny za­gnie­wać się

 (2.1) daw. wpaść w gniew


Źródła:

Wiktionary

Zagnieść

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. cuk. po­łą­czyć skład­ni­ki cia­sta ugnia­ta­jąc je rę­ko­ma

 (1.2) ut­wo­rzyć za­gię­cie, fałdę na ja­kimś ma­te­ria­le

 (1.3) zabić kogoś, przy­cis­ną­wszy swoim cię­ża­rem


Źródła:

Wiktionary

Zagnić

po­tocz­nie: tro­chę zgnić; nad­gnić


Źródła:

SJP.pl

Zagniły

tro­chę zgni­ły; nad­gni­ły


Źródła:

SJP.pl

Zagnębić

znę­ca­jąc się nad kimś, zni­szczyć go, za­mę­czyć; ucie­mię­żyć


Źródła:

SJP.pl

Zagoić

za­koń­czyć pro­ces po­u­ra­zo­wy; zas­kle­pić ranę


Źródła:

SJP.pl

Zagojony

za­koń­czyć pro­ces po­u­ra­zo­wy; zas­kle­pić ranę


Źródła:

SJP.pl

Zagon

długi, wąski pas ziemi upraw­nej, ogra­ni­czo­ny bru­zda­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. długi, wąski pas or­ne­go pola, ogra­ni­czo­ny rów­no­le­gły­mi bru­zda­mi, skła­da­ją­cy się z kilku lub kil­ku­na­stu skib;

 (1.2) daw. po­wierzch­nia ziemi upraw­nej trud­na do spre­cy­zo­wa­nia

 (1.3) wojsk. hist. siły i spo­sób walki ka­wa­le­rii, która wy­ko­nu­je wypad w głąb te­ry­to­rium prze­ciw­ni­ka;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagonek

zdrob­nie­nie od: zagon


Źródła:

SJP.pl

Zagonik

zdrob­nie­nie od: zagon


Źródła:

SJP.pl

Zagonowy

przy­miot­nik od: zagon


Źródła:

SJP.pl

Zagorsk

mia­sto w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Sier­gi­jew Posad, nazwa ofi­cjal­na w la­tach 1930-1991;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagorski

przy­miot­nik od: Za­gorsk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagorzalec

prze­sta­rza­łe: osoba oży­wio­na jakąś ideą, pełna za­pa­łu do dzia­ła­nia; en­tuz­ja­sta, za­pa­le­niec, pa­sjo­nat, mi­ło­śnik


Źródła:

SJP.pl

Zagorzalej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­go­rza­le


Źródła:

SJP.pl

Zagorzalszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­go­rza­ły


Źródła:

SJP.pl

Zagorzałek

Za­go­rza­łek ("Odon­ti­tes") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych ("Oro­ban­cha­ce­ae"). Obej­mu­je 36 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją od Ma­de­ry i pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki, po­przez całą Eu­ro­pę po za­chod­nie Hi­ma­la­je, środ­ko­we i pół­noc­ne Chiny oraz wschod­nią Sy­be­rię.


Źródła:

Wikipedia

Zagorzałość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­go­rza­łe


Źródła:

Wiktionary

Zagorzały

gor­li­wy, zaw­zię­ty, żar­li­wy


przy­miot­nik

 (1.1) gor­li­wy, zaw­zię­ty, żar­li­wy, zde­cy­do­wa­ny w po­glą­dach

 (1.2) za­żar­ty, odz­na­cza­ją­cy się gwał­tow­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagorzeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przest. za­pło­nąć

 (1.2) przest. za­truć się tlen­kiem węgla

 (1.3) przest. opa­lić się


Źródła:

Wiktionary

Zagorzyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zagorączkować

za­cząć mieć pod­wyż­szo­ną tem­pe­ra­tu­rę ciała; za­cząć go­rącz­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zagospodarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ra­cjo­nal­ne wy­ko­rzy­sta­nie te­re­nów lub za­so­bów


Źródła:

Wiktionary

Zagospodarowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­go­to­wy­wa­nie do użyt­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­nie na jakiś cel

 (1.2) przej­mo­wa­nie na włas­ny uży­tek


Źródła:

Wiktionary

Zagospodarowywać

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­rzy­sty­wać teren lub zasób

 (1.2) wpły­wać na coś, obej­mo­wać coś swoim wpły­wem


Źródła:

Wiktionary

Zagotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­go­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagotowany

1. do­pro­wa­dzić ciecz do wrze­nia;
2. za­go­to­wać się - obu­rzyć się, zbul­wer­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Zagotować

1. do­pro­wa­dzić ciecz do wrze­nia;
2. za­go­to­wać się - obu­rzyć się, zbul­wer­so­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­pro­wa­dzić jakiś płyn do stanu wrze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny

 (2.1) zna­leźć się w sta­nie wrze­nia

 (2.2) przen. gwał­tow­nie zde­ner­wo­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|War­mia. rżnąć piłą


Źródła:

Wiktionary

Zagozda

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagończyk

w daw­nym woj­sku pol­skim: żoł­nierz doś­wiad­czo­ny w zwal­cza­niu za­go­nów ta­tar­skich


Za­goń­czyk – po­ję­cie hi­sto­rycz­ne (XVI–XVIII wiek), okre­śla­ją­ce w daw­nym woj­sku pol­skim i ko­zac­kim do­wód­cę woj­sko­we­go sto­su­ją­ce­go tak­ty­kę dzia­łań na głę­bo­kim za­ple­czu nie­przy­ja­cie­la.

Za ostat­nie­go „pol­skie­go za­goń­czy­ka” uważa się ma­jo­ra Hen­ry­ka Do­brzań­skie­go pse­u­do­nim „Hubal”, który nie zło­żył broni po bit­wie pod Koc­kiem i wal­czył nadal z Niem­ca­mi, pro­wa­dząc wojnę par­ty­zanc­ką do zimy 1939/1940.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagościniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zagr.

skrót od: za­gra­ni­ca, za­gra­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zagrabki

zgra­bio­ne z pola reszt­ki zżę­te­go zboża


Źródła:

SJP.pl

Zagracać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­gra­cić)

 (1.1) za­sta­wiać gra­ta­mi; umie­szczać gdzieś zbyt wiele przed­mio­tów


Źródła:

Wiktionary

Zagracić

za­sta­wić po­mie­szcze­nie zbyt wie­lo­ma me­bla­mi, gra­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Zagradzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gra­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zagradzać

cza­sow­nik

 (1.1) sta­wiać za­gro­dę; od­dzie­lać; ogra­dzać jakąś po­wierzch­nię

 (1.2) utrud­niać swo­bod­ne przej­ście do ja­kie­goś miej­sca


Źródła:

Wiktionary

Zagrajek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zagrajmer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. posp. osoba na­gry­wa­ją­ca, naj­czę­ściej w ser­wi­sie YouTube, fil­mi­ki wideo typu „za­graj­my w…” (ang. „let’s play…”), przed­sta­wia­ją­ce roz­gryw­kę w grach kom­pu­te­ro­wych


Źródła:

Wiktionary

Zagramaniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żart. pot. in­fant. za­gra­nicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Zagramolać

daw­niej: za­gra­mo­lać się - gra­mo­ląc się, do­stać się gdzieś


Źródła:

SJP.pl

Zagranica

kraje le­żą­ce poza gra­ni­ca­mi da­ne­go pań­stwa; ob­czyz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­ry­to­rium po­ło­żo­ne poza te­ry­to­rium pań­stwa, o któ­rym mowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagraniczniak

ob­co­kra­jo­wiec; za­gra­nicz­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ob­co­kra­jo­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagranicznik

ob­co­kra­jo­wiec; za­gra­nicz­niak


Źródła:

SJP.pl

Zagraniczność

→ za­gra­nicz­ny


Patrz:zagraniczny

Źródła:

SJP.pl

Zagraniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się za gra­ni­cą, ma­ją­cy zwią­zek z za­gra­ni­cą, po­cho­dzą­cy z za­gra­ni­cy


Źródła:

Wiktionary

Zagranie

1. wy­ko­nać utwór na in­stru­men­cie mu­zycz­nym;
2. wziąć udział w grze;
3. wy­ko­nać czyn­ność zwią­za­ną z grą (np. ude­rzyć piłkę, po­ło­żyć kartę, wy­ko­nać ruch);
4. udać coś lub kogoś;
5. wy­sta­wić przed­sta­wie­nie;
6. zabrz­mieć; wydać dźwięk;
7. w prze­my­śla­ny spo­sób wpły­nąć na kogoś;
8. udać się (np. o przed­sięw­zię­ciu);
9. w prze­my­śla­ny spo­sób wy­ko­rzy­stać świa­tło lub barwy;
10. za­szcze­kać, go­niąc zwie­rzy­nę (o psach my­śliw­skich)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­grać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagranko

zdrob­nie­nie od: za­gra­nie


Źródła:

SJP.pl

Zagrać

1. wy­ko­nać utwór na in­stru­men­cie mu­zycz­nym;
2. wziąć udział w grze;
3. wy­ko­nać czyn­ność zwią­za­ną z grą (np. ude­rzyć piłkę, po­ło­żyć kartę, wy­ko­nać ruch);
4. udać coś lub kogoś;
5. wy­sta­wić przed­sta­wie­nie;
6. zabrz­mieć; wydać dźwięk;
7. w prze­my­śla­ny spo­sób wpły­nąć na kogoś;
8. udać się (np. o przed­sięw­zię­ciu);
9. w prze­my­śla­ny spo­sób wy­ko­rzy­stać świa­tło lub barwy;
10. za­szcze­kać, go­niąc zwie­rzy­nę (o psach my­śliw­skich)


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. grać)

 (1.1) wziąć udział w ja­kiejś grze

 (1.2) wy­ko­nać czyn­ność zwią­za­ną z grą (np. ude­rzyć lub rzu­cić piłkę albo krą­żek, wy­ło­żyć kartę, wy­ko­nać ruch)

 (1.3) wy­ko­nać utwór mu­zycz­ny na in­stru­men­cie

 (1.4) odt­wo­rzyć utwór mu­zycz­ny za po­mo­cą urzą­dze­nia

 (1.5) odt­wo­rzyć jakąś po­stać w spek­ta­klu lub fil­mie, wy­sta­wić sztu­kę lub wyś­wiet­lić film

 (1.6) zabrz­mieć lub wydać dźwięk

 (1.7) po­stą­pić w jakiś spo­sób, dążąc do osią­gnię­cia włas­nych celów

 (1.8) za­cho­wać się nie­na­tu­ral­nie, uda­jąc kogoś lub coś

 (1.9) o emo­cjach: uzew­nętrz­nić się

 (1.10) wpły­nąć na czy­jeś po­stę­po­wa­nie

 (1.11) przy­brać na chwi­lę inny kolor

 (1.12) zo­stać do­pa­so­wa­nym do cze­goś

 (1.13) przy­jąć jakiś kolor za atu­to­wy

 (1.14) udać się (np. o przed­sięw­zię­ciu)

 (1.15) łow. o psach my­śliw­skich: za­szcze­kać go­niąc zwie­rzy­nę

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: za­gra­cić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagrażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gra­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zagrażać

stwa­rzać sy­tu­a­cję nie­bez­piecz­ną, na­ra­żać na ry­zy­ko


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­gro­zić)

 (1.1) stwa­rzać sy­tu­a­cję nie­bez­piecz­ną, na­ra­żać na ry­zy­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagregowanie

ze­bra­nie ele­men­tów, złą­cze­nie w ca­łość


Źródła:

SJP.pl

Zagregować

po­łą­czyć ele­men­ty w ca­łość


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. agre­go­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|agre­go­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagreus

w mi­to­lo­gii grec­kiej: przy­do­mek Dio­ni­zo­sa jako boga zwią­za­ne­go ze świa­tem po­dziem­nym i noc­ny­mi obrzę­da­mi


Za­gre­us (gr. Ζαγρεύς Zagreús, łac. "Za­gre­us") – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Zeusa i Per­se­fo­ny. Bó­stwo so­lar­ne obec­ne także w mi­to­lo­gii Tra­ków, jako syn Zbel­sur­da (Sbel­sur­do­sa) i Ben­di­dy.

We­dług mitu grec­kie­go, wro­dzy Ze­u­so­wi ty­ta­ni wy­wa­bi­li ma­łe­go Za­gre­u­sa z ko­leb­ki w pie­cza­rze na górze Ida, nęcąc za­baw­ka­mi, i rzu­ci­li się nań, by go zabić.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagrobowy

prze­sta­rza­le: po­za­gro­bo­wy - ist­nie­ją­cy w zaś­wia­tach


Źródła:

SJP.pl

Zagroda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dom na wsi wraz z za­bu­do­wa­nia­mi go­spo­dar­czy­mi i zaz­wy­czaj oto­czo­nym pło­tem ob­sza­rem

 (1.2) wy­dzie­lo­ny ogro­dze­niem teren dla zwie­rząt

 (1.3) daw. zob. prze­gro­da.


Zo­bacz też: Za­gro­da w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Za­gro­da (ina­czej go­spo­dar­stwo, sied­li­sko, obej­ście) – ze­spół bu­dyn­ków oraz urzą­dzeń ulo­ko­wa­nych na ogra­ni­czo­nej prze­strze­ni, sta­no­wią­cych miesz­ka­nie ro­dzi­ny chłop­skiej i jed­no­cze­śnie część in­dy­wi­du­al­ne­go go­spo­dar­stwa rol­ni­cze­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zagrodniczka

→ za­grod­nik


Patrz:zagrodnik

Źródła:

SJP.pl

Zagrodniczy

→ za­grod­nik


Patrz:zagrodnik

Źródła:

SJP.pl

Zagrodnik

w daw­nej Pol­sce: chłop po­sia­da­ją­cy je­dy­nie za­gro­dę, zo­bo­wią­za­ny do pań­szczyz­ny


Za­grod­nik (daw. też ogrod­nik; łac. "hor­tu­la­nus") – wło­ścia­nin po­sia­da­ją­cy dom z ogro­dem oraz grunt pod upra­wę o ob­sza­rze nie więk­szym niż ćwierć łana. Ro­dzi­na za­grod­ni­cza li­czy­ła naj­czę­ściej 4-5 osób, więc po­sia­da­ne przez nie go­spo­dar­stwo za­pew­nia­ło jej prze­waż­nie pod­sta­wo­we mi­ni­mum do eg­zy­sten­cji - ina­czej niż w przy­pad­ku cha­łup­ni­ków, któ­rzy poza cha­łu­pą nie po­sia­da­li ni­cze­go wię­cej i zmu­sze­ni byli słu­żyć jako siła na­jem­na tak u kmie­ci jak i za­grod­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagrodno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zagrodowy

przy­miot­nik od: za­gro­da


Źródła:

SJP.pl

Zagrodzenie

kon­struk­cja utrud­nia­ją­ca przej­ście


Źródła:

SJP.pl

Zagrodzieński

przy­miot­nik od: Za­grod­no (wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim)


Źródła:

SJP.pl

Zagrodzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­gra­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­gra­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zagrodzki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagros

pasmo gór­skie w Ira­nie


Za­gros – góry w Ira­nie, od pd.-zach. obrze­ża­ją Wy­ży­nę Irań­ską. Dłu­gość ok. 1600 km, sze­ro­kość 200–300 km. Naj­wyż­szy szczyt Zard Kuh, 4548 m n.p.m. Obej­mu­ją kil­ka­na­ście grzbie­tów gór­skich (bie­gną­cych rów­no­le­gle z pn.-zach. na pd.-wsch.) roz­dzie­lo­nych po­dłuż­ny­mi ob­ni­że­nia­mi po­cho­dze­nia tek­to­nicz­ne­go i kra­so­we­go. Grzbie­ty z pła­ski­mi wierz­choł­ka­mi i stro­mo opa­da­ją­cy­mi sto­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagrozić

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. gro­zić)

 (1.1) za­su­ge­ro­wać groź­ne skut­ki

 (1.2) za­cząć sta­no­wić za­gro­że­nie


Źródła:

Wiktionary

Zagrożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co jest nie­bez­piecz­ne


Zo­bacz też: Za­gro­że­nie (film).

Za­gro­że­nie – zja­wi­sko wy­wo­ła­ne dzia­ła­niem sił na­tu­ry bądź czło­wie­ka, które po­wo­du­je, że po­czu­cie bez­pie­czeń­stwa ma­le­je bądź zu­peł­nie za­ni­ka. Dzie­lą się one na:

Za­gro­że­nie mo­że­my je­szcze po­dzie­lić ze wzglę­du na roz­mia­ry (te­ry­to­rium) na któ­rym ono za­cho­dzi, tzn.:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zagrożony

1. taki, któ­re­mu coś grozi, np. czuć się za­gro­żo­nym;
2. taki, za który coś grozi, np. prze­stęp­stwo za­gro­żo­ne do­ży­wo­ciem


przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­mu coś grozi

 (1.2) taki, za który coś grozi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagruntowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­grun­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagruźliczony

pełny za­raz­ków gruź­li­cy, opa­no­wa­ny przez gruź­li­cę


Źródła:

SJP.pl

Zagruźliczyć

za­ra­zić gruź­li­cą


Źródła:

SJP.pl

Zagrycha

po­tocz­nie: węd­li­ny, ryby, ma­ry­na­ty itp. po­da­wa­ne do al­ko­ho­lu; za­ką­ska, za­gryz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. nie­wiel­ka prze­ką­ska po­da­wa­na do al­ko­ho­lu, naj­czę­ściej śle­dzik, ogó­rek ki­szo­ny lub kon­ser­wo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagrypiać

za­gry­piać się - za­czy­nać cho­ro­wać na grypę


Źródła:

SJP.pl

Zagrypiony

po­tocz­nie: chory na grypę


Źródła:

SJP.pl

Zagrypić

za­gry­pić się - za­cho­ro­wać na grypę


Źródła:

SJP.pl

Zagrywka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. w siat­ków­ce, te­ni­sie, bad­min­to­nie: roz­po­czę­cie gry lub ko­lej­nej jej czę­ści po­le­ga­ją­ce na prze­bi­ciu piłki bądź lotki na pole prze­ciw­ni­ka;

 (1.2) dzia­ła­nie stra­te­gicz­ne


Źródła:

Wiktionary

Zagryzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gry­zać.


Źródła:

Wiktionary

Zagryzka

za­ką­ska, prze­ką­ska;
1. je­dze­nie spo­ży­wa­ne mię­dzy re­gu­lar­ny­mi po­sił­ka­mi; an­ty­past, przy­staw­ka;
2. węd­li­ny, ryby, ma­ry­na­ty itp. po­da­wa­ne do al­ko­ho­lu; za­gry­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. nie­wiel­ka prze­ką­ska po­da­wa­na do al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagrzać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­grze­wać)

 (1.1) uczy­nić go­rą­cym, grze­jąc

 (1.2) po­bu­dzić (do dzia­ła­nia)

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­grzać się (ndk. za­grze­wać się)

 (2.1) stać się go­rą­cym


Źródła:

Wiktionary

Zagrzeb

grze­biąc za­sy­pać coś, scho­wać w czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Chor­wa­cji;


Za­grzeb (chorw. "Za­greb", wym. ;

niem. hist. "Agram", węg. "Zágráb", wł. "Za­ga­bria") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Chor­wa­cji. Liczy ono 767 tys. miesz­kań­ców (2021), a aglo­me­ra­cję za­grzeb­ską za­miesz­ku­je około 1,1 mln. Hi­sto­rycz­nie mia­sto wy­wo­dzi się od le­żą­cych na są­sia­du­ją­cych ze sobą wzgó­rzach osad Gra­dec i Kap­tol, które sta­no­wią jądro dzi­siej­sze­go Za­grze­bia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagrzebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­grze­bać.


Źródła:

Wiktionary

Zagrzebać

grze­biąc za­sy­pać coś, scho­wać w czymś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­grze­by­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­grze­by­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagrzebianin

miesz­ka­niec Za­grze­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­grze­bia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagrzebianka

miesz­kan­ka Za­grze­bia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­grze­bia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagrzebieniowy

mię­sień za­grze­bie­nio­wy - część mię­śnia naj­szer­sze­go grzbie­tu u zwie­rząt rzeź­nych


Źródła:

SJP.pl

Zagrzebka

po­spo­li­ty słod­ko­wod­ny śli­mak przo­dos­krzel­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagrzebski

do­ty­czą­cy Za­grze­bia


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Za­grzeb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagrzebywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­grze­by­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagrzechotać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. grze­cho­tać)

 (1.1) wydać z sie­bie grze­chot

 (1.2) wy­wo­łać grze­cho­ta­nie przez po­ru­sza­nie in­stru­men­tem lub przed­mio­tem


Źródła:

Wiktionary

Zagrzejnikowy

znaj­du­ją­cy się za grzej­ni­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zagrzewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­grze­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagrzewać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­grzać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­grzać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­grze­wać się (dk. za­grzać się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|za­grzać się.


Źródła:

Wiktionary

Zagrzewo

Za­grze­wo (niem. "Sag­sau") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zagrzybianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­grzy­biać.


Źródła:

Wiktionary

Zagrzybiały

taki, który po­krył się grzy­bem, war­stwą grzy­ba


Źródła:

SJP.pl

Zagrzybieć

po­kryć się grzy­bem, war­stwą grzy­ba


Źródła:

SJP.pl

Zagrząźć

daw­niej: ut­knąć w czymś grzą­skim, ugrząźć; za­grzęz­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zagrzęzać

daw­niej: po­grą­żać się, uty­kać w czymś grzą­skim


Źródła:

SJP.pl

Zagrzęziony

daw­niej: taki, który za­grzązł (ut­knął w czymś grzą­skim)


Źródła:

SJP.pl

Zagrzęznąć

daw­niej: ut­knąć w czymś grzą­skim, ugrząźć; za­grząźć


Źródła:

SJP.pl

Zagródka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: za­gro­da


Źródła:

Wiktionary

Zagubiony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie wie, co czy­nić dalej, jak po­stę­po­wać w nie­jas­nych dlań oko­licz­no­ściach

 (1.2) świad­czą­cy o czy­ichś wa­ha­niach, nie­wie­dzy, jak dalej dzia­łać

 (1.3) trud­ny do od­na­le­zie­nia; z nie­łat­wym spo­so­bem do­tar­cia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­gu­bić


Źródła:

Wiktionary

Zagubić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. daw. za­gu­biać)

 (1.1) umiej­sco­wić w spo­sób nie do od­na­le­zie­nia

 (1.2) przen. stra­cić ko­rzyst­ną cechę lub war­tość

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­gu­bić się (ndk. daw. za­gu­biać się)

 (2.1) zo­stać za­gu­bio­nym (1.1)

 (2.2) przen. zo­stać za­gu­bio­nym (1.2)


Źródła:

Wiktionary

Zaguby

danie z ziem­nia­ków i cia­sta pie­ro­go­we­go cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni pod­la­skiej re­gio­nu nad­bu­żań­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Zagumny

naz­wi­sko


Za­gum­ny (forma żeń­ska: Za­gum­na; licz­ba mnoga: Za­gum­ni) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 86 osób, a naj­wię­cej, 34, w wo­je­wództ­wie ostro­łęc­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagustowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gu­sto­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagustować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) po­lu­bić


Źródła:

Wiktionary

Zaguła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zagwarantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zag­wa­ran­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagwazdać

za­baz­grać, za­gryz­mo­lić


Źródła:

SJP.pl

Zagwizdanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zag­wi­zdać.


Źródła:

Wiktionary

Zagwozdka

po­tocz­nie: pro­blem; trud­ność; szko­puł


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pro­blem, dy­le­mat (zwy­kle nie­wiel­ki)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagwoździk

zag­woź­dzik bru­nat­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zagórki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zagórnik

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórny

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zagórowianin

miesz­ka­niec Za­gó­ro­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zagórowianka

miesz­kan­ka Za­gó­ro­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zagórowski

przy­miot­nik od: Za­gó­rów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórski

1. → Za­górz;
2. daw­niej: znaj­du­ją­cy się za gó­ra­mi, przy­by­wa­ją­cy z da­le­kich kra­jów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórz

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Za­górz – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Za­górz. Po­ło­żo­ny w po­bli­żu uj­ścia Osła­wy do Sanu, na Po­gó­rzu Bu­kow­skim. Leży w daw­nej ziemi sa­noc­kiej.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. kro­śnień­skie­go. W la­tach 1972–1977 Za­górz był w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych mia­sta Sa­no­ka jako dziel­ni­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagórzanin

miesz­ka­niec Za­gó­rza, Za­gó­rza Ślą­skie­go lub Za­gó­rzan


Źródła:

SJP.pl

Zagórzanka

miesz­kan­ka Za­gó­rza, Za­gó­rza Ślą­skie­go lub Za­gó­rzan


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórzany

miesz­ka­niec Za­gó­rza, Za­gó­rza Ślą­skie­go lub Za­gó­rzan


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagórzański

przy­miot­nik od: Za­gó­rza­ny, Za­gó­rze, Za­gó­rze Ślą­skie


Źródła:

SJP.pl

Zagórze

ob­szar za gó­ra­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. geol. ob­szar wzdłuż łań­cu­cha gór­skie­go po stro­nie dzia­ła­nia sił ru­chów gó­rot­wór­czych

 (1.2) pot. ob­szar za gó­ra­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagórzyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zagórów

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Za­gó­rów – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, po­wie­cie słu­pec­kim, po­ło­żo­ne w po­bli­żu rzeki Warty, 16 ki­lo­me­trów od Słup­cy. Mia­sto jest sie­dzi­bą władz gminy Za­gó­rów.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2021 mia­sto li­czy­ło 2831 miesz­kań­ców.

Po­ło­żo­ne na skra­ju Nad­war­ciań­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagęgać

za­gę­go­tać;
1. o gę­siach: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos;
2. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś nie­wy­raź­nie przez nos, wy­mam­ro­tać coś; wy­ją­kać, wym­ru­czeć, wy­beł­ko­tać


Źródła:

SJP.pl

Zagęgotać

za­gę­gać;
1. o gę­siach: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos;
2. po­tocz­nie: po­wie­dzieć coś nie­wy­raź­nie przez nos, wy­mam­ro­tać coś; wy­ją­kać, wym­ru­czeć, wy­beł­ko­tać


Źródła:

SJP.pl

Zagęstnik

sub­stan­cja na­tu­ral­na lub syn­te­tycz­na pęcz­nie­ją­ca w wo­dzie do przy­go­to­wy­wa­nia farb dru­kar­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja, która ma wła­ści­wość za­gę­szcza­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagęszczacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja, która ma wła­ści­wość za­gę­szcza­nia cze­goś

 (1.2) ma­szy­na, która coś za­gę­szcza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pra­cow­nik, który coś za­gę­szcza


Źródła:

Wiktionary

Zagęszczarka

urzą­dze­nie do za­gę­szcza­nia cze­goś


Za­gę­szczar­ka (np. za­gę­szczar­ka wi­bra­cyj­na, za­gę­szczar­ka pły­to­wa, za­gę­szczar­ka sto­po­wa) – ma­szy­na sto­so­wa­na do za­gę­szcza­nia po­dło­ża (grun­tu, na­wierzch­ni) po­przez pro­ces wi­bro­wa­nia. Ele­men­tem ro­bo­czym jest płyta me­ta­lo­wa wzbu­dza­na przez układ wi­bra­cyj­ny na­pę­dza­ny sil­ni­kiem elek­trycz­nym lub spa­li­no­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagęszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­gę­ścić)

 (1.1) zwięk­szać gę­stość

 (1.2) prze­peł­niać ludź­mi

 (1.3) gro­ma­dzić gdzieś jed­no­cze­śnie dużą ilość lub licz­bę cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­gę­szczać się (dk. za­gę­ścić się)

 (2.1) sta­wać się gęst­szym

 (2.2) za­peł­niać się ludź­mi

 (2.3) po­ja­wiać się gdzieś jed­no­cze­śnie w dużej ilo­ści lub licz­bie


Źródła:

Wiktionary

Zagęszczenie

spo­wo­do­wać zwięk­sze­nie gę­sto­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zagęścić

spo­wo­do­wać zwięk­sze­nie gę­sto­ści


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­gę­szczać)

 (1.1) zwięk­szyć gę­stość sub­stan­cji, rozt­wo­rów

 (1.2) zgro­ma­dzić w jed­nym miej­scu zbyt wiele ludzi

 (2.2) sku­pić się na pew­nej nie­wiel­kiej po­wierzch­ni

 (2.3) o miej­scach: za­peł­nić się ludź­mi

 (2.4) o rze­czach, zja­wi­skach, wy­da­rze­niach, fak­tach itp.: po­ja­wić się, na­stą­pić w dużej ilo­ści w jed­nym miej­scu lub cza­sie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagłada

cał­ko­wi­te zni­szcze­nie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cał­ko­wi­te, ma­so­we wy­ni­szcze­nie cze­goś lub kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagłaskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gła­skać.


Źródła:

Wiktionary

Zagłaskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gła­ski­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagławiacz

przy­rząd do kształ­to­wa­nia łba nita


Źródła:

SJP.pl

Zagławiać

na­da­wać koń­co­wi nitu kształt głów­ki


Źródła:

SJP.pl

Zagłoba

Jan Onu­fry Za­gło­ba, po­stać li­te­rac­ka z Try­lo­gii Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagłodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gło­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Zagłodzić

gło­dząc, do­pro­wa­dzić kogoś do skraj­ne­go wy­czer­pa­nia lub do śmier­ci


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­gła­dzać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagłosowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­gło­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zagłosować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) oddać głos, do­ko­nać wy­bo­ru w cza­sie gło­so­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Zagłowie

1. tył głowy;
2. rzad­ko: za­głó­wek


Źródła:

SJP.pl

Zagłowić

nadać koń­co­wi nitu kształt głów­ki


Źródła:

SJP.pl

Zagłownik

na­rzę­dzie do za­gła­wia­nia nitów; za­gła­wiacz


Źródła:

SJP.pl

Zagłuchły

taki, który za­głuchł (za­głuch­nął)


Źródła:

SJP.pl

Zagłuszacz

urzą­dze­nie za­głu­sza­ją­ce (za­kłó­ca­ją­ce); za­kłó­cacz


Źródła:

SJP.pl

Zagłuszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztucz­ne ge­ne­ro­wa­nie szumu, ha­ła­su, żeby głów­ny prze­kaz nie do­cie­rał do od­bior­ców


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zagłuszarka

urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do za­głu­sza­nia au­dy­cji ra­dio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do za­głu­sza­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zagłuszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­głu­szyć)

 (1.1) spra­wiać, że ktoś lub coś jest go­rzej sły­szal­ny przez wy­da­wa­ny przez sie­bie dźwięk

 (1.2) spra­wiać, że jakiś za­pach jest mniej wy­czu­wal­ny przez wy­dzie­la­ny przez sie­bie aro­mat

 (1.3) książk. przen. spra­wiać, że ne­ga­tyw­na emo­cja jest od­czu­wa­na mniej in­ten­syw­nie

 (1.4) bot. o ro­śli­nach: spra­wiać, że wzrost ro­ślin w swoim oto­cze­niu jest wol­niej­szy po­przez nad­mier­ne roz­ra­sta­nie się

 (1.5) daw. ogłu­szać

 (1.6) daw. osza­ła­miać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­głu­szać się (dk. za­głu­szyć się)

 (2.1) książk. przen. tłu­mić w sobie ne­ga­tyw­ne emo­cje

 (2.2) za­głu­szać (1.1-2,4) sie­bie naw­za­jem


Źródła:

Wiktionary

Zagłuszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­głu­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­głu­szać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­głu­szyć się (ndk. za­głu­szać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­głu­szać się.


Źródła:

Wiktionary

Zagłówek

opar­cie pod głowę; pod­głó­wek; wez­gło­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­po­ra pod głowę w gór­nej czę­ści opar­cia fo­te­la, np. sa­mo­cho­do­we­go;

 (1.2) część łóżka, tap­cza­nu, le­ża­ka bę­dą­ca pod­po­rą pod głowę pod­czas le­że­nia


Za­głó­wek – ele­ment wy­po­sa­że­nia po­ja­zdów sil­ni­ko­wych, głów­nie po­ja­zdów sa­mo­cho­do­wych.

Umie­szczo­ny nad opar­ciem fo­te­la ele­ment, ma­ją­cy na celu przy­trzy­my­wa­nie głowy osoby sie­dzą­cej w fo­te­lu. W tran­spor­cie za­da­niem za­głów­ków jest nie­do­pu­szcze­nie do na­głe­go prze­mie­szcze­nia głowy ku ty­ło­wi po­ja­zdu, które mo­gło­by pro­wa­dzić do ura­zów krę­go­słu­pa. Dru­gim za­da­niem za­głów­ka jest pod­nie­sie­nie kom­for­tu po­dró­żo­wa­nia po­przez umoż­li­wie­nie wy­god­ne­go opar­cia głowy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagłówka

re­gio­nal­nie: za­głó­wek - opar­cie pod głowę


Źródła:

SJP.pl

Zagłówkować

ude­rzyć piłkę głową


Źródła:

SJP.pl

Zagłówkowy

→ za­głó­wek


Patrz:zagłówek

Źródła:

SJP.pl

Zagłówne

w daw­nym pra­wie pol­skim: kara pie­nięż­na pła­co­ne przez za­bój­cę krew­nym za­mor­do­wa­ne­go na mocy wy­ro­ku sądu; głów­czyz­na, głów­szczyz­na, wer­geld


Źródła:

SJP.pl

Zagłębek

ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny za­głęb­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zagłębianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­głę­biać.


Źródła:

Wiktionary

Zagłębie

teren, na któ­rym wy­stę­pu­ją i są wy­ko­rzy­sty­wa­ne bo­gact­wa na­tu­ral­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­szar wy­stę­po­wa­nia i ek­splo­a­ta­cji złóż ko­pa­lin uży­tecz­nych;

 (1.2) ob­szar wy­so­ce zin­du­stria­li­zo­wa­ny

 (1.3) ob­szar in­ten­syw­nej pro­duk­cji rol­ni­czej

 (1.5) przen. źró­dło, miej­sce ob­fi­tu­ją­ce w coś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zagłębienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­głę­bić.

 (1.2) ob­ni­że­nie w ja­kiejś po­wierzch­ni


Źródła:

Wiktionary

Zagłębiony

za­ję­ty, po­chło­nię­ty czymś


Źródła:

SJP.pl

Zagłębiowski

przy­miot­nik od: za­głę­bie (naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do Za­głę­bia Dą­brow­skie­go)


Źródła:

SJP.pl

Zagłębić

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­głę­biać.

cza­sow­nik zwrot­ny za­głę­bić się

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­głę­biać się.


Źródła:

Wiktionary

Zagłębkowate

o ce­chach za­głęb­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Zagłębkowaty

o ce­chach za­głęb­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Zahaczyć

1. za­cze­pić, po­łą­czyć, przyt­wier­dzić;
2. za­cze­pić, ude­rzyć w spo­sób niez­nacz­nie wpły­wa­ją­cy na tor ruchu;
3. wstą­pić na krót­ko, udać się w ja­kieś miej­sce przy okaz­ji


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ha­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ha­czać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zahajkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zahamowanie

1. ha­mu­jąc, za­trzy­mać pro­wa­dzo­ny przez sie­bie po­jazd;
2. wstrzy­mać roz­wój cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pow­strzy­ma­nie dal­szych zmian lub roz­wo­ju

 (1.2) fiz. mot. za­trzy­ma­nie po­ja­zdu przy uży­ciu ha­mul­ca

 (1.3) psych. od­czu­wa­nie trud­no­ści w na­wią­zy­wa­niu re­la­cji i wy­ra­ża­niu uczuć

 (1.4) psych. na­tu­ral­ne pow­strzy­ma­nie się od za­cho­wań spo­łecz­nie nie­ak­cep­to­wal­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zahamować

1. ha­mu­jąc, za­trzy­mać pro­wa­dzo­ny przez sie­bie po­jazd;
2. wstrzy­mać roz­wój cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ha­mo­wać, za­ha­mo­wy­wać)

 (1.1) mot. za­trzy­mać po­jazd

 (1.2) mot. zo­stać za­trzy­ma­nym (jako po­jazd)

 (1.3) wstrzy­mać dzia­ła­nie, roz­wój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zahamowywać

ha­mo­wać;
1. unie­moż­li­wiać lub utrud­niać prze­bieg cze­goś;
2. za­ha­mo­wy­wać się - prze­sta­wać dzia­łać, prze­bie­gać, wy­stę­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaharowany

zha­ro­wa­ny, uha­ro­wa­ny; po­tocz­nie:
1. prze­mę­czo­ny cięż­ką pracą;
2. nie­ma­ją­cy wol­nej chwi­li z po­wo­du nad­mia­ru pracy


Źródła:

SJP.pl

Zaharować

za­ha­ro­wać się - za­mę­czyć się zbyt cięż­ką pracą


Źródła:

SJP.pl

Zaharowywać

za­ha­ro­wy­wać się - za­mę­czać się zbyt cięż­ką pracą


Źródła:

SJP.pl

Zahartowany

1. uczy­nić wy­trzy­ma­łym, wzmoc­nić, uod­por­nić;
2. nadać pew­nym ma­te­ria­łom, naj­czę­ściej że­la­zu, szkłu, twar­dość przez ogrza­nie ich do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i nagłe ostu­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zahartować

1. uczy­nić wy­trzy­ma­łym, wzmoc­nić, uod­por­nić;
2. nadać pew­nym ma­te­ria­łom, naj­czę­ściej że­la­zu, szkłu, twar­dość przez ogrza­nie ich do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i nagłe ostu­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zahasłować

za­bez­pie­czyć ha­słem; oha­sło­wać


Źródła:

SJP.pl

Zahibernować

ob­ni­żyć tem­pe­ra­tu­rę ciała or­ga­niz­mu ży­we­go w celu zmniej­sze­nia jego ak­tyw­no­ści ży­cio­wej; zhi­ber­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zahiviony

obraź­li­wie:
1. za­ra­żo­ny wi­ru­sem HIV;
2. taki, na któ­rym znaj­du­je się wielu za­ra­żo­nych wi­ru­sem HIV


Źródła:

SJP.pl

Zahorski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zahorów

Za­ho­rów (nazwa hi­sto­rycz­na: Za­gó­rów) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Pi­szczac.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go. Nazwa wsi Za­ho­rów zo­sta­ła usta­lo­na w 1996, po­przed­nio uży­wa­no nazwy Za­gó­rów.


Źródła:

Wikipedia

Zahradniczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zahukany

nie­pew­ny sie­bie, łatwo ule­ga­ją­cy innym, po­tul­ny (jako sku­tek złego trak­to­wa­nia w przesz­ło­ści lub życia w trud­nych wa­run­kach)


Źródła:

SJP.pl

Zahukać

za­krzy­czeć, zdo­mi­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zahuknąć

rzad­ko: za­hu­kać, za­hu­czeć


Źródła:

SJP.pl

Zahulać

1. wziąć udział w bez­tro­skiej za­ba­wie;
2. spę­dzić zbyt wiele czasu na za­ba­wie, roz­ryw­ce; za­ba­lo­wać;
3. o wie­trze: za­wiać sil­nie w róż­nych kie­run­kach


Źródła:

SJP.pl

Zahumusować

po­kryć grunt hu­mu­sem


Źródła:

SJP.pl

Zahurgotać

za­stu­kać, za­tur­ko­tać, za­ło­mo­tać; za­hur­ko­tać


Źródła:

SJP.pl

Zaibatsu

[czy­taj: dzaj­bat­su] spół­ka fi­nan­so­wa w Ja­po­nii


Za­i­bat­su (jap. 財閥 dosł. „grupa, klika, ko­te­ria fi­nan­so­wa”) – ja­poń­ski ter­min oz­na­cza­ją­cy „ro­dzin­ny kar­tel fi­nan­so­wy”, syn­dy­kat, kon­glo­me­rat.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaidentyfikować

uczy­nić iden­ty­fi­ko­wal­nym, roz­poz­na­wal­nym


Źródła:

SJP.pl

Zaikai

w eko­no­mii: ja­poń­skie ugru­po­wa­nie hand­lo­we, grupa fi­nan­so­wa


Źródła:

SJP.pl

Zaiks

skrót od: Zwią­zek Au­to­rów i Kom­po­zy­to­rów Sce­nicz­nych; Zaiks


skró­to­wiec

 (1.1) = Zwią­zek Au­to­rów i Kom­po­zy­to­rów Sce­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaiks-Owski

→ ZAiKS


Patrz:ZAiKS

Źródła:

SJP.pl

Zaiksowski

przy­miot­nik od: Zaiks, ZAiKS (Zwią­zek Au­to­rów i Kom­po­zy­to­rów Sce­nicz­nych); ZAiKS-owski


Źródła:

SJP.pl

Zaim.

skrót od: za­i­mek, za­im­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Zaimek

część mowy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. część mowy, która za­stę­pu­je rze­czow­nik, przy­miot­nik, li­czeb­nik lub przy­słó­wek i pełni ich funk­cje w zda­niu;


Za­i­mek – część mowy za­stę­pu­ją­ca rze­czow­nik (np. "ja"), przy­miot­nik (np. "mój"), przy­słó­wek (np. "tam") lub li­czeb­nik (np. "tyle") i peł­nią­ca ich funk­cje w zda­niu. Jest czę­ścią mowy wy­róż­nia­ną na pod­sta­wie in­nych kry­te­riów niż rze­czow­nik czy cza­sow­nik.

Od­mia­na za­im­ka za­le­ży od tego, którą część mowy on za­stę­pu­je. Za­i­mek wska­zu­je osoby, przed­mio­ty itd. bez do­kład­ne­go ich na­zy­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaimitować

zi­mi­to­wać;
1. sko­pio­wać, wziąć wzór z kogoś lub cze­goś, np. za­i­mi­to­wać ruch, głos, za­cho­wa­nie;
2. za­stą­pić jakąś rzecz inną, bar­dzo po­dob­ną, np. za­i­mi­to­wać złoto, obraz


Źródła:

SJP.pl

Zaimkowy

przy­miot­nik od: za­i­mek


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­im­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaimkoza

zbyt czę­ste sto­so­wa­nie za­im­ków w tek­ście


Źródła:

SJP.pl

Zaimplantować

osa­dzić coś, wszcze­pić, np. obce ciało lub obce ko­mór­ki w or­ga­niz­mie


Źródła:

SJP.pl

Zaimplementowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­im­ple­men­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaimplementować

do­ko­nać im­ple­men­ta­cji


Źródła:

SJP.pl

Zaimplikować

1. przy­pi­sać coś komuś; za­im­pu­to­wać;
2. prze­ka­zać coś nie wprost; za­su­ge­ro­wać;
3. stać się pod­sta­wą do sfor­mu­ło­wa­nia okre­ślo­ne­go wnio­sku; wska­zać;
4. do­pro­wa­dzić do ja­kie­goś skut­ku


Źródła:

SJP.pl

Zaimponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­im­po­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaimponować

wzbu­dzić po­dziw, uz­na­nie; spo­do­bać się komuś, ol­śnić, ocza­ro­wać, urzec


Źródła:

SJP.pl

Zaimportować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. im­por­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|im­por­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaimpregnować

na­są­czyć sub­stan­cją za­po­bie­ga­ją­cą wchła­nia­niu wody


Źródła:

SJP.pl

Zaimprowizować

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. im­pro­wi­zo­wać)

 (1.1) za­pre­zen­to­wać, wy­ko­nać coś bez przy­go­to­wa­nia

 (1.2) przen. wy­ko­nać z ja­kich­kol­wiek do­stęp­nych ma­te­ria­łów


Źródła:

Wiktionary

Zaimputować

przy­pi­sać coś komuś; za­im­pli­ko­wać, po­są­dzić, po­mó­wić


Źródła:

SJP.pl

Zainaugurować

roz­po­cząć coś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ina­u­gu­ro­wać)

 (1.1) do­ko­nać ina­u­gu­ra­cji; uro­czy­ście ot­wo­rzyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaindeksować

1. zmie­nić wy­so­kość ceny lub zo­bo­wią­zań fi­nan­so­wych w po­wią­za­niu ze wzro­stem wy­so­ko­ści cen cze­goś; wpro­wa­dzić in­dek­sa­cję;
2. dodać opisy do bazy da­nych, ułat­wia­jąc prze­szu­ki­wa­nie i se­gre­ga­cję zbio­ru; oz­na­czyć, nadać in­deks


Źródła:

SJP.pl

Zainfekowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­in­fe­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zainfekować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. in­fe­ko­wać)

 (1.1) med. wy­wo­łać in­fek­cję

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­in­fe­ko­wać się (ndk. in­fe­ko­wać się)

 (2.1) med. ulec in­fek­cji

 (2.2) med. prze­ka­zać in­fek­cję mię­dzy sobą


Źródła:

Wiktionary

Zainformować

po­tocz­nie: udzie­lić in­for­ma­cji, po­in­for­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zainicjalizować

w in­for­ma­ty­ce: nadać po­cząt­ko­we war­to­ści; za­i­ni­cjo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zainicjować

1. roz­po­cząć jakiś pro­ces, np. re­ak­cję che­micz­ną;
2. w in­for­ma­ty­ce: nadać war­tość po­cząt­ko­wą, np. zmien­nej


Źródła:

SJP.pl

Zainkasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­in­ka­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zainkasować

1. po­brać jakąś sumę pie­nię­dzy; ode­brać za­pła­tę;
2. po­tocz­nie: otrzy­mać cios lub punk­ty karne


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|in­ka­so­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zainkludować

trwa­le usta­bi­li­zo­wać prób­kę w ma­te­ria­le obo­jęt­nym, naj­czę­ściej w ży­wi­cy; in­klu­do­wać


Źródła:

SJP.pl

Zainscenizować

in­sce­ni­zo­wać;
1. przy­go­to­wać utwór li­te­rac­ki lub mu­zycz­ny do wy­sta­wie­nia na sce­nie;
2. przy­go­to­wać, zor­ga­ni­zo­wać coś; za­a­ran­żo­wać;
3. upo­zo­ro­wać ja­kieś dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl

Zainseminować

1. wpro­wa­dzić plem­ni­ki do dróg rod­nych ko­bie­ty lub sa­mi­cy; sztucz­nie za­płod­nić;
2. za­in­se­mi­no­wać się - pod­dać się za­bie­go­wi sztucz­ne­go za­płod­nie­nia


Źródła:

SJP.pl

Zainspirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spo­wo­do­wa­nie, że ktoś się in­spi­ru­je


Źródła:

Wiktionary

Zainspirować

dać komuś im­puls do dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl

Zainstalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­in­sta­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zainstalować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|in­sta­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zainsynuować

niez­god­nie z praw­dą przy­pi­sać komuś pewne czyny, myśli, in­ten­cje; po­są­dzić, po­mó­wić


Źródła:

SJP.pl

Zainteresowana

zwró­cić, sku­pić uwagę; wzbu­dzić cie­ka­wość


Źródła:

SJP.pl

Zainteresowania

zwró­cić, sku­pić uwagę; wzbu­dzić cie­ka­wość


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: za­in­te­re­so­wa­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) ulu­bio­ne czyn­no­ści, za­ję­cia wy­ko­ny­wa­ne w wol­nym cza­sie dla re­lak­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zainteresowanie

zwró­cić, sku­pić uwagę; wzbu­dzić cie­ka­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­in­te­re­so­wać.

 (1.2) za­cie­ka­wie­nie jakąś rze­czą, obiek­tem lub osobą

 (1.3) zob. za­in­te­re­so­wa­nia.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zainteresowany

zwró­cić, sku­pić uwagę; wzbu­dzić cie­ka­wość


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­in­te­re­so­wać

przy­miot­nik

 (2.1) taki, któ­re­go do­ty­czy lub ob­cho­dzi po­ru­sza­na spra­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) osoba, któ­rej do­ty­czy lub którą ob­cho­dzi po­ru­sza­na spra­wa


Za­in­te­re­so­wa­ny – wy­ra­że­nie uży­wa­ne w kul­tu­rze ruchu świę­tych w dniach ostat­nich (mor­mo­nów).

Od­no­si się do osoby, która po­waż­nie bada bądź za­poz­na­je się z mor­moń­ski­mi wie­rze­nia­mi. Za­sta­na­wia się przy tym nad zmia­ną re­li­gii oraz przy­ję­ciem chrztu. Za­in­te­re­so­wa­nych, tak jed­nost­ki, jak i całe ro­dzi­ny, od­wie­dza­ją prze­waż­nie mi­sjo­na­rze po­słu­gu­ją­cy w naj­bliż­szej gmi­nie bądź okrę­gu Ko­ścio­ła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zainteresować

zwró­cić, sku­pić uwagę; wzbu­dzić cie­ka­wość


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. in­te­re­so­wać)

 (1.1) wzbu­dzić w kimś za­in­te­re­so­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­in­te­re­so­wać się

 (2.1) wzbu­dzić w sobie za­in­te­re­so­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaintonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­in­to­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaintonować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) opra­wiać w kar­ton

 (1.2) muz. roz­po­cząć śpiew po­przez po­da­nie tonu


Źródła:

Wiktionary

Zaintronizować

daw­niej:
1. osa­dzić na tro­nie; in­tro­ni­zo­wać;
2. za­in­tro­ni­zo­wać się - wstą­pić na tron


Źródła:

SJP.pl

Zaintrygować

za­in­te­re­so­wać


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|in­try­go­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaintubować

w me­dy­cy­nie: wpro­wa­dzić przez usta lub nos do krta­ni rurkę umoż­li­wia­ją­cą od­dy­cha­nie; in­tu­bo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zair

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Zairu (obec­nie: De­mo­kra­tycz­na Re­pu­bli­ka Konga) w la­tach 1971-1997


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) monet. dawna wa­lu­ta Zairu;


Zair (fr. "Zaïre"), Re­pu­bli­ka Zairu (fr. "République du Zaïre") – nazwa De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga pod rzą­da­mi pre­zy­den­ta Mo­bu­tu Sese Seko, obo­wią­zu­ją­ca od 27 paź­dzier­ni­ka 1971 do 17 maja 1997, uży­wa­na także w od­nie­sie­niu do ca­łe­go okre­su jego rzą­dów w pań­stwie, od 24 li­sto­pa­da 1965.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zairczyk

oby­wa­tel Zairu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. oby­wa­tel Zairu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zairka

oby­wa­tel­ka Zairu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. oby­wa­tel­ka Zairu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zairski

1. przy­miot­nik od: Zair (Kongo, rzeka); kon­gij­ski;
2. przy­miot­nik od: Zair (dawna nazwa De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Za­i­rem lub Za­ir­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Zairu lub Za­ir­czy­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaiste

daw­niej, dziś pod­nio­śle: par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca praw­dzi­wość wy­po­wia­da­nej opi­nii; na­praw­dę, rze­czy­wi­ście, istot­nie, w isto­cie, do­praw­dy


par­ty­ku­ła

 (1.1) podn. par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca praw­dzi­wość wy­po­wia­da­ne­go sądu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaistniały

książ­ko­wo: pow­sta­ły, obec­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaistnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­nie się rze­czy­wi­stym


Źródła:

Wiktionary

Zaistnieć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) za­cząć ist­nieć, po­ja­wić się

 (1.2) o oso­bie: stać się sze­rzej zna­nym, za­cząć mieć zna­cze­nie


Źródła:

Wiktionary

Zaiwanianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­i­wa­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zaiwaniać

za­pie­przać, za­su­wać, za­pier­ni­czać; po­tocz­nie:
1. pę­dzić do­kądś; śmi­gać, pruć, sma­ro­wać,
2. cięż­ko pra­co­wać; ha­ro­wać, tyrać, orać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­i­wa­nić)

 (1.1) pot. szyb­ko biec

 (1.2) pot. szyb­ko pra­co­wać, szyb­ko coś robić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaiwanienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­i­wa­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zaiwanić

po­tocz­nie: ukraść; po­di­wa­nić, pod­wę­dzić, pod­pro­wa­dzić


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. ukraść coś

 (1.2) posp. dużo po­ży­czyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. za­i­wa­niać)

 (2.1) zro­bić coś szyb­ko, z za­pa­łem

 (2.2) opo­wie­dzieć coś nie­praw­dzi­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaiłować

uszczel­nić przy po­mo­cy iłu


Źródła:

SJP.pl

Zaiście

daw­niej: par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca praw­dzi­wość wy­po­wia­da­nej opi­nii; za­i­ste, na­praw­dę, rze­czy­wi­ście, w isto­cie, do­praw­dy


par­ty­ku­ła

 (1.1) daw. za­i­ste


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajad

na­dżer­ka lub pę­knię­cie na­skór­ka wy­stę­pu­ją­ce w ką­ci­kach ust


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. med. na­dżer­ka skór­na w ką­ci­ku ust spo­wo­do­wa­na in­fek­cją bak­te­ryj­ną lub grzy­bicz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ja­dać.


Źródła:

Wiktionary

Zajadać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. jeść z ape­ty­tem, ze sma­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­ja­dać się

 (2.1) pot. spo­ży­wać coś z przy­jem­no­ścią w dużej ilo­ści


Źródła:

Wiktionary

Zajadek

dra­pież­ny plusk­wiak


Źródła:

SJP.pl

Zajadkowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków


Za­jad­ko­wa­te (Re­du­vii­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i in­fa­rzę­du Ci­mi­co­morp­ha, wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej. Obej­mu­je około 7 000 opi­sa­nych ga­tun­ków, głów­nie dra­pież­nych, rza­dziej ek­to­pa­so­ży­tów. Mają duże oczy i, zwy­kle, chwyt­ne od­nó­ża przed­nie. Po­ja­wi­ły się w środ­ko­wej jurze. Wiele ga­tun­ków po­ży­tecz­nych, inne są wek­to­ra­mi cho­rób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajadkowaty

o ce­chach za­jad­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Zajadle

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­ja­dły


Źródła:

Wiktionary

Zajadlej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­jad­le


Źródła:

SJP.pl

Zajadlejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­ja­dły


Źródła:

SJP.pl

Zajadłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­ja­dłe; cecha tych, któ­rzy są za­jad­li


Źródła:

Wiktionary

Zajadły

za­cie­kły, za­go­rza­ły, za­żar­ty;
1. wy­stę­pu­ją­ca za kimś (czymś) lub prze­ciw komuś (cze­muś) z pasją, upo­rem;
2. gwał­tow­ny i nie­u­stę­pli­wy


przy­miot­nik

 (1.1) upar­cie, zaw­zię­cie wal­czą­cy prze­ciw­ko komuś, cze­muś; nie­u­stę­pli­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajagliczony

taki, który za­cho­ro­wał na ja­gli­cę


Źródła:

SJP.pl

Zajaranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ja­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zajarać

po­tocz­nie: za­pa­lić pa­pie­ro­sa lub dżo­in­ta


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) slang. za­pa­lić (pa­pie­ros)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajarzać

1. po­wo­do­wać ja­rze­nie się cze­goś;
2. za­ja­rzać się - za­czy­nać się ja­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Zajarzyć

1. po­tocz­nie: zro­zu­mieć;
2. za­ja­rzyć się - roz­błys­nąć jas­nym świa­tłem


Źródła:

SJP.pl

Zajawiać

po­tocz­nie:
1. za­po­wia­dać coś, dawać prób­kę cze­goś;
2. za­ja­wiać się - za­czy­nać się czymś in­te­re­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Zajawić

po­tocz­nie:
1. za­po­wie­dzieć coś, dać prób­kę cze­goś;
2. za­ja­wić się - za­cząć się czymś in­te­re­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Zajawka

po­tocz­nie:
1. za­po­wiedź cze­goś;
2. za­in­te­re­so­wa­nie, pasja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. za­po­wiedź cze­goś wy­ra­żo­na w for­mie krót­kie­go ko­mu­ni­ka­tu

 (1.2) rad. zwia­stun au­dy­cji ma­ją­cy formę dżin­gla

 (1.3) pot. ocho­ta, za­in­te­re­so­wa­nie lub chęć do zro­bie­nia cze­goś, pasja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajawkowicz

po­tocz­nie: osoba, która ma za­jaw­kę (pasję, ob­se­sję) na ja­kimś punk­cie; en­tuz­ja­sta, fa­na­tyk


Źródła:

SJP.pl

Zajawkowy

→ za­jaw­ka


Patrz:zajawka

Źródła:

SJP.pl

Zajazd

1. nie­wiel­ki hotel przy ruch­li­wej dro­dze; au­ste­ria;
2. eg­ze­ku­cja wy­ro­ku przez sa­mych za­in­te­re­so­wa­nych w pra­wo­daw­stwie sta­ro­pol­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. droga, którą pod­jeż­dża się pod dom

 (1.2) przest. plac, na któ­rym za­trzy­mu­ją się pod­jeż­dża­ją­ce pod dom po­ja­zdy

 (1.3) karcz­ma ze staj­nią i wo­zow­nią dla koni i po­wo­zów, a współ­cze­śnie par­kin­giem

 (1.6) kolej. ślepe od­ga­łę­zie­nie toru ko­le­jo­we­go za­koń­czo­ne od­boj­ni­cą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zajazdowy

przy­miot­nik od: za­jazd


Źródła:

SJP.pl

Zajaśnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ja­śnieć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ja­śnieć.


Źródła:

Wiktionary

Zajcew

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajchowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zajda

1. dwu­czę­ścio­we drew­nia­ne sanie, po­łą­czo­ne łań­cu­chem, wy­ko­rzy­sty­wa­ne do tran­spor­tu drze­wa;
2. to­bo­łek, za­wi­niąt­ko


Zajda – pol­skie naz­wi­sko. Po­dob­ne naz­wi­ska: Sayda, Seyda, Sejda, Seida, Zejda.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajdel

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajdyta

czło­nek ugru­po­wa­nia szy­ic­kie­go wy­o­dręb­nio­ne­go w VIII wieku i za­ło­żo­ne­go przez Zajda Ibn Alego Ibn Hu­saj­na


Źródła:

SJP.pl

Zajdytka

→ zaj­dy­ta


Patrz:zajdyta

Źródła:

SJP.pl

Zajdytyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. etn. je­meń­ski odłam szy­i­tyz­mu


Źródła:

Wiktionary

Zajebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­je­bać.


Źródła:

Wiktionary

Zajebać

wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. za­pier­do­lić;
a) ukraść;
b) zabić;
2. za­cząć śmier­dzieć;
3. za­je­bać się - upić się; za­pier­do­lić się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. ukraść

 (1.2) wulg. ude­rzyć

 (1.3) wulg. zabić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­je­bać się

 (2.1) wulg. zabić sie­bie sa­me­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajebioza

wul­gar­nie: coś świet­ne­go, wspa­nia­łe­go, zna­ko­mi­te­go


Źródła:

SJP.pl

Zajebistość

wul­gar­nie: bycie świet­nym, wspa­nia­łym, zna­ko­mi­tym; wy­rą­bi­stość, wy­cze­pi­stość, za­cze­pi­stość, za­je­faj­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­je­bi­ste; cecha tych, któ­rzy są za­je­bi­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajebisty

wul­gar­nie: fajny, in­te­re­su­ją­cy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. wulg. fajny, wspa­nia­ły, ro­bią­cy wra­że­nie

 (1.2) pot. wulg. duży, ogrom­ny, bar­dzo in­ten­syw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajebiście

wul­gar­nie: fajny, in­te­re­su­ją­cy


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pot. wulg. bar­dzo in­ten­syw­nie

 (1.2) pot. wulg.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajebiściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­je­bi­ście


Źródła:

SJP.pl

Zajebongo

wul­gar­nie:
1. świet­ny, zna­ko­mi­ty, wspa­nia­ły; za­je­bi­sty;
2. świet­nie, zna­ko­mi­cie, wspa­nia­le; za­je­bi­ście;
3. coś świet­ne­go, zna­jo­mi­te­go, wspa­nia­łe­go; za­je­bio­za


Źródła:

SJP.pl

Zajebus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. po­gard. po­gar­dza­na osoba


Źródła:

Wiktionary

Zajebywać

wul­gar­nie:
1. kraść;
2. za­bi­jać;
3. za­je­by­wać się - upi­jać się


Źródła:

SJP.pl

Zajechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­je­chać.


Źródła:

Wiktionary

Zajechany

po­tocz­nie: zmę­czo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zajechać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­jeż­dżać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­jeż­dżać.


Źródła:

Wiktionary

Zajedź

cho­ro­ba koń­skie­go pyska po­łą­czo­na z nabrz­mie­niem dzią­seł


Źródła:

SJP.pl

Zajefajnie

przy­słó­wek

 (1.1) faj­nie


Źródła:

Wiktionary

Zajefajność

po­tocz­nie: bycie świet­nym, wspa­nia­łym, zna­ko­mi­tym; wy­rą­bi­stość, wy­cze­pi­stość, za­cze­pi­stość, za­je­bi­stość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­je­faj­ne; cecha tych, któ­rzy są za­je­faj­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajefajny

w slan­gu mło­dzie­żo­wym: świet­ny, wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty; wy­rą­bi­sty, za­rą­bi­sty, za­cze­pi­sty, wy­cze­pi­sty


przy­miot­nik

 (1.1) pot. slang. fajny; eufem. od: za­je­bi­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajem

daw­niej: za­staw zo­sta­wia­ny wie­rzy­cie­lo­wi przez po­ży­cza­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Zajezdnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce noc­ne­go po­sto­ju po­ja­zdów ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej;


Za­jezd­nia (tram­wa­jo­wa, tro­lej­bu­so­wa lub au­to­bu­so­wa) – baza, za­kład ek­splo­a­ta­cji po­ja­zdów tran­spor­tu pu­blicz­ne­go. U ko­le­jo­wych prze­woź­ni­ków pa­sa­żer­skich (np. metra lub kolei miej­skiej) od­po­wied­ni­kiem za­jezd­ni jest sta­cja po­sto­jo­wa.

W za­jezd­ni po­ja­zdy sta­cjo­nu­ją w cza­sie ob­słu­gi tech­nicz­nej, w tym na­praw, i w cza­sie wol­nym od użyt­ko­wa­nia na li­niach ko­mu­ni­ka­cyj­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zajezierze

ob­szar za je­zio­rem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajeść

po­tocz­nie:
1. zjeść coś in­ne­go w celu za­bi­cia smaku;
2. zmniej­szyć na­pię­cie emo­cjo­nal­ne je­dze­niem


Źródła:

SJP.pl

Zajeżdżać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) jadąc, do­cie­rać do miej­sca do­ce­lo­we­go


Źródła:

Wiktionary

Zajkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zajkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaj­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zajmować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) użyt­ko­wać po­mie­szcze­nie

 (1.2) za­peł­niać sobą prze­strzeń, po­wierzch­nię lub czas

 (1.3) re­zer­wo­wać miej­sce

 (1.4) przej­mo­wać mie­nie w celu wy­eg­zek­wo­wa­nia na­leż­no­ści

 (1.5) za­in­te­re­so­wać czymś

 (1.6) zna­leźć się w ja­kiejś kla­sy­fi­ka­cji

 (1.7) o ogniu roz­prze­strze­nić się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zaj­mo­wać się

 (2.1) pra­co­wać nad czymś

 (2.2) opie­ko­wać się kimś

 (2.3) za­pa­lić się od cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zajob

po­spo­li­cie:
1. mania na ja­kimś punk­cie, obłęd, dzi­wact­wo, wa­riact­wo, świr;
2. (słowo obraź­li­we) osoba o dziw­nych upo­do­ba­niach, za­cho­wu­ją­ca się nie­nor­mal­nie; świr, po­strze­le­niec, wa­riat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. slang. nawał pracy, bycie bar­dzo za­ję­tym, za­pra­co­wa­nym

 (1.2) pot. wulg. mania, ob­se­sja na ja­kimś punk­cie

 (1.3) pot. wulg. dzi­wact­wo, wa­riact­wo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. wulg. dzi­wak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajodlować

zaś­pie­wać w spe­cjal­ny spo­sób, po­le­ga­ją­cy na na­głych przej­ściach głosu; za­jo­dło­wać


Źródła:

SJP.pl

Zajodłować

zaś­pie­wać w spe­cjal­ny spo­sób, po­le­ga­ją­cy na na­głych przej­ściach głosu; za­jod­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zajordanie

kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na po­ło­żo­na mię­dzy Jor­da­nem na za­cho­dzie i Pu­sty­nią Sy­ryj­ską na wscho­dzie


Za­jor­da­nie – kra­i­na hi­sto­rycz­no-ge­o­gra­ficz­na po­ło­żo­na po­mię­dzy górą Her­mon na pół­no­cy i Wadi el-Hesa na po­łud­niu, oraz po­mię­dzy Jor­da­nem na za­cho­dzie i Pu­sty­nią Sy­ryj­ską na wscho­dzie. Wy­so­kość tego ob­sza­ru nie prze­kra­cza 1000 m n.p.m. Dzie­li się na:

Za­jor­da­nie za­miesz­ki­wa­ne było przez iz­ra­el­skie ple­mio­na Gada i Ru­be­na oraz część ple­mie­nia Ma­nas­se­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajrzeć

1. po­pa­trzeć w głąb cze­goś;
2. po­tocz­nie: od­wie­dzić kogoś na krót­ko, przy okaz­ji, wstą­pić gdzieś; wpaść


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­glą­dać)

 (1.1) po­pa­trzeć do środ­ka cze­goś

 (1.2) stpol. zaz­dro­ścić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajsański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Zaj­sa­nem, do­ty­czą­cy Zaj­sa­nu (mia­sta albo je­zio­ra)


Źródła:

Wiktionary

Zajumanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ju­mać.


Źródła:

Wiktionary

Zajumać

po­tocz­nie: ukraść; gwizd­nąć, za­ko­sić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ju­my­wać)

 (1.1) pot. ukraść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajutrze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. jutro


Źródła:

Wiktionary

Zajzajer

1. gwa­ro­wo: kwas solny;
2. po­tocz­nie o bar­dzo moc­nym, nies­macz­nym, gorz­kim na­po­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. przen. bar­dzo mocny, ostry i nies­macz­ny napój

 (1.2) pot. chem. kwas solny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajónc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zool. zając


Źródła:

Wiktionary

Zając

płoch­li­we zwie­rzę wiel­ko­ści kota, po­ru­sza­ją­ce się szyb­ki­mi sko­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. dziki, ro­śli­no­żer­ny ssak polny z dłu­gi­mi usza­mi;

 (1.2) zool. pot. sza­rak, przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z ga­tun­ków za­ję­cy (1.1);

 (1.3) icht. tasza, ga­tu­nek ryby mor­skiej

 (1.4) środ. sport. słab­szy za­wod­nik lub ze­spół, któ­re­go za­da­niem jest utrzy­my­wa­nie po­cząt­ko­we­go wy­so­kie­go tempa wy­ści­gu dla mo­bi­li­zo­wa­nia fa­wo­ry­tów do więk­sze­go wy­sił­ku

 (1.5) przen. wiel­ka­noc­ny zwy­czaj ob­da­ro­wy­wa­nia dzie­ci upo­min­ka­mi i sło­dy­cza­mi


Zo­bacz też: zając w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Zając ("Lepus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych (Le­po­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zające

płoch­li­we zwie­rzę wiel­ko­ści kota, po­ru­sza­ją­ce się szyb­ki­mi sko­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­po­ri­dae|G. Fis­cher|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków lą­do­wych z rzędu za­ję­cza­ków

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od: zając


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zającokształtne

rząd ro­śli­no­żer­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych; za­ję­cza­ki, czte­ro­sie­ka­czow­ce


Źródła:

SJP.pl

Zającokształtny

o ce­chach za­ją­coksz­tałt­nych (rząd ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Zającowate

ro­dzi­na ssa­ków z rzędu za­ję­cza­ków, obej­mu­ją­ca około 60 ga­tun­ków; za­ją­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­po­ri­dae|G. Fis­cher|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków lą­do­wych z rzędu za­ję­cza­ków;


Zo­bacz też: zając.

Za­ją­co­wa­te, za­ją­ce (Le­po­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu za­ję­cza­ków (La­go­morp­ha) obej­mu­ją­ca około 60 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zającowaty

o ce­chach za­ją­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Zajączek

1. mały zając;
2. ru­cho­ma plam­ka świetl­na od­bi­ta od szkieł­ka lub lu­ster­ka;
3. ga­tu­nek pod­grzyb­ka;
4. po­pu­lar­na nazwa znaku zwy­cię­stwa w po­sta­ci unie­sio­nej dłoni z dwoma pal­ca­mi uło­żo­ny­mi w li­te­rę V


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: zając

 (1.2) mały lub młody zając

 (1.3) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­so­la­gus|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych;

 (1.4) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju za­jącz­ków (1.3)

 (1.5) kult. wiel­ka­noc­ny zwy­czaj ob­da­ro­wy­wa­nia (zwy­kle dzie­ci) upo­min­ka­mi i sło­dy­cza­mi, któ­rych dom­nie­ma­nym do­star­czy­cie­lem jest zając

 (1.6) ru­cho­me od­bi­cie świa­tła rzu­ca­ne zwy­kle przez lu­ster­ko

 (1.7) pot. bot. grzyb ja­dal­ny o ak­sa­mit­nym ka­pe­lu­szu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zajączkarz

my­śli­wy po­lu­ją­cy głów­nie na za­ją­ce


Źródła:

SJP.pl

Zajączkować

po­tocz­nie: za­jącz­ko­wać się - mie­szać się, mylić się, gmat­wać się; kieł­ba­sić się


Źródła:

SJP.pl

Zajączkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zajączkowski

naz­wi­sko


Za­jącz­kow­ski (forma żeń­ska: Za­jącz­kow­ska; licz­ba mnoga: Za­jącz­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko, po­cho­dzą­ce od nazw miej­sco­wo­ści: Za­jącz­ko­wi­ce i Za­jącz­ków.

"Pran­do­ta z Ja­ro­szy­na ma 1399 r. sumy na wsi Ja­widz, w lu­bel­skiem, u Sta­wi­skich (St Pr. P. Pom. VIII), a 1414 r. nabył część Ja­ro­szy­na, od Jana z Za­jącz­ko­wic (A. Radom.)".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zajączkowy

→ za­ją­czek


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­jącz­ka


Patrz:zajączek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajączkówko

Za­jącz­ków­ko (niem. "Neu San­skow") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój.

W la­tach 1954–1957 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Za­jącz­ków­ko, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Poł­czyn-Zdrój. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zająkliwość

→ za­ją­kli­wy


Patrz:zająkliwy

Źródła:

SJP.pl

Zająkliwy

daw­niej: skłon­ny do ją­ka­nia się, za­ci­na­ją­cy się w mowie; ją­ka­ją­cy się, ją­kli­wy


Źródła:

SJP.pl

Zająknienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mi­mo­wol­ne przer­wa­nie mó­wie­nia, czę­sto spo­wo­do­wa­ne emo­cja­mi


Źródła:

Wiktionary

Zająknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mi­mo­wol­ne przer­wa­nie mó­wie­nia, czę­sto spo­wo­do­wa­ne emo­cja­mi


Źródła:

Wiktionary

Zająć

za­peł­nić, wy­peł­nić sobą lub czymś jakąś prze­strzeń


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zaj­mo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zaj­mo­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny zająć się

 (2.1) do­ko­na­ny od|zaj­mo­wać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajęcia

za­peł­nić, wy­peł­nić sobą lub czymś jakąś prze­strzeń


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) eduk. sy­ste­ma­tycz­ne lek­cje, wy­kła­dy, ćwi­cze­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B., W. lm. od: za­ję­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajęcie

za­peł­nić, wy­peł­nić sobą lub czymś jakąś prze­strzeń


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praca, ro­bo­ta, czyn­ność, zaj­mo­wa­nie się czymś

 (1.2) praw. areszt na­ło­żo­ny na czy­jąś włas­ność

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zająć.


Za­ję­cie – ce­lo­wa i naz­wa­na czyn­ność ma­ją­ca war­tość na­da­ną przez jed­nost­kę i kul­tu­rę. Za­ję­cia mogą być wy­ko­ny­wa­ne w cza­sie wol­nym, być zwią­za­ne z sa­mo­ob­słu­gą lub pro­duk­tyw­no­ścią.

Za­ję­cie jest nie­ro­zer­wal­nie po­wią­za­ne ze zdro­wiem czło­wie­ka. Za­rów­no moż­li­wość po­dej­mo­wa­nia zajęć wa­run­ku­je zdro­wie (w szcze­gól­no­ści do­bro­stan su­biek­tyw­ny), jak i od­po­wied­ni stan zdro­wia jest ko­niecz­ny do sa­tys­fak­cjo­nu­ją­ce­go i sku­tecz­ne­go wy­ko­ny­wa­nia zajęć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zajęciowy

przy­miot­nik od: za­ję­cie


Źródła:

SJP.pl

Zajęczak

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z rzę­dów ssa­ków ło­ży­sko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­no­la­gus|Tho­mas|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych

 (1.2) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­no­la­gus mon­ti­cu­la­ris|Tho­mas|ref=tak., ga­tu­nek z ro­dza­ju za­ję­czak (1.1)

 (1.3) zool. ssak z ga­tun­ku za­ję­czak (1.2)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajęczaki

rząd ro­śli­no­żer­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych; za­ją­coksz­tałt­ne, czte­ro­sie­ka­czow­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­go­morp­ha|Brandt|ref=tak., rząd ro­śli­no­żer­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych;


Za­ję­cza­ki, za­ją­coksz­tałt­ne, czte­ro­sie­ka­czow­ce (La­go­morp­ha) – rząd ro­śli­no­żer­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych z na­drzę­du Eu­ar­chon­to­gli­res, daw­niej za­li­cza­nych do gry­zo­ni, obej­mu­ją­cy szcze­kusz­ko­wa­te (Ocho­to­ni­dae), za­ją­co­wa­te (Le­po­ri­dae) oraz wy­mar­łą ro­dzi­nę sar­dusz­ko­wa­tych (Pro­la­gi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zajęczniki

Za­jęcz­ni­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dro­hi­czyn. Leży na pra­wym brze­gu Bugu. Przez miej­sco­wość prze­cho­dzi droga kra­jo­wa nr 62.

W 1921 roku wieś li­czy­ła 54 domy i 412 miesz­kań­ców, w tym 210 pra­wo­sław­nych i 202 ka­to­li­ków.


Źródła:

Wikipedia

Zajęczy

1. zwią­za­ny z za­ją­cem, wła­ści­wy za­ją­co­wi;
2. wy­ko­na­ny ze skóry lub mięsa za­ją­ca;
3. prze­no­śnie: tchórz­li­wy lub ner­wo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­ją­ca; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do za­ją­ca, wy­ko­na­ny ze skóry, futra, mięsa za­ją­ca

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. oz­najm. od: za­ję­czeć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajęczyca

sa­mi­ca za­ją­ca; ko­ci­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mi­ca za­ją­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajętość

rzad­ko: bycie za­ję­tym


Źródła:

SJP.pl

Zajęty

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zająć

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który wy­ko­nu­je pil­nie ja­kieś za­ję­cie, czyn­ność

 (2.2) pot. bę­dą­cy w związ­ku z kimś, ma­ją­cy part­ne­ra/part­ner­kę


Źródła:

Wiktionary

Zajście

zda­rze­nie; in­cy­dent


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­przy­jem­ne zda­rze­nie za­kłó­ca­ją­ce prze­bieg in­nych zda­rzeń

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zajść.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zajść

1. do­trzeć, osią­gnąć cel
2. być w ciąży


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­cho­dzić)

 (1.1) do­trzeć gdzieś

 (1.2) wstą­pić gdzieś

 (1.3) wy­da­rzyć się

 (1.4) pot. zajść w ciążę

 (1.5) astr. scho­wać się za ho­ry­zont


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakablować

po­tocz­nie: do­nieść na kogoś; na­ka­blo­wać, na­ka­po­wać, pod­ka­blo­wać, za­ka­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakajdankować

po­tocz­nie: za­ło­żyć kaj­dan­ki


Źródła:

SJP.pl

Zakalać

rzad­ko: znie­wa­żyć, spro­fa­no­wać, okryć złą sławą


Źródła:

SJP.pl

Zakalcowaty

o cie­ście: nie­wy­ro­śnię­ty, nie­wy­pie­czo­ny; klu­cho­wa­ty, klu­sko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Zakalcowy

przy­miot­nik od: za­ka­lec


Źródła:

SJP.pl

Zakalec

nie­do­pie­czo­ne lub nie­wy­ro­śnię­te cia­sto


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­u­da­na, nie­wy­pie­czo­na część cia­sta lub całe nie­do­pie­czo­ne cia­sto;


Za­ka­lec – nie­u­da­na, nie­wy­ro­śnię­ta lub nie­wy­pie­czo­na war­stwa w cie­ście lub całe takie cia­sto.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakalić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­bru­dzić, zmą­cić


Źródła:

Wiktionary

Zakamarek

miej­sce trud­no do­stęp­ne, ukry­te; za­ką­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce trud­no do­stęp­ne, ukry­te


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakamarkowy

→ za­ka­ma­rek


Patrz:zakamarek

Źródła:

SJP.pl

Zakamarnik

psot­nik za­ka­mar­nik - ga­tu­nek owada z rzędu gryz­ków


Źródła:

SJP.pl

Zakamieniać

1. za­nie­czy­szczać ka­mie­niem ko­tło­wym;
2. daw­niej: czy­nić nie­czu­łym, obo­jęt­nym


Źródła:

SJP.pl

Zakamieniały

1. za­nie­czy­szczać ka­mie­niem ko­tło­wym;
2. daw­niej: czy­nić nie­czu­łym, obo­jęt­nym


Źródła:

SJP.pl

Zakamienić

za­nie­czy­ścić ka­mie­niem ko­tło­wym


Źródła:

SJP.pl

Zakamienować

zabić przez obrzu­ca­nie ka­mie­nia­mi; uka­mie­nio­wać, uka­mie­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakamuflowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­mu­flo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakamuflować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) ukryć coś

 (1.2) ukryć wła­ści­wy sens cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ka­mu­flo­wać się

 (2.1) ukryć sa­me­go sie­bie

 (2.2) skry­wać włas­ne za­mia­ry i in­ten­cje


Źródła:

Wiktionary

Zakantować

po­tocz­nie: wpro­wa­dzić w błąd, oszu­kać; wy­kan­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakapać

ka­piąc, za­bru­dzić


Źródła:

SJP.pl

Zakapior

po­tocz­nie: zbój, chu­li­gan, opry­szek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) agre­syw­ny czło­wiek skłon­ny do za­cze­pek, bójek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakapiorka

→ za­ka­pior; chu­li­gan­ka


Źródła:

SJP.pl

Zakapiorowaty

po­tocz­nie: skłon­ny do za­cze­pek, za­dzior­ny; za­czep­ny


Źródła:

SJP.pl

Zakapiorski

→ za­ka­pior


Patrz:zakapior

Źródła:

SJP.pl

Zakapować

po­tocz­nie:
1. zro­zu­mieć coś, zo­rien­to­wać się w czymś; scza­ić, za­ja­rzyć, sku­mać, ska­po­wać;
2. do­nieść na kogoś; na­ka­blo­wać, pod­ka­blo­wać, za­ka­blo­wać, na­ka­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakapslować

zam­knąć bu­tel­kę kaps­lem


Źródła:

SJP.pl

Zakapslowywać

za­my­kać bu­tel­kę kaps­lem; kaps­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakapturzać

okap­tu­rzać;
1. na­kła­dać komuś kap­tur;
2. przy­kry­wać kap­tu­rem lub czymś po­dob­nym do kap­tu­ra


Źródła:

SJP.pl

Zakapturzony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest okry­ty kap­tu­rem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba za­kap­tu­rzo­na (1.1)

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­kap­tu­rzyć


Źródła:

Wiktionary

Zakapywać

ka­piąc, za­bru­dzać


Źródła:

SJP.pl

Zakarbować

1. utr­wa­lić coś w pa­mię­ci, za­pa­mię­tać coś do­brze;
2. zaz­na­czyć coś przez na­cię­cie kar­bów na czymś


Źródła:

SJP.pl

Zakarmiać

1. dawać za dużo do je­dze­nia; prze­kar­miać, okar­miać;
2. w pszcze­lar­stwie: w okre­sie je­sien­nym do­star­czać pszczo­łom po­karm na zimę


Źródła:

SJP.pl

Zakarmić

1. dać za dużo do je­dze­nia; prze­kar­mić, okar­mić;
2. w pszcze­lar­stwie: w okre­sie je­sien­nym do­star­czyć pszczo­łom po­karm na zimę


Źródła:

SJP.pl

Zakarpacie

re­gion hi­sto­rycz­ny na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. re­gion hi­sto­rycz­ny w dzi­siej­szej za­chod­niej Ukra­i­nie, na po­gra­ni­czu z Pol­ską, Sło­wa­cją, Wę­gra­mi i Ru­mu­nią;


Za­kar­pa­cie lub Ukra­i­na Za­kar­pac­ka (także "Ruś Pod­kar­pac­ka", "Ruś Za­kar­pac­ka"; Закарпаття, Kárpátalja, Tran­scar­pa­tia, cz. i Podkarpatská Rus, ruś. „Карпатьска Русь”) – re­gion hi­sto­rycz­ny na ob­sza­rze za­chod­niej Ukra­i­ny, na po­gra­ni­czu Pol­ski, Sło­wa­cji, Wę­gier i Ru­mu­nii. O jego odręb­no­ści de­cy­du­je prze­de wszyst­kim fakt, że jest to je­dy­ny re­gion na po­łud­nie od Kar­pat za­miesz­ka­ny przez lud­ność wschod­nio­sło­wiań­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakarpacki

1. → Za­kar­pa­cie;
2. obwód za­kar­pac­ki - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Za­kar­pa­ciem, do­ty­czą­cy Za­kar­pa­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­sać.


Źródła:

Wiktionary

Zakasać

pod­wi­nąć do góry


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) o czę­ści ubra­nia: pod­wi­jać, za­wi­jać do góry

cza­sow­nik zwrot­ny za­ka­sać się

 (2.1) pod­wi­jać na sobie ubra­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ka­so­wy­wać)

 (1.1) pot. oka­zać się dużo lep­szym od kogoś lub cze­goś pod ja­kimś wzglę­dem; prze­ści­gnąć kogoś, zać­mić lub przyć­mić


Źródła:

Wiktionary

Zakaspijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się za Mo­rzem Ka­spij­skim; po­cho­dzą­cy zza Morza Ka­spij­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Zakaszliwać

wy­da­wać prze­ry­wa­ny, chra­pli­wy dźwięk po­dob­ny do kasz­lu


Źródła:

SJP.pl

Zakasłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­słać.


Źródła:

Wiktionary

Zakasływać

wy­da­wać prze­ry­wa­ny, chra­pli­wy dźwięk po­dob­ny do kasz­lu


Źródła:

SJP.pl

Zakat

jał­muż­na jako jeden z pię­ciu obo­wiąz­ków wyz­naw­ców is­la­mu


Zakat (arab. زكاة, "zakāt" — oczy­szcze­nie, wzrost, czy­stość) – obo­wiąz­ko­wa forma jał­muż­ny w is­la­mie, na­li­cza­na od okre­ślo­nych ka­te­go­rii ma­jąt­ku zgod­nie z za­sa­da­mi prawa is­lam­skie­go (sza­ria­tu). Sta­no­wi jeden z pię­ciu fi­la­rów is­la­mu, będąc fun­da­men­tal­nym obo­wiąz­kiem re­li­gij­nym każ­de­go mu­zuł­ma­ni­na po­sia­da­ją­ce­go ma­ją­tek prze­kra­cza­ją­cy próg zwany '.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakatalogować

włą­czyć coś do ka­ta­lo­gu; ska­ta­lo­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakatarzać

rzad­ko: za­ka­ta­rzać się - na­ba­wiać się ka­ta­ru


Źródła:

SJP.pl

Zakatarzenie

za­ka­ta­rzyć się - na­ba­wić się ka­ta­ru


Źródła:

SJP.pl

Zakatarzyć

za­ka­ta­rzyć się - na­ba­wić się ka­ta­ru


Źródła:

SJP.pl

Zakatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakatowywać

ka­tu­jąc, uśmier­cać czło­wie­ka lub zwie­rzę


Źródła:

SJP.pl

Zakatrupianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. za­bi­ja­nie, uśmier­ca­nie


Źródła:

Wiktionary

Zakatrupiać

za­bi­jać, uśmier­cać; uka­tru­piać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ka­tru­pić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­ka­tru­pić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakatrupienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. za­bi­cie, uśmier­ce­nie


Źródła:

Wiktionary

Zakatrupić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ka­tru­piać)

 (1.1) posp. zabić, uśmier­cić


Źródła:

Wiktionary

Zakaukaski

→ Za­ka­u­ka­zie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­ka­u­ka­ziem, do­ty­czą­cy Za­ka­u­ka­zia


Patrz:Zakaukazie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakaukazie

ob­szar na po­łud­nie od Ka­u­ka­zu, obej­mu­ją­cy Azer­bej­dżan, Ar­me­nię i Gruz­ję


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. nazwa sto­so­wa­na w od­nie­sie­niu do trzech państw po­ło­żo­nych na po­łud­nie od głów­ne­go pasma Ka­u­ka­zu (tj. Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu): Gruz­ji, Azer­bej­dża­nu i Ar­me­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakaz

po­le­ce­nie za­bra­nia­ją­ce cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­bro­nie­nie cze­goś komuś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­zać.


Źródła:

Wiktionary

Zakazany

1. nie­doz­wo­lo­ny, wzbro­nio­ny;
2. po­tocz­nie: bu­dzą­cy odra­zę i strach


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: za­ka­zać

przy­miot­nik

 (2.1) pot. wy­wo­łu­ją­cy strach, bu­dzą­cy odra­zę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakazać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ka­zy­wać)

 (1.1) zob. za­ka­zy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakazić

spo­wo­do­wać wni­knię­cie drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych do or­ga­niz­mu, spo­wo­do­wać in­fek­cję


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ka­żać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ka­żać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakazowy

przy­miot­nik od: zakaz


Źródła:

SJP.pl

Zakazywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­zy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakazywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ka­zać)

 (1.1) za­bra­niać, usta­na­wiać re­gu­łę nie­wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nych czyn­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Zakał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) osoba lub rzecz przy­no­szą­ca wstyd spo­łecz­no­ści

 (1.2) kulin. nie­wy­pie­czo­na część w cie­ście


Źródła:

Wiktionary

Zakała

(r. męski) męż­czyz­na przy­no­szą­cy komuś wstyd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na przy­no­szą­cy wstyd gru­pie lub swemu śro­do­wi­sku

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) osoba lub rzecz przy­no­szą­ca wstyd spo­łecz­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakałapućkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­ła­puć­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zakałapućkać

po­tocz­nie: zag­mat­wać, za­plą­tać


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) pot. zag­mat­wać, za­plą­tać

cza­sow­nik zwrot­ny za­ka­ła­puć­kać się

 (2.1) pot. za­plą­tać się, za­wi­kłać się, zag­mat­wać się, za­mo­tać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakańczać

do­pro­wa­dzać coś do końca; za­koń­czać


Źródła:

SJP.pl

Zakaźnictwo

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się cho­ro­ba­mi za­kaź­ny­mi; in­fek­cjo­lo­gia


Źródła:

SJP.pl

Zakaźniczka

→ za­kaź­nik


Patrz:zakaźnik

Źródła:

SJP.pl

Zakaźnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­kaź­ny; za­raź­li­wie


Źródła:

Wiktionary

Zakaźnik

le­karz od cho­rób za­kaź­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w le­cze­niu cho­rób za­kaź­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakaźność

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia in­fek­cji


Za­kaź­ność – łat­wość roz­prze­strze­nia­nia się pa­to­ge­nu w okre­ślo­nej po­pu­la­cji, de­ter­mi­no­wa­na przez zdol­ność pa­to­ge­nu do wy­wo­ła­nia in­fek­cji.

Za­kaź­ność można licz­bo­wo okre­ślić przy po­mo­cy współ­czyn­ni­ka po­da­ją­ce­go śred­nią licz­bę osób za­ra­żo­nych przez 1 cho­re­go w cał­ko­wi­cie nie­od­por­nej po­pu­la­cji (pod­sta­wo­wa licz­ba odt­wa­rza­nia ( basic re­pro­duc­tion num­ber).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakaźny

zdol­ny wy­wo­łać za­ka­że­nie


przy­miot­nik

 (1.1) med. wy­wo­łu­ją­cy za­ka­że­nie

 (1.2) od­no­szą­cy się do za­ka­żeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakażalność

po­dat­ność na za­ka­że­nie; za­ra­żal­ność


Źródła:

SJP.pl

Zakażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zakażać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ka­zić)

 (1.1) po­wo­do­wać do­sta­wa­nie się drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych do or­ga­niz­mu


Źródła:

Wiktionary

Zakażenie

spo­wo­do­wać wni­knię­cie drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych do or­ga­niz­mu, spo­wo­do­wać in­fek­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wni­knię­cie cho­ro­bot­wór­cze­go drob­no­u­stro­ju do or­ga­niz­mu

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ka­zić.


Nie mylić z: za­ra­że­nie. Zo­bacz też: ska­że­nie.

Za­ka­że­nie, in­fek­cja (z in­fec­tio) – wtar­gnię­cie do or­ga­niz­mu drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych i ich na­stę­pu­ją­ce nam­na­ża­nie się. W celu wy­wo­ła­nia cho­ro­by muszą one po­ko­nać od­por­ność or­ga­niz­mu. Je­że­li wrota za­ka­że­nia znaj­du­ją się w po­bli­żu miej­sca wy­stę­po­wa­nia in­fek­cji, mówi się o za­ka­że­niu miej­sco­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakerzonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. zie­mie le­żą­ce na za­chód od tzw. linii Cu­rzo­na;


Źródła:

Wiktionary

Zakerzonie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. zie­mie le­żą­ce na za­chód od tzw. linii Cu­rzo­na;


Za­ke­rzo­nie, Za­kie­rzo­nie, Zak(i)erzoń­ski Kraj, Zak(i)erzo­nia (od ukr. Закерзоння) – pu­bli­cy­stycz­na nazwa na­da­na przez część hi­sto­ry­ków i pu­bli­cy­stów ukra­iń­skich zie­miom le­żą­cym na za­chód od linii Cu­rzo­na, które we­dług nich znaj­du­ją się na daw­nym et­nicz­nym i hi­sto­rycz­nym te­ry­to­rium ukra­iń­skim, to zna­czy Łem­kow­szczyź­nie i Nad­sa­niu oraz czę­ści Lu­ba­czow­szczyz­ny, Raw­szczyz­ny, So­kal­szczyz­ny, Chełm­szczyz­ny i Pod­la­sia. Był to teren obej­mu­ją­cy 19 000 km², za­miesz­ka­ny przez około 1,5 mln osób.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zakerzoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­ke­rzo­nią, po­cho­dzą­cy z Za­ke­rzo­nii


Źródła:

Wiktionary

Zaketować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. zam­knąć na łań­cuch


Źródła:

Wiktionary

Zakichany

po­tocz­nie:
1. za­bru­dzić coś ki­cha­niem;
2. za­ki­chać się - zmę­czyć się czę­stym ki­cha­niem


przy­miot­nik

 (1.1) pot. wzbu­dza­ją­cy nie­chęć, zde­ner­wo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakichać

po­tocz­nie:
1. za­bru­dzić coś ki­cha­niem;
2. za­ki­chać się - zmę­czyć się czę­stym ki­cha­niem


Źródła:

SJP.pl

Zakiełkować

wy­kieł­ko­wać;
1. o na­sio­nach, ro­śli­nach: wy­pu­ścić pier­wsze pędy;
2. pow­stać jako za­lą­żek cze­goś w okre­ślo­nym miej­scu lub cza­sie; skieł­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakisnąć

1. ulec fer­men­ta­cji;
2. zep­suć się, skwa­śnieć


Źródła:

SJP.pl

Zakisły

za­ki­śnię­ty;
1. taki, który skwa­śniał, sfer­men­to­wał, zep­suł się;
2. o za­pa­chu: nieś­wie­ży, kwa­śny;
3. prze­no­śnie: le­ni­wy, ospa­ły, apa­tycz­ny; gnu­śny


Źródła:

SJP.pl

Zakitowywać

ki­to­wać;
1. wy­peł­niać, uszczel­niać kitem;
2. wy­peł­niać dużą ilo­ścią cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zakiwany

po­tocz­nie: taki, który się za­ki­wał (po­gu­bić się w czymś)


Źródła:

SJP.pl

Zakiwać

za­ki­wać się - po­tocz­nie:
1. prze­chy­lić się raz w jedną, raz w drugą stro­nę; kiw­nąć się;
2. po­gu­bić się w oszu­ki­wa­niu;
3. po­gu­bić się w ki­wa­niu za­wod­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Zakiśnięty

za­ki­sły;
1. taki, który skwa­śniał, sfer­men­to­wał, zep­suł się;
2. o za­pa­chu: nieś­wie­ży, kwa­śny;
3. prze­no­śnie: le­ni­wy, ospa­ły, apa­tycz­ny; gnu­śny


Źródła:

SJP.pl

Zaklasyfikowywać

za­li­czać, włą­czać do pew­nej klasy, ka­te­go­rii


Źródła:

SJP.pl

Zakleić

1. złą­czyć za po­mo­cą kleju lub taśmy kle­ją­cej;
2. kle­jąc, za­ła­tać coś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­kle­jać)

 (1.1) za­ła­tać lub przy­kryć coś za po­mo­cą sub­stan­cji kle­ją­cej lub cze­goś nią po­kry­te­go

 (1.2) skle­ić, złą­czyć sub­stan­cją kle­ją­cą lub czymś nią po­kry­te­go

 (1.3) zam­knąć coś, za­kle­ja­jąc (1.2) ot­war­cie

 (1.4) za­sło­nić po­przez przy­le­pie­nie się

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­kle­ić się (ndk. za­kle­jać się)

 (2.1) pot. zam­knąć się przez skle­je­nie swo­je­go ot­war­cia

 (2.2) pot. ubru­dzić się czymś lep­kim, kle­ją­cym

 (2.3) pot. zap­chać się pod­czas je­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaklejarka

urzą­dze­nie do za­my­ka­nia i uszczel­nia­nia opa­ko­wań


Źródła:

SJP.pl

Zaklepanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kle­pać.


Źródła:

Wiktionary

Zaklepać

1. kle­pa­niem roz­pła­szczyć coś;
2. za­pew­nić sobie lub komuś uzy­ska­nie cze­goś;
3. w grze w cho­wa­ne­go: ude­rzyć dło­nią w coś, na znak od­na­le­zie­nia uczest­ni­ka gry;
4. za­kle­pać się - w grze w cho­wa­ne­go: wyjść nie­po­strze­że­nie z kry­jów­ki, do­biec do umó­wio­ne­go miej­sca i ude­rzyć w nie kilka razy dło­nią


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­kle­py­wać)

 (1.1) kle­pa­niem uczy­nić coś pła­skim

 (1.2) w grze w cho­wa­ne­go: ude­rzyć dło­nią w coś (w za­kle­py­wan­kę) na znak od­na­le­zie­nia uczest­ni­ka gry

 (1.3) przen. za­pew­nić sobie lub komuś uzy­ska­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaklepywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kle­py­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaklepywać

1. kle­pa­niem roz­pła­szczać coś;
2. za­pew­niać sobie lub komuś uzy­ska­nie cze­goś;
3. w grze w cho­wa­ne­go: ude­rzać dło­nią w coś, na znak od­na­le­zie­nia uczest­ni­ka gry;
4. za­kle­py­wać się - w grze w cho­wa­ne­go: wy­cho­dzić nie­po­strze­że­nie z kry­jów­ki, do­bie­gać do umó­wio­ne­go miej­sca i ude­rzać w nie kilka razy dło­nią


Źródła:

SJP.pl

Zakleszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kle­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Zakleszczyć

unie­ru­cho­mić, za­kli­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakleśń

by­li­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, upra­wia­na w Au­stra­lii i na Pół­wy­spie Ma­laj­skim; li­ście po ugo­to­wa­niu mają za­sto­so­wa­nie jako ja­rzy­na; alo­kaz­ja


Źródła:

SJP.pl

Zakliczewo

wieś w Pol­sce


Za­kli­cze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Szel­ków. Leży nad rzeką Orzyc.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakliczyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;


Za­kli­czyn – mia­sto i sie­dzi­ba gminy Za­kli­czyn w po­wie­cie tar­now­skim (wo­je­wództ­wo ma­ło­pol­skie) na pra­wym brze­gu Du­naj­ca. Za­kli­czyn leży na Po­gó­rzu Roż­now­skim w do­li­nie (206–250 m n.p.m.) na pła­skim, sze­ro­kim i ot­war­tym w kie­run­ku pół­noc­nym te­re­nie, mię­dzy dol­ny­mi bie­ga­mi po­to­ków Pa­le­śnian­ka i Wo­lan­ka w oto­cze­niu za­le­sio­nych wzgórz o wy­so­ko­ści od 300 do 503 m n.p.m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakliczynianin

miesz­ka­niec Za­kli­czy­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zakliczynianka

miesz­kan­ka Za­kli­czy­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zakliczyński

→ Za­kli­czyn


Patrz:Zakliczyn

Źródła:

SJP.pl

Zaklikać

1. zat­wier­dzić, kli­ka­jąc mysz­ką kom­pu­te­ro­wą;
2. za­kli­kać się - zmę­czyć się kli­ka­niem


Źródła:

SJP.pl

Zaklikiwać

zat­wier­dzać, kli­ka­jąc mysz­ką kom­pu­te­ro­wą


Źródła:

SJP.pl

Zaklikowianin

miesz­ka­niec Za­kli­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zaklikowianka

miesz­kan­ka Za­kli­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zaklikowski

→ Za­kli­ków


Patrz:Zaklików

Źródła:

SJP.pl

Zaklików

mia­sto w Pol­sce


Za­kli­ków (jid. זאקליקוב, hebr. זקליקוב Za­kli­kov) – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, Jest sie­dzi­bą gminy miej­sko-wiej­skiej Za­kli­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

Za­kli­ków leży na Rów­ni­nie Bił­go­raj­skiej w pół­noc­nej czę­ści Kot­li­ny San­do­mier­skiej. Liczy obec­nie ok. 3000 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaklinacz

osoba rzu­ca­ją­ca czar


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tre­ser, os­wa­jacz


Za­kli­nacz – typ sza­ma­na funk­cjo­nu­ją­ce­go w wielu kul­tu­rach pier­wot­nych, który spe­cja­li­zu­je się w prze­pę­dza­niu "złych du­chów", które we­dług wie­rzeń tych kul­tur po­wo­du­ją cho­ro­by i inne nie­szczę­ścia, a także w "od­czy­nia­niu" za­klęć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaklinaczka

→ za­kli­nacz; sza­man­ka, cza­row­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Zaklinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kli­nać.


Źródła:

Wiktionary

Zaklinać

1. rzu­cać czar;
2. pro­sić o prze­ba­cze­nie, pomoc


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kląć)

 (1.1) rzu­cać czar na kogoś

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (2.1) pro­sić o prze­ba­cze­nie, pomoc

cza­sow­nik zwrot­ny za­kli­nać się

 (3.1) usil­nie o czymś za­pew­niać, przy­się­gać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakliniec

Za­kli­niec ("Pla­ty­ce­rus") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny je­lon­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Lu­ca­ni­nae.

Chrzą­szcze śred­nich roz­mia­rów, o dłu­go­ści po­ni­żej 18 mm i me­ta­licz­nym, opa­li­zu­ją­co po­ły­sku­ją­cym ubar­wie­niu. Po­krój ciała jest wy­dłu­żo­ny i nieco przy­pła­szczo­ny. Zew­nętrz­na stro­na oka nie jest u wy­kro­jo­na przez wy­pust­kę po­licz­ka ("cant­hus") i oczy są ca­ło­brze­gie. Tylko tro­chę ko­lan­ko­wa­to zgię­te czuł­ki mają czte­rocz­ło­no­we bu­ław­ki i po­zba­wio­ne są bruzd na wierz­choł­kach trzon­ków.


Źródła:

Wikipedia

Zaklinowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kli­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaklipować

za­klip­so­wać;
1. za­ło­żyć spe­cjal­ne klip­sy na towar skle­pie w celu ochro­ny przed jego kra­dzie­żą;
2. za­ło­żyć kon­struk­cję ma­ją­cą na celu utrzy­ma­nie danej rze­czy w od­po­wied­niej po­zy­cji;
3. za­cis­nąć na żyłce klips węd­kar­ski


Źródła:

SJP.pl

Zaklipsować

1. oz­na­czyć bydło ho­dow­la­ne klip­sa­mi; za­kol­czy­ko­wać bydło;
2. zam­knąć usz­ko­dzo­ny na­rząd wew­nętrz­ny klip­sem na­czy­nio­wym;
3. za­ło­żyć spe­cjal­ne klip­sy na towar skle­pie w celu ochro­ny przed jego kra­dzie­żą; za­kli­po­wać;
4. za­ło­żyć kon­struk­cję ma­ją­cą na celu utrzy­ma­nie danej rze­czy w od­po­wied­niej po­zy­cji; za­kli­po­wać;
5. za­cis­nąć na żyłce klips węd­kar­ski; za­kli­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakluczać

re­gio­nal­nie: za­my­kać na klucz


Źródła:

SJP.pl

Zakluczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­klu­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Zakluczyć

re­gio­nal­nie: zam­knąć na klucz


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. obec­nie gw-pl|Poz­nań, Po­mo­rze., zam­knąć na klucz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakluk

wy­krzy­knik

 (1.1) dzie­cię­ce ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca za­my­ka­nie na klucz


Źródła:

Wiktionary

Zaklupać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­pu­kać


Źródła:

Wiktionary

Zakląć

1. rzu­cić czar;
2. wy­ra­zić się wul­gar­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­kli­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­kli­nać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaklęcie

1. rzu­cić czar;
2. wy­ra­zić się wul­gar­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­gicz­na for­muł­ka ma­ją­ca nad­przy­ro­dzo­ną moc

 (1.2) książk. żar­li­wa proś­ba

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kląć.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaklęsłość

Za­klę­słość – wklę­sła forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu, wy­róż­nia­na jako ka­te­go­ria. Wy­stę­pu­je jako nie­wiel­kie ob­ni­że­nie te­re­nu we względ­nie pła­skiej oko­li­cy. W Pol­sce jako me­zo­re­gion fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­ny wy­stę­pu­ją dwie za­klę­sło­ści: Za­klę­słość Ło­ma­ska i Za­klę­słość Sos­no­wic­ka na Po­le­siu Za­chod­nim.


Źródła:

Wikipedia

Zaklęsły

taki, który za­klęsł (się) (za­padł się, opadł, stał się wklę­słym); za­klę­śnię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zaklęty

1. rzu­cić czar;
2. wy­ra­zić się wul­gar­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaklęśnięty

taki, który za­klęs­nął (się) (za­padł się, opadł, stał się wklę­słym); za­klę­sły


Źródła:

SJP.pl

Zakneblować

utrud­nić do­stęp do cze­goś; za­blo­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakochana

1. taki, który się w kimś za­ko­chał;
2. lu­bią­cy coś bar­dzo, za­fa­scy­no­wa­ny czymś lub kimś


Źródła:

SJP.pl

Zakochani

1. taki, który się w kimś za­ko­chał;
2. lu­bią­cy coś bar­dzo, za­fa­scy­no­wa­ny czymś lub kimś


Za­ko­cha­ni – pol­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na z 2000 roku w re­ży­se­rii Pio­tra We­re­śnia­ka. Film krę­co­no od 7 kwiet­nia do 20 maja 1999 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakochanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ko­chać.

 (1.2) roz­wi­nię­cie uczu­cia mi­ło­ści


Za­ko­cha­nie – stan zwią­za­nia emo­cjo­nal­ne­go z drugą osobą. Cha­rak­te­ry­zu­je się nie­u­sta­ją­cy­mi my­śla­mi o tej oso­bie i pra­gnie­niem prze­by­wa­nia z nią. W przy­pad­ku nie­do­stęp­no­ści obiek­tu uczuć osoba za­ko­cha­na nie­rzad­ko cier­pi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zakochany

1. taki, który się w kimś za­ko­chał;
2. lu­bią­cy coś bar­dzo, za­fa­scy­no­wa­ny czymś lub kimś


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­ko­chać się

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który za­ko­chał się w kimś; od­czu­wa­ją­cy za­ko­cha­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) osoba, która się za­ko­cha­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakochiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ko­chi­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakocony

o sa­mi­cy niek­tó­rych zwie­rząt: taka, która wy­da­ła po­tom­stwo; oko­co­na


Źródła:

SJP.pl

Zakodować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ko­do­wać)

 (1.1) przeksz­tał­cić in­for­ma­cję, ko­mu­ni­kat lub dane, za­pi­su­jąc je w okre­ślo­nym sy­ste­mie zna­ków (ko­dzie), w celu ich przet­wo­rze­nia, prze­sła­nia lub utaj­nie­nia

 (1.2) za­bez­pie­czyć obiekt, urzą­dze­nie lub sy­stem (np. drzwi, te­le­fon) w taki spo­sób, aby ich ot­war­cie lub uży­cie wy­ma­ga­ło wpro­wa­dze­nia usta­lo­ne­go ciągu zna­ków

 (1.3) przen. trwa­le utr­wa­lić in­for­ma­cję, nawyk lub prze­ży­cie w pa­mię­ci, umy­śle lub podś­wia­do­mo­ści


Źródła:

Wiktionary

Zakodowywać

za­pi­sy­wać w for­mie kodu; ko­do­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakolak

po­tocz­nie: męż­czyz­na z za­ko­la­mi na gło­wie


Źródła:

SJP.pl

Zakolanówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długa skar­pet­ka się­ga­ją­ca ponad ko­la­na


Źródła:

Wiktionary

Zakolczykować

oz­na­czyć kol­czy­kiem, np. bydło; okol­czy­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakole

1. za­kręt rzeki lub drogi;
2. ko­li­sta ły­si­na nad czo­łem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, w któ­rym droga ła­god­nie za­krę­ca łu­kiem

 (1.2) hy­drol. miej­sce, w któ­rym rzeka ła­god­nie za­krę­ca łu­kiem

 (1.3) miej­sce nad czo­łem bę­dą­ce po­cząt­kiem ły­sie­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakolebać

spo­wo­do­wać za­chwia­nie się cze­goś, wpra­wić w ruch wa­ha­dło­wy; za­ko­ły­sać


Źródła:

SJP.pl

Zakolowy

→ za­ko­le


Patrz:zakole

Źródła:

SJP.pl

Zakomenderować

wydać ko­men­dę, roz­kaz


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) udzie­lić ust­nej ko­men­dy lub wydać roz­kaz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakomentować

w in­for­ma­ty­ce: za­mie­nić część na­pi­sa­ne­go kodu w ko­men­tarz; wy­ko­men­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakomentowywać

w in­for­ma­ty­ce: za­mie­niać część na­pi­sa­ne­go kodu w ko­men­tarz; wy­ko­men­to­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakompleksiać

po­tocz­nie: wpę­dzać kogoś w kom­plek­sy, do­pro­wa­dzać kogoś do po­czu­cia winy, nie­pew­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zakompleksiały

po­tocz­nie: taki, który ma kom­plek­sy (po­czu­cie winy, nie­pew­no­ści); wstyd­li­wy, za­kom­plek­sio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zakompleksienie

po­tocz­nie: wpę­dzić kogoś w kom­plek­sy, do­pro­wa­dzić kogoś do po­czu­cia winy, nie­pew­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zakompleksiony

po­tocz­nie: taki, który ma kom­plek­sy (po­czu­cie winy, nie­pew­no­ści); wstyd­li­wy, za­kom­plek­sia­ły


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kom­plek­sy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakompleksić

po­tocz­nie: wpę­dzić kogoś w kom­plek­sy, do­pro­wa­dzić kogoś do po­czu­cia winy, nie­pew­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zakomunikować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ko­mu­ni­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakon

zgro­ma­dze­nie re­li­gij­ne lub świec­kie sku­pia­ją­ce osoby zwią­za­ne ślu­ba­mi, prze­strze­ga­ją­ce okre­ślo­nych reguł; klasz­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. or­ga­ni­za­cja re­li­gij­na osób du­chow­nych lub świec­kich zwią­za­nych ślu­ba­mi, dzia­ła­ją­ca we­dług ści­słych reguł, re­a­li­zu­ją­ca okre­ślo­ne przez Ko­ściół cele re­li­gij­ne, go­spo­dar­cze, po­li­tycz­ne lub mi­li­tar­ne;

 (1.2) stpol. wiara, wyz­na­nie, re­li­gia

 (1.3) daw. Pismo Świę­te (Stary i Nowy Te­sta­ment), słowo boże


Zakon (łac. "ordo") – typ or­ga­ni­za­cji re­li­gij­nej lub świec­kiej. Zrze­sza­ją one ludzi, któ­rzy zło­ży­li śluby za­kon­ne – życia we­dług ści­śle okre­ślo­nych reguł. Za­ko­ny wy­stę­pu­ją lub wy­stę­po­wa­ły w róż­nych re­li­giach i tra­dy­cjach jak bud­dyzm, chrze­ści­jań­stwo, islam i inne. Za­ko­ny mie­wa­ją swoje sie­dzi­by znane jako klasz­to­ry, a niek­tó­re z nich są znane jako opact­wa lub kon­wen­ty. Cza­sem słowa "klasz­tor", "opact­wo" i "kon­went" to sy­no­ni­my za­ko­nu lub jego czę­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakonkludować

za­koń­czyć; do­pro­wa­dzić do skut­ku


Źródła:

SJP.pl

Zakonnica

ko­bie­ta na­le­żą­ca do za­ko­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. człon­ki­ni za­ko­nu żeń­skie­go


Za­kon­ni­ca – ko­bie­ta bę­dą­ca człon­ki­nią za­ko­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakonniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: za­kon­ni­ca

 (1.2) rasa go­łę­bia


Źródła:

Wiktionary

Zakonnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy dla za­ko­nu


Źródła:

Wiktionary

Zakonnik

czło­nek mę­skie­go za­ko­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek mę­skie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go;


Za­kon­nik – czło­wiek, który wy­brał życie w pew­nej wspól­no­cie re­li­gij­nej (za­ko­nie).

W Ko­ście­le ka­to­lic­kim za­kon­ni­cy naj­czę­ściej skła­da­ją trzy śluby: czy­sto­ści (obej­mu­ją­cy m.in. zo­bo­wią­za­nie do życia w ce­li­ba­cie), ubó­stwa i po­słu­szeń­stwa. Za­kon­ni­cy okre­śla­ni są for­mal­nie jako „osoby kon­se­kro­wa­ne”, „pro­wa­dzą­cy życie kon­se­kro­wa­ne”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wier­ność za­ko­no­wi, przy­mie­rzu w sen­sie bi­blij­nym

 (1.2) rel. bycie osobą kon­se­kro­wa­ną, przy­na­leż­ność do za­ko­nu


Źródła:

Wiktionary

Zakonny

zwią­za­ny z za­ko­nem, do­ty­czą­cy za­kon­ni­ków lub za­kon­nic


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­ko­nem, od­no­szą­cy się do za­ko­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakonodawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­ło­ży­ciel wspól­no­ty za­kon­nej

 (1.2) przest. pra­wo­daw­ca


Źródła:

Wiktionary

Zakonodawczyni

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­ło­ży­ciel­ka wspól­no­ty za­kon­nej


Źródła:

Wiktionary

Zakonotować

daw­niej: za­no­to­wać, za­pa­mię­tać


Źródła:

SJP.pl

Zakonsekrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kon­se­kro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakonserwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kon­ser­wo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakopane

scho­wać coś w wy­ko­pa­nym dole i za­sy­pać zie­mią, pia­skiem itd.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce u pod­nó­ża Tatr;


Za­ko­pa­ne – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ta­trzań­skie­go. Naj­więk­sza miej­sco­wość w bez­poś­red­nim oto­cze­niu Tatr, duży oś­ro­dek spor­tów zi­mo­wych, po­tocz­nie na­zy­wa­ny "zi­mo­wą sto­li­cą Pol­ski". W jego gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych znaj­du­je się znacz­na część Ta­trzań­skie­go Parku Na­ro­do­we­go (od Do­li­ny Su­chej Wody do Do­li­ny Małej Łąki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakopanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ko­pać.


Źródła:

Wiktionary

Zakopać

scho­wać coś w wy­ko­pa­nym dole i za­sy­pać zie­mią, pia­skiem itd.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ko­py­wać)

 (1.1) cho­wa­jąc w wy­ko­pa­nym dole, po­kryć zie­mią

 (1.2) umie­ścić w czymś syp­kim

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ko­pać się (ndk. za­ko­py­wać się)

 (2.1) za­głę­bić się w czymś syp­kim lub mięk­kim

 (2.2) pot. osied­lić się na bez­lu­dziu

 (2.3) pot. zająć się czymś, poś­wię­ca­jąc na to cały swój czas i wy­si­łek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakopcać

po­kry­wać coś bru­dem po­cho­dzą­cym z dymu lub po­dob­nych sub­stan­cji


Źródła:

SJP.pl

Zakopciały

daw­niej: taki, który po­krył się kop­ciem, sadzą; za­kop­co­ny


Źródła:

SJP.pl

Zakopcieć

daw­niej: po­kryć się kop­ciem, sadzą; za­kop­cić się


Źródła:

SJP.pl

Zakopcić

cza­sow­nik

 (1.1) po­kryć sadzą

 (1.2) wy­peł­nić dymem

 (1.3) za­pa­lić używ­kę (pa­pie­ro­sa, traw­kę, fajkę)

cza­sow­nik zwrot­ny za­kop­cić się

 (2.1) po­kryć się sadzą


Źródła:

Wiktionary

Zakopertowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ko­per­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakopertować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­kle­ić w ko­per­cie


Źródła:

Wiktionary

Zakopianin

miesz­ka­niec Za­ko­pa­ne­go; Za­ko­piań­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Za­ko­pia­nin. (miesz­ka­niec Za­ko­pa­ne­go)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakopianka

po­tocz­nie:
1. szosa z Kra­ko­wa do Za­ko­pa­ne­go; Za­ko­pian­ka;
2. linia ko­le­jo­wa łą­czą­ca Kra­ków z Za­ko­pa­nem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mot. droga łą­czą­ca Kra­ków z Za­ko­pa­nem;

 (1.2) pot. kolej. linia ko­le­jo­wa łą­czą­ca Kra­ków z Za­ko­pa­nem

 (1.3) pl-re­for­ma2026|Za­ko­pian­ka. (miesz­kan­ka Za­ko­pa­ne­go)


Za­ko­pian­ka – po­pu­lar­na nazwa trasy z Kra­ko­wa do Za­ko­pa­ne­go, o dłu­go­ści 102 km. Pro­wa­dzi ona od­cin­kiem drogi kra­jo­wej nr 7 z Kra­ko­wa do Rabki-Zdro­ju, dalej drogą kra­jo­wą nr 47.

Trasa jest dwu­jezd­nio­wa na od­cin­ku Kra­ków – węzeł Nowy Targ Po­łud­nie (87 km). Od­ci­nek My­śle­ni­ce – Rabka-Zdrój jest drogą ek­spre­so­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakopiańczyk

miesz­ka­niec Za­ko­pa­ne­go; Za­ko­pia­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Za­ko­piań­czyk. (miesz­ka­niec Za­ko­pa­ne­go)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakopiański

1. zwią­za­ny z Za­ko­pa­nem (mia­sto w Pol­sce);
2. jeden ze ście­gów ozdob­nych wy­ko­ny­wa­nych igłą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Za­ko­pa­ne­go, zwią­za­ny z Za­ko­pa­nem, po­cho­dzą­cy z Za­ko­pa­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakopiec

po­tocz­nie: Za­ko­pa­ne - mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. Za­ko­pa­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakopywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ko­py­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakopywać

cza­sow­nik

 (1.1) umie­szczać coś w ja­kimś dole i za­sy­py­wać

cza­sow­nik zwrot­ny za­ko­py­wać się

 (2.1) za­grze­by­wać sie­bie sa­me­go w czymś syp­kim


Źródła:

Wiktionary

Zakorek

wada drew­na


Za­ko­rek – wada drew­na z grupy wad bu­do­wy. Jest to pasmo kory za­ro­śnię­tej czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie przez drew­no. Za­ko­rek pow­sta­je w na­stęp­stwie: zra­sta­nia się roz­wid­leń ga­łę­zi z pniem (czę­sto z mi­moś­ro­do­wo­ścią), na­bie­gów ko­rze­nio­wych, zra­ko­wa­ceń, za­ra­sta­nia za­bi­tek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakorkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kor­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakorkowywać

za­ty­kać coś kor­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zakorzenienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ko­rze­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zakorzenić

cza­sow­nik

 (1.1) wpoić komuś coś, coś gdzieś utr­wa­lić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ko­rze­nić się (ndk. ko­rze­nić się)

 (2.1) bot. o ro­śli­nie: za­pu­ścić ko­rze­nie

 (2.2) zwią­zać się z czymś mocno


Źródła:

Wiktionary

Zakos

bar­dzo ostry za­kręt, naj­czę­ściej na gór­skich ścież­kach dla pie­szych i kon­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ostry za­kręt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakosić

po­tocz­nie:
1. za­brać lub do­stać dużo cze­goś;
2. ukraść; skub­nąć, za­ju­mać


Źródła:

SJP.pl

Zakoski

obo­wią­zek chło­pa pań­szczyź­nia­ne­go po­le­ga­ją­cy na ko­sze­niu pól dwor­skich pod­czas żniw i lub sia­no­ko­sów


Źródła:

SJP.pl

Zakostny

znaj­du­ją­cy się za ko­ścią


Źródła:

SJP.pl

Zakosztowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kosz­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakosztować

cza­sow­nik

 (1.1) za­cząć kosz­to­wać


Źródła:

Wiktionary

Zakosztowywać

rzad­ko: doz­na­wać cze­goś w życiu, np. za­kosz­to­wy­wać do­bro­by­tu, swo­bo­dy, szczę­ścia; kosz­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakotwiczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kot­wi­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zakotwiczyć

1. spu­ścić kot­wi­cę i za­trzy­mać obiekt pły­wa­ją­cy;
2. o stat­ku: być utrzy­my­wa­nym przez opu­szczo­ną kot­wi­cę;
3. przy­mo­co­wać, przyt­wier­dzić;
4. za­trzy­mać się gdzieś dłu­żej lub na stałe;
5. utr­wa­lić coś gdzieś; za­ko­rze­nić


Źródła:

SJP.pl

Zakotwić

za­mo­co­wać lub wzmoc­nić coś kotwą


Źródła:

SJP.pl

Zakownik

przy­rząd do for­mo­wa­nia za­ku­wek w ni­tach; za­kuw­nik


Źródła:

SJP.pl

Zakołatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ko­ła­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zakołkować

zat­kać koł­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zakołować

za­to­czyć koło; za­krę­cić się, za­wi­ro­wać, za­krą­żyć


Źródła:

SJP.pl

Zakończać

do­pro­wa­dzać coś do końca; za­kań­czać


Źródła:

SJP.pl

Zakończenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­koń­czyć.

 (1.2) ostat­nia część ja­kiejś czyn­no­ści, dzia­łań, opo­wie­ści, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, mu­zycz­ne­go, filmu

 (1.3) wy­sta­ją­cy frag­ment ja­kie­goś przed­mio­tu

 (1.4) praw. te­le­kom. fi­zycz­ny punkt, w któ­rym abo­nent otrzy­mu­je do­stęp do pu­blicz­nej sieci te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nej;


Źródła:

Wiktionary

Zakończeniowy

→ za­koń­cze­nie


Patrz:zakończenie

Źródła:

SJP.pl

Zakończony

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) po­sia­da­ją­cy ko­niec, za­koń­cze­nie, brzeg

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­koń­czyć


Źródła:

Wiktionary

Zakończyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. koń­czyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|koń­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Zakościelny

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zakpić

zadr­wić, za­żar­to­wać, ośmie­szyć


Źródła:

SJP.pl

Zakrajowy

daw­niej: za­gra­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zakrapiać

za­pi­jać coś al­ko­ho­lem


Źródła:

SJP.pl

Zakraplanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kra­plać.


Źródła:

Wiktionary

Zakraplać

cza­sow­nik

 (1.1) do­zo­wać płyn kro­pla­mi


Źródła:

Wiktionary

Zakraszać

daw­niej:
1. do­da­wać tłu­szczu do je­dze­nia; okra­szać;
2. za­bar­wiać, głów­nie na czer­wo­no


Źródła:

SJP.pl

Zakrawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kra­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakrawany

na­cię­ty, np. schab za­kra­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zakrawać

1. być po­dob­nym do kogoś, przy­po­mi­nać kogoś lub coś;
2. przed­się­brać coś, za­mie­rzać (w zwro­cie: za­kro­jo­ny na dużą skalę)


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być do cze­goś po­dob­nym, przy­po­mi­nać coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakraść

za­kraść się -
1. do­stać się gdzieś nie­po­strze­że­nie;
2. prze­no­śnie o uczu­ciach, zja­wi­skach, sta­nach: po­ja­wić się nie­po­strze­że­nie; wkraść się


Źródła:

SJP.pl

Zakres

1. gra­ni­ce ob­sza­ru w któ­rym prze­bie­ga pro­ces, zja­wi­sko, funk­cja;
2. prze­dział, okres, in­ter­wał, dzie­dzi­na;
3. ro­dzi­na wszyst­kich de­sy­gna­tów po­ję­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra­ni­ce za­się­gu ja­kie­goś zja­wi­ska

 (1.2) ob­szar dzia­ła­nia, za­in­te­re­so­wań, ak­tyw­no­ści itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakreskować

po­kryć coś kre­ska­mi


Źródła:

SJP.pl

Zakreskowywać

po­kry­wać coś kre­ska­mi; kre­sko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakresowy

przy­miot­nik od: za­kres


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­kre­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakreślacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruby pisak o ja­skra­wym, prześ­wi­tu­ją­cym ko­lo­rze słu­żą­cy do zaz­na­cza­nia tek­stu


Za­kre­ślacz – pisak słu­żą­cy do zaz­na­cze­nia w tek­ście frag­men­tu przez obry­so­wa­nie go, pod­kre­śle­nie, za­ko­lo­ro­wa­nie. Po­ma­ga rów­nież w pro­wa­dze­niu no­ta­tek.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zakreślanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kre­ślać.


Źródła:

Wiktionary

Zakreślanka

ro­dzaj krzy­żów­ki


Źródła:

SJP.pl

Zakreślenie

frag­ment tek­stu zaz­na­czo­ny przez obry­so­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Zakreślić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­kre­ślać)

 (1.1) do­ko­nać wy­bo­ru, zaz­na­cza­jąc kół­kiem wła­ści­wą ru­bry­kę lub od­po­wiedź


Źródła:

Wiktionary

Zakrocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zakroczny

w spor­cie: zwią­za­ny z za­kro­kiem - cof­nię­ciem jed­nej nogi


Źródła:

SJP.pl

Zakroczym

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Za­kro­czym – mia­sto w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Za­kro­czym. W la­tach 1975–1998 mia­sto na­le­ża­ło do woj. war­szaw­skie­go. Leży na pra­wym brze­gu Wisły.

Był mia­stem kró­lew­skim Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go. Mia­sto na­le­ża­ło do sta­ro­stwa za­kro­czym­skie­go w 1617 roku. Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich ziemi za­kro­czym­skiej od XVI wieku do pier­wszej po­ło­wy XVIII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakroczymianin

miesz­ka­niec Za­kro­czy­mia (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zakroczymianka

miesz­kan­ka Za­kro­czy­mia (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zakroczymski

→ Za­kro­czym


Patrz:Zakroczym

Źródła:

SJP.pl

Zakroić

prze­sta­rza­le: za­pla­no­wać, przed­sięw­ziąć coś


Źródła:

SJP.pl

Zakrok

po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na cof­nię­ciu jed­nej nogi


Źródła:

SJP.pl

Zakropić

zapić coś al­ko­ho­lem


Źródła:

SJP.pl

Zakropkowywać

po­kry­wać coś krop­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Zakroplenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kro­plić.


Źródła:

Wiktionary

Zakruszać

rzad­ko: za­sy­py­wać kru­szy­na­mi


Źródła:

SJP.pl

Zakruszyć

rza­dziej: za­sy­pać okru­szy­na­mi


Źródła:

SJP.pl

Zakrwawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zakr­wa­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zakrwawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbru­dze­nie krwią


Źródła:

Wiktionary

Zakrwawiony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ubru­dzo­ny lub ocie­ka­ją­cy krwią

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zakr­wa­wić


Źródła:

Wiktionary

Zakrwawić

1. po­pla­mić krwią;
2. zakr­wa­wić się - zo­stać po­pla­mio­nym krwią


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zakr­wa­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zakr­wa­wiać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakrwin

drze­wo z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rach kra­jów o kli­ma­cie tro­pi­kal­nym i sub­tro­pi­kal­nym; do­star­cza ko­pa­lu


Źródła:

SJP.pl

Zakrycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kryć.

 (1.2) coś, co za­kry­wa


Źródła:

Wiktionary

Zakrystia

w świą­ty­ni chrze­ści­jań­skiej: przy­le­ga­ją­ce do pre­zbi­te­rium po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia przed­mio­tów li­tur­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. bocz­ne po­mie­szcze­nie w świą­ty­niach chrze­ści­jań­skich są­sia­du­ją­ce z pre­zbi­te­rium, słu­żą­ce ka­pła­nom do przy­go­to­wy­wa­nia się do li­tur­gii oraz do prze­cho­wy­wa­nia szat i na­czyń li­tur­gicz­nych;


Za­kry­stia (st. wł. "sa­cri­stia" od "sa­cri­sta" – sługa ko­ściel­ny, za­kry­stian, z łac." sacer" – świę­tość) – bocz­ne po­mie­szcze­nie sa­kral­ne wy­stę­pu­ją­ce w świą­ty­niach chrze­ści­jań­skich, umie­szcza­ne naj­czę­ściej z pół­noc­nej lub po­łud­nio­wej stro­ny pre­zbi­te­rium i po­łą­czo­ne z nim wej­ściem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrystian

męż­czyz­na wy­ko­nu­ją­cy w ko­ście­le drob­ne czyn­no­ści po­moc­ni­cze; ko­ściel­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto ma na­dzór nad za­kry­stią, ko­ściel­ny;


Za­kry­stian, ko­ściel­ny – funk­cja li­tur­gicz­na obej­mu­ją­ca spra­wo­wa­nie na­dzo­ru nad za­kry­stią, a także sta­ran­ne przy­go­to­wy­wa­nie przed­mio­tów nie­zbęd­nych do spra­wo­wa­nia li­tur­gii. Za­kry­stia­nem może być osoba świec­ka lub za­kon­na (za­rów­no męż­czyz­na jak i ko­bie­ta). Jest to naj­czę­ściej pra­cow­nik pa­ra­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrystianka

ko­bie­ta na­dzo­ru­ją­ca za­kry­stię i dba­ją­ca o po­rzą­dek w ko­ście­le


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta, która ma na­dzór nad za­kry­stią, ko­ściel­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakrystyjny

→ za­kry­stia


Patrz:zakrystia

Źródła:

SJP.pl

Zakryszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Ka­mie­niec Po­dol­ski. wło­szczyz­na

 (1.2) gw-pl|Ga­li­cja Wschod­nia. ce­bu­la


Źródła:

Wiktionary

Zakrywa

daw­niej:
1. kry­jów­ka, ukry­cie;
2. po­kry­wa, przy­kry­wa


Za­kry­wa – długi bocz­ny grzbiet Mu­ra­nia w sło­wac­kich Ta­trach Biel­skich. Od­cho­dzi od Mu­ra­nia po­ni­żej Ja­gnię­cej Za­gro­dy w pół­noc­nym kie­run­ku i stop­nio­wo opada aż po Mię­dzy­ścien­ną Prze­łęcz (1128 m). Ma­ją­ca dłu­gość ok. 1500 m i cał­ko­wi­cie za­le­sio­na Za­kry­wa od­dzie­la górną część Do­li­ny Mię­dzy­ścien­nej od Nowej Do­li­ny. Jej za­chod­nie stoki od stro­ny Do­li­ny Mię­dzy­ścien­nej są dość ła­god­ne, stoki wschod­nie opa­da­ją­ce do Do­li­ny Nowej są znacz­nie bar­dziej stro­me.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kry­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakrywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kryć)

 (1.1) za­sła­niać, prze­sła­niać, nie po­ka­zy­wać

 (1.2) daw. gw-pl|Wilno. za­my­kać


Źródła:

Wiktionary

Zakrywka

1. po­tocz­nie: po­kryw­ka, przy­kryw­ka;
2. bło­nia­sta, koń­co­wa część pół­po­kryw plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych; błon­ka, mem­bra­na


Za­kryw­ka, błon­ka, mem­bra­na (łac. "mem­bra­na") – bło­nia­sta, koń­co­wa część pół­po­kryw plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych.

Ze wzglę­du na duży po­li­mor­fizm skrzy­dło­wy za­kryw­ka może być roz­wi­nię­ta w róż­nym stop­niu. U form "sta­fy­li­no­i­dal­nych" (ang. "stap­hy­li­ny"), jeśli w ogóle wy­stę­pu­je, to jest ogra­ni­czo­na do wą­skie­go obrze­że­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakryć

ochro­nić przed czyn­ni­ka­mi zew­nętrz­ny­mi; przy­kryć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­kry­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­kry­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakrzaczać

ob­sa­dzać, za­ra­stać krza­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Zakrzaczyć

ob­sa­dzić, za­ros­nąć krza­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Zakrzep

zbity osad skład­ni­ków krwi wew­nątrz na­czy­nia krwio­no­śne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. czop zbi­tej krwi wew­nątrz na­czy­nia krwio­no­śne­go, który za­ty­ka je czę­ścio­wo albo cał­ko­wi­cie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: za­krze­pić


Za­krzep, skrze­pli­na (łac. "throm­bus", od gr. "θρόμβος", grud­ka skrzep­nię­tej krwi lub ścię­te­go mleka) – czop two­rzą­cy się w świet­le na­czy­nia za życia or­ga­niz­mu, wsku­tek wy­krze­pia­nia się krwi lub zle­pia­nia i osa­dza­nia pły­tek krwi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrzepica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na pow­sta­wa­niu w ży­łach za­krze­pów blo­ku­ją­cych prze­pływ krwi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrzepnięty

taki, który za­krzepł; za­krze­pły


Źródła:

SJP.pl

Zakrzepowy

przy­miot­nik od: za­krzep


Źródła:

SJP.pl

Zakrzepywać

prze­cho­dzić ze stanu cie­kłe­go w stan stały


Źródła:

SJP.pl

Zakrzepły

taki, który za­krzepł; za­krzep­nię­ty


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który zmie­nił stan z płyn­ne­go na stały lub że­lo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakrzew

nazwa wielu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzewianin

miesz­ka­niec Za­krze­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zakrzewianka

miesz­kan­ka Za­krze­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zakrzewice

Za­krze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na 2 km na pół­noc od Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go przy dro­dze po­wia­to­wej nr 4083 z Go­go­le­wa do Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zakrzewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zakrzewiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zakrzewko

wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na nie­da­le­ko To­ru­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzewnia

krzew po­cho­dzą­cy z Azji i Ame­ry­ki Płn., ho­do­wa­ny jako ro­śli­na ozdob­na; krze­wusz­ka; waj­ge­la; waj­ge­lia


Źródła:

SJP.pl

Zakrzewo

nazwa wielu wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzewski

→ Za­krzew, → Za­krze­wo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Zakrzew, → Zakrzewo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzeński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zakrzowski

→ Za­krzów


Patrz:Zakrzów

Źródła:

SJP.pl

Zakrztusić

zakrz­tu­sić się:
1. stra­cić na chwi­lę od­dech i za­kasz­leć wsku­tek po­draż­nie­nia lub zat­ka­nia dróg od­de­cho­wych;
2. o me­cha­niz­mie: za­cząć nie­rów­no­mier­nie pra­co­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakrztuszać

krztu­sić się; zakrz­tu­szać się - po­tocz­nie:
1. ka­słać upor­czy­wie wsku­tek po­draż­nie­nia dróg od­de­cho­wych;
2. tra­cić od­dech pod wpły­wem sil­nych emo­cji;
3. nie pra­co­wać mia­ro­wo; dła­wić się


Źródła:

SJP.pl

Zakrztuszony

taki, który się zakrz­tu­sił


Źródła:

SJP.pl

Zakrzyn

Za­krzyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Li­sków.

Na po­cząt­ku XIX wieku Za­krzyn nabył Józef Grze­gorz Pu­chal­ski, chi­rurg woj­sko­wy, puł­kow­nik wojsk Księ­stwa War­szaw­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zakrzywica

wy­cin­ka za­krzy­wi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wy­cin­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zakrzywiony

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wy­gię­ty kształt

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­krzy­wić


Źródła:

Wiktionary

Zakrzów

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Wroc­ła­wia;
3. dziel­ni­ca Opola;
4. dziel­ni­ca Tar­no­brze­ga


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakrzówecki

przy­miot­nik od: Za­krzó­wek


Źródła:

SJP.pl

Zakrzówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zakrzątany

rzad­ko: taki, który się cią­gle krzą­ta, bar­dzo za­ję­ty; za­ga­nia­ny, za­go­nio­ny, za­bie­ga­ny


Źródła:

SJP.pl

Zakrój

ina­czej: za­kres


Źródła:

SJP.pl

Zakrólować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) objąć nad czymś pa­no­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Zakrążać

1. wy­ko­ny­wać ruch ko­ło­wy, za­ta­czać kręgi; wi­ro­wać;
2. two­rzyć okrę­gi, koła w cza­sie ruchu


Źródła:

SJP.pl

Zakrążyć

1. wy­ko­nać ruch ko­ło­wy, za­to­czyć kręgi; za­wi­ro­wać;
2. ut­wo­rzyć okrę­gi, koła w cza­sie ruchu


Źródła:

SJP.pl

Zakręcalny

1. da­ją­cy się za­krę­cić;
2. taki, któ­rym można coś za­krę­cić


Źródła:

SJP.pl

Zakręcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­krę­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zakręcany

1. taki, któ­re­go można za­krę­cić;
2. ma­ją­cy spi­ral­ny lub za­krzy­wio­ny kształt; za­krę­co­ny


Źródła:

SJP.pl

Zakręcarka

ma­szy­na do za­krę­ca­nia po­jem­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Zakręcać

cza­sow­nik

 (1.1) krę­cąc czymś, zmniej­szać do­pływ cie­czy

 (1.2) nadać cze­muś ruch obro­to­wy

 (1.3) zmie­niać kie­ru­nek ruchu

 (1.4) o dro­dze, rzece: zmie­niać swój kie­ru­nek


Źródła:

Wiktionary

Zakręcenie

po­tocz­nie:
1. silne za­in­te­re­so­wa­nie, fa­scy­na­cja;
2. cecha cze­goś skom­pli­ko­wa­ne­go i za­ska­ku­ją­ce­go;
3. nie­moż­ność sku­pie­nia na czymś uwagi, roz­ko­ja­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zakręcik

zdrob­nie­nie od: za­kręt


Źródła:

SJP.pl

Zakręcić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­krę­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­krę­cać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­krę­cić się (ndk. krę­cić się)

 (2.1) obró­cić się

 (2.2) pot. zad­bać o włas­ne in­te­re­sy

 (2.3) pot. do­ło­żyć sta­rań, zad­bać o coś

 (2.4) pot. na­wią­zać bliż­sze kon­tak­ty


Źródła:

Wiktionary

Zakręcony

1. ma­ją­cy spi­ral­ny, pół­ko­li­sty kształt;
2. po­tocz­nie: nie­sa­mo­wi­ty, oce­nia­ny w spo­sób wy­jąt­ko­wo po­zy­tyw­ny, ro­bią­cy duże wra­że­nie; od­ja­zdo­wy, od­lo­to­wy, sza­ło­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakręt

część drogi, ścież­ki, na któ­rej na­stę­pu­je zmia­na jej kie­run­ku, łu­ko­wa­te za­gię­cie łą­czą­ce pro­ste od­cin­ki lub są­sia­du­ją­ce z za­krę­tem w prze­ciw­ną stro­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­ci­nek drogi, na któ­rym zmie­nia ona kie­ru­nek, bieg

 (1.2) zmia­ny kie­run­ku ruchu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrętas

wy­gię­ta linia; wy­wi­jas; za­wi­jas; wy­krę­tas


Źródła:

SJP.pl

Zakrętka

okrą­gła po­kryw­ka z gwin­tem do za­my­ka­nia po­jem­ni­ków; na­kręt­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­krę­ca­ne zam­knię­cie od sło­i­ka


Za­kręt­ka (na­zy­wa­na rów­nież na­kręt­ką) – po­pu­lar­ny ro­dzaj zam­knię­cia bu­te­lek i po­jem­ni­ków. W prze­ci­wień­stwie do niek­tó­rych typów zam­knięć, za­kręt­ki mogą być zwy­kle łatwo od­krę­co­ne ręcz­nie, bez po­mo­cy ot­wie­ra­cza, a po od­krę­ce­niu mogą być po­now­nie użyte.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakrętomierz

w lot­nict­wie: po­kła­do­wy przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny wska­zu­ją­cy kie­ru­nek za­krę­tu


Źródła:

SJP.pl

Zakrętowy

→ za­kręt, np. re­flek­tor za­krę­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Zaksięgować

za­re­je­stro­wać zda­rze­nie go­spo­dar­cze w księ­gach ra­chun­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Zaktualizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpro­wa­dze­nie naj­no­wszych da­nych do ja­kie­goś pro­gra­mu, do­ku­men­tu lub bazy da­nych


Źródła:

Wiktionary

Zaktualizować

uczy­nić ak­tu­al­nym, do­sto­so­wać do współ­czes­no­ści; uak­tu­al­nić, uw­spół­cze­śnić, zmo­der­ni­zo­wać, uno­wo­cze­śnić


Źródła:

SJP.pl

Zaktywizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zak­ty­wi­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaktywizować

uczy­nić coś lub kogoś ak­tyw­nym; także: po­bu­dzić do dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl

Zakuglować

po­tocz­nie: spryt­nie coś wy­my­ślić i wy­ko­nać; za­kom­bi­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. wy­da­nie dźwię­ków cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ku­kuł­ki


Źródła:

Wiktionary

Zakukać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kukać)

 (1.1) ornit. wydać dźwię­ki cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ku­kuł­ki

 (1.2) udać ku­kuł­kę wy­da­jąc na­śla­du­ją­cy ją dźwięk

 (1.3) pot. zer­knąć


Źródła:

Wiktionary

Zakulały

stać się ku­la­wym, za­cząć uty­kać; oku­leć


Źródła:

SJP.pl

Zakuleć

stać się ku­la­wym, za­cząć uty­kać; oku­leć


Źródła:

SJP.pl

Zakulin

Za­ku­lin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Łysz­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zakulisowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­ku­li­so­wy


Źródła:

Wiktionary

Zakulisowość

to, że coś dzie­je się w ta­jem­ni­cy przed opi­nią pu­blicz­ną


Źródła:

SJP.pl

Zakulisowy

1. od­by­wa­ją­cy się w ta­jem­ni­cy przed opi­nią pu­blicz­ną;
2. znaj­du­ją­cy się za ku­li­sa­mi w te­a­trze


przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się lub dzia­ła­ją­cy poza wi­do­kiem pu­blicz­nym

 (1.2) znaj­du­ją­cy się na za­ple­czu sceny

 (1.3) przen. nie­jaw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakumać

po­tocz­nie: zro­zu­mieć; za­ja­rzyć, ska­po­wać, za­ła­pać, sku­mać


Źródła:

SJP.pl

Zakumplowany

taki, który stał się czy­imś kum­plem; skum­plo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zakumplować

po­tocz­nie: za­kum­plo­wać się - poz­nać się z kimś, na­wią­zać z kimś bliż­szą zna­jo­mość, stać się czy­imś kum­plem; za­przy­jaź­nić się, sku­mo­trzyć się, sku­mać się, skum­plo­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zakumulować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. aku­mu­lo­wać)

 (1.1) do­ko­nać aku­mu­la­cji

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ku­mu­lo­wać się (ndk. aku­mu­lo­wać się)

 (2.1) zo­stać za­ku­mu­lo­wa­nym


Źródła:

Wiktionary

Zakup

1. na­by­wa­nie cze­goś;
2. coś ku­pio­ne­go lub co ma być ku­pio­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­ność ku­po­wa­nia cze­goś w skle­pie lub w In­ter­ne­cie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: za­ku­pić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakupić

kupić coś war­to­ścio­we­go albo więk­szą ilość cze­goś


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) hand. nabyć ja­kieś dobro za od­płat­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakupoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od ro­bie­nia za­ku­pów; szo­po­ho­licz­ka, sho­po­ho­licz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta uza­leż­nio­na od ro­bie­nia za­ku­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakupoholiczny

zwią­za­ny z uza­leż­nie­niem od ku­po­wa­nia rze­czy


Źródła:

SJP.pl

Zakupoholik

osoba uza­leż­nio­na od ro­bie­nia za­ku­pów; sho­po­ho­lik, szo­po­ho­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba uza­leż­nio­na od ro­bie­nia za­ku­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakupoholizm

uza­leż­nie­nie od ku­po­wa­nia rze­czy; szo­po­ho­lizm, sho­po­ho­lizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. na­ło­go­we ro­bie­nie za­ku­pów, kom­pul­syw­ne ku­po­wa­nie


Za­ku­po­ho­lizm, ina­czej onio­ma­nia (gr. ὤνιος "ṓnios" „na sprze­daż”, μανία "manía" „sza­leń­stwo”), szo­po­ho­lizm, sho­po­ho­lizm (od ang. "shop" „sklep”), kup­no­ho­lizm lub kom­pul­syw­ne za­ku­py (w ang. no­men­kla­tu­rze me­dycz­nej "com­pul­si­ve bu­y­ing di­sor­der") – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne z grupy uza­leż­nień be­ha­wio­ral­nych (za­bu­rzeń na­wy­ków i po­pę­dów, wg kla­sy­fi­ka­cji ICD-10 kod F63) po­le­ga­ją­ce na nad­mier­nym do­ko­ny­wa­niu za­ku­pów róż­nych ar­ty­ku­łów, czę­sto nie­po­trzeb­nych, nad ilo­ścią któ­rych dana osoba nie po­sia­da kon­tro­li tj.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakupować

ku­po­wać coś war­to­ścio­we­go albo więk­szą ilość cze­goś; za­ku­py­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakupowicz

osoba ro­bią­ca za­ku­py; ku­pu­ją­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który robi za­ku­py


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakupowiczka

→ za­ku­po­wicz; ku­pu­ją­ca, klient­ka, na­byw­czy­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która robi za­ku­py


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakupowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik dzia­łu za­ku­pów


Źródła:

Wiktionary

Zakupowy

→ zakup, → za­ku­py


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­ku­pa­mi


Patrz:zakup, → zakupy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakupy

1. na­by­wa­nie cze­goś;
2. coś ku­pio­ne­go lub co ma być ku­pio­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) czyn­ność ku­po­wa­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: zakup


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakupywać

ku­po­wać coś war­to­ścio­we­go albo więk­szą ilość cze­goś; za­ku­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zakurwiać

wul­gar­nie:
1. sil­nie ude­rzać; przy­kur­wiać;
2. robić coś bar­dzo szyb­ko; za­su­wać, za­pie­przać;
3. cięż­ko pra­co­wać; za­su­wać, za­pie­przać


Źródła:

SJP.pl

Zakurwić

wul­gar­nie: sil­nie ude­rzyć; przy­kur­wić


Źródła:

SJP.pl

Zakurwiście

przy­słó­wek

 (1.1) wulg. bar­dzo

wy­krzy­knik

 (2.1) wulg. świet­nie!, super!


Źródła:

Wiktionary

Zakurzać

po­kry­wać, za­bru­dzać ku­rzem


Źródła:

SJP.pl

Zakurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ku­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Zakurzewo

Za­ku­rze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gru­dziądz.


Źródła:

Wikipedia

Zakurzony

1. po­kryć ku­rzem;
2. po­tocz­nie: za­pa­lić pa­pie­ro­sa lub fajkę


przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty ku­rzem; z wi­docz­ną war­stwą, war­stew­ką kurzu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakurzyć

1. po­kryć ku­rzem;
2. po­tocz­nie: za­pa­lić pa­pie­ro­sa lub fajkę


cza­sow­nik

 (1.1) po­kryć ku­rzem

 (1.2) pot. za­pa­lić fajkę lub pa­pie­ro­sa

cza­sow­nik zwrot­ny za­ku­rzyć się

 (2.1) po­kryć się ku­rzem

 (2.2) o śnie­gu, pyle: wzbi­jać się w po­wie­trze tu­ma­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakus

daw­niej: próba, za­miar, usi­ło­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Zakusy

za­pę­dy, usi­ło­wa­nia zdo­by­cia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zakutać

owi­nąć, za­wi­nąć dla ochro­ny przed zim­nem; opa­tu­lić


Źródła:

SJP.pl

Zakuty

przy­miot­nik

 (1.1) pot. pejor. bez­myśl­ny, nie­in­te­li­gent­ny, tępy, zat­war­dzia­ły


Źródła:

Wiktionary

Zakuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ku­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakuwarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie lub ma­szy­na do trwa­łe­go za­ci­ska­nia koń­có­wek na prze­wo­dach hy­dra­u­licz­nych lub li­nach


Źródła:

Wiktionary

Zakuwać

1. krę­po­wać przy uży­ciu kaj­dan, łań­cu­chów itp.;
2. za­my­kać coś ku­ciem, za­bi­jać gwoźdź­mi;
3. po­tocz­nie: uczyć się in­ten­syw­nie; uczyć się na pa­mięć


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. przen. bar­dzo in­ten­syw­nie się uczyć

 (1.2) za­kła­dać komuś kaj­dan­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakuwka

za­my­ka­ją­ca część po­łą­cze­nia ni­to­we­go kształ­to­wa­na pod­czas ni­to­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Zakuć

ku­ciem zas­kle­pić; za­ku­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ku­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ku­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakwalifikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zak­wa­li­fi­ko­wać.

 (1.2) za­li­cze­nie do okre­ślo­nej ka­te­go­rii


Źródła:

Wiktionary

Zakwalifikować

1. za­li­czyć kogoś lub coś do danej ka­te­go­rii bądź grupy na pod­sta­wie ści­śle okre­ślo­nych kry­te­riów; za­kla­sy­fi­ko­wać, przy­po­rząd­ko­wać;
2. zak­wa­li­fi­ko­wać się - zo­stać włą­czo­nym do danej ka­te­go­rii lub grupy dzię­ki speł­nie­niu okre­ślo­nych kry­te­riów; do­stać się


Źródła:

SJP.pl

Zakwalifikowywać

1. za­li­czać kogoś lub coś do danej ka­te­go­rii bądź grupy na pod­sta­wie ści­śle okre­ślo­nych kry­te­riów; kwa­li­fi­ko­wać, kla­sy­fi­ko­wać, przy­po­rząd­ko­wy­wać;
2. zak­wa­li­fi­ko­wy­wać się - zo­sta­wać włą­czo­nym do danej ka­te­go­rii lub grupy dzię­ki speł­nie­niu okre­ślo­nych kry­te­riów; do­sta­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zakwas

1. kul­tu­ra bak­te­rii uży­wa­na do zak­wa­sza­nia róż­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych;
2. por­cja su­ro­we­go cia­sta, które po­zo­sta­wia się z po­przed­nie­go wy­pie­ku i do­da­je do no­we­go cia­sta za­miast droż­dży; zak­wa­ska, za­czyn;
3. bo­les­ne zak­wa­sze­nie się śro­do­wi­ska wew­nątrz ko­mó­rek mię­śnio­wych przez kwas mle­ko­wy, pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku in­ten­syw­nej pracy da­ne­go mię­śnia; zak­wa­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. rozm­no­żo­na kul­tu­ra bak­te­rii sto­so­wa­na do zak­wa­sza­nia, np. przy pro­duk­cji przet­wo­rów mlecz­nych, pie­czy­wa;

 (1.2) zob. zak­wa­sy.


Zak­was – sto­so­wa­na w prze­my­śle spo­żyw­czym mie­szan­ka kul­tur bak­te­rii lub grzy­bów, któ­rej celem jest prze­pro­wa­dze­nie fer­men­ta­cji od­po­wied­niej dla da­ne­go pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakwasić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zak­wa­szać, kwa­sić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zak­wa­szać. / kwa­sić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zak­wa­sić się (ndk. zak­wa­szać się, kwa­sić się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|zak­wa­szać się. / kwa­sić się


Źródła:

Wiktionary

Zakwasowy

→ zak­was


Patrz:zakwas

Źródła:

SJP.pl

Zakwasy

1. kul­tu­ra bak­te­rii uży­wa­na do zak­wa­sza­nia róż­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych;
2. por­cja su­ro­we­go cia­sta, które po­zo­sta­wia się z po­przed­nie­go wy­pie­ku i do­da­je do no­we­go cia­sta za­miast droż­dży; zak­wa­ska, za­czyn;
3. bo­les­ne zak­wa­sze­nie się śro­do­wi­ska wew­nątrz ko­mó­rek mię­śnio­wych przez kwas mle­ko­wy, pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku in­ten­syw­nej pracy da­ne­go mię­śnia; zak­wa­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) fizj. pot. ból mię­śni po­ja­wia­ją­cy się po ok. dobie po in­ten­syw­nym wy­sił­ku;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. od zak­was


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakwaszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zak­wa­szać.


Źródła:

Wiktionary

Zakwaszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zak­wa­sić)

 (1.1) kulin. pod­da­wać dłuż­szej fer­men­ta­cji

 (1.2) kulin. pod­da­wać cia­sto zwy­kle krót­kotr­wa­łej fer­men­ta­cji

 (1.3) chem. roln. na­sy­cać kwa­śny­mi związ­ka­mi che­micz­ny­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zak­wa­szać się (dk. zak­wa­sić się)

 (2.1) kulin. ule­gać fer­men­ta­cji

 (2.2) chem. roln. ule­gać zak­wa­sze­niu


Źródła:

Wiktionary

Zakwaterowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tu­ryst. cza­so­wo zaj­mo­wa­ne po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne


Źródła:

Wiktionary

Zakwaterowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zak­wa­te­ro­wać)

 (1.1) przy­dzie­lać komuś miej­sce do tym­cza­so­we­go za­miesz­ka­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zak­wa­te­ro­wy­wać się (dk. zak­wa­te­ro­wać się)

 (2.1) być zak­wa­te­ro­wy­wa­nym


Źródła:

Wiktionary

Zakwefiać

za­kła­dać komuś kwef


Źródła:

SJP.pl

Zakwefiony

ma­ją­cy twarz osło­nię­tą kwe­fem


przy­miot­nik

 (1.1) o twa­rzy osło­nię­tej kwe­fem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakwefić

osło­nić twarz kwe­fem


Źródła:

SJP.pl

Zakwestionowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zak­we­stio­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakwestionować

pod­dać w wąt­pli­wość


Źródła:

SJP.pl

Zakwilić

1. ci­chut­ko za­pła­kać;
2. o pta­kach: zaś­pie­wać, zać­wier­kać, za­szcze­bio­tać


Źródła:

SJP.pl

Zakwit

zbio­ro­wi­sko plank­to­nu two­rzą­ce ro­dzaj na­lo­tu na po­wierzch­ni ma­łych zbior­ni­ków wod­nych


Zak­wit – w śro­do­wi­sku lą­do­wym po­wierzch­nio­wa, na­to­miast w śro­do­wi­sku wod­nym ob­ję­to­ścio­wa zmia­na za­bar­wie­nia spo­wo­do­wa­na ma­so­wym roz­wo­jem or­ga­niz­mów zwy­kle mi­kro­sko­pij­nych i nie­roz­poz­na­wal­nych gołym okiem. Wy­jąt­ko­wo zak­wi­tem okre­śla się rów­nież ma­so­we wy­stę­po­wa­nie ma­kro­glo­nów me­ga­plank­to­no­wych, np. gro­no­ro­stów. Zak­wit wody, który przy­no­si szko­dy zdro­wot­ne lub śro­do­wi­sko­we okre­śla się jako szkod­li­wy zak­wit.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zakwitanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zak­wi­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zakwitać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zak­wit­nąć)

 (1.1) za­czy­nać kwit­nąć; roz­wi­jać się z pąka w kwiat; okry­wać się kwia­ta­mi

 (1.2) za­czy­nać czas po­myśl­ne­go roz­wo­ju

 (1.3) po­kry­wać się pleś­ńe­śnią

 (1.4) po­kry­wać się zak­wi­tem


Źródła:

Wiktionary

Zakwitnąć

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. zak­wi­tać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zak­wi­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zakąsać

rzad­ko: za­gryźć (na śmierć)


Źródła:

SJP.pl

Zakąska

prze­ką­ska, za­gryz­ka;
1. je­dze­nie spo­ży­wa­ne mię­dzy re­gu­lar­ny­mi po­sił­ka­mi; an­ty­past, przy­staw­ka;
2. węd­li­ny, ryby, ma­ry­na­ty itp. po­da­wa­ne do al­ko­ho­lu; za­gry­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­tra­wa, nie­wiel­kie danie po­da­wa­ne przed głów­nym po­sił­kiem lub do wódki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakąskowy

przy­miot­nik od: za­ką­ska


Źródła:

SJP.pl

Zakątek

1. ciche, spo­koj­ne miej­sce na ubo­czu, ustro­nie;
2. małe po­mie­szcze­nie; klit­ka, za­ka­ma­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce po­ło­żo­ne na ubo­czu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakł.

skrót od: za­kład, za­kła­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Zakłaczać

1. za­bru­dzać sier­ścią, kła­ka­mi;
2. za­kła­czać się - o ko­tach: mieć w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym kulki sier­ści


Źródła:

SJP.pl

Zakłaczyć

1. za­bru­dzić sier­ścią, kła­ka­mi;
2. za­kła­czyć się - o ko­tach: ut­wo­rzyć w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym kulki sier­ści


Źródła:

SJP.pl

Zakład

1. przed­się­bior­stwo lub jego względ­nie sa­mo­dziel­na część;
2. in­sty­tu­cja kul­tu­ral­na, lecz­ni­cza, na­u­ko­wa lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na ta­kiej in­sty­tu­cji;
3. pod­wi­nię­ty brzeg cze­goś;
4. spo­sób łą­cze­nia pła­skich ele­men­tów przez na­ło­że­nie ich brze­gów na sie­bie;
5. po­sta­wie­nie pie­nię­dzy na prze­wi­dy­wa­ny prze­bieg zda­rzeń, wynik meczu, go­nit­wy, walki;
6. umowa za­war­ta przez spie­ra­ją­cych się, prze­wi­du­ją­ca że ten, kto okaże się nie mieć racji zo­bo­wią­za­ny bę­dzie do do­ko­na­nia umó­wio­nej czyn­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. rzem. jed­nost­ka go­spo­dar­cza pro­du­ku­ją­ca, pro­wa­dzą­ca sprze­daż lub świad­czą­ca usłu­gi

 (1.2) in­sty­tu­cja świad­czą­ca usłu­gi lecz­ni­cze lub ofe­ru­ją­ca opie­kę wy­cho­waw­czą

 (1.3) eduk. uczel­nia­na jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na

 (1.4) eduk. in­sty­tu­cja kształ­cą­ca w za­wo­dzie

 (1.5) umowa mię­dzy oso­ba­mi bę­dą­cy­mi od­mien­ne­go zda­nia, która po­le­ga na tym, że osoba, któ­rej zda­nie okaże się mylne, płaci usta­lo­ną kwotę, prze­ka­zu­je rzecz ma­te­rial­ną lub war­tość nie­ma­te­rial­ną oso­bie, która ma rację bądź wy­ko­nu­je jakąś czyn­ność

 (1.6) za­ło­żo­na, pod­wi­nię­ta część cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakładanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kła­dać.


Źródła:

Wiktionary

Zakładać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ło­żyć)

 (1.1) or­ga­ni­zo­wać i roz­po­czy­nać dzia­łal­ność firmy, in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji itp.

 (1.2) ubie­rać się w coś, ozda­biać się czymś

 (1.3) przy­pu­szczać

 (1.4) pła­cić za kogoś, sta­jąc się jego wie­rzy­cie­lem

 (1.5) mon­to­wać urzą­dze­nie lub in­sta­la­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­kła­dać się (dk. za­ło­żyć się)

 (2.1) robić z kimś za­kład, uma­wiać się o na­gro­dę lub karę za kon­sek­wen­cje pew­ne­go zda­rze­nia


Źródła:

Wiktionary

Zakładeczka

zdrob­nie­nie od: za­kład­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: za­kład­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakładka

1. do­wol­ny przed­miot, słu­żą­cy do za­ło­że­nia stro­ny w książ­ce;
2. za­gię­cie na ubra­niu, pow­sta­łe przez za­ło­że­nie ma­te­ria­łu i za­pra­so­wa­nie go lub czę­ścio­we za­szy­cie; fałda (fałd), za­pra­ska, pli­ska, plisa;
3. w tech­ni­ce: część brze­go­wa ele­men­tu, np. płyty, bla­chy, za­cho­dzą­ca na drugi po­dob­ny ele­ment przy ich łą­cze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­wa­łek pa­pie­ru, wstąż­ki wkła­da­ny mię­dzy kart­ki książ­ki, gdy ktoś chce zaz­na­czyć miej­sce, w któ­rym przer­wał czy­ta­nie

 (1.2) in­form. pa­mię­ta­ny w prze­glą­dar­ce in­ter­ne­to­wej skrót do stro­ny in­ter­ne­to­wej

 (1.3) kraw. plisa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakładkowy

→ za­kład­ka


Patrz:zakładka

Źródła:

SJP.pl

Zakładnia

daw­niej w ry­bo­łów­stwie: otwór w lo­dzie, przez który za­cią­ga się sieć ry­bac­ką


Źródła:

SJP.pl

Zakładniczka

→ za­kład­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krym. ko­bie­ta prze­trzy­my­wa­na w celu wy­mu­sze­nia jakiś ko­rzy­ści

 (1.2) przen. ktoś zmu­szo­ny do cze­goś pew­ny­mi oko­licz­no­ścia­mi


Patrz:zakładnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakładniczy

→ za­kład­nik


Patrz:zakładnik

Źródła:

SJP.pl

Zakładnik

osoba prze­trzy­my­wa­na siłą, w celu wy­mu­sze­nia speł­nie­nia żądań przez ter­ro­ry­stę lub po­ry­wa­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) krym. osoba prze­trzy­my­wa­na w celu wy­mu­sze­nia jakiś ko­rzy­ści;

 (1.2) przen. ktoś zmu­szo­ny do cze­goś pew­ny­mi oko­licz­no­ścia­mi


Za­kład­nik – osoba prze­trzy­my­wa­na w celu wy­mu­sze­nia ja­kichś ko­rzy­ści, naj­czę­ściej ma­jąt­ko­wych lub speł­nie­nia po­stu­la­tów po­ry­wa­czy.

Mię­dzy­na­ro­do­wa kon­wen­cja prze­ciw­ko bra­niu za­kład­ni­ków z 10 grud­nia 1979 r. w ar­ty­ku­le 1 głosi:

"1. Każda osoba, która za­trzy­mu­je lub prze­trzy­mu­je i grozi za­bi­ciem, zra­nie­niem albo dal­szym prze­trzy­my­wa­niem innej osoby (zwa­nej dalej „za­kład­ni­kiem”) w celu wy­mu­sze­nia od stro­ny trze­ciej, to jest od pań­stwa, mię­dzy­na­ro­do­wej or­ga­ni­za­cji mię­dzy­rzą­do­wej, osoby fi­zycz­nej lub praw­nej albo grupy osób, dzia­ła­nia lub pow­strzy­ma­nia się od ja­kie­go­kol­wiek dzia­ła­nia jako wy­raź­ne­go lub do­ro­zu­mia­ne­go wa­run­ku zwol­nie­nia za­kład­ni­ka, po­peł­nia prze­stęp­stwo bra­nia za­kład­ni­ków („bra­nie za­kład­ni­ka”) w ro­zu­mie­niu ni­niej­szej kon­wen­cji."


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakładowy

przy­miot­nik od: za­kład


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­kła­dem, do­ty­czą­cy za­kła­du

 (1.2) zwią­za­ny z za­kła­da­niem, do­ty­czą­cy za­kła­da­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakłady

1. przed­się­bior­stwo lub jego względ­nie sa­mo­dziel­na część;
2. in­sty­tu­cja kul­tu­ral­na, lecz­ni­cza, na­u­ko­wa lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na ta­kiej in­sty­tu­cji;
3. pod­wi­nię­ty brzeg cze­goś;
4. spo­sób łą­cze­nia pła­skich ele­men­tów przez na­ło­że­nie ich brze­gów na sie­bie;
5. po­sta­wie­nie pie­nię­dzy na prze­wi­dy­wa­ny prze­bieg zda­rzeń, wynik meczu, go­nit­wy, walki;
6. umowa za­war­ta przez spie­ra­ją­cych się, prze­wi­du­ją­ca że ten, kto okaże się nie mieć racji zo­bo­wią­za­ny bę­dzie do do­ko­na­nia umó­wio­nej czyn­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) fa­bry­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: za­kład


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakładzik

zdrob­nie­nie od: za­kład


Źródła:

SJP.pl

Zakładzinowy

→ za­kła­dzi­ny


Patrz:zakładziny

Źródła:

SJP.pl

Zakładziny

1. po­ło­że­nie ka­mie­nia wę­giel­ne­go pod fun­da­men­ty bu­do­wy;
2. uro­czy­stość roz­po­czę­cia bu­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Zakłamany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­kła­mać

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) o czło­wie­ku: nie­szcze­ry, fał­szy­wy, obłud­ny

 (2.2) opie­ra­ją­cy się na kłam­stwie


Źródła:

Wiktionary

Zakłamywacz

okaz­jo­nal­nie: osoba przed­sta­wia­ją­ca coś w nie­praw­dzi­wym świet­le


Źródła:

SJP.pl

Zakłamywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kła­my­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zakłapać

kilka razy gło­śno ot­wo­rzyć i zam­knąć szczę­ki


Źródła:

SJP.pl

Zakłopotanie

po­czu­cie wsty­du, braku pew­no­ści sie­bie w krę­pu­ją­cej sy­tu­a­cji; onie­śmie­le­nie, zmie­sza­nie, za­że­no­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­czu­cie braku pew­no­ści sie­bie w kło­pot­li­wej sy­tu­a­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakłopotany

czu­ją­cy się niez­ręcz­nie ze wzglę­du na daną sy­tu­a­cję; zmie­sza­ny, spe­szo­ny, za­że­no­wa­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­ra­ża za­kło­po­ta­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakłucie

rana po ukłu­ciu


Źródła:

SJP.pl

Zakłuć

1. zabić bro­nią kłu­ją­cą lub wbi­ja­jąc ostre na­rzę­dzie;
2. za­kłuć się - zra­nić się przez ukłu­cie


Źródła:

SJP.pl

Zakłócacz

urzą­dze­nie za­kłó­ca­ją­ce (za­głu­sza­ją­ce); za­głu­szacz


Źródła:

SJP.pl

Zakłócający

na­ru­szać usta­lo­ny po­rzą­dek, rów­no­wa­gę; przesz­ka­dzać


Patrz:zakłócać

Źródła:

SJP.pl

Zakłócanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­kłó­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zakłócać

na­ru­szać usta­lo­ny po­rzą­dek, rów­no­wa­gę; przesz­ka­dzać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­kłó­cić)

 (1.1) na­ru­szać usta­lo­ny po­rzą­dek, rów­no­wa­gę

 (1.2) rzad. mie­szać, beł­tać

 (1.3) daw. wa­śnić, kłó­cić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­kłó­cać się (dk. za­kłó­cić się)

 (2.1) kłó­cić się

 (2.2) mącić się, mie­szać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zakłócenia

spo­wo­do­wać nie­pra­wi­dło­wość lub nie­re­gu­lar­ność


Źródła:

SJP.pl

Zakłócenie

spo­wo­do­wać nie­pra­wi­dło­wość lub nie­re­gu­lar­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­po­żą­da­ny sy­gnał za­bu­rza­ją­cy pracę cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zakłóceniowy

przy­miot­nik od: za­kłó­ce­nie


Źródła:

SJP.pl

Zakłócić

spo­wo­do­wać nie­pra­wi­dło­wość lub nie­re­gu­lar­ność


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­kłó­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­kłó­cać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zal.

skrót od: za­li­cze­nie, za­li­czo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaladzać

za­mie­niać w lód, po­kry­wać lodem; zla­dzać


Źródła:

SJP.pl

Zalagować

śro­do­wi­sko­wo:
1. spo­wo­do­wać za­ci­na­nie się pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go;
2. za­ciąć się, za­wie­sić się


Źródła:

SJP.pl

Zalajkować

oz­na­czyć post in­ter­ne­to­wy w celu po­ka­za­nia, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; zlaj­ko­wać, laj­knąć, po­laj­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zalakierowywać

pow­le­kać la­kie­rem


Źródła:

SJP.pl

Zalakować

zam­knąć, uszczel­nić, za­pie­czę­to­wać coś la­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zalakowywać

la­ko­wać;
1. uszczel­niać la­kiem;
2. pie­czę­to­wać la­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zalaminować

1. po­kryć, na­sy­cić coś cien­ką war­stwą ochron­ną z two­rzy­wa sztucz­ne­go;
2. pow­lec folią ochron­ną; za­fo­lio­wać


Źródła:

SJP.pl

Zalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zalać.


Źródła:

Wiktionary

Zalany

na­peł­nić wodą lub do­wol­nym innym pły­nem


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: zalać

przy­miot­nik

 (2.1) pot. kom­plet­nie pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalas

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zalasewianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­la­se­wa


Źródła:

Wiktionary

Zalasewianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­la­se­wa


Źródła:

Wiktionary

Zalasewo

Za­la­se­wo (dawn. niem. "Salse", 1939-1945 "Re­i­chels­fel­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz. Część miej­sco­wo­ści przy ul. Średz­kiej okre­śla­na jest nazwą "Za­la­se­wo przy Średz­kiej", na­to­miast część przy gra­ni­cy z mia­stem Poz­na­niem nazwą "Za­la­se­wo-Huby". Na te­re­nie miej­sco­wo­ści znaj­du­je się rów­nież 7 osied­li: "Leśne", "Sar­mac­kie", "Ułań­skie", "Wiel­ko­pol­skie", Eu­ro­pej­skie, "Wik­to­riań­skie" i "Wła­dy­sła­wa Za­mo­y­skie­go".


Źródła:

Wikipedia

Zalasiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zalasowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­la­so­wej


Źródła:

Wiktionary

Zalasowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­la­so­wej


Źródła:

Wiktionary

Zalatać

po­tocz­nie:
1. udać się do­kądś w po­wie­trzu środ­kiem lo­ko­mo­cji; po­le­cieć;
2. za­la­tać się -
a) zmę­czyć się la­ta­niem;
b) zmę­czyć się czę­stym cho­dze­niem gdzieś


Źródła:

SJP.pl

Zalatywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­la­ty­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zalatywać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­le­cieć)

 (1.1) pot. pach­nieć czymś


Źródła:

Wiktionary

Zalać

na­peł­nić wodą lub do­wol­nym innym pły­nem


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­le­wać)

 (1.1) lejąc płyn przy­kryć nim coś, po­grą­żyć w nim, wy­peł­nić nim coś

 (1.2) o pły­nie, rzece itp.: wy­peł­nić, za­to­pić coś

 (1.3) za­mo­czyć coś czę­ścio­wo; po­kryć, spry­skać pły­nem; o pły­nie: ob­fi­cie spły­nąć po czymś, po kimś

 (1.4) przy­pad­kiem wy­le­wa­jąc płyn, za­mo­czyć, za­pla­mić coś lub kogoś

 (1.5) przen. po­ja­wić się w wiel­kiej ilo­ści

 (1.6) przen. o uczu­ciach: opa­no­wać kogoś cał­ko­wi­cie

 (1.7) przen. o świet­le, bar­wie, dźwię­ku itp.: objąć ja­kieś miej­sca swoim za­się­giem

 (1.8) pot. zwy­kle ndk. zmy­ślić coś, mocno prze­sa­dzić

 (1.9) zas­kle­pić, wzmoc­nić, uszczel­nić coś, wy­peł­nia­jąc krze­pli­wą sub­stan­cją

 (1.10) slang. uzu­peł­nić li­qu­id w elek­tro­nicz­nym pa­pie­ro­sie

 (1.11) mot. podać do sil­ni­ka zbyt dużą ilość pa­li­wa, co unie­moż­li­wia za­płon

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zalać się (ndk. za­le­wać się)

 (2.1) wylać coś na sie­bie

 (2.2) zo­stać czymś za­la­nym (1.4), umo­czyć się

 (2.3) posp. napić się dużo al­ko­ho­lu, upić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaldów

Zal­dów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Iwa­ni­ska. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wieś le­żą­ca w po­wie­cie san­do­mier­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go wcho­dzi­ła w XVII wieku w skład kom­plek­su iwa­ni­skie­go dóbr Zbi­gnie­wa Os­so­liń­skie­go. W 1629 roku wła­ści­cie­lem wsi po­ło­żo­nej w po­wie­cie san­do­mier­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go był Krzysz­tof Os­so­liń­ski.


Źródła:

Wikipedia

Zalec

1. o ilo­ści kogo, czego: za­peł­nić ja­kieś miej­sce, zająć;
2. spóź­nić się z czymś usta­lo­nym na dany ter­min; za­le­gnąć


Zalec (niem. "Salza") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo. Wieś zlo­ka­li­zo­wa­na jest przy dro­dze łą­czą­cej Mrą­go­wo z Rynem.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zalecanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­le­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zalecanka

lek­ce­wa­żą­co: nie­prak­tycz­na rada, za­le­ce­nie


Źródła:

SJP.pl

Zalecanki

po­tocz­nie: za­bie­gi ma­ją­ce na celu po­zy­ska­nie wzglę­dów osoby płci od­mien­nej, sta­ra­nia o czy­jąś rękę; umiz­gi, umizg (daw­niej), flirt, kon­ku­ry, amory, za­lo­ty


Źródła:

SJP.pl

Zalecać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­le­cić)

 (1.1) przed­sta­wiać coś jako wska­za­ne

 (1.2) wska­zy­wać na za­le­ty cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­le­cać się (dk. brak)

 (2.1) pró­bo­wać za­in­te­re­so­wać sobą drugą osobę

 (2.2) przest. wy­róż­niać się czymś bar­dzo po­zy­tyw­nym, przy­cią­gać czymś uwagę


Źródła:

Wiktionary

Zalecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­le­cić.


Źródła:

Wiktionary

Zalecić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­le­cać)

 (1.1) do­ra­dzić wy­ko­na­nie cze­goś, przed­sta­wić coś jako wska­za­ne

 (1.2) wska­zać na za­le­ty cze­goś, kogoś


Źródła:

Wiktionary

Zalecki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. wy­po­min­ki za zmar­łych


Źródła:

Wiktionary

Zaleczać

pow­strzy­my­wać roz­wój cho­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Zaledwie

par­ty­ku­ła

 (1.1) par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca, że cze­goś jest mniej niż można by ocze­ki­wać lub niż być po­win­no

 (1.2) par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca, że pe­wien od­ci­nek czasu jest krót­ki


Źródła:

Wiktionary

Zaledwo

daw­niej: za­led­wie


Źródła:

SJP.pl

Zalegalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uz­na­nie cze­goś od ja­kie­goś mo­men­tu za le­gal­ne


Źródła:

Wiktionary

Zalegalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. le­ga­li­zo­wać)

 (1.1) praw. upra­wo­moc­nić coś lub stwier­dzić zgod­ność cze­goś z pra­wem

 (1.2) praw. uczy­nić coś le­gal­nym na pod­sta­wie aktu praw­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Zalegać

1. wy­peł­niać jakąś prze­strzeń lub ja­kieś miej­sce, wy­stę­pu­jąc w dużej masie, ilo­ści, licz­bie;
2. nie­po­trzeb­nie zaj­mo­wać ja­kieś miej­sce;
3. spóź­niać się z wy­peł­nie­niem ja­kie­goś obo­wiąz­ku;
4. o pracy, opła­tach itp.: nie być wy­ko­na­nym we wła­ści­wym cza­sie;
5. o zło­żach mi­ne­ral­nych, po­kła­dach cze­goś: wy­stę­po­wać na danym ob­sza­rze


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zalec, za­le­gnąć)

 (1.1) zaj­mo­wać prze­strzeń; po­kry­wać miej­sce

 (1.2) być nie­wy­ko­na­nym, nie­za­pła­co­nym

 (1.3) mieć coś nie­za­łat­wio­ne­go; spóź­niać się ze zro­bie­niem cze­goś; być dłuż­nym

 (1.4) geol. wy­stę­po­wać na danym te­re­nie w for­mie złoża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalegitymizować

nadać mocy praw­nej cze­muś; zle­gi­ty­mi­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zalegiwać

1. o ilo­ści kogo, czego: za­peł­niać ja­kieś miej­sce, zaj­mo­wać;
2. spóź­niać się z czymś usta­lo­nym na dany ter­min; za­le­gać


Źródła:

SJP.pl

Zalegoryzować

rzad­ko: stwo­rzyć ale­go­rię, po­słu­żyć się ale­go­ria­mi, użyć ale­go­rii; zme­ta­fo­ry­zo­wać, spa­ra­bo­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaległość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praca, która nie zo­sta­ła wy­ko­na­na w wyz­na­czo­nym cza­sie, a która musi zo­stać wy­ko­na­na

 (1.2) na­leż­ne komuś pie­nią­dze


Źródła:

Wiktionary

Zaległy

1. nie­do­ko­na­ny we wła­ści­wym cza­sie, po­zo­sta­ły np. do za­pła­ce­nia;
2. taki, który za­legł (wy­peł­nił sobą jakąś prze­strzeń lub ja­kieś miej­sce)


przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go nie zre­a­li­zo­wa­no lub nie opła­co­no we wła­ści­wym cza­sie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oz­najm. od zalec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalejski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zalepiać

za­kry­wać jakąś po­wierzch­nię, przy­kle­ja­jąc coś do niej


Źródła:

SJP.pl

Zalepić

za­kryć jakąś po­wierzch­nię, przy­kle­ja­jąc coś do niej


Źródła:

SJP.pl

Zalergizować

wy­wo­łać aler­gię; uczu­lić


Źródła:

SJP.pl

Zalesiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zalesianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­le­siać.


Za­le­sia­nie – pro­ces wpro­wa­dza­nia lasu na po­wierzch­nie inne niż leśne, na przy­kład na nie­u­żyt­ki po­rol­ne, wydmy, bagna, tor­fo­wi­ska oraz po­wierzch­nie zde­gra­do­wa­ne dzia­łal­no­ścią czło­wie­ka (hałdy ko­pal­nia­ne, od­kryw­ki) w celu przy­wró­ce­nia im na­tu­ral­nych wa­run­ków pa­nu­ją­cych w kom­plek­sie bio­e­ko­lo­gicz­nym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zalesiać

sa­dzić na ja­kimś te­re­nie las


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­le­sić)

 (1.1) o ja­kimś ob­sza­rze: sa­dzić na nim las


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalesice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zalesie

daw­niej:
1. miej­sce za lasem;
2. za­gaj­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zalesienie

po­sa­dzić na ja­kimś te­re­nie las


Źródła:

SJP.pl

Zalesieniowy

przy­miot­nik od: za­le­sie­nie


Źródła:

SJP.pl

Zalesiony

po­ro­śnię­ty lasem


przy­miot­nik

 (1.1) po­ro­śnię­ty lasem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalesić

po­sa­dzić na ja­kimś te­re­nie las


Źródła:

SJP.pl

Zaleski

→ Za­le­sie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Zalesie

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaleszany

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zaleszański

przy­miot­nik od: Za­le­sza­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaleszczotek

ja­do­wi­ty sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków, po­dob­ny do skor­pio­na; kle­szczo­tek


Źródła:

SJP.pl

Zaleszczotki

ja­do­wi­ty sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków, po­dob­ny do skor­pio­na; kle­szczo­tek


Za­le­szczot­ki (Pse­u­do­scor­pio­nes) – rząd dra­pież­nych pa­ję­cza­ków, obej­mu­ją­cy zwie­rzę­ta bar­dzo małe (prze­waż­nie od 2 do 8 mm dłu­go­ści), za­miesz­ku­ją­ce prze­de wszyst­kim stre­fy tro­pi­kal­ne, ale spo­ty­ka­ne też w in­nych stre­fach kli­ma­tycz­nych. Żyją pod ka­mie­nia­mi, w ściół­ce, w stre­fie od­pły­wu, w sta­rych ulach oraz w sta­rych księ­go­zbio­rach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaleszczycki

→ Za­le­szczy­ki


Patrz:Zaleszczyki

Źródła:

SJP.pl

Zaleszczyki

mia­sto na Ukra­i­nie


Za­le­szczy­ki ( Заліщики, "Za­li­szczy­ky") – mia­sto w re­jo­nie czort­kow­skim, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim na Ukra­i­nie. Hi­sto­rycz­nie leży na Po­do­lu, bli­sko gra­ni­cy z Rusią Czer­wo­ną.

Od 1940 do 17 lipca 2020 mia­sto było sie­dzi­bą re­jo­nu za­le­szczyc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaleta

1. po­zy­tyw­na cecha czy­je­goś cha­rak­te­ru; atut, przy­miot;
2. po­zy­tyw­na war­tość ja­kie­goś wy­ro­bu; funk­cjo­nal­ność, po­ży­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­dat­nia cecha cha­rak­te­ru

 (1.2) cecha pod­wyż­sza­ją­ca war­tość przed­mio­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalew

teren sztucz­nie za­la­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­kon­tro­lo­wa­ny, bar­dzo duży na­pływ czego

 (1.2) hy­drol. za­to­ka o wą­skim wy­lo­cie, od­dzie­lo­na od morza mie­rze­ją

 (1.3) sztucz­ny akwen

 (1.4) geol. ob­szar za­la­ny przez wodę

 (1.5) hy­drol. prze­do­sta­wa­nie się ma­so­wej ilo­ści wody na ląd na­tu­ral­nie lub w spo­sób sztucz­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: za­le­wa


Zalew – płyt­ki akwen, który od morza lub oce­a­nu od­dzie­la mie­rze­ja lub wyspy. Zalew zaz­wy­czaj za­si­la­ny jest wo­da­mi rzecz­ny­mi, ale w cza­sie sztor­mów rów­nież przez wodę mor­ską. Za­le­wy są za­li­cza­ne do wód przej­ścio­wych mię­dzy wo­da­mi śród­lą­do­wy­mi a mor­ski­mi. Bał­tyc­kie za­le­wy są ro­dza­jem lagun o wo­dach sto­ją­cych bez­pły­wo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zalewa

rozt­wór wodny cukru, soli ku­chen­nej, octu słu­żą­cy do przet­wo­rów ; także wywar ści­na­ją­cy się w ga­la­re­tę, uży­wa­ny do za­le­wa­nia po­traw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. rozt­wór do kon­ser­wo­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych

 (1.2) kulin. rozt­wór od­sta­wio­ny do ścię­cia się w ga­la­re­tę

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3 os. lp. ter. od: za­le­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalewajka

zupa kar­to­fla­na za­le­wa­na żurem, śmie­ta­ną lub mle­kiem; zupa kar­to­fla­na z ka­pu­stą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa kar­to­fla­na za­le­wa­na żurem oraz śmie­ta­ną lub mle­kiem;

 (1.2) kulin. zupa kar­to­fla­na z ka­pu­stą


Zo­bacz też: czar­na za­le­waj­ka.

Za­le­waj­ka – tra­dy­cyj­na zupa wiej­ska, któ­rej pod­sta­wę sta­no­wią po­kro­jo­ne w kost­kę i ugo­to­wa­ne ziem­nia­ki, za­la­ne (stąd nazwa) przy­go­to­wa­nym osob­no czy­stym żurem z zak­wa­su chle­bo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zalewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­le­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zalewać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zalać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od |zalać. (przy­kry­wać coś pły­nem)

 (1.2) nie­do­ko­na­ny od |zalać. (lejąc wy­peł­niać coś)

 (1.3) przen. nie­do­ko­na­ny od |zalać. (po­ja­wiać się w wiel­kiej ilo­ści)

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) przen. pot. opo­wia­da­jąc, zmy­ślać coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­le­wać się (dk. zalać się)

 (3.1) nie­do­ko­na­ny od |zalać się. (wy­le­wać coś na sie­bie)

 (3.2) nie­do­ko­na­ny od |zalać się. (upi­jać się)


Źródła:

Wiktionary

Zalewianin

miesz­ka­niec Za­le­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zalewianka

miesz­kan­ka Za­le­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zalewik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zalew


Źródła:

Wiktionary

Zalewisko

1. teren za­la­ny przez wodę;
2. teren pod­mo­kły, ba­gni­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) teren za­la­ny wodą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalewka

Za­lew­ka – me­to­da ko­ry­go­wa­nia błę­dów pa­so­wa­nia pow­sta­ją­cych pod­czas druku. Jeśli dwa obiek­ty są dru­ko­wa­ne na róż­nych ze­spo­łach ma­szy­ny dru­kar­skiej i mają ści­śle przy­le­gać do sie­bie, wów­czas ist­nie­je nie­bez­pie­czeń­stwo, że na sku­tek błę­dów w pa­so­wa­niu po­ja­wi się mię­dzy nimi prze­strzeń (np. bę­dzie wi­docz­ny biały pa­pier, na któ­rym wy­ko­ny­wa­ny jest druk). Aby temu za­po­biec obiek­ty po­więk­sza się o 0,3-1 punkt ty­po­gra­ficz­ny. Pow­sta­je wów­czas wspól­ny ob­szar, co jest prak­tycz­nie nie­do­strze­gal­ne dla oka.


Źródła:

Wikipedia

Zalewny

pod­le­ga­ją­cy za­le­wom; za­le­wo­wy, za­le­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zalewo

rozt­wór wodny cukru, soli ku­chen­nej, octu słu­żą­cy do przet­wo­rów ; także wywar ści­na­ją­cy się w ga­la­re­tę, uży­wa­ny do za­le­wa­nia po­traw


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Za­le­wo (daw­niej "Zeł­wałd", Sa­al­feld i. Ost­pre­us­sen) – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, po­ło­żo­ne nad je­zio­rem Ewin­gi na Po­je­zie­rzu Iław­skim, w bli­skim są­siedzt­wie Pu­szczy Pru­skiej. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Za­le­wo.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Za­le­wo li­czy­ło 2026 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zalewowy

przy­miot­nik od: zalew


przy­miot­nik

 (1.1) hy­drol. do­ty­czą­cy za­le­wu

 (1.2) hy­drol. pod­le­ga­ją­cy za­le­wa­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalewski

→ Za­le­wo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Zalewo

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaleśkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaleśny

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaleźć

1. leząc, wspi­na­jąc się, idąc wolno do­trzeć do­kądś;
2. za­su­nąć się na coś lub pod coś; po­kryć coś prze­mie­szcza­jąc się


Źródła:

SJP.pl

Zależenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­le­żeć.


Źródła:

Wiktionary

Zależeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) być uwa­run­ko­wa­nym

 (1.2) po­trze­bo­wać, pra­gnąć

 (1.3) zmie­niać się wraz ze zmia­ną in­ne­go czyn­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Zależnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w za­leż­no­ści od cze­goś lub kogoś


Źródła:

Wiktionary

Zależnościowy

→ za­leż­ność


Patrz:zależność

Źródła:

SJP.pl

Zależność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uza­leż­nie­nie, bycie za­leż­nym, nie­sa­mo­dziel­nym

 (1.2) zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na tym, że jedna rzecz wa­run­ku­je, de­cy­du­je o innej

 (1.3) in­form. do­dat­ko­wa bi­blio­te­ka, pro­gram bądź skrypt, od któ­re­go za­leż­ny jest inny pro­gram

 (1.4) in­form. me­try­ka kodu wska­zu­ją­ca sto­pień po­wią­za­nia da­ne­go mo­du­łu z in­ny­mi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zależny

1. wyz­na­czo­ny, okre­ślo­ny przez coś;
2. pod­po­rząd­ko­wa­ny komuś lub cze­muś, po­zo­sta­ją­cy pod czy­jąś wła­dzą; nie­sa­mo­dziel­ny


przy­miot­nik

 (1.1) o zna­cze­niu, war­to­ści, in­ten­syw­ność, pa­ra­me­trach, lub prze­bie­gu zmie­nia­ją­cych się wraz ze zmia­ną in­ne­go czyn­ni­ka

 (1.2) wy­stę­pu­ją­cy pod pew­ny­mi wa­run­ka­mi

 (1.3) pod czy­jąś wła­dzą lub dużym wpły­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zali

par­ty­ku­ła uży­wa­na w zda­niach py­taj­nych; czy


par­ty­ku­ła

 (1.1) książk. czy, czyż


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaliby

po­łą­cze­nie par­ty­ku­ły "zali" z cząst­ką "-by"


Źródła:

SJP.pl

Zalicytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­li­cy­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaliczalność

→ za­li­czal­ny


Patrz:zaliczalny

Źródła:

SJP.pl

Zaliczalny

speł­nia­ją­cy wa­run­ki poz­wa­la­ją­ce na przy­łą­cze­nie do ja­kiejś grupy, ka­te­go­rii itp.


Źródła:

SJP.pl

Zaliczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­li­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zaliczać

1. uz­na­wać coś za wy­ko­na­ne po­praw­nie;
2. zda­wać eg­za­mi­ny


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uj­mo­wać do pew­ne­go zbio­ru, zbio­ro­wo­ści

 (1.2) uz­na­wać wy­peł­nie­nie pew­nych zo­bo­wią­zań

 (1.3) pot. zda­wać eg­za­min, spraw­dzian lub test

 (1.4) pot. wy­ko­ny­wać coś

 (1.5) pot. od­by­wać prze­lot­ny sto­su­nek sek­su­al­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­li­czać się

 (2.1) uj­mo­wać sa­me­go sie­bie do pew­nej grupy, zbio­ro­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaliczenie

1. uznać coś za wy­ko­na­ne po­praw­nie;
2. zdać eg­za­min


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­li­czyć.

 (1.2) wpis w in­dek­sie pot­wier­dza­ją­cy że stu­dent opa­no­wał ma­te­riał zajęć

 (1.3) eg­za­min po któ­rym uzy­sku­je się za­li­cze­nie (1.2)


Za­li­cze­nie – pol­ski, czar­no biały, te­le­wi­zyj­ny film krót­ko­me­tra­żo­wy, utrzy­ma­ny w to­na­cji ka­me­ral­nej z 1968 roku, w re­ży­se­rii Krzysz­to­fa Za­nus­sie­go, zre­a­li­zo­wa­ny przez Ze­spół Fil­mo­wy „Tor”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaliczeniowy

przy­miot­nik od: za­li­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaliczka

kwota pie­nięż­na przyj­mo­wa­na przez sprze­da­ją­ce­go jako wyraz chęci za­ku­pu i zaz­wy­czaj wli­cza­na póź­niej w płat­ność osta­tecz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. część na­leż­no­ści wpła­ca­na lub wy­pła­ca­na z góry na po­czet tej na­leż­no­ści, zwra­ca­na w przy­pad­ku nie­wy­wią­za­nia się z umowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaliczkować

wpła­cać (wpła­cić) lub wy­pła­cać (wy­pła­cić) za­licz­kę


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wpła­cać albo wy­pła­cać za­licz­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaliczkowy

przy­miot­nik od: za­licz­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­licz­ką; bę­dą­cy za­licz­ką; udzie­la­ją­cy za­li­czek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaliczyć

1. uznać coś za wy­ko­na­ne po­praw­nie;
2. zdać eg­za­min


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­li­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­li­czać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalinkować

w in­for­ma­ty­ce: umie­ścić link, oz­na­czyć lin­kiem; zlin­ko­wać, pod­lin­ko­wać, do­lin­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zalipianin

miesz­ka­niec Za­li­pia


Źródła:

SJP.pl

Zalipianka

miesz­kan­ka Za­li­pia


Źródła:

SJP.pl

Zalipiański

→ Za­li­pie; za­lip­ski


Źródła:

SJP.pl

Zalipie

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zalipski

→ Za­li­pie; za­li­piań­ski


Źródła:

SJP.pl

Zalitawia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. po­tocz­na nazwa wę­gier­skiej czę­ści Au­stro-Wę­gier;


Źródła:

Wiktionary

Zalitawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Za­li­ta­wią, do­ty­czą­cy Za­li­ta­wii


Źródła:

Wiktionary

Zaliwski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zalizać

1. po­li­zać wie­lo­krot­nie i in­ten­syw­nie;
2. ucze­sać włosy tak, aby przy­le­ga­ły do skóry; przy­li­zać;
3. liżąc, wy­gła­dzić; wy­li­zać


Źródła:

SJP.pl

Zalizywać

1. lizać wie­lo­krot­nie i in­ten­syw­nie;
2. cze­sać włosy tak, aby przy­le­ga­ły do skóry; przy­li­zy­wać;
3. liżąc, wy­gła­dzać; wy­li­zy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaliż

par­ty­ku­ła "zali" wzmoc­nio­na par­ty­ku­łą "-ż"


Źródła:

SJP.pl

Zaliżby

"zaliż" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Zalka

w gwa­rze stu­denc­kiej: za­li­cze­nie przed­mio­tu


Źródła:

SJP.pl

Zalodzenie

za­mie­nić w lód, po­kryć lodem; zlo­dzić, zlo­do­wa­cić


Źródła:

SJP.pl

Zalodzić

za­mie­nić w lód, po­kryć lodem; zlo­dzić, zlo­do­wa­cić


Źródła:

SJP.pl

Zalodzony

po­kry­ty lodem


przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty lodem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­lo­dzić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalogowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­lo­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zalogować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|lo­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zalogowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­lo­go­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zalot

w ze­gar­mi­strzo­stwie: krót­kotr­wa­łe uwol­nie­nie me­cha­niz­mu bicia bez wzbu­dze­nia źró­dła dźwię­ku


Źródła:

SJP.pl

Zalotka

1. ro­dzaj ważki z ro­dzi­ny waż­ko­wa­tych;
2. przy­rząd do mo­de­lo­wa­nia rzęs


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. przy­rząd kos­me­tycz­ny słu­żą­cy do pod­krę­ca­nia rzęs, kształ­tem po­dob­ny do ma­łych no­ży­czek, które za­miast ostrz mają za­ci­ska­ną na rzę­sach koń­ców­kę;

 (1.2) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­u­corr­hi­nia|ref=tak., ro­dzaj owa­dów waż­ko­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zalotnica

ko­kiet­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ko­kie­tu­ją­ca męż­czyzn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalotnie

przy­słó­wek

 (1.1) uwo­dzą­co, uwo­dzi­ciel­sko


Źródła:

Wiktionary

Zalotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­lot­nie


Źródła:

SJP.pl

Zalotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­lot­ny


Źródła:

SJP.pl

Zalotnik

męż­czyz­na sta­ra­ją­cy się o wzglę­dy lub rękę ko­bie­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. męż­czyz­na za­bie­ga­ją­cy o wzglę­dy dru­giej osoby, sta­ra­ją­cy się o jej rękę

 (1.2) daw. męż­czyz­na za­lot­ny, uwo­dzi­ciel­ski, sta­ra­ją­cy się po­do­bać innym oso­bom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalotniś

zdrob­nie­nie od: za­lot­nik


Źródła:

SJP.pl

Zalotny

1. sta­ra­ją­cy się przy­po­do­bać uwo­dzi­ciel­skim za­cho­wa­niem, ubio­rem; ko­kie­te­ryj­ny, ku­si­ciel­ski, fi­lu­ter­ny;
2. świad­czą­cy o czy­imś uwo­dzi­ciel­skim za­cho­wa­niu, ubio­rze


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­chę­ca do za­lo­tów, uwo­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaloty

prze­sta­rza­łe: za­bie­gi ma­ją­ce na celu po­zy­ska­nie wzglę­dów osoby płci od­mien­nej, sta­ra­nia o czy­jąś rękę; umiz­gi, umizg (daw­niej), flirt, kon­ku­ry, amory, za­le­can­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sta­ra­nia o czy­jeś wzglę­dy lub o czy­jąś rękę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalterowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zal­te­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zalterować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. zmart­wić


Źródła:

Wiktionary

Zaludniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­lud­nić)

 (1.1) o lu­dziach: zaj­mo­wać dany ob­szar

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­lud­niać się (dk. za­lud­nić się)

 (2.1) sta­wać się za­miesz­ka­łym przez ludzi


Źródła:

Wiktionary

Zaludnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­pu­la­cja

 (1.2) daw. de­por­ta­cja


Źródła:

Wiktionary

Zaludniony

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy lud­ność


Źródła:

Wiktionary

Zaludnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­lud­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­lud­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­lud­nić się (ndk. za­lud­niać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­lud­niać się.


Źródła:

Wiktionary

Zalukać

po­tocz­nie: zaj­rzeć, za­gląd­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zalycki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. wy­po­min­ki za zmar­łych


Źródła:

Wiktionary

Zaląc

umiej­sco­wić się w czymś (np. o pa­so­ży­tach)


Źródła:

SJP.pl

Zalążek

1. żeń­ski ele­ment rozm­na­ża­nia się ro­ślin na­sien­nych, z któ­re­go po za­płod­nie­niu roz­wi­ja się na­sie­nie
2. po­czą­tek cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wśród ro­ślin na­sien­nych: żeń­ski na­rząd rozm­na­ża­nia się;

 (1.2) przen. po­czą­tek


Za­lą­żek – żeń­ski organ rozm­na­ża­nia wy­stę­pu­ją­cy u ro­ślin na­sien­nych, w któ­rym roz­wi­ja się ko­mór­ka ja­jo­wa i po jej za­płod­nie­niu – za­ro­dek. Z za­ląż­ka pow­sta­je na­sio­no.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zalążkowy

przy­miot­nik od: za­lą­żek


Źródła:

SJP.pl

Zalążnia

dolna, zwy­kle roz­sze­rzo­na część słup­ka kwia­to­we­go, za­wie­ra­ją­ca jeden lub wiele za­ląż­ków, z któ­re­go w wy­ni­ku za­płod­nie­nia pow­sta­je na­sie­nie (na­sio­na)


Za­ląż­nia ("ova­rium") – roz­sze­rzo­na, dolna część słup­ka kwia­to­we­go ("pi­stil­lum") u ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Pow­sta­je w wy­ni­ku zro­śnię­cia jed­ne­go lub wię­cej owo­co­list­ków, two­rzą­cych ścia­ny ko­mo­ry za­ląż­nio­wej. Za­ląż­nia w słup­ku zbu­do­wa­nym z jed­ne­go owo­co­list­ka jest za­wsze jed­no­ko­mo­ro­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zalęgnięty

za­lę­gły, za­lę­żo­ny;
1. taki, który się za­lę­gnął
2. za­płod­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zalęgły

za­lę­gnię­ty, za­lę­żo­ny;
1. taki, który się za­lągł
2. za­płod­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zalęknienie

stan kogoś, kto się prze­stra­szył, jest onie­śmie­lo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zalękniony

taki, który się za­ląkł (prze­stra­szył); świad­czą­cy o czy­imś prze­stra­chu; za­lę­knię­ty, za­lę­kły


Źródła:

SJP.pl

Zalęknięty

taki, który się za­ląkł (prze­stra­szył); świad­czą­cy o czy­imś prze­stra­chu; za­lę­knio­ny, za­lę­kły


Źródła:

SJP.pl

Zalękły

taki, który się za­ląkł (prze­stra­szył); świad­czą­cy o czy­imś prze­stra­chu; za­lę­knię­ty, za­lę­knio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zalęszczyca

za­lę­szczy­ca kóz­ko­wa­ta - ga­tu­nek chrzą­szcza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. chrząszcz z ro­dzi­ny za­lę­szczy­co­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Oe­de­me­ri­dae|ref=tak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zalęszczycowate

o ce­chach za­lę­szczy­co­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Za­lę­szczy­co­wa­te (Oe­de­me­ri­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych, in­fra­rzę­du Cu­cu­ji­for­mia i na­dro­dzi­ny czar­nu­chów. Liczy ponad 1500 opi­sa­nych ga­tun­ków. Owady do­ro­słe są pył­ko­żer­ne. Larwy więk­szo­ści ga­tun­ków są sa­prok­sy­lo­fa­gicz­ne, czę­sto zwią­za­ne z drew­nem za­wil­go­co­nym i mocno prze­grzy­bia­łym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zalęszczycowaty

o ce­chach za­lę­szczy­co­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Zalężony

za­lę­gnię­ty, za­lę­gły;
1. taki, który się za­lągł
2. za­płod­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zam.

1. skrót od: za­miesz­ka­ły;
2. skrót od: za­miast


skrót

 (1.1) = za­miesz­ka­ły, za­miesz­ka­ła

 (1.2) = za­męż­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zama

sta­ro­żyt­ne mia­sto w pół­noc­nej Afry­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamach

1. szyb­ki, ener­gicz­ny ruch, szyb­kie mach­nię­cie;
2. dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu wy­stą­pie­nie prze­ciw­ko komuś lub cze­muś, za­bój­stwo, ode­bra­nie komuś ma­jąt­ku, praw itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tar­gnię­cie się na czy­jąś włas­ność lub czy­jeś życie

 (1.2) szyb­kie mach­nię­cie, ener­gicz­ny ruch zaz­wy­czaj ręką


Za­mach – dzia­ła­nie prze­stęp­cze ma­ją­ce na celu po­zba­wie­nie kogoś np. życia, ma­jąt­ku lub praw.

Ro­dza­jem za­ma­chu jest za­mach ter­ro­ry­stycz­ny, który jest jed­nym z głów­nych ele­men­tów walki sto­so­wa­nych przez or­ga­ni­za­cje ter­ro­ry­stycz­ne dla osią­gnię­cia w spo­sób niez­god­ny z pra­wem celów po­li­tycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamachnąć

1. wy­ko­nać szyb­ki ruch czymś; mach­nąć, za­mach­nąć się;
2. za­mach­nąć się -
a) wy­ko­nać szyb­ki ruch czymś; mach­nąć, za­mach­nąć;
b) wziąć udział w zor­ga­ni­zo­wa­nej akcji ma­ją­cej za za­da­nie za­bi­cie kogoś;
c) za­cząć dzia­łać w spo­sób ma­ją­cy na celu um­niej­sze­nie sta­tu­su cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zamachowczyni

ko­bie­ta, która do­ko­na­ła za­ma­chu


Źródła:

SJP.pl

Zamachowiec

czło­wiek, który do­ko­nał za­ma­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. osoba do­ko­nu­ją­ca za­ma­chu


Za­ma­cho­wiec (ang. tytuł "The Con­trac­tor") – film akcji w re­ży­se­rii Jo­se­fa Rus­na­ka. Sce­na­riusz opra­co­wa­li Jos­hua Mi­cha­el Stern i Ro­bert Fo­ster. Ogól­noś­wia­to­wa pre­mie­ra od­by­ła się 10 lipca 2007 roku na plat­for­mie DVD.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamachowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zamachowy

przy­miot­nik od: za­mach


Źródła:

SJP.pl

Zamaczać

spra­wić, spra­wiać, że coś staje się mokre (np. przez po­la­nie)


Źródła:

SJP.pl

Zamagurze

nie­du­ży su­bre­gion ge­o­gra­ficz­ny na pół­no­cy Po­gó­rza Spi­skie­go; Za­ma­gu­rze Spi­skie


Za­ma­gu­rze, albo Za­ma­gu­rze Spi­skie (słow. "Za­ma­gu­rie") – nie­wiel­ki su­bre­gion ge­o­gra­ficz­ny w pół­noc­nej czę­ści Po­gó­rza Spi­skie­go i et­no­gra­ficz­ny w pół­noc­nej czę­ści Spi­sza. Prze­dzie­lo­ny jest gra­ni­cą pol­sko-sło­wac­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamahoń

afry­kań­ska od­mia­na ma­ho­niu


Źródła:

SJP.pl

Zamailować

[czy­taj: za­mej­lo­wać] po­tocz­nie: wy­słać e-maila; zae-ma­i­lo­wać, za­mej­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zamajaczyć

uka­zać się nie­wy­raź­nie


Źródła:

SJP.pl

Zamakać

na­sią­kać wodą, wil­go­cią; wil­got­nieć; mo­czyć się


Źródła:

SJP.pl

Zamalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ma­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zamalowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ma­lo­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zamanewrować

1. wy­ko­nać ma­newr, ruch słu­żą­cy za­ję­ciu za­pla­no­wa­nej po­zy­cji; prze­ma­ne­wro­wać;
2. zręcz­nie po­kie­ro­wać jakąś spra­wą


Źródła:

SJP.pl

Zamanipulowywać

rzad­ko:
1. wy­ko­ny­wać czyn­ność ma­ni­pu­la­cyj­ną, po­le­ga­ją­ca na ru­chach pal­ców, rąk;
2. wy­ko­ny­wać ma­newr, ruch, po­su­nię­cie


Źródła:

SJP.pl

Zamarkowany

upo­zo­ro­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zamarnik

owad z ro­dzi­ny gą­sie­nicz­ni­ków, któ­re­go larwy pa­so­ży­tu­ją w ciele niek­tó­rych chrzą­szczy


Źródła:

SJP.pl

Zamarski

naz­wi­sko


Za­mar­ski (cz. Zámrsk, niem. Za­marsk) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Haż­lach, w gra­ni­cach hi­sto­rycz­ne­go re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go, ge­o­gra­ficz­nie zaś na Po­gó­rzu Ślą­skim. Na ob­sza­rze 864,22 ha za­miesz­ka­na jest przez 1404 miesz­kań­ców (2018), co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 162,5 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamartwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mart­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zamartwica

ostre za­bu­rze­nie od­dy­cha­nia; as­fik­sja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan znacz­ne­go nie­dot­le­nie­nia or­ga­niz­mu pro­wa­dzą­cy do utra­ty świa­do­mo­ści lub śmier­ci;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamarynować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ma­ry­no­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ma­ry­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zamarzalnia

[czy­taj: zamar-zal­nia] po­mie­szcze­nie umoż­li­wia­ją­ce zam­ra­ża­nie ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych i prze­cho­wy­wa­nie ich w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze; zam­ra­żar­nia, zam­ra­żal­nia


Źródła:

SJP.pl

Zamarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ma­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zamarzać

1. do­pro­wa­dzać kogoś do stanu wy­cień­cze­nia lub do śmier­ci po­przez gło­dze­nie lub złe odży­wia­nie;
2. za­bi­jać za po­mo­cą go­rą­ce­go po­wie­trza lub pary pocz­war­ki jed­wab­ni­ka


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­marz­nąć)

 (1.1) fiz. prze­cho­dzić ze stanu cie­kłe­go w stan stały

 (1.2) po­kry­wać się lodem

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­mo­rzyć)

 (2.1) rzad. mo­rzyć gło­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamarzniynty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­marz­nię­ty


Źródła:

Wiktionary

Zamarznięty

[czy­taj: zamar-znię­ty] taki, który za­marz­nął (za­marzł); za­marz­ły, za­marź­nię­ty


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­kry­wa lód

 (1.2) sztyw­ny lub mart­wy od mrozu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamarznąć

[czy­taj: zamar-znąć]
1. za­mie­nić się w lód
2. um­rzeć wsku­tek dzia­ła­nia mrozu


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. za­ma­rzać)

 (1.1) fiz. przejść ze stanu cie­kłe­go w stan stały

 (1.2) po­kryć się lodem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamarzły

[czy­taj: zamar-zły] taki, który za­marzł (za­marz­nął); za­marz­nię­ty, za­marź­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zamarły

taki, który za­marł


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­trzy­mał się w bez­ru­chu

 (1.2) taki, w któ­rym nie ma zwy­kłe­go ruchu i nie ma zwy­kle obec­nych tu ludzi

 (1.3) taki, który prze­stał dzia­łać we wła­ści­wy sobie spo­sób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamarźnięty

taki, który za­marz­nął (za­marzł); za­marz­ły, za­marz­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zamaskowany

unie­moż­li­wia­ją­cy roz­poz­na­nie, np. za­ma­sko­wa­ny ban­dy­ta


Źródła:

SJP.pl

Zamaszystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­ma­szy­sty


Źródła:

SJP.pl

Zamaszysty

1. po­ru­sza­ją­cy się ener­gicz­nie;
2. wy­ko­ny­wa­ny bar­dzo ener­gicz­nie, z roz­ma­chem


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy ener­gicz­nym

 (1.2) wy­ko­ny­wa­ny w spo­sób ener­gicz­ny

 (1.3) odz­na­cza­ją­cy się swo­bo­dą i wiel­ko­ścią

 (1.4) bar­dzo luźny, nie­przy­le­ga­ją­cy do ciała


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamaszyście

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ener­gicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Zamaszyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­ma­szy­ście


Źródła:

SJP.pl

Zamatowywać

czy­nić coś ma­to­wym, nie­przez­ro­czy­stym


Źródła:

SJP.pl

Zamawiacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto coś za­ma­wia

 (1.2) gwara. zna­chor


Źródła:

Wiktionary

Zamawiaczka

→ za­ma­wiacz


Patrz:zamawiacz

Źródła:

SJP.pl

Zamawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ma­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zamawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mó­wić)

 (1.1) zob. za­mó­wić. (np. usłu­gę)

 (1.2) zob. za­mó­wić. (cho­ro­bę)


Źródła:

Wiktionary

Zamazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ma­zać.


Źródła:

Wiktionary

Zamazany

1. nie­wy­raź­ny, nie­o­stry;
2. po­tocz­nie: za­pła­ka­ny


Źródła:

SJP.pl

Zamazywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ma­zy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zambezi

1. rzeka w Afry­ce;
2. mia­sto w Zam­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej czę­ści Afry­ki;


Zam­be­zi (port. "Rio Zam­be­ze") – rzeka w po­łud­nio­wej czę­ści Afry­ki, prze­pły­wa­ją­ca przez Zam­bię, An­go­lę i Mo­zam­bik.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zambezyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Zam­be­zi, do­ty­czą­cy Zam­be­zi


Źródła:

Wiktionary

Zambia

pań­stwo w Afry­ce (do roku 1964 Ro­dez­ja Pół­noc­na); Re­pu­bli­ka Zam­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. jedno z państw w Afry­ce;


Zam­bia, ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Zam­bii ( Re­pu­blic of Zam­bia) – pań­stwo śród­lą­do­we w po­łud­nio­wej Afry­ce. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 752 618 km², a za­miesz­ka­ne jest przez 20 799 116 osób (szac. 2024).

Kraj po­ło­żo­ny jest w więk­szej czę­ści na pła­sko­wy­żu wzno­szą­cym się 900–1500 m n.p.m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zambijczyk

oby­wa­tel Zam­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Zam­bii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zambijka

oby­wa­tel­ka Zam­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Zam­bii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zambijski

→ Zam­bia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Zam­bii, pań­stwa w Afry­ce


Patrz:Zambia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zambo

mie­sza­niec rasy żół­tej i czar­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. dziec­ko po­cho­dzą­ce od ro­dzi­ców rasy czar­nej i żół­tej;


Zambo ( lobo; rów­nież pe­jo­ra­tyw­nie sambo) – okre­śle­nie osoby po­cho­dzą­cej od przod­ków na­le­żą­cych do rasy czar­nej i in­nych ras (szcze­gól­nie lud­no­ści tu­byl­czej, np. In­dian).

Słowo to jest praw­do­po­dob­nie po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, być może od kon­gij­skie­go "nzam­bu" – „małpa”. W an­giel­skim okre­śle­nie "sambo" uz­na­wa­ne jest za rów­nie lub bar­dziej obraź­li­we niż "nig­ger", wsku­tek czego w Sta­nach Zjed­no­czo­nych wpro­wa­dza­no prze­pi­sy za­ka­zu­ją­ce uży­wa­nia go w miej­scach pu­blicz­nych (np. w re­sta­u­ra­cjach).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zambrowianin

miesz­ka­niec Zam­bro­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Zam­bro­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Zam­bro­wa, uro­dzo­na w Zam­bro­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zambrowianka

miesz­kan­ka Zam­bro­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Zam­bro­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Zam­bro­wa, uro­dzo­na w Zam­bro­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zambrowski

→ Zam­brów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Zam­bro­wa, zwią­za­ny z Zam­bro­wem


Patrz:Zambrów

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zambrzyce

Zam­brzy­ce (nazwa obocz­na: Ko­lo­nia Wólka Brze­ziń­ska) – ko­lo­nia wsi Wólka Brze­ziń­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo.


Źródła:

Wikipedia

Zambrzycki

naz­wi­sko


Zam­brzyc­ki (forma żeń­ska: Zam­brzyc­ka; licz­ba mnoga: Zam­brzyc­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1603 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych opar­ty da­nych licz­ba jest 1677.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zambrzyniec

Zam­brzy­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Zem­brzy­niec" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ka­mie­niec­kim ziemi nur­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zambrów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Zam­brów () – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, nad rzeką Ja­błon­ką, sie­dzi­ba po­wia­tu zam­brow­skie­go. Zam­brów leży na hi­sto­rycz­nym Ma­zo­wszu, na tra­sie War­sza­wa – Bia­ły­stok.

Mia­sto kró­lew­skie Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zamczysko

1. zgru­bie­nie od: zamek; duży, po­tęż­ny zamek;
2. teren, na któ­rym nieg­dyś stał zamek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: zamek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zameczek

zdrob­nie­nie od: zamek (urzą­dze­nie do za­my­ka­nia)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zamek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zameczeć

o owcy, kozie: wydać głos


Źródła:

SJP.pl

Zamejlować

po­tocz­nie: wy­słać e-maila; za­ma­i­lo­wać, zae-ma­i­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zamek

1. urzą­dze­nie do za­my­ka­nia i ot­wie­ra­nia drzwi, wa­li­zek, sej­fów itp.;
2. suwak, ekler;
3. urzą­dze­nie bę­dą­ce ele­men­tem broni pal­nej, słu­żą­ce do za­ry­glo­wa­nia ko­mo­ry na­bo­jo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. bud. bu­dy­nek wa­row­ny;

 (1.2) techn. me­cha­nizm za­my­ka­ją­cy drzwi, szu­fla­dy;

 (1.3) kraw. za­pię­cie gar­de­ro­by, zob. zamek bły­ska­wicz­ny..

 (1.4) wojsk. ele­ment skła­do­wy broni pal­nej;

 (1.5) sport. w ho­ke­ju: zam­knię­cie prze­ciw­ni­ka w ter­cji, gdy dru­ży­na ata­ku­ją­ca roz­gry­wa krą­żek w ter­cji prze­ciw­ni­ka nie poz­wa­la­jąc mu wyjść poza nie­bie­ską linię

 (1.6) środ. za­kład pe­ni­ten­cjar­ny lub jego wy­dzie­lo­na część o za­o­strzo­nym ry­go­rze

 (1.7) techn. sto­mat. nie­wiel­ki ele­ment apa­ra­tu or­to­don­tycz­ne­go przy­kle­jo­ny do zęba, który umoż­li­wia przy­mo­co­wa­nie łuku apa­ra­tu


Zo­bacz też: Zamek w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Zamek – ze­spół ele­men­tów wa­row­nych i bu­dyn­ków miesz­kal­nych po­wią­za­nych w zam­knię­ty obwód obron­ny, pow­sta­ły w ustro­ju fe­u­dal­nym jako oś­ro­dek wła­dzy ksią­żę­cej, sie­dzi­ba moż­no­wład­cy, sie­dzi­ba ry­ce­rza lub pla­ców­ka mi­li­tar­na. Za­sad­ni­czą cechę ta­kie­go ze­spo­łu sta­no­wi zam­knię­ty obwód obron­ny, po­cząt­ko­wo w po­sta­ci wałów lub kon­struk­cji drew­nia­no-ziem­nej, a w na­stęp­nych okre­sach mu­ro­wa­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zameldowany

taki, który się gdzieś za­mel­do­wał na pobyt stały lub cza­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Zameldować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|mel­do­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny za­mel­do­wać się

 (2.1) do­ko­na­ny od|mel­do­wać się.


Źródła:

Wiktionary

Zameldowywać

1. za­po­wia­dać czy­jeś przy­by­cie;
2. za­pi­sy­wać kogoś do ksiąg ewi­den­cji lud­no­ści lub do książ­ki mel­dun­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Zamelinować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) ukryć się na me­li­nie

 (1.2) gwara. więz. scho­wać


Źródła:

Wiktionary

Zamenhof

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zamerdanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) o psie po­ru­sze­nie ogo­nem


Źródła:

Wiktionary

Zamerdać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mer­dać)

 (1.1) o psie po­ma­chać ogo­nem


Źródła:

Wiktionary

Zamerykanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kult. na­rzu­ce­nie kul­tu­ry ame­ry­kań­skiej, prze­pro­wa­dze­nie ame­ry­ka­ni­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Zamerykanizować

pod­dać wpły­wom ame­ry­kań­skim, roz­sze­rzyć wpły­wy ame­ry­kań­skie, nadać cze­muś cechy ty­po­wo ame­ry­kań­skie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ame­ry­ka­ni­zo­wać)

 (1.1) kult. na­rzu­cić kul­tu­rę ame­ry­kań­ską, prze­pro­wa­dzić ame­ry­ka­ni­za­cję

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­me­ry­ka­ni­zo­wać się (ndk. ame­ry­ka­ni­zo­wać się)

 (2.1) kult. stać się Ame­ry­ka­ni­nem, na­brać cech ame­ry­kań­skich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamglenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) me­te­o­rol. ob­ni­żo­na wi­docz­ność at­mos­fe­rycz­na w za­kre­sie od 1 do 9 km;


Zam­gle­nie – za­wie­si­na mi­kro­sko­pij­nych kro­pe­lek wody lub zwil­żo­nych czą­stek hi­gro­sko­pij­nych w po­wie­trzu przy po­wierzch­ni ziemi, po­wo­du­ją­ca ob­ni­że­nie wi­dzial­no­ści (czyli od­le­gło­ści wi­dze­nia w kie­run­ku po­zio­mym z wy­so­ko­ści 1,8 m) do 10 km. Je­że­li tego ro­dza­ju za­wie­si­na ogra­ni­cza wi­dzial­ność po­ni­żej 1 km, to mó­wi­my o mgle.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zamgleniec

czer­woń­czyk zam­gle­niec - motyl z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zamglony

przy­miot­nik

 (1.1) wy­peł­nio­ny mgłą

 (1.2) przy­sło­nię­ty mgłą

 (1.3) wi­dzia­ny nie­wy­raź­nie, jak przez mgłę

 (1.4) o wzro­ku bez wy­ra­zu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zam­glić


Źródła:

Wiktionary

Zamgławić

roz­py­lić sub­stan­cję w po­sta­ci mgły


Źródła:

SJP.pl

Zamia

ro­śli­na z ro­dzi­ny sa­gow­ców; w Pol­sce ho­do­wa­na w szklar­niach lub jako ro­śli­na po­ko­jo­wa


Zamia, ma­czu­go­wiec ("Zamia") – ro­dzaj ro­ślin na­go­na­sien­nych z ro­dzi­ny za­mio­wa­tych. Obej­mu­je 79 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym cie­płym. Na pół­ku­li pół­noc­nej się­ga­ją po pół­noc­ny Mek­syk oraz Flo­ry­dę i Ge­or­gię w USA, a na po­łud­niu po Bo­li­wię i Bra­zy­lię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tylko w wy­ra­że­niu: w za­mian

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|za­mia­na.


Źródła:

Wiktionary

Zamiana

1. za­stą­pie­nie kogoś lub cze­goś kimś lub czymś innym;
2. przeksz­tał­ce­nie się w coś in­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­stą­pie­nie jed­nej rze­czy lub osoby inną

 (1.2) przej­ście z jed­nej po­sta­ci w drugą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamianka

zdrob­nie­nie od: za­mia­na


Za­mian­ka ( Заменка, "Za­mien­ka"; Заменка, "Za­mien­ka") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie stoł­pec­kim, w siel­so­wie­cie Litwa, na obrze­żach Pu­szczy Na­li­boc­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamiar

to, co ktoś pla­nu­je zro­bić


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chęć zro­bie­nia cze­goś; coś, co się za­mie­rza, pla­no­wa­ća­nu­je


Za­miar (łac. "dolus") – w pra­wie kar­nym ma­te­rial­nym ele­ment stro­ny pod­mio­to­wej prze­stęp­stwa; sy­no­nim winy umyśl­nej, tj. świa­do­me­go ukie­run­ko­wa­nia na osią­gnię­cie stanu rze­czy okre­ślo­ne­go w typie czynu za­bro­nio­ne­go. W pol­skim pra­wie sam za­miar po­peł­nie­nia prze­stęp­stwa nie jest ka­ral­ny, jed­nak obec­ność za­mia­ru de­cy­du­je o uz­na­niu prze­stęp­stwa za umyśl­ne lub nie­u­myśl­ne (art. 9 k.k.), co może mieć wpływ na wy­so­kość kary.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamiarowy

→ za­miar


Patrz:zamiar

Źródła:

SJP.pl

Zamiary

to, co ktoś pla­nu­je zro­bić


Za­mia­ry – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Kier­no­zia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamiast

przy­i­mek

 (1.1) słowo wpro­wa­dza­ją­ce za­mien­nik do słowa lub stanu wspom­nia­ne­go uprzed­nio

spój­nik

 (2.1) słowo wpro­wa­dza­ją­ce za­mien­nik do słowa lub stanu wspom­nia­ne­go uprzed­nio


Źródła:

Wiktionary

Zamiatacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik miej­ski zaj­mu­ją­cy się za­mia­ta­niem ulic, tar­go­wisk, dwor­ców


Źródła:

Wiktionary

Zamiataczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­mia­ta­niem ulic, tar­go­wisk, dwor­ców


Źródła:

Wiktionary

Zamiatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mia­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zamiatarka

Za­mia­tar­ka – zbu­do­wa­ny na pod­wo­ziu sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go ko­mu­nal­ny po­jazd spe­cjal­ny przez­na­czo­ny do oczy­szcza­nia dróg, ulic, chod­ni­ków i pasów star­to­wych ze znaj­du­ją­cych się na nich nie­czy­sto­ści (np. pył, li­ście, drob­ne od­pa­dy ko­mu­nal­ne stałe). Za­mia­tar­ka­mi na­zy­wa­ne są rów­nież mniej­sze kon­struk­cje od po­cząt­ku zbu­do­wa­ne do tego celu (za­mia­tar­ki kom­pak­to­we), przy­cze­py za­mia­ta­ją­ce (za­mia­tar­ki cią­gnio­ne) oraz małe ma­szy­ny sa­mo­jezd­ne. Pod wzglę­dem spo­so­bu dzia­ła­nia za­mia­tar­ki po­dzie­lić można na:


Źródła:

Wikipedia

Zamiatać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mieść)

 (1.1) oczy­szczać jakąś po­wierzch­nię za po­mo­cą mio­tły, szczot­ki lub in­ne­go po­dob­ne­go na­rzę­dzia

 (1.2) przen. po­ru­szać czymś, do­ty­ka­jąc ziemi


Źródła:

Wiktionary

Zamiauczeć

mia­u­knąć;
1. o kocie: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos;
2. po­tocz­nie: wydać dźwięk po­dob­ny do mia­u­knię­cia;
3. po­tocz­nie o czło­wie­ku: po­wie­dzieć coś pro­szą­co, płacz­li­wie (zwy­kle w aspek­cie nie­do­ko­na­nym - mia­u­czeć)


Źródła:

SJP.pl

Zamiechów

Za­mie­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Chło­pi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Paweł Go­łą­bek h. Gryf wziął Za­mie­chów w dzia­le po ojcu i dał po­czą­tek domom Za­mie­chow­skich i Ka­szyc­kich.

Wieś po­ło­żo­na w po­wie­cie prze­my­skim, była włas­no­ścią Wa­len­te­go Li­gow­skie­go, zo­sta­ła spu­sto­szo­na w cza­sie na­ja­zdu ta­tar­skie­go w 1672 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zamiedzić

po­kryć przed­miot po­wło­ką mie­dzia­ną; po­mie­dzio­wać


Źródła:

SJP.pl

Zamiejscowa

po­cho­dzą­cy, przy­by­ły z innej miej­sco­wo­ści; nie­tu­tej­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. miesz­kan­ka innej miej­sco­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamiejscowy

po­cho­dzą­cy, przy­by­ły z innej miej­sco­wo­ści; nie­tu­tej­szy


przy­miot­nik

 (1.1) urz. po­cho­dzą­cy z innej miej­sco­wo­ści; nie­tu­tej­szy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) urz. miesz­ka­niec innej miej­sco­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamienialność

→ za­mie­nial­ny


Patrz:zamienialny

Źródła:

SJP.pl

Zamienialny

da­ją­cy się za­mie­nić


Źródła:

SJP.pl

Zamienianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mie­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zamieniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mie­nić)

 (1.1) zo­bacz. zmie­niać

 (1.2) zo­bacz. wy­mie­niać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­mie­niać się (dk. za­mie­nić się)

 (2.1) zo­bacz. zmie­niać się


Źródła:

Wiktionary

Zamienice

Za­mie­ni­ce ( Sa­mitz) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zamienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to­po­nim, nazwa dwóch wsi w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zamienić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­mie­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­mie­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zamiennia

fi­gu­ra sty­li­stycz­na po­wią­za­na z prze­no­śnią, po­le­ga­ją­ca na za­stą­pie­niu ja­kiejś nazwy inną, po­zo­sta­ją­cą z po­przed­nią w związ­ku rze­czy­wi­stym (np. "czy­tam Mic­kie­wi­cza" za­miast "czy­tam ut­wo­ry Mic­kie­wi­cza"); me­to­ni­mia


Źródła:

SJP.pl

Zamiennie

przy­słó­wek

 (1.1) użyty za­miast cze­goś in­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Zamiennik

coś, co za­stę­pu­je inną rzecz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzecz uży­wa­na w za­stęp­stwie innej, w pełni ją za­stę­pu­ją­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamienność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) moż­li­wość za­stą­pie­nia jed­nej rze­czy inną bez istot­nej zmia­ny funk­cji, war­to­ści lub skut­ku


Źródła:

Wiktionary

Zamienny

przy­miot­nik

 (1.1) na­da­ją­cy się do za­mia­ny


Źródła:

Wiktionary

Zamierająco

→ za­mie­rać


Patrz:zamierać

Źródła:

SJP.pl

Zamieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zamierać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zam­rzeć)

 (1.1) tra­cić życie, ży­wot­ność; prze­sta­wać funk­cjo­no­wać

 (1.2) sta­wać się cich­szym

 (1.3) prze­sta­wać się ru­szać

 (1.4) prze­sta­wać być czyn­nym, obec­nym, za­u­wa­żal­nym


Źródła:

Wiktionary

Zamierzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mie­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zamierzać

mieć za­miar coś zro­bić; pla­no­wać, za­my­ślać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mie­rzyć)

 (1.1) pla­no­wać coś, mieć in­ten­cję coś zro­bić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­mie­rzyć się (dk. za­mie­rzyć się)

 (2.1) przy­go­to­wy­wać się do rzutu bądź ude­rze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamierzchły

bar­dzo dawny; od­le­gły w cza­sie; pra­daw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) książk. bar­dzo od­le­gły w cza­sie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamierzenie

za­miar, kon­cep­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) plan, in­ten­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamierzony

pow­ziąć za­miar zro­bie­nia cze­goś; za­pla­no­wać, za­my­ślić


przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) taki, który jest zgod­ny z za­mia­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamierzyć

pow­ziąć za­miar zro­bie­nia cze­goś; za­pla­no­wać, za­my­ślić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­mie­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­mie­rzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­mie­rzyć się (ndk. za­mie­rzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­mie­rzać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­ru­sze­nie ja­kimś na­rzę­dziem w celu po­łą­cze­nia skład­ni­ków

 (1.2) zamęt, roz­gar­diasz; sy­tu­a­cja, w któ­rej pa­nu­je chaos


Źródła:

Wiktionary

Zamieszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mie­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Zamieszczać

cza­sow­nik

 (1.1) pu­bli­ko­wać tekst w pra­sie, dru­ko­wać, wpi­sy­wać in­for­ma­cję w pra­sie, książ­ce, ga­ze­cie, li­ście


Źródła:

Wiktionary

Zamieszka

daw­niej: za­mie­sza­nie, roz­gar­diasz, tu­mult; roz­ruch


Źródła:

SJP.pl

Zamieszkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpro­wa­dze­nie się gdzieś

 (1.2) miej­sce, gdzie się miesz­ka


Źródła:

Wiktionary

Zamieszkany

1. za­cząć gdzieś miesz­kać, osied­lić się gdzieś;
2. prze­no­śnie o zja­wi­skach, uczu­ciach, sta­nach itp.: po­ja­wić się;
3. daw­niej: obrać, zająć coś na miesz­ka­nie, np. za­miesz­kać ja­ski­nię


Źródła:

SJP.pl

Zamieszkać

1. za­cząć gdzieś miesz­kać, osied­lić się gdzieś;
2. prze­no­śnie o zja­wi­skach, uczu­ciach, sta­nach itp.: po­ja­wić się;
3. daw­niej: obrać, zająć coś na miesz­ka­nie, np. za­miesz­kać ja­ski­nię


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­miesz­ki­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzić się gdzieś, za­cząć gdzieś miesz­kać

 (1.2) o uczu­ciach, zja­wi­skach itp.: uka­zać się, po­ja­wić się

 (1.3) stpol. opu­ścić, za­nied­bać

 (1.4) daw. spóź­nić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamieszkały

1. za­cząć gdzieś miesz­kać, osied­lić się gdzieś;
2. prze­no­śnie o zja­wi­skach, uczu­ciach, sta­nach itp.: po­ja­wić się;
3. daw­niej: obrać, zająć coś na miesz­ka­nie, np. za­miesz­kać ja­ski­nię


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który miesz­ka gdzieś na stałe

 (1.2) taki, w któ­rym ktoś miesz­ka na stałe, zob. za­miesz­ka­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamieszki

de­mon­stra­cje, pro­te­sty, star­cia ulicz­ne bę­dą­ce wy­ra­zem buntu prze­ciw­ko wła­dzy lub ist­nie­ją­cej sy­tu­a­cji; roz­ru­chy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) de­mon­stra­cje, ulicz­ne ma­ni­fe­sta­cje i star­cia wy­ra­ża­ją­ce bunt prze­ciw­ko wła­dzy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: za­miesz­ka


Za­miesz­ki – spon­ta­nicz­ne, nie­zor­ga­ni­zo­wa­ne, zwy­kle po­łą­czo­ne z ak­ta­mi prze­mo­cy fi­zycz­nej wy­stą­pie­nie okre­ślo­nej grupy spo­łecz­nej, wy­wo­ła­ne po­czu­ciem nie­za­do­wo­le­nia z ist­nie­ją­cej sy­tu­a­cji po­li­tycz­nej, eko­no­micz­nej lub spo­łecz­nej, skie­ro­wa­ne prze­ciw struk­tu­rom spra­wu­ją­cym wła­dzę, na mocy obo­wią­zu­ją­ce­go prawa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamieszkiwalny

na­da­ją­cy się do za­miesz­ka­nia


Źródła:

SJP.pl

Zamieszkiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­miesz­ki­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zamieszkiwać

1. za­czy­nać gdzieś miesz­kać, osied­lać się gdzieś;
2. o lu­dziach: miesz­kać gdzieś;
3. o zwie­rzę­tach: mieć gdzieś swoje sied­li­sko


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­miesz­kać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­miesz­kać.

 (1.2) stpol. ocią­gać (się), opóź­niać, spóź­niać (się)

 (1.3) przest. za­trzy­mać, prze­trzy­mać coś

 (1.5) stpol. za­ba­wić u kogoś; prze­trzy­mać, za­ba­ła­mu­cić kogoś; na­ra­zić kogoś na spóź­nie­nie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) o czło­wie­ku: miesz­kać gdzieś; o zwie­rzę­tach: mieć gdzieś sied­li­sko, zaj­mo­wać jakiś teren


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamieć

śnie­ży­ca, uno­sze­nie tu­ma­nów śnie­gu przez silny wiatr


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. śnieg pod­nie­sio­ny z po­wierzch­ni ziemi i nie­sio­ny przez wiatr;

 (1.2) me­te­o­rol. pył pod­nie­sio­ny z po­wierzch­ni ziemi i nie­sio­ny przez wiatr;

 (1.3) me­te­o­rol. pia­sek pod­nie­sio­ny z po­wierzch­ni ziemi i nie­sio­ny przez wiatr

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. 2. os. lp. ter. od: za­mieść


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamieścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­mie­szczać)

 (1.1) zob. za­mie­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Zamieść

mio­tłą usu­nąć śmie­cie, kurz


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­mia­tać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­mia­tać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamiganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mi­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zamigać

po­ro­zu­mieć się bez słów, sto­su­jąc usta­lo­ne ruchy i ukła­dy rąk, dłoni oraz pal­ców, np. za­mi­gać słowo, za­mi­gać zwrot "po­pro­szę kart­kę i dłu­go­pis"


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) mi­gnąć wię­cej niż raz

 (1.2) pot. prze­ka­zać coś w ję­zy­ku mi­go­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamilczeć

1. prze­stać mówić, uci­szyć się;
2. prze­sta­rza­łe: prze­mil­czeć coś, nie mówić o czymś, np. za­mil­czeć praw­dę


Źródła:

SJP.pl

Zamilknąć

1. prze­stać mówić, śmiać się, pła­kać itp.;
2. prze­stać być sły­szal­nym;
3. prze­stać pisać, pu­bli­ko­wać lub wy­stę­po­wać pu­blicz­nie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­mil­kać, mil­knąć)

 (1.1) prze­stać odzy­wać się; za­prze­stać mó­wie­nia; nie wy­da­wać już żad­nych dźwię­ków

 (1.2) prze­stać być sły­szal­nym

 (1.3) pot. prze­stać wy­po­wia­dać się lub po­ka­zy­wać się pu­blicz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamilkły

1. prze­stać mówić, śmiać się, pła­kać itp.;
2. prze­stać być sły­szal­nym;
3. prze­stać pisać, pu­bli­ko­wać lub wy­stę­po­wać pu­blicz­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaminiować

po­kryć minią - an­ty­ko­ro­zyj­ną, czer­wo­ną farbą na bazie tlen­ku oło­wiu; po­mi­nio­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaminować

za­ło­żyć gdzieś ła­dun­ki wy­bu­cho­we


Źródła:

SJP.pl

Zaminowo

Za­mi­no­wo (dawn. Za­mia­no­wo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dziad­ko­wi­ce.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Świę­tych Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła w Do­łu­bo­wie.


Źródła:

Wikipedia

Zaminowywać

pod­kła­dać ła­dun­ki wy­bu­cho­we; mi­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaminusować

1. dać wiele mi­nu­sów;
2. za­cho­wać się w spo­sób ode­bra­ny ne­ga­tyw­nie


Źródła:

SJP.pl

Zamiokulkas

za­mio­kul­kas za­mio­list­ny - ro­śli­na do­nicz­ko­wa po­cho­dzą­ca z Afry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Za­mio­cul­cas|ref=tak., mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ara­ce­ae|ref=tak.);

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju za­mio­kul­ka­sów (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamiolistny

za­mio­kul­kas za­mio­list­ny - ro­śli­na do­nicz­ko­wa po­cho­dzą­ca z Afry­ki


Źródła:

SJP.pl

Zamitrężać

daw­niej:
1. za­tra­cać, mar­no­wać na próż­no;
2. do­pro­wa­dzać do ruiny, za­prze­pa­szczać coś


Źródła:

SJP.pl

Zamiąchać

po­tocz­nie: za­mie­szać, za­mą­cić


Źródła:

SJP.pl

Zamiłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) znaj­do­wa­nie dużej przy­jem­no­ści w zaj­mo­wa­niu się czymś, in­te­re­so­wa­niu się czymś


Źródła:

Wiktionary

Zamknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zam­knąć.

 (1.2) urzą­dze­nie do za­my­ka­nia cze­goś

 (1.3) zam­knię­te miej­sce

 (1.4) zam­knię­cie się: grub. umil­knię­cie

 (1.5) zam­knię­cie się w: za­war­cie tre­ści w okre­ślo­nych ra­mach


Źródła:

Wiktionary

Zamknięty

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zam­knąć

przy­miot­nik

 (2.1) ogra­ni­czo­ny w prze­strze­ni

 (2.2) bez do­stę­pu, odi­zo­lo­wa­ny

 (2.3) nie­u­jaw­nia­ją­cy swo­ich od­czuć

 (2.4) trwa­ją­cy przy swo­ich po­glą­dach

 (2.5) ogra­ni­czo­ny do za­pro­szo­nych osób

 (2.6) o drzwiach, bra­mie, furt­ce, oknie, za­wo­rze: blo­ku­ją­cy przej­ście, prze­pływ

 (2.7) o książ­ce, ze­szy­cie, scy­zo­ry­ku, nożu: zło­żo­ny

 (2.8) o krzy­wej, ła­ma­nej: sta­no­wią­cy pętlę

 (2.9) nie­czyn­ny


Źródła:

Wiktionary

Zamknąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­my­kać)

 (1.1) spra­wić, że coś prze­sta­je być ot­war­te, np. okno

 (1.2) za­bez­pie­czyć coś przed ot­war­ciem, np. przez prze­krę­ce­nie klu­cza w zamku

 (1.3) aresz­to­wać

 (1.4) skoń­czyć dzia­ła­nie firmy/urzę­du

 (1.5) zna­leźć się na końcu, np. listy, ko­lej­ki

 (1.6) in­form. za­koń­czyć dzia­ła­nie (pro­gra­mu, kom­pu­te­ra…)

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zam­knąć się (ndk. za­my­kać się)

 (2.1) np. o oknie, drzwiach: zo­stać zam­knię­tym (1.1), za­trzas­nąć się

 (2.2) przen. ukryć swoje uczu­cia, myśli

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zam­knąć się (ndk. brak)

 (3.1) pot. posp. prze­stać mówić, być cicho, uci­szyć się


Źródła:

Wiktionary

Zamkowy

przy­miot­nik od: zamek


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z zam­kiem (bu­dow­lą)

 (1.2) zwią­za­ny z zam­kiem (urzą­dze­niem do za­my­ka­nia)

 (1.3) znaj­du­ją­cy się w zamku

 (1.4) pro­wa­dzą­cy do zamku

 (1.5) o mie­ście: za­wie­ra­ją­cy zamek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. miesz­ka­niec zamku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamocować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­mo­co­wy­wać)

 (1.1) przy­cze­pić mocno coś do cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zamocowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mo­co­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zamocowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mo­co­wać)

 (1.1) mocno przy­cze­piać coś, zwy­kle na stałe


Źródła:

Wiktionary

Zamoczyć

zwil­żyć po­przez umie­szcze­nie w wo­dzie


Źródła:

SJP.pl

Zamojski

→ Za­mość, → Za­moj­skie (Za­moj­szczyz­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­mo­ściem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamojskie

→ Za­mość, → Za­moj­skie (Za­moj­szczyz­na)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go, obej­mu­ją­cy oko­li­ce Za­mo­ścia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamojszczyzna

re­gion za­moj­ski; Za­moj­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. re­gion w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go, obej­mu­ją­cy oko­li­ce Za­mo­ścia;


Za­moj­szczyz­na – re­gion ge­o­gra­ficz­ny w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go, w oko­li­cach Za­mo­ścia.

Nie jest to re­gion w pełni jed­no­li­ty pod wzglę­dem et­nicz­nym, hi­sto­rycz­nym czy fiz­jo­gra­ficz­nym, ale od­no­szą­cy się do oko­lic Za­mo­ścia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamoknięty

taki, który za­mókł; za­mo­kły


Źródła:

SJP.pl

Zamokrzyca

Za­mo­krzy­ca ("Le­er­sia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Na­le­ży do niego 18 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej i stre­fach umiar­ko­wa­nych obu pół­kul. Brak tych ro­ślin na te­re­nach pu­styn­nych (np. w po­łud­nio­wo-za­chod­niej i środ­ko­wej Azji, w środ­ko­wo-po­łud­nio­wej Au­stra­lii) oraz oko­ło­bie­gu­no­wych. W Eu­ro­pie i w Pol­sce ro­śnie jeden ga­tu­nek – za­mo­krzy­ca ry­żo­wa "L. ory­zo­i­des". Są to ro­śli­ny sied­lisk wod­nych i ba­gien­nych.


Źródła:

Wikipedia

Zamokły

taki, który za­mókł; za­mo­knię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zamontować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mon­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|mon­to­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­mon­to­wać się (ndk. mon­to­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|mon­to­wać się.


Źródła:

Wiktionary

Zamora

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamordowana

ko­bie­ta za­mor­do­wa­na


Źródła:

SJP.pl

Zamordowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okrut­ne za­bi­cie kogoś


Źródła:

Wiktionary

Zamordowany

osoba za­mor­do­wa­na


Źródła:

SJP.pl

Zamordować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mor­do­wać)

 (1.1) po­zba­wić życia umyśl­nie, czę­sto z wcze­śniej­szym za­mia­rem

 (1.2) przen. zni­we­czyć coś, po­zba­wić się cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­mor­do­wać się (ndk. za­mor­do­wy­wać się)

 (2.1) pot. za­mę­czyć, wy­ni­szczyć sie­bie pracą ponad siły


Źródła:

Wiktionary

Zamordysta

tyran, sa­tra­pa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na sto­su­ją­cy rządy sil­nej ręki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamordystka

→ za­mor­dy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta sto­su­ją­ca rządy sil­nej ręki


Patrz:zamordysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamordystyczny

o spo­so­bie spra­wo­wa­nia rzą­dów: bezwz­ględ­ny, bru­tal­ny; ab­so­lu­ty­stycz­ny, dyk­ta­tor­ski


Źródła:

SJP.pl

Zamordyzm

po­tocz­nie: sto­so­wa­nie wobec kogoś bru­tal­ne­go ry­go­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. rządy sil­nej ręki i po­sta­wa skraj­ne­go ry­go­ryz­mu wobec in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamorek

re­gio­nal­nie: jajo, w któ­rym za­marł za­ro­dek


Źródła:

SJP.pl

Zamorski

naz­wi­sko


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który znaj­du­je się lub po­cho­dzi z te­re­nów le­żą­cych za mo­rzem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamorze

naz­wi­sko


Za­mo­rze – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Pnie­wy.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w 1580 roku w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamotyczać

daw­niej: za­ko­py­wać mo­ty­ką


Źródła:

SJP.pl

Zamoyski

[czy­taj: za­moj­ski] naz­wi­sko, m.in. An­drzej Za­mo­y­ski (1800-1874) - dzia­łacz po­li­tycz­ny i go­spo­dar­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamościanin

miesz­ka­niec Za­mo­ścia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­mo­ścia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamościanka

miesz­kan­ka Za­mo­ścia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­mo­ścia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamość

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce, w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści i dziel­nic w Pol­sce


Za­mość ( Za­mo­scia, ukr. "Замостя", ros. "Замость (Замостье)", jid."זאמאשטש") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Pol­sce w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go, sie­dzi­ba władz po­wia­tu za­moj­skie­go i gminy wiej­skiej Za­mość. Jest jed­nym z więk­szych oś­rod­ków kul­tu­ral­nych, edu­ka­cyj­nych i tu­ry­stycz­nych wo­je­wództ­wa, a zwła­szcza Za­moj­szczyz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamożniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­moż­nie


Źródła:

SJP.pl

Zamożniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­moż­ny; bar­dziej za­moż­ny


Źródła:

SJP.pl

Zamożność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­sia­da­nie du­że­go ma­jąt­ku, życie w do­stat­ku; bo­gact­wo


Źródła:

Wiktionary

Zamożny

dy­spo­nu­ją­cy dużym ma­jąt­kiem; bo­ga­ty, ma­jęt­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) dy­spo­nu­ją­cy dużym ma­jąt­kiem

 (1.2) przest. ob­fi­tu­ją­cy w dużą ilość cze­goś

 (1.3) daw. ma­ją­cy wła­dzę; po­tęż­ny, możny

w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym

 (2.1) rzad. ktoś, kto jest za­moż­ny (1.1-3)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamożysty

przy­miot­nik

 (1.1) daw. za­moż­ny, bo­ga­ty, ma­jęt­ny

 (1.2) daw. możny, po­tęż­ny, prze­ma­ga­ją­cy


Źródła:

Wiktionary

Zampolit

za­stęp­ca przy­wód­cy do spraw po­li­tycz­nych w woj­sku ra­dziec­kim; po­li­truk


Źródła:

SJP.pl

Zamrażacz

1. sprej do schła­dza­nia kon­tuz­jo­wa­nej czę­ści ciała;
2. pre­pa­rat che­micz­ny do zam­ra­ża­nia, uży­wa­ny m.in. w celu lu­zo­wa­nia śrub i wy­szu­ki­wa­nia uste­rek w po­dze­spo­łach


Źródła:

SJP.pl

Zamrażalka

urzą­dze­nie elek­trycz­ne słu­żą­ce do zam­ra­ża­nia nietr­wa­łych ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych oraz prze­cho­wy­wa­nia ich w ujem­nej tem­pe­ra­tu­rze; zam­ra­żar­ka, zam­ra­żal­nik


Źródła:

SJP.pl

Zamrażalnia

po­mie­szcze­nie umoż­li­wia­ją­ce zam­ra­ża­nie ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych i prze­cho­wy­wa­nie ich w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze; zam­ra­żar­nia, za­ma­rzal­nia


Źródła:

SJP.pl

Zamrażalnictwo

dział chłod­nict­wa zaj­mu­ją­cy się pro­ce­sa­mi i tech­ni­ką zam­ra­ża­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych


Źródła:

SJP.pl

Zamrażalnik

1. urzą­dze­nie elek­trycz­ne słu­żą­ce do zam­ra­ża­nia nietr­wa­łych ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych oraz prze­cho­wy­wa­nia ich w ujem­nej tem­pe­ra­tu­rze; zam­ra­żal­ka, zam­ra­żar­ka;
2. ko­mo­ra w lo­dów­ce słu­żą­ca do szyb­kie­go zam­ra­ża­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część lo­dów­ki lub sa­mo­dziel­ne urzą­dze­nie, w któ­rym pro­duk­ty ule­ga­ją zam­ro­że­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamrażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zam­ra­żać.


Zam­ra­ża­nie pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych – jedna z naj­ko­rzyst­niej­szych pod wzglę­dem bio­lo­gicz­nym form utr­wa­la­nia żyw­no­ści. Poz­wa­la w mak­sy­mal­nym stop­niu za­cho­wać odżyw­cze, die­te­tycz­ne i or­ga­no­lep­tycz­ne wa­lo­ry świe­żych pro­duk­tów. Pro­ces ten po­le­ga na szyb­kim do­pro­wa­dze­niu pro­duk­tu do tem­pe­ra­tu­ry ok. -30 °C, po czym na­stę­pu­je prze­cho­wy­wa­nie w ko­mo­rach chłod­ni­czych, w temp. ok. -20 °C. Zam­ra­ża­niu pod­da­je się mięso, ryby, jaja, masło, owoce i wa­rzy­wa (mro­żon­ki).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zamrażarka

1. urzą­dze­nie elek­trycz­ne do zam­ra­ża­nia nietr­wa­łych ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych oraz prze­cho­wy­wa­nia ich w ujem­nej tem­pe­ra­tu­rze; zam­ra­żal­ka, zam­ra­żal­nik;
2. po­tocz­nie: wstrzy­ma­nie wszel­kich dzia­łań w ja­kiejś spra­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do zam­ra­ża­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamrażarnia

po­mie­szcze­nie umoż­li­wia­ją­ce zam­ra­ża­nie ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych i prze­cho­wy­wa­nie ich w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze; zam­ra­żal­nia, za­ma­rzal­nia


Źródła:

SJP.pl

Zamrażać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zam­ro­zić)

 (1.1) znacz­nie schła­dzać coś, do­pro­wa­dza­jąc do stop­nio­we­go za­marz­nię­cia

 (1.2) ekon. wstrzy­my­wać re­a­li­za­cję, użyt­ko­wa­nie, sprze­daż cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zam­ra­żać się (dk. zam­ro­zić się)

 (2.1) być zam­ra­ża­nym (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Zamroczenie

Zo­bacz też: Zam­ro­cze­nie – ame­ry­kań­ski film.

Ze­spół zam­ro­cze­nio­wy ( ob­nu­bi­la­tio, ob­tun­da­tion, in. zam­ro­cze­nie, stan pom­rocz­ny) – ze­spół za­bu­rzeń świa­do­mo­ści o na­głym po­cząt­ku, trwa­ją­cy od kilku minut do kilku ty­god­ni, który cha­rak­te­ry­zu­je ogra­ni­cze­nie kon­tak­tu o róż­nym na­si­le­niu, brak orien­ta­cji au­top­sy­chicz­nej i al­lop­sy­chicz­nej, nie­pra­wi­dło­we i nie­moż­li­we do prze­wi­dze­nia re­ak­cje oraz emo­cje.


Źródła:

Wikipedia

Zamroczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zam­ra­czać)

 (1.1) wy­wo­łać stan de­zo­rien­ta­cji lub przy­tłu­mie­nia świa­do­mo­ści, np. po­przez silne emo­cje lub al­ko­hol


Źródła:

Wiktionary

Zamrowiony

taki, który po­krył się wiel­ką licz­bą cze­goś; za­ro­jo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zamrozić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zam­ra­żać)

 (1.1) ob­ni­żyć tem­pe­ra­tu­rę, po­wo­du­jąc za­marz­nię­cie cze­goś; sil­nie schło­dzić

 (1.2) za­prze­stać użyt­ko­wa­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zam­ro­zić się (ndk. zam­ra­żać się)

 (2.1) zo­stać zam­ro­żo­nym


Źródła:

Wiktionary

Zamrożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zam­ro­zić.


Źródła:

Wiktionary

Zamrożony

bar­dzo mocno schło­dzo­ny; mro­żo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zamrugać

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|mru­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zamrzenica

Zam­rze­ni­ca – (niem. "Som­mer­sin") osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Lu­bie­wo nad wschod­nim brze­giem zbior­ni­ka Ko­ro­now­skie­go. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Mi­ni­ko­wo.

Od 1950 (także w la­tach 1975–1998) miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zamrzeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­mie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­mie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zamróz

osad lo­do­wy


Zam­róz, wie­trze­nie mro­zo­we, de­zin­te­gra­cja mro­zo­wa, ge­li­frak­cja, ge­li­wa­cja, kon­ge­la­cja – ro­dzaj wie­trze­nia fi­zycz­ne­go, po­le­ga­ją­cy na roz­sa­dza­niu lub roz­kru­sza­niu skał w wy­ni­ku dzia­ła­nia ci­śnie­nia wyt­wo­rzo­ne­go przez wie­lo­krot­nie za­ma­rza­ją­cą i roz­ma­rza­ją­cą wodę znaj­du­ją­cą się w szcze­li­nach, po­rach skał.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamróź

pier­ścień ciem­no za­bar­wio­ne­go drew­na wy­stę­pu­ją­cy pod wpły­wem mrozu na prze­kro­ju pnia po ścię­ciu; twar­dziel mro­zo­wa


Źródła:

SJP.pl

Zamsz

wy­pra­wio­na, mięk­ka skóra z de­li­kat­nym mesz­kiem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. ro­dzaj mięk­kiej w do­ty­ku, na­sią­kli­wej skóry z de­li­kat­nym mesz­kiem (czę­sto ow­czej lub je­le­niej);

 (1.2) włók. tka­ni­na o lekko me­cha­tej po­wierzch­ni, pro­du­ko­wa­na z mie­szan­ki wełny


Zamsz (z niem. "Sämisch") – wy­pra­wio­na skóra zwie­rzę­ca nie­po­sia­da­ją­ca czę­ści li­co­wej, mięk­ka, cią­gli­wa, chłon­na, o krót­kim włó­knie ko­lo­ru na­tu­ral­ne­go, żół­to­kre­mo­we­go lub sztucz­nie bar­wio­na.

Skóra może po­cho­dzić z ta­kich zwie­rząt jak: sarny, łosie, je­le­nie, owce, re­ni­fe­ry lub kozy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamszak

po­tocz­nie: but zam­szo­wy


Źródła:

SJP.pl

Zamszaki

po­tocz­nie: but zam­szo­wy


Źródła:

SJP.pl

Zamszopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści zam­szu; przy­po­mi­na­ją­cy zamsz


Źródła:

SJP.pl

Zamszowarka

ma­szy­na do po­kry­wa­nia po­wierzch­ni tka­nin war­stwą cię­tych włó­kien; flo­ko­war­ka


Źródła:

SJP.pl

Zamszowaty

przy­po­mi­na­ją­cy zamsz, imi­tu­ją­cy zamsz


Źródła:

SJP.pl

Zamszować

po­kry­wać coś zam­szem (mesz­kiem); flo­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zamszownictwo

1. dział prze­my­słu skó­rza­ne­go zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem zam­szu;
2. han­del zam­szem


Źródła:

SJP.pl

Zamszowość

1. cecha cze­goś wy­ko­na­ne­go z zam­szu;
2. cecha cze­goś o mięk­kiej po­wierzch­ni po­kry­tej mesz­kiem;
3. cecha cze­goś o ła­god­nym i de­li­kat­nym za­pa­chu


Źródła:

SJP.pl

Zamszowy

1. → zamsz;
2. po­kry­ty mesz­kiem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z zam­szu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. gład­ki, mięk­ki, de­li­kat­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamszyca

by­li­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, o pię­cio­ra­mien­nych kwia­tach wy­dzie­la­ją­cych za­pach pad­li­ny; sta­pe­lia, brud­no­ta


Źródła:

SJP.pl

Zamszyć

1. obło­żyć, po­kryć, zat­kać coś mchem, watą, tro­ci­na­mi itp.;
2. uczy­nić coś me­cha­tym, kos­ma­tym;
3. poz­wo­lić za­ros­nąć mchem; o mchu: za­ros­nąć coś (np. łąkę)


Źródła:

SJP.pl

Zamtowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ak­sa­mit­ny, zam­szo­wy


Źródła:

Wiktionary

Zamtuz

prze­sta­rza­le: dom pu­blicz­ny; lu­pa­nar


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. dom pu­blicz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamtuzik

zdrob­nie­nie od: zam­tuz


Źródła:

SJP.pl

Zamtuzowy

→ zam­tuz


Patrz:zamtuz

Źródła:

SJP.pl

Zamtuźnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ko­rzy­sta­ją­cy z usług pro­sty­tu­tek


Źródła:

Wiktionary

Zamulacz

1. mło­dzie­żo­wo:
a) osoba za­nu­dza­ją­ca oto­cze­nie; nu­dziarz;
b) po­karm osa­dza­ją­cy się w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym i opóź­nia­ją­cy tra­wie­nie;
c) coś wy­wo­łu­ją­ce­go otę­pie­nie, zmę­cze­nie lub smu­tek; zmu­lacz;
2. w gór­nict­wie: osoba za­trud­nio­na przy za­mu­la­niu wy­ro­bisk; zmu­lacz


Źródła:

SJP.pl

Zamulaczka

→ za­mu­lacz


Patrz:zamulacz

Źródła:

SJP.pl

Zamulać

1. po­kry­wać mułem, czy­nić mu­li­stym; mulić, zmu­lać;
2. po­tocz­nie: o po­kar­mach: wy­wo­ły­wać pro­ble­my z tra­wie­niem; zmu­lać;
3. po­tocz­nie: oma­miać kogoś lub utrud­nić zro­zu­mie­nie cze­goś; zmu­lać;
4. slan­go­wo:
a) przy­nu­dzać;
b) być zmę­czo­nym, śpią­cym;
5. za­mu­lać się - sta­wać się za­mu­lo­nym


Źródła:

SJP.pl

Zamulisko

teren za­mu­lo­ny, mu­li­sty


Źródła:

SJP.pl

Zamulić

zmu­lić;
1. po­kryć mułem, uczy­nić mu­li­stym;
2. po­tocz­nie: o po­kar­mach: wy­wo­łać pro­ble­my z tra­wie­niem;
3. po­tocz­nie: oma­mić kogoś lub utrud­nić zro­zu­mie­nie cze­goś;
4. za­mu­lić się - stać się za­mu­lo­nym


Źródła:

SJP.pl

Zamurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mu­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zamurować

cza­sow­nik

 (1.1) mu­ru­jąc prze­sło­nić otwór

 (1.2) spra­wić, że komuś brak słów


Źródła:

Wiktionary

Zamuła

po­tocz­nie:
1. coś nud­ne­go, za­mu­la­ją­ce­go; nudy;
2. po­wol­ność, apa­tycz­ność; za­muł­ka


Źródła:

SJP.pl

Zamułka

1. pia­sek zmie­sza­ny z wodą słu­żą­cy do wy­peł­nia­nia pu­stych wy­ro­bisk gór­ni­czych;
2. po­tocz­nie: po­wol­ność, apa­tycz­ność; za­mu­ła


Źródła:

SJP.pl

Zamułkowy

przy­miot­nik od: za­muł­ka


Źródła:

SJP.pl

Zamykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­my­kać.

 (1.2) po­wo­do­wa­nie zam­knię­cia ot­wo­ru. prze­gro­dy, za­staw­ki


Źródła:

Wiktionary

Zamykarka

urzą­dze­nie do au­to­ma­tycz­ne­go za­my­ka­nia pu­szek (kon­serw)


Źródła:

SJP.pl

Zamykać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zam­knąć)

 (1.1) zob. zam­knąć. (np. okno)

 (1.2) zob. zam­knąć. (np. klu­czem)

 (1.3) zob. zam­knąć. (aresz­to­wać)

 (1.4) zob. zam­knąć. (koń­czyć dzia­ła­nie)

 (1.5) zob. zam­knąć. (listę, ko­lej­kę)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­my­kać się (dk. zam­knąć się)

 (2.1) dosł. zob. zam­knąć się. (np. o oknie)

 (2.2) przen. zob. zam­knąć się. (ukry­wać uczu­cia)


Źródła:

Wiktionary

Zamysł

1. po­mysł, pier­wot­na idea; plan;
2. stan za­to­pie­nia się w my­ślach; za­du­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. to, co ktoś za­mie­rza uczy­nić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamyślać

1. mieć za­miar coś zro­bić; pla­no­wać, za­mie­rzać;
2. za­my­ślać się - po­grą­żać się w my­ślach, w za­du­mie


Źródła:

SJP.pl

Zamyślenie

1. pow­ziąć za­miar zro­bie­nia cze­goś; za­pla­no­wać, za­mie­rzyć;
2. za­my­ślić się - po­grą­żyć się w my­ślach, w za­du­mie


Za­my­śle­nie – wiersz au­tor­stwa Bo­le­sła­wa Le­śmia­na z 1920 (tom "Łąka"). Ma cha­rak­ter pro­gra­mo­wy, jed­nak nie w stylu ma­ni­fe­stu, czy eseju, ale ra­czej dzie­ła po­e­tyc­kie­go trak­tu­ją­ce­go o po­ez­ji. Utwór dia­lo­gu­je z tra­dy­cją ro­man­tycz­ną, z jej sym­bo­li­ką i mi­to­lo­gią, w tym kwe­stią bo­sko­ści ar­ty­sty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamyślin

Za­my­ślin – przy­sió­łek w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­chód.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie go­rzow­skim.

Przy­sió­łek jest dawną wsią olę­der­ską za­ło­żo­ną praw­do­po­dob­nie w dru­giej po­ło­wie XVII wieku (je­szcze wcze­śniej był tu tylko młyn).


Źródła:

Wikipedia

Zamyślić

1. pow­ziąć za­miar zro­bie­nia cze­goś; za­pla­no­wać, za­mie­rzyć;
2. za­my­ślić się - po­grą­żyć się w my­ślach, w za­du­mie


Źródła:

SJP.pl

Zamyślony

1. po­grą­żo­ny w my­ślach;
2. wy­ra­ża­ją­cy za­my­śle­nie, za­du­mę, np. za­my­ślo­ne spoj­rze­nie


przy­miot­nik

 (1.1) po­grą­żo­ny w my­ślach

 (1.2) wy­ra­ża­ją­cy za­my­śle­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamówienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­mó­wić.

 (1.2) ustne lub pi­sem­ne po­le­ce­nie do­star­cze­nia lub wy­ko­na­nia cze­goś

 (1.3) to, co zo­sta­ło za­mó­wio­ne

 (1.4) druk, for­mu­larz z listą za­mó­wio­nych to­wa­rów lub usług


Źródła:

Wiktionary

Zamówieniowy

przy­miot­nik od: za­mó­wie­nie


Źródła:

SJP.pl

Zamówić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ma­wiać)

 (1.1) zle­cić spro­wa­dze­nie przed­mio­tu, wy­ko­na­nie usłu­gi, re­zer­wa­cję miej­sca itp.

 (1.2) wy­ko­nać prak­ty­ki ma­gicz­ne w celu ule­cze­nia kogoś, cze­goś lub zdję­cia z kogoś, cze­goś uroku; za­kląć cho­ro­bę lub urok sło­wa­mi


Źródła:

Wiktionary

Zamącić

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­mą­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zamączać

daw­niej: ob­sy­py­wać, ubru­dzać mąką lub sub­stan­cją po­dob­ną do mąki; umą­czać


Źródła:

SJP.pl

Zamążpójście

za­war­cie przez ko­bie­tę związ­ku mał­żeń­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. trad. za­war­cie mał­żeń­stwa przez ko­bie­tę

 (1.2) praw. wej­ście w zwią­zek mał­żeń­ski z męż­czyz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamęcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zamęt


Źródła:

Wiktionary

Zamęczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­mę­czyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­mę­czyć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­mę­czać się (dk. za­mę­czyć się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|za­mę­czyć się.


Źródła:

Wiktionary

Zamęczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­mę­czać)

 (1.1) spo­wo­do­wać czy­jąś śmierć po­przez za­da­wa­nie fi­zycz­ne­go cier­pie­nia, tor­tu­ry lub dłu­gotr­wa­łe, okrut­ne znę­ca­nie się

 (1.2) do­pro­wa­dzić kogoś do stanu skraj­ne­go wy­czer­pa­nia fi­zycz­ne­go lub psy­chicz­ne­go upor­czy­wym, pow­ta­rzal­nym dzia­ła­niem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­mę­czyć się (ndk. za­mę­czać się)

 (2.1) po­przez nad­mier­ny wy­si­łek, cięż­ką pracę lub in­ten­syw­ne prze­ży­wa­nie ne­ga­tyw­nych emo­cji do­pro­wa­dzić sa­me­go sie­bie do utra­ty sił wi­tal­nych lub od­por­no­ści psy­chicz­nej

 (2.2) rzad. spo­wo­do­wać u sie­bie naw­za­jem skraj­ne zmę­cze­nie lub wy­wo­łać kry­zys w re­la­cji po­przez dłu­gotr­wa­łe, uciąż­li­we za­cho­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Zamęt

za­kłó­ce­nie, za­mie­sza­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­tu­a­cja za­kłó­ce­nia po­rząd­ku


Zamęt (niem. "Sammtmühle") – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Łagów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zamętnica

ro­śli­na wy­stę­pu­ją­ca na pla­żach, wyd­mach i w bo­rach wyd­mo­wych


Za­męt­ni­ca ("Zan­ni­chel­lia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny rdest­ni­co­wa­tych, cza­sem wy­łą­cza­ny w mo­no­ty­po­wą ro­dzi­nę za­męt­ni­co­wa­tych ("Zan­ni­chel­lia­ce­ae"), obej­mu­ją­cy 6 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na całym świe­cie z wy­jąt­kiem An­tark­ty­ki. Ga­tun­kiem ro­dzi­mym flory Pol­ski jest za­męt­ni­ca błot­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamętnicowate

o ce­chach za­męt­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Za­męt­ni­co­wa­te ("Zan­ni­chel­lia­ce­ae" Du­mort.) – ro­dzi­na ro­ślin wy­róż­nia­na w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. Współ­cze­śnie ra­czej za­li­cza­ne tu ro­śli­ny włą­cza­ne są do ro­dzi­ny rdest­ni­co­wa­tych "Po­ta­mo­ge­to­na­ce­ae".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zamętnicowaty

o ce­chach za­męt­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Zamęście

daw­niej: za­mąż­pój­ście


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. za­mąż­pój­ście


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamężna

ma­ją­cy męża


przy­miot­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) (o ko­bie­cie) taka, która ma męża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zamężność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tych, któ­rzy są za­męż­ni


Źródła:

Wiktionary

Zamężny

ma­ją­cy męża


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy / ma­ją­ca męża


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zan

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zanadrze

1. prze­sta­rza­le: miej­sce pod wierzch­nim ubra­niem na pier­si; pa­zu­cha
2. mieć coś w za­na­drzu - mieć coś w po­go­to­wiu, co w od­po­wied­niej chwi­li można ujaw­nić


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce pod ubra­niem na pier­si


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanadto

wię­cej niżby na­le­ża­ło, za bar­dzo; nad­mier­nie, na­zbyt


przy­słó­wek

 (1.1) wię­cej lub bar­dziej niż na­le­ża­ło­by, za bar­dzo, za dużo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanagramować

prze­sta­wić li­te­ry lub sy­la­by w wy­ra­zie w taki spo­sób, by pow­stał nowy wyraz; ana­gra­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zanana

w In­diach i Ira­nie: wy­dzie­lo­na część miesz­ka­nia przez­na­czo­na dla ko­biet na­le­żą­cych do ro­dzi­ny; ze­na­na


Źródła:

SJP.pl

Zandale

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. san­da­ły


Źródła:

Wiktionary

Zandecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zandol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miner. pia­sko­wiec


Źródła:

Wiktionary

Zandr

bar­dzo pła­ski, roz­le­gły sto­żek na­pły­wo­wy pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści wód po­lo­dow­co­wych, zbu­do­wa­ny ze żwi­rów i pia­sków; sandr; pia­szczy­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zob. sandr.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zandrowy

→ zandr; san­dro­wy


Źródła:

SJP.pl

Zandżan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­nim Ira­nie, nad rzeką Zan­dżan;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zandżański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Zan­dża­nem, do­ty­czą­cy Zan­dża­nu


Źródła:

Wiktionary

Zanegować

za­prze­czyć


Źródła:

SJP.pl

Zanercze

pa­rzy­sty na­rząd wy­dal­ni­czy czyn­ny u do­ro­słych owod­niow­ców (gadów, pta­ków i ssa­ków); nerka wła­ści­wa, nerka osta­tecz­na


Źródła:

SJP.pl

Zangielszczać

pod­da­wać wpły­wom an­giel­skim, na­da­wać cechy an­giel­skie; an­giel­szczyć, an­gli­cy­zo­wać, an­gli­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zangielszczyć

pod­dać wpły­wom an­giel­skim, nadać cechy an­giel­skie; zan­gli­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zanglicyzować

nadać cze­muś an­giel­ski cha­rak­ter lub formę


Źródła:

SJP.pl

Zangliczyć

nadać cze­muś cechy an­giel­skie


cza­sow­nik

 (1.1) nadać cze­muś cechy an­giel­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanglizować

pod­dać wpły­wom an­giel­skim, nadać cechy an­giel­skie; zan­giel­szczyć


cza­sow­nik

 (1.1) nadać cze­muś cechy an­giel­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniebieszczały

taki, który za­nie­bie­szczał; za­nie­bie­ścia­ły


Źródła:

SJP.pl

Zaniebieszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nie­bie­ścić.


Źródła:

Wiktionary

Zaniebieszczyć

rzad­ko: spra­wić, że coś sta­nie się nie­bie­skie; za­nie­bie­ścić


Źródła:

SJP.pl

Zaniebieściały

taki, który za­nie­bie­ściał; za­nie­bie­szcza­ły


Źródła:

SJP.pl

Zaniebieścić

rzad­ko: spra­wić, że coś sta­nie się nie­bie­skie; za­nie­bie­szczyć


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) dać się wi­dzieć jako nie­bie­ska plama na ja­kimś tle

 (1.2) rzad. za­far­bo­wać coś na nie­bie­sko

cza­sow­nik zwrot­ny za­nie­bie­ścić się

 (2.1) za­nie­bie­ścić (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniechanie

za­prze­stać cze­goś lub zre­zy­gno­wać z cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nie­chać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniechać

za­prze­stać cze­goś lub zre­zy­gno­wać z cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­nie­chi­wać)

 (1.1) nie pod­jąć dzia­ła­nia lub ulec re­zy­gna­cji

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­rzu­cić, po­rzu­cić, zo­sta­wić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniechiwać

za­prze­sta­wać, od­stę­po­wać od cze­goś, re­zy­gno­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­nie­chać)

 (1.1) nie po­dej­mo­wać dzia­ła­nia lub ule­gać re­zy­gna­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanieczyszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nie­czy­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Zanieczyszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­nie­czy­ścić)

 (1.1) czy­nić nie­czy­stym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­nie­czy­szczać się (dk. za­nie­czy­ścić się)

 (2.1) ule­gać za­nie­czy­szcze­niu


Źródła:

Wiktionary

Zanieczyszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan bycia za­nie­czy­szczo­nym

 (1.2) sub­stan­cja lub przed­miot, który za­nie­czy­szcza


Źródła:

Wiktionary

Zanieczyszczony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie jest czy­sty

 (1.2) taki, który nie jest jed­no­rod­ny ani przej­rzy­sty

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­nie­czy­ścić


Źródła:

Wiktionary

Zanieczyścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­nie­czy­szczać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­nie­czy­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Zaniedbanie

→ za­nied­ba­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nied­bać.

 (1.2) coś, co po­win­no być zro­bio­ne, a nie zo­sta­ło zro­bio­ne


Patrz:zaniedbany

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniedbany

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w sta­nie za­nied­ba­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) skrót|imiesł.|imie­słów|imie­słów. przym. bier­ny od: za­nied­bać


Źródła:

Wiktionary

Zaniedbać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­nied­by­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­nied­by­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaniedbywalnie

→ za­nied­by­wal­ny


Patrz:zaniedbywalny

Źródła:

SJP.pl

Zaniedbywalny

moż­li­wy do za­nied­ba­nia


Źródła:

SJP.pl

Zaniedbywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nied­by­wać.


Za­nied­by­wa­nie – forma prze­mo­cy wobec in­nych, w wy­cho­wa­niu i opie­ce nad dru­gim czło­wie­kiem to brak in­ge­ren­cji w po­trze­by fi­zycz­ne i psy­chicz­ne (np. dziec­ka). Za­nied­by­wa­nie obej­mu­je ce­lo­we lub nieś­wia­do­me nie­wy­ko­ny­wa­nie nie­zbęd­nych czyn­no­ści opie­kuń­czych i wy­cho­waw­czych, wobec osoby pod­le­ga­ją­cej opie­ce, przez osobę do tego zo­bo­wią­za­ną (np. z racji wła­dzy ro­dzi­ciel­skiej).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaniedbywać

cza­sow­nik

 (1.1) nie tro­szczyć się


Źródła:

Wiktionary

Zanielały

zła­god­nieć, zesz­la­chet­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zanieleć

zła­god­nieć, zesz­la­chet­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zaniemagać

rzad­ko: tra­cić siły, omd­le­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaniemawiać

tra­cić zdol­ność mó­wie­nia, zwy­kle z emo­cji


Źródła:

SJP.pl

Zaniemczać

rzad­ko: za­sied­lać Niem­ca­mi; zniem­czać, ger­ma­ni­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaniemyski

→ Za­nie­myśl


Patrz:Zaniemyśl

Źródła:

SJP.pl

Zaniemyśl

mia­sto w Pol­sce


Za­nie­myśl ( San­to­mis­chel) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Za­nie­myśl. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 432. Od po­łud­nio­we­go za­cho­du do mia­sta przy­le­ga Je­zio­ro Ra­czyń­skie.

Za­nie­myśl uzy­skał lo­ka­cję miej­ską 21 maja 1742.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaniemyślanin

miesz­ka­niec Za­nie­my­śla (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zaniemyślanka

miesz­kan­ka Za­nie­my­śla (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zaniemóc

książ­ko­wo: po­du­paść na zdro­wiu, za­cho­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaniemówić

stać się nie­mym (zwy­kle na jakiś czas), nie móc wy­do­być głosu w wy­ni­ku na­głe­go, sil­ne­go prze­ży­cia, stre­su itp.; onie­mieć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) chwi­lo­wo stra­cić zdol­ność swo­bod­ne­go mó­wie­nia na sku­tek sil­nych uczuć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaniepokojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczu­cie nie­po­ko­ju, nie­pew­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Zaniepokojony

przy­miot­nik

 (1.1) ktoś, kto od­czu­wa nie­po­kój lub nie­pew­ność, także je wy­ra­ża­ją­cy


Źródła:

Wiktionary

Zaniewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaniewidzieć

stra­cić wzrok, zdol­ność wi­dze­nia; oślep­nąć, ociem­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zaniewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zanieść

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­no­sić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­no­sić.


Źródła:

Wiktionary

Zanihilowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ni­hi­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zanihilować

uni­ce­stwić, pod­dać cał­ko­wi­tej de­struk­cji


Źródła:

SJP.pl

Zanik

stop­nio­we zmniej­sza­nie się, za­mie­ra­nie, za­ni­ka­nie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­ni­ka­nie, za­mie­ra­nie cze­goś

 (1.2) pro­ces stop­nio­we­go zmniej­sza­nia się ob­ję­to­ści tkan­ki, na­rzą­du, zdol­no­ści or­ga­niz­mu lub czę­ści ciała bę­dą­ce re­zul­ta­tem usz­ko­dze­nia ner­wów, dłu­gotr­wa­łej bez­czyn­no­ści lub nie­dokr­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanikająco

→ za­ni­kać


Patrz:zanikać

Źródła:

SJP.pl

Zanikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ni­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zanikać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ni­knąć)

 (1.1) sta­wać się nie­po­strze­gal­nym

 (1.2) prze­sta­wać ist­nieć


Źródła:

Wiktionary

Zaniknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ni­knąć.


Źródła:

Wiktionary

Zaniknąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ni­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ni­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zanikowy

przy­miot­nik od: zanik


Źródła:

SJP.pl

Zanikły

taki, który za­nikł (za­ni­knął), np. "dawno za­ni­kłe wspom­nie­nia"


Źródła:

SJP.pl

Zanim

spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne, ko­mu­ni­ku­ją­cy, że zda­rze­nie, o któ­rym mowa w zda­niu na­drzęd­nym, na­stą­pi­ło albo na­stą­pi przed zda­rze­niem, o któ­rym mowa w zda­niu po­drzęd­nym (np. Ucie­kaj­my stąd, zanim straż­nik się obu­dzi!); nim


spój­nik

 (1.1) przed ja­kimś wy­da­rze­niemx


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanimalizować

nadać przed­mio­tom nie­o­ży­wio­nym, zja­wi­skom przy­ro­dy lub po­ję­ciom ab­strak­cyj­nym cechy istot ży­wych; za­ni­mi­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zanimby

"zanim" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Zanimizować

nadać przed­mio­tom nie­o­ży­wio­nym, zja­wi­skom przy­ro­dy lub po­ję­ciom ab­strak­cyj­nym cechy istot ży­wych; za­ni­ma­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zanimować

ani­mo­wać, za­a­ni­mo­wać;
1. po­bu­dzić do dzia­ła­nia, do dzia­łal­no­ści w czymś, za­chę­cić do cze­goś, oży­wić;
2. po­ru­szyć ku­kieł­ka­mi w te­a­trzy­ku lal­ko­wym;
3. na­ry­so­wać lub wy­ko­nać zdję­cia do filmu ry­sun­ko­we­go;
4. stwo­rzyć ru­cho­me obra­zy za po­mo­cą kom­pu­te­ra


Źródła:

SJP.pl

Zaniszczyć

rzad­ko: zni­szczyć, wy­ni­szczyć


Źródła:

SJP.pl

Zaniówka

wieś w Pol­sce


Za­niów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Par­czew. leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 815

W 1673 roku wła­ści­cie­lem wsi był sta­ro­sta miel­nic­ki Jan Ka­zi­mierz Go­łu­chow­ski. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaniżać

zmniej­szać coś, ob­ni­żać war­tość cze­goś, co jest dużo cen­niej­sze; pom­niej­szać


Źródła:

SJP.pl

Zaniżyć

zmniej­szyć coś, ob­ni­żyć war­tość cze­goś, co jest dużo cen­niej­sze; pom­niej­szyć


Źródła:

SJP.pl

Zankiel

daw­niej: klam­ra, sprzącz­ka


Źródła:

SJP.pl

Zanni

ko­micz­ny sługa, bła­zen z wło­skiej ko­me­dii dell'arte


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zannualizowany

prze­li­czo­ny z krót­sze­go okre­su na skalę ca­łe­go roku


Źródła:

SJP.pl

Zanocować

prze­spać gdzieś noc


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. no­co­wać)

 (1.1) zo­stać w ja­kimś miej­scu na noc­leg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanokcica

w me­dy­cy­nie: ropne za­pa­le­nie tkan­ki pod­skór­nej palca ręki oraz stopy; pa­ro­ny­chia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Asple­nium|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny za­nok­ci­co­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju za­nok­ci­ca (1.1)

 (1.3) med. ro­dzaj ro­po­wi­cy, za­pa­le­nie ropne zwią­za­ne z za­ka­że­niem wałów paz­nok­cio­wych, wokół paz­nok­ci pal­ców dłoni lub stóp;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zanokcicowate

ro­dzi­na pa­pro­ci z rzędu pa­prot­kow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Asple­nia­ce­ae|New­man|ref=tak., ro­dzi­na pa­pro­ci z rzędu pa­prot­kow­ców;


Za­nok­ci­co­wa­te ("Asple­nia­ce­ae") – ro­dzi­na pa­pro­ci z rzędu pa­prot­kow­ców ("Po­ly­po­dia­les"). W sy­ste­mie PPG I z 2016 obej­mu­je dwa ro­dza­je z ok. 730 ga­tun­ka­mi, ale uję­cie ro­dzi­ny jest zróż­ni­co­wa­ne, by­wa­ją tu włą­cza­ne 23 ro­dza­je. W wą­skim uję­ciu są to pa­pro­cie na­ziem­ne, na­skal­ne i epi­fi­tycz­ne wy­stę­pu­ją­ce nie­mal kos­mo­po­li­tycz­nie, jed­nak o naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niu w stre­fie tro­pi­kal­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zanokcicowaty

sko­sat­ka za­nok­ci­co­wa­ta - ga­tu­nek msza­ków z rzędu mesz­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Zanokcicowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Asple­nia­ce­ae|New­man|ref=tak., rząd pa­pro­ci z gro­ma­dy pa­prot­ni­ków;


Źródła:

Wiktionary

Zanonimizować

przeksz­tał­cić in­for­ma­cje w celu ukry­cia toż­sa­mo­ści i unie­moż­li­wie­nia iden­ty­fi­ka­cji danej osoby


Źródła:

SJP.pl

Zanosić

cza­sow­nik

 (1.1) prze­mie­szczać coś

cza­sow­nik zwrot­ny za­no­sić się

 (2.1) szy­ko­wać się

 (2.2) być cze­goś peł­nym

 (2.3) pot. tra­cić od­dech

 (2.4) wy­da­wać gwał­tow­ne i gło­śne dźwię­ki


Źródła:

Wiktionary

Zanoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­no­sić.


Źródła:

Wiktionary

Zanotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­no­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zanotować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. no­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|no­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zanotowywać

za­pi­sy­wać coś dla pa­mię­ci; no­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zantagonizować

do­pro­wa­dzić osoby lub grupy osób do wza­jem­nej wro­go­ści; skon­flik­to­wać, skłó­cić, po­róż­nić


Źródła:

SJP.pl

Zanudzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nu­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zanudzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­nu­dzić)

 (1.1) po­wo­do­wać nudę, nu­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­nu­dzać się (dk. za­nu­dzić się)

 (2.1) od­czu­wać nudę, nu­dzić się


Źródła:

Wiktionary

Zanulować

rzad­ko: unie­waż­nić, anu­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zanurkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nur­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zanurkować

1. cał­ko­wi­cie za­nu­rzyć się w wo­dzie;
2. wejść w głąb cze­goś;
3. o sa­mo­lo­cie: po­le­cieć po stro­mym torze w stro­nę ziemi;
4. śro­do­wi­sko­wo: upaść te­a­tral­nie w celu wy­mu­sze­nia faulu


Źródła:

SJP.pl

Zanurzalny

da­ją­cy się za­nu­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Zanurzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nu­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zanurzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­nu­rzyć)

 (1.1) za­głę­biać coś w czymś cie­kłym, syp­kim lub mięk­kim

 (1.2) wkła­dać coś w głąb cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­nu­rzać się (dk. za­nu­rzyć się)

 (2.1) wcho­dzić do ja­kiejś cie­czy, zwy­kle wody

 (2.2) zo­stać przy­najm­niej czę­ścio­wo za­to­pio­nym

 (2.3) przen. wcho­dzić do cze­goś lub spra­wiać takie wra­że­nie

 (2.4) przen. po­grą­żać się w czymś nie­ma­te­rial­nym, ule­gać cze­muś


Źródła:

Wiktionary

Zanurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nu­rzyć.

 (1.2) mors. o łodzi pod­wod­nej: stan znaj­do­wa­nia się pod wodą

 (1.3) mors. od­le­głość mię­dzy naj­głę­biej znaj­du­ją­cą się pod wodą czę­ścią stat­ku a po­wierzch­nią wody


Za­nu­rze­nie – na stat­ku wod­nym jest to od­le­głość pio­no­wa mie­rzo­na na owrę­żu po­mię­dzy let­nią wod­ni­cą ła­dun­ko­wą a górną po­wierzch­nią stęp­ki pła­skiej lub punk­tem zet­knię­cia się wew­nętrz­nej po­wierzch­ni po­szy­cia po­szy­cia ze stęp­ką bel­ko­wą.

Za­nu­rze­nie jed­no­stek pły­wa­ją­cych z wyz­na­czo­ną drzew­ną wolną burtą mie­rzy się na bur­cie do let­niej drzew­nej linii ła­dun­ko­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zanurzeniowo

→ za­nu­rze­nio­wy


Patrz:zanurzeniowy

Źródła:

SJP.pl

Zanurzeniowy

przy­miot­nik od: za­nu­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zanurzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­nu­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­nu­rzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­nu­rzyć się (ndk. za­nu­rzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­nu­rzać się.


Źródła:

Wiktionary

Zanussi

[czy­taj: zanus-i] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zanza

afry­kań­ski in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów szar­pa­nych; mbira, ka­lim­ba


Zanza (znana też jako mbira, canca, sansi, in­sim­bi, ka­lim­ba) – in­stru­ment mu­zycz­ny na­le­żą­cy do grupy idio­fo­nów szar­pa­nych. Jest to in­stru­ment prze­de wszyst­kim afry­kań­ski, ale spo­ty­ka­ny rów­nież w in­nych czę­ściach świa­ta.

Sztu­ka wy­ro­bu i gry na mbi­rze/sansi w Zim­bab­we i Ma­la­wi wpi­sa­na zo­sta­ła w 2020 roku na listę re­pre­zen­ta­tyw­ną nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa kul­tu­ro­we­go UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zanzibar

1. wyspa ko­ra­lo­wa na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. mia­sto w Tan­za­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim, u wy­brze­ży Afry­ki;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto w Tan­za­nii, po­ło­żo­ne na wy­spie Zan­zi­bar (1.1);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zanzibarczyk

miesz­ka­niec Zan­zi­ba­ru (wyspy ko­ra­lo­wej na Oce­a­nie In­dyj­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec wyspy Zan­zi­bar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanzibarka

miesz­kan­ka Zan­zi­ba­ru (wyspy ko­ra­lo­wej na Oce­a­nie In­dyj­skim)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka wyspy Zan­zi­bar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanzibarski

→ Zan­zi­bar


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Zan­zi­ba­rem, do­ty­czą­cy Zan­zi­ba­ru, po­cho­dzą­cy z Zan­zi­ba­ru


Patrz:Zanzibar

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zanęcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­nę­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zanęta

po­karm dla ryb wrzu­ca­ny do wody w celu zwa­bie­nia ich w rejon ło­wi­ska; po­karm po­zo­sta­wia­ny w celu zwa­bie­nia zwie­rzy­ny lub pta­ków; przy­nę­ta


Za­nę­ta – śla­do­we ilo­ści po­kar­mu o dużej war­to­ści aro­ma­tycz­nej po­da­wa­ne w ło­wi­sko przez węd­ka­rzy, w celu przy­wa­bie­nia i utrzy­ma­nia w nim ryb. Za­nę­ta ma różny skład i kon­sy­sten­cję, w za­leż­no­ści od po­ła­wia­ne­go ga­tun­ku.

Za­nę­tę z po­wo­dze­niem można wy­ko­nać sa­mo­dziel­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zanętowy

→ za­nę­ta


Patrz:zanęta

Źródła:

SJP.pl

Zaoblać

rzad­ko: czy­nić obłym; za­o­krą­glać


Źródła:

SJP.pl

Zaoblić

rzad­ko: uczy­nić obłym; za­o­krą­glić


Źródła:

SJP.pl

Zaobrączkowywać

śro­do­wi­sko­wo: na­kła­dać kaj­dan­ki na aresz­tan­ta


Źródła:

SJP.pl

Zaobserwować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ob­ser­wo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ob­ser­wo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaoceaniczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który znaj­du­je się lub po­cho­dzi z te­re­nów le­żą­cych za oce­a­nem


Źródła:

Wiktionary

Zaoctować

za­mie­nić w ocet


Źródła:

SJP.pl

Zaoczać

daw­niej: do­strze­gać, spo­strze­gać


Źródła:

SJP.pl

Zaoczna

1. dzie­ją­cy się pod nie­o­bec­ność osoby za­in­te­re­so­wa­nej;
2. do­ty­czą­cy sy­ste­mu stu­dio­wa­nia zor­ga­ni­zo­wa­ne­go w ten spo­sób, że ucz­nio­wie pra­cu­ją w więk­szo­ści sa­mo­dziel­nie, spo­ty­ka­ją się na wyz­na­czo­nych nie­licz­nych spot­ka­niach i zdają eg­za­mi­ny;
3. po­tocz­nie: stu­diu­ją­cy lub uczą­cy się w szko­łach dzia­ła­ją­cych w takim sy­ste­mie


Źródła:

SJP.pl

Zaoczniak

po­tocz­nie: uczest­nik kursu za­ocz­ne­go, szko­ły za­ocz­nej


Źródła:

SJP.pl

Zaocznie

przy­słó­wek

 (1.1) urz. w cza­sie nie­o­bec­no­ści osoby za­in­te­re­so­wa­nej

 (1.2) w sy­ste­mie za­ocz­nym


Źródła:

Wiktionary

Zaoczny

1. dzie­ją­cy się pod nie­o­bec­ność osoby za­in­te­re­so­wa­nej;
2. do­ty­czą­cy sy­ste­mu stu­dio­wa­nia zor­ga­ni­zo­wa­ne­go w ten spo­sób, że ucz­nio­wie pra­cu­ją w więk­szo­ści sa­mo­dziel­nie, spo­ty­ka­ją się na wyz­na­czo­nych nie­licz­nych spot­ka­niach i zdają eg­za­mi­ny;
3. po­tocz­nie: stu­diu­ją­cy lub uczą­cy się w szko­łach dzia­ła­ją­cych w takim sy­ste­mie


przy­miot­nik

 (1.1) bez obec­no­ści osoby za­in­te­re­so­wa­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaodrzanin

daw­niej: osoba miesz­ka­ją­ca za Odrą


Źródła:

SJP.pl

Zaodrze

część Opola po za­chod­niej stro­nie Odry


Nie mylić z: Za­o­drze Oław­skie.

Za­o­drze (niem. "Oder­vor­stadt") – część Opola znaj­du­ją­ca się po za­chod­niej stro­nie Odry; zwy­cza­jo­wo po­dzie­lo­ne na Za­o­drze „bliż­sze” (mię­dzy Odrą a ka­na­łem Ulgi – w gra­ni­cach mia­sta przed 1899 ro­kiem) oraz Za­o­drze „dal­sze” umiej­sca­wia­ne na za­chód od wspom­nia­ne­go ka­na­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaodwłok

tylna część od­wło­ku u pa­ję­cza­ków


Źródła:

SJP.pl

Zaoferowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­o­fe­ro­wać.

 (1.2) za­pro­po­no­wa­nie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zaoferować

zło­żyć ofer­tę, za­pro­po­no­wać kupno


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ofe­ro­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaofertować

zło­żyć ofer­ty w po­stę­po­wa­niach prze­tar­go­wych


Źródła:

SJP.pl

Zaognianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­o­gniać.


Źródła:

Wiktionary

Zaogniać

1. sil­nie roz­grze­wać, ru­mie­nić, czer­wie­nić;
2. wy­wo­ły­wać stan za­pal­ny, ją­trzyć;
3. o kon­flik­cie, na­pię­tej sy­tu­a­cji: wzma­gać, eska­lo­wać;
4. daw­niej: roz­na­mięt­niać kogoś, pod­nie­cać;
5. za­o­gniać się:
a) sil­nie roz­grze­wać się, czer­wie­nieć się;
b) ją­trzyć się, prze­cho­dzić w stan za­pal­ny;
c) o kon­flik­cie, na­pię­tej sy­tu­a­cji: wzma­gać, za­o­strzać się;
d) prze­sta­rza­łe: zaj­mo­wać się ogniem, za­pa­lać


Źródła:

SJP.pl

Zaogniony

1. sil­nie roz­grzać, za­ru­mie­nić, za­czer­wie­nić;
2. wy­wo­łać stan za­pal­ny, roz­ją­trzyć;
3. za­o­strzyć, eska­lo­wać kon­flikt;
4. daw­niej: roz­na­mięt­nić kogoś, pod­nie­cić;
5. za­o­gnić się:
a) sil­nie roz­grzać się, za­czer­wie­nić się;
b) ją­trzyć się, przejść w stan za­pal­ny;
c) wzmóc, za­o­strzyć się (o kon­flik­cie);
d) prze­sta­rza­łe: zająć się ogniem, za­pa­lić


Źródła:

SJP.pl

Zaognić

1. sil­nie roz­grzać, za­ru­mie­nić, za­czer­wie­nić;
2. wy­wo­łać stan za­pal­ny, roz­ją­trzyć;
3. za­o­strzyć, eska­lo­wać kon­flikt;
4. daw­niej: roz­na­mięt­nić kogoś, pod­nie­cić;
5. za­o­gnić się:
a) sil­nie roz­grzać się, za­czer­wie­nić się;
b) ją­trzyć się, przejść w stan za­pal­ny;
c) wzmóc, za­o­strzyć się (o kon­flik­cie);
d) prze­sta­rza­łe: zająć się ogniem, za­pa­lić


Źródła:

SJP.pl

Zaogrodzie

ob­szar za ogro­dem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaokrąglanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­o­krą­glać.


Za­o­krą­gla­nie – w za­pi­sie po­zy­cyj­nym danej licz­by za­stą­pie­nie ze­ra­mi pew­nej licz­by koń­co­wych cyfr zna­czą­cych, tj. nie­ze­ro­wych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaokrąglać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mat. zmniej­szyć licz­bę miejsc dzie­sięt­nych

 (1.2) czy­nić coś okrą­głym lub okrą­glej­szym


Źródła:

Wiktionary

Zaokrąglenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­o­krą­glić.

 (1.2) to, co jest za­o­krą­glo­ne, okrą­głość, owal­ność

 (1.3) licz­ba, do któ­rej za­o­krą­glo­no jakąś war­tość


Źródła:

Wiktionary

Zaokrąglić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­o­krą­glać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­o­krą­glać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­o­krą­glić się (ndk. za­o­krą­glać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­o­krą­glać się.


Źródła:

Wiktionary

Zaokrąglony

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) o kształ­cie okrą­głym lub zbli­żo­nym do niego

 (1.2) jęz. wy­ma­wia­ny z war­ga­mi uło­żo­ny­mi w kształt koła

 (1.3) mat. o zmniej­szo­nej licz­bie miejsc dzie­sięt­nych


Źródła:

Wiktionary

Zaokrętowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­o­krę­to­wać.


Za­o­krę­to­wa­nie – włą­cze­nie osób przy­by­łych na okręt lub sta­tek (jed­nost­kę pły­wa­ją­cą) w stan za­ło­gi lub pa­sa­że­rów wraz z ich zak­wa­te­ro­wa­niem, za­pro­wian­to­wa­niem, ewen­tu­al­nie przy­dzie­le­niem im funk­cji, środ­ków ra­tun­ko­wych itp.

Za­o­krę­to­wa­niem na­zy­wa się też wpi­sa­nie ma­ry­na­rza na listę za­ło­gi stat­ku lub okrę­tu, lub prze­nie­sie­nie ma­ry­na­rza z od­dzia­łu lą­do­we­go na okręt.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaokrętować

1. za­an­ga­żo­wać kogoś jako człon­ka za­ło­gi stat­ku;
2. przy­jąć kogoś na sta­tek jako pa­sa­że­ra;
3. po­tocz­nie: wejść na po­kład stat­ku jako czło­nek za­ło­gi lub pa­sa­żer; za­o­krę­to­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zaokrętowywać

okrę­to­wać;
1. an­ga­żo­wać kogoś jako człon­ka za­ło­gi stat­ku;
2. przyj­mo­wać kogoś na sta­tek jako pa­sa­że­ra;
3. po­tocz­nie: wcho­dzić na po­kład stat­ku jako czło­nek za­ło­gi lub pa­sa­żer; za­o­krę­to­wy­wać się, okrę­to­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zaoleić

za­nie­czy­ścić ole­jem, ole­i­stą sub­stan­cją


Źródła:

SJP.pl

Zaolejać

za­nie­czy­szczać ole­jem, ole­i­stą sub­stan­cją


Źródła:

SJP.pl

Zaolejować

na­o­le­jo­wać, po­o­le­jo­wać;
1. na­sy­cić ma­te­riał ole­jem w ce­lach kon­ser­wa­cyj­nych;
2. na­ło­żyć olej na włosy w ce­lach pie­lę­gna­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Zaoliwiać

1. za­bru­dzać oliwą;
2. za­o­li­wiać się - za­bru­dzać się oliwą


Źródła:

SJP.pl

Zaoliwić

za­bru­dzić oliwą


Źródła:

SJP.pl

Zaolziaczka

miesz­kan­ka Za­ol­zia (czę­ści Ślą­ska Cie­szyń­skie­go); Za­ol­zian­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­ol­zia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaolziak

miesz­ka­niec Za­ol­zia (czę­ści Ślą­ska Cie­szyń­skie­go); Za­ol­zia­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­ol­zia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaolzianin

miesz­ka­niec Za­ol­zia (czę­ści Ślą­ska Cie­szyń­skie­go); Za­ol­ziak


Źródła:

SJP.pl

Zaolzianka

miesz­kan­ka Za­ol­zia (czę­ści Ślą­ska Cie­szyń­skie­go); Za­ol­ziacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Zaolziański

→ Za­ol­zie (część Ślą­ska Cie­szyń­skie­go)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­ol­ziem, do­ty­czą­cy Za­ol­zia, po­cho­dzą­cy z Za­ol­zia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaolzie

część Ślą­ska Cie­szyń­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion po­ło­żo­ny na za­chód od Olzy;


Za­ol­zie ( Olsa-Ge­biet; gw. "Za­ol­zi"; Záolží, Záolší) – uży­wa­na głów­nie w Pol­sce i przez pol­ską mniej­szość w Cze­chach po­tocz­na nazwa tej czę­ści daw­ne­go Księ­stwa Cie­szyń­skie­go (ina­czej Ślą­ska Cie­szyń­skie­go), która była we­dług lo­kal­ne­go po­ro­zu­mie­nia pol­skiej i cze­skiej rad na­ro­do­wych z dnia 5 li­sto­pa­da 1918 pod tym­cza­so­wą kon­tro­lą pol­skiej ad­mi­ni­stra­cji, a na Kon­fe­ren­cji w Spa w 1920, po ar­bi­tral­nym po­dzia­le re­gio­nu mię­dzy Pol­skę i Cze­cho­sło­wa­cję, zo­sta­ła przez mo­car­stwa przyz­na­na Cze­cho­sło­wa­cji (dziś Cze­chy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaondulować

uło­żyć włosy w loki lub fale; zon­du­lo­wać, wy­on­du­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaopatrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stałe do­star­cza­nie komuś po­trzeb­nych mu rze­czy

 (1.2) wy­po­sa­ża­nie w od­po­wied­nie urzą­dze­nia, in­sta­la­cje


Źródła:

Wiktionary

Zaopatrywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­o­pa­trzyć)

 (1.1) stale do­star­czać komuś po­trzeb­nych mu rze­czy

 (1.2) wy­po­sa­żać w coś

 (1.3) do­da­wać ozdob­ni­ki do tek­stu lub me­lo­dii

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­o­pa­try­wać się (dk. za­o­pa­trzyć się)

 (2.1) gro­ma­dzić po­trzeb­ne rze­czy


Źródła:

Wiktionary

Zaopatrzenie

1. do­star­czyć coś nie­zbęd­ne­go, po­trzeb­ne­go
2. wy­po­sa­żyć w od­po­wied­nie urzą­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­star­cze­nie komuś po­trzeb­nych mu rze­czy

 (1.2) środ­ki lub to­wa­ry ko­niecz­ne do dzia­ła­nia jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej (np. do pro­duk­cji, sprze­da­ży)

 (1.3) dział jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej re­a­li­zu­ją­cy za­o­pa­trze­nie (1.1)


Za­o­pa­trze­nie – wszyst­kie środ­ki ma­te­ria­ło­wo-tech­nicz­ne wy­ko­rzy­sty­wa­ne do wy­po­sa­że­nia, wspar­cia i utrzy­ma­nia woj­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaopatrzeniowiec

pra­cow­nik dzia­łu za­o­pa­trze­nia przed­się­bior­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się za­o­pa­trze­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaopatrzeniowy

przy­miot­nik od: za­o­pa­trze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaopatrzony

imie­słów

 (1.1) taki, który otrzy­mał za­o­pa­trze­nie, wy­po­sa­że­nie; do­stał po­trzeb­ne środ­ki


Źródła:

Wiktionary

Zaopatrzyć

1. do­star­czyć coś nie­zbęd­ne­go, po­trzeb­ne­go
2. wy­po­sa­żyć w od­po­wied­nie urzą­dze­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­o­pa­try­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaopiekowany

po­tocz­nie: taki, któ­rym się za­o­pie­ko­wa­no


Źródła:

SJP.pl

Zaoponować

nie zgo­dzić się


Źródła:

SJP.pl

Zaoranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­o­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zaorany

orząc, prze­wró­cić war­stwy ziemi na drugą stro­nę


Źródła:

SJP.pl

Zaorać

orząc, prze­wró­cić war­stwy ziemi na drugą stro­nę


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. orać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|orać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­o­ra­nie


Źródła:

Wiktionary

Zaorski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaorywać

orząc, prze­wra­cać war­stwy ziemi na drugą stro­nę


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­o­rać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­o­rać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaosie

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaostrzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­o­strzyć)

 (1.1) czy­nić ostrym, spi­cza­stym, kłu­ją­cym

 (1.2) czy­nić wy­ra­zi­stym

 (1.3) w sto­sun­ku do prze­pi­sów, reguł, sank­cji: czy­nić mniej li­be­ral­ny­mi, bar­dziej ogra­ni­cza­ją­cy­mi lub gro­żą­cy­mi wyż­szy­mi ka­ra­mi

 (1.4) w sto­sun­ku do sy­tu­a­cji, kon­flik­tu, po­le­mi­ki: wzmac­niać ich in­ten­syw­ność

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­o­strzać się (dk. za­o­strzyć się)

 (2.1) o sy­tu­a­cji, kon­flik­cie, po­le­mi­ce: wzmac­niać in­ten­syw­ność, eska­lo­wać

 (2.2) o zmy­słach: po­pra­wiać swoją czu­łość


Źródła:

Wiktionary

Zaostrzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­o­strzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­o­strzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­o­strzyć się (ndk. za­o­strzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­o­strzać się.


Źródła:

Wiktionary

Zaostrów

Za­o­strów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Słu­pia Ko­nec­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mi­cha­ła Ar­cha­nio­ła w Pil­czy­cy.


Źródła:

Wikipedia

Zaoszczędzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­o­szczę­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zaoszczędzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­o­szczę­dzić)

 (1.1) ekon. od­kła­dać jakąś ilość cze­goś, go­spo­da­ru­jąc w spo­sób roz­sąd­ny

 (1.2) nie na­ra­żać kogoś na coś przy­kre­go


Źródła:

Wiktionary

Zaoszczędzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­o­szczę­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­o­szczę­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zaowocowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­o­wo­co­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaowocować

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. owo­co­wać)

 (1.1) wydać, zro­dzić owoce

 (1.2) przen. przy­nieść wy­mier­ne efek­ty


Źródła:

Wiktionary

Zapacać

po­wo­do­wać prze­sią­ka­nie (ubra­nia) potem


Źródła:

SJP.pl

Zapach

1. bo­dziec od­bie­ra­ny przez zmysł węchu
2. przy­jem­na woń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wę­cho­we wra­że­nie zmy­sło­we;

 (1.2) sub­stan­cja da­ją­ca okre­ślo­ny, cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach (1.1)

 (1.3) ole­jek ete­rycz­ny do­da­wa­ny do ciast

 (1.4) fiz. jedna z liczb kwan­to­wych przy­pi­sy­wa­nych kwar­kom i lep­to­nom;


Za­pach (łac. "odor", ang. "odor" lub "odour", "smell", fr. "odeur", niem. "Ge­ruch") – w na­jo­gól­niej­szym sen­sie:

W ję­zy­ku pol­skim przez za­pach ro­zu­mie się czę­sto woń przy­jem­ną, jest np. nazwą olej­ków do­da­wa­nych do po­traw, ale używa się tego słowa rów­nież w sen­sie woni obo­jęt­nej lub przy­krej – nie­przy­jem­ne za­pa­chy są na­zy­wa­ne smro­dem, odo­rem lub fe­to­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapachowiec

pra­cow­nik dzia­łu fa­bry­ki per­fum, w któ­rym kom­po­nu­je się za­pa­chy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kom­po­zy­tor za­pa­chów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapachowy

→ za­pach


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­pa­chu, po­sia­da­ją­cy (ładny) za­pach


Patrz:zapach

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapaciać

po­tocz­nie:
1. za­bru­dzić czymś mo­krym, ma­zi­stym; za­ba­brać, za­cia­pać, za­pać­kać, za­pa­prać;
2. zat­kać otwór czymś ma­zi­stym; za­cia­pać, za­pać­kać;
3. żar­to­bli­wie: za­pła­cić;
4. za­pa­ciać się - za­bru­dzić się czymś mo­krym, ma­zi­stym


Źródła:

SJP.pl

Zapaczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pacz­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapad

w gwa­rze my­śliw­skiej przy­lot głusz­ca na to­ko­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­paść

 (1.2) przest. upa­dek

 (1.3) przest. za­pad­li­na, za­pad­li­sko

 (1.4) daw. za­chód (mo­ment zni­knię­cia za ho­ry­zon­tem)

 (1.5) daw. geogr. za­chód (kie­ru­nek)

 (1.6) daw. za­pad­nię­cie, za­pa­da­nie


Zapad – skała na wschod­nich obrze­żach wsi Po­dzam­cze w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Ogro­dzie­niec. Znaj­du­je się na Wy­ży­nie Ry­czow­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Wy­ży­ny Czę­sto­chow­skiej wcho­dzą­cej w skład Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej. Skały na tej wy­ży­nie zbu­do­wa­ne są z póź­no­ju­raj­skich wa­pie­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapadalność

licz­ba cho­rych na okre­ślo­ną cho­ro­bę; za­cho­ro­wal­ność, cho­ro­bo­wość


Za­pa­dal­ność, po­tocz­nie za­cho­ro­wal­ność – licz­ba nowo za­re­je­stro­wa­nych przy­pad­ków danej cho­ro­by w prze­dzia­le czasu (zwy­kle roku) na sto ty­się­cy osób ba­da­nej po­pu­la­cji.

Jeśli za­pa­dal­ność i cho­ro­bo­wość utrzy­mu­ją się na sta­łym po­zio­mie, wy­stę­pu­je za­leż­ność:

cho­ro­bo­wość = za­pa­dal­ność × śred­ni czas trwa­nia cho­ro­by.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapadalny

taki, który na­le­ży ure­gu­lo­wać w okre­ślo­nym ter­mi­nie


Źródła:

SJP.pl

Zapadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­dać.


Źródła:

Wiktionary

Zapadać

o śnie­gu: pa­da­jąc, za­sy­pać coś


cza­sow­nik (dk. za­paść)

 (1.1) osu­wać się w głąb, spa­dać, opu­szczać się w dół; sta­wać się wklę­słym, wklęs­nąć; za­głę­biać się, po­grą­żać się w czymś.

 (1.2) wpa­dać w cho­ro­bę, stra­cić zdro­wie

 (1.3) o ptact­wie: przy­fru­ną­wszy sia­dać gdzieś; o lu­dziach: za­trzy­ma­wszy się gdzieś scho­wać się, skry­wać się; za­szy­wać się

 (1.4) zbli­żać się (w cza­sie); nad­cho­dzić, na­stę­po­wać, na­stą­pić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapadka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. drob­ny ele­ment ja­kie­goś me­cha­niz­mu po­wo­du­ją­cy blo­ka­dę ruchu cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapadkowy

przy­miot­nik od: za­pad­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­pad­ką, do­ty­czą­cy za­pad­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapadlina

teren za­pad­nię­ty; za­pad­li­sko


Źródła:

SJP.pl

Zapadlinowy

przy­miot­nik od: za­pad­li­na


Źródła:

SJP.pl

Zapadlisko

teren za­pad­nię­ty; za­pad­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­głę­bie­nie w grun­cie, które pow­sta­ło wsku­tek za­pad­nię­cia się niż­szych warstw;


Za­pad­li­sko – frag­ment sko­ru­py ziem­skiej ob­ni­żo­ny wzdłuż usko­ków. Za­pad­li­ska pow­sta­ją czę­sto na przed­po­lu gór o bu­do­wie pła­szczo­wi­no­wej. Wy­róż­nia się za­pad­li­ska przed­gór­skie (np. Za­pad­li­sko przed­kar­pac­kie) lub na ob­sza­rze oro­ge­nu za­pad­li­sko śród­gór­skie (np. Za­pad­li­sko Saary, Za­pad­li­sko Za­kar­pac­kie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapadliskowy

przy­miot­nik od: za­pad­li­sko


Źródła:

SJP.pl

Zapadni

przy­miot­nik

 (1.1) daw. za­chod­ni


Źródła:

Wiktionary

Zapadnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­cha­nicz­nie opu­szcza­na lub pod­no­szo­na część po­dło­ża

 (1.2) rzad. za­pad­li­na, za­głę­bie­nie te­re­nu

 (1.3) przest. pu­łap­ka, za­sadz­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zapadniowy

przy­miot­nik od: za­pad­nia


Źródła:

SJP.pl

Zapadnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­paść.


Źródła:

Wiktionary

Zapadnięty

za­pa­dły;
1. taki, który osu­nął się w głąb cze­goś;
2. o miej­scu na ciele: wklę­śnię­ty, naj­czę­ściej na sku­tek sta­ro­ści lub cho­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Zapadowy

przy­miot­nik od: zapad


Źródła:

SJP.pl

Zapadłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce za­pa­dłe


Źródła:

Wiktionary

Zapadły

1. od­da­lo­ny od ludzi, cy­wi­li­za­cji;
2. taki, który osu­nął się w głąb cze­goś; za­pad­nię­ty;
3. o miej­scu na ciele: wklę­śnię­ty, naj­czę­ściej na sku­tek sta­ro­ści lub cho­ro­by; za­pad­nię­ty


przy­miot­nik

 (1.1) od­da­lo­ny od więk­szych sku­pisk ludz­kich

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. od: za­pa­dać

 (2.2) 3 os. lm. przesz. od: za­pa­dać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapajęczony

1. po­kry­ty pa­ję­czy­na­mi
2. pełen pa­ją­ków
3. gwa­ro­wo: za­gro­dzo­ny gę­stym, ple­cio­nym pło­tem


Źródła:

SJP.pl

Zapakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapakować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pa­ko­wy­wać)

 (1.1) wło­żyć w opa­ko­wa­nie w celu po­dar­ku lub za­bez­pie­cze­nia

 (1.2) wło­żyć w pa­ku­nek (np. w torbę, skrzy­nię) celem po­dró­ży czy prze­mie­szcze­nia

 (1.3) pot. umie­ścić siłą

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­pa­ko­wać się (ndk. za­pa­ko­wy­wać się)

 (2.1) wło­żyć swoje rze­czy w pa­ku­nek do po­dró­ży, tran­spor­tu


Źródła:

Wiktionary

Zapakowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­ko­wać)

 (1.1) wkła­dać w opa­ko­wa­nie w celu po­da­ro­wa­nia komuś lub dla za­bez­pie­cze­nia

 (1.2) wkła­dać w pa­ku­nek (np. w wa­liz­kę, kufer) celem po­dró­ży albo tran­spor­tu

 (1.3) pot. umie­szczać siłą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­pa­ko­wy­wać się (dk. za­pa­ko­wać się)

 (2.1) wkła­dać swoje rze­czy w pa­ku­nek do po­dró­ży, za­bra­nia gdzieś


Źródła:

Wiktionary

Zapalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­lać.


Źródła:

Wiktionary

Zapalarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do za­pa­la­nia gazu w ku­chen­kach (zwy­kle iskrą elek­trycz­ną)

 (1.2) techn. górn. urzą­dze­nie (czę­sto prze­no­śne) wyt­wa­rza­ją­ce im­puls elek­trycz­ny, słu­żą­ce do uru­cha­mia­nia za­pal­ni­ków elek­trycz­nych; sto­so­wa­ne przy ro­bo­tach sa­per­skich lub strzel­ni­czych (np. w ko­pal­niach)


Źródła:

Wiktionary

Zapalać

po­wo­do­wać za­płon


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­lić)

 (1.1) zob. za­pa­lić. (ogień)

 (1.2) zob. za­pa­lić. (świa­tło)

 (1.3) zob. za­pa­lić. (sil­nik, radio)

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­lić)

 (2.1) pot. o sil­ni­ku zob. za­pa­lić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­pa­lać się (dk. za­pa­lić się)

 (3.1) zob. za­pa­lić się. (pło­mie­niem)

 (3.2) zob. za­pa­lić się. (o świet­le)

 (3.3) książk. zob. za­pa­lić się. (do ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia)

 (3.4) książk. zob. za­pa­lić się. (o uczu­ciu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapalczywiec

osoba po­ryw­cza, po­pęd­li­wa, łatwo wy­bu­cha­ją­ca gnie­wem; po­pęd­li­wiec


Źródła:

SJP.pl

Zapalczywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­pal­czy­wie


Źródła:

SJP.pl

Zapalczywość

gor­li­wość; żar­li­wość; skłon­ność do uno­sze­nia się gnie­wem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto jest za­pal­czy­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapalczywszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­pal­czy­wy


Źródła:

SJP.pl

Zapalczywy

łatwo wy­bu­cha­ją­cy gnie­wem; po­ryw­czy, po­pęd­li­wy, tem­pe­ra­ment­ny


przy­miot­nik

 (1.1) książk. łatwo uno­szą­cy się gnie­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapalenie

spo­wo­do­wać za­płon


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. re­ak­cja tkan­ki or­ga­nicz­nej na in­fek­cję, po­draż­nie­nie;

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­lić.; spra­wie­nie, że coś pło­nie, coś jest po­chła­nia­ne przez ogień


Za­pa­le­nie, stan za­pal­ny, re­ak­cja za­pal­na, pro­ces za­pal­ny, od­czyn za­pal­ny (łac. "in­flam­ma­tio") – upo­rząd­ko­wa­ny pro­ces roz­wi­ja­ją­cy się w tkan­ce una­czy­nio­nej pod wpły­wem czyn­ni­ka usz­ka­dza­ją­ce­go. Za­pa­le­nie może być spo­wo­do­wa­ne czyn­ni­ka­mi: che­micz­ny­mi, fi­zycz­ny­mi, bio­lo­gicz­ny­mi (za­ka­że­nie drob­no­u­stro­ja­mi cho­ro­bot­wór­czy­mi) - ogól­nie czyn­ni­ka­mi eg­zo­gen­ny­mi lub en­do­gen­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapaleniec

książ­ko­wo: osoba oży­wio­na jakąś ideą, pełna za­pa­łu do dzia­ła­nia; en­tuz­ja­sta, za­go­rza­lec, pa­sjo­nat, mi­ło­śnik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ktoś, kto z za­pa­łem od­da­je się ja­kie­muś hobby, za­ję­ciu czy dzia­łal­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapaleńszy

dawny sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­pa­lo­ny (na­mięt­ny, za­go­rza­ły)


Źródła:

SJP.pl

Zapaliczka

ro­śli­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w re­jo­nie śró­dziem­no­mor­skim i środ­ko­wej Azji; ro­śli­na lecz­ni­cza i ozdob­na


Za­pa­licz­ka ("Fe­ru­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je ponad 200 ga­tun­ków. Naj­wię­cej z nich wy­stę­pu­je w po­łud­nio­wo-za­chod­niej i cen­tral­nej Azji, ale przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju rosną na roz­le­głym ob­sza­rze od ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go wraz z pół­noc­ną Afry­ką i po­łud­nio­wą Eu­ro­pą, po Chiny. Za­sied­la­ją zwy­kle ob­sza­ry suche, miej­sca na­sło­necz­nio­ne, zbio­ro­wi­ska tra­wia­ste i stoki wzgórz. Kwia­ty za­py­la­ne są głów­nie przez mu­chów­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapalić

spo­wo­do­wać za­płon


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pa­lać)

 (1.1) wznie­cić ogień

 (1.2) spra­wić, że coś za­czy­na się świe­cić, za­czy­na dawać świa­tło

 (1.3) pot. uru­cho­mić, np. sil­nik sa­mo­cho­du, radio, te­le­wi­zor

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pa­lać)

 (2.1) pot. o sil­ni­ku za­cząć pra­co­wać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­pa­lić się (ndk. za­pa­lać się)

 (3.1) za­cząć się palić, zająć się pło­mie­niem

 (3.2) za­cząć się świe­cić

 (3.3) książk. na­brać chęci, za­pa­łu do ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia

 (3.4) książk. o uczu­ciu opa­no­wać kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapalniczka

kie­szon­ko­wy przy­rząd do krze­sa­nia ognia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały po­jem­ni­czek z gazem (lub z ben­zy­ną) słu­żą­cy do za­pa­la­nia, nie­ce­nia ognia;


Za­pal­nicz­ka – mały prze­no­śny przed­miot słu­żą­cy do wyt­wa­rza­nia ognia, naj­czę­ściej w celu za­pa­le­nia pa­pie­ro­sa lub cy­ga­ra. Skła­da się z kor­pu­su (zaz­wy­czaj me­ta­lo­we­go lub pla­sti­ko­we­go) wy­peł­nio­ne­go palną sub­stan­cją, oraz me­cha­niz­mu za­pa­la­ją­ce­go i „wyd­mu­chu­ją­ce­go” pło­mień. Za­pal­nicz­ki w prze­ci­wień­stwie do za­pa­łek, przez­na­czo­ne są do wie­lo­krot­ne­go użyt­ku. Wy­jąt­kiem jest tzw. wiecz­na za­pał­ka, która łączy cechy obu przed­mio­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­pal­nie


Źródła:

SJP.pl

Zapalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­pal­ny


Źródła:

SJP.pl

Zapalnik

urzą­dze­nie po­wo­du­ją­ce de­to­na­cję ła­dun­ku ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. wojsk. urzą­dze­nie do od­pa­la­nia ła­dun­ku wy­bu­cho­we­go


Za­pal­nik – urzą­dze­nie za­pa­la­ją­ce lub po­wo­du­ją­ce wy­buch ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go. Dzię­ki niemu fala de­to­na­cyj­na prze­cho­dzi na głów­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy, który sam trud­no de­to­nu­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­pal­ne


Źródła:

Wiktionary

Zapalny

przy­miot­nik

 (1.1) o wła­ści­wo­ściach za­pa­la­ją­cych

 (1.2) med. do­ty­czą­cy za­pa­le­nia

 (1.3) sta­no­wią­cy za­rze­wie kon­flik­tu lub mo­gą­cy nim się stać

 (1.4) skłon­ny do nie­o­bli­czal­nych za­cho­wań


Źródła:

Wiktionary

Zapalony

spo­wo­do­wać za­płon


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­nu­ją­cy coś z za­pa­łem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od czas. za­pa­lić (włą­czyć świa­tło)

 (2.2) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od czas. za­pa­lić (wznie­cić pło­mień)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapalski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapamiętale

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­pa­mię­ta­ły


Źródła:

Wiktionary

Zapamiętalej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­pa­mię­ta­le


Źródła:

SJP.pl

Zapamiętalszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­pa­mię­ta­ły


Źródła:

SJP.pl

Zapamiętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­mię­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zapamiętać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pa­mię­ty­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pa­mię­ty­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapamiętliwy

daw­niej: za­pa­mię­ta­ły, zaw­zię­ty, za­ja­dły


Źródła:

SJP.pl

Zapamiętywalność

sto­pień łat­wo­ści za­pa­mię­ta­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zapamiętywalny

da­ją­cy się za­pa­mię­tać


Źródła:

SJP.pl

Zapamiętywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­mię­ty­wać.


Za­pa­mię­ty­wa­nie – jest to czyn­ność i pier­wsza faza pro­ce­su pa­mię­cio­we­go tzw. faza na­by­wa­nia okre­ślo­nej formy za­cho­wa­nia lub przys­wo­je­nia tego, co na daną jed­nost­kę od­dzia­łu­je. Za­pa­mię­ty­wa­nie może mieć po­stać jed­ne­go aktu spo­strze­że­nio­we­go lub być zło­żo­ną ak­tyw­no­ścią.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zapamiętywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­mię­tać)

 (1.1) utr­wa­lać coś w pa­mię­ci


Źródła:

Wiktionary

Zapanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapanować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­no­wać, za­pa­no­wy­wać)

 (1.1) zdo­łać kon­tro­lo­wać, pod­po­rząd­ko­wać swo­jej woli

 (1.2) za­cząć rzą­dzić ja­kimś te­ry­to­rium

 (1.3) na­stą­pić w okre­ślo­nym cza­sie lub prze­strze­ni

 (1.4) zdo­być prze­wa­gę

 (1.5) na­stać


Źródła:

Wiktionary

Zapaplać

cza­sow­nik

 (1.1) za­ga­dać


Źródła:

Wiktionary

Zaparafować

1. pod­pi­sać się pa­ra­fą (pa­raf­ką);
2. pod­pi­sać uz­god­nio­ny tekst do­ku­men­tu;
3. za­bez­pie­czyć do­ku­men­ty po­przez nu­me­ra­cję stron i prze­cią­gnię­cie przez nie sznur­ka, któ­re­go końce pie­czę­tu­je się


Źródła:

SJP.pl

Zaparcie

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. utrud­nio­na lub nie­czę­sta de­fe­ka­cja;


Za­par­cie (po­tocz­nie: zat­war­dze­nie, ob­struk­cja) – utrud­nio­na lub nie­czę­sta (rza­dziej niż 2 razy na ty­dzień) de­fe­ka­cja. W skraj­nych przy­pad­kach może być śmier­tel­ne. Za­par­cie cięż­kie to mniej niż 2 wy­próż­nie­nia na mie­siąc. Za­par­cie może być de­fi­nio­wa­ne jako zmia­na rytmu wy­próż­nień lub od­da­wa­nie stol­ca z więk­szym tru­dem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaparkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­trzy­ma­nie po­ja­zdu na po­sto­ju, par­kin­gu lub w innym przez­na­czo­nym do tego miej­scu


Źródła:

Wiktionary

Zaparkować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) do­ko­na­ny od|par­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaparowywać

1. po­kry­wać parą wodną;
2. po­kry­wać się parą wodną; pa­ro­wać, pa­ro­wać się, za­pa­ro­wy­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zaparskiwać

za­głu­szać par­ska­niem


Źródła:

SJP.pl

Zapart

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaparty

po­tocz­nie: taki, który nie chce ustą­pić


Źródła:

SJP.pl

Zaparzacz

1. urzą­dze­nie ku­chen­ne do przy­rzą­dza­nia kawy lub her­ba­ty; ek­spres;
2. po­jem­ni­czek z dziur­ka­mi do pa­rze­nia i fil­tro­wa­nia her­ba­ty lub ziół; za­pa­rzacz­ka


Za­pa­rzacz, za­pa­rzacz tło­ko­wy – nie­wiel­kie, pro­ste urzą­dze­nie ku­chen­ne bez źró­dła za­si­la­nia, słu­żą­ce do za­pa­rza­nia kawy. Ma formę na­czy­nia (naj­czę­ściej szkla­ne­go), do któ­re­go wsy­pu­je się gru­biej zmie­lo­ną kawę, wlewa się za­go­to­wa­ną od­dziel­nie wodę i za­my­ka na­czy­nie po­kryw­ką z przy­mo­co­wa­nym tło­kiem z sit­kiem. Do na­czy­nia jest za­in­sta­lo­wa­ny uchwyt, do­dat­ko­wo chro­nią­cy dłoń przed wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą. Za­pa­rzacz może być rów­nież uży­wa­ny do za­pa­rza­nia her­ba­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaparzaczka

1. po­jem­ni­czek z dziur­ka­mi do pa­rze­nia i fil­tro­wa­nia her­ba­ty lub ziół; za­pa­rzacz;
2. wil­got­ny ka­wa­łek płót­na, przez który pra­su­je się tka­ni­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd do za­pa­rza­nia her­ba­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaparzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zaparzarka

przy­rząd do pa­rze­nia kawy i her­ba­ty; za­pa­rzacz


Źródła:

SJP.pl

Zaparzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pa­rzyć)

 (1.1) trak­to­wać coś wrząt­kiem, np. przy­go­to­wu­jąc napar

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­pa­rzać się (dk. za­pa­rzyć się)

 (2.1) być trak­to­wa­nym wrząt­kiem

 (2.2) być trak­to­wa­nym cie­płem i wil­go­cią


Źródła:

Wiktionary

Zaparzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pa­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pa­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Zapas

1. pewna ilość cze­goś prze­cho­wy­wa­na do czasu, gdy bę­dzie po­trzeb­na; re­zer­wa;
2. dużo cze­goś, wię­cej, niż po­trze­ba w danej chwi­li, np. zapas sił; nad­miar;
3. ele­ment wy­mien­ny za­stę­pu­ją­cy zu­ży­ty od­po­wied­nik;
4. sze­ro­ki obrę­bek u dołu lub pasek ma­te­ria­łu w szwach ubra­nia poz­wa­la­ją­cy na jego po­więk­sze­nie; za­kład


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nad­da­tek ponad nie­zbęd­ną ilość

 (1.2) coś zgro­ma­dzo­ne­go na póź­niej

 (1.3) pot. mot. koło za­pa­so­we

 (1.4) lm. za­pa­sy sport. walka wręcz przez sto­so­wa­nie chwy­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapasać

1. za­wią­zać sobie coś w pasie; przy­pa­sać;
2. wło­żyć na kogoś pas, ob­wią­zać kogoś w pasie; opa­sać; prze­pa­sać


Źródła:

SJP.pl

Zapaseczka

zdrob­nie­nie od: za­pa­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: za­pa­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapasienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­paść.


Źródła:

Wiktionary

Zapasiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapasik

zdrob­nie­nie od: zapas


Źródła:

SJP.pl

Zapaska

wiej­ski far­tuch z wełny, daw­niej za­stę­pu­ją­cy spód­ni­cę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. wiej­ski far­tuch ko­bie­cy, za­kła­da­ny na spód­ni­cę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapaski

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. za­pa­sy


Źródła:

Wiktionary

Zapaskudzać

po­tocz­nie: za­nie­czy­szczać, za­bru­dzać; za­sy­fiać, zaś­wi­niać, za­pa­pry­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapaskudzić

po­tocz­nie: za­nie­czy­ścić, za­bru­dzić; po­pa­sku­dzić


Źródła:

SJP.pl

Zapasochłonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co in­ten­syw­nie zu­ży­wa za­pa­sy


Źródła:

Wiktionary

Zapasowy

przy­miot­nik od: zapas


przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy zapas (na wszel­ki wy­pa­dek)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapasteryzować

zni­szczyć bak­te­rie i inne drob­no­u­stro­je w pro­duk­tach spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych, pod­grze­wa­jąc taki pro­dukt do okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry; spa­ste­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­sto­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapastowywać

obs­ma­ro­wy­wać, na­cie­rać coś pastą


Źródła:

SJP.pl

Zapasy

sport walki, któ­re­go celem jest po­ło­że­nie prze­ciw­ni­ka na ło­pat­ki; mogą być w stylu kla­sycz­nym lub wol­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sport. kon­ku­ren­cja po­le­ga­ją­cy na fi­zycz­nym zma­ga­niu się dwóch za­wod­ni­ków lub za­wod­ni­czek;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: zapas


Za­pa­sy – sport walki, po­le­ga­ją­cy na fi­zycz­nym zma­ga­niu dwóch za­wod­ni­ków – walka od­by­wa się wręcz przez sto­so­wa­nie chwy­tów i rzu­tów.

Po­cząt­ki tego spor­tu się­ga­ją cza­sów sta­ro­żyt­nych, kiedy to zma­ga­nia za­pa­śni­ków były jedną z kon­ku­ren­cji igrzysk olim­pij­skich or­ga­ni­zo­wa­nych w an­tycz­nej Gre­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapasywać

wkła­dać za pas


Źródła:

SJP.pl

Zapaszek

1. zdrob­nie­nie od: za­pach;
2. słaby, lekko wy­czu­wal­ny za­pach, zwy­kle nie­przy­jem­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od za­pach

 (1.2) słaby, zwy­kle nie­przy­jem­ny, za­pach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapasówka

po­tocz­nie: za­pa­so­we koło w sa­mo­cho­dzie


Źródła:

SJP.pl

Zapata

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapatero

naz­wi­sko obce


Źródła:

SJP.pl

Zapatrywanie

za­pa­try­wać się - mieć pe­wien sto­su­nek do cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pa­try­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapatrywać

za­pa­try­wać się - mieć pe­wien sto­su­nek do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zapatrzać

rzad­ko: za­pa­trzać się - długo przy­glą­dać się komuś lub cze­muś; za­pa­try­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zapatrzeć

za­pa­trzyć się; za­pa­trzeć się:
1. utk­wić w czymś, w kimś wzrok;
2. wziąć z kogoś lub cze­goś wzór;
3. o ko­bie­cie cię­żar­nej: pa­trząc na kogoś lub na coś, ulec sil­nym emo­cjom, które od­bi­ją się na wy­glą­dzie lub cha­rak­te­rze dziec­ka (zgod­nie z prze­są­dem)


Źródła:

SJP.pl

Zapatrzony

taki, który się za­pa­trzył, przy­pa­tru­ją­cy się cze­muś lub komuś uważ­nie


Źródła:

SJP.pl

Zapatrzyć

za­pa­trzeć się; za­pa­trzyć się:
1. utk­wić w czymś, w kimś wzrok;
2. wziąć z kogoś lub cze­goś wzór;
3. o ko­bie­cie cię­żar­nej: pa­trząc na kogoś lub na coś, ulec sil­nym emo­cjom, które od­bi­ją się na wy­glą­dzie lub cha­rak­te­rze dziec­ka (zgod­nie z prze­są­dem)


Źródła:

SJP.pl

Zapatulić

po­tocz­nie: za­kryć, za­wi­nąć dla ochro­ny przed zim­nem, de­szczem itp.


Źródła:

SJP.pl

Zapatysta

współ­to­wa­rzysz, zwo­len­nik Emi­lia­no Za­pa­ty, przy­wód­cy Re­wo­lu­cji Mek­sy­kań­skiej


Źródła:

SJP.pl

Zapauzować

zro­bić pauzę, przer­wę; spa­u­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapał

werwa; ani­musz; chęć do zro­bie­nia cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. stan ogrom­ne­go pod­nie­ce­nia, go­to­wość do dzia­ła­nia


Zapał (otwór za­pa­ło­wy) – w daw­nej od­przo­do­wej ręcz­nej broni pal­nej oraz ar­ty­le­ryj­skiej nie­wiel­ki otwór w tyl­nej czę­ści lufy, łą­czą­cy pa­new­kę z ła­dun­kiem mio­ta­ją­cym umie­szczo­nym w prze­wo­dzie lufy.

Umoż­li­wiał do­pro­wa­dze­nie ognia za po­mo­cą lontu (albo miał­kie­go pro­chu) do ła­dun­ku w den­nej czę­ści lufy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapała

naz­wi­sko


Za­pa­ła (639 m) – szczyt w Pa­śmie Ja­wo­rzy­ny Kry­nic­kiej w Be­ski­dzie Są­dec­kim. Wzno­si się nad rzeką Po­prad a jej grzbie­tem bie­gnie gra­ni­ca po­mię­dzy miej­sco­wo­ścia­mi An­drze­jów­ka i Milik, obyd­wie w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Mu­szy­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapałczanka

drew­no przez­na­czo­ne do wy­ro­bu za­pa­łek i pu­de­łek na za­pał­ki


Za­pał­czan­ka – sor­ty­ment drew­na na­da­ją­cy się do skra­wa­nia ob­wo­do­we­go, przez­na­czo­ny na pa­tycz­ki i pu­deł­ka za­pał­cza­ne. Naj­czę­ściej jest to drew­no świer­ko­we, osi­ko­we, to­po­lo­we, ol­cho­we, brzo­zo­we, bu­ko­we, w po­sta­ci dłu­życ, kłód lub wy­rzyn­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapałczany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­pał­ka­mi, do­ty­czą­cy za­pa­łek


Źródła:

Wiktionary

Zapałczarka

ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w fa­bry­ce za­pa­łek


Źródła:

SJP.pl

Zapałczarnia

fa­bry­ka za­pa­łek


Źródła:

SJP.pl

Zapałczarz

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy w fa­bry­ce za­pa­łek


Źródła:

SJP.pl

Zapałeczka

zdrob­nie­nie od: za­pał­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: za­pał­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapałka

pa­ty­czek za­koń­czo­ny łeb­kiem z masy za­pa­la­ją­cej się przy po­tar­ciu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cien­ki, krót­ki pa­ty­czek za­koń­czo­ny łeb­kiem z masy za­pa­la­ją­cej się przy po­tar­ciu o dra­skę;

 (1.2) środ. harc. pio­no­wy ele­ment ste­la­żu du­że­go na­mio­tu typu har­cer­skie­go, pod­trzy­mu­ją­cy jego boki, w for­mie me­ta­lo­wej rurki za­koń­czo­nej pla­sti­ko­wym łeb­kiem

 (1.3) środ. harc. po­zio­my ele­ment ste­la­ża łóżka po­lo­we­go, tzw. ka­na­dyj­ki, ma­ją­cy formę drew­nia­nej lub me­ta­lo­wej rurki (cza­sem za­koń­czo­nej pla­sti­ko­wym łeb­kiem) i słu­żą­cy do roz­pie­ra­nia ma­te­ria­łu z obu stron;


Za­pał­ka – słu­żą­cy do roz­pa­la­nia ognia, spe­cjal­nie w tym celu przy­go­to­wa­ny pa­ty­czek z drew­na (rza­dziej – pa­sków tek­tu­ry), do­dat­ko­wo na­są­czo­ny w ca­ło­ści lub czę­ści sub­stan­cją ułat­wia­ją­cą spa­la­nie i na jed­nym końcu po­kry­ty masą ule­ga­ją­cą za­pło­no­wi wsku­tek tar­cia; koń­ców­ka taka na­zy­wa­na jest głów­ką (lub łeb­kiem) za­pał­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapałki

pa­ty­czek za­koń­czo­ny łeb­kiem z masy za­pa­la­ją­cej się przy po­tar­ciu


Źródła:

SJP.pl

Zapałkowy

→ za­pał­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­pał­ka­mi, do­ty­czą­cy za­pa­łek


Patrz:zapałka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapałowa

→ zapał


Patrz:zapał

Źródła:

SJP.pl

Zapałowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zapałowy

→ zapał


Patrz:zapał

Źródła:

SJP.pl

Zapaśnictwo

dy­scy­pli­na spor­tu


Źródła:

SJP.pl

Zapaśniczka

→ za­pa­śnik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca za­pa­sy (bez wzglę­du na styl)


Patrz:zapaśnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapaśniczy

przy­miot­nik

 (1.1) sport. do­ty­czą­cy za­pa­sów


Źródła:

Wiktionary

Zapaśniejszy

dawny sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­pa­śny


Źródła:

SJP.pl

Zapaśnik

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy za­pa­sy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spor­to­wiec upra­wia­ją­cy za­pa­sy (bez wzglę­du na styl)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapaśny

daw­niej:
1. za­pa­so­wy;
2. prze­no­śnie: bo­ga­ty w wie­dzę, po­my­sły itp.


Źródła:

SJP.pl

Zapaść

1. za­głę­bić się w czymś mięk­kim (np. w fo­te­lu);
2. wklęs­nąć;
3. opaść, spaść;
4. ukryć się;
5. za­cho­ro­wać;
6. na­dejść, na­stą­pić;
7. po­zo­sta­wić silne wra­że­nie;
8. za­paść się - osu­nąć się lub stać się wklę­słym;
9. za­paść się - za­głę­bić się w czymś mięk­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan ostrej nie­wy­dol­no­ści krą­że­nia po­łą­czo­ny z na­głym spad­kiem ci­śnie­nia krwi

 (1.2) bar­dzo zły stan cze­goś, znacz­nie ob­ni­że­nie wy­dol­no­ści cze­goś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pa­dać)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­pa­dać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pa­sać)

 (3.1) do­ko­na­ny od|za­pa­sać.

cza­sow­nik zwrot­ny za­paść się

 (4.1) do­ko­na­ny od|za­pa­dać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapchajdziura

po­tocz­nie: ko­bie­ta lub rzecz za­stę­pu­ją­ca kogoś lub coś; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym; zat­kaj­dziu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­wi­zo­rycz­ny ele­ment ni­skiej ja­ko­ści stwo­rzo­ny w celu wy­peł­nie­nia wol­nej prze­strze­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zap­chać.


Źródła:

Wiktionary

Zapchany

taki, który się zap­chał; prze­peł­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zapchlić

spo­wo­do­wać, że gdzieś po­ja­wią się pchły


Źródła:

SJP.pl

Zapchlony

1. taki, w któ­rym lub na któ­rym jest dużo pcheł;
2. po­tocz­nie: nędz­ny, marny, lichy, kiep­ski


Źródła:

SJP.pl

Zapeklowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. za­kon­ser­wo­wa­nie mięsa w rozt­wo­rze so­lan­ko­wo-sa­le­tro­wym


Źródła:

Wiktionary

Zapeklować

utr­wa­lić mięso w rozt­wo­rze soli z sa­le­trą i przy­pra­wa­mi


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pe­klo­wać)

 (1.1) kulin. za­kon­ser­wo­wać mięso w rozt­wo­rze so­lan­ko­wo-sa­le­tro­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaperlić

1. za­sy­pać, za­peł­nić per­ła­mi;
2. za­per­lić się:
a) po­kryć się per­ła­mi;
b) za­ja­śnieć, za­bły­szczeć jak perły


Źródła:

SJP.pl

Zaperzać

za­pe­rzać się - po­tocz­nie:
1. uno­sić się gnie­wem, wpa­dać w złość; za­cie­trze­wiać się;
2. po­kry­wać się pe­rzem


Źródła:

SJP.pl

Zaperzenie

za­pe­rzyć się - po­tocz­nie:
1. unieść się gnie­wem, wpaść w złość; za­cie­trze­wić się;
2. po­kryć się pe­rzem


Źródła:

SJP.pl

Zaperzony

po­tocz­nie:
1. taki, który się za­pe­rzył; za­cie­trze­wio­ny;
2. po­kry­ty pe­rzem


przy­miot­nik

 (1.1) za­cie­trze­wio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaperzyć

za­pe­rzyć się - po­tocz­nie:
1. unieść się gnie­wem, wpaść w złość; za­cie­trze­wić się;
2. po­kryć się pe­rzem


Źródła:

SJP.pl

Zapeszać

ścią­gać na kogoś pecha


Źródła:

SJP.pl

Zapewne

1. praw­do­po­dob­nie, może;
2. nie­wąt­pli­wie, na­tu­ral­nie


par­ty­ku­ła

 (1.1) książk. par­ty­ku­ła sy­gna­li­zu­ją­ca, że stwier­dze­nie jest do­my­słem mó­wią­ce­go

 (1.2) książk. użyta sa­mo­dziel­nie sy­gna­li­zu­je, że mó­wią­cy chce wnieść pewne za­strze­że­nia do da­ne­go stwier­dze­nia, choć w za­sa­dzie się z nim zga­dza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapewniający

→ za­pew­niać


Patrz:zapewniać

Źródła:

SJP.pl

Zapewnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pew­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zapewniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pew­nić)

 (1.1) oś­wiad­czać komuś, że coś jest lub bę­dzie na pewno

 (1.2) po­wo­do­wać, że coś bę­dzie się sta­wać lub spra­wiać, że ktoś bę­dzie coś uzy­ski­wał

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­pew­niać się

 (2.1) przest. doś­wiad­czać praw­dzi­wo­ści, za­ist­nie­nia cze­goś, np. oglą­da­jąc to


Źródła:

Wiktionary

Zapewnie

par­ty­ku­ła

 (1.1) rzad. zob. za­pew­ne.


Źródła:

Wiktionary

Zapewnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pew­nić.

 (1.2) stwier­dze­nie, które upew­nia

 (1.3) spra­wie­nie, że coś jest pewne


Źródła:

Wiktionary

Zapewnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pew­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pew­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zapełniacz

coś mało war­to­ścio­we­go, ma­ją­ce­go na celu wy­łącz­nie wy­peł­nie­nie ja­kiejś luki


Źródła:

SJP.pl

Zapełnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­peł­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zapełniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­peł­nić)

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się pełne

 (1.2) po­zby­wać się ja­kie­goś braku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­peł­niać się (dk. za­peł­nić się)

 (2.1) sta­wać się peł­nym cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zapełnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­peł­niać)

 (1.1) zająć coś cał­ko­wi­cie czymś lub kimś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­peł­nić się (ndk. za­peł­niać się)

 (2.1) zo­stać za­peł­nio­nym


Źródła:

Wiktionary

Zapełzły

taki, który gdzieś za­pełzł


Źródła:

SJP.pl

Zapian

ni­skie drze­wo zwane myd­la­nym drze­wem; myd­le­niec


Źródła:

SJP.pl

Zapianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­nie głosu przez ko­gu­ta


Źródła:

Wiktionary

Zapiaszczać

po­kry­wać, za­bru­dzać pia­skiem


Źródła:

SJP.pl

Zapiaszczyć

po­kryć, za­bru­dzić pia­skiem


Źródła:

SJP.pl

Zapiać

1. wydać dźwięk cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ko­gu­ta;
2. po­tocz­nie:
a) za­chwy­cić się czymś, bar­dzo się ucie­szyć;
b) po­wie­dzieć coś cien­kim, ostrym gło­sem


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. piać)

 (1.1) ornit. o ko­gu­cie wydać gło­śny dźwięk

 (1.2) wy­do­być z sie­bie wy­so­ki, do­no­śny głos

 (1.3) po­chwa­lić z prze­sa­dą

 (1.4) żart. zaś­pie­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapiec

1. pie­kąc za­ru­mie­nić coś z wierz­chu;
2. wy­wo­łać pie­ką­cy ból;
3. po­łą­czyć przy udzia­le wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Zapiecek

miej­sce, le­go­wi­sko za pie­cem lub na piecu w daw­nych wiej­skich izbach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce za pie­cem lub na piecu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapiecki

miej­sce, le­go­wi­sko za pie­cem lub na piecu w daw­nych wiej­skich izbach


Za­piec­ki – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Po­mie­chó­wek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapieczętowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pie­czę­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapieczętować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pie­czę­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pie­czę­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapieczętowywać

za­my­kać coś, opa­tru­jąc pie­czę­cią


Źródła:

SJP.pl

Zapiekaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: za­pie­kan­ka


Źródła:

Wiktionary

Zapiekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pie­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zapiekanka

1. po­tra­wa z róż­nych skład­ni­ków za­pie­ka­nych razem w pie­kar­ni­ku;
2. bułka z do­dat­ka­mi za­pie­ka­na i po­da­wa­na z sosem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. danie za­pie­ka­ne w pie­kar­ni­ku, skła­da­ją­ce­go się z róż­nych skład­ni­ków;

 (1.2) kulin. pol­ski fast food z po­łów­ki bułki za­pie­ka­nej z do­dat­ka­mi i żół­tym serem, po­da­wa­ny z so­sa­mi;


Zo­bacz też: za­pie­kan­ka – ro­dzaj fast foodu.

Za­pie­kan­ka – w pod­sta­wo­wym zna­cze­niu jest to ro­dzaj jed­no­garn­ko­wej po­tra­wy – mie­sza­ni­ny róż­nych pro­duk­tów (ma­ka­ro­nów, mięsa, ja­rzyn, serów) za­pie­ka­nych razem w pie­kar­ni­ku, czę­sto z do­dat­kiem sosów.

Za­pie­kan­ka­mi są m.in. takie po­tra­wy jak:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapiekankowy

przy­miot­nik od: za­pie­kan­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­pie­ka­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapiekany

taki, który przy­rzą­dzo­no przez za­pie­ka­nie


Źródła:

SJP.pl

Zapiekaron

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kulin. za­pie­ka­ny ma­ka­ron


Źródła:

Wiktionary

Zapiekać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­piec)

 (1.1) piec


Źródła:

Wiktionary

Zapieklać

za­pie­klać się - za­pa­mię­ty­wać się w gnie­wie, unie­sie­niu; za­pe­rzać się, za­cie­trze­wiać się


Źródła:

SJP.pl

Zapieklony

taki, który się za­pie­klił


Źródła:

SJP.pl

Zapieksa

po­tocz­nie: za­pie­kan­ka


Źródła:

SJP.pl

Zapiekły

1. pie­kąc za­ru­mie­nić coś z wierz­chu;
2. wy­wo­łać pie­ką­cy ból;
3. po­łą­czyć przy udzia­le wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Zapieniać

spie­niać;
1. czy­nić coś pie­nią­cym się;
2. po­kry­wać po wierz­chu pianą;
3. po­tocz­nie: zło­ścić; wku­rzać, wner­wiać, wpie­niać;
4. za­pie­niać się -
a) po­kry­wać się pianą;
b) po­tocz­nie: zło­ścić się; pie­nić się, wpie­niać się


Źródła:

SJP.pl

Zapieniony

1. po­kry­ty pianą;
2. po­tocz­nie: taki, który wpadł w gniew, roz­zło­ścił się


Źródła:

SJP.pl

Zapieprz

po­tocz­nie: długa, cięż­ka praca; za­pier­dziel, za­pier­nicz, za­pier­dol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. posp. cięż­ka praca, także jej nad­miar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapieprzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pie­przać.


Źródła:

Wiktionary

Zapieprzać

wul­ga­ryzm, zwy­kle w zna­cze­niach:
a) biec bar­dzo szyb­ko
b) kraść


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. pot. in­ten­syw­nie, dużo pra­co­wać, ha­ro­wać

 (1.2) wulg. pot. po­ru­szać się bar­dzo szyb­ko (np. je­chać, biec), także upły­wać bar­dzo szyb­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapieprzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pie­przyć.


Źródła:

Wiktionary

Zapieprzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. ukraść

 (1.2) wulg. ude­rzyć kogoś, ude­rzyć w coś

 (1.3) wulg. zabić kogoś

 (1.4) wulg. źle coś wy­ko­nać, nie wy­ko­nać cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny za­pie­przyć się

 (2.1) wulg. mocno się upić

 (2.2) wulg. odu­rzyć się nar­ko­ty­ka­mi do nie­przy­tom­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Zapieraczka

Za­pie­racz­ka – jedna z tech­nik wspi­nacz­ko­wych. We wspi­nacz­ce skal­nej jest to spo­sób po­ko­ny­wa­nia for­ma­cji skal­nych typu komin i szcze­li­na, czyli ta­kich, które mają dwie rów­no­le­głe, pio­no­we ścia­ny. Za­pie­racz­kę czę­sto wy­ko­rzy­stu­je się także w ja­ski­niach przy po­ko­ny­wa­niu ko­mi­nów, stud­ni i szcze­lin.


Źródła:

Wikipedia

Zapieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zapierdalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pier­da­lać.

 (1.2) wulg. wy­ko­ny­wa­nie cięż­kiej pracy

 (1.3) wulg. ude­rza­nie, bicie, za­bi­ja­nie kogoś


Źródła:

Wiktionary

Zapierdalać

za­pie­przać; wul­ga­ryzm, zwy­kle w zna­cze­niach:
a) robić coś bar­dzo szyb­ko;
b) cięż­ko pra­co­wać;
c) kraść


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pier­do­lić)

 (1.1) wulg. kraść

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pier­do­lić)

 (2.1) wulg. bić, ude­rzać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (3.1) wulg. cięż­ko pra­co­wać

 (3.2) wulg. szyb­ko się prze­mie­szczać

 (3.3) wulg. śmier­dzieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapierdol

wul­gar­nie: długa, cięż­ka praca; za­pier­dziel, za­pier­nicz, za­pieprz


Źródła:

SJP.pl

Zapierdolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pier­do­lić.


Źródła:

Wiktionary

Zapierdolić

za­je­bać; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. ukraść;
2. zabić;
3. za­pier­do­lić się - upić się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wulg. ukraść

 (1.2) wulg. zabić

 (1.3) wulg. ude­rzyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapierdziel

nieco wul­gar­nie: długa, cięż­ka praca; za­pier­nicz, za­pieprz, za­pier­dol


Źródła:

SJP.pl

Zapiernicz

po­tocz­nie: długa, cięż­ka praca; za­pier­dziel, za­pieprz, za­pier­dol


Źródła:

SJP.pl

Zapierniczać

wul­ga­ryzm, zwy­kle w zna­cze­niach:
a) biec bar­dzo szyb­ko
b) kraść


Źródła:

SJP.pl

Zapiersie

brzusz­na płyt­ka za­tu­ło­wia owa­dów


Za­pier­sie (łac. "me­ta­ster­num") – ster­num, czyli brzusz­ny skle­ryt za­tu­ło­wia owa­dów. Okre­śle­nie uży­wa­ne rów­nież ogól­nie na brzusz­ną stro­nę za­tu­ło­wia.

Za­pier­sie w prze­ci­wień­stwie do przed­pier­sia i śród­pier­sia nigdy nie po­sia­da spi­na­ster­num. Ulega ono re­duk­cji lub two­rzy akro­ster­nit pier­wsze­go ster­num od­wło­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapieszczać

po­tocz­nie: za­mę­czać pie­szczo­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Zapieścić

po­tocz­nie: za­mę­czyć pie­szczo­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Zapigmentować

po­tocz­nie: dodać pig­men­tu wło­som lub ustom


Źródła:

SJP.pl

Zapijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pi­jać.


Źródła:

Wiktionary

Zapijać

1. pić cze­goś dużo, bez umia­ru;
2. pić wolno, ra­czyć się na­po­jem; po­pi­jać, po­cią­gać;
3. daw­niej: pić al­ko­hol od czasu do czasu, upi­jać się cza­sa­mi


Źródła:

SJP.pl

Zapikać

pi­knąć; po­tocz­nie:
1. o sercu: ude­rzyć;
2. wydać krót­ki, słaby, ury­wa­ny głos; pis­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zapikować

1. skie­ro­wać sa­mo­lot pio­no­wo w dół; roz­po­cząć lot nur­ko­wy; spi­ko­wać;
2. roz­sa­dzić, prze­sa­dzić młode ro­śli­ny; prze­pi­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapikselizować

znieksz­tał­cić obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; spik­se­li­zo­wać, spik­se­lo­wać, za­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapikselować

znieksz­tał­cić obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; spik­se­li­zo­wać, spik­se­lo­wać, za­pik­se­li­zo­wać, wy­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pi­nać.


Źródła:

Wiktionary

Zapinać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­piąć)

 (1.1) łą­czyć dwa brze­gi tka­ni­ny przy po­mo­cy gu­zi­ków, haf­tek, za­trza­sków, zamka bły­ska­wicz­ne­go itp.

 (1.2) grub. o męż­czyź­nie: od­by­wać z kimś ak­tyw­ny sto­su­nek sek­su­al­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­pi­nać się (dk. za­piąć się)

 (2.1) łą­czyć dwa brze­gi tka­ni­ny przy po­mo­cy gu­zi­ków, haf­tek, za­trza­sków, zamka bły­ska­wicz­ne­go itp. – na włas­nym ubra­niu

 (2.2) mieć zdol­ność łą­cze­nia się dwoma brze­ga­mi przy po­mo­cy gu­zi­ków, haf­tek, za­trza­sków, zamka bły­ska­wicz­ne­go itp.


Źródła:

Wiktionary

Zapineczka

zdrob­nie­nie od: za­pin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: za­pin­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapingować

śro­do­wi­sko­wo: spraw­dzić ja­kość po­łą­cze­nia do urzą­dze­nia w sieci; spin­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapinka

urzą­dze­nie do za­pi­na­nia cze­goś; spin­ka; za­pię­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­miot słu­żą­cy do za­pi­na­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapis

1. za­pi­sa­nie lub za­re­je­stro­wa­nie cze­goś;
2. to, co zo­sta­ło za­pi­sa­ne lub za­re­je­stro­wa­ne;
3. umie­szcze­nie kogoś na li­ście uczest­ni­ków lub człon­ków cze­goś;
4. roz­po­rzą­dze­nie w te­sta­men­cie wy­da­ne przez spad­ko­daw­cę;
5. to, co zo­sta­ło przez­na­czo­ne komuś w te­sta­men­cie;
6. roz­po­rzą­dze­nie praw­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­pi­sa­nie, re­je­stra­cja cze­goś

 (1.2) trwa­ły ślad pow­sta­ły na sku­tek re­je­stra­cji lub za­pi­sa­nia

 (1.3) spo­sób za­pi­sy­wa­nia

 (1.4) praw. roz­po­rzą­dze­nie w te­sta­men­cie o przez­na­cze­niu komuś cze­goś w spad­ku;

 (1.5) praw. punkt umowy, usta­wy, roz­po­rzą­dze­nia

 (1.6) za­pi­sy: okres czasu, kiedy można za­pi­sać się na pewną listę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pi­sać.


Źródła:

Wiktionary

Zapisać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pi­sy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pi­sy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapisek

no­tat­ka, za­pi­sek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drob­na no­tat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapiska

no­tat­ka, za­pi­sek


Źródła:

SJP.pl

Zapisobierca

osoba, dla któ­rej przez­na­czo­ny jest zapis w te­sta­men­cie; za­pi­so­bior­ca, le­ga­ta­riusz


Źródła:

SJP.pl

Zapisobiorca

osoba, dla któ­rej przez­na­czo­ny jest zapis w te­sta­men­cie; za­pi­so­bier­ca, le­ga­ta­riusz


Źródła:

SJP.pl

Zapisobiorczyni

→ za­pi­so­bior­ca


Patrz:zapisobiorca

Źródła:

SJP.pl

Zapisodawczyni

→ za­pi­so­daw­ca


Patrz:zapisodawca

Źródła:

SJP.pl

Zapisowy

przy­miot­nik od: zapis


Źródła:

SJP.pl

Zapisywacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto za­pi­su­je

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. ele­ment za­pi­su­ją­cy


Źródła:

Wiktionary

Zapisywaczka

→ za­pi­sy­wacz; re­je­stra­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Zapisywalny

da­ją­cy się za­pi­sać


Źródła:

SJP.pl

Zapisywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pi­sy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapisywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pi­sać)

 (1.1) trwa­le coś pisać, no­to­wać, zwy­kle krót­ką in­for­ma­cję

 (1.2) in­form. za­cho­wy­wać dane w pa­mię­ci

 (1.3) wy­peł­niać coś pis­mem, li­te­ra­mi

 (1.4) od­da­wać coś komuś w spad­ku two­rząc te­sta­ment

 (1.5) o le­ka­rzu: wska­zy­wać komuś leki two­rząc re­cep­tę

 (1.6) włą­czać kogoś na listę uczest­ni­ków


Źródła:

Wiktionary

Zapitalać

za­su­wać, za­pier­ni­czać, za­pie­przać, za­pier­dzie­lać; po­tocz­nie:
1. robić coś bar­dzo szyb­ko;
2. cięż­ko pra­co­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapitka

po­tocz­nie: napój do po­pi­ja­nia al­ko­ho­lu; po­pit­ka, za­poj­ka


Źródła:

SJP.pl

Zapitolić

po­tocz­nie: ukraść; za­ju­mać, zwę­dzić, za­ko­sić, zwi­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zapity

po­tocz­nie:
1. upo­jo­ny al­ko­ho­lem, pi­ja­ny; upity, spity;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ja­ka, np. za­pi­ty głos, za­pi­ta morda; pi­jac­ki


Źródła:

SJP.pl

Zapiziany

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Mo­ści­ska. za­nied­ba­ny, cho­ro­wi­ty


Źródła:

Wiktionary

Zapiątek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. zob. we­e­kend.


Źródła:

Wiktionary

Zapiąć

złą­czyć dwie czę­ści (zaz­wy­czaj ubra­nia) gu­zi­kiem, haft­ką, za­trza­skiem itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pi­nać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapić

1. napić się al­ko­ho­lu w celu za­pom­nie­nia o pro­ble­mach, zmart­wie­niach;
2. wypić coś po zje­dze­niu cze­goś;
3. po­tocz­nie: upić się


Źródła:

SJP.pl

Zapięcie

złą­czyć dwie czę­ści (zaz­wy­czaj ubra­nia) gu­zi­kiem, haft­ką, za­trza­skiem itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ele­ment umoż­li­wia­ją­cy pow­ta­rzal­ne łą­cze­nie i ro­złą­cza­nie czę­ści więk­szej ca­ło­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapiętek

1. spe­cjal­na wkład­ka wy­peł­nia­ją­ca wolne miej­sce w zbyt dużym bucie;
2. tylna część buta nad ob­ca­sem; za­pię­tek


Źródła:

SJP.pl

Zapiętka

1. spe­cjal­na wkład­ka wy­peł­nia­ją­ca wolne miej­sce w zbyt dużym bucie;
2. tylna część buta nad ob­ca­sem; za­pię­tek


Źródła:

SJP.pl

Zapięty

złą­czyć dwie czę­ści (zaz­wy­czaj ubra­nia) gu­zi­kiem, haft­ką, za­trza­skiem itp.


Źródła:

SJP.pl

Zapiździały

przy­miot­nik

 (1.1) wulg. za­póź­nio­ny, pry­mi­tyw­ny, nie­faj­ny, zde­ge­ne­ro­wa­ny


Źródła:

Wiktionary

Zaplamiać

robić na czymś plamy, po­kry­wać pla­ma­mi; pla­mić


Źródła:

SJP.pl

Zaplamić

zro­bić plamy na czymś; po­pla­mić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pla­mić)

 (1.1) do­ko­na­ny oda­mić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­pla­mić się (ndk. pla­mić się)

 (2.1) do­ko­na­ny oda­mić się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaplanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pla­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaplanować

uło­żyć plan, opra­co­wać pro­jekt cze­goś; ob­my­ślić, upla­no­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pla­no­wać)

 (1.1) po­czy­nić plan, po­sta­no­wić w ja­kich wa­run­kach coś wy­ko­nać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaplecze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­mie­szcze­nie po­moc­ni­cze

 (1.2) po­moc­ni­czy ze­spół osób lub środ­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaplecznik

część zbroi ry­cer­skiej


Źródła:

SJP.pl

Zapleczowy

→ za­ple­cze


Patrz:zaplecze

Źródła:

SJP.pl

Zaplemnić

zło­żyć plem­ni­ki w po­bli­żu ko­mó­rek ja­jo­wych


Źródła:

SJP.pl

Zaplombować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny odom­bo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaplot

1. śro­do­wi­sko­wo: za­pla­ta­nie koła ro­we­ro­we­go;
2. daw­niej: za­pla­ta­nie, za­ple­ce­nie, splot


Źródła:

SJP.pl

Zapluskwiać

do­pu­szczać do roz­ple­nie­nia się gdzieś plu­skiew


Źródła:

SJP.pl

Zapluskwić

do­pu­ścić do roz­ple­nie­nia się gdzieś plu­skiew


Źródła:

SJP.pl

Zaplusować

po­tocz­nie: za­im­po­no­wać, przy­po­do­bać się komuś


Źródła:

SJP.pl

Zapluty

1. na­pluć ob­fi­cie, po­kryć coś plwo­ci­ną lub na­pluć na coś w wielu miej­scach;
2. za­pluć się - za­śli­nić się mó­wiąc ner­wo­wo lub szyb­ko, za­śli­nić się ze zło­ści


Źródła:

SJP.pl

Zapluć

1. na­pluć ob­fi­cie, po­kryć coś plwo­ci­ną lub na­pluć na coś w wielu miej­scach;
2. za­pluć się - za­śli­nić się mó­wiąc ner­wo­wo lub szyb­ko, za­śli­nić się ze zło­ści


Źródła:

SJP.pl

Zapobiec

pod­jąć w porę dzia­ła­nie, które usu­nie za­gro­że­nie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­po­bie­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­po­bie­gać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapobieganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­bie­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zapobiegawczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) chcąc za­po­biec cze­muś


Źródła:

Wiktionary

Zapobiegawczy

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do za­po­bie­ga­nia cze­muś nie­ko­rzyst­ne­mu

 (1.2) med. słu­żą­cy do za­po­bie­ga­nia cho­ro­bom


Źródła:

Wiktionary

Zapobiegać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) nie do­pu­szczać (do cze­goś), nie poz­wa­lać (na coś), za­bez­pie­czać się (przed czymś)


Źródła:

Wiktionary

Zapobiegliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­po­bie­gli­wie


Źródła:

SJP.pl

Zapobiegliwość

→ za­po­bie­gli­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest za­po­bie­gli­wy


Patrz:zapobiegliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapobiegliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­po­bie­gli­wy


Źródła:

SJP.pl

Zapobiegliwy

1. taki, który stara się za­po­bie­gać przysz­łym pro­ble­mom, tro­szczy się o prze­wi­dy­wa­ne po­trze­by i przy­go­to­wu­je się do ich za­spo­ko­je­nia; prze­wi­du­ją­cy, prze­zor­ny;
2. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach


przy­miot­nik

 (1.1) ce­chu­ją­cy się prze­zor­no­ścią, zdol­no­ścią prze­wi­dy­wa­nia i za­po­bie­ga­nia nie­ko­rzyst­nym sy­tu­a­cjom

 (1.2) świad­czą­cy o prze­zor­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapobiegnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­bie­gnąć.


Źródła:

Wiktionary

Zapobiegnąć

nie do­pu­ścić do cze­goś; za­po­biec


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­po­bie­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­po­bie­gać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapobieżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­biec.


Źródła:

Wiktionary

Zapocony

po­kry­ty wil­go­cią, potem


Źródła:

SJP.pl

Zapoczwarzać

za­pocz­wa­rzać się - o owa­dach: za­mie­niać się w pocz­war­kę; prze­pocz­wa­rzać się


Źródła:

SJP.pl

Zapoczątkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­cząt­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapoczątkować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­po­cząt­ko­wy­wać)

 (1.1) dać cze­muś po­czą­tek, za­i­ni­cjo­wać


Źródła:

Wiktionary

Zapoczątkowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­cząt­ko­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapodanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. za­pro­po­no­wa­nie cze­goś

 (1.2) urz. oś­wiad­cze­nie, do­nie­sie­nie


Źródła:

Wiktionary

Zapodawać

po­tocz­nie:
1. pro­po­no­wać, przed­sta­wiać;
2. do­no­sić na kogoś;
3. wy­ko­ny­wać solo utwór mu­zycz­ny lub jego część


Źródła:

SJP.pl

Zapodać

po­tocz­nie:
1. za­pro­po­no­wać, przed­sta­wić;
2. do­nieść na kogoś;
3. wy­ko­nać solo utwór mu­zycz­ny lub jego część


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­po­da­wać)

 (1.1) pot. za­pro­po­no­wać

 (1.2) pot. do­nieść na jakąś osobę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapodzianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­dziać.


Źródła:

Wiktionary

Zapodziewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­dzie­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapogować

mło­dzie­żo­wo: za­tań­czyć pogo - ta­niec pun­ków


Źródła:

SJP.pl

Zapojka

re­gio­nal­nie: napój do po­pi­ja­nia al­ko­ho­lu; po­pit­ka, za­pit­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. napój do po­pi­ja­nia al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapolarny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się za krę­giem po­lar­nym


Źródła:

Wiktionary

Zapole

1. re­gio­nal­nie: miej­sce na zboże w sto­do­le; są­siek, za­siek;
2. re­gio­nal­nie: miej­sce w spi­chrzu do prze­cho­wy­wa­nia zia­ren i na­sion


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapolice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zapolicki

przy­miot­nik od: Za­po­li­ce


Źródła:

SJP.pl

Zapolowa

→ za­po­lo­wy


Patrz:zapolowy

Źródła:

SJP.pl

Zapolować

1. wziąć udział w po­lo­wa­niu;
2. w ło­wiect­wie: za­mę­czyć pod­czas po­lo­wa­nia; za­go­nić, wy­cień­czyć;
3. po­tocz­nie: po­sta­rać się zdo­być czy­jeś wzglę­dy lub coś trud­ne­go od osią­gnię­cia


Źródła:

SJP.pl

Zapolowy

ba­se­bal­li­sta gra­ją­cy na za­po­lu (czę­ści bo­i­ska naj­bar­dziej od­da­lo­nej od bazy do­mo­wej)


Za­po­lo­wy (ang. out­fiel­der, w skró­cie OF) – w ba­se­bal­lu za­wod­nik dru­ży­ny bro­nią­cej, który gra na za­po­lu, czę­ści bo­i­ska naj­bar­dziej od­da­lo­nej od bazy do­mo­wej.

W meczu wy­stę­pu­je za­wsze trzech za­po­lo­wych:

W za­pi­sie me­czo­wym le­wo­za­po­lo­we­go za­pi­su­je się jako numer 7, środ­ko­wo­za­po­lo­we­go jako 8, zaś pra­wo­za­po­lo­we­go jako 9.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapolski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapominalska

po­tocz­nie: ko­bie­ta, która czę­sto o czymś za­po­mi­na


Źródła:

SJP.pl

Zapominalski

po­tocz­nie: osoba, która czę­sto o czymś za­po­mi­na


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma skłon­ność do łat­we­go / szyb­kie­go za­po­mi­na­nia cze­goś przez roz­tar­gnie­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męż­czyz­na lub chło­piec łatwo za­po­mi­na­ją­cy coś przez roz­tar­gnie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapominalskość

→ za­po­mi­nal­ski


Patrz:zapominalski

Źródła:

SJP.pl

Zapominanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­mi­nać.


Za­po­mi­na­nie – utra­ta zdol­no­ści do przy­po­mi­na­nia sobie, roz­poz­na­wa­nia lub re­pro­du­ko­wa­nia tego, co po­przed­nio zo­sta­ło za­pa­mię­ta­ne.

Za­po­mi­na­nie do­cze­ka­ło się kilku te­o­rii, które mają wy­ja­śnić jego na­tu­rę.

Zaz­na­czyć na­le­ży, że pod po­ję­ciem za­po­mi­na­nia kryje się kilka od­mien­nych pro­ce­sów pa­mię­cio­wych, które pro­wa­dzą do utra­ty moż­li­wo­ści wy­do­by­cia in­for­ma­cji. Jest tak z kilku po­wo­dów:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zapominać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pom­nieć)

 (1.1) tra­cić coś z pa­mię­ci, prze­sta­wać pa­mię­tać o czymś

 (1.2) gubić coś, zo­sta­wiać coś gdzieś (= za­po­mi­nać (1.1) za­brać coś ze sobą)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­po­mi­nać się (dk. za­pom­nieć się)

 (2.1) prze­kra­czać pewne gra­ni­ce, przy­ję­te normy


Źródła:

Wiktionary

Zapomniany

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, o któ­rym nikt już nie pa­mię­ta i o któ­re­go nikt nie dba

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka za­pom­nieć


Źródła:

Wiktionary

Zapomnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pom­nieć.


Źródła:

Wiktionary

Zapomnieć

1. prze­stać pa­mię­tać o kimś lub o czymś;
2. nie wziąć cze­goś przez nie­u­wa­gę;
3. nie zro­bić cze­goś w od­po­wied­nim mo­men­cie;
4. stra­cić po pew­nym cza­sie jakąś umie­jęt­ność;
5. prze­stać tro­szczyć się o kogoś lub coś albo in­te­re­so­wać się kimś lub czymś;
6. za­pom­nieć się - stra­cić pa­no­wa­nie nad sobą; za­cho­wać się nie­od­po­wied­nio


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­po­mi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­po­mi­nać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­pom­nieć się (ndk. za­po­mi­nać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­po­mi­nać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapomoga

1. pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na bezz­wrot­nie oso­bom znaj­du­ją­cym się w trud­nej sy­tu­a­cji ma­te­rial­nej, lo­so­wej; wspar­cie, za­si­łek;
2. po­tocz­nie: bar­dzo niska pen­sja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na bezz­wrot­nie oso­bom znaj­du­ją­cym się w trud­nej sy­tu­a­cji ma­te­rial­nej, lo­so­wej


Za­po­mo­ga − do­raź­na, bezz­wrot­na pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na oso­bom fi­zycz­nym zwy­kle w związ­ku ze zda­rze­niem lo­so­wym.

Za­po­mo­gi mogą być udzie­la­ne przez za­kła­dy pracy (z za­kła­do­we­go fun­du­szu świad­czeń so­cjal­nych), or­ga­ni­za­cje cha­ry­ta­tyw­ne czy też or­ga­ni­za­cje sa­mo­po­mo­co­we (ze skła­dek człon­ków).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapomogowy

przy­miot­nik od: za­po­mo­ga


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­po­mo­gi, zwią­za­ny z za­po­mo­gą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapona

daw­niej:
1. ozdob­ne za­pię­cie, klam­ra, fi­bu­la;
2. za­sło­na, ko­ta­ra


Za­po­na – ozdob­na za­pin­ka w po­sta­ci bro­szy, agra­fy, klam­ry, haft­ki lub guza, słu­żą­ca do spi­na­nia pła­szczy, opoń­czy, kap, futer, nie­kie­dy drob­niej­szych ele­men­tów odzie­ży (np. pasów); uży­wa­na też jako ele­ment de­ko­ra­cyj­ny, np. jako pek­to­rał lub do zdo­bie­nia koł­pa­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapora

przesz­ko­da unie­moż­li­wia­ją­ca przej­ście na drugą stro­nę; blo­ka­da; ba­rie­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przesz­ko­da fi­zycz­nie unie­moż­li­wia­ją­ca przej­ście, prze­do­sta­nie się, lub zmia­nę po­ło­że­nia cze­goś w prze­strze­ni

 (1.2) stała bu­dow­la hy­dro­tech­nicz­na umoż­li­wia­ją­ca pię­trze­nie wody;

 (1.3) wojsk. ze­spół środ­ków słu­żą­cych do pow­strzy­ma­nia ruchu wojsk nie­przy­ja­cie­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapornica

za­bez­pie­cze­nie na drzwiach poz­wa­la­ją­ce uchy­lić je na bez­piecz­ną sze­ro­kość


Źródła:

SJP.pl

Zaporoski

1. → Za­po­ro­że;
2. obwód za­po­ro­ski - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Za­po­ro­ża, zwią­za­ny z Za­po­ro­żem, po­cho­dzą­cy z Za­po­ro­ża (kra­i­ny)

 (1.2) do­ty­czą­cy Za­po­ro­ża, zwią­za­ny z Za­po­ro­żem, po­cho­dzą­cy z Za­po­ro­ża (mia­sta)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaporowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaporowy

przy­miot­nik od: za­po­ra


przy­miot­nik

 (1.1) pow­sta­ły na sku­tek zlo­ka­li­zo­wa­nia za­po­ry

 (1.2) sta­no­wią­cy za­po­rę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaporożanin

miesz­ka­niec Za­po­ro­ża (mia­sta na Ukra­i­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­po­ro­ża; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaporożanka

miesz­kan­ka Za­po­ro­ża (mia­sta na Ukra­i­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­po­ro­ża; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaporoże

1. ob­szar nad dol­nym Dnie­prem, na któ­rym Ko­za­cy za­kła­da­li swoje obozy; Dzi­kie Pola, Sicz;
2. mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. ob­szar nad dol­nym Dnie­prem, na po­łud­nio­wo-wschod­nich krań­cach Rzecz­po­spo­li­tej, obec­nie w gra­ni­cach Ukra­i­ny;

 (1.2) geogr. mia­sto nad Dnie­prem w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaporożec

marka sa­mo­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­po­ro­ża, ob­sza­ru nad dol­nym Dnie­prem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaporęczować

we wspi­nacz­ce i nur­ko­wa­niu: za­ło­żyć linę po­rę­czo­wą dla za­bez­pie­cze­nia trasy


Źródła:

SJP.pl

Zapostować

po­tocz­nie: opu­bli­ko­wać post w in­ter­ne­cie


Źródła:

SJP.pl

Zapostulować

wy­su­nąć po­stu­lat, za­pro­po­no­wać coś


Źródła:

SJP.pl

Zapotecki

→ Za­po­tek; za­po­te­kij­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­po­te­ka­mi, do­ty­czą­cy Za­po­te­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język za­po­tec­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapotek

czło­nek ludu in­diań­skie­go; Za­po­te­kij­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel in­diań­skie­go ludu mek­sy­kań­skie­go ży­ją­ce­go w środ­ko­wej i wschod­niej czę­ści stanu Oa­xa­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapotekijczyk

czło­nek ludu in­diań­skie­go; Za­po­tek


Źródła:

SJP.pl

Zapotekijka

człon­ki­ni ludu in­diań­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Zapotekijski

→ Za­po­tek; za­po­tec­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­po­te­ka­mi, do­ty­czą­cy Za­po­te­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapotekowie

lud in­diań­ski w Mek­sy­ku za­miesz­ku­ją­cy środ­ko­wo-wschod­nią część obec­ne­go stanu Oa­xa­ca


Za­po­te­ko­wie – grupa rdzen­nych miesz­kań­ców Mek­sy­ku, za­miesz­ku­ją­cych środ­ko­wo-wschod­nią część obec­ne­go stanu Oa­xa­ca.

Obec­nie ich po­pu­la­cja liczy około 400 tys., więk­szość po­słu­gu­je się ję­zy­kiem hisz­pań­skim, w uży­ciu jest też sil­nie roz­drob­nio­ny dia­lek­tal­nie język za­po­tec­ki z ro­dzi­ny oto-man­gu­e­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapotrzebowanie

urzę­do­wo, śro­do­wi­sko­wo: za­mó­wić, wydać po­le­ce­nie do­star­cze­nia sobie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­trze­bo­wać.

 (1.2) druk, do­ku­ment z wy­szcze­gól­nio­ny­mi po­trze­ba­mi, np. w za­kre­sie za­ku­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapotrzebować

urzę­do­wo, śro­do­wi­sko­wo: za­mó­wić, wydać po­le­ce­nie do­star­cze­nia sobie cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zapotrzebowywać

daw­niej:
1. po­trze­bu­jąc, zle­cać do­star­cze­nie sobie cze­goś, wy­ra­żać chęć kupna cze­goś;
2. od­czu­wać po­trze­bę cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zapowiadaczka

re­dak­tor­ka za­po­wia­da­ją­ca coś; spi­ker­ka, pre­zen­ter­ka


Źródła:

SJP.pl

Zapowiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­wia­dać.


Źródła:

Wiktionary

Zapowiadać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­po­wie­dzieć)

 (1.1) dawać za­po­wiedź – zwia­sto­wać, prze­wi­dy­wać coś co na­stą­pi w przysz­ło­ści, dawać znaki cha­rak­te­ry­zu­ją­ce zda­rze­nie, które ma na­stą­pić


Źródła:

Wiktionary

Zapowiednik

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­nie zło­żo­ne;
2. w Rosji i kra­jach by­łe­go ZSRR: teren pod ochro­ną ze wzglę­du na cechy przy­rod­ni­cze, ga­tun­ki zwie­rząt lub ro­ślin;
3. daw­niej: za­po­wiedź


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapowiedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­po­wie­dzieć.


Źródła:

Wiktionary

Zapowiedzi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ko­ściel­ne ogło­sze­nie czy­je­goś za­mia­ru za­war­cia związ­ku mał­żeń­skie­go;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. M. od: za­po­wiedź


Za­po­wie­dzi – pu­blicz­ne ogło­sze­nie przez pro­bo­szcza pa­ra­fii, za­mia­ru wstą­pie­nia w zwią­zek mał­żeń­ski da­nych człon­ków wspól­no­ty wier­nych. Za­po­wie­dzi sta­no­wią jeden z ele­men­tów tak zwa­ne­go do­cho­dze­nia przed­ślub­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zapowiedzieć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­po­wia­dać)

 (1.1) zob. za­po­wia­dać.

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) zob. za­po­wia­dać się.


Źródła:

Wiktionary

Zapowiedź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogła­sza­nie tego, co ma stać się lub na­dejść

 (1.2) oz­na­ka cze­goś zbli­ża­ją­ce­go się

 (1.3) krót­ki, wstęp­ny utwór


Źródła:

Wiktionary

Zapowietrzeniec

daw­niej: czło­wiek za­po­wie­trzo­ny (za­ra­żo­ny); mo­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Zapowietrzona

ar­cha­icz­nie: ko­bie­ta chora za­kaź­nie


Źródła:

SJP.pl

Zapowietrzony

ar­cha­icz­nie: czło­wiek chory za­kaź­nie


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: za­po­wie­trzyć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. osoba chora za­kaź­nie

przy­miot­nik

 (3.1) gwara. obraź. ro­dzaj wyz­wi­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapoznany

taki, o któ­rym nie pa­mię­ta się na­le­ży­cie, do­sta­tecz­nie; nie­do­ce­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zapoznawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces wpro­wa­dza­nia kogoś w nową sy­tu­a­cję, za­gad­nie­nie lub śro­do­wi­sko, po­le­ga­ją­cy na prze­ka­zy­wa­niu in­for­ma­cji; może się także od­no­sić do kon­tak­tów in­ter­per­so­nal­nych


Źródła:

Wiktionary

Zapoznawać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­poz­nać)

 (1.1) prze­ka­zy­wać komuś in­for­ma­cje na pe­wien temat

 (1.2) prze­ka­zy­wać komuś imię, naz­wi­sko lub inne in­for­ma­cje o kimś innym, spra­wia­jąc, że te osoby za­wie­ra­ją zna­jo­mość

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­poz­na­wać się (dk. za­poz­nać się)

 (2.1) zdo­by­wać komuś in­for­ma­cje na pe­wien temat

 (2.2) za­wie­rać z kimś zna­jo­mość


Źródła:

Wiktionary

Zapoznawczy

słu­żą­cy do poz­na­nia się i po­łą­czo­ny z za­ba­wą lub pracą


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy za cel wza­jem­ne poz­na­nie się uczest­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapoznać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­poz­na­wać)

 (1.1) prze­ka­zać wie­dzę o czymś

 (1.2) skło­nić do za­war­cia zna­jo­mo­ści z kimś


Źródła:

Wiktionary

Zapozować

przy­brać od­po­wied­nią po­sta­wę i po­słu­żyć jako model fo­to­gra­fo­wi, ma­la­rzo­wi itp.


Źródła:

SJP.pl

Zapoż.

skrót od: za­po­ży­czo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zapożyczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na z ję­zy­ka ob­ce­go;


Źródła:

Wiktionary

Zapożyczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­po­ży­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­po­ży­czać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­po­ży­czyć się (ndk. za­po­ży­czać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­po­ży­czać się.


Źródła:

Wiktionary

Zapper

osoba be­zu­stan­nie prze­łą­cza­ją­ca ka­na­ły te­le­wi­zyj­ne


Źródła:

SJP.pl

Zapping

1. cią­głe zmie­nia­nie ka­na­łów te­le­wi­zyj­nych pi­lo­tem;
2. rzad­ko: przer­wa­nie na­gry­wa­nia filmu w ma­gne­to­wi­dzie na czas emi­sji re­klam


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bez­ce­lo­we, szyb­kie prze­łą­cza­nie ka­na­łów te­le­wi­zyj­nych za po­mo­cą pi­lo­ta


Zap­ping (z ang. na­bie­ra­nie pręd­ko­ści, przy­spie­sza­nie) – spo­sób oglą­da­nia te­le­wiz­ji po­le­ga­ją­cy na cią­głym prze­łą­cza­niu się z jed­nej sta­cji te­le­wi­zyj­nej na drugą, po­tocz­nie zwany „ska­ka­niem po ka­na­łach”.

Zap­ping jest czyn­no­ścią bez­re­flek­syj­ną. Naj­czę­ściej spo­wo­do­wa­ny jest bra­kiem świa­do­me­go wy­bo­ru kon­kret­nej po­zy­cji pro­gra­mo­wej przez od­bior­ców czy także emi­sją dwóch lub wię­cej in­te­re­su­ją­cych dla widza po­zy­cji pro­gra­mo­wej emi­to­wa­nych w tym samym cza­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zappować

bez­myśl­nie prze­łą­czać ka­na­ły te­le­wi­zyj­ne pi­lo­tem


Źródła:

SJP.pl

Zapracowany

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cią­gle za­ję­ty pracą

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­pra­co­wać


Źródła:

Wiktionary

Zapracowywać

1. zdo­by­wać, osią­gać coś pracą; za­ro­bić;
2. za­pra­co­wy­wać się - prze­mę­czać się nad­mier­ną pracą


Źródła:

SJP.pl

Zapraska

za­gię­cie na ubra­niu, pow­sta­łe przez za­ło­że­nie ma­te­ria­łu i za­pra­so­wa­nie go lub czę­ścio­we za­szy­cie; fałda (fałd), plisa, za­kład­ka, pli­ska


Źródła:

SJP.pl

Zaprasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) usz­tyw­nie­nie fałd, kan­tów w spod­niach, zgięć w zło­żo­nym ma­te­ria­le itp. w wy­ni­ku pra­so­wa­nia

 (1.2) rzad. wy­gła­dze­nie fałd, zmar­szczek w wy­ni­ku pra­so­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Zaprasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pra­so­wy­wać)

 (1.1) pra­su­jąc utr­wa­lić, usz­tyw­nić fałdy, kant w spod­niach, zgię­cia w zło­żo­nym ma­te­ria­le itp.

 (1.2) rzad. pra­su­jąc wy­gła­dzić fałdy, zmarszcz­ki


Źródła:

Wiktionary

Zaprasowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) usz­tyw­nia­nie fałd, kan­tów w spod­niach, zgięć w zło­żo­nym ma­te­ria­le itp. w wy­ni­ku pra­so­wa­nia

 (1.2) rzad. wy­gła­dza­nie fałd, zmar­szczek w wy­ni­ku pra­so­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Zaprasowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pra­so­wać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­pra­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapraszający

za­chę­ca­ją­cy do wej­ścia do­kądś lub za­ję­cia ja­kie­goś miej­sca


Źródła:

SJP.pl

Zapraszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pra­szać.


Źródła:

Wiktionary

Zapraszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pro­sić)

 (1.1) pro­po­no­wać komuś, aby przy­szedł w od­wie­dzi­ny

 (1.2) za­chę­cać kogoś do zro­bie­nia cze­goś lub sko­rzy­sta­nia z cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zaprawa

1. spo­i­wo uży­wa­ne do łą­cze­nia ele­men­tów muru lub do tyn­ko­wa­nia;
2. dzia­ła­nie wdra­ża­ją­ce kogoś do cze­goś;
3. coś, czym za­pra­wia się po­tra­wy dla do­da­nia smaku lub za­pa­chu; za­praw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. pół­płyn­ny, krze­pli­wy lepik mi­ne­ral­ny słu­żą­cy w bu­dow­nict­wie za spo­i­nę lub okła­dzi­nę;

 (1.2) czyn­no­ści przy­go­to­wu­ją­ce do cze­goś, przy­go­to­wa­nie do cze­goś

 (1.6) plast. sub­stan­cja sto­so­wa­na jako pod­kład pod farbę, la­kier, po­li­tu­rę itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaprawdę

prze­sta­rza­łe: par­ty­ku­ła pod­kre­śla­ją­ca praw­dzi­wość ko­mu­ni­ko­wa­ne­go w zda­niu sądu, od­no­szą­ca się do tre­ści ca­łe­go zda­nia, zwy­kle je ot­wie­ra­ją­ca; na­praw­dę, rze­czy­wi­ście, istot­nie, do­praw­dy


par­ty­ku­ła

 (1.1) podn. …pod­kre­śla­ją­ca praw­dzi­wość przed­sta­wia­ne­go w zda­niu sądu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pra­wić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­pra­wić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­pra­wiać się (dk. za­pra­wić się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|za­pra­wić się.


Źródła:

Wiktionary

Zaprawiony

wdro­żyć kogoś do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zaprawić

wdro­żyć kogoś do cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pra­wiać)

 (1.1) roln. po­kryć na­sio­na, ziar­na lub sa­dzon­ki środ­kiem che­micz­nym chro­nią­cym przed cho­ro­ba­mi i szkod­ni­ka­mi

 (1.2) kulin. pod­dać pro­duk­ty spo­żyw­cze obrób­ce za­bez­pie­cza­ją­cej przed psu­ciem, przy­go­to­wać za­pa­sy

 (1.3) przest. przy­go­to­wać rolę pod za­siew, użyź­nić lub za­o­rać

 (1.4) książk. na­sy­cić okre­ślo­ną emo­cją, nadać spe­cy­ficz­ny cha­rak­ter, ton lub wyraz

 (1.5) przest. ne­ga­tyw­nie na­sta­wić do kogoś, pod­bu­rzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pra­wiać, przest. za­pra­wo­wać)

 (2.1) wzbo­ga­cić po­tra­wę lub płyn od­po­wied­nim do­dat­kiem w celu zmia­ny smaku, za­pa­chu, barwy lub kon­sy­sten­cji

 (2.2) przest. wy­peł­nić uby­tek masą mu­rar­ską, trwa­le osa­dzić ele­ment w murze lub zat­kać otwór

 (2.3) przest. pod­dać obrób­ce piec hut­ni­czy, tka­ni­nę (przed far­bo­wa­niem) lub skórę

 (2.4) przy­u­czyć do wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nych czyn­no­ści, wy­ro­bić po­żą­da­ne na­wy­ki, spraw­ność lub od­por­ność na trud­no­ści

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­pra­wić się (ndk. za­pra­wiać się)

 (3.1) pot. wpro­wa­dzić się w stan sil­ne­go upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­pra­wić się (ndk. za­pra­wiać się, przest. za­pra­wo­wać się)

 (4.1) nabyć bie­gło­ści po­przez re­gu­lar­ne pow­ta­rza­nie, os­wo­ić się z nową sy­tu­a­cją, odbyć pier­wsze próby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprawka

1. zdrob­nie­nie od: za­pra­wa;
2. coś, czym za­pra­wia się po­tra­wy dla do­da­nia smaku lub za­pa­chu; za­pra­wa


Źródła:

SJP.pl

Zaprawkowy

→ za­praw­ka


Patrz:zaprawka

Źródła:

SJP.pl

Zaprawowy

przy­miot­nik od: za­pra­wa


Źródła:

SJP.pl

Zaprać

pro­wi­zo­rycz­nie uprać tylko za­bru­dzo­ną część tka­ni­ny lub dzia­ni­ny w celu uni­knię­cia utr­wa­le­nia się plamy


Źródła:

SJP.pl

Zaprezentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pre­zen­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprezentować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pre­zen­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pre­zen­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapro

mło­dzie­żo­wo: za­pro­sze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaprognozować

prze­wi­dzieć po­przez ana­li­zę


Źródła:

SJP.pl

Zaprogramowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pro­gra­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprojektowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pro­jek­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprojektować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pro­jek­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pro­jek­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaproklamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pro­kla­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaproksymować

w ma­te­ma­ty­ce: przy­bli­żyć war­tość, za­o­krą­glić


Źródła:

SJP.pl

Zaproponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zło­że­nie pro­po­zy­cji


Źródła:

Wiktionary

Zaproponować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pro­po­no­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pro­po­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprorokować

prze­po­wie­dzieć coś; wy­pro­ro­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaprosiny

daw­niej: za­pro­sze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaprosić

za­płod­nić sa­mi­cę świni lub dzika


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pra­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pra­szać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaproszenie

za­płod­nić sa­mi­cę świni lub dzika


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­for­ma­cja o byciu mile wi­dzia­nym w roli uczest­ni­ka okre­ślo­ne­go zda­rze­nia

 (1.2) kart­ka pa­pie­ru wy­ra­ża­ją­ca taką in­for­ma­cję


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaproszeńko

zdrob­nie­nie od: za­pro­sze­nie; za­pro­szon­ko


Źródła:

SJP.pl

Zaproszonko

zdrob­nie­nie od: za­pro­sze­nie; za­pro­szeń­ko


Źródła:

SJP.pl

Zaproszony

osoba za­pro­szo­na


Źródła:

SJP.pl

Zaprotezować

za­stą­pić bra­ku­ją­cą część ciała lub na­rzą­du pro­te­zą


Źródła:

SJP.pl

Zaprowadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pro­wa­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprowadzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pro­wa­dzić)

 (1.1) pro­wa­dzić do okre­ślo­ne­go miej­sca

 (1.2) pod­po­wia­dać drogę

 (1.3) o pew­nej sy­tu­a­cji lub po­stę­po­wa­niu: sta­wać się przy­czy­ną cze­goś

 (1.4) do­pro­wa­dzać do okre­ślo­ne­go stanu

 (1.5) za­kła­dać, urzą­dzać, in­sta­lo­wać coś


Źródła:

Wiktionary

Zaprowadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pro­wa­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pro­wa­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprowiantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­o­pa­trze­nie w żyw­ność, pro­wiant


Źródła:

Wiktionary

Zaprowidować

daw­niej: za­o­pa­trzyć w ar­ty­ku­ły pier­wszej po­trze­by, zwła­szcza w żyw­ność; za­a­pro­wi­do­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaproże

daw­niej: miej­sce za pro­giem lub koło progu


Źródła:

SJP.pl

Zapruty

po­spo­li­cie: pi­ja­ny, rza­dziej bę­dą­cy pod nie­du­żym wpły­wem al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl

Zapruć

za­pruć się - po­tocz­nie: upić się


Źródła:

SJP.pl

Zaprzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­przać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprzaniec

daw­niej:
1. ten, kto się za­parł, sprze­nie­wie­rzył się cze­muś; od­szcze­pie­niec, od­stęp­ca;
2. osoba, która do­pu­ści­ła się zdra­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ktoś, kto do­pu­ścił się zdra­dy, zwy­kle ja­kiejś idei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzałek

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; przy­tu­lia, przy­tu­lin­ka


Źródła:

SJP.pl

Zaprzały

taki, który za­przał (uległ czę­ścio­we­mu roz­kła­do­wi wsku­tek dzia­ła­nia cie­pła i wil­go­ci); za­tę­chły, stę­chły


Źródła:

SJP.pl

Zaprzaństwo

wy­par­cie się cze­goś, za­pie­ra­nie się, od­szcze­pień­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. pejor. wy­par­cie się swo­jej oj­czyz­ny, re­li­gii, ro­dzi­ny itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzeczający

→ za­prze­czać


Patrz:zaprzeczać

Źródła:

SJP.pl

Zaprzeczalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­prze­czal­ne


Źródła:

Wiktionary

Zaprzeczalny

da­ją­cy się za­prze­czyć


przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do za­prze­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzeczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­prze­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprzeczać

cza­sow­nik

 (1.1) kwe­stio­no­wać praw­dzi­wość

 (1.2) być z czymś sprzecz­nym

 (1.3) nie uz­na­wać cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zaprzeczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­prze­czyć.

 (1.2) wy­po­wiedź za­prze­cza­ją­ca cze­muś, prze­cze­nie, ne­ga­cja

 (1.3) prze­ci­wień­stwo


Za­prze­cze­nie – nieś­wia­do­my me­cha­nizm obron­ny w psy­cho­lo­gii i psy­cho­a­na­li­zie. Kla­sy­fi­ko­wa­ny jako nie­doj­rza­ły lub pry­mi­tyw­ny me­cha­nizm obron­ny.

Za­prze­cza­nie to fał­szo­wa­nie obra­zu te­raź­niej­szo­ści po­przez nie­przyj­mo­wa­nie do wia­do­mo­ści re­al­nych fak­tów, w celu od­su­nię­cia ne­ga­tyw­nych myśli i uczuć, które mo­gły­by się z tym wią­zać. Spo­strze­ga­nie rze­czy­wi­sto­ści za­cho­dzi z uni­ka­niem uś­wia­do­mie­nia sobie jej przy­krych aspek­tów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaprzeczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­prze­czać, prze­czyć)

 (1.1) uznać za nie­praw­dzi­we

 (1.2) po­zo­stać w sprzecz­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Zaprzedawać

1. zdra­dzać dla włas­nych ko­rzy­ści; sprze­da­wać;
2. wy­rze­kać się swo­ich prze­ko­nań, ide­a­łów dla ko­rzy­ści ma­te­rial­nych lub osią­gnię­cia da­ne­go celu;
3. za­prze­da­wać się:
a) pod­po­rząd­ko­wy­wać się komuś lub cze­muś w za­mian za ko­rzy­ści;
b) od­da­wać się cał­ko­wi­cie mo­ral­nie wąt­pli­wej dzia­łal­no­ści, idei itp.


Źródła:

SJP.pl

Zaprzedać

1. zdra­dzić dla włas­nych ko­rzy­ści; sprze­dać;
2. wy­rzec się swo­ich prze­ko­nań, ide­a­łów dla ko­rzy­ści ma­te­rial­nych lub osią­gnię­cia da­ne­go celu;
3. za­prze­dać się:
a) pod­po­rząd­ko­wać się komuś lub cze­muś w za­mian za ko­rzy­ści;
b) oddać się cał­ko­wi­cie mo­ral­nie wąt­pli­wej dzia­łal­no­ści, idei itp.


Źródła:

SJP.pl

Zaprzepaszczać

1. pro­wa­dzić do zguby, utra­ty lub zmar­no­wa­nia cze­goś, np. szans, do­rob­ku; mar­no­wać, ni­szczyć, trwo­nić;
2. za­prze­pa­szczać się:
a) być za­prze­pa­szcza­nym, gu­bio­nym, trwo­nio­nym;
b) ginąć, gubić się, prze­pa­dać


Źródła:

SJP.pl

Zaprzepaścić

1. do­pro­wa­dzić do zguby, utra­ty lub zmar­no­wa­nia cze­goś, np. szans, do­rob­ku; zmar­no­wać, zni­szczyć, roztr­wo­nić;
2. za­prze­pa­ścić się:
a) zo­stać za­prze­pa­szczo­nym;
b) za­gi­nąć, za­gu­bić się, prze­paść


Źródła:

SJP.pl

Zaprzestanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przer­wa­nie wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Zaprzestawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­ry­wa­nie czyn­no­ści przed jej za­koń­cze­niem


Źródła:

Wiktionary

Zaprzestawać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­prze­stać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­prze­stać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprzestać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­prze­sta­wać)

 (1.1) prze­stać coś robić; przer­wać jakąś czyn­ność, za­nie­chać cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zaprzeć

rzad­ko: zgnić, zmur­szeć, zbut­wieć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pie­rać)

 (1.1) wy­ko­nać nagłe wstrzy­ma­nie

 (1.2) unie­ru­cho­mić jakiś przed­miot po­przez pod­sta­wie­nie cze­goś pod spód lub opar­cie o coś sta­bil­ne­go

 (1.3) pod­pie­ra­jąc czymś, za­blo­ko­wać coś mocno

 (1.4) fizj. za­ty­kać je­li­ta

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pie­rać)

 (2.1) rzad. ulec nie­peł­ne­mu roz­kła­do­wi wsku­tek dzia­ła­nia cie­pła i wil­go­ci

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­przeć się (ndk. za­pie­rać się)

 (3.1) mocno oprzeć się o coś, aby uzy­skać sta­bil­ność lub prze­ciw­sta­wić się sile i nie dać się ru­szyć

 (3.2) sta­now­czo się cze­goś wy­przeć

 (3.3) zer­wać zwią­zek, od­ciąć się od kogoś

 (3.4) po­zo­stać przy swoim po­sta­no­wie­niu mimo prze­ciw­no­ści i na­ci­sków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzodkowywać

usta­wiać ar­ma­tę na przod­ku; pro­co­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaprzychodować

zak­się­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaprzysiąc

1. zło­żyć przy­się­gę;
2. ode­brać od kogoś przy­się­gę;
3. przy­rzec coś so­len­nie sobie lub komuś


Źródła:

SJP.pl

Zaprzysięganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­przy­się­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprzysięgły

za­go­rza­ły; niez­mien­ny, nie­złom­ny (np. za­przy­się­gły wróg ko­mu­niz­mu)


Źródła:

SJP.pl

Zaprzysiężanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­przy­się­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zaprzysiężenie

przy­się­ga, ślu­bo­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ce­re­mo­nia skła­da­nia przy­się­gi

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­przy­się­gać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzyszły

czas za­przysz­ły - czas wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność przysz­łą, która na­stą­pi przed inną czyn­no­ścią przysz­łą lub przed okre­ślo­nym cza­sem w przysz­ło­ści


Źródła:

SJP.pl

Zaprząc

za­przę­gnąć;
1. przy­piąć zwie­rzę po­cią­go­we do wozu, kie­ra­tu, pługa itp.;
2. po­tocz­nie: zmu­sić do cięż­kiej pracy, nauki itp.;
3. za­prząc się - przy­piąć sa­me­go sie­bie do pługa, wozu itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­przę­gać)

 (1.1) przy­wią­zać zwie­rzę po­cią­go­we do po­ja­zdu za po­mo­cą uprzę­ży

 (1.2) pot. zmu­sić do cięż­kiej pracy

cza­sow­nik zwrot­ny za­prząc się

 (2.1) przy­piąć sie­bie do po­ja­zdu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprząg

za­przęg;
1. kie­ro­wa­ny przez woź­ni­cę po­jazd razem ze zwie­rzę­ciem po­cią­go­wym przy­wią­za­nym uprzę­żą, np. ko­niem;
2. zwie­rzę­ta przy­wią­za­ne uprzę­żą do po­ja­zdu;
3. ze­spół po­łą­czo­nych ze sobą pasów za­kła­da­nych na konia; uprząż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. za­przęg.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzątać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­prząt­nąć)

 (1.1) książk. sku­piać czy­jąś uwagę


Źródła:

Wiktionary

Zaprzęg

za­prząg;
1. kie­ro­wa­ny przez woź­ni­cę po­jazd razem ze zwie­rzę­ciem po­cią­go­wym przy­wią­za­nym uprzę­żą, np. ko­niem;
2. zwie­rzę­ta przy­wią­za­ne uprzę­żą do po­ja­zdu;
3. ze­spół po­łą­czo­nych ze sobą pasów za­kła­da­nych na konia; uprząż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwie­rzę­ta po­cią­go­we cią­gną­ce po­jazd

 (1.2) mot. po­jazd za­przę­żo­ny w konie lub inne zwie­rzę­ta po­cią­go­we;

 (1.3) uprząż lub po­jazd razem z uprzę­żą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzęgać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­prząc, za­przę­gnąć)

 (1.1) przy­wią­zy­wać uprzę­żą w celu prze­wie­zie­nia kogoś lub wy­ko­na­nia pracy na roli

 (1.2) pot. zmu­szać kogoś do wy­ko­ny­wa­nia nie­łat­wej albo cięż­kiej pracy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­przę­gać się (dk. za­prząc się, za­przę­gnąć się)

 (2.1) za­przę­gać sa­me­go sie­bie

 (2.2) za­przę­gać sie­bie naw­za­jem


Źródła:

Wiktionary

Zaprzęgnięty

za­prząc;
1. przy­piąć zwie­rzę po­cią­go­we do wozu, kie­ra­tu, pługa itp.;
2. po­tocz­nie: zmu­sić do cięż­kiej pracy, nauki itp.;
3. za­prząc się - przy­piąć sa­me­go sie­bie do pługa, wozu itp.


Źródła:

SJP.pl

Zaprzęgnąć

za­prząc;
1. przy­piąć zwie­rzę po­cią­go­we do wozu, kie­ra­tu, pługa itp.;
2. po­tocz­nie: zmu­sić do cięż­kiej pracy, nauki itp.;
3. za­prząc się - przy­piąć sa­me­go sie­bie do pługa, wozu itp.


Źródła:

SJP.pl

Zaprzęgowy

→ za­przęg


przy­miot­nik

 (1.1) zo­o­techn. zdat­ny do za­przę­gu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) zo­o­techn. osoba od­po­wia­da­ją­ca za za­przę­gi i konie cu­go­we


Patrz:zaprzęg

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaprzężny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zo­o­techn. zdat­ny do za­przę­gu


Źródła:

Wiktionary

Zaprószyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pró­szać)

 (1.1) o pyle, kurzu: po­kryć coś cien­ką war­stwą za­nie­czy­szcze­nia, do­stać się gdzieś


Źródła:

Wiktionary

Zapsikać

po­tocz­nie: po­kryć jakąś po­wierzch­nię roz­py­lo­nym stru­mie­niem ja­kiejś sub­stan­cji


Źródła:

SJP.pl

Zaptaszkować

po­tocz­nie: zaz­na­czyć za po­mo­cą znacz­ka w kształ­cie li­te­ry v; od­ha­czyć, od­faj­ko­wać, odp­tasz­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapuchnięty

taki, który za­puchł; za­pu­chły; spuch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zapuchły

taki, który za­puchł; za­puch­nię­ty; spuch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zapudrować

po­kryć pu­drem; upu­dro­wać, na­pu­dro­wać, po­pu­dro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapudrowywać

po­kry­wać pu­drem; na­pu­dro­wy­wać, pu­dro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zapudłować

po­tocz­nie: zam­knąć w aresz­cie lub wię­zie­niu


Źródła:

SJP.pl

Zapudłowywać

po­tocz­nie: za­my­kać w aresz­cie lub wię­zie­niu


Źródła:

SJP.pl

Zapukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pu­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zapukać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) pu­knąć w coś kilka razy, by zwró­cić czy­jąś uwagę, zwy­kle do drzwi

 (1.2) pot. zwró­cić się do kogoś w ja­kiejś spra­wie


Źródła:

Wiktionary

Zapunktować

cza­sow­nik

 (1.1) zo­stać oce­nio­nym ko­rzyst­nie i zy­skać ak­cep­ta­cję dzię­ki wy­ko­na­niu okre­ślo­nej czyn­no­ści lub z po­wo­du po­sia­da­nia okre­ślo­nej cechy


Źródła:

Wiktionary

Zapunktowywać

w ma­lar­stwie: uzu­peł­niać zni­szczo­ne czę­ści obra­zu, po­kry­wa­jąc je farbą


Źródła:

SJP.pl

Zapust

młode drze­wa ros­ną­ce dziko na te­re­nie daw­ne­go lasu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. młody za­gaj­nik ros­ną­cy na miej­scu ścię­te­go drze­wo­sta­nu

 (1.2) dziś tylko w lm. zob. za­pu­sty.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapustnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. ko­bie­ta ba­wią­ca się w za­pu­sty


Źródła:

Wiktionary

Zapustniczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. zob. za­pust­ni­ca.


Źródła:

Wiktionary

Zapustnik

za­pust; daw­niej:
1. osoba ob­cho­dzą­ca za­pu­sty, cho­dzą­ca w prze­bra­niu po do­mach;
2. osoba lu­bią­ca się do­brze bawić


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ktoś, kto prze­bra­ny cho­dzi po do­mach w za­pu­sty

 (1.2) przest. przen. czło­wiek lu­bią­cy dobre życie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapustny

→ za­pu­sty; za­pu­sto­wy


przy­miot­nik

 (1.1) przest. zwią­za­ny z za­pu­sta­mi

 (1.2) przen. we­so­ły, bie­siad­ny, go­to­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapustowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pu­sto­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zapustować

cza­sow­nik

 (1.1) daw. bawić się w za­pu­sty, kar­na­wa­ło­wać

 (1.2) przest. hulać, bie­sia­do­wać


Źródła:

Wiktionary

Zapustowy

→ za­pu­sty; za­pust­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przest. zob. za­pust­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapusty

1. ostat­nie dni kar­na­wa­łu (okre­su od świę­ta Trzech Króli do Środy Po­piel­co­wej); ostat­ki, mię­so­pu­sty, mię­so­pust, ku­sa­ki, kuse dni;
2. za­ba­wy zwią­za­ne z ob­cho­dze­niem tego kar­na­wa­łu;
3. wto­rek przed Środą Po­piel­co­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. ostat­nie dni kar­na­wa­łu; zwy­cza­je lu­do­we zwią­za­ne z ob­cho­dze­niem tych dni, za­ba­wa or­ga­ni­zo­wa­na w tym okre­sie;

 (1.2) reg. ostat­nie dni przed ad­wen­tem

 (1.3) reg. zob. za­pu­sty we­sel­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapuszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pu­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Zapuszczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) fryz. nie ob­ci­nać, nie strzyc owło­sie­nia

 (1.2) pot. pejor. nie myć, nie czy­ścić, nie sprzą­tać

 (1.3) wpro­wa­dzać coś do wnę­trza cze­goś

 (1.4) pot. za­sła­niać roz­wi­ja­jąc lub opu­szcza­jąc coś w dół


Źródła:

Wiktionary

Zapuszczony

za­nied­ba­ny, źle utrzy­ma­ny; nie­po­rząd­ny, niech­luj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) za­nied­ba­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapuszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pusz­ko­wać.

 (1.2) pot. osa­dze­nie kogoś w wię­zie­niu lub za­trzy­ma­nie w aresz­cie


Źródła:

Wiktionary

Zapuszkowywać

umie­szczać w pu­szcze i za­my­kać her­me­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Zapuścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pu­szczać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pu­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Zapychacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­karm je­dzo­ny dla za­bi­cia głodu, da­ją­cy uczu­cia sy­to­ści na dłu­żej, czę­sto, choć nie za­wsze, o ni­skiej war­to­ści odżyw­czej

 (1.2) pot. kos­met. skład­nik kos­me­ty­ku o wła­ści­wo­ściach za­ty­ka­ją­cych, za­py­cha­ją­cych pory skóry

 (1.3) pot. kos­met. kos­me­tyk za­ty­ka­ją­cy pory skóry


Źródła:

Wiktionary

Zapychanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­py­chać.


Źródła:

Wiktionary

Zapylak

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ko­li­brów


Źródła:

SJP.pl

Zapylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. pro­ces prze­no­sze­nia pyłku z prę­ci­ków na zna­mię słup­ka;

 (1.2) za­nie­czy­szcza­nie pyłem


Źródła:

Wiktionary

Zapylcowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych li­czą­ca około 2000 ga­tun­ków, głów­nie z wil­got­nych lasów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej; ana­na­so­wa­te, bro­me­lio­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Zapylcowaty

o ce­chach za­pyl­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Zapylcowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin jed­no­li­ścien­nych; ana­na­so­wiec


Źródła:

SJP.pl

Zapylec

za­py­lec mag­da­leń­ski - ga­tu­nek ro­śli­ny jed­no­li­ścien­nej z ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zapylenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. prze­nie­sie­nie pyłku na zna­mię słup­ka

 (1.2) za­nie­czy­szcze­nie gazu czą­stecz­ka­mi ciała sta­łe­go


Za­py­le­nie – pro­ces do­ko­nu­ją­cy się w kwia­tach ro­ślin na­sien­nych, po­le­ga­ją­cy na prze­nie­sie­niu pyłku i jego roz­wo­ju za­koń­czo­nym za­płod­nie­niem ko­mór­ki ja­jo­wej. W przy­pad­ku na­go­na­sien­nych pyłek prze­no­szo­ny jest bez­poś­red­nio na za­lą­żek, u okry­to­na­sien­nych – na zna­mię słup­ka. Za­płod­nie­nie po­prze­dzo­ne jest roz­luź­nie­niem kon­tak­tu mię­dzy ko­mór­ka­mi tkan­ki styg­ma­to­i­dal­nej bu­du­ją­cej zna­mię kwia­tu oraz roz­wo­jem pyłku, z któ­re­go wy­ra­sta ła­giew­ka pył­ko­wa prze­no­szą­ca ko­mór­ki plem­ni­ko­we do wo­recz­ka za­ląż­ko­we­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zapyskować

po­tocz­nie: odez­wać się do kogoś nie­grzecz­nie, zu­chwa­le


Źródła:

SJP.pl

Zapytanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. ofi­cjal­na wy­po­wiedź za­wie­ra­ją­ca py­ta­nie

 (1.2) in­form. fraza po­wo­du­ją­ca wy­ge­ne­ro­wa­nie ra­por­tu z bazy da­nych


Źródła:

Wiktionary

Zapytać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­py­ty­wać)

 (1.1) zadać py­ta­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­py­tać się (ndk. za­py­ty­wać się)

 (2.1) zadać py­ta­nie


Źródła:

Wiktionary

Zapytywać

za­da­wać py­ta­nia, pytać


Źródła:

SJP.pl

Zapyziały

po­tocz­nie: niech­luj­ny, za­nied­ba­ny, za­pu­szczo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zapóźniony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest mało roz­wi­nię­ty


Źródła:

Wiktionary

Zapęd

1. roz­pęd, roz­mach;
2. unie­sie­nie, poryw


Źródła:

SJP.pl

Zapędowo

Za­pę­do­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie choj­nic­kim, w gmi­nie Czersk. Wieś bo­ro­wiac­ka, leży na ob­sza­rze Tu­chol­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, na po­łud­nio­wy za­chód od Czer­ska przy dro­dze Rytel - Ra­ciąż.

W skład so­łect­wa "Za­pę­do­wo" wcho­dzą także miej­sco­wo­ści Nowy Młyn, Gart­ki, Lutom, Lu­tom­ski Most, Brda, Czer­ska Stru­ga, Ko­so­wa Niwa i Żu­ko­wo.


Źródła:

Wikipedia

Zapędy

1. skłon­no­ści do cze­goś;
2. pra­gnie­nie osią­gnię­cia cze­goś w ja­kiejś dzie­dzi­nie; am­bi­cje, za­mia­ry;
3. nie­przy­jaz­ne za­mia­ry w sto­sun­ku do kogoś; za­ku­sy


Źródła:

SJP.pl

Zapędzać

po­pę­dza­jąc, zmu­szać kogoś do pój­ścia lub wej­ścia gdzieś


Źródła:

SJP.pl

Zapędzić

po­pę­dza­jąc, zmu­sić kogoś do pój­ścia lub wej­ścia gdzieś


Źródła:

SJP.pl

Zapędzony

po­pę­dza­jąc, zmu­sić kogoś do pój­ścia lub wej­ścia gdzieś


Źródła:

SJP.pl

Zapł.

skrót od: za­pła­co­no, za­pła­co­ny


Źródła:

SJP.pl

Zapłacić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pła­cić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pła­cić.


Źródła:

Wiktionary

Zapładniacz

po­tocz­nie: ten, kto za­pład­nia


Źródła:

SJP.pl

Zapładnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­pład­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zapładniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­płod­nić)

 (1.1) po­wo­do­wać wni­knię­cie plem­ni­ka do ko­mór­ki ja­jo­wej i ut­wo­rze­nie za­rod­ka

 (1.2) dawać natch­nie­nie, in­spi­ro­wać


Źródła:

Wiktionary

Zapłakany

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o czło­wie­ku: ze śla­da­mi pła­czu na twa­rzy

 (1.2) no­szą­cy ślady pła­czu


Źródła:

Wiktionary

Zapłata

1. za­pła­ce­nie na­leż­nych pie­nię­dzy;
2. na­leż­ność za coś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­pła­ce­nie na­leż­nych pie­nię­dzy

 (1.2) na­leż­ność za coś

 (1.3) od­pła­ce­nie się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zapłocie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zapłodnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. do­ko­na­nie po­łą­cze­nia ko­mór­ki ja­jo­wej z plem­ni­kiem;

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­płod­nić.


Za­płod­nie­nie, fer­ty­li­za­cja (łac. "fer­ti­li­sa­tio") – po­łą­cze­nie się ko­mó­rek roz­rod­czych (gamet), w wy­ni­ku czego pow­sta­je nowa ko­mór­ka – na­zy­wa­na zy­go­tą. Sam pro­ces po­łą­cze­nia gamet okre­śla­ny jest rów­nież ter­mi­nem syn­ga­mia. W przy­pad­ku, gdy w pro­ce­sie uczest­ni­czą niez­róż­ni­co­wa­ne ko­mór­ki roz­rod­cze pro­ces taki okre­śla się mia­nem izo­ga­mii, a w przy­pad­ku ich zróż­ni­co­wa­nia – ani­zo­ga­mią.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zapłodnieniowy

przy­miot­nik od: za­płod­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Zapłodnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­pład­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­pład­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zapłon

po­czą­tek pro­ce­su spa­la­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. roz­po­czę­cie pro­ce­su spa­la­nia;

 (1.2) fiz. mot. układ umoż­li­wia­ją­cy za­płon (1.1)


Za­płon – w ogól­nym zna­cze­niu jest to pro­ces che­micz­ny, w któ­rym ener­gia ter­micz­na pro­du­ko­wa­na przez daną re­ak­cję che­micz­ną jest wy­star­cza­ją­ca do pod­trzy­my­wa­nia tej re­ak­cji.

Za­płon ma wiele zna­czeń uży­wa­nych w róż­nych dzie­dzi­nach nauki i tech­ni­ki:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zapłoniony

książ­ko­wo: taki, który się za­pło­nił; za­ru­mie­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zapłonka

ro­śli­na z ro­dzi­ny szorst­ko­list­nych


Za­płon­ka ("Nonea") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych ("Bo­ra­gi­na­ce­ae"). Obej­mu­je 44 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go (za­sięg 8 ga­tun­ków, z tym jed­ne­go już wy­mar­łe­go, obej­mu­je po­łud­nio­wą Eu­ro­pę), poza tym w pół­noc­nej Afry­ce i za­chod­niej Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zapłonnik

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zapłonnikowy

przy­miot­nik od: za­płon­nik


Źródła:

SJP.pl

Zapłonowy

przy­miot­nik od: za­płon


Źródła:

SJP.pl

Zapłotki

po­tocz­nie: miej­sce za pło­tem lub mię­dzy pło­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Zapłynąć

1. do­pły­nąć gdzieś da­le­ko;
2. pły­nąc, za­blo­ko­wać trasę;
3. wy­peł­nić się pły­nem na po­wierzch­ni;
4. śro­do­wi­sko­wo: pły­nąc, wy­peł­nić szcze­li­ny


Źródła:

SJP.pl

Zapływać

1. do­pły­wać gdzieś da­le­ko;
2. pły­nąc, blo­ko­wać trasę;
3. wy­peł­niać się pły­nem na po­wierzch­ni; na­pły­wać;
4. śro­do­wi­sko­wo: pły­nąc, wy­peł­niać szcze­li­ny


Źródła:

SJP.pl

Zara

marka skle­pów odzie­żo­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarabialnia

dział fa­bry­ki na­wo­zów sztucz­nych, w któ­rym mie­sza się i prze­ra­bia skład­ni­ki na­wo­zów


Źródła:

SJP.pl

Zarabianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ra­biać.


Źródła:

Wiktionary

Zarabiać

1. otrzy­my­wać za­pła­tę za wy­ko­na­ną pracę;
2. osią­gać zyski;
3. za­gnia­tać cia­sto;
4. po­tocz­nie: otrzy­my­wać ciosy, kary, wy­ro­ki itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ro­bić)

 (1.1) do­sta­wać re­gu­lar­nie pie­nią­dze za wy­ko­ny­wa­ną pracę

 (1.2) pra­co­wać za­rob­ko­wo

 (1.3) pot. za­słu­gi­wać na coś swoim po­stę­po­wa­niem, do­sta­wać to, co się komuś na­le­ży

 (1.4) pot. na­pra­wiać usz­ko­dze­nie w dzia­ni­nie, zwy­kle w poń­czo­sze

 (1.5) łą­czyć ze sobą skład­ni­ki cze­goś, zwy­kle cia­sta, i za­gnia­tać je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarabie

1. dziel­ni­ca My­śle­nic (mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim), po­ło­żo­na na pra­wym brze­gu Raby;
2. część Gdowa (wieś w po­wie­cie wie­lic­kim, wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim), po­ło­żo­na za Rabą;
3. część Dob­czyc (mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarabować

za­ra­bo­wać się - za­wa­lić się (o stro­pie w ko­pal­ni)


Źródła:

SJP.pl

Zarabowisko

miej­sce w ko­pal­ni, gdzie za­ra­bo­wa­ły się (ober­wa­ły się, za­wa­li­ły się) stro­py


Źródła:

SJP.pl

Zarachowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ra­cho­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zarachować

obli­czyć


Źródła:

SJP.pl

Zaradkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaradniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­rad­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaradniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­rad­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaradność

umie­jęt­ność ra­dze­nia sobie w róż­nych sy­tu­a­cjach; obrot­ność, przed­się­bior­czość, prze­myśl­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest za­rad­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaradny

do­brze ra­dzą­cy sobie w róż­nych sy­tu­a­cjach; przed­się­bior­czy, obrot­ny, prze­myśl­ny


przy­miot­nik

 (1.1) umie­ją­cy ra­dzić sobie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaradzić

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. za­ra­dzać)

 (1.1) roz­wią­zać pro­blem, obejść go lub zmi­ni­ma­li­zo­wać jego ne­ga­tyw­ne skut­ki


Źródła:

Wiktionary

Zarafszan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Ta­dży­ki­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie;


Za­raf­szan (w gór­nym biegu – „Mat­cza”; tadż. Зарафшон, uzb. "Za­rafs­hon") – rzeka w Ta­dży­ki­sta­nie i Uzbe­ki­sta­nie w Azji Środ­ko­wej. Dłu­gość – 877 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 17,7 tys. km², śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia Ma­gia­nu – 162 m³/s. Reżim śnie­go­wo-lo­dow­co­wy z mak­si­mum w lipcu (do 464 m³/s) i mi­ni­mum w stycz­niu (do 38 m³/s). Trze­cia co do wiel­ko­ści rzeka Azji Środ­ko­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zarafszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­raf­sza­nem, do­ty­czą­cy Za­raf­sza­nu


Źródła:

Wiktionary

Zaragoza

mia­sto w Hisz­pa­nii; Sa­ra­gos­sa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarajec

Za­ra­jec (nazwa obocz­na: Za­ra­jec Sto­je­szyń­ski) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ja­now­skim, w gmi­nie Mod­li­bo­rzy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 247 miesz­kań­ców i była dzie­sią­tą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Mod­li­bo­rzy­ce.


Źródła:

Wikipedia

Zaranek

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. po­ra­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaraniarski

przy­miot­nik

 (1.1) hist. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­ra­nia­rza, od­no­szą­cy się do niego


Źródła:

Wiktionary

Zaranie

chwi­la wscho­du słoń­ca, świt; wczes­ny ranek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. świt, wczes­ny ranek

 (1.2) przen. po­czą­tek, pier­wszy okres cze­goś


Za­ra­nie – ty­god­nik lu­do­wy, poś­wię­co­ny te­ma­ty­ce po­pu­lar­no­na­u­ko­wej, po­li­tycz­nej i go­spo­dar­czej, wy­da­wa­ny w la­tach 1907–1915.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarankiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaranny

dzie­ją­cy się wczes­nym ran­kiem, o świ­cie; po­ran­ny; ranny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. po­ran­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarapować

zaś­pie­wać w stylu rap


Źródła:

SJP.pl

Zarastanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ra­stać.


Źródła:

Wiktionary

Zarastać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ros­nąć)

 (1.1) (o ro­ślin­no­ści) po­kry­wać coś roz­ra­sta­jąc się

 (1.2) (o za­ro­ście, owło­sie­niu) po­kry­wać jakąś część ciała

cza­sow­nik zwrot­ny za­ra­stać się

 (2.1) med. goić się, po­kry­wa­jąc się tkan­ką

 (2.2) po­kry­wać się czymś, co ro­śnie lub na­war­stwia się


Źródła:

Wiktionary

Zaraszów

Za­ra­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie By­cha­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy By­cha­wa. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 233 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Zaratustra

pro­rok per­ski z VII/VI w. p.n.e.; Za­ra­tusz­tra; Zo­ro­a­ster


Źródła:

SJP.pl

Zaratustrianin

wyz­naw­ca za­ra­tu­stria­niz­mu (za­ra­tusz­tria­niz­mu); za­ra­tusz­tria­nin


Źródła:

SJP.pl

Zaratustrianizm

sta­ro­per­ska re­li­gia opar­ta na ma­zda­iz­mie, gło­szą­ca usta­wicz­ną walkę dobra i zła jako pod­sta­wę ist­nie­nia świa­ta; za­ra­tu­stryzm; za­ra­tusz­tria­nizm; zo­ro­a­stryzm


Źródła:

SJP.pl

Zaratustrianka

→ za­ra­tu­stria­nin; za­ra­tusz­trian­ka


Źródła:

SJP.pl

Zaratustriański

→ za­ra­tu­stria­nizm; za­ra­tusz­triań­ski, zo­ro­a­stryj­ski, zo­ro­a­stryc­ki


Źródła:

SJP.pl

Zaratustryzm

sta­ro­per­ska re­li­gia opar­ta na ma­zda­iz­mie, gło­szą­ca usta­wicz­ną walkę dobra i zła jako pod­sta­wę ist­nie­nia świa­ta; zo­ro­a­stryzm; za­ra­tu­stria­nizm; za­ra­tusz­tria­nizm


Źródła:

SJP.pl

Zaratusztra

pro­rok per­ski z VII/VI w. p.n.e.; Za­ra­tu­stra; Zo­ro­a­ster


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. rel. twór­ca za­ra­tusz­tria­niz­mu;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Zo­ro­a­ster”. Zo­bacz też: Zo­ro­a­ster (opera).

Za­ra­tusz­tra; także Zo­ro­a­ster lub Za­ra­tu­stra (awe­styj. "Zaraθuštra", ‏زرتشت‎ "Zartošt", Ζωροάστρης "Zōroástrēs") – per­ski ka­płan, pro­rok i re­for­ma­tor re­li­gij­ny. Najw­cze­śniej­sza po­da­na przez hi­sto­ry­ków data jego życia to ok. 6500 p.n.e., przy czym więk­szość uważa, że żył on ok. 1000 r. p.n.e. Twór­ca jed­nej z naj­star­szych na świe­cie re­li­gii mo­no­te­i­stycz­nych (du­a­li­stycz­nych) na­zy­wa­nej od jego imie­nia za­ra­tusz­tria­niz­mem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaratusztrianin

wyz­naw­ca za­ra­tusz­tria­niz­mu; za­ra­tu­stria­nin


Źródła:

SJP.pl

Zaratusztrianizm

sta­ro­per­ska re­li­gia opar­ta na ma­zda­iz­mie, gło­szą­ca usta­wicz­ną walkę dobra i zła jako pod­sta­wę ist­nie­nia świa­ta; za­ra­tu­stryzm; za­ra­tu­stria­nizm; zo­ro­a­stryzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. jedna z re­li­gii mo­no­te­i­stycz­nych;


Za­ra­tusz­tria­nizm ("zo­ro­a­stryzm", awest. "Daēnā Vañuhi"; ‏آيين زرتشتی‎, "Âjin-e Za­ra­toszt-i") – pow­sta­ła w sta­ro­żyt­no­ści re­li­gia, któ­rej za­ło­ży­cie­lem i twór­cą pod­sta­wo­wych za­ło­żeń za­war­tych w Ga­tach był we­dług tra­dy­cji per­ski mi­styk i re­for­ma­tor Za­ra­tusz­tra. Na­le­ży do naj­star­szych zna­nych re­li­gii świa­ta, któ­rej po­cząt­ki są skraj­nie da­to­wa­ne mię­dzy XV a VI w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaratusztrianka

→ za­ra­tusz­tria­nin; za­ra­tu­strian­ka


Źródła:

SJP.pl

Zaratusztriański

→ za­ra­tusz­tria­nizm; za­ra­tu­striań­ski, zo­ro­a­stryj­ski, zo­ro­a­stryc­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z za­ra­tusz­tria­niz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaratyt

mi­ne­rał barwy szma­rag­do­wo­zie­lo­nej, uwod­nio­ny wę­glan niklu wy­stę­pu­ją­cy w ser­pen­ty­ni­tach; spo­ty­ka­ny na Wy­spach Szet­landz­kich


Za­ra­tyt – rzad­ki mi­ne­rał z klasy wę­gla­nów. Po raz pier­wszy zna­le­zio­ny w Ga­li­cji w Hisz­pa­nii w 1851 i naz­wa­ny na cześć hisz­pań­skie­go dy­plo­ma­ty i dra­ma­tur­ga An­to­nio Gil y Zárate (1793–1861).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaraz

1. w tej chwi­li; na­tych­miast;
2. nie zwle­ka­jąc, nie od­kła­da­jąc na póź­niej;
3. tuż po czymś;
4. po­tocz­nie: za chwi­lę; nie­da­le­ko od cze­goś


par­ty­ku­ła

 (1.1) w krót­kim cza­sie

 (1.2) bar­dzo bli­sko

przy­słó­wek

 (2.1) za­ra­zem

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: za­ra­za


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaraza

1. cho­ro­ba za­kaź­na wy­stę­pu­ją­ca ma­so­wo; epi­de­mia, mór;
2. prze­no­śnie: drań, szuja;
3. prze­no­śnie: zep­su­cie, de­mo­ra­li­za­cja;
4. ro­śli­na pa­so­żyt­ni­cza o łu­sko­wa­tych li­ściach, wy­ra­sta­ją­ca na ko­rze­niach i ło­dy­gach róż­nych ro­ślin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­so­wa cho­ro­ba za­kaź­na; epi­de­mia

 (1.2) nie­bez­piecz­ne zja­wi­sko, trud­ne do zwal­cze­nia

 (1.3) pot. ro­dzaj wyz­wi­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarazek

drob­no­u­strój (wirus, bak­te­ria lub pier­wot­niak) po­wo­du­ją­cy za­ka­że­nie; mi­krob


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. med. mi­kro­or­ga­nizm po­wo­du­ją­cy za­ka­że­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarazem

jed­no­cze­śnie


par­ty­ku­ła

 (1.1) par­ty­ku­ła in­for­mu­ją­ca o współ­wy­stę­po­wa­niu dwóch cech do­ty­czą­cych tej samej rze­czy lub osoby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarazić

1. spo­wo­do­wać prze­do­sta­nie się do or­ga­niz­mu drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych;
2. wpły­nąć na kogoś tak, że przej­mie nasze po­glą­dy, za­cho­wa­nia lub za­in­te­re­so­wa­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ra­żać)

 (1.1) prze­nieść na kogoś cho­ro­bę

 (1.2) przen. roz­prze­strze­nić pewną swoją cechę lub po­mysł

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ra­zić się (ndk. za­ra­żać się)

 (2.1) prze­jąć od kogoś cho­ro­bę

 (2.2) przen. prze­jąć od kogoś jakąś cechę lub po­mysł


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarazkowy

→ za­ra­zek


Patrz:zarazek

Źródła:

SJP.pl

Zarazowate

ro­dzi­na pa­so­żyt­ni­czych ro­ślin dwu­li­ścien­nych z rzędu tręd­ni­kow­ców


Za­ra­zo­wa­te ("Oro­ban­cha­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­cych do rzędu jas­no­tow­ców ("La­mia­les"). Do ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych na­le­ży bli­sko 100 ro­dza­jów ro­ślin (we flo­rze Pol­ski jest 9) i 2,3 ty­sią­ce ga­tun­ków. W daw­niej­szych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych wiele z nich za­li­cza­no do ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych "Scrop­hu­la­ria­ce­ae sensu lato".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarazowaty

o ce­chach za­ra­zo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zaraźliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­raź­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Zaraźliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­raź­li­we


Za­raź­li­wość – zdol­ność prze­nie­sie­nia się pa­to­ge­nu z re­zer­wu­a­ru na no­we­go go­spo­da­rza.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaraźliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­raź­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Zaraźliwy

1. taki, któ­rym można się za­ra­zić;
2. łatwo udzie­la­ją­cy się innym


przy­miot­nik

 (1.1) med. wet. łatwo sze­rzą­cy się mię­dzy or­ga­niz­ma­mi

 (1.2) przen. łatwo udzie­la­ją­cy się innym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarażalność

po­dat­ność na za­ra­że­nie; za­ka­żal­ność


Źródła:

SJP.pl

Zarażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­no­sze­nie drob­no­u­stro­jów cho­ro­bo­wych


Źródła:

Wiktionary

Zarażać

1. po­wo­do­wać prze­do­sta­nie się do or­ga­niz­mu drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych;
2. wpły­wać na kogoś tak, że przej­mie nasze po­glą­dy, za­cho­wa­nia lub za­in­te­re­so­wa­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ra­zić)

 (1.1) po­wo­do­wać prze­no­sze­nie drob­no­u­stro­jów cho­ro­bo­wych

 (1.2) przen. prze­ko­ny­wać do cze­goś, zwła­szcza do ja­kiejś pasji, idei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarażenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ra­zić.


Nie mylić z: za­ka­że­nie. Zo­bacz też: ska­że­nie.

Za­ra­że­nie ( con­ta­mi­na­tio, z łac. con­ta­mi­na­re „być w kon­tak­cie”, z łac. con-, com- „na­prze­ciw, razem” + łac. tan­ge­re „do­ty­kać”) – prze­nie­sie­nie bio­lo­gicz­ne­go czyn­ni­ka za­raź­li­we­go (łac. con­ta­gion) od no­si­cie­la (czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia) na wraż­li­wą na taki czyn­nik osobę lub zwie­rzę.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zarażony

1. spo­wo­do­wać prze­do­sta­nie się do or­ga­niz­mu drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych;
2. wpły­nąć na kogoś tak, że przej­mie nasze po­glą­dy, za­cho­wa­nia lub za­in­te­re­so­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Zardzewiały

1. po­kry­ty lub prze­żar­ty rdzą;
2. prze­no­śnie: za­sta­ły, nie­spraw­ny wsku­tek braku ruchu, ćwi­czeń


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zni­szczo­ny przez rdzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zareagowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­re­a­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zareagować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. re­a­go­wać)

 (1.1) od­po­wie­dzieć na bo­dziec lub sy­tu­a­cję

 (1.2) biol. ulec prze­mia­nie na sku­tek bodź­ca


Źródła:

Wiktionary

Zareba

afry­kań­ska za­gro­da z pali chro­nią­ca przed na­pa­ścią dzi­kich zwie­rząt; za­ri­ba, ze­ri­ba, ze­re­ba


Źródła:

SJP.pl

Zarechotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­re­cho­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zarechotać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) o żabie: wydać gar­dło­wy dźwięk

 (1.2) za­śmiać się chra­pli­wie


Źródła:

Wiktionary

Zarecytować

wy­gło­sić z pa­mię­ci utwór li­te­rac­ki; wy­re­cy­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zarejestrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­re­je­stro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zarejestrować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. re­je­stro­wać)

 (1.1) umie­ścić na li­ście, wcią­gnąć do re­je­stru

 (1.2) techn. utr­wa­lić w pa­mię­ci urzą­dze­nia

 (1.3) pot. za­u­wa­żyć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­re­je­stro­wać się (ndk. re­je­stro­wać się)

 (2.1) umie­ścić sie­bie na li­ście, wcią­gnąć sie­bie do re­je­stru


Źródła:

Wiktionary

Zarejestrowywać

re­je­stro­wać;
1. wpi­sy­wać do re­je­stru;
2. utr­wa­lać za po­mo­cą apa­ra­tu, ka­me­ry itp.;
3. przed­sta­wiać zgod­nie z rze­czy­wi­sto­ścią;
4. za­re­je­stro­wy­wać się - wpi­sy­wać się do re­je­stru


Źródła:

SJP.pl

Zarekomendowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­re­ko­men­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zarekomendować

po­le­cić kogoś lub coś komuś


Źródła:

SJP.pl

Zarekwirować

za­brać coś komuś z na­ka­zu władz


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|rek­wi­ro­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaremba

naz­wi­sko


Za­rem­ba – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ok. 11 tys. osób. Tra­dy­cyj­na forma dla żony Za­rem­by to Za­rem­bi­na, a córki Za­rem­bian­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarembski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zareplikować

od­po­wie­dzieć komuś na za­rzu­ty cel­nie i szyb­ko; za­ri­po­sto­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaretuszować

za­ma­sko­wać wady re­tu­szem; zre­tu­szo­wać, wy­re­tu­szo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zarezerwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­re­zer­wo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zarezerwować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|re­zer­wo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zariba

afry­kań­ska za­gro­da z pali chro­nią­ca przed na­pa­ścią dzi­kich zwie­rząt; za­re­ba, ze­ri­ba, ze­re­ba


Źródła:

SJP.pl

Zaripostować

zri­po­sto­wać;
1. od­po­wie­dzieć komuś na za­rzu­ty cel­nie i szyb­ko; za­re­pli­ko­wać;
2. w szer­mier­ce: zadać cię­cie lub pchnię­cie bez­poś­red­nio po uda­nej włas­nej za­sło­nie


Źródła:

SJP.pl

Zarobaczać

za­ka­żać pa­so­ży­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Zarobaczony

za­ka­zić pa­so­ży­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Zarobaczyć

za­ka­zić pa­so­ży­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Zarobas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś, kto jest za­ro­bio­ny

 (1.2) pot. ktoś, kto dużo za­ra­bia, dla kogo naj­waż­niej­sze jest za­ra­bia­nie

 (1.3) pot. po­gard. spon­sor, męż­czyz­na ma­ją­cy utrzy­man­kę (spon­so­rów­kę)


Źródła:

Wiktionary

Zarobek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­na­gro­dze­nie za wy­ko­na­ną pracę

 (1.2) zysk z ope­ra­cji fi­nan­so­wej lub hand­lo­wej

 (1.3) moż­li­wość za­ro­bie­nia pie­nię­dzy


Źródła:

Wiktionary

Zarobiony

1. otrzy­mać za­pła­tę za wy­ko­na­ną pracę;
2. osią­gnąć zysk;
3. po­tocz­nie: otrzy­mać cios, karę, wyrok itp.


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­ro­bić

przy­miot­nik

 (2.1) pot. ma­ją­cy mnó­stwo pracy do wy­ko­na­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarobić

1. otrzy­mać za­pła­tę za wy­ko­na­ną pracę;
2. osią­gnąć zysk;
3. po­tocz­nie: otrzy­mać cios, karę, wyrok itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ra­biać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ra­biać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarobkiewicz

osoba po­szu­ku­ja­ca okaz­ji do za­rob­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Zarobkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy za­ra­bia­nia lub za­rob­ków


Źródła:

Wiktionary

Zarobkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­rob­ko­we


Źródła:

Wiktionary

Zarobkowy

przy­miot­nik od: za­ro­bek


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od za­ro­bek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarobowy

→ zarób


Patrz:zarób

Źródła:

SJP.pl

Zarodek

1. nowy or­ga­nizm ludz­ki lub zwie­rzę­cy roz­wi­ja­ją­cy się po za­płod­nie­niu w or­ga­niz­mie matki lub w jaju; em­brion
2. u ro­ślin na­sien­nych: część na­sie­nia bę­dą­ca za­wiąz­ką mło­dej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. or­ga­nizm pow­sta­ły z po­dzia­łów zy­go­ty

 (1.2) bot. za­wią­zek ro­śli­ny roz­wi­ja­ją­cy się w na­sie­niu

 (1.3) przen. po­cząt­ko­wy etap lub sta­dium


Za­ro­dek lub z grec­kie­go em­brion ("ἔμβρυον") – or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy (także ludz­ki) we wczes­nym eta­pie roz­wo­ju zwa­nym okre­sem za­rod­ko­wym. Okres ten za­czy­na się po­dzia­łem zy­go­ty i u róż­nych or­ga­niz­mów koń­czy w róż­nym cza­sie. Za­ro­dek wy­stę­pu­je u zwie­rząt wie­lo­ko­mór­ko­wych pro­du­ku­ją­cych ga­me­ty, a więc po­czą­wszy od niek­tó­rych gąbek i ja­mo­chło­nów, na­to­miast o za­rod­ku wśród ro­ślin mó­wi­my po­czą­wszy od pa­prot­ni­ków (u msza­ków do­ro­słą ro­śli­ną jest ga­me­to­fit, a spo­ro­fit nigdy nie jest sa­mo­dziel­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarodkowy

przy­miot­nik od: za­ro­dek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z za­rod­kiem, do­ty­czą­cy za­rod­ka

 (1.2) przen. po­cząt­ko­wy, w za­ląż­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarodnia

organ niek­tó­rych ro­ślin i grzy­bów, w któ­rym wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki słu­żą­ce do rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go; spo­ran­gium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. organ rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go niek­tó­rych grzy­bów i ro­ślin wyt­wa­rza­ją­cy za­rod­ni­ki;


Za­rod­nia ("spo­ran­gium", mn. "spo­ran­gia") – organ rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go ro­ślin za­rod­ni­ko­wych i grzy­bów. Ma po­stać zam­knię­te­go tworu, wew­nątrz któ­re­go pow­sta­ją ko­mór­ki roz­rod­cze – ha­plo­i­dal­ne za­rod­ni­ki. U ple­chow­ców za­rod­nie są po­je­dyn­czą ko­mór­ką, a pow­sta­ją­ce w ich wnę­trzu za­rod­ni­ki na­zy­wa­ne są en­do­spo­ra­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarodnik

ko­mór­ka roz­rod­cza niek­tó­rych ro­ślin i grzy­bów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ko­mór­ka słu­żą­ca do bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się ro­ślin za­rod­ni­ko­wych i grzy­bów;


Za­rod­nik, spora – ter­min sto­so­wa­ny w bo­ta­ni­ce, my­ko­lo­gii i mi­kro­bio­lo­gii w od­nie­sie­niu do ko­mór­ki pow­sta­łej pod­czas rozm­na­ża­nia pro­ti­stów, ro­ślin (msza­ki, pa­prot­ni­ki) i grzy­bów. Za­rów­no ter­min „za­rod­nik”, jak i „spora” są stare – po­cho­dzą z cza­sów, gdy nie znano je­szcze do­kład­nie pro­ce­sów rozm­na­ża­nia tych grup or­ga­niz­mów, stąd też uży­wa­ne były (i nadal są) za­rów­no do okre­śla­nia ko­mó­rek pow­sta­łych pod­czas rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go, jak i płcio­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarodnikonośny

wyt­wa­rza­ją­cy za­rod­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Zarodnikotwórczy

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zdol­ny do wyt­wa­rza­nia za­rod­ni­ków; two­rzą­cy za­rod­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Zarodnikowce

typ pa­so­żyt­ni­czych pier­wot­nia­ków; spo­row­ce


Źródła:

SJP.pl

Zarodnikowcowy

przy­miot­nik od: za­rod­ni­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Zarodnikowiec

przed­sta­wi­ciel typu pa­so­żyt­ni­czych pier­wot­nia­ków; spo­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Zarodnikowy

przy­miot­nik od: za­rod­nik


Źródła:

SJP.pl

Zarodnionośny

taki, na któ­rym umie­szczo­ne są za­rod­nie


Źródła:

SJP.pl

Zarodniowy

1. przy­miot­nik od: za­rod­nia, za­rod­nik;
2. liść za­rod­nio­wy - liść pa­prot­ni­ków, na któ­rym two­rzą się or­ga­ny rozm­na­ża­nia, w któ­rych pow­sta­ją ha­plo­i­dal­ne za­rod­ni­ki; liść za­rod­nio­no­śny, spo­ro­fil


Źródła:

SJP.pl

Zarodowy

przy­miot­nik od: zaród


Źródła:

SJP.pl

Zarodziec

pier­wot­niak z rzędu krwin­kow­ców, pa­so­ży­tu­ją­cy w czer­wo­nych ciał­kach krwi; plaz­mo­dium; ce­no­cyt


Za­ro­dziec ("Plas­mo­dium") – ro­dzaj jed­no­ko­mór­ko­wych pier­wot­nia­ków, pa­so­ży­tów wew­nątrz­ko­mór­ko­wych wy­wo­łu­ją­cych ma­la­rię u gadów, pta­ków i ssa­ków (w tym ludzi). Wszyst­kie ga­tun­ki są prze­no­szo­ne przez ko­ma­ry.

In­wa­zyj­na po­stać za­rodź­ca (spo­ro­zo­it) roz­po­czy­na cykl ży­cio­wy w śli­nian­kach ko­ma­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarodziowe

pod­typ pier­wot­nia­ków (Sar­co­di­na), obej­mu­ją­cy ko­rze­nio­nóż­ki i pro­mie­nio­nóż­ki; sar­ko­do­we


Źródła:

SJP.pl

Zarodziowy

o ce­chach za­ro­dzio­wych (sar­ko­do­wych)


Źródła:

SJP.pl

Zarogów

Za­ro­gów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: He­le­nów-Ja­nu­szyn, Ko­pa­ni­na, La­sko­wiec, Pio­tro­wi­ce, Za­ga­je Za­ro­gow­skie.


Źródła:

Wikipedia

Zaroić

za­ro­ić się - po­ja­wić się gdzieś w dużej licz­bie


Źródła:

SJP.pl

Zarojony

taki, który się za­ro­ił


Źródła:

SJP.pl

Zaromatyzować

nadać cze­muś (zwła­szcza pro­duk­tom spo­żyw­czym) od­po­wied­ni za­pach, dodać od­po­wied­nie aro­ma­tycz­ne sub­stan­cje za­pa­cho­we


Źródła:

SJP.pl

Zaropić

za­ro­pić się - po­kryć się lub na­peł­nić ropą; za­ro­pieć


Źródła:

SJP.pl

Zarosić

po­kryć rosą


Źródła:

SJP.pl

Zarosnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ra­stać)

 (1.1) o ro­ślin­no­ści: roz­prze­strze­nić się na danej po­wierzch­ni, po­kry­wa­jąc ją w ca­ło­ści lub w znacz­nym stop­niu

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ra­stać)

 (2.1) o te­re­nie, obiek­cie: stać się nie­wi­docz­nym lub trud­no do­stęp­nym pod war­stwą roz­ra­sta­ją­cej się ro­ślin­no­ści, ewen­tu­al­nie brudu lub osadu

 (2.2) o ranie, ubyt­ku tkan­ki: ulec za­bliź­nie­niu po­przez wyt­wo­rze­nie nowej tkan­ki lub na­błon­ka; zas­kle­pić się


Źródła:

Wiktionary

Zarost

owło­sie­nie, naj­czę­ściej ko­ja­rzo­ne z wy­stę­po­wa­niem na twa­rzy jako broda, wąsy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) owło­sie­nie w dol­nej czę­ści twa­rzy


Za­rost ("szcze­ci­na", "szczeć") – ro­dzaj owło­sie­nia twa­rzy, wy­stę­pu­ją­cy u przed­sta­wi­cie­li obu płci czło­wie­ka ro­zum­ne­go, zlo­ka­li­zo­wa­ny w obrę­bie jego ust, po­licz­ków, żu­chwy, pod­bród­ka i szyi. Ten ro­dzaj wło­sów ulega cią­głe­mu wzro­sto­wi, po­czą­wszy od mo­men­tu pok­wi­ta­nia aż do śmier­ci or­ga­niz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarostowy

→ za­rost


Patrz:zarost

Źródła:

SJP.pl

Zarosły

nie­pie­lę­gno­wa­ny, po­kry­ty chwa­sta­mi; za­ro­śnię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zaroz

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. na­tych­miast, zaraz


Źródła:

Wiktionary

Zarozki

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zaraz, w tej chwi­li


Źródła:

Wiktionary

Zarozumialczy

→ za­ro­zu­mia­lec


Patrz:zarozumialec

Źródła:

SJP.pl

Zarozumiale

przy­słó­wek

 (1.1) książk. w spo­sób za­ro­zu­mia­ły


Źródła:

Wiktionary

Zarozumialec

1. osoba ma­ją­ca zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, prze­chwa­la­ją­ca się swo­i­mi za­le­ta­mi i do­ko­na­nia­mi; me­ga­lo­man, sa­mo­chwa­ła;
2. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. obraź. czło­wiek za­cho­wu­ją­cy się w spo­sób za­ro­zu­mia­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarozumialej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­ro­zu­mia­le


Źródła:

SJP.pl

Zarozumialski

za­ro­zu­mia­ły, bu­fo­nia­sty, na­dę­ty, pysz­ny;
1. nad­mier­nie pewny sie­bie i uwa­ża­ją­cy się za lep­sze­go od in­nych;
2. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie, np. za­ro­zu­mial­ski ton


Źródła:

SJP.pl

Zarozumialstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. bycie za­ro­zu­mia­łym


Źródła:

Wiktionary

Zarozumialszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­ro­zu­mia­ły; bar­dziej za­ro­zu­mia­ły


Źródła:

SJP.pl

Zarozumiałość

za­du­fa­nie w sobie; zu­chwa­łość; nad­mier­ne wy­chwa­la­nie swo­jej osoby


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­gó­ro­wa­ne mnie­ma­nie o sobie po­łą­czo­ne z aro­gan­cją i prze­ce­nia­niem swo­ich zalet albo za­sług


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarozumiały

nad­mier­nie wy­chwa­la­ją­cy swoją osobę; za­du­fa­ny w sobie; zu­chwa­ły


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zbyt wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie, nad­mier­nie wy­chwa­la­ją­cy swoją osobę

 (1.2) świad­czą­cy o wy­so­kim mnie­ma­niu o sobie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarościały

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zar­dze­wia­ły


Źródła:

Wiktionary

Zarościk

zdrob­nie­nie od: za­rost


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od za­rost


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarośla

daw­niej: za­ro­śla - gęste sku­pi­sko ro­ślin; za­rośl, za­ro­śli­na, za­ro­stek


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gęste sku­pi­sko krze­wów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaroślak

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­só­wek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaroślarka

1. ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek;
2. za­ro­ślar­ka po­spo­li­ta - eu­ro­pej­ski ga­tu­nek śli­ma­ka


Za­ro­ślar­ka ("Pa­ra­xe­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarośle

daw­niej: za­ro­śla - gęste sku­pi­sko ro­ślin; za­rośl, za­ro­śli­na, za­ro­stek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. sku­pi­sko krze­wów lub bylin


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaroślowy

przy­miot­nik od: za­ro­śle


Źródła:

SJP.pl

Zaroślówka

ptak z ro­dzi­ny trzci­nia­ków, w Pol­sce ptak lę­go­wy


Za­ro­ślów­ka, trzci­niak za­ro­ślo­wy ("Acro­cep­ha­lus du­me­to­rum") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny trzci­nia­ków (Acro­cep­ha­li­dae), wcze­śniej za­li­cza­ny do po­krzew­ko­wa­tych (Syl­vii­dae). Mo­no­ty­po­wy. Nie jest za­gro­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarośnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wro­dzo­ne lub wtór­ne pa­to­lo­gicz­ne zam­knię­cie (zmniej­sze­nie świa­tła) prze­wo­du ciała (np. je­li­ta, po­chwy, od­by­tu)


Źródła:

Wiktionary

Zarośnięty

1. nie­pie­lę­gno­wa­ny, po­kry­ty chwa­sta­mi; za­ro­sły;
2. taki, który ma twarz po­kry­tą za­ro­stem;
3. rzad­ko: za­bliź­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zarszyn

Zar­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sa­noc­kim, nad po­to­kiem Piel­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Zar­szyn. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1395 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny około 1880 roku.


Źródła:

Wikipedia

Zarszyński

→ Zar­szyn


Patrz:Zarszyn

Źródła:

SJP.pl

Zaruba

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zarubiniecki

kul­tu­ra za­ru­bi­niec­ka - kul­tu­ra ar­che­o­lo­gicz­na okre­su la­teń­skie­go i okre­su wpły­wów rzym­skich


Źródła:

SJP.pl

Zaruchać

wul­gar­nie: odbyć sto­su­nek płcio­wy


Źródła:

SJP.pl

Zarudziały

taki, który za­ru­dział


Źródła:

SJP.pl

Zarurowanie

za­mon­to­wać rury


Źródła:

SJP.pl

Zarurować

za­mon­to­wać rury


Źródła:

SJP.pl

Zaruski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaruszać

rzad­ko: kil­ka­krot­nie po­ru­szyć, po­ko­ły­sać czymś, wpra­wić w ruch


Źródła:

SJP.pl

Zaruściały

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zar­dze­wia­ły


Źródła:

Wiktionary

Zarwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zar­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zarwać

1. nie prze­spać nocy;
2. za­nie­chać czyn­no­ści, za­nied­bać obo­wią­zek;
3. spaść nie­spo­dzie­wa­nie; urwać się;
4. za­bo­leć mocno i krót­ko;
5. po­der­wać kogoś


Źródła:

SJP.pl

Zarwański

w wy­ra­że­niu: zar­wań­ska ulica - miej­sce pełne za­mie­sza­nia, za­mę­tu


Źródła:

SJP.pl

Zarybek

na­ry­bek


Źródła:

SJP.pl

Zarybianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ry­biać.


Źródła:

Wiktionary

Zarybieniowy

przy­miot­nik od: za­ry­bie­nie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­ry­bia­niem, do­ty­czą­cy za­ry­bia­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarychta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zarycki

przy­miot­nik od: Za­rycz (rzeka)


Źródła:

SJP.pl

Zaryczeć

cza­sow­nik

 (1.1) wydać ryk


Źródła:

Wiktionary

Zarymowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ry­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zarymować

po­wie­dzieć coś ry­mo­wa­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Zarypać

po­tocz­nie:
1. zabić, za­mor­do­wać;
2. ukraść


Źródła:

SJP.pl

Zarys

nie­zbyt wy­raź­ny kształt cze­goś lub po­sta­ci a także linia wyz­na­cza­ją­ca ten kształt; plan lub pro­jekt w fazie po­cząt­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogól­ny kształt ja­kie­goś obiek­tu

 (1.2) pod­sta­wy ja­kie­goś po­my­słu lub za­gad­nie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarysik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zarys


Źródła:

Wiktionary

Zarysowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ry­so­wać.

 (1.2) miej­sce, w któ­rym wi­docz­ne są rysy


Źródła:

Wiktionary

Zarysowany

ma­ją­cy jakiś zarys, kształt


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy okre­ślo­ny (wy­raź­ny, ostry, ła­god­ny) zarys


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarysować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ry­so­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ry­so­wać.

 (1.2) usz­ko­dzić ro­biąc rysy na po­wierzch­ni cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zarysowy

→ zarys


Patrz:zarys

Źródła:

SJP.pl

Zarysy

nie­zbyt wy­raź­ny kształt cze­goś lub po­sta­ci a także linia wyz­na­cza­ją­ca ten kształt; plan lub pro­jekt w fazie po­cząt­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Zaryszyn

Za­ry­szyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

13 grud­nia 1944 Niem­cy spa­cy­fi­ko­wa­li wieś. Za­mor­do­wa­li 13 osób a 40 wy­wieź­li do obozu pracy w Ję­drze­jo­wie. Spa­li­li 11 za­bu­do­wań.


Źródła:

Wikipedia

Zarytmetyzować

przed­sta­wić w po­sta­ci aryt­me­tycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Zarywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ry­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaryzykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ry­zy­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaryzykować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ry­zy­ko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ry­zy­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaryć

za­głę­bić się w śnie­gu lub ziemi


Źródła:

SJP.pl

Zarz.

skrót od:
1. za­rząd;
2. za­rzą­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zarzec

za­rze­knąć się; za­rzec się -
1. za­pew­nić, za­rę­czyć;
2. wy­przeć się, wy­rzec się cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zarzecki

→ Za­rze­cze, → Za­rze­ka


Za­rzec­ki (żeń­ska forma Za­rzec­ka; licz­ba mnoga: Za­rzec­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 2853 osób.


Patrz:Zarzecze, → Zarzeka

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarzeczanin

miesz­ka­niec Za­rze­cza lub Za­rze­ki


Źródła:

SJP.pl

Zarzeczanka

miesz­kan­ka Za­rze­cza lub Za­rze­ki


Za­rze­czan­ka, Balla Ko­ściel­na ( Зарачанка, "Za­ra­czan­ka"; Заречанка, "Za­rie­czan­ka") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie gro­dzień­skim, w siel­so­wie­cie So­poć­ki­nie.

Znaj­du­je tu się rzym­sko­ka­to­lic­ka pa­ra­fia Na­ro­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w Za­rze­czan­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarzecze

ob­szar za rzeką


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. ob­szar znaj­du­ją­cy się za rzeką


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarzeczny

znaj­du­ją­cy się za rzeką


Źródła:

SJP.pl

Zarzeka

1. wieś w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarzeknąć

za­rzec się; za­rze­knąć się -
1. za­pew­nić, za­rę­czyć;
2. wy­przeć się, wy­rzec się cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zarzetecki

→ Za­rzet­ka


Patrz:Zarzetka

Źródła:

SJP.pl

Zarzetka

wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim


Za­rzet­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Sa­dow­ne. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś po­ło­żo­na jest w za­chod­niej czę­ści gminy Sa­dow­ne. Roz­cią­ga się wzdłuż rzeki Bo­jew­ki na dłu­go­ści 2,5 km. Nazwa wsi po­ja­wi­ła się po raz pier­wszy w 1836.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarzewie

1. po­czą­tek, źró­dło, za­ro­dek cze­goś;
2. miej­sce, w któ­rym coś za­czy­na się palić lub tlić;
3. daw­niej: ża­rzą­ce się węgle, żar


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, w któ­rym coś się za­czy­na tlić lub palić

 (1.2) przen. po­czą­tek lub źró­dło cze­goś

 (1.3) przen. czer­wo­ny od­blask lub poś­wia­ta

 (1.4) daw. książk. ża­rzą­ce się węgle uży­wa­ne do roz­nie­ca­nia ognia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarzezanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. zarż­nię­cie, za­bi­cie nożem


Źródła:

Wiktionary

Zarzezać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) przest. zarż­nąć, zabić nożem


Źródła:

Wiktionary

Zarzucajka

zupa ja­rzy­no­wa z ki­szo­ną ka­pu­stą; za­rzut­ka


Źródła:

SJP.pl

Zarzucanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­rzu­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zarzucać

cza­sow­nik

 (1.1) rzu­ca­jąc za­cze­pić o coś

 (1.2) rzu­ca­jąc za­wie­sić coś

 (1.3) o po­ło­wie ryb sie­cią lub wędką: wrzu­cać do wody

 (1.4) rzu­cić coś nied­ba­le, byle gdzie i nie móc tego póź­niej zna­leźć

 (1.5) po­są­dzać

 (1.6) za­ło­żyć ubra­nie na ra­mio­na, nie wkła­da­jąc rąk w rę­ka­wy

 (1.7) o po­jeź­dzie: ze­śliz­gnąć się tyl­ny­mi ko­ła­mi w bok

 (1.8) prze­stać zaj­mo­wać się czymś

 (1.9) przy­kryć coś czymś


Źródła:

Wiktionary

Zarzucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od za­rzut


Źródła:

Wiktionary

Zarzucić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­rzu­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­rzu­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zarzuela

[czy­taj: sar­su­e­la] hisz­pań­ski utwór sce­nicz­ny, łą­czą­cy re­cy­ta­cję ze śpie­wem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. liter. tra­dy­cyj­na forma mu­zycz­na li­rycz­no-dra­ma­tycz­na po­cho­dze­nia hisz­pań­skie­go, z od­gry­wa­ny­mi scen­ka­mi mó­wio­ny­mi, śpie­wem, nie­kie­dy także tań­cem;


Za­rzu­e­la (wy­mo­wa we­dług IPA: [θaɾ'θwela] w Hisz­pa­nii, [saɾ'swela] w pań­stwach hisz­pań­sko­ję­zycz­nych Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej) – forma mu­zycz­na li­rycz­no-dra­ma­tycz­na po­cho­dze­nia hisz­pań­skie­go, w któ­rej wy­stę­pu­ją na­prze­mien­nie sceny mó­wio­ne i śpie­wa­ne, w okre­sie póź­niej­szym za­wie­ra­ją­ca także ta­niec; ro­dzaj mu­si­ca­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarzut

oskar­że­nie, wska­za­nie na­gan­ne­go czynu lub wady


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słow­nie sfor­mu­ło­wa­ne za­strze­że­nie wobec kogoś lub czy­je­goś za­cho­wa­nia

 (1.2) praw. część aktu oskar­że­nia opi­su­ją­ca cha­rak­ter po­peł­nio­ne­go wy­kro­cze­nia lub prze­stęp­stwa


Za­rzut – w pra­wie i po­stę­po­wa­niu cy­wil­nym oraz kar­nym nazwa kilku od­mien­nych in­sty­tu­cji pro­ce­so­wych:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarzutka

1. zupa ja­rzy­no­wa z ka­pu­stą ki­szo­ną, za­rzu­caj­ka;
2. daw­niej: pe­le­ry­na na­rzu­ca­na na ra­mio­na, na­rzut­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. pro­wo­ka­cyj­ny wpis na forum pu­blicz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarzycki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarzyczka

ża­rzycz­ka;
1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych;
2. za­rzycz­ka gór­ska - ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych, w Pol­sce pod ochro­ną


Za­rzycz­ka, kor­tu­za ("Cor­tu­sa") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych, wy­róż­nia­ny zwła­szcza w daw­niej­szych (do końca XX wieku) uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych. Tak­son ten na prze­ło­mie XX i XXI wieku zo­stał włą­czo­ny do ro­dza­ju pier­wios­nek "Pri­mu­la" po­nie­waż ba­da­nia mo­le­ku­lar­ne wy­ka­za­ły, że tra­dy­cyj­nie wy­róż­nia­ny ro­dzaj "Cor­tu­sa" jest za­gnież­dżo­ny w "Pri­mu­la".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarzyganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­rzy­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zarzygać

po­tocz­nie: za­bru­dzić wy­mio­ci­na­mi; zach­lu­stać


Źródła:

SJP.pl

Zarzygiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­rzy­gi­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zarzygiwać

po­tocz­nie:
1. za­bru­dzić wy­mio­ci­na­mi;
2. na­przy­krzać się czymś;
3. za­rzy­gi­wać się -
a) bru­dzić się wy­mio­ci­na­mi;
b) bru­dzić sie­bie naw­za­jem wy­mio­ci­na­mi;
c) długo i in­ten­syw­nie wy­mio­to­wać;
d) za­mę­czać sa­me­go sie­bie swoją ne­ga­tyw­ną po­sta­wą


Źródła:

SJP.pl

Zarzynadło

po­tocz­nie: nóż słu­żą­cy do za­rzy­na­nia zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Zarzynanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­rzy­nać.


Źródła:

Wiktionary

Zarzynać

za­bi­jać coś z uży­ciem ostre­go na­rzę­dzia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zarż­nąć, zarz­nąć)

 (1.1) za­bi­jać ostrym na­rzę­dziem

 (1.2) pot. ni­szczyć po­przez nie­pra­wi­dło­we użyt­ko­wa­nie lub wy­ko­na­nie

 (1.3) pot. do­pro­wa­dzać kogoś do kło­po­tów fi­nan­so­wych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­rzy­nać się (dk. zarż­nąć się, zarz­nąć się)

 (2.1) ka­le­czyć się ostrym przed­mio­tem

 (2.2) pot. do­pro­wa­dzać się do wy­czer­pa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarząd

1. jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na kie­ru­ją­ca dzia­łal­no­ścią in­nych;
2. ze­spół ludzi upraw­nio­nych do kie­ro­wa­nia dzia­łal­no­ścią jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­drzęd­na jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na kie­ru­ją­ca dzia­łal­no­ścią in­nych

 (1.2) ze­spół ludzi upraw­nio­nych do kie­ro­wa­nia dzia­łal­no­ścią in­sty­tu­cji

 (1.3) pot. osoba lub osoby na naj­wyż­szych sta­no­wi­skach w in­sty­tu­cji

 (1.4) za­rzą­dza­nie czymś


Za­rząd – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na kie­ru­ją­ca dzia­łal­no­ścią in­nych pod­po­rząd­ko­wa­nych jej or­ga­ni­za­cji lub jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych. Ze­spół ludzi upraw­nio­nych do kie­ro­wa­nia dzia­łal­no­ścią jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej lub jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych, np. za­rząd spół­ki ka­pi­ta­ło­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zarządca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­rzą­dza­ją­ca czymś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zarządczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­rzą­dza­niem


Źródła:

Wiktionary

Zarządczyni

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca czymś; ad­mi­ni­stra­tor­ka


Źródła:

SJP.pl

Zarządowy

przy­miot­nik od: za­rząd


Źródła:

SJP.pl

Zarządzalny

switch za­rzą­dzal­ny - urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce na kon­fi­gu­ra­cję usta­wień sieci


Źródła:

SJP.pl

Zarządzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie po­le­ceń, na­ka­zy­wa­nie cze­goś

 (1.2) spra­wo­wa­nie nad czymś za­rzą­du


Za­rzą­dza­nie – ogól­ny za­kres dzia­łań, pro­ce­sów i de­cyz­ji, któ­rych za­sto­so­wa­nie w od­nie­sie­niu do za­so­bów, osób, ka­pi­ta­łu lub or­ga­ni­za­cji ma za­pew­nić wa­run­ki do efek­tyw­ne­go ich funk­cjo­no­wa­nia pro­wa­dzą­ce­go do osią­gnię­cia po­sta­wio­nych celów.

Od po­cząt­ku XX wieku, odkąd za­rzą­dza­nie pró­bo­wa­no oprzeć na na­u­ko­wych pod­sta­wach, aż do lat 60.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zarządzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­rzą­dzić)

 (1.1) wy­da­wać po­le­ce­nia, roz­ka­zy­wać

 (1.2) kie­ro­wać czymś (in­sty­tu­cją, za­so­ba­mi), de­cy­do­wać o losie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zarządzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. akt nor­ma­tyw­ny, nie­sta­no­wią­cy źró­dła po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­ce­go prawa, wy­da­ny na pod­sta­wie ustaw przez organ jed­no­o­so­bo­wy;

 (1.2) po­le­ce­nie wy­da­ne przez zwierzch­ni­ka lub in­sty­tu­cję na­drzęd­ną

 (1.3) za­i­ni­cjo­wa­nie cze­goś


Za­rzą­dze­nie – akt nor­ma­tyw­ny albo sto­so­wa­nia prawa wy­da­ny przez jed­no­o­so­bo­wy organ wła­dzy wy­ko­naw­czej albo są­dow­ni­czej, np. pre­zy­den­ta RP, pre­ze­sa Rady Mi­ni­strów, mi­ni­stra czy kie­row­ni­ka urzę­du cen­tral­ne­go albo sę­dzie­go na pod­sta­wie usta­wy. Za­rzą­dze­nie nie sta­no­wi źró­dła po­wszech­nie obo­wią­zu­ją­ce­go prawa ani nie jest pod­sta­wą de­cyz­ji wobec ogółu, osób praw­nych oraz in­nych pod­mio­tów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zarządzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­rzą­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­rzą­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zarzęcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zarzęzić

wydać char­czą­cy od­głos; za­char­czeć


Źródła:

SJP.pl

Zarób

zarób spo­i­wa bu­dow­la­ne­go - ilość spo­i­wa bu­dow­la­ne­go przy­go­to­wa­na jed­no­ra­zo­wo


Źródła:

SJP.pl

Zaród

daw­niej tyle co: za­ro­dek


Źródła:

SJP.pl

Zaródź

daw­niej: za­czą­tek, za­lą­żek cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. mi­kro­biol. pro­to­plaz­ma

 (1.2) przest. przen. za­lą­żek, po­czą­tek cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarównać

prze­sta­rza­le: usu­nąć nie­rów­no­ści; wy­rów­nać


Źródła:

SJP.pl

Zarówno

skład­nik spój­ni­ka zło­żo­ne­go

 (1.1) …oz­naj­mia­ją­ce­go, że wspom­nia­ne cechy lub stany rze­czy cha­rak­te­ry­zo­wa­ne przez dwa zda­nia lub skład­ni­ki zdań od­no­szą się do tego sa­me­go de­sy­gna­tu


Źródła:

Wiktionary

Zarównywać

prze­sta­rza­le: usu­wać nie­rów­no­ści; wy­rów­ny­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaróść

za­ros­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zaróżawiać

na­da­wać cze­muś ró­żo­wą barwę, czy­nić ró­żo­wym; ró­żo­wić, za­ró­żo­wiać


Źródła:

SJP.pl

Zaróżowiać

na­da­wać cze­muś ró­żo­wą barwę, czy­nić ró­żo­wym; ró­żo­wić, za­ró­ża­wiać


Źródła:

SJP.pl

Zaróżowiały

taki, który stał się ró­żo­wym; zró­żo­wia­ły, po­ró­żo­wia­ły


Źródła:

SJP.pl

Zaróżowienie

stać się ró­żo­wym; zró­żo­wieć, zró­żo­wić się, za­ró­żo­wić się, po­ró­żo­wieć


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce bar­dziej ró­żo­we niż jego oto­cze­nie

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ró­żo­wieć. (się)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaróżowieć

stać się ró­żo­wym; zró­żo­wieć, zró­żo­wić się, za­ró­żo­wić się, po­ró­żo­wieć


Źródła:

SJP.pl

Zaróżowiony

taki, który ma ró­żo­wy kolor


Źródła:

SJP.pl

Zaróżowić

zró­żo­wić;
1. nadać cze­muś ró­żo­wą barwę, uczy­nić ró­żo­wym;
2. za­ró­żo­wić się - stać się ró­żo­wym; zró­żo­wieć, po­ró­żo­wieć


Źródła:

SJP.pl

Zarąbanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­rą­bać.


Źródła:

Wiktionary

Zarąbać

po­tocz­nie: zabić kogoś lub coś sie­kie­rą


Źródła:

SJP.pl

Zarąbistość

→ za­rą­bi­sty


Patrz:zarąbisty

Źródła:

SJP.pl

Zarąbisty

w slan­gu mło­dzie­żo­wym: świet­ny, wspa­nia­ły, zna­ko­mi­ty; wy­rą­bi­sty, wy­cze­pi­sty, za­cze­pi­sty, za­je­faj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) slang. młodz. eufem. za­je­bi­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zarąbywać

za­bi­jać sie­kie­rą, bro­nią siecz­ną; szlach­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaręba

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarębice

Za­rę­bi­ce – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Przy­rów.


Źródła:

Wikipedia

Zarębiec

Za­rę­biec ( Kle­i­sack) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.


Źródła:

Wikipedia

Zarębin

wieś w Pol­sce


Za­rę­bin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Czer­wińsk nad Wisłą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zarębina

naz­wi­sko od­mę­żow­skie


Źródła:

SJP.pl

Zarębowo

Za­rę­bo­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo.


Źródła:

Wikipedia

Zarębski

przy­miot­nik od: Za­rę­ba, Za­ręb­ki, Za­rę­by, Za­rę­by Ko­ściel­ne, Za­rę­by Leśne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaręczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­rę­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zaręczynowy

przy­miot­nik od: za­rę­czy­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­rę­czy­na­mi, do­ty­czą­cy za­rę­czyn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaręczyny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kult. obrzęd wy­ra­że­nia woli bycia razem w mał­żeń­stwie;


Za­rę­czy­ny, daw­niej także zrę­ko­wi­ny ( spon­sa­lia) – uro­czy­sta umowa za­war­ta mię­dzy dwie­ma oso­ba­mi, na mocy któ­rej przy­rze­ka­ją sobie wza­jem­nie za­war­cie mał­żeń­stwa, sta­jąc się na­rze­czo­ny­mi; wy­stę­pu­ją­ca w róż­nych kul­tu­rach, re­li­giach i sy­ste­mach praw­nych. W niek­tó­rych okre­sach hi­sto­rycz­nych i spo­łecz­no­ściach funk­cjo­no­wa­ły za­rę­czy­ny jed­no­stron­ne, pod­czas któ­rych przy­rze­cze­nie skła­da­ła jedna osoba.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaręczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rę­czyć lub za­rę­czać)

 (1.1) wziąć za kogoś lub za coś od­po­wie­dzial­ność

 (1.2) za­pew­nić, że coś jest praw­dą

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­rę­czać)

 (2.1) do­pro­wa­dzić do czy­ichś za­rę­czyn

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­rę­czyć się (ndk. za­rę­czać się)

 (3.1) przy­rzec sobie naw­za­jem za­war­cie mał­żeń­stwa


Źródła:

Wiktionary

Zarękawek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ochra­niacz na rękaw od dłoni do łok­cia sto­so­wa­ny przez urzęd­ni­ków

 (1.2) przest. mufka

 (1.3) daw. ro­dzaj man­kie­tu ko­szu­li ozdob­nie wy­kła­da­ne­go na rękaw ubra­nia


Źródła:

Wiktionary

Zarżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­nie głosu przez konia

 (1.2) przen. pars­knię­cie dzi­kim śmie­chem


Źródła:

Wiktionary

Zarżeć

1. o koniu: wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos;
2. prze­no­śnie: za­śmiać się gło­śno


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rżeć)

 (1.1) o koniu wydać dźwięk rże­nia

 (1.2) przen. pars­knąć dzi­kim śmie­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasada

1. re­gu­ła
2. zwią­zek che­micz­ny bar­wią­cy pa­pie­rek lak­mu­so­wy na nie­bie­sko, o cha­rak­te­ry­stycz­nej gru­pie wo­do­rot­le­no­wej OH


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) re­gu­ła rzą­dzą­ca czymś

 (1.2) chem. zwią­zek che­micz­ny czą­ste­czek skła­da­ją­cych się z atomu pier­wiast­ka me­ta­licz­ne­go i grupy wo­do­rot­le­no­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasadniczo

przy­słó­wek

 (1.1) cał­kiem, zu­peł­nie, zgoła

 (1.2) wła­ści­wie, na ogół

 (1.3) pot. opie­ra­jąc się na za­sa­dzie bez­kom­pro­mi­so­wo


Źródła:

Wiktionary

Zasadniczy

przy­miot­nik

 (1.1) pod­sta­wo­wy, naj­waż­niej­szy

 (1.2) taki, który kie­ru­je się za­sa­da­mi


Źródła:

Wiktionary

Zasadniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­sad­nie


Źródła:

SJP.pl

Zasadniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­sad­ny; bar­dziej za­sad­ny


Źródła:

SJP.pl

Zasadność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­sad­ne


Źródła:

Wiktionary

Zasadny

1. ma­ją­cy pod­sta­wę, uza­sad­nie­nie; umo­ty­wo­wa­ny, uza­sad­nio­ny;
2. daw­niej:
a) umie­ją­cy coś uza­sad­nić, po­tra­fią­cy umo­ty­wo­wać;
b) bę­dą­cy za­sad­ni­czą, pod­sta­wo­wą czę­ścią cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zasadolubny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. taki, który do swo­je­go pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju wy­ma­ga po­dło­ża o od­czy­nie za­sa­do­wym


Źródła:

Wiktionary

Zasadotwórczy

two­rzą­cy zwią­zek che­micz­ny o cha­rak­te­rze za­sa­do­wym


Źródła:

SJP.pl

Zasadowica

za­bu­rze­nie rów­no­wa­gi kwa­so­wo-za­sa­do­wej w or­ga­niz­mie czło­wie­ka, pod­wyż­szo­ny po­ziom zasad we krwi, stan od­wrot­ny do kwa­si­cy; al­ka­lo­za


Za­sa­do­wi­ca, al­ka­lo­za ( al­ca­lo­sis) – za­kłó­ce­nie rów­no­wa­gi kwa­so­wo-za­sa­do­wej, stan pod­wyż­szo­ne­go pH oso­cza krwi wy­wo­ła­ny zmniej­sze­niem w nim stę­że­nia jonów wo­do­ro­wych lub zwięk­sze­niem stę­że­nia zasad.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zasadowość

po­sia­da­nie wła­ści­wo­ści za­sa­dy; al­ka­licz­ność


Źródła:

SJP.pl

Zasadowy

przy­miot­nik od: za­sa­da


przy­miot­nik

 (1.1) chem. ma­ją­cy wła­ści­wo­ści za­sa­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sa­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zasadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­sa­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­sa­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zasadziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zasadzka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pu­łap­ka przy­go­to­wa­na w celu schwy­ta­nia lub wy­rzą­dze­nia komuś zła, krzyw­dy


Za­sadz­ka – wy­ko­na­nie za­ska­ku­ją­ce­go ude­rze­nia na bę­dą­ce w ruchu lub ce­lo­wo za­trzy­ma­ne siły i środ­ki prze­ciw­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasadzki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zasadzkowy

→ za­sadz­ka


Patrz:zasadzka

Źródła:

SJP.pl

Zasadźca

w śred­nio­wie­czu: osoba, która z ra­mie­nia fe­u­da­ła zaj­mo­wa­ła się or­ga­ni­za­cją no­we­go mia­sta albo wsi na jego zie­miach, w tym wer­bun­kiem osad­ni­ków


Za­sadź­ca, lo­ka­tor ( lo­ca­tor, 1180 "Schul­te­tus", 1249 "Scul­te") – w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce (XII i XIII wiek) osoba, która w imie­niu wła­ści­cie­la ziemi i na pod­sta­wie uzy­ska­ne­go od niego przy­wi­le­ju lo­ka­cyj­ne­go na pra­wie nie­miec­kim zaj­mo­wa­ła się or­ga­ni­za­cją prac mier­ni­czych w obrę­bie za­kła­da­nej lub re­lo­ko­wa­nej wsi lub mia­sta, two­rze­niem miejsc do pro­wa­dze­nia hand­lu (jatek i kra­mów), oraz spro­wa­dza­niem po­trzeb­nych fa­chow­ców "de di­ver­sis cli­ma­ti­bus" i osied­la­niem ich na te­re­nie ob­ję­tym lo­ka­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zasalutować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|sa­lu­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zasapywać

za­sa­py­wać się - za­czy­nać gwał­tow­nie i z tru­dem od­dy­chać wsku­tek zmę­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Zascenie

ku­li­sy te­a­tru, miej­sce za sceną te­a­tral­ną


Źródła:

SJP.pl

Zaschnięty

taki, który zasch­nął; zas­chły


Źródła:

SJP.pl

Zaschły

taki, który za­sechł; zasch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zasennikowate

o ce­chach za­sen­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Za­sen­ni­ko­wa­te ("Po­do­ste­ma­ce­ae ") – ro­dzi­na ro­ślin wod­nych (hy­dro­fi­tów) z rzędu mal­pi­giow­ców o ory­gi­nal­nym wy­glą­dzie, przy­po­mi­na­ją­cym wą­tro­bow­ce, mchy lub glony. Ze wzglę­du na przy­sto­so­wa­nie do życia w wart­kim nur­cie rzek bu­do­wa ich jest bar­dzo upro­szczo­na co było po­wo­dem dłu­gotr­wa­łych dy­sku­sji nad po­zy­cją tak­so­no­micz­ną przed­sta­wi­cie­li tej ro­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zasennikowaty

o ce­chach za­sen­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Zasennikowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych


Źródła:

SJP.pl

Zaserduszkować

po­tocz­nie: oz­na­czyć coś sym­bo­lem ser­dusz­ka, po­lu­bić; po­ser­dusz­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaserwować

wybić ra­kie­tą lub ręką piłkę zza linii bo­i­ska na pole prze­ciw­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Zasiadający

zaj­mo­wać gdzieś miej­sce


Źródła:

SJP.pl

Zasiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sia­dać.


Źródła:

Wiktionary

Zasiadany

taki, w któ­rym uczest­ni­cy przy­ję­cia ob­słu­gi­wa­ni są przy sto­li­kach przez kel­ne­rów, np. ko­la­cja za­sia­da­na, ban­kiet za­sia­da­ny


Źródła:

SJP.pl

Zasiadać

zaj­mo­wać gdzieś miej­sce


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­siąść)

 (1.1) sia­dać gdzieś na dłu­żej; zaj­mo­wać miej­sce

 (1.2) sia­da­jąc, za­czy­nać coś robić

 (1.3) pia­sto­wać urząd; obej­mo­wać funk­cję; zaj­mo­wać sta­no­wi­sko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasiadka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. czaty, za­sadz­ka


Źródła:

Wiktionary

Zasiadywać

1. brać udział w pra­cach ko­mi­sji lub in­ne­go or­ga­nu; za­sia­dać;
2. na­by­wać prawo włas­no­ści nie­ru­cho­mo­ści na pod­sta­wie po­sia­da­nia jej przez czas okre­ślo­ny prze­pi­sa­mi;
3. daw­niej:
a) zgnia­tać przez sie­dze­nie, po­wo­do­wać cierp­nię­cie wsku­tek sie­dze­nia;
b) obra­do­wać


Źródła:

SJP.pl

Zasiadły

zająć gdzieś miej­sce


Źródła:

SJP.pl

Zasianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­siać.


Źródła:

Wiktionary

Zasiatkować

osło­nić lub za­bez­pie­czyć coś siat­ką


Źródła:

SJP.pl

Zasiać

1. rzu­cić na­sio­na w glebę;
2. wy­wo­łać coś, np. nie­po­kój


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|siać. (rzu­cać na­sio­na w glebę)

 (1.2) przen. spo­wo­do­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasie

daw­niej: na­to­miast; zasię


Źródła:

SJP.pl

Zasiec

zabić po­przez ude­rza­nie i cię­cie za­ma­szy­sty­mi ru­cha­mi (np. sza­blą, batem)


Źródła:

SJP.pl

Zasiedlanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sied­lać.


Źródła:

Wiktionary

Zasiedlać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­sied­lić)

 (1.1) zaj­mo­wać dany ob­szar, okre­ślo­ne sied­li­sko

 (1.2) zaj­mo­wać miej­sce miesz­kal­ne


Źródła:

Wiktionary

Zasiedleniowy

przy­miot­nik od: za­sied­le­nie


Źródła:

SJP.pl

Zasiedliny

po­tocz­nie:
1. wpro­wa­dze­nie się do no­we­go miesz­ka­nia;
2. przy­ję­cie or­ga­ni­zo­wa­ne z tej okaz­ji; pa­ra­pe­tów­ka, pa­ra­pe­tó­wa


Źródła:

SJP.pl

Zasiedlić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­sied­lać.


Źródła:

Wiktionary

Zasiedzenie

za­sie­dzieć się - po­tocz­nie:
1. spę­dzić gdzieś wię­cej czasu, niż było to za­pla­no­wa­ne, np. za­sie­dzieć się u przy­ja­ciół; za­ba­wić;
2. przyz­wy­cza­ić się do ja­kie­goś miej­sca przez stałe w nim prze­by­wa­nie, np. za­sie­dzieć się na pu­sty­ni; osiąść;
3. spę­dzić nad czymś długi czas, poś­wię­cić ja­kiejś czyn­no­ści dużo czasu, np. za­sie­dzieć się nad książ­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. na­by­cie w wy­ni­ku upły­wu czasu prawa włas­no­ści do rze­czy przez osobę użyt­ku­ją­cą daną rzecz, a nie­bę­dą­cą jej wła­ści­cie­lem;


Za­sie­dze­nie ( usu­ca­pio) – spo­sób na­by­cia okre­ślo­ne­go prawa wsku­tek upły­wu czasu, jedna z in­sty­tu­cji daw­no­ści. Funk­cją za­sie­dze­nia jest uz­god­nie­nie stanu praw­ne­go i stanu po­sia­da­nia, in­sty­tu­cją praw­ną, która może dzia­łać prze­ciw­staw­nie do za­sie­dze­nia, jest tzw. rę­koj­mia wiary pu­blicz­nej ksiąg wie­czy­stych. Swo­i­stym od­stęp­stwem praw­nym są obyd­wa te ure­gu­lo­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasiedzialszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­sie­dzia­ły; bar­dziej za­sie­dzia­ły


Źródła:

SJP.pl

Zasiedziałość

rzad­ko: prze­by­wa­nie w ja­kimś miej­scu od bar­dzo dawna


Źródła:

SJP.pl

Zasiedziały

1. taki, który miesz­ka w ja­kimś miej­scu od dłuż­sze­go czasu; za­do­mo­wio­ny, osia­dły;
2. taki, który za­sie­dział się w ja­kimś miej­scu


Źródła:

SJP.pl

Zasiedzieć

za­sie­dzieć się - po­tocz­nie:
1. spę­dzić gdzieś wię­cej czasu, niż było to za­pla­no­wa­ne, np. za­sie­dzieć się u przy­ja­ciół; za­ba­wić;
2. przyz­wy­cza­ić się do ja­kie­goś miej­sca przez stałe w nim prze­by­wa­nie, np. za­sie­dzieć się na pu­sty­ni; osiąść;
3. spę­dzić nad czymś długi czas, poś­wię­cić ja­kiejś czyn­no­ści dużo czasu, np. za­sie­dzieć się nad książ­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Zasiek

za­sie­ka;
1. miej­sce na zboże w sto­do­le; są­siek, za­po­le;
2. wy­dzie­lo­ne miej­sce do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych rze­czy;
3. przesz­ko­da ze ścię­tych drzew, ga­łę­zi krze­wów;
4. ogro­dze­nie z drutu kol­cza­ste­go;
5. w spor­cie: po­zy­cja obron­na po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu w jed­nym miej­scu wielu za­wod­ni­ków;
6. po­tocz­nie: wszyst­kie trud­no­ści ogra­ni­cza­ją­ce re­a­li­za­cję ja­kie­goś za­da­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. za­po­ra lub ogro­dze­nie z drutu kol­cza­ste­go, zwy­kle pro­wi­zo­rycz­ne

 (1.2) roln. miej­sce na zboże, siano lub słomę w sto­do­le

 (1.3) rzad. ogro­dze­nie lub przesz­ko­da ze ścię­tych drzew

 (1.4) daw. znak za­cio­sa­ny na czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasieka

za­siek;
1. miej­sce na zboże w sto­do­le; są­siek, za­po­le;
2. wy­dzie­lo­ne miej­sce do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych rze­czy;
3. przesz­ko­da ze ścię­tych drzew, ga­łę­zi krze­wów;
4. ogro­dze­nie z drutu kol­cza­ste­go;
5. w spor­cie: po­zy­cja obron­na po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu w jed­nym miej­scu wielu za­wod­ni­ków;
6. po­tocz­nie: wszyst­kie trud­no­ści ogra­ni­cza­ją­ce re­a­li­za­cję ja­kie­goś za­da­nia


Źródła:

SJP.pl

Zasieki

ro­dzaj woj­sko­wej za­po­ry z drutu kol­cza­ste­go


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wojsk. za­po­ra lub ogro­dze­nie z drutu kol­cza­ste­go, zwy­kle pro­wi­zo­rycz­ne;


Za­sie­ki (sta­rop. za­siek, za­siecz) – po­tocz­nie do­raź­na przesz­ko­da na przed­po­lu wy­ko­ny­wa­na w celu utrud­nie­nia po­dej­ścia do linii obron­nej, zwy­kle prze­ciw­pie­chot­na.

Daw­niej wy­ko­ny­wa­ne z pni drzew w miej­scach, któ­rych nie dało się ufor­ty­fi­ko­wać wa­ła­mi ziem­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasiew

1. za­sia­nie cze­goś; siew;
2. ob­sia­ne pole


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. czyn­ność za­sia­nia ziar­na

 (1.2) roln. za­sia­ne ziar­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasiewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sie­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zasiewać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­siać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­siać.


Źródła:

Wiktionary

Zasikać

po­tocz­nie: za­mo­czyć lub zalać mo­czem; za­siu­siać, za­szczać


Źródła:

SJP.pl

Zasikiwać

po­tocz­nie:
1. oble­wać coś mo­czem;
2. za­si­ki­wać się - oble­wać się mo­czem


Źródła:

SJP.pl

Zasilacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie, które do­star­cza ener­gię elek­trycz­ną o okre­ślo­nych pa­ra­me­trach do in­ne­go urzą­dze­nia


Za­si­lacz – urzą­dze­nie słu­żą­ce do do­pa­so­wa­nia do­stęp­ne­go na­pię­cia do wy­ma­gań za­si­la­ne­go urzą­dze­nia. Ze wzglę­du na spo­sób zmia­ny wiel­ko­ści na­pię­cia wy­róż­nić można:

Ze wzglę­du na ja­kość na­pię­cia wyj­ścio­we­go wy­róż­nia się:

Za­si­la­cze bu­do­wa­ne są jako uni­wer­sal­ne lub spe­cja­li­zo­wa­ne do kon­kret­nych za­sto­so­wań, np.:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zasilaczowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­si­la­czem, do­ty­czą­cy za­si­la­cza


Źródła:

Wiktionary

Zasilanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­si­lać.


Źródła:

Wiktionary

Zasilać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­si­lić)

 (1.1) do­star­czać coś nie­zbęd­ne­go, uzu­peł­niać braki

 (1.2) elek­tron. do­star­czać ener­gii do ukła­du


Źródła:

Wiktionary

Zasilikonować

uszczel­nić lub po­kryć si­li­ko­nem


Źródła:

SJP.pl

Zasilić

uzu­peł­nić braki, za­o­pa­trzyć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­si­lać)

 (1.1) do­star­czyć cze­goś nie­zbęd­ne­go

 (1.2) reg-pl|Kresy. naw­lec nitkę na igłę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasilnia

po­mie­szcze­nie w ko­pal­ni z urzą­dze­nia­mi do tran­spor­tu i zbior­ni­ka­mi na wę­giel, który ma być tran­spor­to­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zasinienie

uczy­nić sinym, po­ma­lo­wać na sino; po­si­nić


Źródła:

SJP.pl

Zasinić

uczy­nić sinym, po­ma­lo­wać na sino; po­si­nić


Źródła:

SJP.pl

Zasiony

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. za­sia­ny


Źródła:

Wiktionary

Zasioty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. za­sia­ny


Źródła:

Wiktionary

Zasiusiać

po­tocz­nie: za­mo­czyć lub zalać mo­czem; za­si­kać, za­szczać


Źródła:

SJP.pl

Zasiąg

rza­dziej: za­sięg


Źródła:

SJP.pl

Zasiąść

zająć gdzieś miej­sce


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­sia­dać)

 (1.1) usiąść wy­god­nie, na dłu­żej

 (1.2) usiadł­szy, za­cząć coś wy­ko­ny­wać

 (1.3) wziąć udział w pra­cach ja­kie­goś gre­mium; stać się uczest­ni­kiem zgro­ma­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasię

daw­niej: na­to­miast; zasie


Źródła:

SJP.pl

Zasięg

ob­szar wy­stę­po­wa­nia lub dzia­ła­nia ja­kie­goś zja­wi­ska albo czy­je­goś wpły­wu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­szar wy­stę­po­wa­nia lub dzia­ła­nia ja­kie­goś zja­wi­ska albo czy­je­goś wpły­wu

 (1.2) od­le­głość na jaką może do­trzeć po­jazd lub po­cisk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasięgać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­się­gnąć)

 (1.1) zwra­cać się do kogoś z py­ta­niem w celu uzy­ska­nia rady, opi­nii lub in­for­ma­cji

 (1.2) daw. się­gać do­kądś; obej­mo­wać swoim za­się­giem


Źródła:

Wiktionary

Zasięgnąć

po­pro­sić kogoś o radę, in­for­ma­cję lub opi­nię


Źródła:

SJP.pl

Zasięgowo

→ za­się­go­wy


Patrz:zasięgowy

Źródła:

SJP.pl

Zasięgowy

przy­miot­nik od: za­sięg


Źródła:

SJP.pl

Zasiłek

1. świad­cze­nie pie­nięż­ne przyz­na­wa­ne z ubez­pie­cze­nia spo­łecz­ne­go, np. w razie cho­ro­by, utra­ty pracy lub śmier­ci kogoś z ro­dzi­ny;
2. pomoc fi­nan­so­wa udzie­la­na bezz­wrot­nie oso­bom znaj­du­ją­cym się w trud­nej sy­tu­a­cji ma­te­rial­nej, lo­so­wej; wspar­cie, za­po­mo­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) świad­cze­nie pie­nięż­ne przyz­na­wa­ne oso­bom w trud­nej lub szcze­gól­nej sy­tu­a­cji ma­te­rial­nej


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Za­si­łek – świad­cze­nie pie­nięż­ne lub ma­te­rial­ne wy­pła­ca­ne przez in­sty­tu­cje pań­stwa i or­ga­ni­za­cje non-pro­fit ich be­ne­fi­cjen­tom. W Pol­sce ist­nie­je kilka ro­dza­jów za­sił­ków, a głów­ny­mi in­sty­tu­cja­mi dy­stry­bu­u­ją­cy­mi je są gminy za po­mo­cą oś­rod­ków po­mo­cy spo­łecz­nej oraz ZUS.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasiłkobiorca

osoba otrzy­mu­ją­ca za­si­łek


Źródła:

SJP.pl

Zasiłkowicz

osoba po­bie­ra­ją­ca za­si­łek


Źródła:

SJP.pl

Zasiłkowy

przy­miot­nik od: za­si­łek


Źródła:

SJP.pl

Zaskakiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ska­ki­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaskakiwać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­sko­czyć)

 (1.1) ata­ko­wać znie­nac­ka

 (1.2) wy­stę­po­wać nie­o­cze­ki­wa­nie

 (1.3) spra­wiać nie­spo­dzian­kę

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­sko­czyć)

 (2.1) techn. za­czy­nać pra­wi­dło­wo dzia­łać

 (2.2) pot. za­czy­nać ro­zu­mieć

cza­sow­nik zwrot­ny za­ska­ki­wać się

 (3.1) po­wo­do­wać za­sko­cze­nie wzglę­dem sie­bie naw­za­jem

 (3.2) wy­wo­ły­wać zdzi­wie­nie włas­nym po­stę­po­wa­niem


Źródła:

Wiktionary

Zaskakująco

przy­słó­wek

 (1.1) po­wo­du­jąc za­sko­cze­nie


Źródła:

Wiktionary

Zaskakujący

nie­spo­dzie­wa­ny, bu­dzą­cy zdzi­wie­nie


przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy za­sko­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaskamleć

za­skam­lać, za­ska­młać, za­skom­leć, za­skom­lić;
1. o psie: za­pi­szczeć ża­ło­śnie;
2. odez­wać się ję­kli­wym gło­sem


Źródła:

SJP.pl

Zaskarżalny

speł­nia­ją­cy wa­run­ki poz­wa­la­ją­ce na roz­pa­trze­nie w są­dzie


Źródła:

SJP.pl

Zaskarżyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­skar­żać)

 (1.1) wy­stą­pić do sądu ze skar­gą na kogoś lub coś

 (1.2) od­wo­łać się do urzę­du wyż­szej in­stan­cji od de­cyz­ji sądu lub in­nych władz


Źródła:

Wiktionary

Zasklep

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. po­sia­da­ją­ce sufit po­mie­szcze­nie nie­miesz­kal­ne usy­tu­o­wa­ne czę­ścio­wo w ziemi (np. piw­ni­ca)

 (1.2) ent. po­wło­ka osłon­na larw niek­tó­rych owa­dów

 (1.3) pszcz. wo­sko­we wiecz­ko na ko­mór­ce pszcze­le­go pla­ste­ra­stra;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: zas­kle­pić


Zas­klep – wiecz­ko ko­mór­ki pla­stra wyt­wa­rza­ne przez ro­bot­ni­ce pszcze­le na ko­mór­kach z mio­dem lub czer­wiem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zasklepianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zas­kle­piać.


Źródła:

Wiktionary

Zasklepiać

1. wzno­sić nad czymś skle­pie­nie;
2. o ranie: za­ga­jać się


Źródła:

SJP.pl

Zasklepiały

1. wzno­sić nad czymś skle­pie­nie;
2. o ranie: za­ga­jać się


Źródła:

SJP.pl

Zasklepiony

1. wznieść nad czymś skle­pie­nie;
2. o ranie: za­go­ić się


przy­miot­nik

 (1.1) pszcz. zam­knię­ty w ko­mór­kach pla­ste­ra­stra wo­sko­wym wiecz­kiem (czerw)

 (1.2) pszcz. zam­knię­ty w ko­mór­kach pla­ste­ra­stra wo­sko­wym wiecz­kiem (czerw, miód)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasklepić

1. wznieść nad czymś skle­pie­nie;
2. o ranie: za­go­ić się


Źródła:

SJP.pl

Zaskoczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sko­czyć.

 (1.2) zdzi­wie­nie wy­wo­ła­ne przez coś czego się nie spo­dzie­wa­my, czego nie ocze­ku­je­my, z czym się nie li­czy­my

 (1.3) mech. mo­ment roz­ru­chu sil­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Zaskoczony

zdu­mio­ny, zdzi­wio­ny;
1. taki, który się cze­muś dziwi;
2. wy­ra­ża­ją­cy zdzi­wie­nie


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie spo­dzie­wał się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaskoczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zaskoczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ska­ki­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ska­ki­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaskok

1. za­sko­cze­nie;
2. po­stę­po­wa­nie niez­god­ne z normą; wy­bryk, wy­skok;
3. w ło­wiect­wie: ślad sko­ków klu­czą­ce­go za­ją­ca


Źródła:

SJP.pl

Zaskowyczeć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|sko­wy­czeć.


Źródła:

Wiktionary

Zaskrobać

skrob­nąć w coś


Źródła:

SJP.pl

Zaskroniec

nie­ja­do­wi­ty wąż o sza­rym ubar­wie­niu z żół­ty­mi pla­ma­mi za skro­nia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. nie­ja­do­wi­ty wąż wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nach pod­mo­kłych Eu­ro­py, Azji i Afry­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaskrońcowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Na­tri­ci­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., po­dro­dzi­na węży z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych;


Za­skroń­co­wa­te (Na­tri­ci­nae) – po­dro­dzi­na węży z ro­dzi­ny po­ło­zo­wa­tych (Co­lu­bri­dae). Żyją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach oprócz Au­stra­lii i An­tark­ty­dy. Osią­ga­ją od 50 do 200 cm dłu­go­ści. Uzę­bie­nie typu "opist­ho­glyp­ha". Głowa po­kry­ta du­ży­mi tarcz­ka­mi, łuski zwy­kle z wy­raź­nym kilem. W Pol­sce wy­stę­pu­je za­skro­niec zwy­czaj­ny i stwier­dzo­ny po raz pier­wszy w 2009 roku za­skro­niec ry­bo­łów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaskrudlić

daw­niej: za­bro­no­wać - upra­wić zie­mię przy uży­ciu brony, zwy­kle w celu jej spulch­nie­nia, oczy­szcze­nia z chwa­stów i przy­kry­cia na­sion


Źródła:

SJP.pl

Zaskórniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od za­skór­niak


Źródła:

Wiktionary

Zaskórniak

nie­wiel­ka suma pie­nię­dzy odło­żo­na w ta­jem­ni­cy przed kimś na szcze­gól­ne wy­dat­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pewna kwota pie­nię­dzy scho­wa­na na spe­cjal­ne wy­dat­ki, na czar­ną go­dzi­nę lub ukry­ta przed in­ny­mi człon­ka­mi ro­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaskórnie

→ za­skór­ny


Patrz:zaskórny

Źródła:

SJP.pl

Zaskórnik

gro­ma­dzą­ca się w po­rach ciem­na grud­ka ut­wo­rzo­na z wy­dzie­li­ny gru­czo­łów ło­jo­wych i obu­mar­łych ko­mó­rek na­skór­ka; wą­gier; wągr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. med. kos­met. ut­wo­rzo­na z łoju i obu­mar­łych ko­mó­rek na­skór­ka grud­ka za­ty­ka­ją­ca por w skó­rze


Za­skór­nik (łac. "co­me­do"), zwany po­tocz­nie wą­grem – zmia­na skór­na, wyk­wit pier­wot­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla trą­dzi­ku mło­dzień­cze­go.

Wyk­wi­ty tego typu pow­sta­ją w oko­li­cach ło­jo­to­ko­wych, ty­po­wo na twa­rzy, klat­ce pier­sio­wej i ple­cach. Bez­poś­red­nią przy­czy­ną pow­sta­nia jest za­stój łoju i ro­go­wa­ce­nie ujść miesz­ków wło­so­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaskórnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­skór­ni­ka­mi, ma­ją­cy za­skór­ni­ki, ma­ją­cy skłon­ność do pow­sta­wa­nia za­skór­ni­ków


Źródła:

Wiktionary

Zaskórski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zaskłotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. od­cza­sow­ni­ko­wy od|zas­kło­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zasmagać

zabić, ude­rza­jąc batem, bi­czem, rze­mie­niem itp.


Źródła:

SJP.pl

Zasmakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zas­ma­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zasmarkany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od zas­mar­kać

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) z wi­docz­ny­mi oz­na­ka­mi za­ka­ta­rze­nia

 (2.2) pot. o dziec­ku: wzbu­dza­ją­cy de­za­pro­ba­tę

 (2.3) posp. o po­go­dzie, in­te­re­sie: nie ma­ją­cy do­brych cech


Źródła:

Wiktionary

Zasmażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zas­ma­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zasmażka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. za­gę­szczacz do zup, sosów otrzy­my­wa­ny przez zas­ma­że­nie mąki z tłu­szczem;


Zas­maż­ka – baza sosów bądź za­gę­szczacz zup. Pow­sta­je przez zas­ma­że­nie mąki z tłu­szczem (naj­czę­ściej ma­słem), roz­pro­wa­dze­nie zimną wodą, wy­wa­rem lub śmie­ta­ną i za­go­to­wa­nie przy rów­no­czes­nym mie­sza­niu. Za­go­to­wa­ną zas­maż­kę roz­pro­wa­dza się nie­wiel­ką ilo­ścią go­rą­cej zupy bądź in­ne­go wy­wa­ru i łączy z ca­ło­ścią. Zas­maż­ka za­gę­szcza po­tra­wę i na­da­je jej ciem­niej­szą barwę (za­leż­nie od ro­dza­ju zas­maż­ki). Nie­kie­dy mąkę naj­pierw przy­pie­ka się na su­chej pa­tel­ni, a do­pie­ro póź­niej do­da­je się tłuszcz.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zasmołować

pos­ma­ro­wać lub na­sy­cić smołą; nas­mo­ło­wać, os­mo­ło­wać, wys­mo­ło­wać


Źródła:

SJP.pl

Zasmołowywać

po­kry­wać lub uszczel­niać coś smołą


Źródła:

SJP.pl

Zasmucający

→ zas­mu­cać


Patrz:zasmucać

Źródła:

SJP.pl

Zasmucanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zas­mu­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zasmucać

cza­sow­nik

 (1.1) spra­wiać, że ktoś staje się smut­ny, nie­po­cie­szo­ny, zmart­wio­ny


Źródła:

Wiktionary

Zasmucić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zas­mu­cać)

 (1.1) wzbu­dzić w kimś smu­tek

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zas­mu­cić się (ndk. zas­mu­cać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|zas­mu­cać się.


Źródła:

Wiktionary

Zasmyczyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­cią­gnąć, zaw­lec


Źródła:

Wiktionary

Zasmółka

miej­sce za­cię­cia a drze­wie prze­sy­co­ne ży­wi­cą


Źródła:

SJP.pl

Zasnuja

zas­nu­ja świer­ko­wa - błon­ków­ka z ro­dzi­ny nies­nu­jo­wa­tych, któ­rej larwy żyją w oprzę­dach na świer­ku i żywią się igła­mi; os­nuj­ka świer­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Zasnuć

prze­sło­nić coś, okryć, pow­lec dymem, mgłą itp.


Źródła:

SJP.pl

Zasnówka

ro­dzaj pa­ję­czy­no­wa­tej osło­ny u niek­tó­rych grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych


Zas­nów­ka ( cor­ti­na) – pa­ję­czy­no­wa­te po­zo­sta­ło­ści osło­ny czę­ścio­wej ("velum par­tia­le") na doj­rza­łych owoc­ni­kach niek­tó­rych grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych. Zas­nów­ka wy­stę­pu­je np. u za­sło­na­ków ("Cor­ti­na­rius"), strzę­pia­ków ("Ino­cy­be") i ma po­stać de­li­kat­nych ni­te­czek, dość łatwo zni­ka­ją­cych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zasnąć

po­grą­żyć się we śnie; usnąć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­sy­piać)

 (1.1) przejść w stan snu, spa­nia; za­cząć spać

 (1.2) eufem. pe­ryfr. podn. um­rzeć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasobniczek

zdrob­nie­nie od: za­sob­nik


Źródła:

SJP.pl

Zasobnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­sob­ny


Źródła:

Wiktionary

Zasobniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­sob­nie


Źródła:

SJP.pl

Zasobniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­sob­ny; bar­dziej za­sob­ny


Źródła:

SJP.pl

Zasobnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­nik, zbior­nik


Za­sob­nik – po­ję­cie uży­wa­ne w wielu dzie­dzi­nach tech­ni­ki. Naj­czę­ściej po­jem­nik słu­żą­cy do cza­so­we­go prze­cho­wy­wa­nia rze­czy, cie­czy czy gazów. W za­leż­no­ści od po­trzeb jed­no­ra­zo­wy lub wie­lo­krot­ne­go użyt­ku. Wy­ko­ny­wa­ny naj­czę­ściej z me­ta­lu, two­rzyw sztucz­nych.

W czę­ści za­sto­so­wań utoż­sa­mia­ny z kon­te­ne­rem, cza­sem też z aku­mu­la­to­rem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zasobnikowy

przy­miot­nik od: za­sob­nik


Źródła:

SJP.pl

Zasobność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ob­fi­tość cze­goś, dobre za­o­pa­trze­nie w coś

 (1.2) książk. wiel­ka ilość lub licz­ba cze­goś, róż­no­rod­ność cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zasobny

1. ma­ją­cy wiele cze­goś;
2. bo­ga­ty, za­moż­ny, do­stat­ni


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dużo cze­goś, bo­ga­ty w za­so­by, do­stat­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasobochłonność

→ za­so­bo­chłon­ny


Patrz:zasobochłonny

Źródła:

SJP.pl

Zasobochłonny

zu­ży­wa­ją­cy duże ilo­ści su­row­ców


Źródła:

SJP.pl

Zasobooszczędność

→ za­so­bo­o­szczęd­ny


Patrz:zasobooszczędny

Źródła:

SJP.pl

Zasobooszczędny

zu­ży­wa­ją­cy mało za­so­bów; eko­no­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zasobowy

przy­miot­nik od: zasób


Źródła:

SJP.pl

Zasobożerność

→ za­so­bo­żer­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­so­bo­żer­ne; cecha tych, któ­rzy są za­so­bo­żer­ni


Patrz:zasobożerny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasobożerny

zu­ży­wa­ją­cy duże ilo­ści za­so­bów (np. pa­mię­ci, ener­gii, su­row­ców na­tu­ral­nych)


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ma­ga­ją­cy znacz­nej ilo­ści za­so­bów do pra­wi­dło­we­go funk­cjo­no­wa­nia, zwła­szcza w kon­tek­ście in­for­ma­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasoby

1. pewna ilość cze­goś na­gro­ma­dzo­na w celu wy­ko­rzy­sta­nia w przysz­ło­ści; zapas, re­zer­wa, za­so­by;
2. po­sia­da­ne doś­wiad­cze­nie, wie­dza, umie­jęt­no­ści


rze­czow­nik, licz­ba mnoga, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ogół stanu po­sia­da­ne­go, w tym środ­ków czy osób


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hy­drol. ilość soli (w pro­cen­tach) w danym zbior­ni­ku wod­nym,


Za­so­le­nie wód jest miarą za­war­to­ści soli w wo­dzie. Jest to łącz­na masa sub­stan­cji roz­pu­szczo­nych z po­mi­nię­ciem gazów, ko­lo­i­dów, za­wie­si­ny i ma­te­rii or­ga­nicz­nej. Zwy­kle po­da­wa­ne jest w pro­mi­lach (‰).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zasolić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) dodać zbyt dużo soli, prze­so­lić


Źródła:

Wiktionary

Zasolony

przy­miot­nik

 (1.1) nazwa cze­goś zbyt sło­ne­go, prze­so­lo­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Zasowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zasp

pryz­ma śnie­gu


Źródła:

SJP.pl

Zaspa

pryz­ma śnie­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­piec śnie­gu ut­wo­rzo­ny w wy­ni­ku za­wiei śnież­nej


Zaspa (kaszb. "Zaspa", niem. "Saspe") – część Gdań­ska, po­ło­żo­na w pół­noc­nym re­jo­nie mia­sta, po­mię­dzy Wrze­szczem, Przy­mo­rzem a Brzeź­nem.

Wieś Opact­wa Cy­ster­sów w Oli­wie w wo­je­wództ­wie po­mor­skim w II po­ło­wie XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaspakajać

za­spo­ka­jać;
1. spra­wiać, by ktoś po­czuł się za­do­wo­lo­ny, speł­niać wy­ma­ga­nia, dawać to, czego pra­gnie druga osoba;
2. za­spa­ka­jać się -
a) za­do­wa­lać się czymś;
b) do­pro­wa­dzać się do or­gaz­mu; ona­ni­zo­wać się, ma­stur­bo­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zaspamiony

za­wie­ra­ją­cy dużo spamu


Źródła:

SJP.pl

Zaspamować

wy­słać nie­po­żą­da­ne in­for­ma­cje za poś­red­nict­wem pocz­ty elek­tro­nicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Zaspanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­spać.


Źródła:

Wiktionary

Zaspany

ro­ze­spa­ny;
1. nie do końca ro­zbu­dzo­ny ze snu;
2. świad­czą­cy o czy­imś nie­zu­peł­nym ro­zbu­dze­niu ze snu


Źródła:

SJP.pl

Zaspawywać

za­ty­kać ot­wo­ry, pę­knię­cia po­przez spa­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaspać

1. nie obu­dzić się w porę;
2. za­nied­bać coś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­sy­piać)

 (1.1) obu­dzić się póź­niej niż się za­mie­rza­ło, nie obu­dzić się na czas

 (1.2) przen. prze­ga­pić coś; nie zająć się czymś na czas, w od­po­wied­nim mo­men­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaspoilerować

[czy­taj: za­spoj­le­ro­wać] zdra­dzić ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; za­spo­i­le­ro­wać, za­spoj­lo­wać, za­spo­i­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaspoilować

[czy­taj: za­spoj­lo­wać] zdra­dzić ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; za­spoj­le­ro­wać, za­spo­i­le­ro­wać, za­spoj­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaspojlerować

zdra­dzić ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; za­spo­i­le­ro­wać, za­spoj­lo­wać, za­spo­i­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaspojlować

zdra­dzić ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; za­spoj­le­ro­wać, za­spo­i­le­ro­wać, za­spo­i­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaspokajacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. coś, co za­spo­ka­ja

 (1.2) pot. ma­stur­ba­tor, urzą­dze­nie/za­baw­ka do ma­stur­bo­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Zaspokajalny

da­ją­cy się za­spo­ko­ić


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który można za­spo­ko­ić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaspokajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­spo­ka­jać.


Źródła:

Wiktionary

Zaspokajać

za­spa­ka­jać;
1. spra­wiać, by ktoś po­czuł się za­do­wo­lo­ny, speł­niać wy­ma­ga­nia, dawać to, czego pra­gnie druga osoba;
2. za­spo­ka­jać się -
a) za­do­wa­lać się czymś;
b) do­pro­wa­dzać się do or­gaz­mu; ona­ni­zo­wać się, ma­stur­bo­wać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­spo­ko­ić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­spo­ko­ić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­spo­ka­jać się (dk. za­spo­ko­ić się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|za­spo­ko­ić się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaspokoić

1. spra­wić, by ktoś po­czuł się za­do­wo­lo­ny, speł­nić wy­ma­ga­nia, dać to, czego pra­gnie druga osoba;
2. za­spo­ko­ić się -
a) za­do­wo­lić się czymś;
b) do­pro­wa­dzić się do or­gaz­mu


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­spo­ka­jać)

 (1.1) za­do­wo­lić kogoś, dając mu to, czego po­trze­bu­je lub pra­gnie

 (1.2) daw. praw. spła­cić, ure­gu­lo­wać dług

 (1.3) daw. przy­wró­cić spo­kój, uspo­ko­ić, uwol­nić od nie­po­ko­ju

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­spo­ko­ić się (ndk. za­spo­ka­jać się)

 (2.1) daw. uspo­ko­ić się, po­zbyć się nie­po­ko­ju

 (2.2) daw. zo­stać uśmie­rzo­nym, uspo­ko­jo­nym

 (2.3) praw. spła­cić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaspokojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­spo­ko­ić.


Źródła:

Wiktionary

Zasponsorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­spon­so­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zasponsorować

1. sfi­nan­so­wać coś z włas­nych środ­ków, czę­sto w za­mian za za­re­kla­mo­wa­nie włas­nej dzia­łal­no­ści;
2. po­tocz­nie:
a) pomóc komuś fi­nan­so­wo;
b) wziąć utrzy­man­kę lub utrzy­man­ka


Źródła:

SJP.pl

Zasraniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. po­gard. o chłop­cu lub o mło­dym męż­czyź­nie bu­dzą­cym w kimś silną nie­chęć

 (1.2) wulg. po­gard. o męż­czyź­nie lub do męż­czyz­ny bez wzglę­du na wiek


Źródła:

Wiktionary

Zasrany

us­ra­ny; wul­gar­nie:
1. ubru­dzo­ny włas­ny­mi od­cho­da­mi;
2. nic nie­wart; kiep­ski, nędz­ny, marny;
3. bu­dzą­cy nie­chęć


przy­miot­nik

 (1.1) pot. wulg. ubru­dzo­ny włas­ny­mi od­cho­da­mi

 (1.2) pot. wulg. o czymś wzbu­dza­ją­cym iry­ta­cję, gniew, nie­chęć, po­gar­dę

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zas­rać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasrać

wul­gar­nie: od­da­jąc kał, za­bru­dzić coś; obes­rać, za­faj­dać


Źródła:

SJP.pl

Zasromanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zas­ro­mać.


Źródła:

Wiktionary

Zasromać

daw­niej:
1. zaw­sty­dzić;
2. zas­ro­mać się - zaw­sty­dzić się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przest. zaw­sty­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zas­ro­mać się

 (2.1) przest. zaw­sty­dzić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasrywać

wul­gar­nie: od­da­jąc kał, za­bru­dzać coś


Źródła:

SJP.pl

Zassać

wchło­nąć, wcią­gnąć coś wsku­tek zmia­ny ci­śnie­nia


Źródła:

SJP.pl

Zastanawiająco

przy­słó­wek

 (1.1) dając do my­śle­nia


Źródła:

Wiktionary

Zastanawiający

zwra­ca­ją­cy uwagę, da­ją­cy do my­śle­nia; in­try­gu­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy do my­śle­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastanawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sta­na­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zastanawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) skła­niać do re­flek­sji

cza­sow­nik zwrot­ny za­sta­na­wiać się

 (2.1) my­śleć, roz­wa­żać coś w my­ślach


Źródła:

Wiktionary

Zastanowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sta­no­wić.


Źródła:

Wiktionary

Zastanowić

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­sta­na­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Zastany

taki, który ist­niał wcze­śniej, który się za­sta­ło


Źródła:

SJP.pl

Zastava

marka serb­skich sa­mo­cho­dów; Za­sta­wa


Za­sta­va Au­to­mo­bi­li AD ( Застава аутомобили АД, wcze­śniej "Za­vo­di Crve­na Za­sta­va" – z serb­skie­go "Za­kła­dy Czer­wo­ny Sztan­dar") – były serb­ski (wcze­śniej ju­go­sło­wiań­ski) pro­du­cent po­ja­zdów i broni z sie­dzi­bą w mie­ście Kra­gu­je­vac. Prócz sa­mo­cho­dów przed­się­bior­stwo pro­du­ko­wa­ło m.in. ka­ra­bi­ny opar­te na mo­de­lu SKS.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastaw

1. przed­miot sta­no­wią­cy za­bez­pie­cze­nie spła­ty długu;
2. za­sta­wie­nie cze­goś;
3. cza­so­we po­sia­da­nie przez wie­rzy­cie­la cze­goś po­zo­sta­wio­ne­go jako za­bez­pie­cze­nie długu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. rzecz, pie­niądz sta­no­wią­ca za­bez­pie­cze­nie spła­ty długu

 (1.2) ekon. cza­so­we po­sia­da­nie przed­mio­tu sta­no­wią­ce­go za­bez­pie­cze­nie spła­ty długu; także: od­da­nie cze­goś jako za­bez­pie­cze­nie długu

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: za­sta­wa

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) rozk. od: za­sta­wić


Zo­bacz też: Za­staw w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zastawa

1. kom­plet na­czyń sto­ło­wych oraz sztuć­ców;
2. daw­niej: tama, za­po­ra, ba­rie­ra;
3. naj­bliż­sza rę­ko­je­ści część głow­ni broni bia­łej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. kom­plet na­czyń sto­ło­wych i sztuć­ców

 (1.2) etn. lu­do­wy zwy­czaj za­gra­dza­nia drogi panu mło­de­mu i żą­da­nia od niego al­ko­ho­lu i cia­sta

 (1.3) mot. po­jazd marki Za­sta­va;

 (1.4) daw. tama, za­po­ra, ba­rie­ra


Zo­bacz też: Za­sta­wa w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Za­sta­wa (niem. "Mut­tri­ner Mühle") – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo, ok. 2 km na za­chód od Mo­ta­rzy­na.

W la­tach 1975–1998 osada na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zastawać

1. przy­by­wa­jąc do­kądś, znaj­dy­wać tam kogoś lub coś;
2. znaj­dy­wać kogoś lub coś w ja­kiejś sy­tu­a­cji;
3. o zda­rze­niu, zja­wi­sku: na­stę­po­wać w nie­spo­dzie­wa­nym, nie­od­po­wied­nim mo­men­cie;
4. za­sta­wać się - o sta­wach lub mię­śniach: sztyw­nieć wsku­tek braku ruchu


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­stać)

 (1.1) znaj­do­wać kogoś lub coś, przy­by­wszy w ja­kieś miej­sce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sta­wiać.


Za­sta­wia­nie, także brama we­sel­na to zwy­czaj to­wa­rzy­szą­cy za­ślu­bi­nom, po­le­ga­ją­cy na tym, iż mło­dzi są za­trzy­my­wa­ni, w dro­dze z ko­ścio­ła na salę we­sel­ną, gdzie ma odbyć się ich we­se­le. Osoby za­sta­wia­ją­ce świa­dek po­wi­nien prze­ku­pić, aby mło­dzi mogli iść dalej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zastawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­sta­wić)

 (1.1) po­kry­wać ja­kieś miej­sce, sta­wia­jąc tam dużo rze­czy

 (1.2) unie­moż­li­wiać do­stęp do cze­goś po­przez sta­wia­nie sie­bie lub cze­goś

 (1.3) urzą­dzać za­sadz­kę, umie­szczać pu­łap­kę, sieci, itp.

 (1.4) prze­ka­zy­wać w za­staw

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­sta­wiać się (dk. za­sta­wić się)

 (2.1) umie­szczać przed sobą


Źródła:

Wiktionary

Zastawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sta­wić.


Źródła:

Wiktionary

Zastawić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­sta­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­sta­wiać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­sta­wić się (ndk. za­sta­wiać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­sta­wiać się.


Źródła:

Wiktionary

Zastawka

1. to, co za­gra­dza do­stęp do cze­goś, dzie­li coś; ru­cho­ma prze­gro­da;
2. bło­nia­sta fałda w sercu za­po­bie­ga­ją­ca co­fa­niu się krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. bło­nia­sty fałd za­po­bie­ga­ją­cy co­fa­niu się płynu

 (1.2) techn. me­lior. urzą­dze­nie do re­gu­la­cji ilo­ści, po­zio­mu wody


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zastawkowy

przy­miot­nik od: za­staw­ka


Źródła:

SJP.pl

Zastawniczka

→ za­staw­nik


Patrz:zastawnik

Źródła:

SJP.pl

Zastawniczy

prze­sta­rza­le: do­ty­czą­cy za­sta­wu - po­sia­da­nia rze­czy; za­sta­wo­wy


Źródła:

SJP.pl

Zastawnik

osoba otrzy­mu­ją­ca coś w za­staw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastawno

Za­staw­no (niem. "Schönberg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mły­na­ry.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Za­staw­no, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Mły­na­ry. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zastawny

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zastawowy

1. → za­sta­wa;
2. → za­staw; za­staw­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Zastać

1. przy­by­wszy do­kądś, zna­leźć tam kogoś lub coś;
2. zna­leźć kogoś lub coś w ja­kiejś sy­tu­a­cji;
3. o zda­rze­niu, zja­wi­sku: na­stą­pić w nie­spo­dzie­wa­nym, nie­od­po­wied­nim mo­men­cie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­sta­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­sta­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastały

1. taki, który za­kisł lub za­tęchł na sku­tek po­zo­sta­nia w bez­ru­chu;
2. znie­ru­cho­mia­ły, zesz­tyw­nia­ły;
3. nie­u­no­wo­cze­śnio­ny, niez­mo­der­ni­zo­wa­ny, nie­zak­tu­a­li­zo­wa­ny; skost­nia­ły


Źródła:

SJP.pl

Zastodole

Za­sto­do­le ( Застадолле, "Za­sta­dol­le"; Застодолье, "Za­sto­dol­je") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ko­re­lic­kim, w siel­so­wie­cie Cyryn.


Źródła:

Wikipedia

Zastoina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. utrud­nio­ny od­pływ krwi z na­rzą­du lub żyły


Źródła:

Wiktionary

Zastoinowy

przy­miot­nik od: za­sto­i­na


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­sto­i­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastoisko

1. je­zio­ro ut­wo­rzo­ne z za­ta­mo­wa­nych wód pły­ną­cych w kie­run­ku prze­ciw­nym do lo­dow­ca;
2. masy zim­ne­go po­wie­trza za­trzy­mu­ją­ce się z po­wo­du włas­ne­go cię­ża­ru w do­li­nach i kot­li­nach


Za­sto­i­sko, je­zio­ro za­sto­i­sko­we – ro­dzaj je­zio­ra lo­dow­co­we­go ut­wo­rzo­ne­go na przed­po­lu lo­dow­ca w wy­ni­ku za­ta­mo­wa­nia na­tu­ral­ne­go od­pły­wu wód lo­dow­co­wych przez jęzor lub czoło lo­dow­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastoiskowy

przy­miot­nik od: za­sto­i­sko


Źródła:

SJP.pl

Zastojowy

przy­miot­nik od: za­stój


Źródła:

SJP.pl

Zastopować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) za­trzy­mać


Źródła:

Wiktionary

Zastosowalny

da­ją­cy się za­sto­so­wać, moż­li­wy do za­sto­so­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Zastosowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uży­cie cze­goś w ja­kimś celu, w jakiś spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Zastosować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) użyć


Źródła:

Wiktionary

Zastrachanie

po­tocz­nie: za­stra­chać się - prze­stra­szyć się, prze­ra­zić się; ze­stra­chać się


Źródła:

SJP.pl

Zastrachać

po­tocz­nie: za­stra­chać się - prze­stra­szyć się, prze­ra­zić się; ze­stra­chać się


Źródła:

SJP.pl

Zastrajkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wzię­cie udzia­łu w straj­ku


Źródła:

Wiktionary

Zastraszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­stra­szać.


Za­stra­sza­nie, gro­że­nie – in­for­mo­wa­nie kogoś o za­mia­rze lub moż­li­wo­ści pod­ję­cia lub za­nie­cha­nia dzia­łań, na sku­tek czego za­stra­sza­na osoba znaj­dzie się w sy­tu­a­cji przez nią nie­po­żą­da­nej. Za­stra­sza­nie z re­gu­ły jest spo­łecz­nie po­tę­pia­ne, ale są wy­jąt­ki. Na przy­kład, kiedy po zmro­ku idzie­my pustą ulicą pew­nym kro­kiem i ro­biąc groź­ną minę, to jest mniej praw­do­po­dob­ne, że sta­nie­my się ofia­rą ro­zbo­ju.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zastraszać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pró­bo­wać wzbu­dzić strach i po­czu­cie za­gro­że­nia


Źródła:

Wiktionary

Zastraszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­stra­szyć.


Źródła:

Wiktionary

Zastraszony

pełen obaw, lęku; za­stra­cha­ny, za­lę­knio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zastrugaczka

re­gio­nal­nie: tem­pe­rów­ka; za­stru­gi­wacz­ka, ostrzał­ka, stru­gacz­ka, pod­stru­gi­wacz­ka, stru­gaw­ka, ostrzyn­ka, stru­gar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tem­pe­rów­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastrugiwaczka

po­tocz­nie: na­rzę­dzie do ostrze­nia ołów­ków i kre­dek; za­stru­gacz­ka, tem­pe­rów­ka, ostrzał­ka, stru­gacz­ka, pod­stru­gi­wacz­ka, stru­gaw­ka, ostrzyn­ka, stru­gar­ka


Źródła:

SJP.pl

Zastrużka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Czę­sto­cho­wa. tem­pe­rów­ka


Źródła:

Wiktionary

Zastrychować

daw­niej: wy­rów­nać, wy­gła­dzić stry­chem, stry­chul­cem


Źródła:

SJP.pl

Zastrychowywać

daw­niej: wy­rów­ny­wać, wy­gła­dzać stry­chem, stry­chul­cem


Źródła:

SJP.pl

Zastrzalin

drze­wo lub krzew z po­do­kar­po­wa­tych


Za­strza­lin, po­do­karp ("Po­do­car­pus" Per­so­on) – ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny za­strza­li­no­wa­tych ("Po­do­car­pa­ce­ae"), naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny ga­tun­ko­wo ro­dzaj w tej ro­dzi­nie. Obej­mu­je co najm­niej 108 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wej Afry­ce, po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji (po Ja­po­nię na pół­no­cy), w Au­stra­lii i Nowej Ze­lan­dii, w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej po An­ty­le i po­łud­nio­wy Mek­syk na pół­no­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastrzalinowate

o ce­chach za­strza­li­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Za­strza­li­no­wa­te ("Po­do­car­pa­ce­ae") – ro­dzi­na drzew na­go­na­sien­nych wy­stę­pu­ją­cych prze­waż­nie na pół­ku­li po­łud­nio­wej, z naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niem na ob­sza­rze od Nowej Ze­lan­dii po po­łud­nio­wo-wschod­nią Azję. W obrę­bie ro­dzi­ny wy­róż­nia się od 17 do 20 ro­dza­jów z ok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastrzalinowaty

o ce­chach za­strza­li­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Zastrzał

1. za­pa­le­nie ropne tkan­ki pal­ców ręki, pow­sta­łe wsku­tek ukłu­cia ostrym, za­nie­czy­szczo­nym przed­mio­tem;
2. uko­śny ele­ment kon­struk­cyj­ny wzmac­nia­ją­cy pio­no­wą belkę, np. w ko­pal­niach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zastrzec

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­strze­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­strze­gać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­strzec się (ndk. za­strze­gać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­strze­gać się.


Źródła:

Wiktionary

Zastrzeganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­strze­gać.


Źródła:

Wiktionary

Zastrzegać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­strzec)

 (1.1) for­mu­ło­wać wa­run­ki ogra­ni­cza­ją­ce co, wy­ma­wiać, za­wa­ro­wy­wać sobie co

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­strze­gać się (dk. za­strzec się)

 (2.1) z góry sobie co za­strze­gać (1.1), wy­po­wia­dać się prze­ciw czemu


Źródła:

Wiktionary

Zastrzelenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­strze­lić.


Źródła:

Wiktionary

Zastrzelić

1. zabić kogoś, coś strza­łem
2. pot. wpra­wić kogoś w zdu­mie­nie, za­sko­czyć kogoś czymś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) strze­la­jąc, po­zba­wić życia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastrzeżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­strzec.

 (1.2) kry­tycz­na uwaga


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zastrzyk

1. wstrzy­knię­cie okre­ślo­nej dawki leku przy po­mo­cy strzy­kaw­ki; iniek­cja;
2. wstrzy­ki­wa­na dawka leku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­bieg bez­poś­red­nie­go wpro­wa­dze­nie do or­ga­niz­mu leku za po­mo­cą igły

 (1.2) med. pot. po­je­dyn­cza wstrzy­ki­wa­na dawka leku

 (1.3) przen. coś, co może po­pra­wić czy­jąś kon­dy­cję albo stan cze­goś


Za­strzyk, iniek­cja ( iniec­tio) – me­dycz­na pro­ce­du­ra wpro­wa­dze­nia rozt­wo­ru (naj­czę­ściej leku lub szcze­pion­ki) do tkan­ki za po­mo­cą strzy­kaw­ki z igłą.

Przed wy­ko­ny­wa­niem za­strzy­ku na­le­ży prze­pro­wa­dzić wy­wiad z pa­cjen­tem aby upew­nić się, że nie wy­stę­pu­ją prze­ciw­ska­za­nia do po­da­nia okre­ślo­ne­go leku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zastrzykowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­strzy­kiem, do­ty­czą­cy za­strzy­ków; wy­ko­ny­wa­ny przez za­strzyk


Źródła:

Wiktionary

Zastrzęgnąć

cza­sow­nik

 (1.1) daw. ugrzęz­nąć


Źródła:

Wiktionary

Zastróżny

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zastudzony

za­sty­gły, za­krze­pły, wy­stu­dzo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zastygać

cza­sow­nik

 (1.1) wstrzy­my­wać swój ruch


Źródła:

Wiktionary

Zastygnięty

po­tocz­nie: taki, który zmie­nił swoją kon­sy­sten­cję na stałą; skrze­pły, za­sty­gły


Źródła:

SJP.pl

Zastygły

po­tocz­nie:
1. znie­ru­cho­mia­ły;
2. taki, który zmie­nił swoją kon­sy­sten­cję na stałą; skrze­pły, za­sty­gnię­ty


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który zmie­nił swoją kon­sy­sten­cję na stałą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastymulować

1. po­bu­dzić dzia­ła­nie bodź­ców zew­nętrz­nych na or­ga­nizm żywy;
2. po­bu­dzić do ja­kie­goś dzia­ła­nia, do wzmo­żo­nej ak­tyw­no­ści; za­chę­cić


Źródła:

SJP.pl

Zastój

1. przer­wa w ja­kiejś czyn­no­ści; brak ak­tyw­no­ści; sta­gna­cja;
2. utrud­nio­ny prze­pływ krwi ży­ła­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dłu­gotr­wa­ły brak po­stę­pu

 (1.2) med. upo­śle­dzo­ny od­pływ płynu ustro­jo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastów

Za­stów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. 1 stycz­nia 2013 r. frag­ment wsi Za­stów o po­wierzch­ni 4,63 ha zo­stał włą­czo­ny do Kra­ko­wa ().


Źródła:

Wikipedia

Zastąpienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­na­nie obo­wiąz­ków za kogoś

 (1.2) wy­ko­rzy­sta­nie cze­goś za­miast innej rze­czy

 (1.3) umiej­sco­wie­nie cze­goś w za­mian tam, gdzie znaj­do­wa­ło się coś in­ne­go

 (1.4) sta­nię­cie jako przesz­ko­da


Źródła:

Wiktionary

Zastąpić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­stę­po­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­stę­po­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zastębnowywać

prze­szy­wać tka­ni­nę ście­giem two­rzą­cym nie­przer­wa­ną linię


Źródła:

SJP.pl

Zastęp

najm­niej­sza część dru­ży­ny har­cer­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) harc. kil­ku­o­so­bo­wa grupa har­cer­ska kie­ro­wa­na przez za­stę­po­we­go, sta­no­wią­ca część dru­ży­ny i zwy­kle wy­ko­nu­ją­ca wspól­nie za­da­nia;

 (1.2) po­dod­dział stra­ży po­żar­nej;

 (1.3) jeźdz. grupa jeźdź­ców na ko­niach

 (1.4) książk. grupa osób, która ma wspól­ne za­da­nie, jest w po­dob­nej sy­tu­a­cji, albo ma po­dob­ne za­pa­try­wa­nia

 (1.5) rel. grupa osób nad­przy­ro­dzo­nych


Za­stęp – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na dru­ży­ny har­cer­skiej. Przyj­mu­je się, że za­stęp (w struk­tu­rach ZHP) po­wi­nien li­czyć od 5 do 8 człon­ków. Za­stęp pro­wa­dzi za­stę­po­wy przy po­mo­cy po­dza­stę­po­we­go. Chłop­cy i dziew­czę­ta sku­pie­ni są w osob­nych za­stę­pach (wy­ją­tek - tylko w ko­e­du­ka­cyj­nych dru­ży­nach ZHP - sta­no­wi Za­stęp Za­stę­po­wych, w któ­re­go skład wcho­dzą za­rów­no za­stę­po­wi i za­stę­po­we).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zastępca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto za­stę­pu­je jakąś osobę w obo­wiąz­kach


Źródła:

Wiktionary

Zastępczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­stęp­czy


Źródła:

Wiktionary

Zastępczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­stęp­cze; cecha tych, któ­rzy są za­stęp­czy


Źródła:

Wiktionary

Zastępczy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­stę­pu­je coś albo kogoś


Źródła:

Wiktionary

Zastępczyni

ko­bie­ta za­stę­pu­ją­ca kogoś, wy­stę­pu­ją­ca w czy­imś imie­niu, peł­nią­ca jakąś funk­cję w czy­imś za­stęp­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­stę­pu­ją­ca kogoś w obo­wiąz­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastępnik

rzad­ko: to, co za­stę­pu­je coś; za­mien­nik, sub­sty­tut


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. coś co za­stę­pu­je inną rzecz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zastępowa

kie­row­nicz­ka za­stę­pu har­cer­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Zastępowalność

moż­li­wość za­stą­pie­nia kogoś lub cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zastępowalny

da­ją­cy się za­stą­pić


Źródła:

SJP.pl

Zastępowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­stę­po­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zastępować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) peł­nić cudzą rolę za­miast tej osoby lub rze­czy

 (1.2) za­mie­niać coś na coś

 (1.3) przest. sta­wać przed kimś i za­trzy­my­wać go

cza­sow­nik zwrot­ny za­stę­po­wać się

 (2.1) peł­nić naw­za­jem swoje funk­cje


Źródła:

Wiktionary

Zastępowy

przy­miot­nik od: za­stęp


Źródła:

SJP.pl

Zastępstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­peł­nia­nie obo­wiąz­ków za kogoś, w czy­imś imie­niu

 (1.2) obo­wiąz­ki wy­ko­ny­wa­ne za kogoś


Za­stęp­stwo (ang. "The Sub­sti­tu­te") – ame­ry­kań­ski te­le­wi­zyj­ny dre­szczo­wy film dra­ma­tycz­ny z 1993 roku w re­ży­se­rii Mar­ti­na Do­no­va­na.

W 1995 roku pod­czas 14. edy­cji CableACE Award Ge­rald Go­u­riet był no­mi­no­wa­ny do na­gro­dy CableACE w ka­te­go­rii Ori­gi­nal Score.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zasubować

śro­do­wi­sko­wo: za­sub­skry­bo­wać kanał w ser­wi­sie in­ter­ne­to­wym; sub­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zasubskrybować

sub­skry­bo­wać;
1. urzę­do­wo: zo­bo­wią­zać się do kupna cze­goś, np. akcji, pu­bli­ka­cji;
2. w in­for­ma­ty­ce: sko­rzy­stać z sub­skryp­cji - usłu­gi poz­wa­la­ją­cej na re­gu­lar­ne otrzy­my­wa­nie okre­ślo­nych in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl

Zasugerować

pod­su­nąć komuś jakiś po­mysł; za­pro­po­no­wać coś, pod­po­wie­dzieć


Źródła:

SJP.pl

Zasumować

książ­ko­wo: za­su­mo­wać się - zmart­wić się


Źródła:

SJP.pl

Zasunąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­sło­nić, za­kryć coś po­su­wa­jąc lub prze­su­wa­jąc

 (1.2) przest. wsu­nąć, wło­żyć, umie­ścić w czymś

 (1.4) posp. wy­gło­sić, odez­wać się cel­nie, po­wie­dzieć coś za­ska­ku­ją­ce­go


Źródła:

Wiktionary

Zasuplementować

1. do­star­czyć sub­stan­cji uzu­peł­nia­ją­cych nie­do­bo­ry w or­ga­niz­mie;
2. uzu­peł­nić o su­ple­ment diety;
3. dodać do co­dzien­nej diety


Źródła:

SJP.pl

Zasuspendować

za­wie­sić kogoś w peł­nie­niu obo­wiąz­ków


Źródła:

SJP.pl

Zasuszony

po­mar­szczo­ny, wy­chu­dzo­ny, suchy


Źródła:

SJP.pl

Zasutowo

Za­su­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Nekla.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga Szlak Osad­nict­wa Olę­der­skie­go w Gmi­nie Nekla.


Źródła:

Wikipedia

Zasuw

za­su­wa­nie; za­su­nię­cie


Źródła:

SJP.pl

Zasuwa

1. zam­knię­cie za­su­wa­ne;
2. urzą­dze­nie w ma­szy­nach słu­żą­ce do au­to­ma­tycz­ne­go za­my­ka­nia, re­gu­lo­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. zamek zło­żo­ny z ru­cho­mej sztab­ki wsu­wa­nej do od­po­wied­nie­go ot­wo­ru

 (1.2) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do re­gu­la­cji prze­pły­wu cie­czy i gazów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasuwak

po­tocz­nie: zamek bły­ska­wicz­ny; suwak, ekler


Źródła:

SJP.pl

Zasuwalny

da­ją­cy się za­su­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zasuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­su­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zasuwać

1. za­kry­wać, za­sła­niać coś;
2. za­my­kać coś za po­mo­cą za­suw­ki;
3. po­tocz­nie: szyb­ko iść, je­chać; cięż­ko pra­co­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­su­nąć)

 (1.1) roz­po­ście­rać coś lub prze­su­wać, aby coś zam­knąć lub za­kryć

 (1.2) prze­su­wa­jąc umie­szczać coś w głębi, wkła­dać do cze­goś

 (1.3) łą­czyć dwie czę­ści zamka bły­ska­wicz­ne­go, za­my­kać suwak

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) posp. iść, biec, szyb­ko po­ru­szać się

 (2.2) posp. pręd­ko robić coś, cięż­ko, in­ten­syw­nie pra­co­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­su­wać się (dk. za­su­nąć się)

 (3.1) być za­su­wa­nym (1.1-3)

 (3.2) mieć zdol­ność do bycia za­su­wa­nym (1.1-3)

 (3.3) za­pi­nać swoją gar­de­ro­bę, śpi­wór, na­miot na zamek bły­ska­wicz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasuwka

1. zamek zbu­do­wa­ny z ru­cho­mej sztab­ki wsu­wa­nej do ot­wo­ru;
2. sztab­ka w zamku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: za­su­wa

 (1.2) pro­sty zamek do drzwi w for­mie prze­su­wa­nej sztab­ki lub pręta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasuwkowy

przy­miot­nik od: za­suw­ka


Źródła:

SJP.pl

Zasuwnica

Za­suw­ni­ca – ele­ment na­pę­do­wy oku­cia okien­ne­go lub drzwio­we­go. Dzię­ki kołu zę­ba­te­mu w klam­ce prze­su­wa dwa pręty jed­no­cze­śnie w górę i w dół, po­wo­du­jąc ot­war­cie lub uchy­le­nie okna. Za­suw­ni­ce mogą znaj­do­wać się na zew­nątrz skrzy­dła, przez co są wi­docz­ne, albo są ukry­te po­przez wsu­nię­cie w li­stwę przy­my­ko­wą, ramę skrzy­dła bądź od stro­ny czoła skrzy­dła.


Źródła:

Wikipedia

Zasuwowy

przy­miot­nik od: za­su­wa


Źródła:

SJP.pl

Zasuć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­sy­pać


Źródła:

Wiktionary

Zasyfianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sy­fiać.


Źródła:

Wiktionary

Zasyfiać

po­tocz­nie: za­nie­czy­szczać, za­bru­dzać czymś; usy­fiać, za­pa­pry­wać, zaś­wi­niać


Źródła:

SJP.pl

Zasyfiały

za­sy­fio­ny, osy­fio­ny, osy­fia­ły, ob­sy­fio­ny, ob­sy­fia­ły; po­tocz­nie:
1. bar­dzo brud­ny, za­nie­czy­szczo­ny;
2. po­kry­ty pry­szcza­mi


Źródła:

SJP.pl

Zasyfić

po­tocz­nie: za­nie­czy­ścić, za­bru­dzić (ubru­dzić) czymś; za­faj­dać (ufaj­dać), za­ba­brać (uba­brać), za­pa­prać (upa­prać), zaś­wi­nić (uś­wi­nić)


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. syfić, za­sy­fiać)

 (1.1) pot. za­nie­czy­ścić

 (1.2) pot. wpro­wa­dzić gdzieś nie­po­żą­da­ne ele­men­ty

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­sy­fić się (ndk. syfić się, za­sy­fiać się)

 (2.1) pot. za­nie­czy­ścić się

 (2.2) pot. prze­stać funk­cjo­no­wać z po­wo­du wpro­wa­dze­nia nie­po­żą­da­nych ele­men­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasyfonować

po­tocz­nie: za­mon­to­wać syfon


Źródła:

SJP.pl

Zasygnalizować

1. po­in­for­mo­wać o czymś za po­mo­cą sy­gna­łu;
2. po­ru­szyć krót­ko i ogól­ni­ko­wo jakiś pro­blem


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|sy­gna­li­zo­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasymilowany

1. do­ko­nać asy­mi­la­cji cze­goś lub kogoś; wchło­nąć w sie­bie, zlać w jedno;
2. za­sy­mi­lo­wać się - ulec pro­ce­so­wi asy­mi­la­cji; ulec wchło­nię­ciu przez jakąś spo­łecz­ność


Źródła:

SJP.pl

Zasymilować

1. do­ko­nać asy­mi­la­cji cze­goś lub kogoś; wchło­nąć w sie­bie, zlać w jedno;
2. za­sy­mi­lo­wać się - ulec pro­ce­so­wi asy­mi­la­cji; ulec wchło­nię­ciu przez jakąś spo­łecz­ność


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. asy­mi­lo­wać)

 (1.1) przy­sto­so­wać do oto­cze­nia

 (1.2) po­brać z oto­cze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­sy­mi­lo­wać się (ndk. asy­mi­lo­wać się)

 (2.1) przy­sto­so­wać się do oto­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasymulować

do­ko­nać sy­mu­la­cji cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zasyp

ogół okru­chów skal­nych usy­pa­nych na dnie ot­wo­ru w przy­pad­ku, gdy na jego spo­dzie nie ma przy­rzą­du wiert­ni­cze­go


Źródła:

SJP.pl

Zasypać

1. sy­pa­niem za­peł­nić;
2. sy­piąc za­kryć;
3. po­grze­bać kogo;
4. obrzu­cić, ob­sy­pać;
5. sy­piąc podać;
6. za­pra­wić po­tra­wę;
7. zdra­dzić


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­sy­py­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasypianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sy­piać.


Źródła:

Wiktionary

Zasypianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pio­sen­ka do za­sy­pia­nia

 (1.2) lalka, plu­szak do przy­tu­le­nia przy za­sy­pia­niu


Źródła:

Wiktionary

Zasypiać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zas­nąć)

 (1.1) zob. zas­nąć.

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­spać)

 (2.1) daw. przen. prze­ga­piać, nie zaj­mo­wać się czymś w od­po­wied­nim ku temu mo­men­cie, cza­sie


Źródła:

Wiktionary

Zasypisko

miej­sce lub war­stwa pow­sta­ła przez za­sy­pa­nie zie­mią, gru­zem albo innym ma­te­ria­łem


Źródła:

SJP.pl

Zasypka

lek w prosz­ku sto­so­wa­ny na po­wierzch­nię skóry w sta­nach za­pal­nych; puder


Źródła:

SJP.pl

Zasypnica

urzą­dze­nie do na­peł­nia­nia od góry komór pie­ców kok­so­wych wę­glem


Źródła:

SJP.pl

Zasypowy

przy­miot­nik od: zasyp


Źródła:

SJP.pl

Zasypywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sy­py­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zasypywać

cza­sow­nik

 (1.1) przy­kry­wać coś syp­kim ma­te­ria­łem, np. zie­mią, pia­skiem


Źródła:

Wiktionary

Zasys

po­tocz­nie:
1. siła za­sy­sa­nia;
2. urzą­dze­nie lub ele­ment za­sy­sa­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Zasysacz

urzą­dze­nie po­żar­ni­cze do za­sy­sa­nia i do­zo­wa­nia środ­ka pia­not­wór­cze­go oraz mie­sza­nia go z wodą


Źródła:

SJP.pl

Zasysanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sy­sać.


Źródła:

Wiktionary

Zasyłać

prze­ka­zy­wać, do­star­czać coś komuś, np. za­sy­łać poz­dro­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Zaszachować

1. w grze w sza­chy: dać sza­cha;
2. prze­no­śnie: po­sta­wić kogoś w trud­nym po­ło­że­niu, zmu­sza­jąc go do ustępstw i unie­moż­li­wia­jąc mu swo­bod­ne dzia­ła­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaszachrowywać

po­tocz­nie: oszu­ki­wać, wy­ko­rzy­stu­jąc czy­jąś nie­u­wa­gę


Źródła:

SJP.pl

Zaszalały

taki, który za­sza­lał


Źródła:

SJP.pl

Zaszamotywać

mocno po­trzą­sać kimś lub czymś


Źródła:

SJP.pl

Zaszanować

po­tocz­nie:
1. oka­zać komuś sza­cu­nek; usza­no­wać;
2. uży­wa­jąc, za­cho­wać w do­brym sta­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaszantażowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­szan­ta­żo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszantażować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szan­ta­żo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|szan­ta­żo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszargiwać

rzad­ko: mocno za­bru­dzać; zach­la­py­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaszarżowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­szar­żo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszarżować

1. gwał­tow­nie za­a­ta­ko­wać;
2. za­ry­zy­ko­wać, na­ra­ża­jąc się na stra­tę lub nie­bez­pie­czeń­stwo


cza­sow­nik

 (1.1) roz­po­cząć szar­żę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszczać

wul­gar­nie: za­mo­czyć lub zalać mo­czem; za­si­kać, za­siu­siać


Źródła:

SJP.pl

Zaszczekać

szcze­knąć;
1. o psie, lisie, sza­ka­lu: wydać krót­ki, ury­wa­ny od­głos;
2. wydać gło­śne dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szcze­ka­nie psów


Źródła:

SJP.pl

Zaszczepiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­szcze­pić)

 (1.1) med. wpro­wa­dzać do or­ga­niz­mu szcze­pion­kę

 (1.2) ogrod. osa­dzać drze­wa szla­chet­ny­mi pę­da­mi lub pącz­ka­mi

 (1.3) przen. pro­pa­go­wać nowe idee, wpro­wa­dzać nowe prądy

 (1.4) daw. za­my­kać drzwi na za­szczep­kę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­szcze­piać się (dk. za­szcze­pić się)

 (2.1) med. pod­da­wać się szcze­pie­niu

 (2.2) daw. za­my­kać się na za­szczep­kę


Źródła:

Wiktionary

Zaszczepić

podać szcze­pion­kę


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szcze­pić, za­szcze­piać)

 (1.1) med. wet. podać do or­ga­niz­mu szcze­pion­kę

 (1.2) ogrod. pod­nieść war­tość ho­do­wa­nej ro­śli­ny po­przez łą­cze­nie jej z od­mia­ną szla­chet­ną

 (1.3) przen. roz­wi­nąć w kimś za­in­te­re­so­wa­nie czymś czy pewne cechy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­szcze­pić się (ndk. szcze­pić się, za­szcze­piać się)

 (2.1) med. pod­dać się szcze­pie­niu; zo­stać za­szcze­pio­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczepka

1. re­gio­nal­nie: ha­czyk do za­my­ka­nia drzwi lub okien od wew­nątrz;
2. rzad­ko: szcze­pio­ne drzew­ko lub krzew; szczep


Źródła:

SJP.pl

Zaszczucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. zmę­cze­nie zwie­rzę­cia łow­ne­go, by dało się zła­pać, po­przez szczu­cie psami

 (1.2) przen. do­pro­wa­dze­nie kogoś do za­ła­ma­nia psy­chicz­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Zaszczurzać

do­pu­szczać do rozm­no­że­nia się gdzieś szczu­rów


Źródła:

SJP.pl

Zaszczurzyć

do­pu­ścić do rozm­no­że­nia się gdzieś szczu­rów


Źródła:

SJP.pl

Zaszczuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­szczu­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszczycanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­szczy­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszczycik

zdrob­nie­nie od: za­szczyt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od za­szczyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczycić

spra­wić komuś za­szczyt wy­róż­nia­jąc go w jakiś spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Zaszczyt

coś z czego można być dum­nym; wy­róż­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś, co jest po­wo­dem do dumy; wy­róż­nie­nie, do­ce­nie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczytciel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. obroń­ca


Źródła:

Wiktionary

Zaszczytniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­szczyt­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaszczytniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­szczyt­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaszczytność

cecha cze­goś bę­dą­ce­go dużym wy­róż­nie­niem i przy­no­szą­ce­go chlu­bę


Źródła:

SJP.pl

Zaszczytny

przy­no­szą­cy chlu­bę; szczyt­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który daje za­szczyt, sta­no­wi wy­róż­nie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczytowo

Za­szczy­to­wo (po­szcze­gól­ne czę­ści: niem. "Sa­ra­to­ga", "Ana­po­lis", "Ha­van­nah", "Sa­van­nah") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Krze­szy­ce.


Źródła:

Wikipedia

Zaszczyty

coś z czego można być dum­nym; wy­róż­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wy­so­kie sta­no­wi­ska za­wo­do­we, odz­na­cze­nia, ho­no­ry wraz ze zwią­za­ny­mi z nimi przy­wi­le­ja­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: za­szczyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszczywać

wul­gar­nie: za­ma­czać lub za­le­wać coś mo­czem


Źródła:

SJP.pl

Zaszemranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­szem­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszemrać

1. wydać cichy, jed­no­staj­ny dźwięk;
2. mówić cicho i nie­wy­raź­nie;
3. cicho wy­ra­zić swoje nie­za­do­wo­le­nie


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wydać szem­rzą­cy dźwięk, do­ko­na­ny od|szem­rać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszeregowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sze­re­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszewka

fałd­ka w ubra­niu do­pa­so­wu­ją­ca je do fi­gu­ry


Za­szew­ki to fałdy wszy­te w ma­te­riał, aby nadać wy­pu­kły lub wklę­sły kształt odzie­ży, szcze­gól­nie w oko­li­cy ko­bie­ce­go biu­stu. Są one czę­sto sto­so­wa­ne we wszel­kie­go ro­dza­ju ubra­niach w celu do­pa­so­wa­nia ich do ciała użyt­kow­ni­ka lub w celu uzy­ska­nia in­no­wa­cyj­ne­go kształ­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaszkodzić

za­dzia­łać na czy­jąś nie­ko­rzyść, źle wpły­nąć na kogoś lub coś, na­ra­zić na szko­dę


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szko­dzić)

 (1.1) spo­wo­do­wać szko­dę; oka­zać się szkod­li­wym; po­gor­szyć stan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zaszlachtowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zasz­lach­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszlachtować

zabić, zarż­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zaszlifowywać

rzad­ko: szli­fu­jąc, na­da­wać cze­muś okre­ślo­ny kształt; za­o­strzać, wy­gła­dzać


Źródła:

SJP.pl

Zaszlochany

taki, na któ­rym widać ślady szlo­cha­nia; za­pła­ka­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaszmelcowywać

po­tocz­nie: mocno za­bru­dzać, czy­nić bły­szczą­cym od tłu­stych plam


Źródła:

SJP.pl

Zasznurowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ścią­gnię­ty dwoma brze­ga­mi za po­mo­cą ta­siem­ki lub sznur­ka zwy­kle przew­le­czo­ne­go przez dziur­ki


Źródła:

Wiktionary

Zaszokować

wy­wo­łać zdu­mie­nie, znies­ma­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaszorować

szo­ru­jąc, za­trzeć


Źródła:

SJP.pl

Zaszorowywać

szo­ru­jąc, za­cie­rać


Źródła:

SJP.pl

Zaszpanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zasz­pa­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszprycować

po­tocz­nie: podać wiele leków lub uży­wek


Źródła:

SJP.pl

Zaszronić

po­kryć szro­nem; osz­ro­nić


Źródła:

SJP.pl

Zasztauować

roz­mie­ścić towar w ła­dow­niach stat­ku w spo­sób za­pew­nia­ją­cy sta­tecz­ność stat­ku oraz wła­ści­we prze­cho­wy­wa­nie ła­dun­ku


Źródła:

SJP.pl

Zasztyletować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zabić kogoś szty­le­tem lub nożem


Źródła:

Wiktionary

Zaszufladkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­szu­flad­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszufladkować

za­kla­sy­fi­ko­wać w spo­sób po­wierz­chow­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaszumiać

po­wo­do­wać pow­sta­nie szumu na zdję­ciach lub pli­kach dźwię­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Zaszumić

spo­wo­do­wać pow­sta­nie szumu na zdję­ciach lub pli­kach dźwię­ko­wych


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­szu­miać)

 (1.1) in­form. spo­wo­do­wać pow­sta­nie szumu na zdję­ciach lub na­gra­niach audio i wideo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszwankować

zep­suć się, za­cząć źle funk­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Zaszwargotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­wie­dze­nie cze­goś niez­ro­zu­mia­le w obcym ję­zy­ku, zwła­szcza nie­miec­kim


Źródła:

Wiktionary

Zaszwargotać

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. po­wie­dzieć coś niez­ro­zu­mia­le w obcym ję­zy­ku, zwła­szcza nie­miec­kim


Źródła:

Wiktionary

Zaszydełkować

1. po­łą­czyć brze­gi dzia­ni­ny przy po­mo­cy szy­deł­ka;
2. po­kryć coś dzia­ni­ną wyt­wo­rzo­ną przy po­mo­cy szy­deł­ka; ob­szy­deł­ko­wać;
3. śro­do­wi­sko­wo: przy po­mo­cy szy­deł­ka fryz­jer­skie­go wy­koń­czyć koń­ców­ki dre­dów w taki spo­sób, by nie wy­sta­wa­ły z nich włosy;
4. po­tocz­nie: za­szy­deł­ko­wać się - spę­dzić zbyt wiele czasu na wyt­wa­rza­niu ubrań przy po­mo­cy szy­deł­ka


Źródła:

SJP.pl

Zaszydełkowywać

1. łą­czyć brze­gi dzia­ni­ny przy po­mo­cy szy­deł­ka;
2. po­kry­wać coś dzia­ni­ną wyt­wo­rzo­ną przy po­mo­cy szy­deł­ka; ob­szy­deł­ko­wy­wać;
3. śro­do­wi­sko­wo: przy po­mo­cy szy­deł­ka fryz­jer­skie­go wy­kań­czać koń­ców­ki dre­dów w taki spo­sób, by nie wy­sta­wa­ły z nich włosy;
4. po­tocz­nie: za­szy­deł­ko­wy­wać się - spę­dzać zbyt wiele czasu na wyt­wa­rza­niu ubrań przy po­mo­cy szy­deł­ka


Źródła:

SJP.pl

Zaszydzić

zło­śli­wie za­żar­to­wać z kogoś; zadr­wić, zak­pić


Źródła:

SJP.pl

Zaszyfrować

za­pi­sać coś za po­mo­cą szy­fru; prze­ka­zać wia­do­mość, po­słu­ży­wszy się szy­frem


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szy­fro­wać, za­szy­fro­wy­wać)

 (1.1) wy­ra­zić szy­frem

 (1.2) książk. wy­ra­zić nie wprost

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­szy­fro­wać się (ndk. szy­fro­wać się, za­szy­fro­wy­wać się)

 (2.1) zo­stać za­szy­fro­wa­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszyfrowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­szy­fro­wać)

 (1.1) prze­ka­zy­wać lub za­pi­sy­wać szy­frem

 (1.2) książk. wy­ra­żać nie wprost

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­szy­fro­wy­wać się (dk. za­szy­fro­wać się)

 (2.1) być za­szy­fro­wy­wa­nym


Źródła:

Wiktionary

Zaszyty

1. na­pra­wić przer­wa­ną tka­ni­nę po­przez zszy­cie;
2. po­łą­czyć za po­mo­cą nici chi­rur­gicz­nej brze­gi prze­cię­tej skóry;
3. szy­jąc, na­szy­wa­jąc po­kryć czymś całą po­wierzch­nię cze­goś;
4. za­szyć się - ukryć się w nie­do­stęp­nym miej­scu


Źródła:

SJP.pl

Zaszywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­szy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaszyć

1. na­pra­wić przer­wa­ną tka­ni­nę po­przez zszy­cie;
2. po­łą­czyć za po­mo­cą nici chi­rur­gicz­nej brze­gi prze­cię­tej skóry;
3. szy­jąc, na­szy­wa­jąc po­kryć czymś całą po­wierzch­nię cze­goś;
4. za­szyć się - ukryć się w nie­do­stęp­nym miej­scu


cza­sow­nik

 (1.1) szy­jąc zam­knąć otwór

cza­sow­nik zwrot­ny za­szyć się

 (2.1) ukryć się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaszłapać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. na­stą­pić, na­dep­tać, za­wa­dzić nogą, za­plą­tać, splą­tać (w coś)

 (1.2) daw. za­plą­tać się, uwi­kłać się (także uczu­cio­wo), za­du­rzyć się, za­ko­chać się


Źródła:

Wiktionary

Zaszłość

1. przesz­łe zda­rze­nie, rzecz ma­ją­ca miej­sce w przesz­ło­ści i rzu­tu­ją­ca na te­raź­niej­szość;
2. zda­rze­nie księ­go­we, zapis w księ­gach hand­lo­wych


Źródła:

SJP.pl

Zaszły

mi­nio­ny, dawny, nieg­dy­siej­szy


Źródła:

SJP.pl

Zasób

1. pewna ilość cze­goś na­gro­ma­dzo­na w celu wy­ko­rzy­sta­nia w przysz­ło­ści; zapas, re­zer­wa, za­so­by;
2. po­sia­da­ne doś­wiad­cze­nie, wie­dza, umie­jęt­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pe­wien zbiór rze­czy na­gro­ma­dzo­nych w celu wy­ko­rzy­sta­nia w przysz­ło­ści

 (1.2) po­sia­da­ne doś­wiad­cze­nie, wie­dza, umie­jęt­no­ści

 (1.3) in­form. obiekt lub inne dobro do któ­re­go pro­ces może mieć przez pe­wien czas wy­łącz­ny do­stęp


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasów

Zasów (do 14 lu­te­go 1968 "Zas­sów") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie dę­bic­kim, w gmi­nie Ży­ra­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Sta­ni­sła­wa Bi­sku­pa Mę­czen­ni­ka na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Ra­do­myśl Wiel­ki.


Źródła:

Wikipedia

Zasądzić

przyz­nać coś komuś lub ska­zać kogoś na pod­sta­wie orze­cze­nia są­do­we­go


Źródła:

SJP.pl

Zasępiać

1. wpro­wa­dzać w po­nu­ry, smut­ny na­strój;
2. za­sę­piać się - sta­wać się po­nu­rym, smut­nym


Źródła:

SJP.pl

Zasępiec

Za­sę­piec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zasępienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) smu­tek, zmart­wie­nie


Źródła:

Wiktionary

Zasępiony

1. wpro­wa­dzić w po­nu­ry, smut­ny na­strój;
2. za­sę­pić się - stać się po­nu­rym, smut­nym


przy­miot­nik

 (1.1) przy­gnę­bio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasępić

1. wpro­wa­dzić w po­nu­ry, smut­ny na­strój;
2. za­sę­pić się - stać się po­nu­rym, smut­nym


Źródła:

SJP.pl

Zasładzać

prze­sta­rza­le:
1. za­pra­wiać, na­peł­niać czymś słod­kim;
2. prze­no­śnie: umi­lać, osła­dzać


Źródła:

SJP.pl

Zasłanianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sła­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zasłaniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­sło­nić)

 (1.1) czy­nić nie­wi­docz­nym, ogra­ni­cza­jąc pole wi­dze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­sła­niać się (dk. za­sło­nić się)

 (2.1) czy­nić sie­bie czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie nie­wi­docz­nym


Źródła:

Wiktionary

Zasławski

→ Za­sław


Patrz:Zasław

Źródła:

SJP.pl

Zasłać

1. ście­ląc ro­zło­żyć coś na czymś;
2. po­kryć coś czymś cał­ko­wi­cie, uło­żyć coś na czymś w dużej ilo­ści


Źródła:

SJP.pl

Zasłodzić

prze­sta­rza­le:
1. za­pra­wić, na­peł­nić czymś słod­kim;
2. prze­no­śnie: umi­lić, osło­dzić


Źródła:

SJP.pl

Zasłona

1. ko­ta­ra;
2. za­kry­cie cze­goś;
3. dzia­ła­nie obron­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tka­ni­na ogra­ni­cza­ją­ca ilość świa­tła wpa­da­ją­ce­go do po­mie­szcze­nia;

 (1.2) sport. usta­wie­nie się za­wod­ni­ka dru­ży­ny ata­ku­ją­cej w celu od­gro­dze­nia drogi obroń­cy do za­wod­ni­ka z piłką;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zasłonak

grzyb ka­pe­lu­szo­wy z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych; fleg­miak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cor­ti­na­rius|ref=tak., naj­licz­niej­szy w ga­tun­ki ro­dzaj grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych z ro­dzi­ny za­sło­na­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłonakowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


Za­sło­na­ko­wa­te ("Cor­ti­na­ria­ce­ae" R. Heim ex Po­u­zar) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zasłonakowaty

o ce­chach za­sło­na­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


Źródła:

SJP.pl

Zasłonienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sło­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zasłonić

1. okryć czymś; za­kryć czymś;
2. uczy­nić coś nie­wi­docz­nym;
3. ochro­nić, obro­nić kogoś lub coś, szcze­gól­nie w walce


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­sła­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­sła­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­sło­nić się (ndk. za­sła­niać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­sła­niać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłonięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­sło­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zasłonka

zdrob­nie­nie od: za­sło­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od za­sło­na

 (1.2) krót­ka lub mała za­sło­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłonowy

przy­miot­nik od: za­sło­na


Źródła:

SJP.pl

Zasłuchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­słu­chać.


Źródła:

Wiktionary

Zasłuchać

za­słu­chać się - po­grą­żyć się w słu­cha­niu


Źródła:

SJP.pl

Zasłuchiwać

za­słu­chi­wać się - po­grą­żać się w słu­cha­niu


Źródła:

SJP.pl

Zasługa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) godny do­ce­nie­nia, war­to­ścio­wy re­zul­tat czy­je­goś dzia­ła­nia


Źródła:

Wiktionary

Zasługiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­słu­gi­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zasługiwać

1. sta­wać się god­nym cze­goś, swo­i­mi ce­cha­mi, po­stę­po­wa­niem itp. zdo­by­wać sobie prawo do cze­goś;
2. za­słu­gi­wać się - zy­ski­wać sza­cu­nek, uz­na­nie tym, co się zro­bi­ło


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­słu­żyć)

 (1.1) być god­nym cze­goś, mieć prawo do ja­kiejś war­to­ści; zdo­by­wać sobie prawo do cze­goś zgod­nie z tym, co się zro­bi­ło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłużenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­słu­żyć.

przy­słó­wek

 (2.1) zgod­nie z czy­i­miś za­słu­ga­mi, słusz­nie, tak, jak się komuś na­le­ży


Źródła:

Wiktionary

Zasłużeniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­słu­że­nie


Źródła:

SJP.pl

Zasłużeńszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­słu­żo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zasłużona

ko­bie­ta za­słu­żo­na


Źródła:

SJP.pl

Zasłużony

osoba za­słu­żo­na


przy­miot­nik

 (1.1) książk. ob­da­rza­ny sza­cun­kiem i uz­na­niem ze wzglę­du na swe do­ko­na­nia czy za­słu­gi

 (1.2) książk. taki, na który ktoś za­słu­żył, za­pra­co­wał sobie; na­le­żą­cy się komuś lub cze­muś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) książk. osoba za­słu­żo­na (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłużyć

1. stać się god­nym cze­goś, swo­i­mi ce­cha­mi, po­stę­po­wa­niem itp. zdo­być sobie prawo do cze­goś;
2. za­słu­żyć się - zy­skać sza­cu­nek, uz­na­nie tym, co się zro­bi­ło


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­słu­gi­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­słu­gi­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zasłynąć

okryć się chwa­łą; za­błys­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zat.

skrót

 (1.1) = geogr. za­to­ka


Źródła:

Wiktionary

Zatabaczać

daw­niej: po­sy­py­wać ta­ba­ką


Źródła:

SJP.pl

Zatabaczony

wy­glą­da­ją­cy niech­luj­nie, za­nied­ba­ny; sta­ro­mod­ny, za­co­fa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zataczarka

Za­ta­czar­ka – to­kar­ka przez­na­czo­na do za­ta­cza­nia ostrzy na­rzę­dzi wie­lo­o­strzo­wych, głów­nie fre­zów.

Roz­róż­nia się za­ta­czar­ki upro­szczo­ne, słu­żą­ce tylko do za­ta­cza­nia fre­zów krąż­ko­wych (są to obra­biar­ki bez po­su­wu wzdłuż­ne­go su­por­tu na­rzę­dzio­we­go) oraz za­ta­czar­ki uni­wer­sal­ne (z po­su­wem wzdłuż­nym), przy­sto­so­wa­ne do za­ta­cza­nia fre­zów śli­ma­ko­wych, a po­nad­to do to­cze­nia przed­mio­tów o prze­kro­ju nie­ko­ło­wym oraz gwin­tów.


Źródła:

Wikipedia

Zataczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) to­cząc, prze­su­nąć coś okrą­głe­go, wal­co­wa­te­go lub ma­ją­ce­go koła

 (1.2) za­kre­ślić ko­li­stą linię lub prze­su­nąć się po ko­li­stej linii

 (1.3) o dro­dze, rzece itp.: przy­bie­rać w miej­scu skrę­tu kształt kół, łuku lub pół­ko­la


Źródła:

Wiktionary

Zataić

ukryć in­for­ma­cję, nie ujaw­nić wbrew obo­wiąz­ko­wi


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ta­jać)

 (1.1) utrzy­mać coś w ta­jem­ni­cy, nie wy­ja­wić cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ta­jać.


Źródła:

Wiktionary

Zatajać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ta­ić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­ta­ić.


Źródła:

Wiktionary

Zatajony

ukryć in­for­ma­cję, nie ujaw­nić wbrew obo­wiąz­ko­wi


Źródła:

SJP.pl

Zatalkować

po­kryć coś w ca­ło­ści bia­łym pu­drem (tal­kiem); wy­tal­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Zatamować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ta­mo­wać)

 (1.1) za­trzy­mać prze­pływ cze­goś po­przez po­sta­wie­nie tamy, przesz­ko­dy


Źródła:

Wiktionary

Zatamowywać

ta­mo­wać; rzad­ko:
1. unie­moż­li­wiać od­by­wa­nie się ruchu na ja­kimś te­re­nie lub za­po­bie­gać prze­su­wa­niu się cze­goś;
2. pow­strzy­my­wać lub opóź­niać czy­jeś re­ak­cje fiz­jo­lo­gicz­ne lub roz­wój cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zatankowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­tan­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatapialnia

zbior­nik wodny, w któ­rym za­ta­pia się becz­ki z kwa­szo­ny­mi ogór­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Zatapialność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­ta­pial­ne; cecha tych, któ­rzy są za­ta­pial­ni


Źródła:

Wiktionary

Zatapialny

1. taki, który łatwo za­to­pić;
2. po­kry­wa­ny cał­ko­wi­cie wodą


Źródła:

SJP.pl

Zatapianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ta­piać.


Źródła:

Wiktionary

Zatapiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­to­pić)

 (1.1) umie­szczać coś w cie­czy, poz­wa­la­jąc aby za­nu­rzy­ło się cał­ko­wi­cie

 (1.2) wy­peł­niać cie­czą po­mie­szcze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny za­ta­piać się (dk. za­to­pić się)

 (2.1) za­nu­rzać się zu­peł­nie w cie­czy

 (2.2) po­grą­żać się w czym cał­ko­wi­cie; od­da­wać się bez resz­ty


Źródła:

Wiktionary

Zatar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. arab­ska mie­szan­ka przy­pra­wo­wa na bazie zmie­lo­ne­go su­ma­ka, se­za­mu oraz ty­mian­ku, ma­je­ran­ku i ore­ga­no


Zatar – mie­szan­ka przy­pra­wo­wa po­cho­dzą­ca z Li­ba­nu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zatarasować

za­blo­ko­wać przej­ście lub prze­jazd w danym miej­scu


Źródła:

SJP.pl

Zatarasowywać

blo­ko­wać przej­ście lub prze­jazd w danym miej­scu; ta­ra­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Zatarcie

usz­ko­dze­nie po­wierzch­ni współ­pra­cu­ją­cych ele­men­tów ma­szy­ny


Źródła:

SJP.pl

Zatarg

kon­flikt, sprzecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spór, sprzecz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zataszczyć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ta­szczyć.


Źródła:

Wiktionary

Zatańcować

daw­niej:
1. wy­ko­nać ta­niec; za­tań­czyć;
2. po­ru­szyć się chwiej­nym ru­chem; za­tań­czyć;
3. zmę­czyć kogoś tań­cem;
4. za­głu­szyć tań­cem;
5. za­tań­co­wać się - zmę­czyć się tań­cze­niem


Źródła:

SJP.pl

Zatańcowywać

za­tań­co­wy­wać się - za­mę­czać się tań­cze­niem


Źródła:

SJP.pl

Zatańczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tań­czyć)

 (1.1) cho­re­ogr. wy­ko­nać ta­niec

 (1.2) po­ru­szyć się szyb­ko i bez­wład­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­tań­czyć się

 (2.1) za­pom­nieć w tańcu o obo­wiąz­kach

 (2.2) do­pro­wa­dzić się do śmier­ci po­przez ta­niec


Źródła:

Wiktionary

Zataśmować

1. za­kle­ić lub owi­nąć taśmą; ota­śmo­wać;
2. roz­cią­gnąć taśmę wokół ja­kie­goś miej­sca, ogra­ni­cza­jąc do niego do­stęp


Źródła:

SJP.pl

Zatchnąć

1. prze­sta­rza­łe: za­ta­mo­wać od­dech, za­dła­wić;
2. zatch­nąć się - za­dy­szeć się, za­sa­pać się


Źródła:

SJP.pl

Zatega

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. roln. techn. brona siew­na


Źródła:

Wiktionary

Zategować

po­tocz­nie: na­pra­wić, po­pra­wić lub pro­wi­zo­rycz­nie do­pro­wa­dzić coś do dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl

Zateizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­te­i­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zateizować

1. roz­pro­pa­go­wać po­gląd o nie­ist­nie­niu Boga (ate­izm), uczy­nić kogoś nie­wie­rzą­cym w Boga;
2. za­te­i­zo­wać się - stać się nie­wie­rzą­cym w Boga


Źródła:

SJP.pl

Zatejpować

po­tocz­nie: przy­kle­ić spor­to­wy pla­ster lecz­ni­czy na skórę; otej­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Zatelefonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­te­le­fo­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatelefonować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. te­le­fo­no­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|te­le­fo­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatelegrafować

wy­słać de­pe­szę, te­le­gram, za­wia­do­mić kogoś o czymś te­le­gra­ficz­nie; za­de­pe­szo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zatem

książ­ko­wo: spój­nik przy­łą­cza­ją­cy zda­nie albo wy­ra­że­nie mu rów­no­waż­ne, przed­sta­wia­ją­ce sku­tek tego, o czym wcze­śniej była mowa albo wnio­sek wy­ni­ka­ją­cy z tre­ści po­przed­nie­go zda­nia (np. Nie do­star­czo­no wszyst­kich ma­te­ria­łów, zatem mu­sie­li­śmy skie­ro­wać spra­wę do sądu.); a zatem, więc


spój­nik

 (1.1) książk. spój­nik przy­łą­cza­ją­cy wnio­sek z twier­dze­nia po­da­ne­go w zda­niu przed nim. Cza­sa­mi w po­łą­cze­niu z a: a zatem.

 (1.2) książk. w po­łą­cze­niu ze sło­wem a (a zatem): spój­nik przy­łą­cza­ją­cy wy­ra­że­nie po­da­ją­ce w od­mien­ny spo­sób in­for­ma­cję za­war­tą w zda­niu przed nim

par­ty­ku­ła

 (2.1) książk. w po­łą­cze­niu ze sło­wem a (a zatem): par­ty­ku­ła wpro­wa­dza­ją­ca na­wią­za­nie do bie­żą­cej sy­tu­a­cji lub kon­tek­stu roz­mo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatemby

spój­nik "zatem" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Zatemperować

za­o­strzyć ko­niec ołów­ka, kred­ki lub in­ne­go przed­mio­tu; na­tem­pe­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zatkajdziura

po­tocz­nie: męż­czyz­na za­stę­pu­ją­cy kogoś lub coś; zap­chaj­dziu­ra


Źródła:

SJP.pl

Zatkalik

chrząszcz; wy­ryn­nik


Źródła:

SJP.pl

Zatkalikowate

po­dro­dzi­na chrzą­szczy z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych; wy­ryn­ni­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Zatkalikowaty

o ce­chach zat­ka­li­ko­wa­tych (po­dro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Zatkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zat­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zatkać

zam­knąć do­stęp, prze­pływ


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ty­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ty­kać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatlić

1. za­cząć się słabo palić;
2. za­ist­nieć


Źródła:

SJP.pl

Zatlony

taki, który się zat­lił (za­czął się słabo palić)


Źródła:

SJP.pl

Zatocze

daw­niej: za­ko­le; łuk


Za­to­cze – ko­lo­nia wsi Wo­ło­wiec w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard.

W la­tach 1975–1998 ko­lo­nia ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatoczek

przed­sta­wi­ciel śli­ma­ków z ro­dzi­ny za­tocz­ków, ży­ją­cy w wo­dach słod­kich o buj­nej ro­ślin­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zatoczka

mała za­to­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała za­to­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: za­to­czek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatoczkowate

ro­dzi­na śli­ma­ków płu­co­dysz­nych z rzędu na­sa­do­ocz­nych


Za­tocz­ko­wa­te (Pla­nor­bi­dae) – ro­dzi­na śli­ma­ków płu­co­dysz­nych z rzędu na­sa­do­ocz­nych (Ba­som­ma­top­ho­ra) obej­mu­ją­ca ga­tun­ki o zróż­ni­co­wa­nym kształ­cie i wiel­ko­ści musz­li (dy­sko­wa­te, ja­jo­wa­to-stoż­ko­wa­te i cza­pecz­ko­wa­te), drob­nym ciele, nit­ko­wa­tych czuł­kach i oczach po­ło­żo­nych u ich na­sa­dy. Śli­ma­ki te za­miesz­ku­ją płyt­kie zbior­ni­ki wody słod­kiej. Spo­ty­ka­ne w ak­wa­riach, gdzie są niech­cia­ne ze wzglę­du na szyb­kie rozm­na­ża­nie i przy­bie­ra­nie roz­mia­ru plagi.. Są ży­wi­cie­la­mi poś­red­ni­mi róż­nych ga­tun­ków przywr.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatoczkowaty

o ce­chach za­tocz­ko­wa­tych (ro­dzi­na śli­ma­ków)


Źródła:

SJP.pl

Zatoczkowy

→ za­tocz­ka


Patrz:zatoczka

Źródła:

SJP.pl

Zatoczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ta­czać)

 (1.1) zob. za­ta­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zatoka

część oce­a­nu, morza lub je­zio­ra wci­na­ją­ca się w ląd


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. część zbior­ni­ka wod­ne­go (oce­a­nu, morza, je­zio­ra) wci­na­ją­ca się w ląd;

 (1.2) anat. prze­strzeń pne­u­ma­tycz­na w ko­ściach twa­rzo­czasz­ki;

 (1.3) roz­sze­rze­nie na pew­nym od­cin­ku drogi, słu­żą­ce jako przy­sta­nek au­to­bu­su lub miej­sce do par­ko­wa­nia

 (1.4) techn. kie­szeń w obu­do­wie do za­mon­to­wa­nia okre­ślo­ne­go po­dze­spo­łu

 (1.5) daw. za­ko­le rzeki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zatokowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem za­to­kę;
2. pie­strzy­ca za­to­ko­wa­ta - ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny pie­strzy­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zatokowo

przy­słó­wek

 (1.1) bot. z wy­cię­cia­mi w kształ­cie za­ko­li


Źródła:

Wiktionary

Zatokowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z za­to­ką, do­ty­czą­cy za­to­ki

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Za­to­ką Per­ską

 (1.3) hist. polit. zwią­za­ny z wojną w Za­to­ce Per­skiej

 (1.4) anat. med. zwią­za­ny z za­to­ka­mi w or­ga­nach wew­nętrz­nych

 (1.5) pa­le­ont. zwią­za­ny z linią zet­knię­cia się prze­gro­dy ze sko­ru­pą u amo­ni­tów

 (1.6) bot. zwią­za­ny z formą za­głę­bie­nia w struk­tu­rze ło­dy­gi lub li­ścia

 (1.7) mot. zwią­za­ny z za­to­ką au­to­bu­so­wą lub par­kin­go­wą


Źródła:

Wiktionary

Zatonięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­to­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Zatonięty

rzad­ko: taki, który za­to­nął


Źródła:

SJP.pl

Zatonąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|tonąć.


Źródła:

Wiktionary

Zatopek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zatopienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­to­pić.


Źródła:

Wiktionary

Zatopić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. topić, za­ta­piać)

 (1.1) spo­wo­do­wać, że coś przy­kry­je woda

cza­sow­nik zwrot­ny za­to­pić się

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­ta­piać się. (albo topić się)


Źródła:

Wiktionary

Zatopolice

Za­to­po­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Za­krzew. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Zatopowy

przy­miot­nik od: zatop


Źródła:

SJP.pl

Zator

1. przesz­ko­da za­trzy­mu­ją­ca nor­mal­ny bieg wody;
2. na­gro­ma­dze­nie spraw przesz­ka­dza­ją­cych w nor­mal­nym funk­cjo­no­wa­niu;
3. zam­knię­cie na­czy­nia krwio­no­śne­go przez obce ciało, za­krzep


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pow­sta­nie przesz­ko­dy w ja­kimś ruchu, za­blo­ko­wa­nie prze­pły­wu

 (1.2) med. za­czo­po­wa­nie na­czy­nia krwio­no­śne­go przez wę­dru­ją­ce ciało obce, np. za­krzep

 (1.3) utrud­nie­nie funk­cjo­no­wa­nia po­przez na­gro­ma­dze­nie się pew­nych spraw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zatorowość

za­to­ro­wość płuc­na - pełne lub czę­ścio­we zam­knię­cie tęt­ni­cy płuc­nej lub jej od­ga­łę­zień przez skrze­pli­ny


Źródła:

SJP.pl

Zatorowy

przy­miot­nik od: zator


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­to­rem, do­ty­czą­cy za­to­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatorski

od miej­sco­wo­ści: Zator


Źródła:

SJP.pl

Zatory

1. przesz­ko­da za­trzy­mu­ją­ca nor­mal­ny bieg wody;
2. na­gro­ma­dze­nie spraw przesz­ka­dza­ją­cych w nor­mal­nym funk­cjo­no­wa­niu;
3. zam­knię­cie na­czy­nia krwio­no­śne­go przez obce ciało, za­krzep


Za­to­ry – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Za­to­ry. Miej­sco­wość ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad rzeką Nar­wią i jest sie­dzi­bą władz gminy Za­to­ry oraz pa­ra­fii św. Mał­go­rza­ty. Jest po­ło­żo­na jest na skra­ju Nad­bu­żań­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatorzanin

miesz­ka­niec Za­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Zatorzanka

miesz­kan­ka Za­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Zatorze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) to­po­nim; nazwa kil­ku­na­stu dziel­nic i osied­li pol­skich miast


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zatowarować

po­tocz­nie: za­o­pa­trzyć sklep w towar


Źródła:

SJP.pl

Zatowarowywać

za­o­pa­try­wać skle­py w to­wa­ry


Źródła:

SJP.pl

Zatoński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatrat

zra­nie­nie gór­nej kra­wę­dzi ko­py­ta u konia


Za­trat – rana w oko­li­cy ko­ro­ny ko­py­ta konia, pow­sta­ła na sku­tek np. ści­ga­nia się konia (na­stę­po­wa­nie tyl­ny­mi koń­czy­na­mi na pięt­ki przed­nich) stry­cho­wa­nia, naj­czę­ściej jed­nak wsku­tek ska­le­cze­nia jej źle umo­co­wa­ną pod­ko­wą dru­giej koń­czy­ny z ostry­mi ha­ce­la­mi. Za­nied­ba­nie za­tra­tu może spo­wo­do­wać po­waż­ną cho­ro­bę ko­py­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatrata

1. za­gła­da, cał­ko­wi­te zni­szcze­nie cze­goś;
2. zanik cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zatratowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­tra­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatratowywać

tra­tu­jąc, za­bi­jać kogoś; roz­jeż­dżać


Źródła:

SJP.pl

Zatrawiec

za­tra­wiec brą­zo­wa­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zatrop

w ło­wiect­wie: miej­sce w po­bli­żu tropu zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl

Zatroskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­tro­skać.


Źródła:

Wiktionary

Zatroskany

przy­miot­nik

 (1.1) prze­ję­ty tro­ską o kogoś lub coś


Źródła:

Wiktionary

Zatroskać

za­tro­skać się:
1. od­czuć lub oka­zać tro­skę, nie­po­kój;
2. za­cząć my­śleć o kimś lub o czymś z tro­ską


Źródła:

SJP.pl

Zatrucie

1. dodać do cze­goś tru­ciz­ny;
2. za­nie­czy­ścić śro­do­wi­sko, przy­ro­dę itp.;
3. zasz­ko­dzić or­ga­niz­mo­wi, spo­wo­do­wać jakąś cho­ro­bę;
4. prze­no­śnie: wpro­wa­dzić nie­po­kój, utrud­nić coś;
5. za­truć się - wchło­nąć, spo­żyć coś tru­ją­ce­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. tok­sy­kol. stan cho­ro­bo­wy spo­wo­do­wa­ny do­sta­niem się sub­stan­cji tru­ją­cej do or­ga­niz­mu


Za­tru­cie – ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­nych dzia­ła­niem na or­ga­nizm sub­stan­cji tru­ją­cej po­da­nej w szkod­li­wej dla niego dawce. Sub­stan­cje szkod­li­we mogą być poł­knię­te, wdy­cha­ne, wstrzy­knię­te lub mogą wchło­nąć się przez skórę. Każda sub­stan­cja może być tru­ją­ca, jeśli za­ży­je się jej zbyt dużo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zatrudnialność

→ za­trud­nial­ny


Patrz:zatrudnialny

Źródła:

SJP.pl

Zatrudnialny

na­da­ją­cy się do za­trud­nie­nia


Źródła:

SJP.pl

Zatrudnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­trud­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zatrudniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­trud­nić)

 (1.1) dawać komuś pracę


Źródła:

Wiktionary

Zatrudnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­trud­nić.

 (1.2) licz­ba za­trud­nio­nych

 (1.3) bycie pra­cow­ni­kiem, po­zo­sta­wa­nie w sto­sun­ku pracy


Za­trud­nie­nie ("praca" w sen­sie praw­nym) – od­płat­ne za­an­ga­żo­wa­nie pracy ludz­kiej w dzia­łal­ność pro­duk­cyj­ną lub usłu­go­wą pod­mio­tu go­spo­dar­cze­go na pod­sta­wie umowy mię­dzy dwie­ma stro­na­mi, pier­wszą bę­dą­cą pra­co­daw­cą i drugą zwaną pra­cow­ni­kiem.

W Pol­sce zgod­nie z art.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zatrudnieniowy

przy­miot­nik od: za­trud­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Zatrudniona

ko­bie­ta, która wy­ko­nu­je okre­ślo­ną pracę za­wo­do­wą


Źródła:

SJP.pl

Zatrudniony

taki, który gdzieś pra­cu­je, wy­ko­nu­je płat­ne za­ję­cie


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy za­trud­nie­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek po­sia­da­ją­cy za­trud­nie­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przym. bier­ny od za­trud­nić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrudnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­trud­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­trud­niać.


Źródła:

Wiktionary

Zatruwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­tru­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatruwać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­da­wać sub­stan­cje tok­sycz­ną


Źródła:

Wiktionary

Zatruć

1. dodać do cze­goś tru­ciz­ny;
2. za­nie­czy­ścić śro­do­wi­sko, przy­ro­dę itp.;
3. zasz­ko­dzić or­ga­niz­mo­wi, spo­wo­do­wać jakąś cho­ro­bę;
4. prze­no­śnie: wpro­wa­dzić nie­po­kój, utrud­nić coś;
5. za­truć się - wchło­nąć, spo­żyć coś tru­ją­ce­go


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­tru­wać)

 (1.1) dodać do cze­goś tru­ciz­ny, uczy­nić coś tru­ją­cym; po­kryć przed­miot sub­stan­cją tok­sycz­ną

 (1.2) ekol. za­nie­czy­ścić śro­do­wi­sko na­tu­ral­ne (glebę, wodę, po­wie­trze) szkod­li­wy­mi sub­stan­cja­mi

 (1.3) med. spo­wo­do­wać cho­ro­bę lub śmierć or­ga­niz­mu po­przez wpro­wa­dze­nie do niego tru­ciz­ny lub sub­stan­cji szkod­li­wej

 (1.4) sto­mat. wło­żyć do zęba śro­dek che­micz­ny po­wo­du­ją­cy de­wi­ta­li­za­cję (obu­mar­cie) miaz­gi i nerwu

 (1.5) przen. wy­wrzeć ne­ga­tyw­ny wpływ na psy­chi­kę, re­la­cje mię­dzy­ludz­kie lub at­mos­fe­rę; uczy­nić życie uciąż­li­wym, wpro­wa­dzić nie­po­kój

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­truć się (ndk. za­tru­wać się)

 (2.1) do­pro­wa­dzić włas­ny or­ga­nizm do stanu cho­ro­bo­we­go po­przez przy­ję­cie (drogą po­kar­mo­wą lub od­de­cho­wą) szkod­li­wej sub­stan­cji; ulec in­tok­sy­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrważający

taki, który nie­sie trwo­gę, po­wo­du­je lęk, nie­po­kój, two­rzy po­czu­cie za­gro­że­nia; prze­ra­ża­ją­cy, okrop­ny, strasz­ny


Źródła:

SJP.pl

Zatrważać

1. wy­wo­ły­wać w kimś lęk;
2. zatr­wa­żać się - czuć trwo­gę


cza­sow­nik

 (1.1) po­wo­do­wać trwo­gę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrwian

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny zaw­cią­go­wa­tych


Zatr­wian ("Li­mo­nium" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin kwia­to­wych z ro­dzi­ny ołow­ni­co­wa­tych. Wy­o­dręb­nia się tu ok. 350 do ponad 600 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je roz­le­głe ob­sza­ry, głów­nie w stre­fach umiar­ko­wa­nych obu pół­kul. Więk­szość ga­tun­ków wy­stę­pu­je w pasie od Wysp Ka­na­ryj­skich przez śró­dziem­no­mor­ski rejon Eu­ro­py i Afry­ki do wschod­niej Azji (Ja­po­nia, Taj­wan).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatrwożony

1. wy­wo­łać strach, wzbu­dzić nie­po­kój, grozę; prze­ra­zić, prze­stra­szyć;
2. zatr­wo­żyć się:
a) od­czuć strach; prze­ra­zić się, prze­stra­szyć się;
b) za­cząć bać się o kogoś lub o coś; za­nie­po­ko­ić się


Źródła:

SJP.pl

Zatrwożyć

1. wy­wo­łać strach, wzbu­dzić nie­po­kój, grozę; prze­ra­zić, prze­stra­szyć;
2. zatr­wo­żyć się:
a) od­czuć strach; prze­ra­zić się, prze­stra­szyć się;
b) za­cząć bać się o kogoś lub o coś; za­nie­po­ko­ić się


Źródła:

SJP.pl

Zatrybiać

za­ła­py­wać; po­tocz­nie:
1. za­czy­nać spraw­nie funk­cjo­no­wać;
2. za­czy­nać ro­zu­mieć


Źródła:

SJP.pl

Zatrybić

za­ła­pać; po­tocz­nie:
1. za­cząć spraw­nie funk­cjo­no­wać, za­dzia­łać jak na­le­ży;
2. za­cząć ro­zu­mieć; za­ja­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Zatrzask

1. guzik zło­żo­ny z dwóch czę­ści wcho­dzą­cych jedna w drugą; za­trza­ska;
2. zamek sprę­ży­no­wy u drzwi lub okien, który sam się za­trza­sku­je


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. za­pię­cie ubra­nia, skła­da­ją­ce się z dwóch czę­ści wcho­dzą­cych jedna w drugą

 (1.2) techn. au­to­ma­tycz­ne zam­knię­cie drzwi lub po­jem­ni­ków; zamek sprę­ży­no­wy lub ma­gne­tycz­ny dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie za­pad­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrzaska

gwa­ro­wo: za­trzask - guzik zło­żo­ny z dwóch czę­ści wcho­dzą­cych jedna w drugą


Źródła:

SJP.pl

Zatrzaskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­trza­skać.


Źródła:

Wiktionary

Zatrzaskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­trza­ski­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatrzaskiwać

za­my­kać coś gwał­tow­nie (z trza­skiem)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­trzas­nąć)

 (1.1) za­my­kać gwał­tow­nie i gło­śno

 (1.2) za­my­kać coś w taki spo­sób, że nie da się tego ot­wo­rzyć klam­ką lub nie można się przez to wy­do­stać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­trza­ski­wać się (dk. za­trzas­nąć się)

 (2.1) za­my­kać się gwał­tow­nie i gło­śno

 (2.2) za­my­kać się w taki spo­sób, że nie można zo­stać ot­war­tym klam­ką lub nie można się skądś wy­do­stać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrzaskowy

przy­miot­nik od: za­trzask


przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie za­trza­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrzasnąć

zam­knąć coś gwał­tow­nie (z trza­skiem)


Źródła:

SJP.pl

Zatrzaśnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ka­ra­biń­czyk.


Źródła:

Wiktionary

Zatrzepka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. za­gę­szczacz do zup, sosów otrzy­my­wa­ny przez roz­pro­wa­dze­nie mąki z zimną wodą, wle­wa­ny po­wo­li do go­tu­ją­cej się po­tra­wy


Źródła:

Wiktionary

Zatrzepotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­trze­po­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zatrzepywać

daw­niej: mocno trze­piąc, za­pra­wiać czymś po­tra­wę


Źródła:

SJP.pl

Zatrzeć

1. za­tu­szo­wać coś;
2. po­cie­ra­jąc coś, spra­wić, by stało się to nie­wi­docz­ne lub za­ma­za­ne


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­cie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­cie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­trzeć się (ndk. za­cie­rać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­cie­rać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrzymana

ko­bie­ta po­zba­wio­na wol­no­ści na okre­ślo­ny czas


Źródła:

SJP.pl

Zatrzymanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) unie­ru­cho­mie­nie cze­goś

 (1.2) przer­wa­nie ja­kie­goś pro­ce­su

 (1.3) za­cho­wa­nie cze­goś dla sie­bie

 (1.4) praw. za­a­resz­to­wa­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zatrzymany

czło­wiek po­zba­wio­ny wol­no­ści na pe­wien czas okre­ślo­ny pra­wem


Źródła:

SJP.pl

Zatrzymać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­trzy­my­wać)

 (1.1) zob. za­trzy­my­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­trzy­mać się (ndk. za­trzy­my­wać się)

 (2.1) zob. za­trzy­my­wać się.


Źródła:

Wiktionary

Zatrzymywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­trzy­my­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatrzymywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­trzy­mać)

 (1.1) unie­ru­cha­miać coś

 (1.2) prze­ry­wać jakiś pro­ces, ma­szy­nę, ro­bie­nie cze­goś

 (1.3) za­cho­wać coś dla sie­bie

 (1.4) aresz­to­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­trzy­my­wać się (dk. za­trzy­mać się)

 (2.1) sta­wać w miej­scu

 (2.2) prze­ry­wać po­dróż (na od­po­czy­nek, noc­leg, zwie­dza­nie)


Źródła:

Wiktionary

Zatrząsać

1. sil­nie, gwał­tow­nie po­ru­szać czymś; wstrzą­sać;
2. po­wo­do­wać drże­nie ciała;
3. wy­wo­ły­wać silne emo­cje; wstrzą­sać;
4. do­mi­no­wać nad czymś


Źródła:

SJP.pl

Zatrząść

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. trząść)

 (1.1) do­ko­na­ny od|trząść.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­trząść się (ndk. trząść się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|trząść się.


Źródła:

Wiktionary

Zatrzęsienie

po­tocz­nie: bar­dzo dużo, wiele; mnó­stwo, mro­wie, chma­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przen. pot. nad­miar, ogrom­na ilość cze­goś, mnó­stwo

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­trząść.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatrącać

wspo­mi­nać o czymś mi­mo­cho­dem, na­po­my­kać


Źródła:

SJP.pl

Zatrącić

wspom­nieć o czymś mi­mo­cho­dem, na­pom­knąć


Źródła:

SJP.pl

Zatulić

1. okryć, owi­nąć; opa­tu­lić;
2. rzad­ko:
a) tuląc, ob­da­rzyć czu­ło­ścią;
b) stu­lić, wtu­lić


Źródła:

SJP.pl

Zatupać

1. tup­nąć kilka razy;
2. po­tocz­nie: spo­wo­do­wać ja­kimś dzia­ła­niem utra­tę istot­ne­go zna­cze­nia, np. za­tu­pać pro­blem


Źródła:

SJP.pl

Zatupywać

1. tupać kilka razy;
2. po­tocz­nie: po­wo­do­wać ja­kimś dzia­ła­niem utra­tę istot­ne­go zna­cze­nia, np. za­tu­py­wać pro­blem


Źródła:

SJP.pl

Zatwar

tro­pi­kal­ne drze­wo z ro­dzi­ny zat­wa­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zatwardzająco

w spo­sób po­wo­du­ją­cy zat­war­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zatwardzać

czy­nić coś twar­dym; ut­war­dzać


Źródła:

SJP.pl

Zatwardzenie

uczy­nić twar­dym; ut­war­dzić


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. med. utrud­nio­ne od­da­wa­nie stol­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatwardzialec

rzad­ko: czło­wiek zaw­zię­ty, upar­ty, nie­u­stę­pli­wy


Źródła:

SJP.pl

Zatwardzialej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zat­war­dzia­le


Źródła:

SJP.pl

Zatwardzialszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zat­war­dzia­ły


Źródła:

SJP.pl

Zatwardziały

1. twar­do ob­sta­ją­cy przy swo­ich po­glą­dach, trwa­ją­cy w swo­ich przyz­wy­cza­je­niach, na­ło­gach itp.; nie­u­stę­pli­wy, nie­u­gię­ty, nie­re­for­mo­wal­ny;
2. świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie


przy­miot­nik

 (1.1) po­zo­sta­ją­cy upar­cie przy swo­ich prze­ko­na­niach czy przyz­wy­cza­je­niach; świad­czą­cy o ta­kiej po­sta­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatwardzić

uczy­nić twar­dym; ut­war­dzić


Źródła:

SJP.pl

Zatwarnica

Zat­war­ni­ca (ukr. "Затварниця", "Zat­war­ny­cia") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Lu­to­wi­ska. Leży w do­li­nie po­to­ku Głę­bo­kie­go w po­bli­żu jego uj­ścia do Sanu.

W skład so­łect­wa "Zat­war­ni­ca" wcho­dzą także Krywe i Hul­skie.


Źródła:

Wikipedia

Zatwarowate

ro­dzi­na tro­pi­kal­nych ro­ślin dwu­li­ścien­nych z rzędu śla­zow­ców, do któ­rej na­le­żą m.in. ka­ka­o­wiec i kola; orzesz­ni­ko­wa­te


Zat­wa­ro­wa­te ("Ster­cu­lia­ce­ae" (DC.) Bartl.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu śla­zow­ców ("Mal­va­les") wy­róż­nia­na w daw­niej­szych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Po­nie­waż w takim uję­ciu tak­son miał cha­rak­ter po­li­fi­le­tycz­ny za­li­cza­ne tu ro­dza­je kla­sy­fi­ko­wa­ne są obec­nie do kilku po­dro­dzin w obrę­bie sze­ro­ko uj­mo­wa­nej ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych ("Mal­va­ce­ae"). Przed­sta­wi­cie­le tych grup wy­stę­pu­ją głów­nie na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych. Są wśród nich ga­tun­ki użyt­ko­we i ro­śli­ny upraw­ne, m.in. ka­ka­o­wiec i kola.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zatwarowaty

o ce­chach zat­wa­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Zatweetować

[czy­taj: za­tłi­to­wać] po­tocz­nie: za­mie­ścić wpis na Twit­te­rze (in­ter­ne­to­wym ser­wi­sie spo­łecz­no­ścio­wym); ćwier­knąć, twe­et­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zatwierdzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zat­wier­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zatwierdzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zat­wier­dzić)

 (1.1) uz­na­wać za obo­wią­zu­ją­ce

 (1.2) zga­dzać się ofi­cjal­nie na coś


Źródła:

Wiktionary

Zatwierdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uz­na­nie za obo­wią­zu­ją­ce; na­da­nie mocy praw­nej


Źródła:

Wiktionary

Zatwierdzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zat­wier­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zat­wier­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zatwitować

[czy­taj: za­tłi­to­wać] po­tocz­nie: za­mie­ścić wpis na Twit­te­rze; ćwier­knąć, twe­et­nąć, twitt­nąć, twit­nąć, zat­we­e­to­wać, zat­wit­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zatwittować

[czy­taj: za­tłi­to­wać] po­tocz­nie: za­mie­ścić wpis na Twit­te­rze; ćwier­knąć, twe­et­nąć, twitt­nąć, twit­nąć, zat­we­e­to­wać, zat­wi­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Zatwór

1. deska lub płyta dzie­lą­ca ul na czę­ści;
2. daw­niej: za­wo­ra, za­su­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. jed­no­li­ty ka­wa­łek deski, płyt pil­śnio­wej lub MDF, poz­wa­la­ją­cy od­dzie­lić część ula od jego resz­ty lub sta­no­wią­cy wy­lo­tek ula albo barci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatybrze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hi­sto­rycz­na część Rzymu po­ło­żo­na na pra­wym, za­chod­nim, brze­gu Tybru;


Za­ty­brze (wł. "Tra­ste­ve­re") – rione, jedno z dwu­dzie­stu dwóch rioni Rzymu, tra­dy­cyj­nych jed­no­stek po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go mia­sta, do­ty­czą­ce­go czę­ści wew­nątrz murów au­re­liań­skich (z nie­wiel­ki­mi wy­jąt­ka­mi). Sta­no­wi część gminy Mu­ni­ci­pio Roma I. Za­ty­brze to część Rzymu po­ło­żo­na na pra­wym, za­chod­nim, brze­gu Tybru.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zatyczka

przed­miot, któ­rym za­ty­ka się jakiś otwór


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­miot, któ­rym za­ty­ka się jakiś otwór

 (1.2) przed­miot, który za­ty­ka się na jakiś trzpień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatyczkowy

przy­miot­nik od: za­tycz­ka


Źródła:

SJP.pl

Zatykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ty­kać.


Źródła:

Wiktionary

Zatykarka

ma­szy­na do za­ty­ka­nia ot­wo­ru spu­sto­we­go wiel­kie­go pieca


Źródła:

SJP.pl

Zatykać

1. za­py­chać jakiś otwór, dziu­rę
2. umie­szczać, umo­co­wy­wać coś gdzieś
3. za­ty­kać się - sta­wać się zat­ka­nym, zap­cha­nym


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zat­kać)

 (1.1) wkła­dać coś w otwór, za­my­ka­jąc go

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zat­knąć)

 (2.1) umie­szczać coś w ja­kimś miej­scu (np. na słu­pie, na dachu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatynkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­tyn­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatyrany

po­tocz­nie: bar­dzo zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny wy­ko­ny­wa­niem cięż­kiej pracy; wy­koń­czo­ny, uty­ra­ny, sty­ra­ny, ste­ra­ny, spra­co­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zatyrać

po­tocz­nie: za­ty­rać się - bar­dzo się zmę­czyć, utru­dzić się czymś; na­ty­rać się, uty­rać się, na­tru­dzić się, spra­co­wać się


Źródła:

SJP.pl

Zatytułowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ty­tu­ło­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zatytułować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) nadać tytuł ut­wo­ro­wi


Źródła:

Wiktionary

Zatyłki

te­re­ny na ty­łach po­se­sji lub bu­dyn­ków


Źródła:

SJP.pl

Zatęchlakowate

ro­dzi­na chrzą­szczy obej­mu­ją­ca 115 ga­tun­ków


Źródła:

SJP.pl

Zatęchlakowaty

o ce­chach za­tęch­la­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Zatęchnięty

taki, który za­tęchł; za­tę­chły


Źródła:

SJP.pl

Zatęchły

wy­dzie­la­ją­cy za­pach wil­go­ci, ple­śni


Źródła:

SJP.pl

Zatępić

daw­niej: stę­pić


Źródła:

SJP.pl

Zatęskniony

taki, który się za­tęs­knił (bar­dzo się stęs­knił)


Źródła:

SJP.pl

Zatęsknić

za­cząć od­czu­wać tęs­kno­tę


cza­sow­nik

 (1.1) po­czuć tęs­kno­tę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zatętniały

daw­niej: za­tęt­nić


Źródła:

SJP.pl

Zatętnieć

daw­niej: za­tęt­nić


Źródła:

SJP.pl

Zatłoczony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, w któ­rym jest tłok


Źródła:

Wiktionary

Zatłuc

zabić tłu­kąc, bijąc


Źródła:

SJP.pl

Zatłukiwać

1. za­bi­jać sil­ny­mi ude­rze­nia­mi; utłu­ki­wać;
2. za­tłu­ki­wać się - za­bi­jać się wza­jem­nie w cza­sie walki


Źródła:

SJP.pl

Zatłuszczony

po­pla­mio­ny tłu­szczem


Źródła:

SJP.pl

Zaudytować

prze­pro­wa­dzić audyt


Źródła:

SJP.pl

Zaufana

ko­bie­ta za­u­fa­na


Źródła:

SJP.pl

Zaufanie

cał­ko­wi­te za­wie­rze­nie komuś, wiara w kogoś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prześ­wiad­cze­nie, że można komuś ufać


Za­u­fa­nie wobec ja­kie­goś obiek­tu jest to wie­dza lub wiara, że jego dzia­ła­nia, przysz­ły stan lub włas­no­ści okażą się zgod­ne z na­szym ży­cze­niem. Jeśli ta­kiej pew­no­ści nie mamy, to za­u­fa­niu to­wa­rzy­szy także na­dzie­ja.

Obiekt za­u­fa­nia może być do­wol­ny, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaufany

taki, na któ­rym można po­le­gać; pewny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) godny za­u­fa­nia, cie­szą­cy się czy­imś za­u­fa­niem, pewny

 (1.2) przest. taki, który ufa komuś, cze­muś; po­kła­da­ją­cy w kimś, czymś uf­ność, na­dzie­ję; ufny, ufa­ją­cy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek za­u­fa­ny (1.1); po­wier­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaufać

ob­da­rzyć kogoś za­u­fa­niem, po­wie­rzać mu swoje se­kre­ty


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) po­wie­rzyć swoje spra­wy oso­bie lub in­sty­tu­cji, któ­rej się ufa

 (1.2) uznać, że czy­jeś słowa, in­for­ma­cje itp. są praw­dzi­we

 (1.3) uznać, że ktoś po­sia­da ja­kieś umie­jęt­no­ści i po­tra­fi je od­po­wied­nio wy­ko­rzy­stać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaufańszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­u­fa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zaum

język ro­syj­skiej po­ez­ji fu­tu­ry­stycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. jęz. ek­spe­ry­ment ling­wi­stycz­ny w sym­bo­li­ce dźwię­ko­wej i kre­a­cji ję­zy­ka, tak zwany język po­za­ro­zu­mo­wy, za­po­cząt­ko­wa­ny w twór­czo­ści ro­syj­skich po­e­tów fu­tu­ry­stów na po­cząt­ku XX w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zauraczać

urze­kać;
1. wzbu­dzać w kimś za­chwyt, po­dziw; ocza­ro­wy­wać;
2. rzu­cać na kogoś lub coś urok


Źródła:

SJP.pl

Zaurale

kra­i­na w za­chod­nio­az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji


Źródła:

SJP.pl

Zauralski

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. po­ło­żo­ny za Ura­lem (wzglę­dem Eu­ro­py)


Źródła:

Wiktionary

Zauroczenie

fa­scy­na­cja kimś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fa­scy­na­cja kimś lub czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zauroczyć

1. ująć swoim uro­kiem, wzbu­dzić za­chwyt; ocza­ro­wać, urzec;
2. rzu­cić na kogoś lub coś urok; za­cza­ro­wać, za­mó­wić;
3. przedw­czes­nym mó­wie­niem o czymś spo­wo­do­wać, że coś się nie uda; za­pe­szyć;
4. za­u­ro­czyć się - ulec czy­je­muś uro­ko­wi, zo­stać ocza­ro­wa­nym


Źródła:

SJP.pl

Zaurolof

ro­dzaj du­że­go di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­u­ro­lop­hus|ref=tak|Brown., ro­dzaj du­że­go ha­dro­za­u­ra z okre­su póź­nej kredy, z grze­bie­niem ster­czą­cym z góry i tyłu głowy;


Za­u­ro­lof ("Sa­u­ro­lop­hus", "ja­szczu­rzy grze­bień") – ro­dzaj du­że­go di­no­za­u­ra ka­czo­dzio­be­go ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie, około 70 mi­lio­nów lat temu, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (dzi­siej­sza Ka­na­da i Stany Zjed­no­czo­ne) oraz Azji (Mon­go­lia). Jeden z kilku ro­dza­jów di­no­za­u­rów zna­nych z róż­nych kon­ty­nen­tów. Ce­cho­wał się spi­cza­stym grze­bie­niem ster­czą­cym z góry i tyłu głowy. Zwie­rzę ży­wi­ło się ro­śli­na­mi, po­ru­sza­ło się na dwóch lub czte­rech koń­czy­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zauropelta

ro­dzaj di­no­za­u­ra pan­cer­ne­go z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów; pel­to­za­ur


Za­u­ro­pel­ta ("Sa­u­ro­pel­ta") (łac. ja­szczu­rza tar­cza) – ro­dzaj di­no­za­u­ra pan­cer­ne­go ży­ją­ce­go we wczes­nym okre­sie kre­do­wym w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Wy­róż­nia się tylko jeden ga­tu­nek "S. ed­ward­so­rum", acz­kol­wiek nie wy­klu­cza ist­nie­nia in­nych. Pod wzglę­dem ana­to­mii za­u­ro­pel­ta na­le­ży do naj­le­piej poz­na­nych no­do­za­u­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zauropod

ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur ży­ją­cy ok. 65 mln lat temu; naj­więk­sze zwie­rzę lą­do­we, jakie kie­dy­kol­wiek żyło na Ziemi


Źródła:

SJP.pl

Zauropodomorf

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów z rzędu ga­dzio­mied­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Zauropodomorfy

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów z rzędu ga­dzio­mied­nicz­nych


Za­u­ro­po­do­mor­fy (Sa­u­ro­po­do­morp­ha) – grupa dłu­go­szyj­nych, ro­śli­no­żer­nych di­no­za­u­rów z rzędu ga­dzio­mied­nicz­nych wśród któ­rych były naj­więk­sze zwie­rzę­ta, jakie kie­dy­kol­wiek cho­dzi­ły po Ziemi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zauroposejdon

ol­brzy­mi za­u­ro­pod ży­ją­cy we wczes­nej kre­dzie na te­re­nach dzi­siej­szej Ame­ry­ki Pół­noc­nej


Za­u­ro­po­sej­don ("Sa­u­ro­po­se­i­don") – ro­dzaj ol­brzy­mie­go za­u­ro­po­da z grupy Ti­ta­no­sa­u­ri­for­mes ży­ją­ce­go we wczes­nej kre­dzie na te­re­nie dzi­siej­szej Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Zo­stał opi­sa­ny w 2000 roku przez Mat­hew We­de­la i współ­pra­cow­ni­ków w opar­ciu o czte­ry kręgi szyj­ne (OMNH 53062) od­kry­te w da­to­wa­nych na apt-alb osa­dach for­ma­cji Ant­lers w Atoka Co­un­ty na po­łud­niu stanu Okla­ho­ma.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zauropsyd

przed­sta­wi­ciel jed­nej z głów­nych gro­mad krę­gow­ców


Źródła:

SJP.pl

Zauropsydy

przed­sta­wi­ciel jed­nej z głów­nych gro­mad krę­gow­ców


Za­u­rop­sy­dy (Sa­u­rop­si­da) – jeden z dwóch głów­nych kla­dów owod­niow­ców (obok sy­nap­sy­dów), który roz­dzie­lił się na dwie głów­ne linie ewo­lu­cyj­ne: anap­sy­dy, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się czasz­ką po­zba­wio­ną ot­wo­rów skro­nio­wych, oraz diap­sy­dy, w któ­rych czasz­ce roz­wi­nę­ły się dwie pary ot­wo­rów skro­nio­wych (po dwa – górny i dolny – za każ­dym okiem), przez które przew­le­czo­ne są silne mię­śnie szczęk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zauropteryg

przed­sta­wi­ciel na­drzę­du wy­mar­łych gadów mor­skich


Źródła:

SJP.pl

Zauropterygi

na­drząd wy­mar­łych gadów mor­skich


Za­u­rop­te­ry­gi, płet­wo­ja­szczu­ry (Sa­u­rop­te­ry­gia) – na­drząd wy­mar­łych gadów mor­skich, do któ­rych za­li­cza­my: plez­jo­za­u­ry, no­to­za­u­ry i być może pla­ko­don­ty (kla­sy­fi­ka­cja jest nie­pew­na). Przed­sta­wi­cie­le grupy Sa­u­rop­te­ry­gia mieli opły­wo­we ciała, czte­ry koń­czy­ny przeksz­tał­co­ne w od­nó­ża pływ­ne. Były do­brze przy­sto­so­wa­ne do życia w wo­dzie. Żyły pod­czas ery me­zo­zo­icz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaurornitoid

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny tro­o­do­nów


Za­u­ror­ni­to­id ("Sa­u­ror­nit­ho­i­des") – di­no­za­ur z ro­dzi­ny tro­o­do­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaurornitolest

ro­dzaj di­no­za­u­rów z ro­dzi­ny dro­me­o­za­u­rów


Za­u­ror­ni­to­lest ("Sa­u­ror­nit­ho­le­stes") – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny dro­me­o­za­u­rów (Dro­ma­e­o­sa­u­ri­dae). Obej­mu­je jeden ga­tu­nek, "Sa­u­ror­nit­ho­le­stes lang­sto­ni" opi­sa­ny w 1978 roku. W 2006 roku opi­sa­no drugi ga­tu­nek, "Sa­u­ror­nit­ho­le­stes ro­bu­stus"; jak jed­nak wy­ni­ka z badań Evan­sa i współ­pra­cow­ni­ków (2014) ho­lo­typ tego ga­tun­ku na­le­żał do di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny Tro­o­don­ti­dae, i co za tym idzie ga­tu­nek ten nie był bli­sko spo­krew­nio­ny z na­le­żą­cym do Dro­ma­e­o­sa­u­ri­dae "S. lang­sto­ni".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zausznica

1. daw­niej: ozdo­ba no­szo­na na uchu;
2. daw­niej: ko­bie­ta za­u­fa­na; po­wier­nicz­ka, przy­ja­ciół­ka


Źródła:

SJP.pl

Zausznictwo

bycie czy­imś za­usz­ni­kiem


Źródła:

SJP.pl

Zauszniczek

zdrob­nie­nie od: za­usz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Zauszniczka

zdrob­nie­nie od: za­usz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Zausznie

→ za­usz­ny


Patrz:zauszny

Źródła:

SJP.pl

Zausznik

czło­wiek za­u­fa­ny; po­wier­nik, przy­ja­ciel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. po­wier­nik, po­ta­jem­nie do­star­cza­ją­cy róż­nych in­for­ma­cji

 (1.2) pot. dawny przy­ja­ciel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) opt. część oku­la­rów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) zool. per­koz za­usz­nik, ga­tu­nek ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny per­ko­zów;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zauszny

1. bę­dą­cy za uchem, za­kła­da­ny za uszy;
2. daw­niej: mó­wio­ny w ta­jem­ni­cy, do ucha


Źródła:

SJP.pl

Zautoryzować

au­to­ry­zo­wać;
1. zat­wier­dzić, zez­wo­lić;
2. zez­wo­lić przed­się­bior­stwu na po­słu­gi­wa­nie się okre­ślo­ną marką, dawać swoje peł­no­moc­nict­wo;
3. zez­wo­lić na wy­da­nie, prze­kład swo­je­go dzie­ła


Źródła:

SJP.pl

Zauważalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­u­wa­żal­ny


Źródła:

Wiktionary

Zauważalność

cecha tego, co da się za­u­wa­żyć


Źródła:

SJP.pl

Zauważalny

da­ją­cy się za­u­wa­żyć


przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się za­u­wa­żyć

 (1.2) przen. znacz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zauważanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od| za­u­wa­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zauważać

1. do­strze­gać coś, uś­wia­da­miać sobie
2. czy­nić pewne uwagi, twier­dzić coś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­u­wa­żyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­u­wa­żyć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zauważenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­u­wa­żyć.


Źródła:

Wiktionary

Zauważyć

1. zwró­cić na coś uwagę;
2. zro­bić uwagę na jakiś temat


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­u­wa­żać)

 (1.1) do­strzec coś, pa­trząc w ja­kimś kie­run­ku

 (1.2) zro­bić uwagę, uś­wia­do­mić kogoś o czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaułek

nie­dłu­ga, wąska ulicz­ka, umie­szczo­na zwy­kle mię­dzy bu­dyn­ka­mi, nie­ma­ją­ca wy­lo­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­dłu­ga, wąska ulicz­ka, znaj­du­ją­ca się zwy­kle mię­dzy bu­dyn­ka­mi, nie­ma­ją­ca wy­lo­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaułkowy

przy­miot­nik od: za­u­łek


Źródła:

SJP.pl

Zaw.

skrót od:
1. za­wo­do­wy;
2. za­wod­nik


Źródła:

SJP.pl

Zawacki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawada

rzecz nie­po­trzeb­na, sto­ją­ca na dro­dze, za­wa­dza­ją­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. osoba, rzecz lub sy­tu­a­cja, która przesz­ka­dza w czymś, utrud­nia wy­ko­na­nie cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawadczanin

miesz­ka­niec Za­wadz­kie­go (mia­sta w Pol­sce); Za­wadz­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Zawadczanka

miesz­kan­ka Za­wadz­kie­go (mia­sta w Pol­sce); Za­wadz­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Zawadiacki

wła­ści­wy za­wa­dia­ce, buń­czucz­ny, czu­pur­ny, zu­cho­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ten­den­cję do awan­tu­ro­wa­nia się, wy­bu­cho­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawadiacko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­wa­diac­ki


Źródła:

Wiktionary

Zawadiackość

skłon­ność do wy­wo­ły­wa­nia awan­tur; buń­czucz­ność, czu­pur­ność, za­czep­ność, zu­cho­wa­tość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest za­wa­diac­kie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawadiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba skłon­na do awan­tu­ro­wa­nia się


Źródła:

Wiktionary

Zawadiaka

męż­czyz­na chęt­nie wszczy­na­ją­cy bójki i awan­tu­ry; za­bi­ja­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba skłon­na do awan­tur, po­ty­czek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawadka

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawadowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawady

rzecz nie­po­trzeb­na, sto­ją­ca na dro­dze, za­wa­dza­ją­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawadzać

1. przesz­ka­dzać, utrud­niać swo­bo­dę ru­chów, sta­wać na dro­dze
2. pot. wstę­po­wać gdzieś po dro­dze
3. za­cze­piać o coś, po­trą­cać coś
4. wspo­mi­nać o czymś mi­mo­cho­dem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wa­dzić)

 (1.1) prze­mie­szcza­jąc się, trą­cać coś, za­ha­czać o coś

 (1.2) utrud­niać prze­mie­szcza­nie się

 (1.3) sta­no­wić cię­żar dla kogoś; przy­spa­rzać kło­po­tu

 (1.4) wstę­po­wać gdzieś przy okaz­ji

 (1.5) wspo­mi­nać przy okaz­ji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawadzczanin

miesz­ka­niec Za­wadz­kie­go (mia­sta w Pol­sce); Za­wad­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Zawadzczanka

miesz­kan­ka Za­wadz­kie­go (mia­sta w Pol­sce); Za­wad­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Zawadzik

po­ży­tecz­ny plusk­wiak z ro­dzi­ny tar­czó­wek, ata­ku­ją­cy larwy lub pocz­war­ki mo­ty­li, błon­kó­wek i chrzą­szczy


Źródła:

SJP.pl

Zawadzić

1. przesz­ko­dzić, utrud­nić swo­bo­dę ru­chów, sta­nąć na dro­dze
2. pot. wstą­pić gdzieś po dro­dze
3. za­cze­pić o coś, po­trą­cić coś
4. wspom­nieć o czymś mi­mo­cho­dem


Źródła:

SJP.pl

Zawadziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawadzki

przy­miot­nik od: Za­wa­da, Za­wa­dy, Za­wadz­kie


Za­wadz­ki (forma żeń­ska: Za­wadz­ka; licz­ba mnoga: Za­wadz­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Po­cho­dzi od sta­ro­pol­skie­go "za­wa­da", przesz­ko­da w te­re­nie, przed­miot lub czło­wiek, który przesz­ka­dza, za­wa­dza. Pod ko­niec XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 37,6 tys. osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawadzkie

przy­miot­nik od: Za­wa­da, Za­wa­dy, Za­wadz­kie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Za­wadz­kie ( Za­wadz­ki) – mia­sto na Gór­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Za­wadz­kie. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do sta­re­go woj. opol­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 6358 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawadówka

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. górny bieg Lu­ba­czów­ki, rzeki o źró­dłach na Ukra­i­nie a ucho­dzą­cej w Pol­sce do Sanu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawahać

za­wa­hać się - stra­cić pew­ność przed pod­ję­ciem de­cyz­ji


Źródła:

SJP.pl

Zawakowany

o po­sa­dzie, urzę­dzie, sta­no­wi­sku: taki, który stał się wolny, nie­za­ję­ty


Źródła:

SJP.pl

Zawalanka

po­tocz­nie: nie­do­trzy­my­wa­nie ter­mi­nu


Źródła:

SJP.pl

Zawalaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nie­zdar­ny


Źródła:

Wiktionary

Zawalać

po­tocz­nie:
1. zaj­mo­wać jakąś prze­strzeń czymś wiel­kim, masą cze­goś;
2. prze­no­śnie: o czymś cięż­kim, masie cze­goś: zaj­mo­wać jakąś prze­strzeń;
3. ta­ra­so­wać;
4. dawać komuś bar­dzo dużo do pracy;
5. nie do­trzy­my­wać ter­mi­nu, nie wy­ko­ny­wać cze­goś do­brze;
6. prze­no­śnie: za­peł­niać jakąś prze­strzeń dużą licz­bą cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zawalcowywać

zrów­ny­wać wal­cem


Źródła:

SJP.pl

Zawalczyć

pot. pod­jąć ja­kieś wyz­wa­nie, walkę, nie pod­dać się bez walki, po­sta­rać się o osią­gnię­cie cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zawale

część do­li­ny rzecz­nej od­cię­ta od rzeki wa­ła­mi prze­ciw­po­wo­dzio­wy­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawalidroga

(r. żeń­ski)
1. coś, co utrud­nia swo­bod­ne po­ru­sza­nie; przesz­ko­da
2. pot. ko­bie­ta, przesz­ka­dza­ją­ca innym, bę­dą­ca cię­ża­rem; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przesz­ko­da na dro­dze; coś, co utrud­nia swo­bod­ne po­ru­sza­nie się

 (1.2) osoba przesz­ka­dza­ją­ca innym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawalik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zawał


Źródła:

Wiktionary

Zawalisko

1. teren, na któ­rym się coś za­wa­li­ło; ster­ta tego, co ru­nę­ło; ru­mo­wi­sko;
2. w gór­nict­wie: wy­ro­bi­sko za­peł­nio­ne oder­wa­ny­mi od stro­pu bry­ła­mi;
3. po­tocz­nie: coś, co przesz­ka­dza, nie­po­trzeb­nie zaj­mu­je miej­sce


Źródła:

SJP.pl

Zawalisty

1. mło­dzie­żo­wo: świet­ny, nie­sa­mo­wi­ty, zna­ko­mi­ty; od­ja­zdo­wy, od­lo­to­wy, za­rą­bi­sty, ma­sa­krycz­ny;
2. daw­niej:
a) zaj­mu­ją­cy sobą zbyt wiele miej­sca;
b) roz­pa­da­ją­cy się na ka­wał­ki, wa­lą­cy się


Źródła:

SJP.pl

Zawalić

po­tocz­nie:
1. zająć jakąś prze­strzeń czymś wiel­kim, masą cze­goś;
2. prze­no­śnie: o czymś cięż­kim, masie cze­goś: zająć jakąś prze­strzeń;
3. dać komuś bar­dzo dużo do pracy;
4. nie do­trzy­mać ter­mi­nu, nie wy­ko­nać cze­goś do­brze;
5. prze­no­śnie: za­peł­nić jakąś prze­strzeń dużą licz­bą cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­wa­lać., zająć jakąś prze­strzeń czymś wiel­kim, masą cze­goś

 (1.2) przen. (o czymś cięż­kim, masie cze­goś) zająć jakąś prze­strzeń

 (1.3) pot. dać komuś bar­dzo dużo do pracy

 (1.4) za­prze­pa­ścić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawalski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawarcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wrzeć.


Za­war­cie – dziel­ni­ca Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go, po­ło­żo­na w jego po­łud­nio­wej czę­ści, przy dro­dze kra­jo­wej nr 3 Świ­no­uj­ście - Ja­ku­szy­ce. Jest to dziel­ni­ca nieg­dyś głów­nie prze­my­sło­wa, obec­nie zmie­nia swe funk­cje i staje się dziel­ni­cą usłu­go­wo-miesz­ka­nio­wą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zawarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wa­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zawartka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawartość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co się w czymś znaj­du­je

 (1.2) ilość ja­kie­goś skład­ni­ka w czymś

 (1.3) treść książ­ki, ar­ty­ku­łu itp.


Źródła:

Wiktionary

Zawarty

bę­dą­cy ele­men­tem, skład­ni­kiem cze­goś, znaj­du­ją­cy się w obrę­bie, w gra­ni­cach cze­goś


przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się w czym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawał

1. mart­wi­ca czę­ści mię­śnia ser­co­we­go wsku­tek za­krze­pów w tęt­ni­cy do­pro­wa­dza­ją­cej krew;
2. za­wa­le­nie się stro­pu, odłam­ków skał ze stro­pu; za­wa­li­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. miej­sco­wa mart­wi­ca tka­nek serca lub in­ne­go na­rzą­du wsku­tek braku do­pły­wu krwi;

 (1.2) geol. górn. za­wa­le­nie się stro­pu sztol­ni lub ja­ski­ni


Zawał (łac. "in­farc­tus", ang. in­farct) – ogól­ne po­ję­cie pa­to­mor­fo­lo­gicz­ne oz­na­cza­ją­ce ro­dzaj mart­wi­cy spo­wo­do­wa­nej skraj­nym ogra­ni­cze­niem per­fuz­ji (prze­pły­wu) krwi przez ob­szar tkan­ko­wy da­ne­go na­rzą­du. Ob­szar mart­wi­cy pow­sta­łej w wy­ni­ku za­wa­łu może mieć cha­rak­ter mart­wi­cy skrze­po­wej ("ne­cro­sis co­a­gu­la­ti­va", "ne­cro­sis de­na­tu­ra­ti­va") lub roz­pływ­nej ("ne­cro­sis col­li­qu­a­ti­va").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawała

1. daw­niej: zawał, za­wa­le­nie się, ru­nię­cie;
2. za­po­ra woj­sko­wa zbu­do­wa­na z pali drew­na zwa­lo­nych wierz­choł­ka­mi w kie­run­ku nie­przy­ja­cie­la wzmoc­nio­nych dru­tem kol­cza­stym i mi­na­mi


Za­wa­ła – za­po­ra prze­ciw­pan­cer­na bu­do­wa­na z drzew o śred­ni­cy ponad 25 cm, ścię­tych na wy­so­ko­ści 60–150 cm, zwa­lo­nych na krzyż i ople­cio­nych dru­tem kol­cza­stym, wzmoc­nio­na mi­na­mi i fu­ga­sa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawałoka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. przy­błę­da


Źródła:

Wiktionary

Zawałowiec

czło­wiek po za­wa­le serca


Źródła:

SJP.pl

Zawałowy

przy­miot­nik od: zawał


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­wa­łem, do­ty­czą­cy za­wa­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawciąg

by­li­na lub krzew z ro­dzi­ny ołow­ni­co­wa­tych (zaw­cią­go­wa­tych)


Zaw­ciąg ("Ar­me­ria" Willd.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ołow­ni­co­wa­tych. Wy­róż­nia się od 50 do ok. 100 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na pół­ku­li pół­noc­nej oraz w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie (na samym tylko Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim stwier­dzo­no 54 ga­tun­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawciągowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu goź­dzi­kow­ców; ołow­ni­co­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Zawciągowaty

o ce­chach zaw­cią­go­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Zawciągowiec

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ołow­ni­co­wa­tych


Zaw­cią­go­wiec ("Ce­ra­to­stig­ma") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ołow­ni­co­wa­tych ("Plum­ba­gi­na­ce­ae"). Obej­mu­je 8 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w Hi­ma­la­jach i za­chod­nich Chi­nach, poza tym jeden ga­tu­nek ("C. abys­si­ni­cum"), któ­re­go za­sięg obej­mu­je wschod­nią Afry­kę od Etio­pii po Kenię. Są to krze­wy z błę­kit­ny­mi kwia­ta­mi ros­ną­ce na su­chych i ka­mie­ni­stych sto­kach dolin. Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ozdob­ne – wy­ma­ga­ją moż­li­wie sło­necz­nych sta­no­wisk i ochro­ny przed mro­za­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawczasu

1. już wcze­śniej, przed cza­sem
2. na­przód, z góry


przy­słó­wek czasu

 (1.1) z wy­prze­dze­niem, tak, aby zdą­żyć

 (1.2) pot. za wcze­śnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawczoraj

daw­niej: przedw­czo­raj, oneg­daj


Źródła:

SJP.pl

Zawdy

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: za­wsze; zawż­dy


Źródła:

SJP.pl

Zawdzięczać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) być wdzięcz­nym komuś lub cze­muś za coś, co się otrzy­ma­ło, czego się doś­wiad­czy­ło

 (1.2) pow­stać, roz­wi­nąć się dzię­ki komuś lub cze­muś


Źródła:

Wiktionary

Zawdzięczenie

daw­niej: wdzięcz­ność; dziś tylko w zwro­cie: mieć coś komuś do zaw­dzię­cze­nia - zaw­dzię­czać coś komuś


Źródła:

SJP.pl

Zawdzięczyć

1. stać się wdzięcz­nym za coś, co się otrzy­ma­ło, czego się doś­wiad­czy­ło;
2. daw­niej: odw­za­jem­nić się czymś, wy­na­gro­dzić; wyw­dzię­czyć się


Źródła:

SJP.pl

Zaweckowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wec­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zawekowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­we­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zawekować

za­kon­ser­wo­wać pro­duk­ty żyw­no­ścio­we w we­kach


Źródła:

SJP.pl

Zawerniksowywać

po­kry­wać, pow­le­kać wer­nik­sem, np. obraz olej­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­we­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zawetować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zgło­sić weto, for­mal­ny sprze­ciw za­wie­sza­ją­cy lub unie­moż­li­wia­ją­cy wej­ście w życie aktu praw­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Zawezwać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) służ­bo­wo wez­wać kogoś gdzieś


Źródła:

Wiktionary

Zawiadamianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wia­da­miać.


Źródła:

Wiktionary

Zawiadamiać

ofi­cjal­nie: prze­ka­zy­wać in­for­ma­cję, wia­do­mość


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wia­do­mić)

 (1.1) prze­ka­zy­wać komuś wia­do­mość lub in­for­ma­cję o czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawiadomienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wia­do­mić.

 (1.2) wy­po­wiedź pi­sem­na za­wia­da­mia­ją­ca (pismo, list);

 (1.3) jęz. wy­po­wie­dze­nie nie­cza­sow­ni­ko­we, do któ­re­go nie można wpro­wa­dzić cza­sow­ni­ka w forma oso­bo­wej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiadomić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wia­da­miać)

 (1.1) prze­ka­zać komuś wia­do­mość lub in­for­ma­cję o czymś


Źródła:

Wiktionary

Zawiadować

daw­niej: za­wia­dy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zawiadowca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kolej. ten, kto kie­ru­je ru­chem ko­le­jo­wym


Za­wia­dow­ca – sta­no­wi­sko kie­row­ni­cze z za­kre­su lo­gi­sty­ki, prze­de wszyst­kim na kolei (za­wia­dow­ca sta­cji).

W spół­ce PKP Pol­skie Linie Ko­le­jo­we za­wia­dow­ca pod­le­ga bez­poś­red­nio na­czel­ni­ko­wi Sek­cji Ek­splo­a­ta­cji. Za­da­niem za­wia­dow­cy na przy­dzie­lo­nym ob­sza­rze jest or­ga­ni­zo­wa­nie i na­dzo­ro­wa­nie pracy pod­le­głych ze­spo­łów pra­cow­ni­czych, jak rów­nież mo­ni­to­ro­wa­nie i ko­or­dy­no­wa­nie dzia­łań:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiadowczy

→ za­wia­dow­ca


Patrz:zawiadowca

Źródła:

SJP.pl

Zawiadowczyni

→ za­wia­dow­ca


Patrz:zawiadowca

Źródła:

SJP.pl

Zawiadywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wia­dy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zawiadywać

ofi­cjal­nie: za­rzą­dzać czymś, ad­mi­ni­stro­wać czymś


Źródła:

SJP.pl

Zawiany

lekko pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawias

oku­cie do mo­co­wa­nia drzwi, okien lub róż­ne­go ro­dza­ju po­kryw, umoż­li­wia­ją­ce ruch, skła­da­ją­ce się zaz­wy­czaj z dwóch czło­nów po­łą­czo­nych prze­gu­bo­wo, z któ­rych jeden jest przyt­wier­dzo­ny do skrzy­dła (okna, drzwi), drugi do oścież­ni­cy lub bez­poś­red­nio do wew­nętrz­nej po­wierzch­ni ot­wo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. po­łą­cze­nie ru­cho­me zło­żo­ne z dwóch czę­ści złą­czo­nych prze­gu­bo­wo, do mo­co­wa­nia wiek, wła­zów, skrzy­deł drzwi i okien

 (1.2) pot. ru­cho­me po­łą­cze­nie kości


Za­wias – oku­cie umoż­li­wia­ją­ce ruch, skła­da­ją­ce się zaz­wy­czaj z dwóch czło­nów po­łą­czo­nych prze­gu­bo­wo, z któ­rych jeden jest przyt­wier­dzo­ny do skrzy­dła (okna, drzwi), drugi do oścież­ni­cy lub bez­poś­red­nio do wew­nętrz­nej po­wierzch­ni ot­wo­ru drzwio­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiasa

1. część pnia, któ­rej się nie prze­ci­na pod­czas ści­na­nia drze­wa; nie­do­pił;
2. daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: za­wias


Za­wia­sa – nie­prze­pi­ło­wa­na część pnia, pas drew­na po­mię­dzy rza­zem pod­ci­na­ją­cym i ści­na­ją­cym. Jej pra­wi­dło­wa sze­ro­kość po­win­na wy­no­sić około 1/10 śred­ni­cy pnia w miej­scu cię­cia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawiasek

zdrob­nie­nie od: za­wias


Źródła:

SJP.pl

Zawiaska

zdrob­nie­nie od: za­wias


Źródła:

SJP.pl

Zawiasowce

1. rząd wy­mar­łych ryb pan­cer­nych;
2. gro­ma­da ra­mie­nio­no­gów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawiasowiec

1. przed­sta­wi­ciel rzędu wy­mar­łych ryb pan­cer­nych;
2. przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy ra­mie­nio­no­gów


Źródła:

SJP.pl

Zawiasowy

przy­miot­nik od: za­wias


Źródła:

SJP.pl

Zawiasy

1. część pnia, któ­rej się nie prze­ci­na pod­czas ści­na­nia drze­wa; nie­do­pił;
2. daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: za­wias


Źródła:

SJP.pl

Zawiać

o wie­trze: za­cząć wiać


Źródła:

SJP.pl

Zawibrować

1. zadr­gać bar­dzo szyb­ko;
2. o gło­sie lub dźwię­ku: ryt­micz­nie zmie­nić się i zabrz­mieć raz wyżej, raz niżej


Źródła:

SJP.pl

Zawichojski

→ Za­wi­chost


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Za­wi­cho­stu, zwią­za­ny z Za­wi­cho­stem


Patrz:Zawichost

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawichost

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim;


 "Zo­bacz też: Za­wi­chost. Śpiew hi­sto­rycz­ny."

Za­wi­chost – mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Za­wi­chost. Po­ło­żo­ne jest w Ma­ło­pol­sce, na ziemi san­do­mier­skiej, na skra­ju Ma­ło­pol­skie­go Prze­ło­mu Wisły. Prawa miej­skie po­sia­da co najm­niej od 1255. We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2018 Za­wi­chost li­czył 1793 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawichościanin

miesz­ka­niec Za­wi­cho­stu (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawichościanka

miesz­kan­ka Za­wi­cho­stu (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawideofonować

zadz­wo­nić za po­mo­cą wi­de­o­fo­nu


Źródła:

SJP.pl

Zawidowianin

miesz­ka­niec Za­wi­do­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawidowianka

miesz­kan­ka Za­wi­do­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawidowski

→ Za­wi­dów


Patrz:Zawidów

Źródła:

SJP.pl

Zawidz

gmina wiej­ska w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Zawidzianin

1. miesz­ka­niec Za­wi­dza Ko­ściel­ne­go (wsi w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Za­wi­dza Ma­łe­go (wsi w Pol­sce);
3. miesz­ka­niec Za­wi­dza (gminy wiej­skiej w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawidzianka

1. miesz­kan­ka Za­wi­dza Ko­ściel­ne­go (wsi w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Za­wi­dza Ma­łe­go (wsi w Pol­sce);
3. miesz­kan­ka Za­wi­dza (gminy wiej­skiej w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawidzieć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. zaz­dro­ścić komuś

 (1.2) daw. nie­na­wi­dzić kogoś, cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­wi­dzieć się

 (2.1) daw. przy­wi­dzieć się

 (2.2) daw. spo­do­bać się


Źródła:

Wiktionary

Zawidzki

→ Za­widz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Zawidz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawidów

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Za­wi­dów ( Židźin, Se­i­den­berg) – mia­sto na Łu­ży­cach Gór­nych, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Za­wi­dów. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go. Obec­nie mia­sto sta­no­wi sa­mo­dziel­ną gminę miej­ską Za­wi­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiecha

zwie­cha; po­tocz­nie:
1. chwi­lo­wy brak uwagi, od­pły­nię­cie my­śla­mi;
2. za­wie­sze­nie się opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Zawiedziony

1. taki, który doz­nał za­wo­du, roz­cza­ro­wa­nia; roz­cza­ro­wa­ny, roz­go­ry­czo­ny;
2. wła­ści­wy ta­kiej oso­bie, np. za­wie­dzio­na mina


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, któ­re­go ży­cze­nia, na­dzie­je, ocze­ki­wa­nia nie speł­ni­ły się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawieja

pa­da­ją­cy gęsto śnieg po­łą­czo­ny z sil­nym wia­trem; śnie­ży­ca; za­mieć; za­dym­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. zja­wi­sko hy­dro­me­te­o­ro­lo­gicz­ne, po­le­ga­ją­ce na po­łą­cze­niu opa­dów śnie­gu z sil­nym wia­trem;


Za­wie­ja śnież­na – opad śnie­gu z to­wa­rzy­szą­cym mu sil­nym wia­trem.

Pod­czas za­wiei śnieg prak­tycz­nie nie opada na zie­mię a jest nie­sio­ny przez wiatr.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawieprzyce

Za­wie­przy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Spi­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

We wsi na skar­pie nad rzeką Wieprz znaj­du­ją się ruiny zamku wraz z za­cho­wa­ną ka­pli­cą.


Źródła:

Wikipedia

Zawieralność

śro­do­wi­sko­wo: licz­ba za­wie­ra­nych mał­żeństw w ciągu roku w sto­sun­ku do licz­by lud­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Zawieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zawieratka

ro­śli­na ozdob­na o róż­no­ko­lo­ro­wych kwia­tach w kształ­cie kie­li­cha


Źródła:

SJP.pl

Zawierać

1. do­pro­wa­dzać coś do skut­ku;
2. za­mie­szczać w czymś;
3. przed­sta­wiać ja­kieś tre­ści w wy­po­wie­dzi, książ­ce, fil­mie itp.;
4. za­wie­rać się -
a) być skład­ni­kiem cze­goś lub znaj­do­wać się w obrę­bie cze­goś;
b) o ja­kiejś idei, tre­ści, myśli: być wy­ra­żo­nym w wy­po­wie­dzi, książ­ce, fil­mie itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć coś wew­nątrz sie­bie, mieć coś za skład­nik sie­bie, skła­dać się

 (1.2) ut­wo­rzyć, za­wią­zać ja­kieś po­ro­zu­mie­nie

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. za­my­kać

 (1.4) daw. gw-pl|Kra­ków. przy­my­kać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawiercianin

miesz­ka­niec Za­wier­cia (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­wier­cia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Za­wier­cia, uro­dzo­na w Za­wier­ciu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawiercianka

miesz­kan­ka Za­wier­cia (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­wier­cia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Za­wier­cia, uro­dzo­na w Za­wier­ciu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawierciański

→ Za­wier­cie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Za­wier­cia, zwią­za­ny z Za­wier­ciem


Patrz:Zawiercie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawiercie

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim;


}|-

Za­wier­cie – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ślą­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu za­wier­ciań­skie­go.

Za­wier­cie po­ło­żo­ne jest w środ­ko­wej czę­ści Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej u źró­deł Warty (które znaj­du­je się w dziel­ni­cy Kro­mo­łów) oraz Czar­nej Przem­szy (w dziel­ni­cy Bzów). Rzeki płyną po­cząt­ko­wo jedną do­li­ną, a na­stęp­nie, roz­dzie­lo­ne przez Ku­e­stę Ju­raj­ską, za­mie­nia­ją się w do­pły­wy od­po­wied­nio Odry i Wisły. Mia­sto leży zatem w do­rze­czu dwóch głów­nych rzek Pol­ski jed­no­cze­śnie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiercki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. od­no­szą­cy się do Za­wier­cia, zwią­za­ny z Za­wier­ciem


Źródła:

Wiktionary

Zawierne

przy­słó­wek

 (1.1) stpol. praw­dzi­wie


Źródła:

Wiktionary

Zawierucha

1. silny wi­cher, zwy­kle po­łą­czo­ny z opa­da­mi śnie­gu; za­wie­ja; śnie­ży­ca;
2. prze­no­śnie: wojna, roz­ru­chy, za­miesz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. gwał­tow­ny i po­ry­wi­sty wiatr

 (1.2) przen. burz­li­we wy­da­rze­nie po­li­tycz­ne czy hi­sto­rycz­ne

 (1.3) przen. trud­na, skom­pli­ko­wa­na sy­tu­a­cja pełna za­wi­ro­wań

 (1.4) przen. coś uno­szą­ce­go się w dużej ilo­ści w spo­sób be­zład­ny

 (1.5) daw. czło­wiek po­ryw­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawieruszać

1. po­tocz­nie: gubić, za­po­dzie­wać;
2. za­wie­ru­szać się - ginąć w spo­sób nie­za­u­wa­żo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawieruszyć

1. po­tocz­nie: za­gu­bić, za­po­dziać;
2. za­wie­ru­szyć się - zgi­nąć w spo­sób nie­za­u­wa­żo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawierzać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wie­rzyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|za­wie­rzyć.

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wie­rzyć)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|za­wie­rzyć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­wie­rzać się (dk. za­wie­rzyć się)

 (3.1) nie­do­ko­na­ny od|za­wie­rzyć się.


Źródła:

Wiktionary

Zawierzyć

1. za­u­fać komuś;
2. po­wie­rzyć, po­ży­czyć coś komuś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wie­rzać)

 (1.1) książk. za­u­fać; uwie­rzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wie­rzać)

 (2.1) książk. po­wie­rzyć; zwie­rzyć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­wie­rzyć się (ndk. za­wie­rzać się)

 (3.1) daw. lub książk. po­wie­rzyć się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawiesie

urzą­dze­nie do za­wie­sza­nia, ob­wią­zy­wa­nia lub pod­trzy­my­wa­nia pod­no­szo­ne­go ła­dun­ku, bę­dą­ce wy­po­sa­że­niem żu­ra­wia, cię­gni­ka lub suw­ni­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) górn. techn. uchwyt w dźwi­gni pod­no­szą­cej cię­ża­ry


Za­wie­sie – urzą­dze­nie bę­dą­ce wy­po­sa­że­niem urzą­dze­nia dźwi­go­we­go żu­ra­wia, cię­gni­ka lub suw­ni­cy słu­żą­ce do za­wie­sza­nia, ob­wią­zy­wa­nia lub pod­trzy­my­wa­nia pod­no­szo­ne­go ła­dun­ku. W więk­szo­ści przy­pad­ków za­wie­sie nie jest in­te­gral­nym ele­men­tem dźwi­gni­cy a jest je­dy­nie za­wie­sza­ne na haku zblo­cza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiesina

ciecz lub gaz z za­wie­szo­ny­mi cząst­ka­mi ciała sta­łe­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. chem. ga­zo­wy lub cie­kły układ nie­jed­no­rod­ny sub­stan­cji, zwy­kle dwóch, w po­sta­ci czą­stek jed­nej roz­pro­szo­nych w dru­giej;


Za­wie­si­na – układ nie­jed­no­rod­ny, zwy­kle dwu­fa­zo­wy, w po­sta­ci czą­stek jed­ne­go ciała roz­pro­szo­nych (faza roz­pro­szo­na) w dru­gim ciele (faza roz­pra­sza­ją­ca), np. czą­stek ciała sta­łe­go w gazie lub czą­stek cie­czy w cie­czy. Je­że­li cząst­ki te są do­sta­tecz­nie małe, mowa jest o ukła­dzie ko­lo­i­dal­nym. Je­że­li gę­stość fazy roz­pro­szo­nej w za­wie­si­nach jest więk­sza niż gę­stość fazy roz­pra­sza­ją­cej, to roz­pro­szo­ne cząst­ki fazy sta­łej mają ten­den­cję do se­dy­men­ta­cji (opa­da­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiesinowy

przy­miot­nik od: za­wie­si­na


Źródła:

SJP.pl

Zawiesistszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­wie­si­sty; bar­dziej za­wie­si­sty


Źródła:

SJP.pl

Zawiesisty

1. o pły­nie, np. sosie, zupie: gęsty, tre­ści­wy;
2. daw­niej: zwi­sa­ją­cy, ob­wi­sły


Źródła:

SJP.pl

Zawiesić

1. umie­ścić coś gdzieś (wie­sza­jąc);
2. zająć, za­sło­nić jakąś po­wierzch­nię (wie­sza­jąc coś);
3. wstrzy­mać coś na jakiś czas;
4. po­zba­wić kogoś praw na jakiś czas


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) po­wie­sić coś wy­so­ko

 (1.2) przer­wać na jakiś czas wy­ko­ny­wa­nie danej czyn­no­ści

 (1.3) przer­wać na jakiś czas for­mal­ne spot­ka­nie

 (1.4) for­mal­nie po­zba­wić na jakiś czas prawa wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du lub spra­wo­wa­nia funk­cji

 (1.5) te­le­kom. przer­wać na chwi­lę po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne

 (1.6) praw. przer­wać na jakiś czas wy­ko­ny­wa­nie dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej w danej for­mie praw­nej

 (1.7) praw. wstrzy­mać na jakiś czas wy­ko­ny­wa­nie danej czyn­no­ści lub da­ne­go po­sta­no­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawieszalność

w pra­wie: moż­li­wość bycia za­wie­szo­nym, wstrzy­ma­nym na pe­wien czas


Źródła:

SJP.pl

Zawieszalny

da­ją­cy się za­wie­sić


Źródła:

SJP.pl

Zawieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wie­szać.


Źródła:

Wiktionary

Zawieszać

1. umie­szczać coś gdzieś (wie­sza­jąc)
2. zaj­mo­wać, za­sła­niać jakąś po­wierzch­nię (wie­sza­jąc coś)
3. wstrzy­my­wać coś na jakiś czas; po­zba­wiać kogoś praw na jakiś czas


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­wie­sić coś na czymś; umiej­sco­wić coś wyżej

 (1.2) wstrzy­mać, za­trzy­mać ja­kieś dzia­ła­nie, by póź­niej do niego wró­cić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawieszenie

1. umie­ścić coś gdzieś (wie­sza­jąc);
2. zająć, za­sło­nić jakąś po­wierzch­nię (wie­sza­jąc coś);
3. wstrzy­mać coś na jakiś czas;
4. po­zba­wić kogoś praw na jakiś czas


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wie­sić.

 (1.2) mot. układ ele­men­tów, które łączą koła z pod­wo­ziem po­ja­zdu;

 (1.3) in­form. stan pro­gra­mu, sy­ste­mu lub kom­pu­te­ra w któ­rym nie re­a­gu­je on na sy­gna­ły zew­nętrz­ne

 (1.4) zool. faza ruchu zwie­rzę­cia, w któ­rej żadna z nóg nie do­ty­ka po­dło­ża;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawieszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ele­ment kon­struk­cyj­ny, na któ­rym za­wie­szo­ny jest ko­lej­ny ele­ment za­mo­co­wa­ny prze­gu­bo­wo

 (1.2) ty­pogr. jed­no­li­te­ro­wy wyraz na końcu linii tek­stu; błąd ła­ma­nia pu­bli­ka­cji

 (1.3) jubil. zob. wi­sio­rek.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zawietrzać

daw­niej o zwie­rzę­tach: wy­czu­wać za­pach przy­nie­sio­ny przez wiatr


Źródła:

SJP.pl

Zawietrzna

stro­na stat­ku lub łodzi nie­wy­sta­wio­na na wiatr


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mors. żegl. burta prze­ciw­na do tej, na którą wieje wiatr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawietrzność

Za­wietrz­ność – zja­wi­sko wy­stę­pu­ją­ce na stat­kach z na­pę­dem ża­glo­wym, po­le­ga­ją­ce na dą­że­niu jed­nost­ki do skrę­ca­nia w kie­run­ku prze­ciw­nym do kie­run­ku, z któ­re­go wieje wiatr (od­pa­da­nia), mimo ne­u­tral­ne­go po­ło­że­nia steru. Za­cho­wa­nie takie jest spo­wo­do­wa­ne bra­kiem zrów­no­wa­że­nia ża­glo­we­go, co może być stałą cechą jed­nost­ki, lub skut­kiem ce­lo­we­go dzia­ła­nia.


Źródła:

Wikipedia

Zawietrzny

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. / mors. żegl. znaj­du­ją­cy się po prze­ciw­nej stro­nie niż ta, na którą wieje wiatr


Źródła:

Wiktionary

Zawiewać

o za­pa­chu, chło­dzie itp.: do­cie­rać do­kądś z po­wie­wem wia­tru


Źródła:

SJP.pl

Zawieyski

[czy­taj: za­wiej­ski] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawieść

1. nie speł­nić czy­ichś ocze­ki­wań, nie do­trzy­mać obiet­ni­cy; roz­cza­ro­wać;
2. pro­wa­dząc, przy­być do ja­kie­goś miej­sca; za­pro­wa­dzić;
3. po­słu­żyć jako droga, doj­ście do­kądś; za­pro­wa­dzić;
4. oka­zać się niez­god­nym z ocze­ki­wa­nia­mi;
5. stać się przy­czy­ną ja­kie­goś dzia­ła­nia, stanu; za­pro­wa­dzić;
6. za­wieść się - doz­nać przy­kre­go uczu­cia wy­wo­ła­ne­go nie­speł­nio­ny­mi ma­rze­nia­mi, pla­na­mi


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wo­dzić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­wo­dzić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawieźć

wio­ząc, do­star­czyć kogoś lub coś do ja­kie­goś miej­sca


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wo­zić)

 (1.1) przy­wieźć coś lub kogoś w ja­kieś miej­sce

 (1.2) daw. za­rzu­cić czymś, co przy­wie­zio­no w du­żych ilo­ściach

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­wieźć się (ndk. za­wo­zić się)

 (2.1) przy­wieźć sie­bie w ja­kieś miej­sce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawija

w is­la­mie bu­dy­nek bę­dą­cy sie­dzi­bą mu­zuł­mań­skie­go bract­wa re­li­gij­ne­go; tekke


Źródła:

SJP.pl

Zawijacz

1. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wi­ja­niem (pa­ko­wa­niem) cze­goś;
2. urzą­dze­nie do za­wi­ja­nia cze­goś; za­wi­jacz­ka, za­wi­jar­ka, zwi­jar­ka;
3. po­tocz­nie: coś, w co się za­wi­ja kogoś lub coś; otu­lacz


Źródła:

SJP.pl

Zawijak

1. urzą­dze­nie do za­wi­ja­nia i usz­tyw­nia­nia kra­wę­dzi okrą­głych przed­mio­tów;
2. za­wi­jak żół­ta­wy - ga­tu­nek nie­wiel­kie­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny omat­ni­ko­wa­tych;
3. daw­niej: ro­dzaj sy­lo­giz­mu


Źródła:

SJP.pl

Zawijalnia

dział fa­bry­ki, gdzie pro­du­ko­wa­ne wy­ro­by są za­wi­ja­ne w opa­ko­wa­nia fir­mo­we


Źródła:

SJP.pl

Zawijaniec

cia­sto na­dzie­wa­ne skład­ni­kiem ufor­mo­wa­nym w kształ­cie spi­ra­li


Źródła:

SJP.pl

Zawijas

wy­gię­ta linia; wy­krę­tas; wy­wi­jas; za­krę­tas;


Źródła:

SJP.pl

Zawijasek

zdrob­nie­nie od: za­wi­jas


Źródła:

SJP.pl

Zawijać

okrę­cać coś wokół cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wi­nąć)

 (1.1) ota­czać ze wszyst­kich stron

 (1.2) za­gi­nać brze­gi lub ko­niec cze­goś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wi­nąć)

 (2.1) wpły­wać do portu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­wi­jać się (dk. za­wi­nąć się)

 (3.1) okry­wać sie­bie ze wszyst­kich stron

 (3.2) za­gi­nać się nieco lub owi­jać się wokół cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawijka

1. wy­ro­stek na li­ściu pa­pro­ci, za­kry­wa­ją­cy za­rod­nie;
2. chu­sta okry­wa­ją­ca głowę i szyję, no­szo­na przez ko­bie­ty w daw­nej Pol­sce za­miast czep­ca; pod­wi­ka


Za­wij­ka, in­duz­jum (łac. "in­du­sium") – wy­ro­stek skór­ki spod­niej stro­ny li­ścia pa­pro­ci, przy­kry­wa­ją­cy kupki za­rod­ni (sku­pie­nie za­rod­ni). Za­wij­ka może mieć kształt łuski przyt­wier­dzo­nej bocz­nie lub pro­mie­ni­stej, przy­mo­co­wa­nej środ­kiem do li­ścia. Za­wij­ka może być dwu­war­go­wa – kiedy dwu­stron­nie osła­nia kupkę, lub mieć po­stać wy­pu­kłej klap­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawiklać

ob­sa­dzać od­sy­pi­ska i przy­mu­li­ska sa­dzon­ka­mi wi­kli­no­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Zawiklić

ob­sa­dzić od­sy­pi­ska i przy­mu­li­ska sa­dzon­ka­mi wi­kli­no­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Zawilcowy

→ za­wi­lec


Patrz:zawilec

Źródła:

SJP.pl

Zawilczaneczka

wą­sa­tecz­ka za­wil­cza­necz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wą­si­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zawile

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­wi­ły


Źródła:

Wiktionary

Zawilec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ane­mo­ne|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju za­wil­ców (1.1)

 (1.3) pot. kwiat ro­śli­ny z ro­dza­ju za­wil­ców (1.1)


Za­wi­lec ("Ane­mo­ne") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych. Jego kla­sy­fi­ka­cja jest pro­ble­ma­tycz­na i w za­leż­no­ści od uję­cia obej­mu­je ok. 64 ga­tun­ki lub ok. 150 ga­tun­ków. Nie­za­leż­nie od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go ro­dzaj jest sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny nie­mal na całym świe­cie, głów­nie w stre­fie kli­ma­tu chłod­ne­go i ark­tycz­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej, w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej na ob­sza­rach gór­skich.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zawilej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­wi­le


Źródła:

SJP.pl

Zawilgacać

czy­nić wil­got­nym, na­sy­cać wil­go­cią; na­wil­żać, na­wil­ga­cać, wil­żyć, zwil­żać, uwil­got­niać


Źródła:

SJP.pl

Zawilgnąć

na­sią­knąć wil­go­cią


Źródła:

SJP.pl

Zawilgocić

uczy­nić wil­got­nym, na­sy­cić wil­go­cią; na­wil­żyć, zwil­żyć, na­wil­go­cić, na­wil­got­nić, uwil­got­nić


Źródła:

SJP.pl

Zawilgły

prze­sią­knię­ty wil­go­cią


Źródła:

SJP.pl

Zawiliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawilski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawilszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­wi­ły


Źródła:

SJP.pl

Zawiniać

rzad­ko: po­peł­niać prze­wi­nie­nie, sta­wać się win­nym cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zawiniątko

mały pa­ku­nek, coś zwi­nię­te­go; to­bo­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­wiel­ki pa­ku­nek owi­nię­ty pa­pie­rem lub su­knem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawinięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wi­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Zawinięty

okrę­cić coś wokół cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zawinkulować

za­bez­pie­czyć na­leż­no­ści banku na to­wa­rze bę­dą­cym w dro­dze


Źródła:

SJP.pl

Zawinszować

wy­ra­zić swoje ży­cze­nie, żą­da­nie; za­ży­czyć sobie, za­żą­dać, za­pra­gnąć * wy­stę­pu­je wy­łącz­nie w po­łą­cze­niu "za­win­szo­wać sobie"


Źródła:

SJP.pl

Zawinąć

okrę­cić coś wokół cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wi­jać)

 (1.1) zob. za­wi­jać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawirowanie

obró­cić się wiele razy wokół włas­nej osi bar­dzo szyb­ko; za­krę­cić się


Źródła:

SJP.pl

Zawirować

obró­cić się wiele razy wokół włas­nej osi bar­dzo szyb­ko; za­krę­cić się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) szyb­ko obró­cić się wiele razy wokół włas­nej osi

 (1.2) szyb­ko po­ru­szyć się po okrę­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawirusować

1. za­ka­zić wi­ru­sa­mi;
2. po­tocz­nie: za­in­fe­ko­wać wi­ru­sa­mi kom­pu­te­ro­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Zawirusowywać

1. za­ka­żać wi­ru­sa­mi;
2. in­fe­ko­wać wi­ru­sa­mi kom­pu­te­ro­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Zawis

czas, gdy śmi­gło­wiec znaj­du­ją­cy się w po­wie­trzu, mimo pra­cu­ją­ce­go sil­ni­ka, nie zmie­nia wy­so­ko­ści lotu ani nie po­ko­nu­je żad­ne­go dy­stan­su (za­wi­sa w po­wie­trzu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. bez­ruch he­li­kop­te­ra w po­wie­trzu


Zawis – stan lotu, w któ­rym śmi­gło­wiec utrzy­mu­je się nad po­wierzch­nią ziemi, nie wy­ko­nu­jąc ruchu wzglę­dem tego po­dło­ża.

Śmi­głow­ce wy­ko­nu­ją zawis mię­dzy in­ny­mi w celu roz­poz­na­nia skła­do­wych wia­tru, a także pod­czas ope­ra­cji wy­ma­ga­ją­cych utrzy­ma­nia sta­bil­nej po­zy­cji, ta­kich jak pod­no­sze­nie ła­dun­ku czy pod­cho­dze­nie do lą­do­wa­nia[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawisak

duży motyl nocny z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych; zmrocz­nik, zmrocz­ni­ko­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. motyl na­le­żą­cy do ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sphin­gi­dae|ref=tak.), przy­po­mi­na­ją­cy ko­li­bra;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawisakowate

ro­dzi­na mo­ty­li; zmierzch­ni­ko­wa­te, fer­ta­ki


Za­wi­sa­ko­wa­te, za­wi­sa­ki, sfink­sy (Sphin­gi­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li. Na świe­cie żyje około 1200 ga­tun­ków, w Eu­ro­pie 33, a w Pol­sce za­no­to­wa­no 20 ga­tun­ków. Roz­prze­strze­nio­ne głów­nie w tro­pi­kach.

Za­wi­sa­ko­wa­te w prze­wa­ża­ją­cej więk­szo­ści są mo­ty­la­mi noc­ny­mi, tylko nie­licz­ne ga­tun­ki la­ta­ją w ciągu dnia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawisakowaty

o ce­chach za­wi­sa­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Zawisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wi­sać.


Źródła:

Wiktionary

Zawisać

cza­sow­nik

 (1.1) za­trzy­mać się w po­wie­trzu pod­czas lotu

 (1.2) być za­wie­szo­nym na pew­nej wy­so­ko­ści

 (1.3) za­cze­piać się o coś i po­zo­sta­wać w po­zy­cji wi­szą­cej


Źródła:

Wiktionary

Zawisnąć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­wi­sać.


Źródła:

Wiktionary

Zawistnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­wist­ny


Źródła:

Wiktionary

Zawistniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­wist­nie


Źródła:

SJP.pl

Zawistniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­wist­ny; bar­dziej za­wist­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawistnik

osoba za­wist­na


Źródła:

SJP.pl

Zawistność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­wist­ne; cecha tych, któ­rzy są za­wist­ni


Źródła:

Wiktionary

Zawistny

książ­ko­wo:
1. czu­ją­cy silną nie­chęć, nie­na­wiść do kogoś z po­wo­du jego suk­ce­sów, po­wo­dze­nia, kie­ru­ją­cy się tym uczu­ciem; pełen za­wi­ści, bar­dzo zaz­dros­ny;
2. bę­dą­cy wy­ra­zem tego uczu­cia, np. za­wist­ne spoj­rze­nie


przy­miot­nik

 (1.1) pełen za­wi­ści, od­czu­wa­ją­cy za­wiść; także. świad­czą­cy o za­wi­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawistować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wi­sto­wać)

 (1.1) karc. w bry­dżu: roz­po­cząć roz­gryw­kę


Źródła:

Wiktionary

Zawistowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawistowszczyzna

wieś w Pol­sce


Za­wi­stow­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie So­kół­ka.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawisza

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawiszyce

Za­wi­szy­ce ( Sabschütz)– wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce, na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Leży na te­re­nie Nad­le­śnict­wa Prud­nik (obręb Prud­nik).


Źródła:

Wikipedia

Zawiszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Zawisłość

pod­le­głość komuś, za­leż­ność od kogoś lub cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Zawisły

pod­le­ga­ją­cy komuś lub cze­muś


Źródła:

SJP.pl

Zawitanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wi­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zawitać

przy­być do­kądś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) książk. przy­być w ja­kieś miej­sce lub do kogoś

 (1.2) książk. przen. roz­po­cząć trwa­nie w ja­kimś miej­scu, na­stać lub stać się za­u­wa­żal­nym

 (1.3) przest. zo­stać po­wi­ta­nym

 (1.4) daw. przen. za­cząć świe­cić lub roz­ja­śnić się (np. o słoń­cu, dniu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawitkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawity

ter­min za­wi­ty - ter­min osta­tecz­ny dla wy­ko­na­nia pew­nych czyn­no­ści praw­nych; ter­min pre­klu­zyj­ny, pre­kluz­ja


Źródła:

SJP.pl

Zawizować

opa­trzyć (pasz­port) wizą; wi­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Zawiązanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wią­zać.


Źródła:

Wiktionary

Zawiązać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wią­zy­wać)

 (1.1) zro­bić węzeł, pętlę, ko­kar­dę

 (1.2) złą­czyć końce nici, sznu­ra, ta­siem­ki itp., wią­żąc je

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­wią­zać się (ndk. za­wią­zy­wać się)

 (2.1) zo­stać za­po­cząt­ko­wa­nym

 (2.2) bot. pow­stać jako za­wią­zek


Źródła:

Wiktionary

Zawiązek

1. część or­ga­niz­mu ży­we­go w bar­dzo wczes­nym sta­dium roz­wo­ju; za­lą­żek;
2. daw­niej: coś do za­wią­zy­wa­nia, ta­siem­ka, wstąż­ka; za­wiąz­ka


Za­wią­zek, łac. pri­mor­dium – w bio­lo­gii część or­ga­niz­mu bę­dą­ca we wczes­nej fazie roz­wo­ju. Zwy­kle kilka ko­mó­rek z któ­rych roz­wi­nie się na­rząd. Ter­min po­ja­wia się w róż­nych dzie­dzi­nach bio­lo­gii (np. za­wiąz­ki zębów, za­wiąz­ki owoc­ni­ków grzy­bów), jed­nak naj­czę­ściej sto­so­wa­ny jest w bo­ta­ni­ce jako okre­śle­nie pier­wszej fazy roz­wo­jo­wej or­ga­nów ro­ślin ta­kich za­wiąz­ki liści, owo­ców, ko­rze­ni, kwia­tów, pędu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawiązka

1. gwa­ro­wo: to­bo­łek, za­wi­niąt­ko;
2. daw­niej: za­czą­tek;
3. daw­niej: coś do za­wią­zy­wa­nia, ta­siem­ka, wstąż­ka albo supeł, węzeł


Źródła:

SJP.pl

Zawiązkowy

→ za­wiąz­ka


Patrz:zawiązka

Źródła:

SJP.pl

Zawiązywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wią­zać)

 (1.1) wią­żąc, łą­czyć końce czego w węzeł, ko­kar­dę, pętlę

 (1.2) po­wo­do­wać pow­sta­nie cze­goś

 (1.3) bot. two­rzyć za­wią­zek kwia­tu, li­ścia, owocu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­wią­zy­wać się (dk. za­wią­zać się)

 (2.1) two­rzyć się sa­mo­rzut­nie lub być or­ga­ni­zo­wa­nym

 (2.2) bot. pow­sta­wać jako za­wią­zek kwia­tów, liści, owo­ców


Źródła:

Wiktionary

Zawiła

1. kręty, zyg­za­ko­wa­ty, wi­ją­cy się;
2. trud­ny do zro­zu­mie­nia, skom­pli­ko­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawiłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co za­wi­łe

 (1.2) za­wi­ła rzecz, spra­wa


Źródła:

Wiktionary

Zawiły

1. kręty, zyg­za­ko­wa­ty, wi­ją­cy się;
2. trud­ny do zro­zu­mie­nia, skom­pli­ko­wa­ny


przy­miot­nik

 (1.1) kręty

 (1.2) trud­ny do zro­zu­mie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawiścić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. zaz­dro­ścić


Źródła:

Wiktionary

Zawiślak

naz­wi­sko


Za­wi­ślak – naz­wi­sko uży­wa­ne w Pol­sce.

Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku no­si­ło je w Pol­sce 4350 peł­no­let­nich osób. Naj­wię­cej w daw­nym woj. war­szaw­skim (532 osoby), za­moj­skim (510 osób) i lu­bel­skim (471 osób).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawiśliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawiść

uczu­cie znacz­nie sil­niej­sze niż zaz­drość, wro­gość do osoby, któ­rej cze­goś zaz­dro­ści­my


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. uczu­cie sil­nej nie­chę­ci do osoby, któ­rej się cze­goś zaz­dro­ści;

 (1.2) stpol. nie­na­wiść


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawkrze

kra­i­na hi­sto­rycz­na Pol­ski na pół­noc­no-za­chod­nim Ma­zo­wszu; zie­mia zaw­krzeń­ska


Zaw­krze (zie­mia zaw­krzeń­ska) – nie­wiel­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na Pol­ski na te­re­nie pół­noc­no-za­chod­nie­go Ma­zo­wsza w wi­dłach Ły­dy­nii i Wkry. Funk­cjo­no­wa­ła jako odręb­na jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na od 2. po­ło­wy XIV wieku do ro­zbio­rów. Jej hi­sto­rycz­ną sto­li­cą jest Szreńsk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawkrzeński

→ Zaw­krze


Patrz:Zawkrze

Źródła:

SJP.pl

Zawlec

1. wlo­kąc, prze­mie­ścić coś lub kogoś do­kądś;
2. za­pro­wa­dzić kogoś do­kądś wbrew jego woli;
3. o chmu­rach: po­kryć coś cien­ką war­stwą;
4. zaw­lec się - prze­mie­ścić się z dużym tru­dem


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zaw­le­kać, wlec)

 (1.1) prze­nieść z wy­sił­kiem, cią­gnąc po ziemi albo z tru­dem

 (1.2) zmu­sić kogoś, by po­szedł gdzieś, czę­sto uży­wa­jąc siły

 (1.3) nieś­wia­do­mie prze­nieść coś nie­po­żą­da­ne­go w inne miej­sce

 (1.4) me­te­o­rol. lekko zas­nuć, po­kryć cien­ką war­stwą mgły lub chmur

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zaw­lec się (ndk. zaw­le­kać się, wlec się)

 (2.1) do­trzeć gdzieś z wy­sił­kiem, ledwo się po­ru­sza­jąc

 (2.2) me­te­o­rol. zas­nuć się lekką war­stwą mgły lub chmur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawleczka

ele­ment z drutu, słu­żą­cy do przet­knię­cia przez śrubę, na­kręt­kę lub swo­rzeń w celu za­bez­pie­cze­nia przed od­krę­ce­niem lub wy­pad­nię­ciem


Zaw­lecz­ka, szplint – ele­ment wy­ko­na­ny z drutu o pó­ło­krą­głym prze­kro­ju, w miej­scu zgię­cia po­sia­da­ją­cy uszko. Za­bez­pie­cza przed zsu­wa­niem, lub prze­mie­szcza­niem się ele­men­tów umie­szczo­nych na wał­kach, osiach, trzpie­niach lub in­nych ele­men­tach ma­szyn. Przew­le­ka­ny jest przez otwór wy­wier­co­ny w ele­men­cie a jej wolne i wy­sta­ją­ce końce są od­gi­na­ne w prze­ciw­ne stro­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawleczkowy

przy­miot­nik od: zaw­lecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Zawnioskować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wnio­sko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wnio­sko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zawoalować

1. za­kryć twarz wo­a­lem;
2. ukryć praw­dę, przed­sta­wić coś nie wprost


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) książk. za­kryć coś (zwła­szcza twarz lub de­kolt) wo­a­lem

 (1.2) książk. przen. przed­sta­wić coś nie wprost, nadać cze­muś alu­zyj­ny cha­rak­ter


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawodnica

za­wod­ni­ca świer­ko­wa, za­wod­ni­ca mo­drze­wio­wa - ga­tun­ki błon­ków­ki z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zawodniczka

→ za­wod­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczest­nicz­ka za­wo­dów


Patrz:zawodnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawodnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­wod­ny


Źródła:

Wiktionary

Zawodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka za­wod­ny; bar­dziej za­wod­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawodnik

osoba bio­rą­ca udział w za­wo­dach spor­to­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. uczest­nik za­wo­dów

 (1.2) sport. uczest­nik gry ze­spo­ło­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­wod­ne; cecha tych, któ­rzy są za­wod­ni


Źródła:

Wiktionary

Zawodny

taki, na któ­rym nie można po­le­gać, mo­gą­cy za­wieść; nie­pew­ny


przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku taki, za któ­re­go nie jest się pew­nym

 (1.2) o rze­czy, me­cha­niz­mie taki, który może nie za­dzia­łać, mieć awa­rię

 (1.3) o ma­rze­niach, pla­nach taki, który może się nie zi­ścić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawodowiec

1. osoba pra­cu­ją­ca za­wo­do­wo;
2. osoba upra­wia­ją­ca jakąś dzie­dzi­nę za­wo­do­wo (nie jako ama­tor)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się czymś za­wo­do­wo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawodowo

przy­słó­wek

 (1.1) upra­wia­jąc lub wy­ko­nu­jąc coś jako zawód, zaj­mu­jąc się czymś z za­wo­du


Źródła:

Wiktionary

Zawodowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest za­wo­do­we; cecha tych, któ­rzy są za­wo­do­wi


Źródła:

Wiktionary

Zawodowstwo

zaj­mo­wa­nie się okre­ślo­ną czyn­no­ścią lub dzie­dzi­ną w spo­sób pro­fe­sjo­nal­ny, naj­czę­ściej jako spo­sób na życie


Źródła:

SJP.pl

Zawodowy

przy­miot­nik od: zawód


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­wo­dem, pracą

 (1.2) taki, który wy­ko­nu­je okre­ślo­ne za­ję­cie, trak­tu­jąc jako swój zawód


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawodoznawca

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy wła­ści­wo­ści i wa­run­ki wy­ko­ny­wa­nia za­wo­dów, pro­ble­my wy­bo­ru za­wo­du i przy­dat­no­ści za­wo­do­wej oraz kla­sy­fi­ka­cję i sta­ty­sty­kę za­wo­do­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ana­li­zą za­wo­dów, ich cha­rak­te­ry­sty­ką, hi­sto­rią oraz do­radzt­wem za­wo­do­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawodoznawczy

zwią­za­ny z dzie­dzi­ną so­cjo­lo­gii pracy ba­da­ją­cą wła­ści­wo­ści i wa­run­ki wy­ko­ny­wa­nia za­wo­dów, pro­ble­my wy­bo­ru za­wo­du i przy­dat­no­ści za­wo­do­wej oraz kla­sy­fi­ka­cję i sta­ty­sty­kę za­wo­do­wą


Źródła:

SJP.pl

Zawodoznawstwo

dzie­dzi­na so­cjo­lo­gii pracy ba­da­ją­ca wła­ści­wo­ści i wa­run­ki wy­ko­ny­wa­nia za­wo­dów, pro­ble­my wy­bo­ru za­wo­du i przy­dat­no­ści za­wo­do­wej oraz kla­sy­fi­ka­cję i sta­ty­sty­kę za­wo­do­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauk. in­ter­dy­scy­pli­nar­ny ob­szar wie­dzy zaj­mu­ją­cy się m.in. kla­sy­fi­ka­cją za­wo­dów, ich zna­cze­niem w uję­ciu spo­łecz­nym i hi­sto­rycz­nym oraz kwe­stią wy­bo­ru za­wo­du przez pra­cow­ni­ka;


Za­wo­doz­naw­stwo (ina­czej wie­dza o za­wo­dach) – jedno z pod­sta­wo­wych pojęć pe­da­go­gi­ki pracy, jest też dzie­dzi­ną so­cjo­lo­gii pracy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawody

1. im­pre­za spor­to­wa pod­czas któ­rej za­wod­ni­cy ry­wa­li­zu­ją ze sobą;
2. ry­wa­li­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) im­pre­za spor­to­wa, pod­czas któ­rej za­wod­ni­cy ry­wa­li­zu­ją ze sobą

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od zawód


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wo­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Zawodzić

cza­sow­nik

 (1.1) wzbu­dzać lub wy­da­wać prze­cią­głe dźwię­ki zwy­kle śpie­wem lub wyjąc

 (1.2) robić rze­czy, które nie są ocze­ki­wa­ne, nie dzia­łać spraw­nie, nie speł­niać się

 (1.3) pro­wa­dzić gdzieś do celu np. drogą, po­stę­po­wa­niem, po­ma­ga­jąc


Źródła:

Wiktionary

Zawodzący

przy­miot­nik

 (1.1) la­mę­tu­ją­cy, śpie­wa­ją­cy płacz­li­wie


Źródła:

Wiktionary

Zawodówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lek­cew. lub żart. za­wo­dów­ka


Źródła:

Wiktionary

Zawodówka

po­tocz­nie: szko­ła za­wo­do­wa (śred­nia lub za­sad­ni­cza)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szko­ła za­wo­do­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawoja

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w po­łud­nio­wej Pol­sce, po­ło­żo­na na po­łud­niu kraju przy gra­ni­cy ze Sło­wa­cją w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim;


Za­wo­ja – naj­więk­sza pod wzglę­dem po­wierzch­ni i naj­dłuż­sza wieś w Pol­sce. Po­ło­żo­na jest w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja, na po­łud­niu kraju przy gra­ni­cy ze Sło­wa­cją. Jest sie­dzi­bą gminy, Ba­bio­gór­skie­go Parku Na­ro­do­we­go i jedną z głów­nych osad Gó­ra­li Ba­bio­gór­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawojanin

miesz­ka­niec Zawoi (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawojanka

miesz­kan­ka Zawoi (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawojka

chu­sta za­rzu­co­na luźno na włosy i ujęta w siat­kę, no­szo­na na gło­wie przez ko­bie­ty za­męż­ne w VX wieku; pod­wi­ka


Źródła:

SJP.pl

Zawojowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wo­jo­wać.


Za­wo­jo­wa­nie, in. de­bel­la­cja ( de­bel­la­tio, od bel­lum „wojna”) – za­ję­cie zbroj­ne i anek­sja ca­ło­ści te­ry­to­rium pań­stwa wraz ze zni­szcze­niem jego po­ten­cja­łu mi­li­tar­ne­go oraz ujarz­mie­niem za­miesz­ku­ją­cej go lud­no­ści, skut­ku­ją­ce po­zba­wie­niem do­tych­cza­so­we­go su­we­re­na wła­dzy zwierzch­niej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zawojski

→ Za­wo­ja


Patrz:Zawoja

Źródła:

SJP.pl

Zawonia

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawora

prze­sta­rza­le: ry­giel; za­su­wa


Źródła:

SJP.pl

Zaworek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: zawór

 (1.2) mały zawór


Źródła:

Wiktionary

Zaworkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wor­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaworkowy

→ za­wo­rek


Patrz:zaworek

Źródła:

SJP.pl

Zawornik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ar­chit. bud. zob. zwor­nik.


Źródła:

Wiktionary

Zaworowy

przy­miot­nik od: zawór


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­wo­rem, do­ty­czą­cy za­wo­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaworski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawoskować

po­kryć wo­skiem


Źródła:

SJP.pl

Zawoskowywać

po­kry­wać, sma­ro­wać wo­skiem


Źródła:

SJP.pl

Zawozić

wio­ząc, do­star­czać kogoś lub coś do ja­kie­goś miej­sca


Źródła:

SJP.pl

Zawołanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okrzyk wzy­wa­ją­cy lub zwra­ca­ją­cy uwagę

 (1.2) hasło lub myśl prze­wod­nia

 (1.3) hist. okrzyk bo­jo­wy lub de­wi­za her­bo­wa

 (1.4) for­mu­ła po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia

 (1.5) głos zwie­rząt

 (1.6) przest. pse­u­do­nim, imię, przy­do­mek

 (1.7) przest. roz­głos lub re­pu­ta­cja


Za­wo­ła­nie


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zawołany

zaj­mu­ją­cy się czymś z ta­len­tem i za­pa­łem; do­sko­na­ły, wy­traw­ny, za­pa­lo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przest. zaj­mu­ją­cy się czym z ta­len­tem i za­pa­łem

 (1.2) daw. gło­śny, sław­ny, znany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawołać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wołać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wołać.


Źródła:

Wiktionary

Zawołańszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­wo­ła­ny (do­sko­na­ły, wy­traw­ny, na­mięt­ny)


Źródła:

SJP.pl

Zawołżański

→ Za­woł­że


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Za­woł­żem, do­ty­czą­cy Za­woł­ża


Patrz:Zawołże

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawołże

ob­szar w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawoński

→ Za­wo­nia (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zawoźny

kot­wi­ca za­woź­na - kot­wi­ca po­moc­ni­cza, sze­ścio­krot­nie lżej­sza od kot­wi­cy po­sto­jo­wej, którą wy­rzu­ca się ze stat­ku w celu wy­ko­na­nia ma­ne­wru bez po­mo­cy ma­szyn; werp


Źródła:

SJP.pl

Zawracanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wra­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zawracać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­wró­cić)

 (1.1) zmie­niać kie­ru­nek swo­je­go ruchu na prze­ciw­ny

 (1.2) zmie­niać kie­ru­nek ruchu cze­goś lub kogoś na prze­ciw­ny

 (1.3) nie wpu­szczać i od­sy­łać z po­wro­tem


Źródła:

Wiktionary

Zawrat

prze­łęcz w Ta­trach


Za­wrat ( Rie­gels­char­te, Závrat, Zav­rat) – po­ło­żo­na na wy­so­ko­ści 2159 m wąska prze­łęcz w dłu­giej wschod­niej grani Świ­ni­cy w Ta­trach Wy­so­kich, od­dzie­la­ją­ca Za­wra­to­wą Tur­nię (2247 m) od Ma­łe­go Ko­zie­go Wier­chu (2226 m). Jest jed­nym z dwóch skraj­nych punk­tów szla­ku Orlej Perci (za­chod­nim).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawrotka

po­tocz­nie:
1. miej­sce umoż­li­wia­ją­ce za­wra­ca­nie po­ja­zdów;
2. ma­newr za­wra­ca­nia; zwrot­ka


Źródła:

SJP.pl

Zawrotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­wrot­nie


Źródła:

SJP.pl

Zawrotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­wrot­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawrotny

przy­miot­nik

 (1.1) osza­ła­mia­ją­cy, godny po­dzi­wu lub niez­wy­kły, nie­prze­cięt­ny


Źródła:

Wiktionary

Zawrzeć

1. do­pro­wa­dzić coś do skut­ku;
2. umie­ścić w czymś;
3. przed­sta­wić ja­kieś tre­ści w wy­po­wie­dzi, książ­ce, fil­mie itp.


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wrzeć)

 (1.1) fiz. kulin. o mo­men­cie wej­ścia w stan wrze­nia (o sub­stan­cji w sta­nie płyn­nym)

 (1.2) przen. o mo­men­cie wej­ścia w stan bar­dzo moc­ne­go wzbu­rze­nia emo­cjo­nal­ne­go

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wie­rać)

 (2.1) do­ko­na­ny od|za­wie­rać.

 (2.2) przest. zam­knąć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawrzyk

daw­niej: że­laz­ny pręt z obra­ca­ją­cą się rącz­ką do za­my­ka­nia okna; ba­gnetsz­tan­ga, za­wrot­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Zawrzyty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zam­knię­ty


Źródła:

Wiktionary

Zawrócenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wró­cić.


Źródła:

Wiktionary

Zawrócić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­wra­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­wra­cać.


Źródła:

Wiktionary

Zawrót

1. zmia­na kie­run­ku ruchu na prze­ciw­ny; za­wró­ce­nie;
2. skręt drogi, rzeki itp.;
3. obrót, wir, wi­ro­wa­nie


Za­wrót, za­wrót Im­mel­man­na, im­mel­mann, im­mel­man, imel­man pół­pęt­la z obro­tem – fi­gu­ra pi­lo­ta­żu ma­ją­ca na celu szyb­ką zmia­nę wy­so­ko­ści i kie­run­ku lotu. Nazwa jej po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go pi­lo­ta my­śliw­skie­go z I wojny świa­to­wej, my­śliw­skie­go asa, Maksa Im­mel­man­na, który pier­wszy tę fi­gu­rę wy­ko­nał w 1916 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawstydzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaw­sty­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zawstydzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zaw­sty­dzić)

 (1.1) spra­wiać, że ktoś czuje zaw­sty­dze­nie, wstyd, za­kło­po­ta­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zaw­sty­dzać się (dk. zaw­sty­dzić się)

 (2.1) od­czu­wać zaw­sty­dze­nie


Źródła:

Wiktionary

Zawstydzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczu­cie wsty­du


Źródła:

Wiktionary

Zawstydzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zaw­sty­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zaw­sty­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Zawstydzony

taki, który od­czuł wstyd; za­że­no­wa­ny, za­kło­po­ta­ny, onie­śmie­lo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy zaw­sty­dze­nie, wstyd

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: zaw­sty­dzić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawsze

w ciągu ca­łe­go czasu, który się ogar­nia myślą; wciąż, stale, na okrą­gło, nie­u­stan­nie, cią­gle


za­i­mek przy­słow­ny upo­wszech­nia­ją­cy

 (1.1) w każ­dym mo­men­cie i sy­tu­a­cji, bez przer­wy

par­ty­ku­ła

 (2.1) mimo wszyst­ko, jed­nak, tak czy owak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawszela

sko­ru­piak z rzędu obu­no­gów pa­so­ży­tu­ją­cy na skó­rze wa­le­ni, głów­nie wie­lo­ry­bów; wesz wie­lo­ry­bia


Za­wsze­la ("Cy­a­mus") – ro­dzaj sta­wo­no­gów za­li­cza­ny do obu­no­gów z ro­dzi­ny Cy­a­mi­dae.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawtórować

za­grać albo zaś­pie­wać do wtóru


Źródła:

SJP.pl

Zawtórzać

daw­niej: przy­ta­ki­wać, przyś­wiad­czać


Źródła:

SJP.pl

Zawyrokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wy­ro­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zawyć

1. po­tocz­nie: gło­śno, prze­cią­gle, prze­raź­li­wie za­krzy­czeć, za­pła­kać;
2. o psie, wilku i in­nych zwie­rzę­tach z ro­dzi­ny psów: odez­wać się wy­ciem;
3. wydać prze­cią­gły, niski dźwięk; za­hu­czeć


Źródła:

SJP.pl

Zawyżać

usta­na­wiać coś na zbyt wy­so­kim po­zio­mie


Źródła:

SJP.pl

Zawyżyć

usta­no­wić coś na zbyt wy­so­kim po­zio­mie


cza­sow­nik

 (1.1) przed­sta­wić war­tość jako więk­szą, niż jest fak­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawzinać

zaw­zi­nać się (rzad­kie): upie­rać się przy czymś


Źródła:

SJP.pl

Zawziąć

1. daw­niej: pow­ziąć, pod­jąć;
2. zaw­ziąć się - uprzeć się przy czymś


Źródła:

SJP.pl

Zawzięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaw­ziąć.

przy­słó­wek

 (2.1) z zaw­zię­to­ścią


Źródła:

Wiktionary

Zawzięciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zaw­zię­cie


Źródła:

SJP.pl

Zawziętość

1. od­da­nie się cze­muś z wiel­kim za­pa­łem;
2. upar­te trwa­nie przy swo­ich po­glą­dach, uczu­ciach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skłon­ność do upie­ra­nia się przy swo­ich ra­cjach, uczu­ciach, for­so­wa­nie za wszel­ką cenę swo­ich de­cyz­ji nawet wbrew roz­sąd­ko­wi

 (1.2) skłon­ność do od­da­wa­nia się ja­kimś za­ję­ciom z wiel­kim za­pa­łem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawziętszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zaw­zię­ty


Źródła:

SJP.pl

Zawzięty

1. od­da­ją­cy się cze­muś z za­pa­łem;
2. upar­cie trwa­ją­cy przy swo­ich de­cyz­jach, uczu­ciach


przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do upie­ra­nia się przy swo­ich ra­cjach, uczu­ciach; for­su­ją­cy włas­ne de­cyz­je, czę­sto nawet wbrew roz­sąd­ko­wi

 (1.2) skłon­ny do od­da­wa­nia się ja­kimś za­ję­ciom całym sobą

 (1.3) o sy­tu­a­cjach, czyn­no­ściach: taki, który jest obiek­tem czy­jejś pasji, za­cię­to­ści, któ­re­go ktoś nie chce po­nie­chać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawód

1. za­ję­cie, któ­re­go ktoś się wy­u­czył, wy­ko­ny­wa­ne w ce­lach za­rob­ko­wych;
2. nie­speł­nie­nie się czy­ichś ma­rzeń, pla­nów;
3. uczu­cie doz­na­ne z tego po­wo­du; roz­cza­ro­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­ność, którą ktoś wy­ko­nu­je, by zdo­być pie­nią­dze

 (1.2) nie­mi­łe uczu­cie, gdy ktoś / coś nie speł­ni­ło na­szych ocze­ki­wań

 (1.3) lm. zob. za­wo­dy.


Zawód – zbiór zadań (ze­spół czyn­no­ści) wy­o­dręb­nio­nych w wy­ni­ku spo­łecz­ne­go po­dzia­łu pracy, bę­dą­cych świad­cze­nia­mi na rzecz in­nych osób, wy­ko­ny­wa­nych stale lub z nie­wiel­ki­mi zmia­na­mi przez po­szcze­gól­ne osoby i wy­ma­ga­ją­cych od­po­wied­nich kwa­li­fi­ka­cji (wie­dzy i umie­jęt­no­ści), zdo­by­tych w wy­ni­ku kształ­ce­nia lub prak­ty­ki. Wy­ko­ny­wa­nie za­wo­du sta­no­wi źró­dło do­cho­dów. Szcze­gól­nym ro­dza­jem za­wo­du jest pro­fe­sja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawój

na­kry­cie głowy z udra­po­wa­ne­go ma­te­ria­łu, wzo­ro­wa­ne na wschod­nich tur­ba­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. tur­ban


Zawój – nie­ist­nie­ją­ca obec­nie wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Cisna w Bie­szcza­dach. Leży na lewym brze­gu rzeki Wet­lin­ki, u stóp wznie­sie­nia "Pe­resz­li­ba".

Lo­ko­wa­na na pra­wie wo­ło­skim w do­brach Balów z Hocz­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawójka

śli­mak słod­ko­wod­ny z ro­dzi­ny za­wój­ko­wa­tych; chro­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Zawójkowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych śli­ma­ków skrze­lo­dysz­nych


Za­wój­ko­wa­te (Val­va­ti­dae) – sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­na ro­dzi­na obej­mu­ją­ca drob­ne, słod­ko­wod­ne śli­ma­ki skrze­lo­dysz­ne. Liczy około 70 ga­tun­ków. W Pol­sce w róż­nych ty­pach wód śród­lą­do­wych wy­stę­pu­ją przed­sta­wi­cie­le czte­rech ga­tun­ków na­le­żą­cych do tej ro­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawór

me­cha­nizm re­gu­lu­ją­cy prze­pływ cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do za­my­ka­nia ot­wo­rów;


Zawór – urzą­dze­nie do za­my­ka­nia ot­wo­rów, wy­lo­tów, do re­gu­lo­wa­nia prze­pły­wu pły­nów (cie­czy lub gazów) przez prze­wo­dy, jak i za­po­bie­ga­niu ich co­fa­nia. Rów­nież do re­gu­la­cji ci­śnie­nia, jak i kon­tro­lo­wa­ne­go uwal­nia­nia ci­śnie­nia.

Roz­róż­nia­my dwa głów­ne ro­dza­je za­wo­rów: ku­lo­wy i tło­ko­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zawędrować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wę­dru­jąc do­trzeć gdzieś


Źródła:

Wiktionary

Zawędrowywać

wę­dru­jąc, do­cie­rać gdzieś


Źródła:

SJP.pl

Zawęszać

daw­niej: wy­czu­wać coś wę­chem; wy­wę­szać


Źródła:

SJP.pl

Zawęszyć

1. zła­pać trop, roz­poz­nać wę­chem;
2. za­wę­szyć się - za­pa­mię­ty­wać się w wę­sze­niu


Źródła:

SJP.pl

Zawężający

→ za­wę­żać


Patrz:zawężać

Źródła:

SJP.pl

Zawładać

sta­wać się wład­cą cze­goś, opa­no­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Zawładnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­wład­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Zawładnąć

1. objąć wła­dzę nad czymś; zo­stać wład­cą cze­goś; zdo­być, opa­no­wać coś;
2. ko­rzy­stać z miej­sca lub rze­czy i nie udo­stęp­niać ich ni­ko­mu in­ne­mu


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) prze­jąć wła­dzę, objąć wła­dzę nad czymś

 (1.2) zu­peł­nie kogoś opa­no­wać, ogar­nąć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zawładywać

1. zdo­by­wać, opa­no­wy­wać coś;
2. pod­po­rząd­ko­wy­wać sobie kogoś


Źródła:

SJP.pl

Zawłocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Zawłoka

daw­niej:
1. za­sło­na, po­wło­ka;
2. włos lub pasek tka­ni­ny wpro­wa­dzo­ny pod skórę w celu od­pro­wa­dze­nie krwi lub wy­wo­ła­nia ro­pie­nia


Źródła:

SJP.pl

Zawłotnia

jed­no­ko­mór­ko­wy glon na­le­żą­cy do ro­dzi­ny za­włot­nio­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w wo­dach słod­kich, wil­got­nych gle­bach, na śnie­gu i lo­dzie w wy­so­kich gó­rach; jed­no­ko­mór­ko­wa zie­le­ni­ca; chla­mi­do­mo­nas


Za­włot­nia ("Chla­my­do­mo­nas") - ro­dzaj glo­nów (zie­le­nic) na­le­żą­cy do ro­dzi­ny za­włot­nio­wa­tych. Wy­stę­pu­je w wo­dach słod­kich, wil­got­nych gle­bach, na śnie­gu i lo­dzie w wy­so­kich gó­rach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zawłotniowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu zie­le­nic wła­ści­wych


Źródła:

SJP.pl

Zawłóczyć

daw­niej: prze­cią­gać coś przez otwór, np. za­włó­czyć nitkę; zaw­le­kać


Źródła:

SJP.pl

Zawściekać

daw­niej: zaw­ście­kać się - za­pa­mię­ty­wać się w gnie­wie


Źródła:

SJP.pl

Zawżdy

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: za­wsze; zawdy


za­i­mek

 (1.1) daw. za­wsze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaza

rze­czow­nik

 (1.1) slang. ma­ri­hu­a­nafakt.


Zaza – naród po­cho­dze­nia in­do­e­u­ro­pej­skie­go za­miesz­ku­ją­cy Tur­cję: re­gio­ny cen­tral­nej Ana­to­lii; Sivas, Tokat, Ak­sa­ray, Ka­y­se­ri, re­gion wschod­niej Ana­to­lii (w Tur­cji); Bit­lis, Bingöl, Muş, Elazığ, Erzin­can, Ma­la­tya, Adiy­a­man, Kars, Ar­da­han i Tun­ce­li, re­gio­ny po­łud­nio­wo-wschod­nie: Bat­man, Diyarbakır i Şanlıurfa, wschod­nie wy­brze­że czar­no­mor­skie, po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem za­za­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zazaki

język na­ro­du Zaza uży­wa­ny we wschod­niej Ana­to­lii, w do­rze­czu Eu­fra­tu i Ty­gry­su


Źródła:

SJP.pl

Zazbrajać

wta­piać me­ta­lo­we pręty, druty do be­to­nu lub szkła w celu wzmoc­nie­nia wy­ro­bów wy­ko­na­nych z tych ma­te­ria­łów


Źródła:

SJP.pl

Zazbroić

1. wto­pić me­ta­lo­we pręty, druty do be­to­nu, szkła w celu wzmoc­nie­nia wy­ro­bów z tych ma­te­ria­łów;
2. uło­żyć zbro­je­nie


Źródła:

SJP.pl

Zazdro

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy zaz­drość


Źródła:

SJP.pl

Zazdromin

Zaz­dro­min – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck.


Źródła:

Wikipedia

Zazdrosny

przy­miot­nik

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy zaz­drość o coś; taki, który chce mieć coś cał­ko­wi­cie na włas­ność

 (1.2) taki, który boi się o coś włas­ne­go; po­dejrz­li­wy wobec wier­no­ści osoby, z którą jest w związ­ku


Źródła:

Wiktionary

Zazdrostka

mała fi­ran­ka się­ga­ją­ca zwy­kle do po­ło­wy szyby; dy­skret­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od zaz­drość

 (1.2) pot. krót­ka fi­ran­ka za­sła­nia­ją­ca po­ło­wę lub mniej­szą część (zwy­kle dolną) okna lub osz­klo­nych drzwi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zazdroszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaz­dro­ścić.


Źródła:

Wiktionary

Zazdrościć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­zaz­dro­ścić)

 (1.1) od­czu­wać zaz­drość z braku cze­goś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny


Źródła:

Wiktionary

Zazdrośnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. forma żeń­ska od: zaz­dro­śnik


Źródła:

Wiktionary

Zazdrośnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zaz­dros­ny; od­czu­wa­jąc zaz­drość


Źródła:

Wiktionary

Zazdrośniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: zaz­dro­śnie


Źródła:

SJP.pl

Zazdrośniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: zaz­dros­ny; bar­dziej zaz­dros­ny


Źródła:

SJP.pl

Zazdrośnik

osoba czę­sto od­czu­wa­ją­ca zaz­drość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaz­dros­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zazdrość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczu­cie chęci po­sia­da­nia cze­goś na­le­żą­ce­go do innej osoby, ro­bie­nia tego, co ona

 (1.2) po­dej­rze­nie, że uko­cha­na osoba mo­gła­by nie być wier­na


Zaz­drość – uczu­cie po­ja­wia­ją­ce się w sy­tu­a­cji fru­stra­cji, gdy znany jest obiekt za­spo­ka­ja­ją­cy po­trze­bę i osoba po­sia­da­ją­ca ten obiekt. Uwa­ża­na zaz­wy­czaj za uczu­cie ne­ga­tyw­ne, choć w ła­god­nej for­mie może być np. bodź­cem do po­zy­tyw­nej kon­ku­ren­cji i re­a­li­za­cji włas­nych aspi­ra­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zazen

me­dy­ta­cja w po­zy­cji sie­dzą­cej, prak­ty­ko­wa­na przez zwo­len­ni­ków bud­dyz­mu zen


rze­czow­nik

 (1.1) pod­sta­wo­wa forma me­dy­ta­cji w bud­dyz­mie zen;


Zazen (jap. 座禅 "me­dy­ta­cja zen na sie­dzą­co"; chiń. upr. 坐禅, chiń. trad. 坐禪, "zuòchán", kor. 좌선 "chaosŏn", wiet. "tọa thiền") – forma me­dy­ta­cji pod­sta­wo­wa w bud­dyz­mie zen, wy­ko­ny­wa­na na sie­dzą­co, z no­ga­mi skrzy­żo­wa­ny­mi. Głów­nym ele­men­tem zazen jest sie­dze­nie w po­praw­nej po­zy­cji, od­dy­cha­nie i brak przy­wią­za­nia do my­śle­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zazielenienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­zie­le­nić.


Źródła:

Wiktionary

Zaziemski

daw­niej: po­za­ziem­ski, po­zaś­wia­to­wy, nad­przy­ro­dzo­ny


Źródła:

SJP.pl

Zazierka

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Zaziębienie

1. pod­dać coś dzia­ła­niu ni­skiej tem­pe­ra­tu­ry; nad­mier­nie ozię­bić;
2. za­zię­bić się - za­cho­ro­wać z po­wo­du prze­marz­nię­cia; zzięb­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zaziębiony

1. pod­dać coś dzia­ła­niu ni­skiej tem­pe­ra­tu­ry; nad­mier­nie ozię­bić;
2. za­zię­bić się - za­cho­ro­wać z po­wo­du prze­marz­nię­cia; zzięb­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zaziębić

1. pod­dać coś dzia­ła­niu ni­skiej tem­pe­ra­tu­ry; nad­mier­nie ozię­bić;
2. za­zię­bić się - za­cho­ro­wać z po­wo­du prze­marz­nię­cia; zzięb­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zaznaczacz

przed­miot do zaz­na­cza­nia miej­sca w tek­ście


Źródła:

SJP.pl

Zaznaczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaz­na­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zaznaczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zaz­na­czyć)

 (1.1) wska­zy­wać coś po­przez wy­ko­na­nie znaku

 (1.2) czy­nić wy­raź­niej­szym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny zaz­na­czać się (dk. zaz­na­czyć się)

 (2.1) sta­wać się wy­raź­nym


Źródła:

Wiktionary

Zaznaczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaz­na­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Zaznaczyć

1. wska­zać coś;
2. zro­bić na czymś znak;
3. pod­kre­ślić coś, stwier­dzić z na­ci­skiem


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zaz­na­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|zaz­na­czać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaznajamianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaz­na­ja­miać.


Źródła:

Wiktionary

Zaznajomić

po­in­for­mo­wać, prze­ka­zać wie­dzę, uś­wia­do­mić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zaz­na­ja­miać)

 (1.1) prze­ka­zać wie­dzę o czymś

 (1.2) skło­nić do za­war­cia zna­jo­mo­ści z kimś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zaz­na­jo­mić się (ndk. zaz­na­ja­miać się)

 (2.1) uzy­skać wie­dzę o czymś

 (2.2) za­wrzeć zna­jo­mość z kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaznać

doz­nać, doś­wiad­czyć, od­czuć, prze­żyć


Źródła:

SJP.pl

Zazrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzi­wak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. demon

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. pot­wór


Źródła:

Wiktionary

Zazula

re­gio­nal­nie:
1. ku­kuł­ka; zo­zu­la, gżeg­żół­ka;
2. bie­dron­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy. gw-pl|Za­gó­rze, Pod­ha­le, Krzy­wo­wo­la. ku­kuł­ka

 (1.2) gw-pl|Hu­szcza,Ma­ło­pol­ska. bie­dron­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zazuleńka

zdrob­nie­nie od: za­zul­ka


Źródła:

SJP.pl

Zazulka

zdrob­nie­nie od: za­zu­la (re­gio­nal­nie: ku­kuł­ka)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. za­zu­la

 (1.2) przest. bie­dron­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zazw.

skrót od: zaz­wy­czaj


Źródła:

SJP.pl

Zazwyczaj

przy­słó­wek

 (1.1) w więk­szo­ści przy­pad­ków


Źródła:

Wiktionary

Zazębianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­zę­biać.


Źródła:

Wiktionary

Zazłocić

ozło­cić, ze­zło­cić;
1. nadać cze­muś złoty kolor; po­zło­cić;
2. za­zło­cić się - po­kryć się zło­tym ko­lo­rem


Źródła:

SJP.pl

Zaćma

cho­ro­ba oka ob­ja­wia­ją­ca się zmęt­nie­niem so­czew­ki, po­łą­czo­na z czę­ścio­wą lub zu­peł­ną utra­tą wzro­ku; ka­ta­rak­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. de­fekt so­czew­ki po­wo­du­ją­cy pełną lub czę­ścio­wą utra­tę wzro­ku;


Zaćma (ka­ta­rak­ta, ca­ta­rac­ta) – wro­dzo­na lub de­ge­ne­ra­cyj­na cho­ro­ba oczu, pro­wa­dzą­ca do zmęt­nie­nia so­czew­ki. Jest jedną z przy­czyn śle­po­ty. Po­le­ga na pow­sta­wa­niu pla­mek lub zmęt­nia­łych ob­sza­rów na zwy­kle przez­ro­czy­stej so­czew­ce oka, co utrud­nia pro­mie­niom świetl­nym prze­do­sta­nie się do siat­ków­ki, a w kon­sek­wen­cji pro­wa­dzi do upo­śle­dze­nia ostro­ści wzro­ku. Im więk­sze zmęt­nie­nia na so­czew­ce oka, tym więk­sze po­gor­sze­nie ostro­ści wzro­ku na­stę­pu­je u cho­re­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaćmienie

przy­ciem­nić świa­tło; zmniej­szyć blask cze­goś; osła­bić pa­mięć


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) astr. zja­wi­sko po­zor­ne­go zni­ka­nia ciała nie­bie­skie­go wy­wo­ła­ne przez jego prze­sła­nia­nie lub wej­ście w cień;

 (1.2) chwi­lo­wa utra­ta zdol­no­ści jas­ne­go my­śle­nia

 (1.3) daw. cho­ro­by oczu o róż­nej etio­lo­gii, z ob­ja­wa­mi po­gor­sze­nia wi­dze­nia

 (1.4) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zać­mić.


Zać­mie­nie – zja­wi­sko astro­no­micz­ne po­le­ga­ją­ce na tym, że cień jed­ne­go ciała nie­bie­skie­go pada na po­wierzch­nię dru­gie­go. Moż­li­we jest ono, gdy w jed­nej linii znaj­du­ją się oba ciała oraz źró­dło świa­tła, któ­rym jest zaz­wy­czaj gwia­zda jako ciało świe­cą­ce świa­tłem włas­nym lub inny obiekt świe­cą­cy świa­tłem od­bi­tym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaćmiewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zać­mie­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaćmić

przy­ciem­nić świa­tło; zmniej­szyć blask cze­goś; osła­bić pa­mięć


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|zać­mie­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaćpany

taki, który jest pod dzia­ła­niem nar­ko­ty­ków


przy­miot­nik

 (1.1) pot. nać­pa­ny, pod wpły­wem nar­ko­ty­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaćpać

zażyć nar­ko­tyk


Źródła:

SJP.pl

Zaćwiczyć

zabić przez chło­stę


Źródła:

SJP.pl

Zał.

skrót od: za­łącz­nik (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Załachowo

Za­ła­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Ła­bi­szyn.


Źródła:

Wikipedia

Załadowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ła­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Załadowany

o broni z do­łą­czo­nym ma­ga­zyn­kiem z na­bo­ja­mi: go­to­wy do strza­łu


Źródła:

SJP.pl

Załadować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ła­do­wy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ła­do­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Załadownia

miej­sce na sta­cji ko­le­jo­wej, w por­cie, ko­pal­ni itp. przez­na­czo­ne do za­ła­do­wy­wa­nia to­wa­rów


Źródła:

SJP.pl

Załadowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ła­do­wać)

 (1.1) umie­szczać ła­du­nek w środ­ku tran­spor­tu lub ma­ga­zy­nie

 (1.2) umie­szczać po­cisk w broni pal­nej

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­ła­do­wy­wać się (dk. za­ła­do­wać się)

 (2.1) pot. wsia­dać do po­ja­zdu


Źródła:

Wiktionary

Załadunek

ła­do­wa­nie to­wa­ru na śro­dek tran­spor­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­ces ła­do­wa­nia cze­goś czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załadunkowy

przy­miot­nik od: za­ła­du­nek


Źródła:

SJP.pl

Załakowo

Za­ła­ko­wo (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Załkòwò) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce. Leży 8 km od Sie­ra­ko­wic, 30 km od Kar­tuz, 40 km od Ko­ście­rzy­ny, 70 km od Gdań­ska.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Za­ła­ko­wo, w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież Skrze­sze­wo i Ol­szew­ko. W 2025 so­łect­wo li­czy­ło 775 miesz­kań­ców


Źródła:

Wikipedia

Załam

miej­sce za­ła­ma­nia, za­gię­cia cze­goś; za­gię­cie; załom


Źródła:

SJP.pl

Załamanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, w któ­rym coś jest zgię­te, prze­ła­ma­ne lub ma wgłę­bie­nie

 (1.2) osła­bie­nie lub cał­ko­wi­ta utra­ta od­por­no­ści psy­chicz­nej; stan sil­ne­go smut­ku, de­pre­sji

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ła­mać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Załamany

1. za­gię­ty;
2. usz­ko­dzo­ny, wgnie­cio­ny, pę­knię­ty;
3. zroz­pa­czo­ny, bę­dą­cy w sta­nie de­pre­sji


przy­miot­nik

 (1.1) przy­gnę­bio­ny, bę­dą­cy w sta­nie za­ła­ma­nia psy­chicz­ne­go, emo­cjo­nal­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załamać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ła­my­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­ła­my­wać.

 (1.2) spra­wić, że ktoś jest przy­gnę­bio­ny


Źródła:

Wiktionary

Załamek

po­tocz­nie:
1. przy­gnę­bie­nie, zły na­strój, chan­dra; dół, dołek;
2. przy­gnę­bia­ją­ca sy­tu­a­cja


Źródła:

SJP.pl

Załamka

po­tocz­nie:
1. przy­gnę­bie­nie, zły na­strój, chan­dra; dół, dołek;
2. przy­gnę­bia­ją­ca sy­tu­a­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. przy­gnę­bie­nie, zły humor, lek­kie za­ła­ma­nie psy­chicz­ne; także. przy­gnę­bia­ją­ca sy­tu­a­cja

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od za­ła­mek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załamywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ła­my­wać.


Źródła:

Wiktionary

Załapywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ła­py­wać.


Źródła:

Wiktionary

Załatać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. łatać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|łatać.


Źródła:

Wiktionary

Załatwiactwo

po­tocz­nie: na­du­ży­wa­nie zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska przyj­mu­ją­ce różne formy, np. ne­po­tyzm, ku­mo­ter­stwo, po­plecz­nict­wo itd.


Źródła:

SJP.pl

Załatwiacz

ktoś, kto coś za­łat­wia


Źródła:

SJP.pl

Załatwianka

po­tocz­nie: za­łat­wia­nie cze­goś, sta­ra­nia, za­bie­gi


Źródła:

SJP.pl

Załatwiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­łat­wić)

 (1.1) po­dej­mo­wać różne dzia­ła­nia w celu do­pro­wa­dze­nia cze­goś do skut­ku

 (1.2) ob­słu­gi­wać kogoś

 (1.3) pot. po­zba­wiać moż­li­wo­ści dzia­ła­nia lub uni­ce­stwiać; wy­rzą­dzać komuś krzyw­dę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. za­łat­wić się)

 (2.1) pot. od­da­wać mocz lub sto­lec

 (2.2) pot. ra­dzić sobie z czym, robić coś

 (2.3) pot. roz­pra­wiać się z kimś naw­za­jem

 (2.4) pot. znaj­do­wać się w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji z włas­nej winy


Źródła:

Wiktionary

Załatwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­łat­wić.


Źródła:

Wiktionary

Załatwić

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. za­łat­wiać)

 (1.1) pot. zro­bić coś, do­pro­wa­dzić spra­wę do końca

 (1.2) pot. zni­szczyć

 (1.3) pot. kupić, zna­leźć coś, spra­wić

 (1.4) pot. za­mor­do­wać


Źródła:

Wiktionary

Załawiać

daw­niej w ło­wiect­wie: urzą­dzać połów


Źródła:

SJP.pl

Załebek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. bi­ja­ty­ka


Źródła:

Wiktionary

Załgany

nie­szcze­ry, obłud­ny, fał­szy­wy; za­kła­ma­ny


Źródła:

SJP.pl

Załgać

łżąc prze­i­na­czyć coś; za­kła­mać


Źródła:

SJP.pl

Załkać

za­pła­kać w wiel­kim smut­ku; zasz­lo­chać


Źródła:

SJP.pl

Załoga

1. grupa ludzi ob­słu­gu­ją­ca sa­mo­lot, sta­tek, po­ciąg itp.;
2. ogół pra­cow­ni­ków za­kła­du pro­duk­cyj­ne­go, hand­lo­we­go itp.


rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa ludzi ob­słu­gu­ją­ca jakiś po­jazd

 (1.2) ogół pra­cow­ni­ków za­kła­du, in­sty­tu­cji, firmy itp.

 (1.3) daw. za­bez­pie­cze­nie w po­sta­ci rę­koj­mi, po­rę­cze­nia

 (1.4) daw. pomoc dzie­dzi­ca udzie­la­na chło­pom, zwrot­na w po­sta­ci pań­szczyz­ny lub in­nych świad­czeń

 (1.5) daw. przesz­ko­da, za­wa­da


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Załogant

czło­nek za­ło­gi łodzi, stat­ku, sa­mo­lo­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żegl. czło­nek za­ło­gi jach­tu, stat­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załogantka

→ za­ło­gant


Patrz:załogant

Źródła:

SJP.pl

Załogowiec

śro­dek tran­spor­tu wy­ma­ga­ją­cy obec­no­ści za­ło­gi


Źródła:

SJP.pl

Załogowy

przy­miot­nik od: za­ło­ga


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­ło­gą, do­ty­czą­cy za­ło­gi

 (1.2) lotn. astro­na­ut. taki, który ma za­ło­gę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załoić

daw­niej: pow­lec, po­kryć łojem


Źródła:

SJP.pl

Załojony

pow­le­czo­ny, za­bru­dzo­ny łojem


Źródła:

SJP.pl

Załom

ob­szar, który się za­ła­mał, miej­sce za­ła­ma­nia się cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce za­ła­ma­nia lub za­gię­cia cze­goś

 (1.2) linia, wzdłuż któ­rej na­stę­pu­je wy­raź­na zmia­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Załomowy

przy­miot­nik od: załom


Źródła:

SJP.pl

Załowić

po­tocz­nie w ło­wiect­wie: urzą­dzić połów


Źródła:

SJP.pl

Założenia

ogól­ny, wstęp­ny plan cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Założenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­ło­żyć.

 (1.2) teza sta­no­wią­ca punkt wyj­ścia do dal­szych roz­wa­żań i dal­sze­go toku ro­zu­mo­wa­nia

 (1.3) ar­chit. kom­po­zy­cja, układ róż­nych obiek­tów w pla­no­wa­nie­a­no­wa­niu prze­strzen­nym

 (1.4) pot. pod­wi­nię­ta, pod­gię­ta część cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Założeniowy

→ za­ło­że­nie


Patrz:założenie

Źródła:

SJP.pl

Założyciel

osoba, która dała po­czą­tek cze­muś, stwo­rzy­ła coś; fun­da­tor; ini­cja­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto coś za­ło­żył lub dał cze­muś po­czą­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Założycielka

ko­bie­ta, która dała po­czą­tek cze­muś, stwo­rzy­ła coś; fun­da­tor­ka; ini­cja­tor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która coś za­ło­ży­ła lub dała cze­muś po­czą­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Założycielski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z za­ło­ży­cie­lem lub za­ło­ży­cie­la­mi


Źródła:

Wiktionary

Założyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­kła­dać)

 (1.1) wło­żyć ubra­nie/oku­la­ry

 (1.2) po­ło­żyć coś na czymś

 (1.3) twier­dzić, że coś się sta­nie; pro­ro­ko­wać, dy­wa­go­wać o przysz­ło­ści

 (1.4) uz­na­wać, że coś jest czymś innym; przyj­mo­wać coś za coś

 (1.5) za­pła­cić za kogoś i ocze­ki­wać od niego zwro­tu pie­nię­dzy

 (1.6) stwo­rzyć szko­łę, klub, par­tię po­li­tycz­ną; ufun­do­wać; za­po­cząt­ko­wać dzia­łal­ność


Źródła:

Wiktionary

Załucki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Załupek

scho­rze­nie naj­czę­ściej na­by­te, wy­stę­pu­ją­ce u męż­czyzn, po­le­ga­ją­ce na nie­moż­no­ści spro­wa­dze­nia na­plet­ka z po­wro­tem na żo­łądź prą­cia; pa­ra­fi­mo­za


Za­łu­pek (łac. "pa­rap­hi­mo­sis") – scho­rze­nie na­by­te, wy­stę­pu­ją­ce u męż­czyzn. Po­le­ga na nie­moż­no­ści spro­wa­dze­nia na­plet­ka z po­wro­tem na żo­łądź prą­cia. Od­cią­gnię­ty na­ple­tek znaj­du­je się w oko­li­cy rowka za­żo­łęd­ne­go i jest zbyt wąski, aby żo­łądź mogła się przez niego prze­cis­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Załupić

daw­niej: łu­piąc, zer­wać


Źródła:

SJP.pl

Załusecki

przy­miot­nik od: Za­łu­ski; za­łu­ski


Źródła:

SJP.pl

Załusin

Za­łu­sin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Załuska

1. przy­miot­nik od: Za­łu­ski; za­łu­sec­ki;
2. przy­miot­nik od: Załuż


Źródła:

SJP.pl

Załuski

1. przy­miot­nik od: Za­łu­ski; za­łu­sec­ki;
2. przy­miot­nik od: Załuż


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Załusków

naz­wi­sko


Za­łu­sków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

We wsi park pod­wor­ski z po­ło­wy XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Załzawiać

1. po­wo­do­wać, że oczy za­cho­dzą łzami;
2. zał­za­wiać się - o oczach: za­cho­dzić łzami


Źródła:

SJP.pl

Załzawiały

1. po­wo­do­wać, że oczy za­cho­dzą łzami;
2. zał­za­wiać się - o oczach: za­cho­dzić łzami


Źródła:

SJP.pl

Załzawieć

prze­sta­rza­le o oczach: zajść łzami; zał­za­wić się


Źródła:

SJP.pl

Załączać

1. do­łą­czać, do­da­wać;
2. włą­czać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­łą­czyć)

 (1.1) do­da­wać za­łącz­nik, do­dat­ko­wy do­ku­ment, fi­zycz­nie lub elek­tro­nicz­nie, do­da­wać plik do maila


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załącznik

do­ku­ment do­łą­czo­ny do in­ne­go do­ku­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ku­ment uzu­peł­nia­ją­cy treść in­ne­go do­ku­men­tu lub dzie­ła książ­ko­we­go, część ad­den­dum

 (1.2) plik do­łą­czo­ny do wia­do­mo­ści e-mail

 (1.3) żart. eufem. ła­pów­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załącznikowy

przy­miot­nik od: za­łącz­nik


Źródła:

SJP.pl

Załączyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­łą­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­łą­czać.


Źródła:

Wiktionary

Załęcki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Załęski

przy­miot­nik od: Za­łę­że


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Za­łę­ża, zwią­za­ny z Za­łę­żem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Załężanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Za­łę­ża


Źródła:

Wiktionary

Załężanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Za­łę­ża


Źródła:

Wiktionary

Załęże

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. nazwa dziel­ni­cy kilku pol­skich miast

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku pol­skich wsi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zań

za niego


forma ścią­gnię­ta

 (1.1) książk. za niego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zańków

Zań­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Sła­wa­ty­cze.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Sła­wa­ty­cze. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 91 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Zaś

spój­nik


spój­nik

 (1.1) na­to­miast

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. znowu

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. potem, na­stęp­nie, póź­niej

 (1.4) gw-pl|Poz­nań. wzmoc­nie­nie spój­ni­ków i przy­słów­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaśby

po sta­ro­pol­sku: gdzież tam


Źródła:

SJP.pl

Zaścianek

1. miej­sco­wość lub śro­do­wi­sko za­co­fa­ne pod pew­nym wzglę­dem; par­ty­ku­larz, pro­win­cja, za­pa­dły kąt;
2. w daw­nej Pol­sce: wieś, osada za­miesz­ka­na przez drob­ną szlach­tę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wieś za­miesz­ka­na przez drob­ną szlach­tę utrzy­mu­ją­cą się z upra­wy roli;

 (1.2) hist. spo­łecz­ność rol­ni­czej osady szla­chec­kiej

 (1.3) pejor. śro­do­wi­sko ludzi prze­ciw­nych po­stę­po­wi

 (1.4) przen. miej­sco­wość za­co­fa­na pod ja­kimś wzglę­dem

 (1.5) daw. pro­wi­zo­rycz­ny kar­cer w kącie po­mie­szcze­nia

 (1.6) reg. są­siek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaściankowość

ogół ne­ga­tyw­nych cech przy­pi­sy­wa­nych miesz­kań­com ob­sza­rów opóź­nio­nych w roz­wo­ju cy­wi­li­za­cyj­nym i kul­tu­ral­nym; pro­win­cjo­na­lizm, pa­ra­fiań­szczyz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest za­ścian­ko­wy; cecha tego, co jest za­ścian­ko­we, za­co­fa­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaściankowski

przy­miot­nik od: Za­ścia­nek (osada i ko­lo­nia w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Zaściankowy

1. znaj­du­ją­cy się w za­ścian­ku szla­chec­kim, po­cho­dzą­cy z za­ścian­ka;
2. prze­no­śnie: nie­ma­ją­cy szer­szych ho­ry­zon­tów my­ślo­wych; za­co­fa­ny, pro­win­cjo­nal­ny, par­ty­ku­lar­ny;
3. szlach­ta za­ścian­ko­wa - drob­na szlach­ta za­miesz­ka­ła na wsi (w za­ścian­ku), która sa­mo­dziel­nie upra­wia­ła swoją zie­mię (w prze­ci­wień­stwie do bo­ga­tej szlach­ty)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z za­ścian­kiem, do­ty­czą­cy za­ścian­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przy­pi­sy­wa­ny daw­nej szlach­cie z za­ścian­ka – cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­co­fa­niem, bra­kiem szer­szych ho­ry­zon­tów my­ślo­wych, sku­pio­ny wy­łącz­nie na pro­ble­mach naj­bliż­sze­go oto­cze­nia, nie­chęt­ny no­win­kom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaścienny

za­mon­to­wa­ny za ścia­ną lub w ścia­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaślaz

ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych; klo­nik, abu­ti­lon


Za­ślaz, klo­nik ("Abu­ti­lon" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 120, 150, 177 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej ca­łe­go świa­ta, z dużym zróż­ni­co­wa­niem w Au­stra­lii (48 ga­tun­ków). W Eu­ro­pie ro­śnie tylko jeden ga­tu­nek – za­ślaz po­spo­li­ty "A. the­oph­ra­sti", w Pol­sce jako an­tro­po­fit lo­kal­nie za­do­mo­wio­ny. Ro­śli­ny te rosną w róż­nych sied­li­skach od lasów po ot­war­te miej­sca ska­li­ste.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zaślepiać

1. o sil­nym uczu­ciu: spra­wiać, aby ktoś sta­wał się nie­zdol­ny do ra­cjo­nal­ne­go ro­zu­mo­wa­nia;
2. za­ty­kać czymś otwór


Źródła:

SJP.pl

Zaślepienie

1. o sil­nym uczu­ciu: spra­wić, aby ktoś stał się nie­zdol­ny do ra­cjo­nal­ne­go ro­zu­mo­wa­nia;
2. zat­kać czymś otwór


Źródła:

SJP.pl

Zaślepiony

1. o sil­nym uczu­ciu: spra­wić, aby ktoś stał się nie­zdol­ny do ra­cjo­nal­ne­go ro­zu­mo­wa­nia;
2. zat­kać czymś otwór


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: za­śle­pić

przy­miot­nik

 (2.1) książk. bez­kry­tycz­ny wobec czy­ichś wad, nie­do­strze­ga­ją­cy ewi­dent­nych fak­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaślepić

1. o sil­nym uczu­ciu: spra­wić, aby ktoś stał się nie­zdol­ny do ra­cjo­nal­ne­go ro­zu­mo­wa­nia;
2. zat­kać czymś otwór


Źródła:

SJP.pl

Zaślepka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki przed­miot słu­żą­cy do za­kry­wa­nia ot­wo­ru lub ma­sko­wa­nia prze­strze­ni


Źródła:

Wiktionary

Zaślimaczać

daw­niej:
1. za­ma­czać, za­ma­zy­wać czymś ośli­złym;
2. za­śli­ma­czać się:
a) okry­wać się ślu­zem lub czymś lep­kim;
b) ukry­wać się, za­my­kać się gdzieś


Źródła:

SJP.pl

Zaśliniać

1. mocno bru­dzić śliną; uśli­niać;
2. za­śli­niać się - po­tocz­nie: zbyt ot­war­cie oka­zy­wać ocho­tę na coś; śli­nić się, ośli­niać się, ob­śli­niać się


Źródła:

SJP.pl

Zaśliniony

1. mocno po­bru­dzić śliną; na­śli­nić, uśli­nić;
2. za­śli­nić się -
a) mocno po­bru­dzić się włas­ną śliną; uśli­nić się;
b) po­tocz­nie: zbyt ot­war­cie oka­zać ocho­tę na coś; na­śli­nić się, po­śli­nić się, ośli­nić się, ob­śli­nić się


Źródła:

SJP.pl

Zaślinić

1. mocno po­bru­dzić śliną; na­śli­nić, uśli­nić;
2. za­śli­nić się -
a) mocno po­bru­dzić się włas­ną śliną; uśli­nić się;
b) po­tocz­nie: zbyt ot­war­cie oka­zać ocho­tę na coś; na­śli­nić się, po­śli­nić się, ośli­nić się, ob­śli­nić się


Źródła:

SJP.pl

Zaślubiać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) brać z kimś ślub


Źródła:

Wiktionary

Zaśmiardnąć

o pro­duk­tach spo­żyw­czych: za­cząć śmier­dzieć, stać się śmier­dzą­cym wsku­tek pop­su­cia; za­śmierd­nąć, stęch­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zaśmiardły

taki, który za­cząć śmier­dzieć, stał się śmier­dzą­cy wsku­tek pop­su­cia; za­śmier­dły, za­śmierd­nię­ty, stę­chły


Źródła:

SJP.pl

Zaśmierdnąć

o pro­duk­tach spo­żyw­czych: za­cząć śmier­dzieć, stać się śmier­dzą­cym wsku­tek pop­su­cia; za­śmiard­nąć, stęch­nąć


Źródła:

SJP.pl

Zaśmierdziały

taki, który za­śmier­dział (się)


Źródła:

SJP.pl

Zaśmierdzieć

1. wy­dzie­lić przy­kry za­pach;
2. o przy­krym za­pa­chu: za­cząć być od­czu­wa­nym;
3. za­cząć wy­da­wać się niez­god­nym z pra­wem lub nie­ucz­ci­wym, np. za­śmier­dzieć kra­ta­mi;
4. za­śmier­dzieć się:
a) za­cząć wy­da­wać przy­kry za­pach wsku­tek zep­su­cia lub roz­kła­du;
b) na­brać przy­kre­go dla czło­wie­ka za­pa­chu


Źródła:

SJP.pl

Zaśmierdły

taki, który za­cząć śmier­dzieć, stał się śmier­dzą­cy wsku­tek pop­su­cia; za­śmiar­dły, za­śmierd­nię­ty, stę­chły


Źródła:

SJP.pl

Zaśniad

za­śniad gro­nia­sty - roz­rost i zwy­rod­nie­nie kosm­ków ło­ży­ska, pow­sta­ją­cy w pier­wszych mie­sią­cach ciąży w na­stęp­stwie obu­mar­cia płodu


Źródła:

SJP.pl

Zaśniadowy

→ za­śniad


Patrz:zaśniad

Źródła:

SJP.pl

Zaśniecać

1. za­ra­żać (zboże) śnie­cią;
2. za­śnie­cać się - o zbożu: za­sta­wać za­a­ta­ko­wa­nym przez śnieć


Źródła:

SJP.pl

Zaśniedziały

1. po­kry­ty śnie­dzią;
2. skost­nia­ły, za­co­fa­ny, np. za­śnie­dzia­łe idee


Źródła:

SJP.pl

Zaśnieżanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­śnie­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zaśnieżony

po­kry­ty śnie­giem


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­śnie­żyć

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który zo­stał po­kry­ty śnie­giem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaśnieżyć

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|za­śnie­żać.


Źródła:

Wiktionary

Zaśnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zas­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Zaśpiew

1. śpiew­na in­to­na­cja w mowie
2. po­czą­tek me­lo­dii, pie­śni
3. zaś­pie­wa­nie, śpiew


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śpiew­na in­to­na­cja w mowie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaśpiewacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rzad. ten, co zaś­pie­wu­je, zaś­pie­wał lub za­czy­na śpie­wać


Źródła:

Wiktionary

Zaśpiewać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. śpie­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|śpie­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zaśrubowy

w że­glar­stwie: znaj­du­ją­cy się za śrubą (ele­men­tem na­pę­do­wym stat­ku)


Źródła:

SJP.pl

Zaświadczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaś­wiad­czać.


Źródła:

Wiktionary

Zaświadczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot­wier­dzać coś ofi­cjal­nie

 (1.2) dawać dowód cze­goś; być do­wo­dem cze­goś, sta­wać się świa­dect­wem cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Zaświadczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy coś

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaś­wiad­czyć.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zaświadczonko

zdrob­nie­nie od: zaś­wiad­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zaświat

daw­niej: zaś­wia­ty (świat po­za­gro­bo­wy, nad­przy­ro­dzo­ny)


Źródła:

SJP.pl

Zaświatowy

przy­miot­nik od: zaś­wiat


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z zaś­wia­ta­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla zaś­wia­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zaświaty

świat po­za­gro­bo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rel. miej­sce poza świa­tem re­al­nym, gdzie prze­by­wa­ją zmar­li;


Zaś­wia­ty – w wie­rze­niach re­li­gij­nych oz­na­cza świat (lub świa­ty) ist­nie­ją­cy poza prze­strze­nią do­stęp­ną bez­poś­red­niej per­cep­cji wyz­na­czo­ny naj­czę­ściej po­przez kon­kret­ny model kos­mo­su dla róż­nych ludów lub ob­sza­rów świa­ta.

Zaś­wia­ty mają cha­rak­ter wiecz­ny niez­ni­szczal­ny (Raj) i zni­szczal­ny (bo­skie lata w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zaświdrować

spo­wo­do­wać nie­przy­jem­ne doz­na­nie fi­zycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Zaświecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zaś­wie­cić.


Źródła:

Wiktionary

Zaświecić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. zaś­wie­cać)

 (1.1) spra­wić, że coś zacz­nie świe­cić lub palić się

 (1.2) włą­czyć oś­wiet­le­nie

 (1.3) za­cząć świe­cić

 (1.4) błys­nąć, rozś­wiet­lić się

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny zaś­wie­cić się (ndk. świe­cić się)

 (2.1) za­cząć świe­cić


Źródła:

Wiktionary

Zaświetlać

nad­mier­nie naś­wiet­lać kli­szę lub taśmę fil­mo­wą; prześ­wiet­lać


Źródła:

SJP.pl

Zaświnić

po­tocz­nie: za­bru­dzić lub zro­bić ba­ła­gan; za­sy­fić


Źródła:

SJP.pl

Zaświtać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. świ­tać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|świ­tać.


Źródła:

Wiktionary

Zaźgać

zabić, ude­rza­jąc, go­dząc w kogoś czymś ostrym, kłu­ją­cym, za­kłuć; zadź­gać; zaż­gać


Źródła:

SJP.pl

Zaźrebiać

o koniu: za­pład­niać klacz


Źródła:

SJP.pl

Zaźrebić

1. o koniu: za­płod­nić;
2. zaź­re­bić się - o kla­czy: uro­dzić, wydać po­tom­stwo; oź­re­bić się, wyź­re­bić się


Źródła:

SJP.pl

Zażalać

w pra­wie: za­ża­lać (się) - wno­sić za­ża­le­nie w sto­sun­ku do de­cyz­ji or­ga­nu wy­mia­ru spra­wied­li­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Zażalenie

1. w pra­wie: za­ża­lić (się) - wnieść za­ża­le­nie w sto­sun­ku do de­cyz­ji or­ga­nu wy­mia­ru spra­wied­li­wo­ści;
2. daw­niej: roz­ża­lić - wy­wo­łać uczu­cie żalu, smut­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ofi­cjal­na skar­ga

 (1.2) praw. od­wo­ła­nie się od po­sta­no­wie­nia sądu pier­wszej in­stan­cji lub pro­ku­ra­to­ra


Za­ża­le­nie – jed­no­li­ta nazwa środ­ków od­wo­ław­czych od orze­czeń wpad­ko­wych (tzn. nie­roz­strzy­ga­ją­cych co do isto­ty spra­wy) sto­so­wa­nych w róż­nych po­stę­po­wa­niach (są­do­wych i po­za­są­do­wych).

In­sty­tu­cja za­ża­le­nia jest znana wszyst­kim sy­ste­mom praw­nym ro­dzi­ny prawa kon­ty­nen­tal­ne­go, zaś sy­stem "com­mon law" prze­wi­du­je środ­ki o po­dob­nej na­tu­rze. Dal­sze uwagi są opar­te na pra­wie pol­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zażaleniowy

→ za­ża­le­nie


Patrz:zażalenie

Źródła:

SJP.pl

Zażaleńko

zdrob­nie­nie od: za­ża­le­nie; za­ża­lon­ko


Źródła:

SJP.pl

Zażalić

1. w pra­wie: za­ża­lić (się) - wnieść za­ża­le­nie w sto­sun­ku do de­cyz­ji or­ga­nu wy­mia­ru spra­wied­li­wo­ści;
2. daw­niej: roz­ża­lić - wy­wo­łać uczu­cie żalu, smut­ku


Źródła:

SJP.pl

Zażalonko

zdrob­nie­nie od: za­ża­le­nie; za­ża­leń­ko


Źródła:

SJP.pl

Zażarcie

przy­słó­wek

 (1.1) z wiel­ką za­cię­to­ścią


Źródła:

Wiktionary

Zażarciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­żar­cie


Źródła:

SJP.pl

Zażartka

owad z rzędu plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych, ży­ją­cy głów­nie w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej


Źródła:

SJP.pl

Zażartkowate

ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych


Za­żart­ko­wa­te (Na­bi­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych. Obej­mu­je około 500 opi­sa­nych ga­tun­ków. Roz­prze­strze­nio­na jest kos­mo­po­li­tycz­nie. Przed­sta­wi­cie­le są głów­nie dra­pież­ni­ka­mi, zwy­kle ge­ne­ra­li­stycz­ny­mi. Dość licz­nie wy­stę­pu­ją w agro­ce­no­zach, od­gry­wa­jąc po­ży­tecz­ną rolę w zwal­cza­niu szkod­ni­ków. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są od jury.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Zażartkowaty

o ce­chach za­żart­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Zażartowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­wie­dze­nie żartu, wy­po­wie­dze­nie się w spo­sób żar­to­bli­wy


Źródła:

Wiktionary

Zażartować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. żar­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|żar­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Zażartość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto jest za­żar­ty


Źródła:

Wiktionary

Zażartszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­żar­ty


Źródła:

SJP.pl

Zażarty

1. twar­do ob­sta­ją­cy przy czymś; nie­prze­jed­na­ny, za­ja­dły;
2. o walce, kłót­ni itp.: za­cie­kle pro­wa­dzo­ny; gwał­tow­ny, zaw­zię­ty


przy­miot­nik

 (1.1) nie­sko­ry do ustępstw i całą mocą ata­ku­ją­cy i bro­nią­cy swego

 (1.2) pro­wa­dzo­ny z wiel­ką za­cię­to­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażec

prze­sta­rza­le: spo­wo­do­wać za­pa­le­nie się cze­goś; pod­pa­lić, za­pa­lić; za­że­gnąć


Źródła:

SJP.pl

Zażegać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­że­gnąć, zażec)

 (1.1) przest. po­wo­do­wać roz­pa­le­nie cze­goś

 (1.2) daw. przen. czy­nić ne­ga­tyw­ne emo­cje sil­niej­szy­mi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­że­gać się (dk. za­że­gnąć się, zażec się)

 (2.1) przest. za­cząć się palić

 (2.2) daw. za­cząć od­czu­wać silne emo­cje


Źródła:

Wiktionary

Zażegnać

1. za­po­biec cze­muś złemu, nie do­pu­ścić do cze­goś nie­po­żą­da­ne­go;
2. za­ła­go­dzić czy­jeś złe na­sta­wie­nie, wro­gość, gniew; prze­jed­nać;
3. daw­niej, w wie­rze­niach lu­do­wych: za­po­biec dzia­ła­niu złych mocy, od­czy­nić urok;
4. za­że­gnać się - przy­rzec po­pra­wę, obie­cać, że nie bę­dzie się cze­goś robić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­że­gny­wać)

 (1.1) książk. nie do­pu­ścić do za­ist­nie­nia lub roz­wo­ju nie­po­żą­da­nej sy­tu­a­cji lub zja­wi­ska

 (1.2) przest. za­że­gnać (1.1) za­gra­ża­ją­ce czło­wie­ko­wi skut­ki dzia­ła­nia złych mocy magią

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­że­gnać się (ndk. za­że­gny­wać się)

 (2.1) rzad. zo­bo­wią­zać się do nie­ro­bie­nia cze­goś; przy­siąc, że się cze­goś nie zrobi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażegnywać

1. za­po­bie­gać cze­muś złemu, nie do­pu­szczać do cze­goś nie­po­żą­da­ne­go;
2. ła­go­dzić czy­jeś złe na­sta­wie­nie, wro­gość, gniew; prze­jed­ny­wać;
3. daw­niej, w wie­rze­niach lu­do­wych: za­po­bie­gać dzia­ła­niu złych mocy, od­czy­niać urok;
4. za­że­gny­wać się - przy­rze­kać po­pra­wę, obie­cy­wać, że nie bę­dzie się cze­goś robić


Źródła:

SJP.pl

Zażegnąć

prze­sta­rza­le: spo­wo­do­wać za­pa­le­nie się cze­goś; pod­pa­lić, za­pa­lić; zażec


Źródła:

SJP.pl

Zażenowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­czu­cie za­kło­po­ta­nia i wsty­du


Za­że­no­wa­nie – ro­dzaj sil­nej emo­cji po­dob­nej do wsty­du z tą róż­ni­cą, że od­czu­wa­na jest w mo­men­cie nie­sto­sow­ne­go za­cho­wa­nia lub wy­po­wie­dze­nia nie­sto­sow­nych słów przez drugą osobę, naj­czę­ściej przez kogoś, po kim ta­kie­go za­cho­wa­nia nie na­le­ża­ło­by się spo­dzie­wać, choć nie jest to ko­niecz­ne. Np. nie­sto­sow­ny w da­nych oko­licz­no­ściach ubiór, wy­po­wia­da­nie się na te­ma­ty, któ­rych w danym mo­men­cie na­le­ży uni­kać, złe przy­ję­cie dow­ci­pu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Zażenowany

taki, który od­czuł wstyd; onie­śmie­lo­ny, za­kło­po­ta­ny, zaw­sty­dzo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który od­czuł za­że­no­wa­nie

 (1.2) bę­dą­cy wy­ra­zem za­że­no­wa­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: za­że­no­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażeranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­że­rać.


Źródła:

Wiktionary

Zażerać

jeść łap­czy­wie, z ape­ty­tem; za­ja­dać; po­że­rać


Źródła:

SJP.pl

Zażgać

zabić, ude­rza­jąc, go­dząc w kogoś czymś ostrym, kłu­ją­cym, za­kłuć; zadź­gać; zaź­gać


Źródła:

SJP.pl

Zażreć

daw­niej: zeż­reć


Źródła:

SJP.pl

Zażycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|zażyć.


Źródła:

Wiktionary

Zażyczyć

wy­ra­zić swoje ży­cze­nie, żą­da­nie; za­ży­czyć sobie, za­żą­dać, za­pra­gnąć * wy­stę­pu­je wy­łącz­nie w po­łą­cze­niu "za­ży­czyć sobie"


cza­sow­nik

 (1.1) wy­ra­zić ży­cze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny za­ży­czyć sobie

 (2.1) wy­ra­zić ży­cze­nie aby ktoś zro­bił coś au­to­ro­wi ży­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażydzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­pro­wa­dza­nie do zdo­mi­no­wa­nia przez ele­ment ży­dow­ski


Źródła:

Wiktionary

Zażydzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ży­dzić)

 (1.1) do­pu­szczać do na­sy­ce­nia ele­men­tem ży­dow­skim

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny za­ży­dzać się (dk. za­ży­dzić się)

 (2.1) sta­wać się zdo­mi­no­wa­nym przez Żydów


Źródła:

Wiktionary

Zażydzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opa­no­wa­nie śro­do­wi­ska przez ele­ment ży­dow­ski


Źródła:

Wiktionary

Zażydzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ży­dzać)

 (1.1) po­gard. umoż­li­wić opa­no­wa­nie śro­do­wi­ska przez Żydów

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny za­ży­dzić się (ndk. za­ży­dzać się)

 (2.1) po­gard. stać się zdo­mi­no­wa­nym przez Żydów


Źródła:

Wiktionary

Zażyle

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób za­ży­ły


Źródła:

Wiktionary

Zażylej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­ży­le


Źródła:

SJP.pl

Zażylszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­ży­ły


Źródła:

SJP.pl

Zażynki

obrzęd lu­do­wy roz­po­czy­na­ją­cy żniwa


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. zwy­czaj lu­do­wy zwią­za­ny z po­cząt­kiem żniw;


Za­żyn­ki – sło­wiań­ski lu­do­wy oby­czaj zwią­za­ny z po­cząt­kiem żniw.

Żniwa roz­po­czy­na­ły się, kiedy ziar­no było od­po­wied­nio twar­de, a słoma miała wła­ści­wy od­cień. Głos prze­piór­ki wyz­na­czał czas roz­po­czę­cia zbio­rów, czyli za­żyn­ków. Ścię­cie pier­wszych kło­sów od­by­wa­ło się za­wsze w dzień poś­wię­co­ny Matce Bo­skiej – so­bo­tę lub środę, nigdy na­to­miast w uwa­ża­ne za pe­cho­we po­zo­sta­łe dni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zażyrować

po­rę­czyć za­pła­tę sumy weks­lo­wej; po­dży­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Zażywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przyj­mo­wa­nie leku, nar­ko­ty­ku lub tru­ciz­ny

 (1.2) ko­rzy­sta­nie z cze­goś przy­jem­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Zażywać

ina­czej spo­ży­wać, np. za­ży­wać leki


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zażyć)

 (1.1) przyj­mo­wać jakąś sub­stan­cję

 (1.2) ko­rzy­stać z cze­goś przy­jem­ne­go

 (1.3) pot. za­ska­ki­wać kogoś śmia­łym dzia­ła­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażywiczać

rzad­ko: za­bru­dzać, prze­sy­cać ży­wi­cą


Źródła:

SJP.pl

Zażywka

po­tocz­nie: za­ska­ku­ją­ce stwier­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Zażywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: za­żyw­nie


Źródła:

SJP.pl

Zażywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: za­żyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Zażywny

kor­pu­lent­ny, tęgi, otyły


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) tęgi i ener­gicz­nie po­ru­sza­ją­cy się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażyć

1. zjeść coś lub wypić; spo­żyć;
2. doś­wiad­czyć, zaz­nać cze­goś, sko­rzy­stać z cze­goś;
3. po­stą­pić, obejść się z kimś w jakiś spo­sób


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. za­ży­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzić do or­ga­niz­mu lek, nar­ko­tyk, tru­ciz­nę itp.

 (1.2) za­sko­czyć kogoś i zdo­być nad nim prze­wa­gę

 (1.3) doś­wiad­czyć, zaz­nać cze­goś przy­jem­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażyłość

bli­skie sto­sun­ki łą­czą­ce do­brych zna­jo­mych lub przy­ja­ciół; ko­mi­ty­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo bli­skie re­la­cje mię­dzy­ludz­kie

 (1.2) przen. bar­dzo bli­ski sto­su­nek z jakąś rze­czą czy do­brem


Za­ży­łość (także: "po­u­fa­łość", "ko­mi­ty­wa", "bli­skość", "in­tym­ność", "kon­fi­den­cjal­ność") – zwy­kle po­zy­tyw­ne re­la­cje mię­dzy­ludz­kie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się cie­płym i życz­li­wym wza­jem­nym od­no­sze­niem się do sie­bie, za­u­fa­niem i skłon­no­ścią do wza­jem­nych zwie­rzeń.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Zażyły

1. o sto­sun­kach, zna­jo­mo­ści itp.: bli­ski, przy­ja­ciel­ski, po­u­fa­ły;
2. o czło­wie­ku: taki, któ­re­go łączy z kimś bli­ska zna­jo­mość, przy­ja­ciel­skie sto­sun­ki


przy­miot­nik

 (1.1) na­ce­cho­wa­ny bli­sko­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Zażądanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|za­żą­dać.


Źródła:

Wiktionary

Zażądać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. żądać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|żądać.


Źródła:

Wiktionary

Zażżyć

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. za­pa­lić


Źródła:

Wiktionary