W

1. spół­gło­ska;
2. li­te­ra;
3. przy­i­mek łą­czą­cy się z rze­czow­ni­kiem lub wy­ra­zem peł­nią­cym jego funk­cję, speł­nia­ją­cy wiele funk­cji w zda­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dwu­dzie­sta ósma li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

przy­i­mek

 (2.1) …okre­śla­ją­cy wnę­trze miej­sca wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści (rów­nież prze­no­śne: umysł, mózg, serce itp.)

 (2.2) …okre­śla­ją­cy kie­ru­nek czyn­no­ści

 (2.3) …okre­śla­ją­cy stan pod­mio­tu

 (2.4) …okre­śla­ją­cy czas za­ist­nie­nia czyn­no­ści; czas trwa­nia czyn­no­ści

 (2.5) …okre­śla­ją­cy wzór na ma­te­ria­le, kształt cze­goś

 (2.6) …okre­śla­ją­cy ubiór

 (2.7) …okre­śla­ją­cy ilość lub licz­bę ele­men­tów

 (2.8) …okre­śla­ją­cy oto­cze­nie


W w

W (wy­mo­wa: "wu", mi­nu­sku­ła: w) – dwu­dzie­sta trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dwu­dzie­sta ósma li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. W ję­zy­ku pol­skim, nie­miec­kim, ka­szub­skim i wi­la­mow­skim oz­na­cza spół­gło­skę [], a w an­giel­skim – [].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wa

1. (z ja­poń­skie­go: har­mo­nia, dobre współ­ży­cie) spe­cy­ficz­na, ja­poń­ska forma współ­ży­cia spo­łecz­ne­go
2. gwa­ro­we, w wy­krzy­knie­niu: o wa (uży­wa­ne na wy­ra­że­nie po­wąt­pie­wa­nia, nie­za­do­wo­le­nia z cze­goś itp.)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wa-Wa

[czy­taj: ło-ło] cią­gła zmia­na barwy dźwię­ku na in­stru­men­tach dę­tych oraz w urzą­dze­niach elek­tro­a­ku­stycz­nych; wah-wah


Źródła:

SJP.pl

Wab

1. wa­bie­nie zwie­rzy­ny łow­nej pod­czas po­lo­wa­nia,
2. część wy­ra­że­nia po­tocz­ne­go: na wabia


Wab – w ło­wiect­wie, wa­bie­nie zwie­rzy­ny pod­czas po­lo­wa­nia po­przez na­śla­do­wa­nie gło­sów zwie­rząt za po­mo­cą wa­bi­ków lub wy­sta­wie­nie ży­we­go albo wyp­cha­ne­go ptaka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wabidło

daw­niej: kukła ptaka wy­ko­rzy­sty­wa­na do zwa­bie­nia ptaka łow­cze­go na rę­ka­wi­cę


Źródła:

SJP.pl

Wabienice

Wa­bie­ni­ce (niem. "Wab­nitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Bie­ru­tów.


Źródła:

Wikipedia

Wabienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wabić.


Wa­bie­nie – ze­spół czyn­no­ści do­ko­ny­wa­nych przez my­śli­we­go, ma­ją­cych na celu spro­wo­ko­wa­nie da­ne­go zwie­rzę­cia do zbli­że­nia się lub od­po­wie­dzi gło­so­wej. Naj­czę­ściej po­le­ga na na­śla­do­wa­niu od­gło­sów zwie­rzę­cych (m.in. pta­sich).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wabik

1. coś co wabi, po­cią­ga;
2. gwi­zdek uży­wa­ny do wa­bie­nia zwie­rząt na po­lo­wa­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot słu­żą­cy do wa­bie­nia zwie­rząt

 (1.2) przen. przed­miot lub dzia­ła­nie słu­żą­ce do bu­dze­nia za­in­te­re­so­wa­nia u ludzi


Wabik – przy­rząd do wa­bie­nia zwie­rzy­ny po­przez imi­to­wa­nie gło­sów zwie­rząt i pta­ków. Przy po­mo­cy wa­bi­ka my­śli­wy wy­da­je od­gło­sy go­do­we lub oz­na­cza­ją­ce zna­le­zie­nie po­kar­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wabikowy

→ wabik


Patrz:wabik

Źródła:

SJP.pl

Wabiący

atrak­cyj­ny, ku­szą­cy


Źródła:

SJP.pl

Wabić

1. przy­nę­cać zwie­rzę­ta, np. na­śla­du­jąc ich głosy
2. kusić, nęcić
3. o zwie­rzu: przy­wo­ły­wać inne zwie­rzę, wy­da­jąc ty­po­we głosy
4. na­zy­wać zwie­rzę, przy­wo­ły­wać je
5. wabić się (o zwie­rzę­tach):
a) na­zy­wać się
b) przy­wo­ły­wać się naw­za­jem


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) łow. wy­da­wać głos na­wo­łu­ją­cy zwie­rzę­ta, uda­jąc ich głos (by je zła­pać)

 (1.2) dzia­łać przy­cią­ga­ją­co

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wabić się

 (2.1) o zwie­rzę­tach: na­zy­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wabny

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. po­wab­ny, pię­kny, przy­cią­ga­ją­cy wzrok

 (1.2) stpol. (wabny na coś) spra­gnio­ny (cze­goś), ocze­ku­ją­cy (na coś)


Źródła:

Wiktionary

Wacan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.


Źródła:

Wiktionary

Wacanna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość panna.


Źródła:

Wiktionary

Waceczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zdrobn. od: wacek – skó­rza­na sa­kiew­ka na pie­nią­dze


Źródła:

Wiktionary

Wacek

1. żar­to­bli­wie: męski czło­nek; kuśka, pitol, pta­szek, pi­sior;
2. w śro­do­wi­sku bry­dżo­wym: walet;
3. daw­niej: skó­rza­ny wo­re­czek na pie­nią­dze, za­wie­sza­ny na szyi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. skó­rza­ny wo­re­czek na pie­nią­dze, za­wie­szo­ny na szyi, ścią­ga­ny rze­my­kiem lub za­mecz­kiem; Glo­ger.

 (1.2) pot. rub. penis

 (1.3) karc. walet


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na Ni­zi­nie Za­chod­nio­sy­be­ryj­skiej, prawy do­pływ Obu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wach.

skrót od: wach­mistrz; wachm.


Źródła:

SJP.pl

Wacha

1. ina­czej: war­tow­nia, war­tow­ni­cy;
2. ryba z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych;
3. po­tocz­nie: ben­zy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acant­ho­cy­bium so­lan­dri|ref=tak., ga­tu­nek ryby mor­skiej, za­li­cza­nej do ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych

 (1.2) środ. mot. ben­zy­na

 (1.3) gwara wię­zien­na deszcz

 (1.4) stpol. lwów. warta

 (1.5) środ. żegl. morze, woda mor­ska

 (1.6) skrzy­nia na zboże

 (1.7) daw. gwara. więz. woda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wachan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pas te­ry­to­rium Af­ga­ni­sta­nu od­dzie­la­ją­cy Ta­dży­ki­stan od Pa­ki­sta­nu;

 (1.2) geogr. adm. po­wiat w af­gań­skiej pro­win­cji Ba­dach­szan

 (1.3) geogr. hy­drol. rzeka we wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie;


Wa­chan (t. Wa­chan-daria, Wach) – rzeka we wschod­nim Af­ga­ni­sta­nie. Dłu­gość - 220 km.

Wa­chan pow­sta­je na wy­so­ko­ści 3860 m n.p.m. z po­łą­cze­nia dwóch spo­rych gór­skich po­to­ków spły­wa­ją­cych spod gór­skich lo­dow­ców Pa­mi­ru. Nie­da­le­ko na pół­noc od tego miej­sca znaj­du­ją się źró­dła Oksu, pły­ną­ce­go w od­wrot­ną stro­nę. Wa­chan pły­nie wy­so­ko­gór­ską do­li­ną mię­dzy skraj­nym pół­noc­nym pas­mem Hin­du­ku­szu a pa­mir­skim pas­mem Gór Wa­chań­skich. Na ich za­chod­nim krań­cu łączy się z rzeką Pamir, two­rząc rzekę Pandż.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wachański

1. zwią­za­ny z Wa­cha­nem (Ko­ry­ta­rzem Wa­chań­skim);
2. język wa­chań­ski - język z grupy ję­zy­ków wschod­nio­i­rań­skich, któ­rym po­słu­gu­ją się niek­tó­rzy miesz­kań­cy Ta­dży­ki­sta­nu, Chin i Pa­ki­sta­nu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­cha­nem, do­ty­czą­cy Wa­cha­nu (rzeki lub re­gio­nu)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wa­chań­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wachel

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. wach­larz


Źródła:

Wiktionary

Wachholz

[czy­taj: WAcholc] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wachlarek

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny stru­mie­nia­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Wachlarz

1. pła­ski, lekki, zwy­kle roz­kła­da­ny przed­miot uży­wa­ny do chło­dze­nia się ru­chem po­wie­trza;
2. w ło­wiect­wie: ogon głusz­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ręcz­ny przy­rząd do ochła­dza­nia za po­mo­cą ru­chów po­wie­trza, roz­kła­da­ny ko­li­sto;

 (1.2) przen. skala, roz­pię­tość, róż­no­rod­ność

 (1.3) środ. sport. w ko­lar­stwie: jeden ze sty­lów jazdy w gru­pie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wachlarzorogi

o ce­chach wach­la­rzo­ro­gich (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Wachlarzorogie

ro­dzi­na chrzą­szczy


Źródła:

SJP.pl

Wachlarzoskrzydłe

rząd bar­dzo ma­łych owa­dów pa­so­ży­tu­ją­cych w in­nych owa­dach, głów­nie w żą­dłów­kach, któ­rych bezs­krzy­dłe sa­mi­ce po­zo­sta­ją przez całe życie w ciele swych ży­wi­cie­li, a samce, o słabo roz­wi­nię­tych skrzy­dłach przed­nich i wach­la­rzo­wa­tych tyl­nych, żyją krót­ko, nie po­bie­ra­jąc po­ży­wie­nia


Wach­la­rzos­krzy­dłe (Strep­sip­te­ra) – rząd owa­dów o nie­jas­nej po­zy­cji sy­ste­ma­tycz­nej. U wach­la­rzos­krzy­dłych wy­stę­pu­je za­a­wan­so­wa­ny dy­mor­fizm płcio­wy, samce są us­krzyd­lo­ne, sa­mi­ce (u więk­szo­ści ga­tun­ków) są wtór­nie bezs­krzy­dłe i bez­no­gie. Po­sia­da­ją gry­zą­cy apa­rat gę­bo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wachlarzoskrzydły

o ce­chach wach­la­rzos­krzy­dłych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Wachlarzowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wach­larz, po­dob­ny do wach­la­rza


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy wach­larz, ma­ją­cy kształt wach­la­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wachlarzowiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wachlarzowy

→ wach­larz


Patrz:wachlarz

Źródła:

SJP.pl

Wachlarzyk

mały wach­larz


Wach­la­rzyk (łac., ang. "rhi­pi­dium") – ro­dzaj kwia­to­sta­nu z grupy wierz­cho­tek jed­no­ra­mien­nych. Ma kwiat na szczy­cie pędu. Roz­ga­łę­zia się na­prze­mien­nie z kąta li­ścia po jed­nej stro­nie osi, a na­stęp­nie z kąta li­ścia po dru­giej stro­nie, przy czym kwia­ty osa­dzo­ne są w jed­nej pła­szczyź­nie. Nie­kie­dy, przy szy­puł­kach róż­nej dłu­go­ści (gdy wszyst­kie kwia­ty do­ra­sta­ją mniej wię­cej do tego sa­me­go po­zio­mu), cały kwia­to­stan przy­po­mi­na bal­da­cho­gro­no.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wachlarzykowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wach­la­rzyk, po­dob­ny do wach­la­rzy­ka


Źródła:

SJP.pl

Wachlarzówka

wach­la­rzów­ka po­sęp­na, wach­la­rzów­ka smo­li­sta - ga­tun­ki pta­ków z rzędu wró­blo­wych


Źródła:

SJP.pl

Wachlica

Wach­li­ca ("Da­sy­li­rion") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych ("Aspa­ra­ga­ce­ae"). Obej­mu­je 23 ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rze od Ari­zo­ny i Tek­sa­su do Mek­sy­ku. Wach­li­ce były długo głów­nym źró­dłem po­ży­wie­nia rdzen­nych miesz­kań­ców Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Hi­sto­rycz­nie i współ­cze­śnie są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do pro­duk­cji na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go o naz­wie sotol.


Źródła:

Wikipedia

Wachlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wach­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wachlować

1. chło­dzić wy­mu­sza­jąc ruch po­wie­trza przed­mio­tem o dużej po­wierzch­ni;
2. po­ru­szać skrzy­dła­mi


Źródła:

SJP.pl

Wachm.

skrót od: wach­mistrz; wach.


skrót

 (1.1) = wojsk. wach­mistrz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wachmajster

straż­nik, do­zor­ca wię­zien­ny


Źródła:

SJP.pl

Wachmajsterka

→ wach­maj­ster


Patrz:wachmajster

Źródła:

SJP.pl

Wachman

straż­nik obo­zo­wy za oku­pa­cji hit­le­row­skiej


Źródła:

SJP.pl

Wachmanka

→ wach­man


Źródła:

SJP.pl

Wachmistrz

sto­pień po­do­fi­cer­ski w ka­wa­le­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. daw. ko­men­dant po­ste­run­ku żan­dar­me­rii

 (1.2) po­do­fi­cer ma­ją­cy sto­pień wach­mi­strza (2.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) wojsk. sto­pień po­do­fi­cer­ski w przed­wo­jen­nej pol­skiej ka­wa­le­rii od­po­wia­da­ją­cy sier­żan­to­wi w in­nych ro­dza­jach wojsk


Wach­mistrz ( Wacht­me­i­ster) – sto­pień woj­sko­wy w ka­wa­le­rii i żan­dar­me­rii od­po­wia­da­ją­cy sier­żan­to­wi in­nych wojsk.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wachmistrzyni

→ wach­mistrz


Patrz:wachmistrz

Źródła:

SJP.pl

Wachnia

ga­tu­nek oce­a­nicz­nej ryby ła­wi­co­wej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych; na­wa­ga pa­cy­ficz­na


Wach­nia, na­wa­ga pa­cy­ficz­na ("Ele­gi­nus gra­ci­lis") – ga­tu­nek ła­wi­co­wej ryby oce­a­nicz­nej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych (Ga­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wachnicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wachnik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wachnowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wachowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wachowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wachowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wachta

1. okres (zwy­kle 4 go­dzi­ny), pod­czas któ­re­go pełni służ­bę jedna zmia­na za­ło­gi stat­ku
2. część za­ło­gi stat­ku, peł­nią­ca służ­bę w okre­ślo­nym cza­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. służ­ba peł­nio­na przez ma­ry­na­rza na stat­ku

 (1.2) żegl. grupa ma­ry­na­rzy peł­nią­cych służ­bę


Wach­ta – część za­ło­gi jed­nost­ki pły­wa­ją­cej (ża­glo­wej lub mo­to­ro­wej), peł­nią­ca służ­bę w okre­ślo­nym cza­sie (zaz­wy­czaj 4 go­dzi­ny). Jest to rów­nież czas peł­nie­nia służ­by np. w go­dzi­nach 00:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-12:00, 12:00-16:00, 16:00-20:00, 20:00-00:00 itd. (przy 3 wach­to­wym sy­ste­mie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wachtarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. peł­nią­cy wach­tę


Źródła:

Wiktionary

Wachtmeister

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wachtowy

przy­miot­nik od: wach­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żegl. ma­ry­narz peł­nią­cy wach­tę

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) żegl. zwią­za­ny z wach­tą, do­ty­czą­cy wach­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wachów

naz­wi­sko


Wa­chów (niem. "Wa­chow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Oles­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go. W Wa­cho­wie znaj­du­je się za­byt­ko­wy ko­ściół z 1706 r.

W 1936 roku hit­le­row­ska ad­mi­ni­stra­cja III Rze­szy, chcąc za­trzeć sło­wiań­skie po­cho­dze­nie nazwy wsi, prze­mia­no­wa­ły ją ze zger­ma­ni­zo­wa­nej na nową, cał­ko­wi­cie nie­miec­ką nazwę "Wall­hof"


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wacia

zdrob­nie­nie od: Wac­ła­wa (imię żeń­skie); Wacka


Źródła:

SJP.pl

Waciak

po­tocz­nie: wa­to­wa­na kurt­ka ro­bo­cza


Źródła:

SJP.pl

Waciany

zro­bio­ny z waty


Źródła:

SJP.pl

Waciarz

1. po­tocz­nie: sprze­daw­ca waty cu­kro­wej;
2. daw­niej: pro­du­cent lub sprze­daw­ca waty - luź­nej masy włó­kien ba­weł­ny


Źródła:

SJP.pl

Wacik

kłę­bek waty uży­wa­ny m.in. do oczy­szcza­nia ran, po­da­wa­nia leku; tam­pon z waty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kos­met. ku­li­sty bądź spła­szczo­ny ka­wa­łek waty słu­żą­cy m.in. do de­zyn­fek­cji lub de­ma­ki­ja­żu

 (1.2) rzad. kos­met. ka­wa­łek waty na­wi­nię­ty na pa­ty­czek słu­żą­cy do mycia uszu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wacikowy

1. dieta wa­ci­ko­wa - spo­ży­wa­nie wa­ci­ków kos­me­tycz­nych na­są­czo­nych pły­nem w ce­lach od­chu­dza­ją­cych;
2. → wacik


Patrz:wacik

Źródła:

SJP.pl

Waciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Waci lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Wacio

zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacuś, Wacek, Wa­cu­nio


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Wac­ław


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wacka

1. żar­to­bli­wie: męski czło­nek; kuśka, pitol, pta­szek, pi­sior;
2. w śro­do­wi­sku bry­dżo­wym: walet;
3. daw­niej: skó­rza­ny wo­re­czek na pie­nią­dze, za­wie­sza­ny na szyi


Źródła:

SJP.pl

Wackarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ten który robi wacki


Źródła:

Wiktionary

Wackowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wac­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wackowie

zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacuś, Wac­ła­wek


Źródła:

SJP.pl

Wackowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wacka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Waco

mia­sto w USA


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wacpan

daw­niej: tytuł grzecz­no­ścio­wy, skrót od wy­ra­że­nia "wasz­mość pan", zwy­kle jako zwrot kie­ro­wa­ny wprost do roz­mów­cy, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu "pan", "wy" (zwy­kle z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia); aćpan, acpan, aspan, wać­pan, wa­span, asan, acan


Źródła:

SJP.pl

Wacunio

zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacuś, Wacek, Wacio


Źródła:

SJP.pl

Wacusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­cu­sia lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Wacuś

zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacek, Wac­ła­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mały wacek


Wacuś – pol­ski film ko­me­dio­wy z 1935 r. w re­ży­se­rii Mi­cha­ła Wa­szyń­skie­go. Film opo­wia­da hi­sto­rię Ta­de­u­sza Ro­soł­ka (Adolf Dym­sza), który pra­gnąc pomóc pię­knej Kazi (Jad­wi­ga An­drze­jew­ska), wcie­la się w fik­cyj­ną rolę brata Wa­cu­sia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wacyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waczków

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wacław

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Wac­ław (czes. "Václav", niem. "Wen­zel") – ten, który zdo­bę­dzie wię­cej sławy, por. Bo­le­sław; imię mę­skie po­cho­dze­nia sło­wiań­skie­go. Obec­na forma w ję­zy­ku pol­skim jest cze­chiz­mem – po sta­ro­pol­sku brzmia­ło­by ono Wię­ce­sław.

Forma cze­ska wtór­nie roz­po­wszech­ni­ła się w Pol­sce w wy­ni­ku kon­tak­tów z cze­ską dy­na­stią Prze­my­śli­dów, z przer­wa­mi pa­nu­ją­cą także w Pol­sce, która szcze­gól­nie kul­ty­wo­wa­ła to imię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wacława

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Wac­ław


Wac­ła­wa – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Wac­ław. Forma Wac­ła­wa jest cze­chiz­mem. W źró­dłach pol­skich imię to poś­wiad­czo­ne jest w sta­ro­pol­skiej for­mie Wię­ce­sła­wa (1263 rok) i Więc­sła­wa (1314 rok).

Wac­ła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 paź­dzier­ni­ka i 28 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wacławczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wacławek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Wac­ław (imię mę­skie); Wacuś, Wacek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wac­ław


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wacławiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wacławice

Wac­ła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Orły. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wacławik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wacławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wac­ła­wy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Wacławka

zdrob­nie­nie od: Wac­ła­wa (imię żeń­skie)


Wac­ław­ka, także Dzia­ły­nia (nazwa lo­kal­na – Kople oraz Skał­ki) – naj­wyż­sza góra Wzgórz Bie­law­skich, a także Wzgórz Niem­czań­sko-Strze­liń­skich o wy­so­ko­ści 473,8 m n.p.m.. Nie jest za­go­spo­da­ro­wa­na tu­ry­stycz­nie, w prze­ci­wień­stwie do po­bli­skiej Góry Par­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wacławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wac­ław­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Wacławostwo

Wac­ław z mał­żon­ką; Wac­ła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Wacławowie

Wac­ław z mał­żon­ką; Wac­ła­wo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Wacławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wac­ła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Wacławski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wad

uwod­nio­ny tle­nek ma­gne­zu, mi­ne­rał o czar­nej lub bru­nat­nej bar­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wada

1. przy­wa­ra; ujem­na cecha cha­rak­te­ru;
2. de­fekt cze­goś, uster­ka, usz­ko­dze­nie;
3. nie­do­roz­wój, znieksz­tał­ce­nie, nie­pra­wi­dło­wa bu­do­wa, złe funk­cjo­no­wa­nie ja­kie­goś na­rzą­du or­ga­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ujem­na cecha cha­rak­te­ru

 (1.2) cecha ob­ni­ża­ją­ca war­tość przed­mio­tu

 (1.3) med. wet. nie­pra­wi­dło­wa bu­do­wa lub złe funk­cjo­no­wa­nie ja­kie­goś na­rzą­du w or­ga­niz­mie żywej isto­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wadas

naz­wi­sko, m.in. Jan Wadas - pol­ski bok­ser


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wadecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wademekum

wy­daw­nict­wo o cha­rak­te­rze in­for­ma­cyj­no-prak­tycz­nym; za­wie­ra­ją­ce pod­sta­wo­we, nie­zbęd­ne wia­do­mo­ści z za­kre­su jed­nej dzie­dzi­ny; va­de­me­cum, vade mecum, prze­wod­nik, in­for­ma­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. po­dręcz­na książ­ka za­wie­ra­ją­ca pod­sta­wo­we wia­do­mo­ści, prak­tycz­ne wska­zów­ki z ja­kiejś dzie­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadera

sa­mi­ca wilka; wil­czy­ca, ba­sio­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. sa­mi­ca wilka;


Wa­de­ra – sa­mi­ca wilka, wil­czy­ca. Jest mniej­sza i lżej­sza od samca (ba­sio­ra). Wa­de­ry osią­ga­ją doj­rza­łość płcio­wą w dru­gim roku życia. Do roz­ro­du przy­stę­pu­ją je­dy­nie sa­mi­ce naj­wy­żej sto­ją­ce w hie­rar­chii wa­ta­hy, cza­sa­mi tylko do­mi­nu­ją­ca w sta­dzie "sa­mi­ca alfa". Ciąża wa­de­ry trwa 60–65 dni. W mio­cie jest zwy­kle 4–6, mak­sy­mal­nie 12 mło­dych. Wy­cho­wa­niem mło­dych zaj­mu­ją się oboje ro­dzi­ce, a ich po­zy­cja w sta­dzie, zwła­szcza spo­łecz­ny sta­tus wa­de­ry, ma wpływ na póź­niej­szą po­zy­cję spo­łecz­ną mło­dych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wadery

spod­nie po­łą­czo­ne z bu­ta­mi, uży­wa­ne przez węd­ka­rzy i my­śli­wych; spod­nio­bu­ty, wo­de­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. ryb. ro­dzaj ochron­ne­go ubra­nia z nie­prze­ma­kal­ne­go ma­te­ria­łu ma­ją­ce­go formę butów po­łą­czo­nych ze spod­nia­mi się­ga­ją­cy­mi pod pachy i uży­wa­ne­go przez my­śli­wych i ry­ba­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadi

bar­dzo długa, kręta, sucha do­li­na na pu­sty­ni, wy­peł­nia­ją­ca się wodą w cza­sie okre­so­wych de­szczów; wadis, ued, uedy, uadi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. geol. sucha do­li­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla ob­sza­rów pu­styn­nych wyż­ło­bio­na przez stru­mień okre­so­wy;


Wadi, wadis, ued (arab. وادي, "wādī" – do­li­na, ło­ży­sko rzeki) – suche formy do­lin­ne wy­stę­pu­ją­ce na ob­sza­rach pu­styn­nych, w cza­sie pory de­szczo­wej wy­peł­nia­ją się wodą, two­rząc nie­kie­dy wart­kie, sze­ro­kie, dłu­gie i kręte rzeki.

Do­li­ny wadi zo­sta­ły naj­praw­do­po­dob­niej wyż­ło­bio­ne w plej­sto­ce­nie w wa­run­kach plu­wial­nych. Współ­cze­śnie są od­mła­dza­ne i przeksz­tał­ca­ne przez wodę rzek epi­zo­dycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wadialny

przy­miot­nik od: wa­dium


Źródła:

SJP.pl

Wadima

pro­du­cent bie­liz­ny


Źródła:

SJP.pl

Wadis

bar­dzo długa, kręta, sucha do­li­na na pu­sty­ni, wy­peł­nia­ją­ca się wodą w cza­sie okre­so­wych de­szczów; ued, uedy, uadi, wadi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. geol. sucha do­li­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla ob­sza­rów pu­styn­nych wyż­ło­bio­na przez stru­mień okre­so­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadium

pewna suma pie­nię­dzy skła­da­na przez jakąś osobę jako gwa­ran­cja, że nie wy­co­fa się ona z tran­sak­cji i pod­pi­sze w od­po­wied­nim cza­sie umowę; za­staw; rę­koj­mia; ka­u­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. kwota wpła­ca­na przed prze­tar­giem jako za­bez­pie­cze­nie do­trzy­ma­nia wa­run­ków umowy; gwa­ran­cja, że ofer­ta nie zo­sta­nie zmie­nio­na ani wy­co­fa­na;


Wa­dium (z va­dium a. va­di­mo­nium, bid de­po­sit, bid bond, ten­der gu­a­ran­tee) – okre­ślo­na suma pie­nię­dzy lub za­bez­pie­cze­nie jej za­pła­ty (np. gwa­ran­cja, po­rę­cze­nie) skła­da­ne w celu zag­wa­ran­to­wa­nia do­trzy­ma­nia wa­run­ków po­stę­po­wa­nia pro­wa­dzą­ce­go do za­war­cia umowy (w szcze­gól­no­ści prze­tar­gu lub auk­cji) oraz za­pew­nie­nia sa­me­go za­war­cia tejże umowy. Sta­no­wi wyraz za­bez­pie­cze­nia or­ga­ni­za­to­ra przed nie­so­lid­nym ofe­ren­tem czy ofer­tą zło­żo­ną w celu „ro­zbi­cia prze­tar­gu”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wadliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wad­li­wy, nie­pra­wi­dło­wy


Źródła:

Wiktionary

Wadliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wad­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Wadliwość

po­sia­da­nie wad, uste­rek, błę­dów; nie­do­sko­na­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wad­li­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadliwy

ma­ją­cy uster­ki


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wady, uster­ki, de­fek­ty, braki lub błędy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadm.

skrót

 (1.1) = wojsk. mar. wi­ce­ad­mi­rał


Źródła:

Wiktionary

Wadochowice

Wa­do­cho­wi­ce (niem. "Wie­sent­hal") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce, na Dol­nym Ślą­sku.


Źródła:

Wikipedia

Wadowianin

miesz­ka­niec Wa­do­wa


Źródła:

SJP.pl

Wadowianka

miesz­kan­ka Wa­do­wa


Źródła:

SJP.pl

Wadowice

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;


Wa­do­wi­ce (śred­nio­wiecz­na nazwa Fra­u­en­stadt) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu wa­do­wic­kie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Wa­do­wi­ce. Po­ło­żo­ne jest w za­chod­niej czę­ści na Po­gó­rzu Ślą­skim, po­łud­nio­wej w Be­ski­dzie Małym, nad rzeką Skawą. Przez mia­sto prze­bie­ga­ją: droga kra­jo­wa nr 28, droga kra­jo­wa nr 52 i linia ko­le­jo­wa nr 117.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wadowicki

zwią­za­ny z Wa­do­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Wa­do­wic; wa­dow­ski (re­gio­nal­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­do­wi­ca­mi, od­no­szą­cy się do Wa­do­wic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadowiczanin

miesz­ka­niec Wa­do­wic


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wa­do­wic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadowiczanka

miesz­kan­ka Wa­do­wic


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­do­wic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadowski

1. re­gio­nal­nie: do­ty­czą­cy Wa­do­wic, Wa­do­wic Gór­nych, zwią­za­ny z Wa­do­wi­ca­mi; wa­do­wic­ki;
2. do­ty­czą­cy Wa­do­wa, zwią­za­ny z Wa­do­wem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­do­wem, do­ty­czą­cy Wa­do­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waduski

→ Vaduz (sto­li­ca Liech­ten­ste­i­nu)


Źródła:

SJP.pl

Wadwicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Źródła:

Wiktionary

Wadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Wadzić

prze­sta­rza­łe:
1. być przesz­ko­dą, za­wa­dzać, przesz­ka­dzać;
2. prze­sta­rza­łe: do­pro­wa­dzać do spo­rów, nie­po­ro­zu­mień; kłó­cić, róż­nić;
3. wa­dzić się - spie­rać się, kłó­cić się z kimś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. być przesz­ko­dą, za­wa­dą; przesz­ka­dzać, za­wa­dzać

 (1.2) przest. do­pro­wa­dzać do nie­po­ro­zu­mień; róż­nić kogoś z kimś

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) przest. (współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) kłó­cić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wadów

uwod­nio­ny tle­nek ma­gne­zu, mi­ne­rał o czar­nej lub bru­nat­nej bar­wie


Wadów – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XVII Wzgó­rza Krze­sła­wic­kie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wadąg

je­zio­ro w Olsz­tyń­skiem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wadźrajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w II wieku n.e. z tra­dy­cji ma­ha­ja­ny i pie­lę­gno­wał ideał bod­hi­satt­wy; wadż­ra­ja­na; man­tra­ja­na; tan­tra­ja­na; bud­dyzm tan­trycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Wadżda

ma­ro­kań­skie mia­sto


Wadż­da ( ‏وجدة‎, "Waǧda"; marok. arab. "Wežda"; Oujda) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Ma­ro­ku, w po­bli­żu gra­ni­cy z Al­gie­rią, na pół­noc­nym stoku At­la­su Tell­skie­go, sie­dzi­ba Re­gio­nu Wschod­nie­go. W 2024 roku li­czy­ło ok. 506 tys. miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go, che­micz­ne­go, me­ta­lur­gicz­ne­go, ce­men­to­we­go i drzew­ne­go. Węzeł dro­go­wy, mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy. Mu­ze­um et­no­gra­ficz­ne, wiel­ki me­czet z XII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wadżdyjski

→ Wadż­da (mia­sto w Ma­ro­ku)


Źródła:

SJP.pl

Wadżrajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w II wieku n.e. z tra­dy­cji ma­ha­ja­ny i pie­lę­gno­wał ideał bod­hi­satt­wy; wadź­ra­ja­na; man­tra­ja­na; tan­tra­ja­na; bud­dyzm tan­trycz­ny


Wadż­ra­ja­na – kie­ru­nek bud­dyz­mu zwią­za­ny z prak­ty­ką tantr, który wy­o­dręb­nił się ok. II wieku n.e. w In­diach w ra­mach tra­dy­cji mahājāny. Prak­ty­cy uwa­ża­ją, że po­sia­da me­to­dy bez­poś­red­nie­go doś­wiad­cze­nia na­tu­ry rze­czy­wi­sto­ści, na temat któ­rej „wnio­sku­je się” we­dług tzw. pra­wo­moc­ne­go poz­na­wa­nia (san­skryt. pra­ma­na, ang. logic/valid co­gni­tion) w te­o­riach ma­ha­ja­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wafel

cien­kie, kru­che ciast­ko, zwy­kle pła­skie (do tor­tów) lub w kształ­cie stoż­ka (do lodów)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. ro­dzaj cia­sta cien­ko spra­so­wa­ne­go, łam­li­we­go, słu­żą­ce­go do prze­kła­da­nia na­dzie­niem lub jako fo­rem­ka na lody czy inną masę

 (1.2) kulin. kru­che ciast­ko zło­żo­ne z kilku warstw wafla (1.1), prze­ło­żo­nych okre­ślo­nym na­dzie­niem


Wafel – ro­dzaj pie­czy­wa cu­kier­ni­cze­go trwa­łe­go, wyrób ciast­kar­ski w po­sta­ci cien­kie­go, łam­li­we­go płata – za­leż­nie od przez­na­cze­nia, w for­mie blatu, rożka, rurki itp. An­dru­ty są to cien­kie wafle o krat­ko­wa­nej fak­tu­rze, wy­pie­ka­ne w spe­cjal­nych for­mach. Obla­ty to cien­kie, okrą­głe wafle z wody, mąki pszen­nej i oleju, wy­pie­ka­ne w spe­cjal­nych for­mach. W szer­szym zna­cze­niu, de­fi­ni­cja wafli obej­mu­je gofry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wafelek

zdrob­nie­nie od: wafel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wafel

 (1.2) mały wafel

 (1.3) kulin. ro­dzaj sło­dy­czy z wafli prze­kła­da­nych słod­ką masą i po­kro­jo­nych na por­cje, cza­sem z po­le­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wafelkowy

→ wa­fe­lek


Patrz:wafelek

Źródła:

SJP.pl

Wafelnica

urzą­dze­nie do pie­cze­nia wafli; wa­flar­ka, wa­flow­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Waflarka

1. urzą­dze­nie do pie­cze­nia wafli; wa­flow­ni­ca, wa­fel­ni­ca;
2. ko­bie­ta pra­cu­ją­ca przy wy­ro­bie wafli


Źródła:

SJP.pl

Waflownica

urzą­dze­nie do pie­cze­nia wafli; wa­flar­ka, wa­fel­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Waflowy

przy­miot­nik od: wafel


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z wafla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wag

1. cię­żar ciała;
2. przy­rząd do wyz­na­cza­nia masy ciał;
3. w róż­nych spor­tach walki i si­ło­wych okre­śle­nie ka­te­go­rii za­wod­ni­ka;
4. waż­ność, zna­cze­nie cze­goś;
5. wa­że­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w za­chod­niej Sło­wa­cji, do­pływ Du­na­ju;


Wag (słow. "Váh", węg. "Vág", niem. "Waag") – rzeka w za­chod­niej Sło­wa­cji, w do­rze­czu Du­na­ju. Dłu­gość – 403 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 10 640 km², śred­ni rocz­ny prze­pływ u uj­ścia – 196 m³/s. Do do­rze­cza Wagu na­le­ży także pol­ska część Orawy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waga

1. cię­żar ciała;
2. przy­rząd do wyz­na­cza­nia masy ciał;
3. w róż­nych spor­tach walki i si­ło­wych okre­śle­nie ka­te­go­rii za­wod­ni­ka;
4. waż­ność, zna­cze­nie cze­goś;
5. wa­że­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. urzą­dze­nie do po­mia­ru cię­ża­ru;

 (1.2) pot. cię­żar cze­goś lub kogoś

 (1.3) sport. w bok­sie: ka­te­go­ria za­wod­ni­ków o zbli­żo­nej wadze (1.2)

 (1.4) przen. zna­cze­nie, war­tość

 (1.5) mat. stat. licz­ba przez którą mnoży się dany skład­nik w śred­niej wa­żo­nej

 (1.6) in­form. licz­ba przez którą mnoży się dane wej­ście ne­u­ro­nu w sztucz­nej sieci ne­u­ro­no­wej


Waga – przy­rząd do wyz­na­cza­nia masy ciał z uży­ciem siły cią­że­nia. Dzia­ła na za­sa­dzie rów­no­wa­że­nia sił lub wy­ko­rzy­sta­nia zja­wisk fi­zycz­nych. W pro­stej wadze szal­ko­wej jedną z sił jest cię­żar ciała o mie­rzo­nej masie, drugą – cię­żar od­waż­ni­ków lub inna wy­ska­lo­wa­na siła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wagabunda

czło­wiek lu­bią­cy się włó­czyć; obie­żyś­wiat, tramp, włó­czę­ga, włó­czy­kij


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek lu­bią­cy się włó­czyć


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wagadugański

przy­miot­nik od: Wa­ga­du­gu (sto­li­ca Bur­ki­na Faso); wa­ga­du­gu­ań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­ga­du­gu, do­ty­czą­cy mia­sta Wa­ga­du­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagadugu

sto­li­ca Bur­ki­na Faso


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bur­ki­ny Faso;


Wa­ga­du­gu (diula i fr. "Ou­a­ga­do­u­gou", IPA: ; mossi "Wa­ogd­go", IPA:) – mia­sto w środ­ko­wej Bur­ki­nie Faso, sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto tego kraju, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Ka­dio­go. W 2019 roku za­miesz­ki­wa­ne przez bli­sko 2,5 mln miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wagaduguanka

miesz­kan­ka Wa­ga­du­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­ga­du­gu; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagaduguańczyk

miesz­ka­niec Wa­ga­du­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wa­ga­du­gu; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagaduguański

przy­miot­nik od: Wa­ga­du­gu (sto­li­ca Bur­ki­na Faso); wa­ga­du­gań­ski


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Wa­ga­du­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagancki

do­ty­czą­cy wa­gan­ta, zwią­za­ny z wa­gan­tem


Źródła:

SJP.pl

Waganiec

wieś w Pol­sce


Wa­ga­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Wa­ga­niec, w bli­skim są­siedzt­wie Nie­sza­wy oraz Cie­cho­cin­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waganiecki

→ Wa­ga­niec


Patrz:Waganiec

Źródła:

SJP.pl

Waganka

wieś w Pol­sce


Wa­gan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Tłuszcz. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Sta­ni­sła­wa w Po­sto­li­skach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waganowice

Wa­ga­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wagant

śred­nio­wiecz­ny, wę­drow­ny aktor, śpie­wak; tru­wer; go­liard


Źródła:

SJP.pl

Wagarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­dze­nie na wa­ga­ry


Źródła:

Wiktionary

Wagarować

cza­sow­nik

 (1.1) opu­szczać za­ję­cia szkol­ne sa­mo­wol­nie, bez uza­sad­nio­nej przy­czy­ny


Źródła:

Wiktionary

Wagarowicz

uczeń cho­dzą­cy na wa­ga­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń cho­dzą­cy na wa­ga­ry, opu­szcza­ją­cy lek­cje


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagarowiczka

uczen­ni­ca cho­dzą­ca na wa­ga­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczen­ni­ca cho­dzą­ca na wa­ga­ry, opu­szcza­ją­ca lek­cje


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagary

po­tocz­nie: dzień opu­szczo­ny w szko­le, bez zgody ro­dzi­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) nie­u­za­sad­nio­na jedno- lub wie­lo­krot­na ce­lo­wa nie­o­bec­ność ucz­nia na obo­wiąz­ko­wych za­ję­ciach w szko­le;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Dzień wa­ga­ro­wi­cza”. Zo­bacz też: film pt. "Dzień wa­ga­ro­wi­cza".

Wa­ga­ry, uciecz­ka z lek­cji ( va­ga­ri „błą­kać się, wa­łę­sać się”) – sa­mo­wol­ne uchy­la­nie się od obo­wiąz­ku szkol­ne­go przez ucz­nia, nie­u­za­sad­nio­na (z punk­tu wi­dze­nia władz szkol­nych; nie­o­bej­mu­ją­ca np. cho­ro­by), jedno- lub wie­lo­krot­na, ce­lo­wa oraz świa­do­ma nie­o­bec­ność ucz­nia na obo­wiąz­ko­wych za­ję­ciach lek­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wagarz

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą i kon­struk­cją wag


Źródła:

SJP.pl

Wagina

koń­co­wy od­ci­nek dróg rod­nych ko­bie­ty i samic ssa­ków, pro­wa­dzą­cy do ma­ci­cy; va­gi­na, po­chwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. zob. po­chwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waginalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wa­gi­nal­ny


Źródła:

Wiktionary

Waginalny

do­ty­czą­cy wa­gi­ny, zwią­za­ny z wa­gi­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­chwą (wa­gi­ną), do­ty­czą­cy po­chwy (wa­gi­ny)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waginektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie po­chwy; va­gi­nec­to­mia


Źródła:

SJP.pl

Waginizm

bo­les­ny skurcz mię­śni oko­li­cy sromu i kro­cza przy pró­bie sto­sun­ku płcio­we­go lub ba­da­nia gi­ne­ko­lo­gicz­ne­go; po­chwi­ca


Źródła:

SJP.pl

Waginka

zdrob­nie­nie od: wa­gi­na


Źródła:

SJP.pl

Waginoplastyka

chi­rur­gicz­na ko­rek­cja sze­ro­ko­ści po­chwy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg chi­rur­gicz­ny ma­ją­cy na celu ut­wo­rze­nie lub odt­wo­rze­nie po­chwy;


Wa­gi­no­pla­sty­ka – wszel­kie za­bie­gi chi­rur­gicz­ne, któ­rych re­zul­ta­tem jest skon­stru­o­wa­nie lub odt­wo­rze­nie po­chwy. Wy­pa­da­nie na­rzą­du rod­ne­go jest czę­sto le­czo­ne za po­mo­cą jed­ne­go lub wię­cej za­bie­gów chi­rur­gicz­nych w celu na­pra­wy po­chwy. Cza­sa­mi wa­gi­no­pla­sty­ka jest po­trzeb­na po za­koń­cze­niu le­cze­nia lub usu­nię­ciu zło­śli­wych no­wot­wo­rów, lub ropni w celu przy­wró­ce­nia pra­wi­dło­wej struk­tu­ry i funk­cji po­chwy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waginsy

po­tocz­nie: ob­ci­słe spod­nie wci­na­ją­ce się w ko­bie­cy srom


Źródła:

SJP.pl

Waglewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waglowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wagner

naz­wi­sko


Wa­gner – naz­wi­sko to po­cho­dzi od ger­mań­skie­go słowa „Wa­ga­na­ri” okre­śla­ją­ce­go woź­ni­cę lub bu­dow­ni­cze­go wozów (szcze­gól­nie wśród pen­syl­wań­skich Ho­len­drów). Otrzy­my­wa­ły je osoby trud­nią­ce się za­wo­do­wo tran­spor­tem sze­ro­ko po­ję­tych dóbr, w za­przę­gnię­tych wo­zach lub fur­man­kach z wy­so­ki­mi bur­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wagneriana

wszyst­ko to, co zwią­za­ne jest z ży­ciem i twór­czo­ścią Wa­gne­ra


Źródła:

SJP.pl

Wagnerowiec

na­jem­nik Grupy Wa­gne­ra - pry­wat­nej firmy woj­sko­wej, po­wią­za­nej z ro­syj­skim wy­wia­dem woj­sko­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. czło­nek Grupy Wa­gne­ra, pry­wat­nej firmy woj­sko­wej po­wią­za­nej z Fe­de­ra­cją Ro­syj­ską


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagnerowski

wła­ści­wy Wa­gne­ro­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Wa­gne­ra


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy twór­czo­ści Wa­gne­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Wa­gne­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagnerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­gne­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Wagomiar

licz­ba po­ci­sków ku­li­stych dla danej lufy, które można odlać z funta oło­wiu


Źródła:

SJP.pl

Wagon

po­jazd słu­żą­cy do prze­wo­zu osób, ła­dun­ków lub urzą­dzeń w ko­le­jo­wym tran­spor­cie lą­do­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. po­jazd szy­no­wy, zaz­wy­czaj bez włas­ne­go na­pę­du, przez­na­czo­ny do prze­wo­zu pa­sa­że­rów lub to­wa­rów;

 (1.2) techn. kryty po­jazd ko­lej­ki li­no­wej

 (1.3) slang. opa­ko­wa­nie zbior­cze cze­goś, np. zgrzew­ka piwa, kar­ton pa­pie­ro­sów (200 sztuk = 10 pa­czek)


Wagon – po­jazd szy­no­wy słu­żą­cy do prze­wo­zu osób, zwie­rząt, ła­dun­ków lub urzą­dzeń w ko­le­jo­wym tran­spor­cie lą­do­wym. Wagon po­ru­sza się po torze lub linie (kolej li­no­wa).

Wagon jest za­sad­ni­czo przy­sto­so­wa­ny do na­pę­dza­nia przez po­jazd trak­cyj­ny (lo­ko­mo­ty­wa, wagon sil­ni­ko­wy, dre­zy­na) lub napęd sta­cjo­nar­ny po­przez cią­gnię­cie lub pcha­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wagonetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. pot. mały, ot­war­ty wagon ko­lej­ki wą­sko­to­ro­wej, słu­żą­cy do prze­wo­zu m.in. to­wa­ru, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych czy węgla;


Wa­go­net­ka, wóz ko­pal­nia­ny – nie­wiel­ki wagon o ot­war­tej skrzy­ni, o małej po­jem­no­ści (0,5-6 m³), przez­na­czo­ny do prze­wo­zu to­wa­rów, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, czy in­nych obiek­tów o masie utrud­nia­ją­cej tran­sport ręcz­ny, po­ru­sza­ją­cy się po kolei wą­sko­to­ro­wej. Wózki tego typu służą do tran­spor­tu głów­nie to­wa­rów, rza­dziej ludzi, na krót­kich dy­stan­sach – zwy­kle w obrę­bie te­re­nu przed­się­bior­stwa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wagonik

zdrob­nie­nie od: wagon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wagon

 (1.2) mały wagon, np. mi­nia­tu­ra lub za­baw­ka

 (1.3) gon­do­la ko­lej­ki li­no­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagonownia

warsz­tat, w któ­rym re­mon­tu­je się wa­go­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. po­mie­szcze­nie do po­sto­ju, re­mon­tów i kon­ser­wa­cji wa­go­nów;


Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Lo­ko­mo­ty­wow­nia" Nie opi­sa­no po­wo­du pro­po­zy­cji in­te­gra­cji.

Wa­go­now­nia – nazwa jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej wraz z ze­spo­łem po­mie­szczeń i warsz­ta­tów przez­na­czo­nych do prze­cho­wy­wa­nia, kon­ser­wa­cji i na­pra­wy wa­go­nów ko­le­jo­wych.

W Pol­sce wa­go­now­nie (WGW) były wy­dzie­lo­ny­mi jed­nost­ka­mi ko­le­jo­wy­mi od 1953.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wagonowy

przy­miot­nik od: wagon


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­go­nu, znaj­du­ją­cy się w wa­go­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagonówka

1. po­tocz­nie: fa­bry­ka wa­go­nów;
2. tar­ci­ca pro­du­ko­wa­na z przez­na­cze­niem do bu­do­wy i na­pra­wy wa­go­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. fa­bry­ka wa­go­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagopakowarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ma­szy­na do od­mie­rza­nia i pa­ko­wa­nia to­wa­rów syp­kich, pło­dów rol­nych itp.


Źródła:

Wiktionary

Wagotomia

za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu włó­kien nerwu błęd­ne­go, od­po­wie­dzial­ne­go za fazę ner­wo­wą wy­dzie­la­nia soku żo­łąd­ko­we­go


Wa­go­to­mia – za­bieg ope­ra­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu włó­kien nerwu błęd­ne­go, od­po­wie­dzial­ne­go za fazę ner­wo­wą wy­dzie­la­nia soku żo­łąd­ko­we­go. Sto­so­wa­ny zaz­wy­czaj w le­cze­niu chi­rur­gicz­nym cho­ro­by wrzo­do­wej dwu­nast­ni­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wagotonia

wzmo­żo­na czyn­ność przyw­spół­czul­ne­go ukła­du ner­wo­we­go; pa­ra­sym­pa­ty­ko­to­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. stan wzmo­żo­ne­go na­pię­cia nerwu błęd­ne­go lub ukła­du przyw­spół­czul­ne­go


Wa­go­to­nia (vagus (łac.) "błą­ka­ją­cy się, chwiej­ny" i tónos (gr.) "na­prę­że­nie"), pa­ra­sym­pa­ty­ko­to­nia – stan wzmo­żo­ne­go na­pię­cia nerwu błęd­ne­go bądź sze­rzej ukła­du przyw­spół­czul­ne­go, wy­ra­ża­ją­cy się sta­łym zwięk­sze­niem wpły­wu na­pię­cia nerwu błęd­ne­go na uner­wia­ne na­rzą­dy czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wagotoniczny

→ wa­go­to­nia


Patrz:wagotonia

Źródła:

SJP.pl

Wagotonina

hor­mon trzust­ki


Źródła:

SJP.pl

Wagowa

przy­miot­nik od: waga


Wa­go­wa – część wsi Bia­ło­gar­da w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko.

W la­tach 1975–1998 Wa­go­wa po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie słup­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wagowe

przy­miot­nik od: waga


Źródła:

SJP.pl

Wagowy

przy­miot­nik od: waga


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z wagą, do­ty­czą­cy wagi

 (1.2) zwią­za­ny z wagą (urzą­dze­niem); dzia­ła­ją­cy jak waga (szal­ko­wa)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. urzęd­nik pil­nu­ją­cy wagi skar­bo­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wagram

miej­sco­wość w Au­strii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wagramski

→ Wa­gram


Patrz:Wagram

Źródła:

SJP.pl

Wagria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nych Niem­czech, we wschod­niej czę­ści Holsz­ty­nu, ogra­ni­czo­na od za­cho­du murem sa­skim (Limes sa­xo­ni­cus) od po­łud­nia bie­giem rzeki Traw­ny z po­zo­sta­łych zaś stron Bał­ty­kiem;


Wa­gria ( Wa­grien) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nych Niem­czech, we wschod­niej czę­ści Holsz­ty­nu. Gra­ni­ce Wa­grii wyz­na­cza­ły Bał­tyk od pół­no­cy i wscho­du, od po­łud­nia dolny bieg rzeki Traw­ny, zaś od za­cho­du Limes Sa­xo­niae. We wczes­nym śred­nio­wie­czu sta­no­wi­ła naj­da­lej na za­chód wy­su­nię­ty oś­ro­dek osad­nict­wa sło­wiań­skie­go, jej nazwa po­cho­dzi od za­miesz­ku­ją­ce­go ją po­łab­skie­go ple­mie­nia Wa­grów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wagrowie

ple­mię sło­wiań­skie z grupy Obo­drzy­ców


Wa­gro­wie – naj­da­lej na za­chód wy­su­nię­te nad­mor­skie ple­mię po­łab­skie (Wa­gria nad Bał­ty­kiem), odłam Obo­dry­tów, gra­ni­czą­ce od za­cho­du z ple­mio­na­mi ger­mań­skich Nor­dal­bin­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wagryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­grią, do­ty­czą­cy Wa­grii lub Wa­grów


Źródła:

Wiktionary

Wags

[czy­taj: wags lub łags] żony lub part­ner­ki po­pu­lar­nych spor­tow­ców; WAGs, WAGsy


Wags lub WAGs ( Wives and Girl­friends) – akro­nim stwo­rzo­ny i uży­wa­ny przez bry­tyj­ską prasę bul­wa­ro­wą dla okre­śle­nia żon i dziew­czyn an­giel­skich pił­ka­rzy.

Obec­nie jed­nak sto­so­wa­ny jest rów­nież w sto­sun­ku do spor­tow­ców o in­nych spe­cja­li­za­cjach, jak rów­nież pił­ka­rzy nie­ko­niecz­nie gra­ją­cych w lidze an­giel­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wagsy

[czy­taj: wagsy lub łagsy] żony lub part­ner­ki po­pu­lar­nych spor­tow­ców; WAGs, wags


Źródła:

SJP.pl

Wagyu

[czy­taj: wagju] wagyū;
1. ja­poń­ska rasa bydła;
2. wo­ło­wi­na z tego bydła


Źródła:

SJP.pl

Wagyū

[czy­taj: wagju] wagyū;
1. ja­poń­ska rasa bydła;
2. wo­ło­wi­na z tego bydła


Wagyū (jap. 和牛 wagyū; ja­poń­ska krowa, ja­poń­skie bydło) – ogól­na nazwa kilku ras mięs­ne­go bydła ja­poń­skie­go, o wy­jąt­ko­wej ja­ko­ści i wy­so­kiej cenie.

Na prze­ło­mie XIX i XX w. (okre­sów Meiji i Taishō) niek­tó­re dawne rasy ja­poń­skie zo­sta­ły skrzy­żo­wa­ne z im­por­to­wa­ny­mi z Za­cho­du.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wah-Wah

[czy­taj: ło-ło] cią­gła zmia­na barwy dźwię­ku na in­stru­men­tach dę­tych oraz w urzą­dze­niach elek­tro­a­ku­stycz­nych; wa-wa


Wah-wah (lub tzw. kacz­ka) – po­dło­go­wy efekt gi­ta­ro­wy z ro­dzi­ny pe­da­łów ek­spre­sji do gitar elek­trycz­nych i gitar ba­so­wych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się moż­li­wo­ścią zmia­ny pa­ra­me­trów jego dzia­ła­nia w cza­sie gra­nia, kiedy ręce gi­ta­rzy­sty są za­ję­te. Wah-wah to filtr ob­wied­ni, w ory­gi­nal­nej po­sta­ci było to urzą­dze­nie do re­gu­la­cji sze­ro­ko­ści pasma prze­no­sze­nia, do­dat­ko­wo jed­nak urzą­dze­nie po­tra­fi wzbo­ga­cić brzmie­nie o cha­rak­te­ry­stycz­ny efekt „mó­wie­nia” gi­ta­ry, stąd też nazwa sa­me­go efek­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wahabicki

od­no­szą­cy się do wa­ha­bi­ty, wła­ści­wy wa­ha­bi­tom


przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z wah­ha­biz­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wahabita

wyz­naw­ca mu­zuł­mań­skiej dok­try­ny re­li­gij­nej, która głosi po­wrót do pier­wot­nej czy­sto­ści is­la­mu oraz su­ro­wo­ści i pro­sto­ty oby­cza­jów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. zwo­len­nik wah­ha­biz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wahabitka

→ wa­ha­bi­ta; wah­ha­bit­ka


Źródła:

SJP.pl

Wahabityzm

is­lam­ski kie­ru­nek te­o­lo­gicz­ny, gło­szą­cy po­wrót do pier­wot­nej czy­sto­ści is­la­mu; wa­ha­bizm, wah­ha­bizm


Źródła:

SJP.pl

Wahabizm

is­lam­ski kie­ru­nek te­o­lo­gicz­ny, gło­szą­cy po­wrót do pier­wot­nej czy­sto­ści is­la­mu; wah­ha­bizm, wa­ha­bi­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Wahacz

dźwi­gnia wy­ko­nu­ją­ca ruch wa­ha­dło­wy, prze­no­sząc siłę mię­dzy ele­men­ta­mi współ­pra­cu­ją­cy­mi


Wa­hacz – sztyw­ny człon me­cha­niz­mu wy­ko­nu­ją­cy cy­klicz­ny ruch obro­to­wy wokół sta­łej osi obro­tu o ogra­ni­czo­nym kącie obro­tu.

Po wy­ko­na­niu ruchu wa­hacz wraca do po­ło­że­nia wyj­ścio­we­go koń­cząc cykl pracy. Bieg po­wrot­ny może być ru­chem czyn­nym lub ja­ło­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wahaczowy

→ wa­hacz


Patrz:wahacz

Źródła:

SJP.pl

Wahadełko

zdrob­nie­nie od: wa­ha­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od wa­ha­dło

 (1.2) małe wa­ha­dło

 (1.3) przy­rząd ra­die­ste­ty do po­szu­ki­wa­nia żył wod­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wahadło

1. część ze­ga­ra do po­mia­ru czasu, ko­ły­szą­ca się mia­ro­wo;
2. ciało za­wie­szo­ne na sznur­ku lub prę­cie, wy­chy­la­ją­ce się na boki;
3. ruch cy­klicz­ny wokół po­ło­że­nia rów­no­wa­gi;
4. śro­dek tran­spor­tu kur­su­ją­cy tam i z po­wro­tem po tej samej tra­sie; wa­ha­dło­wiec;
5. na­prze­mien­ne za­my­ka­nie i ot­wie­ra­nie ruchu w prze­ciw­nych kie­run­kach na dro­dze;
6. zja­wi­ska prze­ciw­staw­ne na­stę­pu­ją­ce po sobie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ciało po­ru­sza­ją­ce się wokół nie­ru­cho­me­go punk­tu lub po­zio­mej osi nie prze­cho­dzą­cej przez śro­dek cięż­ko­ści tego ciała

 (1.2) sport. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­ko­ny­wa­niu cia­łem ru­chów wa­ha­dło­wych


Wa­ha­dło – ciało za­wie­szo­ne w jed­no­rod­nym polu gra­wi­ta­cyj­nym w taki spo­sób, że może wy­ko­ny­wać drga­nia wokół po­zio­mej osi nie­prze­cho­dzą­cej przez śro­dek cięż­ko­ści za­wie­szo­ne­go ciała.

W me­cha­ni­ce wy­róż­nia się dwa pod­sta­wo­we mo­de­le fi­zycz­ne wa­ha­deł:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wahadłowiec

1. sta­tek kos­micz­ny przy­sto­so­wa­ny do wie­lo­krot­nych lotów na or­bi­tę oko­ło­ziem­ską; prom kos­micz­ny, kos­mo­plan;
2. śro­dek tran­spor­tu kur­su­ją­cy tam i z po­wro­tem po tej samej tra­sie;
3. daw­niej: zegar wa­ha­dło­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astro­na­ut. sta­tek kos­micz­ny zdol­ny do wie­lo­krot­ne­go star­tu i po­wro­tu na Zie­mię;


Wa­ha­dło­wiec, prom kos­micz­ny – za­ło­go­wy sta­tek kos­micz­ny, który może być wy­ko­rzy­sty­wa­ny wie­lo­krot­nie i przy­sto­so­wa­ny jest do wy­no­sze­nia na or­bi­tę oko­ło­ziem­ską i spro­wa­dza­nia z or­bi­ty ludzi i sprzę­tu. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną wa­ha­dłow­ców jest lą­do­wa­nie na pasie star­to­wym lot­ni­ska, po­dob­nie jak sa­mo­lo­ty, stąd uży­wa­ne są w sto­sun­ku do nich takie okre­śle­nia jak sa­mo­lot kos­micz­ny, ra­kie­to­plan i inne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wahadłowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób przy­po­mi­na­ją­cy ruch wa­ha­dła


Źródła:

Wiktionary

Wahadłowy

1. do­ty­czą­cy wa­ha­dła, za­o­pa­trzo­ny w wa­ha­dło;
2. kur­su­ją­cy tam i z po­wro­tem po ja­kiejś tra­sie;
3. zwią­za­ny ze zja­wi­ska­mi ma­ją­cy­mi cechy prze­ciw­staw­ne w sto­sun­ku do sie­bie


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. techn. zwią­za­ny z wa­ha­dłem, dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o wa­ha­dło

 (1.2) kur­su­ją­cy tam i z po­wro­tem po okre­ślo­nej krót­kiej tra­sie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wahadłówka

błyst­ka wa­ha­dło­wa; ro­dzaj sztucz­nej przy­nę­ty węd­kar­skiej


Wa­ha­dłów­ka lub też błyst­ka wa­ha­dło­wa – ro­dzaj błyst­ki, przy­nę­ty węd­kar­skiej uży­wa­nej do po­ło­wu ryb. Zaz­wy­czaj wy­ko­na­na z od­po­wied­nio wy­tło­czo­ne­go ka­wał­ka bla­chy lub wy­po­le­ro­wa­ne­go ka­wał­ka musz­li, ko­le­bie się na boki (waha) w cza­sie ścią­ga­nia. Niek­tó­re mo­de­le, np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wahan

obce imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wahania

1. rzad­ko: po­ru­szać czymś lub po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wahać się:
a) po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym; ko­ły­sać się;
b) nie móc pod­jąć jed­noz­nacz­nej de­cyz­ji;
c) zmie­niać się w ja­kichś gra­ni­cach; oscy­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Wahanie

1. rzad­ko: po­ru­szać czymś lub po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wahać się:
a) po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym; ko­ły­sać się;
b) nie móc pod­jąć jed­noz­nacz­nej de­cyz­ji;
c) zmie­niać się w ja­kichś gra­ni­cach; oscy­lo­wać


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brak zde­cy­do­wa­nia

 (1.2) ruch okre­so­wy zbli­żo­ny do ruchu wa­ha­dła

 (1.3) zmien­ność okre­ślo­nej wiel­ko­ści (cen, tem­pe­ra­tur) w okre­ślo­nych gra­ni­cach

 (1.4) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wahać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wahać

1. rzad­ko: po­ru­szać czymś lub po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wahać się:
a) po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym; ko­ły­sać się;
b) nie móc pod­jąć jed­noz­nacz­nej de­cyz­ji;
c) zmie­niać się w ja­kichś gra­ni­cach; oscy­lo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wah­nąć)

 (1.1) rzad. po­ru­szać czymś lub po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wahać się (dk. wah­nąć się)

 (2.1) po­ru­szać się ru­chem wa­ha­dło­wym

 (2.2) nie móc pod­jąć jed­noz­nacz­nej de­cyz­ji, za­sta­na­wiać się nad nią

 (2.3) (o licz­bach, war­to­ściach) zmie­niać się w ja­kichś gra­ni­cach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wahański

→ Wahan


Patrz:Wahan

Źródła:

SJP.pl

Wahhabita

wyz­naw­ca wah­ha­biz­mu; wa­ha­bi­ta


Źródła:

SJP.pl

Wahhabitka

→ wah­ha­bi­ta; wa­ha­bit­ka


Źródła:

SJP.pl

Wahhabizm

is­lam­ski kie­ru­nek te­o­lo­gicz­ny, gło­szą­cy po­wrót do pier­wot­nej czy­sto­ści is­la­mu; wa­ha­bizm, wa­ha­bi­tyzm


Wah­ha­bizm (lub wa­ha­bizm) ( ‏الوهابية‎, "al-wahhābija") – ruch re­for­ma­tor­ski i re­li­gij­no-po­li­tycz­ny w łonie is­la­mu sun­nic­kie­go pow­sta­ły w XVIII wieku na te­re­nie Ara­bii. Jest okre­śla­ny ter­mi­na­mi; „ul­tra­kon­ser­wa­tyw­ny”, „su­ro­wy”, „fun­da­men­ta­li­stycz­ny”, „pu­ry­tań­ski”. Jego głów­ny­mi in­spi­ra­to­ra­mi są Ahmad Ibn Han­bal i Ibn Taj­mij­ja, a także sam twór­ca ruchu, Mu­ham­mad ibn Abd al-Wah­hab.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wahl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wahliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co wah­li­we

 (1.2) cecha tych, któ­rzy są wah­li­wi


Źródła:

Wiktionary

Wahliwy

1. od­chy­la­ją­cy się od pra­wi­dło­we­go po­ło­że­nia; chwiej­ny, nie­sta­bil­ny;
2. wy­ko­nu­ją­cy ruchy wa­ha­dło­we;
3. ma­ją­cy zmien­ne na­stro­je, nie­sta­bil­ny psy­chicz­nie; chwiej­ny


Źródła:

SJP.pl

Wahnienie

rzad­ko:
1. po­ru­szyć czymś lub po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wah­nąć się - po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym; za­ko­ły­sać się


Źródła:

SJP.pl

Wahnik

ele­ment ze­spo­łu na­cią­gu au­to­ma­tycz­ne­go ze­gar­ka


Wah­nik (za­mien­nie rotor) – część me­cha­niz­mu naj­czę­ściej au­to­ma­tycz­ne­go ze­gar­ka, któ­re­go za­da­niem jest do­star­cze­nie ener­gii, wy­ni­ka­ją­cej z ru­chów nad­garst­ka, nie­zbęd­nej do wy­ko­na­nia od­po­wied­nich obro­tów cza­so­mie­rza. Ele­ment ten na­zy­wa­ny rów­nież z an­giel­ska „rotor” i jest czę­ścią ze­spo­łu na­cią­gu, służy do ge­ne­ro­wa­nia mo­men­tu obro­to­we­go, nie­zbęd­ne­go do na­cią­ga­nia sprę­ży­ny na­pę­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wahnięcie

rzad­ko:
1. po­ru­szyć czymś lub po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wah­nąć się - po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym; za­ko­ły­sać się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wah­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wahnąć

rzad­ko:
1. po­ru­szyć czymś lub po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym;
2. wah­nąć się - po­ru­szyć się ru­chem wa­ha­dło­wym; za­ko­ły­sać się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wahać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wahać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wahować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pil­no­wać


Źródła:

Wiktionary

Wai

ang. Web Ac­ces­si­bi­li­ty Ini­tia­ti­ve, ini­cja­ty­wa na rzecz do­stęp­no­ści stron WWW


za­i­mek

 (1.1) slang. in­ter­ne­to­wy dla­cze­go, czemu

spój­nik

 (2.1) slang. in­ter­ne­to­wy dla­te­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waif

skrót od: Wy­daw­nict­wa Ar­ty­stycz­ne i Fil­mo­we


Źródła:

SJP.pl

Waitlista

[czy­taj: łejt­li­sta] po­tocz­nie: lista ocze­ku­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Wajandot

ame­ry­kań­ska rasa kur typu ogól­no­u­żyt­ko­we­go, wy­ho­do­wa­na około roku 1870 w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej; wy­an­dot­te


Źródła:

SJP.pl

Wajandoty

rasa kur, wy­ho­do­wa­na w Ame­ry­ce Płd.


Źródła:

SJP.pl

Wajb

po­tocz­nie: kli­mat, na­strój lub po­zy­tyw­ne od­czu­cia; vibe


Źródła:

SJP.pl

Wajcha

po­tocz­nie: dźwi­gnia, korba lub inny ele­ment słu­żą­cy do ob­słu­gi ja­kie­goś urzą­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dźwi­gnia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wajchowy

→ waj­cha


Patrz:wajcha

Źródła:

SJP.pl

Wajco

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Za­ol­zie. jajko, jajco


Źródła:

Wiktionary

Wajczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Spisz. w od­nie­sie­niu do mod­lit­wy ży­dow­skiej: de­kla­mo­wać pismo z ryt­micz­nym po­ru­sza­niem ciała


Źródła:

Wiktionary

Wajda

naz­wi­sko pol­skie, m.in. An­drzej Wajda (1926-2016) - re­ży­ser fil­mo­wy i te­a­tral­ny, w 2000 r. na­gro­dzo­ny Osca­rem za ca­łoksz­tałt twór­czo­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wajdelota

w cza­sach przed­chrze­ści­jań­skich na Lit­wie:
1. wróż­bi­ta peł­nią­cy funk­cję ka­pła­na niż­sze­go rzędu;
2. śpie­wak, bard


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. li­tew­ski po­gań­ski wie­szczek, gu­ślarz, pie­śniarz peł­nią­cy w kul­cie rolę ka­pła­na niż­sze­go stop­nia;

 (1.2) przen. po­stać wy­bit­na, prze­wod­nia w ja­kimś śro­do­wi­sku, zwła­szcza ar­ty­stycz­nym lub na­u­ko­wym


Waj­de­lo­ta – ka­płan niż­sze­go rzędu w przed­chrze­ści­jań­skich Pru­sach i Lit­wie, wieszcz oraz wróż­bi­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wajdelotka

→ waj­de­lo­ta


Patrz:wajdelota

Źródła:

SJP.pl

Wajdowski

wła­ści­wy Waj­dzie, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kina Wajdy


Źródła:

SJP.pl

Wajdzik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wajecznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kulin. ja­jecz­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Wajgela

krzew po­cho­dzą­cy z Azji i Ame­ry­ki Płn., ho­do­wa­ny jako ro­śli­na ozdob­na; krze­wusz­ka; za­krzew­nia; waj­ge­lia


Źródła:

SJP.pl

Wajgelia

ro­śli­na z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; krze­wusz­ka; za­krzew­nia; waj­ge­la


Źródła:

SJP.pl

Wajków

Waj­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Miel­nik.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pa­ra­fia Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go w Miel­ni­ku. We wsi znaj­du­je się ka­pli­ca do­ja­zdo­wa pw. Nie­po­ka­la­ne­go Serca NMP, wy­bu­do­wa­na w 1998–1999.


Źródła:

Wikipedia

Wajmutka

sosna o gład­kiej korze i dłu­gich, cien­kich igłach ze­bra­nych w pęcz­ki po pięć; wej­mut­ka


Źródła:

SJP.pl

Wajrak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wajs

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wajszczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waju

Waju (de­wa­na­ga­ri वायु, też: Wa­ju­de­wa, śr per. Wej, Wat) – bó­stwo nie­skoń­czo­nej prze­strze­ni i wia­tru, czczo­ne w wie­rze­niach Indii i Per­sji.


Źródła:

Wikipedia

Wajśja

czło­nek daw­nej kasty in­dyj­skiej, ut­wo­rzo­nej głów­nie z rol­ni­ków, kup­ców i rze­mieśl­ni­ków


Wa­iś­ja (de­wa­na­ga­ri वैश्य, ang. va­is­hya) – trze­cia w hie­rar­chii, zaraz po ksza­tri­jach, warna. Spoś­ród czte­rech warn - sta­tu­sów spo­łecz­nych wyżej stoją ksza­tri­jo­wie a naj­wy­żej bra­mi­ni. Wa­i­śo­wie zaj­mu­ją się pro­duk­cją, hand­lem, rol­nict­wem itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ga­tu­nek li­ry­ki, kla­sycz­na po­ez­ja ja­poń­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wakacje

okres wolny od zajęć szkol­nych; ferie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) eduk. let­nia przer­wa od zajęć szkol­nych

 (1.2) przen. każdy okres wolny od zajęć szkol­nych / pracy / obo­wiąz­ków;


Wa­ka­cje ( va­ca­tio, uwol­nie­nie) – okres wolny od nauki szkol­nej.

Ter­mi­ny i dłu­go­ści wa­ka­cji są zróż­ni­co­wa­ne w wielu kra­jach, a nawet w ich po­szcze­gól­nych czę­ściach. Istot­ny­mi czyn­ni­ka­mi ma­ją­cy­mi wpływ na ter­mi­ny wa­ka­cji były świę­ta re­li­gij­ne oraz rytm pracy rol­ni­ków i zwią­za­na z tym ko­niecz­ność udzia­łu wszyst­kich człon­ków ro­dzi­ny, w tym dzie­ci, w pra­cach rol­ni­czych, a także kli­mat.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wakacjować

po­tocz­nie: spę­dzać wa­ka­cje


Źródła:

SJP.pl

Wakacjowicz

osoba bę­dą­ca na wa­ka­cjach


Źródła:

SJP.pl

Wakacjowiczka

ko­bie­ta bę­dą­ca na wa­ka­cjach


Źródła:

SJP.pl

Wakacjusz

osoba bę­dą­ca na wa­ka­cjach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tu­ryst. ktoś, kto prze­by­wa na wa­ka­cjach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wakacjuszka

ko­bie­ta bę­dą­ca na wa­ka­cjach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. ko­bie­ta, która prze­by­wa na wa­ka­cjach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wakacyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wa­ka­cyj­ny


Źródła:

Wiktionary

Wakacyjny

→ wa­ka­cje


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­ka­cja­mi, do­ty­czą­cy wa­ka­cji, od­by­wa­ją­cy się w wa­ka­cje


Patrz:wakacje

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wakajki

po­tocz­nie: wa­ka­cje


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. wa­ka­cje


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wakame

ga­tu­nek bru­nat­ni­cy, glon po­pu­lar­ny w kuch­ni ja­poń­skiej; un­da­ria pie­rza­sto­dziel­na, un­da­ria pie­rza­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ro­dzaj ja­dal­nych glo­nów mor­skich z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|un­da­ria pie­rza­sto­dziel­na., skład­nik kuch­ni da­le­kows­chod­nich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wakan

w wie­rze­niach Siuk­sów nad­na­tu­ral­na po­tę­ga ob­ja­wia­ją­ca się w zwie­rzę­tach i przed­mio­tach, udzie­la­ją­ca im niez­wy­kłych wła­ści­wo­ści; wa­kon­da


Źródła:

SJP.pl

Wakancja

de­fekt punk­to­wy sieci kry­sta­licz­nej w po­sta­ci nie­ob­sa­dzo­ne­go węzła


Źródła:

SJP.pl

Wakandyjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. miesz­ka­niec Wa­kan­dy (fik­cyj­nej kra­i­ny)


Źródła:

Wiktionary

Wakans

prze­sta­rza­le o wol­nej po­sa­dzie; wakat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. lub książk. wakat, nie­ob­sa­dzo­ne sta­no­wi­sko

 (1.2) fiz. ro­dzaj de­fek­tu punk­to­we­go sieci kry­sta­licz­nej;


Przy­kła­dy wa­kan­sów

Wa­kans, wa­kan­cja, wa­kan­sja (z łac. "vacat" ‘jest puste’, od "va­ca­re" ‘być wol­nym, pu­stym’) – ro­dzaj de­fek­tu punk­to­we­go sieci kry­sta­licz­nej, węzeł sieci nie­ob­sa­dzo­ny ato­mem lub jonem.

Ener­gię two­rze­nia wa­kan­su (Ev) wy­ra­ża się jako pracę po­trzeb­ną do prze­nie­sie­nia atomu lub jonu z węzła na po­wierzch­nię krysz­ta­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wakasa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wakat

1. wolna po­sa­da; wa­kans (prze­sta­rza­łe);
2. nie­za­dru­ko­wa­na stro­ni­ca książ­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wolna po­sa­da, nie­ob­sa­dzo­ne sta­no­wi­sko

 (1.2) nie­za­dru­ko­wa­na stro­ni­ca książ­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wakatowy

→ wakat, np. wa­ka­to­we sta­no­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wakcyna

tyle co: szcze­pion­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. szcze­pion­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wakcynacja

uod­por­nie­nie or­ga­niz­mu przed dzia­ła­niem za­kaź­nych czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych po­przez szcze­pie­nie


Źródła:

SJP.pl

Wakcynolog

spe­cja­li­sta nauki o szcze­pion­kach i szcze­pie­niach


Źródła:

SJP.pl

Wakcynologia

nauka o szcze­pion­kach i szcze­pie­niach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się szcze­pie­nia­mi ochron­ny­mi;


Wak­cy­no­lo­gia – to dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się szcze­pie­nia­mi ochron­ny­mi, za­rów­no w fazie badań na­u­ko­wych nad opra­co­wa­niem no­wych szcze­pio­nek, jak i ich póź­niej­szym sto­so­wa­niem. Jest nową ga­łę­zią me­dy­cy­ny, która wy­o­dręb­ni­ła się z cho­rób za­kaź­nych (Pol­skie To­wa­rzy­stwo Wak­cy­no­lo­gii zo­sta­ło po­wo­ła­ne w 2001).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wakcynologiczny

→ wak­cy­no­lo­gia


Patrz:wakcynologia

Źródła:

SJP.pl

Wakcynolożka

→ wak­cy­no­log


Patrz:wakcynolog

Źródła:

SJP.pl

Wakcynoterapia

le­cze­nie za po­mo­cą szcze­pio­nek niek­tó­rych przew­le­kłych cho­rób bak­te­ryj­nych


Źródła:

SJP.pl

Wakcynować

prze­sta­rza­le: uod­por­niać or­ga­nizm przed dzia­ła­niem za­kaź­nych czyn­ni­ków cho­ro­bot­wór­czych po­przez szcze­pie­nie


Źródła:

SJP.pl

Wake

[czy­taj: łejk] te­ry­to­rium za­mor­skie USA w Oce­a­nii


Wake (ang. "Wake Is­land") – atol na Oce­a­nie Spo­koj­nym, na ob­sza­rze Oce­a­nii, po­ło­żo­ny w około dwóch trze­cich od­le­gło­ści po­mię­dzy Ha­wa­ja­mi a Ma­ria­na­mi Pół­noc­ny­mi sta­no­wią­cy te­ry­to­rium za­leż­ne Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Atol nie ma rdzen­nej lud­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wakeboard

[czy­taj: łejk­bord] sport ek­stre­mal­ny po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie na desce cią­gnię­tej przez mo­to­rów­kę; wa­ke­bo­ar­ding


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sze­ro­ka deska uży­wa­na do pły­nię­cia po wo­dzie w wa­ke­bo­ar­din­gu

 (1.2) sport. dy­scy­pli­na spor­tu wod­ne­go, po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie lub wy­ko­ny­wa­niu ewo­lu­cji na spe­cjal­nej desce;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wakeboarder

[czy­taj: łejk­bor­der] osoba upra­wia­ją­ca wa­ke­bo­ar­ding; wa­ke­bo­ar­dzi­sta


Źródła:

SJP.pl

Wakeboarderka

[czy­taj: łejk­bor­der­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca wa­ke­bo­ar­ding; wa­ke­bo­ar­dzist­ka


Źródła:

SJP.pl

Wakeboarding

[czy­taj: łejk­bor­ding] sport ek­stre­mal­ny po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie na desce cią­gnię­tej przez mo­to­rów­kę; wa­ke­bo­ard


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu wod­ne­go, po­le­ga­ją­ca na jeź­dzie lub wy­ko­ny­wa­niu ewo­lu­cji na spe­cjal­nej desce;


Nie mylić z: Wa­ter­bo­ar­ding.

Wa­ke­bo­ar­ding – sport wodny po­le­ga­ją­cy na pły­nię­ciu po po­wierzch­ni wody na desce, trzy­ma­jąc się liny cią­gnię­tej przez łódź lub za po­mo­cą wy­cią­gu. Wa­ke­bo­ar­ding pow­stał z po­łą­cze­nia nart wod­nych, snow­bo­ar­din­gu i sur­fin­gu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wakeboardingowy

→ wa­ke­bo­ar­ding [czy­taj: łejk­bor­din­go­wy]; wa­ke­bo­ar­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Wakeboardowy

→ wa­ke­bo­ard [czy­taj: łejk­bor­do­wy]; wa­ke­bo­ar­din­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Wakeboardzista

[czy­taj: łejk­bor­dzi­sta] osoba upra­wia­ją­ca wa­ke­bo­ar­ding; wa­ke­bo­ar­der


Źródła:

SJP.pl

Wakeboardzistka

[czy­taj: łejk­bor­dzist­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca wa­ke­bo­ar­ding; wa­ke­bo­ar­der­ka


Źródła:

SJP.pl

Waki

w ja­poń­skim te­a­trze no: aktor po­moc­ni­czy, gra­ją­cy drugą obok shite po­stać przed­sta­wie­nia


Waki (nazwa obocz­na: Wa­ko­wy) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Ko­ście­lec.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z 2011 roku wieś li­czy­ła 208 miesz­kań­ców, a w 2021 roku po­pu­la­cja zma­la­ła do 206

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wakijów

Wa­ki­jów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ty­szow­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ty­szow­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 200 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Wakizashi

śred­niej dłu­go­ści miecz sa­mu­raj­ski


Wa­ki­zas­hi (jap. 脇差) – ja­poń­ska krót­ka siecz­na broń biała, na­le­żą­ca do grupy tzw. "mie­czy ja­poń­skich" (nihon-tō). Skró­co­na wer­sja ka­ta­ny, z głow­nią dłu­go­ści 30-60 cm, w więk­szo­ści przy­pad­ków z wzdłuż­ną, wzmac­nia­ją­cą kra­wę­dzią zwaną "shi­no­gi". Przy po­chwie wa­ki­zas­hi no­szo­no krót­ki nożyk, szpi­ku­lec "kōgai" i pa­łecz­ki "wari-kōgai". Rę­ko­jeść wa­ki­zas­hi nosi nazwę "tsuka" i jest ople­cio­na ozdob­nym sznu­rem "uchi-himo".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wakonda

w wie­rze­niach In­dian pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich: nad­na­tu­ral­na, nie­ma­te­rial­na moc po­sia­da­na przez każ­de­go czło­wie­ka, przed­miot, zja­wi­sko przy­ro­dy


Wa­kon­da – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Clay.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wakować

1. urzę­do­wo o po­sa­dzie, sta­no­wi­sku itp.: być wol­nym, nie­ob­sa­dzo­nym, nie­za­ję­tym;
2. po­tocz­nie: zrze­kać się ty­tu­łu mi­strzow­skie­go w bok­sie


cza­sow­nik

 (1.1) o sta­no­wi­sku, funk­cji: być wol­nym, nie­ob­sa­dzo­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waksman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Waks­man (Wax­man, Zbro­y­ny Mąż) – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Waksmund

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


Waks­mund – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waksmundzki

przy­miot­nik od: Waks­mund (wieś w Pol­sce)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waksy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) slang. uczn. wa­ga­ry


Źródła:

Wiktionary

Wakuf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. rel. tra­dy­cyj­na mu­zuł­mań­ska da­ro­wiz­na na cele re­li­gij­ne;


Źródła:

Wiktionary

Wakuliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wakumetr

przy­rząd do po­mia­ru pod­ci­śnie­nia; wa­ku­o­metr; próż­nio­mierz


Źródła:

SJP.pl

Wakuola

wy­peł­nio­na pły­nem prze­strzeń w obrę­bie cy­to­plaz­my ko­mór­ko­wej; wod­nicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­kro­biol. owal­na or­ga­nel­la w struk­tu­rze ko­mór­ki wy­peł­nio­na so­kiem ko­mór­ko­wym;


Wa­ku­o­le, wod­nicz­ki – struk­tu­ry ko­mór­ko­we wy­stę­pu­ją­ce u ro­ślin i niek­tó­rych pier­wot­nia­ków oraz w ko­mór­kach grzy­bów. W ko­mór­kach grzy­bów wy­stę­pu­je wiele ma­łych wod­ni­czek (wa­ku­ol), na­to­miast w ro­ślin­nych jedna lub kilka du­żych. U pier­wot­nia­ków wy­stę­pu­ją wod­nicz­ki tęt­nią­ce, od­po­wied­ni­ki wa­ku­o­li, ale są one od wa­ku­o­li o wiele mniej­sze. Zaj­mu­ją do 90% ko­mór­ki. Ze sta­rze­niem się ko­mór­ki za­cho­dzi pro­ces roz­ro­śnię­cia się i za­mie­nie­nia wa­ku­o­li w jedną wod­nicz­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wakuom

ze­spół wa­ku­o­li jed­nej ko­mór­ki ro­ślin­nej lub zwie­rzę­cej


Wa­ku­om ("va­cu­o­me") - ter­min hi­sto­rycz­ny z za­kre­su cy­to­lo­gii oz­na­cza­ją­cy ca­łość sy­ste­mu wa­ku­o­lar­ne­go ko­mór­ki, do któ­re­go w przesz­ło­ści za­li­cza­no także apa­rat Gol­gie­go. Ter­min ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny przez M. Pa­ra­ta w 1924 r. przy dy­sku­sji o zna­cze­niu i funk­cji apa­ra­tu Gol­gie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wakuometr

przy­rząd do po­mia­ru pod­ci­śnie­nia; wa­ku­metr; próż­nio­mierz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia niż­sze­go od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wakuum

ob­szar wy­peł­nio­ny gazem o ci­śnie­niu mniej­szym od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go; próż­nia; va­cu­um


Źródła:

SJP.pl

Wakuła

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wal

1. nazwa niek­tó­rych ga­tun­ków wie­lo­ry­bów;
2. daw­niej: gra­mo­rów­no­waż­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa niek­tó­rych ga­tun­ków wie­lo­ry­bów

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: walić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wal.

skrót

 (1.1) = wa­lij­ski


Źródła:

Wiktionary

Wala

po­tocz­nie:
1. bru­dzić;
2. walać się:
a) bru­dzić włas­ną osobę;
b) o ubra­niu: być bru­dzo­nym, sta­wać się brud­nym;
c) o przed­mio­tach: być roz­rzu­co­nym; po­nie­wie­rać się


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: wal


Wala ("pełna nazwa" Wala He­il­mit­tel GmbH) - to za­ło­żo­na przez Ru­dol­fa Ha­usch­ka w 1935 roku firma, pro­du­ku­ją­ca kos­me­ty­ki (około 100 róż­nych pro­duk­tów) oraz maści (około 1000 róż­nych pro­duk­tów). Nazwa Wala jest skró­tem od Wärme – Asche, Licht – Asche, co oz­na­cza: Cie­pło - po­piół, świa­tło - po­piół. Leki są wyt­wa­rza­ne zgod­nie z za­sa­da­mi an­tro­po­zo­fii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walabia

wa­la­bia ba­gien­na - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Wal­la­bia|Tro­u­es­sart|ref=tak., ro­dzaj tor­ba­cza z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów;

 (1.2) zool. tor­bacz z ro­dza­ju wa­la­bia (1.1)


Wa­la­bia ("Wal­la­bia") – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kan­gu­rów (Ma­cro­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych (Ma­cro­po­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|walać.


Źródła:

Wiktionary

Walansjenka

dawna de­li­kat­na ko­ron­ka z de­se­niem kwia­to­wym na tiu­lo­wym tle; wa­len­sjen­ka


Źródła:

SJP.pl

Walas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walasek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walasik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walaszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walaszek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. wiel­ka­noc­ny zwy­czaj stu­ka­nia się jaj­ka­mi;


Wa­lat­ka (zwana też "na wy­bit­ki") – dawna za­ba­wa wiel­ka­noc­na. Po­le­ga­ła na takim to­cze­niu pi­sa­nek po stole, by się zde­rzy­ły. Wła­ści­ciel „sil­niej­sze­go” jajka za­bie­rał ro­zbi­tą pi­san­kę prze­ciw­ni­ka. W innym wa­rian­cie "wa­lat­ki" jajka brano do ręki i stu­ka­no się ich czub­ka­mi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Walać

po­tocz­nie:
1. bru­dzić;
2. walać się:
a) bru­dzić włas­ną osobę;
b) o ubra­niu: być bru­dzo­nym, sta­wać się brud­nym;
c) o przed­mio­tach: być roz­rzu­co­nym; po­nie­wie­rać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwa­lać)

 (1.1) pot. czy­nić coś brud­nym, pla­mić, za­nie­czy­szczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) for­mo­wać coś po­przez ta­cza­nie, ku­la­nie lub wał­ko­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny walać się (dk. uwa­lać się)

 (3.1) bru­dzić sa­me­go sie­bie lub swoje ubra­nie

 (3.2) sta­wać się brud­nym, ule­gać za­bru­dze­niu (np. o ubra­niu le­żą­cym na ziemi)

 (4.2) o lu­dziach i zwie­rzę­tach: ta­rzać się po ziemi, ta­czać się (czę­sto w kon­tek­ście upod­le­nia lub walki)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walbach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Walburga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


– imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, pow­sta­łe jako zło­że­nie czło­nów "wal­dan" – „rzą­dzić, pa­no­wać” i "burg" – „gro­ma­dzić, strzec, pil­no­wać, ochra­niać”. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Wal­bur­ga, za­kon­ni­ca, zm. w 779 roku. Imię to za­pi­sy­wa­no rów­nież w for­mie Wal­pur­ga, stąd noc Wal­pur­gi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Walc

ta­niec to­wa­rzy­ski w tak­cie 3/4, spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w XIX w.; mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec wi­ro­wy wy­ko­ny­wa­ny w pa­rach do me­lo­dii w me­trum 3/4;

 (1.2) muz. ta­necz­ny utwór mu­zycz­ny opar­ty na walcu (1.1);


Walc – ta­niec wi­ro­wy po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go o umiar­ko­wa­nym tem­pie, w me­trum 3/4 oraz bu­do­wie okre­so­wej. Za pro­to­typ walca ucho­dzą tzw. ta­niec nie­miec­ki (niem. "De­uts­cher Tanz, De­uts­che") w tak­cie 3/8 oraz po­krew­ne lend­ler, "Ste­i­ris­cher" (zwany w Pol­sce szta­jer­kiem), "Dre­her" czyli obra­ca­ny oraz "Rol­ler" czyli to­czo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wałek ma­lar­ski


Źródła:

Wiktionary

Walcarka

1. ma­szy­na do for­mo­wa­nia me­ta­lu, wy­po­sa­żo­na w obra­ca­ją­ce się wały;
2. ma­szy­na do mie­sza­nia lub roz­gnia­ta­nia cze­goś, wy­po­sa­żo­na w obra­ca­ją­ce się wały


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hutn. ze­spół urzą­dzeń do wal­co­wa­nia me­ta­lu na bla­chy, pręty, kształ­tow­ni­ki, rury itp.


Wal­car­ka – ze­spół urzą­dzeń do wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści wal­co­wa­nia ma­ją­cy jeden au­to­no­micz­ny napęd głów­ny, który służy do na­pę­dza­nia wal­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walcarz

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wal­co­wa­nia me­ta­li i ob­słu­gi wal­ca­rek; wal­cow­nik


Źródła:

SJP.pl

Walce

1. zor­ga­ni­zo­wa­ne dzia­ła­nia mi­li­tar­ne wro­gich wojsk; bitwa, star­cie, wojna
2. zma­ga­nia prze­ciw­ni­ków, spor­tow­ców
3. dzia­ła­nia w celu zlik­wi­do­wa­nia cze­goś ne­ga­tyw­ne­go lub uzy­ska­nia cze­goś po­zy­tyw­ne­go
4. kon­fron­ta­cja sprzecz­nych sta­no­wisk, in­te­re­sów


Walce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Wal­zen) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Walce, któ­rej jest sie­dzi­bą. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest w Kot­li­nie Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Stra­du­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walcer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. wal­czyk


Źródła:

Wiktionary

Walcerz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Walchia

naj­star­sze ko­pal­ne drze­wo igla­ste


Źródła:

SJP.pl

Walconogi

drob­ny mię­czak mor­ski o ciele okry­tym rur­ko­wa­tą musz­lą; łód­ko­nóg


Źródła:

SJP.pl

Walconóg

drob­ny mię­czak mor­ski o ciele okry­tym rur­ko­wa­tą musz­lą; łód­ko­nóg


Źródła:

SJP.pl

Walcott

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Walcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wal­co­wać.


Wal­co­wa­nie – ro­dzaj obrób­ki pla­stycz­nej me­ta­li wy­ko­ny­wa­ny na wal­car­kach.

Wal­co­wa­nie po­le­ga na kształ­to­wa­niu ma­te­ria­łu mię­dzy obra­ca­ją­cy­mi się wal­ca­mi, tar­cza­mi, rol­ka­mi lub prze­mie­szcza­ją­cy­mi się wzglę­dem sie­bie na­rzę­dzia­mi pła­ski­mi.

Spo­so­by wal­co­wa­nia ze wzglę­du na ruch wal­ców:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Walcowany

w hut­nict­wie: otrzy­ma­ny w wy­ni­ku wal­co­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Walcowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem walec; wał­ko­wa­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który przy­po­mi­na kształ­tem walec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walcować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwal­co­wać, roz­wal­co­wać)

 (1.1) techn. odksz­tał­cać ma­te­riał (głów­nie me­ta­le, ich stopy lub szkło) pla­stycz­nie po­przez prze­pu­szcza­nie go mię­dzy obra­ca­ją­cy­mi się wa­ła­mi w celu zmia­ny jego kształ­tu lub gru­bo­ści

 (1.2) techn. roln. ubi­jać, spła­szczać i wy­rów­ny­wać po­dło­że za po­mo­cą cięż­kie­go walca

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­wal­co­wać)

 (2.1) na­da­wać pla­stycz­ny­a­stycz­nej masie formę walca po­przez jej ugnia­ta­nie lub to­cze­nie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. prze­wal­co­wać)

 (3.1) wulg. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (4.1) pot. lub przest. tań­czyć walca lub inny ta­niec opar­ty na ruchu wi­ro­wym; nie­kie­dy rów­nież: tań­czyć w spo­sób po­zba­wio­ny gra­cji

 (4.2) gw-pl|Ku­ja­wy Za­chod­nie. cho­dzić, uczę­szczać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wal­co­wać się (dk. brak)

 (5.1) techn. ule­gać pro­ce­so­wi odksz­tał­ce­nia pla­stycz­ny­a­stycz­ne­go pod wpły­wem urzą­dze­nia wy­po­sa­żo­ne­go w obra­ca­ją­ce się wały

 (5.2) pot. prze­ta­czać ciało po po­wierzch­ni w celu przy­ję­cia wy­god­nej po­zy­cji


Źródła:

Wiktionary

Walcowina

zgo­rze­li­na pow­sta­ją­ca przy wal­co­wa­niu me­ta­lu na go­rą­co


Źródła:

SJP.pl

Walcownia

1. dział huty wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia do wal­co­wa­nia me­ta­li i otrzy­my­wa­nia z nich pew­nych wy­ro­bów; sla­bing;
2. urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w wały do for­mo­wa­nia me­ta­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział huty wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia do wal­co­wa­nia me­ta­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walcowniany

→ wal­cow­nia, np. wy­ro­by wal­cow­nia­ne


Źródła:

SJP.pl

Walcownica

ro­dzaj mu­chó­wek z ro­dzi­ny rą­czy­co­wa­tych; Cy­lin­dro­my­ia


Źródła:

SJP.pl

Walcownictwo

1. dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją wal­co­wa­nych wy­ro­bów i pół­wy­ro­bów;
2. dzie­dzi­na wie­dzy o wyt­wa­rza­niu wal­co­wa­nych wy­ro­bów i pół­wy­ro­bów


Źródła:

SJP.pl

Walcowniczy

→ wal­cow­nict­wo, np. urzą­dze­nia wal­cow­ni­cze


Źródła:

SJP.pl

Walcownik

1. spe­cja­li­sta w za­kre­sie wal­co­wa­nia me­ta­li i ob­słu­gi wal­ca­rek; wal­carz;
2. żar­to­bli­wie: osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w tań­cze­niu walca


Źródła:

SJP.pl

Walcowość

→ wal­co­wy


Patrz:walcowy

Źródła:

SJP.pl

Walcowy

→ walec, → walc


Patrz:walec, → walc

Źródła:

SJP.pl

Walczak

1. ro­dzaj zbior­ni­ka w kształ­cie walca, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go zwy­kle w ko­tłach pa­ro­wych;
2. po­tocz­nie: osoba da­ją­ca się z sie­bie wszyst­ko, by osią­gnąć po­sta­wio­ny sobie cel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zbior­nik ci­śnie­nio­wy w kształ­cie walca, sta­no­wią­cy część kotła pa­ro­we­go lub grzew­cze­go;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. osoba nie pod­da­ją­ca się, wal­czą­ca do końca


Wal­czak – ele­ment obie­go­we­go kotła pa­ro­we­go albo grzew­cze­go, bę­dą­cy cy­lin­drycz­nym zbior­ni­kiem ci­śnie­nio­wym, albo inny zbior­nik o po­dob­nym kształ­cie i funk­cji.

Jest to cy­lin­drycz­ny zbior­nik za­koń­czo­ny den­ni­cą lub ścia­ną si­to­wą. Cza­sem prze­cho­dzi w inny ele­ment kotła np. sto­jak, dym­ni­cę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walczakowa

przy­miot­nik od: wal­czak


Źródła:

SJP.pl

Walczakowy

przy­miot­nik od: wal­czak


Źródła:

SJP.pl

Walczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wal­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Walczerz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. bo­jow­nik


Źródła:

Wiktionary

Walczewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walczyk

1. zdrob­nie­nie od: walc;
2. zdrob­nie­nie od: walec; mały walec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od walc (tańca)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zdrobn. od walc (ma­łe­go wal­co­wa­te­go przed­mio­tu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) to­czyć walkę, uczest­ni­czyć w walce


Źródła:

Wiktionary

Walczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walczący

→ wal­czyć


Patrz:walczyć

Źródła:

SJP.pl

Walcówka

1. pręt lub kształ­tow­nik do wy­ro­bu dru­tów, śrub itp.;
2. ma­szy­na cu­kier­ni­cza do roz­gnia­ta­nia cze­goś na masę


Wal­ców­ki – pręty lub kształ­tow­ni­ki o małym, w sto­sun­ku do dłu­go­ści, prze­kro­ju po­przecz­nym, otrzy­my­wa­ne me­to­dą wal­co­wa­nia.

Wal­ców­ka sta­lo­wa jest po­pu­lar­nym wy­ro­bem i ma sze­ro­kie za­sto­so­wa­nia. Pod­sta­wo­wy­mi pa­ra­me­tra­mi wal­ców­ki sta­lo­wej są: kształt prze­kro­ju (okrą­głe, kwa­dra­to­we, pro­sto­kąt­ne, sze­ścio­kąt­ne), śred­ni­ca lub wy­mia­ry prze­kro­ju, ga­tu­nek stali oraz jej klasa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waldeczek

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wal­de­mar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waldeczka

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Waldeczkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­decz­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Waldek

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar, Os­wald, Ewald (imio­na mę­skie); Wal­duś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wal­de­mar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waldemar

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Wal­de­mar – imię mę­skie, któ­re­go ety­mo­lo­gia nie jest pewna. Uważa się, że po­cho­dzi ono z ję­zy­ka ger­mań­skie­go od słowa „wald” oz­na­cza­ją­ce­go wład­cę oraz słowa „meri” – „sław­ne­go”. Moż­li­we rów­nież, że jest zger­ma­ni­zo­wa­ną formą sło­wiań­skie­go Vla­di­mir-a ut­wo­rzo­ne­go z czło­nów „vladi” oraz „mir” oz­na­cza­ją­cych ko­lej­no: wła­dzę oraz pokój.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waldemara

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waldemarek

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Waldemarkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­de­mar­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Waldemarostwo

Wal­de­mar z mał­żon­ką; Wal­de­ma­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Waldemarowie

Wal­de­mar z mał­żon­ką; Wal­de­ma­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Waldemarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­de­ma­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Waldemarzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­de­ma­ry lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Waldens

czło­nek fran­cu­skie­go ruchu re­li­gij­ne­go z XII w., ści­ga­ny przez ink­wi­zy­cję


Źródła:

SJP.pl

Waldensi

czło­nek fran­cu­skie­go ruchu re­li­gij­ne­go z XII w., ści­ga­ny przez ink­wi­zy­cję


Wal­den­si – ugru­po­wa­nie chrze­ści­jań­skie, za­i­ni­cjo­wa­ne przez Pio­tra Waldo, za­wią­za­ne w po­łud­nio­wej Fran­cji około 1170 jako tzw. „ubo­dzy z Lyonu”, dzia­ła­ją­ce we Fran­cji, Wło­szech, Niem­czech, Cze­chach i Pol­sce (Śląsk), wy­stę­pu­ją­ce prze­ciw wła­dzy i bo­gact­wu Ko­ścio­ła. Po­tę­pie­ni przez pa­pie­stwo, ek­sko­mu­ni­ko­wa­ni i prze­śla­do­wa­ni przez ink­wi­zy­cję.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waldhar

ros­ną­ca dziko ro­śli­na z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych uży­wa­na daw­niej do wy­ro­bu ma­te­ra­ców


Źródła:

SJP.pl

Waldheim

Wald­he­im − mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Mit­tel­sach­sen (do 31 lipca 2008 w po­wie­cie Döbeln), do 31 grud­nia 2012 sie­dzi­ba wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Wald­he­im. Do 29 lu­te­go 2012 mia­sto na­le­ża­ło do okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Chem­nitz.


Źródła:

Wikipedia

Waldi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wal­de­mar


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Waldka

zdrob­nie­nie od: Wal­de­ma­ra (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Waldkorn

ro­dzaj ciem­ne­go chle­ba z ziar­na­mi


Źródła:

SJP.pl

Waldkowie

Wal­dek z mał­żon­ką


Źródła:

SJP.pl

Waldkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wald­ka lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Wald­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waldner

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waldo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Waldorf

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waldozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny drio­za­u­rów


Wal­do­za­ur ("Val­do­sa­u­rus") – ro­dzaj or­ni­to­po­da z ro­dzi­ny drio­za­u­rów (Dry­o­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go we wczes­nej kre­dzie na obec­nych te­re­nach Eu­ro­py. Ga­tu­nek ty­po­wy ro­dza­ju, "V. ca­na­li­cu­la­tus", zo­stał opi­sa­ny w 1975 roku przez Pe­te­ra Gal­to­na w opar­ciu o kość udową (NHM R185, daw­niej BM R185) po­cho­dzą­cą z da­to­wa­nych na bar­rem osa­dów na wy­spie Wight.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waldryjan

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. ko­złek, wa­le­ria­na


Źródła:

Wiktionary

Waldusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­du­sia lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walduś

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar, Os­wald, Ewald (imio­na mę­skie); Wal­dek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wal­de­mar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waldzio

zdrob­nie­nie od: Wal­de­mar (imię mę­skie); Wal­dek, Wal­duś


Źródła:

SJP.pl

Walec

1. w ma­te­ma­ty­ce: obro­to­wa bryła ge­o­me­trycz­na pow­sta­ła w wy­ni­ku obro­tu pro­sto­ką­ta wokół pro­stej za­wie­ra­ją­cej jeden z jego boków;
2. ma­szy­na sa­mo­bież­na lub do­czep­na z cięż­ki­mi sta­lo­wy­mi wa­ła­mi lub ogu­mio­ny­mi ko­ła­mi, słu­żą­ca do ugnia­ta­nia, ubi­ja­nia, wy­gła­dza­nia i wy­rów­ny­wa­nia róż­nych ro­dza­jów grun­tów po­dło­ża i na­wierzch­ni przy bu­do­wie i re­mon­cie dróg, lot­nisk, itp.;
3. ele­ment wy­stę­pu­ją­cy w wielu ma­szy­nach ro­bo­czych, np. wal­car­kach, mły­nach, osa­dzo­ny obro­to­wo na osi, słu­żą­cy do pra­so­wa­nia, ugnia­ta­nia, wy­gła­dza­nia cze­goś swoją zew­nętrz­ną bocz­ną po­wierzch­nią


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd bu­dow­la­ny, z sze­ro­kim kołem na przed­niej osi, słu­żą­cy do wy­rów­ny­wa­nia na­wierzch­ni;

 (1.2) mat. bryła o prze­kro­ju pio­no­wym pro­sto­ką­ta i o pod­sta­wie bę­dą­cej kołem;

 (1.3) przed­miot w kształ­cie walca (1.2)

 (1.4) masz. ma­szy­na lub część ma­szy­ny do obrób­ki niek­tó­rych typów ma­te­ria­łów, np. me­ta­lu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walecik

zdrob­nie­nie od: walet


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od walet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walecki

przy­miot­nik od: Walce


Źródła:

SJP.pl

Waleczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wa­lecz­ny


Źródła:

Wiktionary

Waleczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wa­lecz­nie


Źródła:

SJP.pl

Waleczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wa­lecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Waleczność

dziel­ność w boju, mę­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­jąt­ko­we poś­wię­ce­nie walce, od­wa­ga; cecha tego, kto jest wa­lecz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waleczny

odz­na­cza­ją­cy się mę­stwem i od­wa­gą w walce; świad­czą­cy o mę­stwie


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się mę­stwem, od­wa­gą w walce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walek

zdrob­nie­nie od: Wa­len­ty (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. od: Wa­len­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walenciak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walencik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walencja

1. spo­sób łą­cze­nia zwła­szcza cza­sow­ni­ka, z in­ny­mi wy­ra­za­mi; łącz­li­wość;
2. w che­mii: war­to­ścio­wość;
3. w so­cjo­lo­gii: przys­wo­jo­na za włas­ną kul­tu­ra i iden­ty­fi­ka­cja na­ro­do­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. zdol­ność ot­wie­ra­nia po­zy­cji w wy­ra­zie, które mogą być za­ję­te przez inne ele­men­ty gra­ma­tycz­ne lub lek­sy­kal­ne;


Wa­len­cja (wal. i oficj. "València", wym. []; hiszp. "Va­len­cia", wym. []) – mia­sto we wschod­niej Hisz­pa­nii, nad Mo­rzem Śró­dziem­nym. Sto­li­ca pro­win­cji i wspól­no­ty au­to­no­micz­nej o tej samej naz­wie. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto Hisz­pa­nii z 841 558 miesz­kań­ca­mi w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych gminy ("mu­ni­ci­pio") oraz 1 582 387 miesz­kań­ca­mi w gra­ni­cach me­tro­po­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walencjanin

miesz­ka­niec Wa­len­cji (mia­sta w Hisz­pa­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wa­len­cji; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walencjanka

miesz­kan­ka Wa­len­cji (mia­sta w Hisz­pa­nii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­len­cji; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walencki

od­no­szą­cy się do Wa­len­cji


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Wa­len­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walencyjny

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: łą­czą­cy się w okre­ślo­ny spo­sób z in­ny­mi wy­ra­za­mi;
2. two­rzą­cy okre­ślo­ną licz­bę wią­zań che­micz­nych


Źródła:

SJP.pl

Walendowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walendziak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walendzik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walendów

Wa­len­dów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Na­da­rzyn. Leży nad rzeką Utra­tą.

Wieś szla­chec­ka Wa­len­to­wo po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie błoń­skim ziemi war­szaw­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go. Na te­re­nie wsi znaj­du­je się kil­ka­na­ście zbior­ni­ków wod­nych (m.in. Staw Obo­ro­wy, Staw Młyń­ski).


Źródła:

Wikipedia

Walenie

jeden z rzę­dów ssa­ków ło­ży­sko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|walić.

 (1.2) pot. od­głos wa­le­nia (1.1), ude­rza­nia, np. w drzwi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ce­ta­cea|ref=tak., rząd ssa­ków ży­ją­cych wy­łącz­nie w wo­dzie, np. del­fi­ny, wie­lo­ry­by;

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. lm. od: waleń


Wa­le­nie (Ce­ta­cea) – po­drząd ssa­ków (w kla­dy­sty­ce to klad w obrę­bie pa­rzy­sto­ko­pyt­nych) z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Ar­tio­dac­ty­la). Wy­stę­pu­ją one głów­nie w oce­a­nach. Wy­jąt­kiem są del­fi­ny słod­ko­wod­ne, za­miesz­ku­ją­ce rzeki, oraz nie­licz­ne ga­tun­ki ży­ją­ce na styku tych dwóch śro­do­wisk (estu­a­ria).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walenrodyzm

dy­wer­sja, wcie­le­nie się w sze­re­gi wroga w celu zni­szcze­nia go od wew­nątrz; wal­len­ro­dyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zob. wal­len­ro­dyzm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walenrodyzować

uda­wać współ­pra­cę z wro­giem w celu po­ko­na­nia go; wal­len­ro­dy­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Walensjenka

dawna de­li­kat­na ko­ron­ka z de­se­niem kwia­to­wym na tiu­lo­wym tle; wa­lan­sjen­ka


Źródła:

SJP.pl

Walentny

ma­ją­cy okre­ślo­ną war­tość lub zdol­ność łą­cze­nia się z czymś innym


przy­miot­nik

 (1.1) książk. war­to­ścio­wy, ma­ją­cy war­tość lub zna­cze­nie

 (1.2) med. za­wie­ra­ją­cy X pod­ty­pów an­ty­ge­nów tego sa­me­go ga­tun­ku drob­no­u­stro­ju cho­ro­bot­wór­cze­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walentostwo

Wa­len­ty z mał­żon­ką; Wa­len­to­wie


Źródła:

SJP.pl

Walentowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walentowie

Wa­len­ty z mał­żon­ką; Wa­len­to­stwo


Źródła:

SJP.pl

Walentowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Walentowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­len­te­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walenty

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Wa­len­ty, Wa­len­tyn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, które wy­wo­dzi się od przy­dom­ka "Va­len­ti­nus", ut­wo­rzo­ne­go od łac. "va­lens" – „mocny, silny, zdro­wy”. Imię to było no­to­wa­ne w Pol­sce od XIII w. w for­mie "Va­len­ti­nus", na­to­miast w for­mie Wa­len­ty i Wa­len­tyn – od XV w. (zapis formy Wa­len­tyn jest o nie­mal 30 lat póź­niej­szy niż formy Wa­len­ty).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walentyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Walentyna

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Wa­len­ty­na – imię po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Wa­len­ty, Wa­len­tyn.

W XXI wieku imię sto­sun­ko­wo rzad­kie. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 5852 ko­biet o imie­niu Wa­len­ty­na na­da­nym jako imię pier­wsze. Imię stra­ci­ło na po­pu­lar­no­ści, w 2008 roku no­si­ły je 15433 ko­bie­ty w Pol­sce, spoś­ród któ­rych 80 pro­cent uro­dzi­ło się w pier­wszej po­ło­wie XX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walentynian

imię kilku ce­sa­rzy rzym­skich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walentyniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­len­ty­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walentynit

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy tlen­ków;


Wa­len­ty­nit – mi­ne­rał z grupy tlen­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Walentynka

kart­ka pocz­to­wa wy­sy­ła­na do uko­cha­nej lub lu­bia­nej osoby na dzień św. Wa­len­te­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ano­ni­mo­wy drob­ny upo­mi­nek lub kart­ka z ży­cze­nia­mi na wa­len­tyn­ki, zwy­kle ozdo­bio­na ser­cem, bę­dą­ca wy­ra­zem ado­ra­cji

 (1.2) liter. krót­ki wiersz o cha­rak­te­rze ma­dry­ga­łu, za­wie­ra­ją­cy wyz­na­nia mi­łos­ne lub kom­ple­ment;

 (1.3) osoba ob­da­ro­wa­na z okaz­ji wa­len­ty­nek


Wa­len­tyn­ka – krót­ki wiersz o cha­rak­te­rze ma­dry­ga­łu, za­wie­ra­ją­cy wyz­na­nia mi­łos­ne lub kom­ple­ment. Wy­wo­dzi się on ze sta­re­go zwy­cza­ju wy­sy­ła­nia sobie przez za­ko­cha­nych w dniu św. Wa­len­te­go pre­zen­tów z wier­szo­wa­ną de­dy­ka­cją.

W XVII wieku na­zy­wa­no tak rów­nież grę sa­lo­no­wą, któ­rej uczest­ni­cy lo­so­wa­li karty z wy­pi­sa­ny­mi na nich wier­sza­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walentynki

oko­licz­no­ścio­wy dzień wrę­cza­nia pre­zen­tów i wyz­na­wa­nia mi­ło­ści przez za­ko­cha­nych w dniu św. Wa­len­te­go (14 lu­te­go); świę­to za­ko­cha­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zwy­czaj ob­da­ro­wy­wa­nia się wa­len­tyn­ka­mi, kwia­ta­mi, drob­ny­mi pre­zen­ta­mi 14 lu­te­go (w Dzień Świę­te­go Wa­len­te­go);

 (1.2) uro­czy­stość, przy­ję­cie, za­ba­wa, im­pre­za z okaz­ji wa­len­ty­nek (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: wa­len­tyn­ka


Wa­len­tyn­ki (ang. "Va­len­ti­ne’s Day") – co­rocz­ne świę­to za­ko­cha­nych przy­pa­da­ją­ce 14 lu­te­go. Nazwa po­cho­dzi od św. Wa­len­te­go, któ­re­go wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne w Ko­ście­le ka­to­lic­kim ob­cho­dzo­ne jest rów­nież tego dnia.

Zwy­cza­jem w tym dniu jest wy­sy­ła­nie li­stów za­wie­ra­ją­cych wyz­na­nia mi­łos­ne (czę­sto pi­sa­ne wier­szem).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walentynkowy

przy­miot­nik od: wa­len­tyn­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­len­tyn­ka­mi, do­ty­czą­cy wa­len­ty­nek, od­by­wa­ją­cy się w wa­len­tyn­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walentynowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walentynowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Walentów

Wa­len­ty z mał­żon­ką; Wa­len­to­stwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waleologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. nauka o zdro­wiu


Źródła:

Wiktionary

Walercia

zdrob­nie­nie od: Wa­le­ria (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Walercin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­ler­ci lub z nią zwią­za­ny


Wa­ler­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Dębe Wiel­kie.

Od 1 stycz­nia 1973 w gmi­nie Dębe Wiel­kie. 5 paź­dzier­ni­ka 1973 od so­łect­wa Wa­ler­cin odłą­czo­no miej­sco­wość Wa­ler­cin-Ko­lo­nia i włą­czo­no ja do gminy Sta­ni­sła­wów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walerciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­ler­ci lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walerek

zdrob­nie­nie od: Wa­le­rian, Wa­le­ry (imio­na mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrob­nie­nie od|Wa­le­ry.

 (1.2) imię|pol­ski|m. zdrob­nie­nie od|Wa­le­rian.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waleria

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Wa­le­ria – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go ‘Va­le­ria’, ut­wo­rzo­ne od nazwy rodu "Wa­le­riu­szy"; jest żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imion Wa­le­ry i Wa­le­rian.

Imię nie wy­stę­po­wa­ło w śred­nio­wiecz­nych źró­dłach pol­skich. Imię Wa­le­ria traci na po­pu­lar­no­ści: w 2008 no­si­ły je 25073 Polki, ale w dru­giej po­ło­wie XX w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walerian

1. ro­śli­na lecz­ni­cza;
2. pre­pa­rat przy­go­to­wa­ny z tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Wa­le­rian – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „mocny”, „silny”, „zdro­wy”. Wśród pa­tro­nów – św. Wa­le­rian, mę­czen­nik z III wieku (wspo­mi­na­ny 14 kwiet­nia).

Wa­le­rian imie­ni­ny ob­cho­dzi: 29 stycz­nia, 14 kwiet­nia, 14 czerw­ca, 23 sierp­nia i 15 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waleriana

1. ro­śli­na lecz­ni­cza;
2. pre­pa­rat przy­go­to­wa­ny z tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­le­ria­na of­fi­ci­na­lis|L.|ref=tak., ko­złek le­kar­ski

 (1.2) farm. wy­ciąg, na­lew­ka lub ta­blet­ki z ko­rze­nia kozł­ka le­kar­skie­go, śro­dek uspo­ka­ja­ją­cy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walerianek

zdrob­nie­nie od: Wa­le­rian (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Waleriankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­le­rian­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walerianostwo

Wa­le­rian z mał­żon­ką; Wa­le­ria­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Walerianowie

Wa­le­rian z mał­żon­ką; Wa­le­ria­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Walerianowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Walerianowy

przy­miot­nik od: wa­le­ria­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­le­ria­ną; za­wie­ra­ją­cy wa­le­ria­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walerij

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Waleriusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Wa­le­riusz – imię mę­skie i obocz­na forma imie­nia Wa­le­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walerka

zdrob­nie­nie od: Wa­le­rian, Wa­le­ry (imio­na mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Walerostwo

Wa­le­ry z mał­żon­ką; Wa­le­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Walerowie

Wa­le­ry z mał­żon­ką; Wa­le­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Walerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­le­re­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walery

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Zo­bacz też: Wa­le­ry – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim.

Wa­le­ry – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Pow­sta­ło ono z przy­dom­ka "Va­le­rius", który po­cho­dzi z nazwy rodu "Wa­le­riu­szów" i oz­na­czał pier­wot­nie „czło­wie­ka z rodu Wa­le­riu­szów”. Po­rów­naj z: Wa­le­riusz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walerów

Wa­le­ry z mał­żon­ką; Wa­le­ro­stwo


Wa­le­rów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni kKościoła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Czer­won­ce Gro­chow­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wales

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walesiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waleska

1. imię żeń­skie;
2. le­gen­dar­na za­ło­ży­ciel­ka mia­sta Kłodz­ka


Wa­le­ska (Wa­la­ska, Va­le­ska, Va­la­ska lub Va­li­ska) – le­gen­dar­na za­ło­ży­ciel­ka mia­sta Kłodz­ka, która miała pa­no­wać na gro­dzie na Zam­ko­wej Górze w cza­sach po­gań­skich. Po­stać funk­cjo­no­wa­ła w tra­dy­cji lu­do­wej ziemi kłodz­kiej je­szcze do cza­sów wy­mia­ny na­ro­do­wo­ścio­wej na tym te­re­nie po II woj­nie świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waleszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walet

fi­gu­ra kar­cia­na ma­ją­ca naj­niż­szą war­tość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. naj­słab­sza fi­gu­ra w kar­tach, star­sza od blo­tek, oz­na­czo­na li­te­rą W (J, V lub B w in­nych ję­zy­kach);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. osoba miesz­ka­ją­ca nie­le­gal­nie w aka­de­mi­ku


Walet (z franc. "valet" = gier­mek, pot. jopek) – karta do gry przed­sta­wia­ją­ca naj­czę­ściej wi­ze­ru­nek mło­de­go męż­czyz­ny, zwy­kle gierm­ka, ry­ce­rza lub mło­de­go ary­sto­kra­tę lub księ­cia. W tra­dy­cyj­nej hie­rar­chii waż­no­ści kart walet funk­cjo­nu­je jako 11 karta; umiej­sco­wio­ny jest mię­dzy 10 a damą (w ta­liach ta­ro­to­wych mię­dzy 10 a jeźdź­cem).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waleta

1. wiersz po­że­gnal­ny roz­sta­ją­cych się ko­chan­ków, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla epoki re­ne­san­su i ba­ro­ku;
2. daw­niej: roz­sta­nie, po­że­gna­nie


Źródła:

SJP.pl

Waletowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­le­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Waletować

po­tocz­nie: no­co­wać, miesz­kać bez mel­dun­ku w domu aka­de­mic­kim


cza­sow­nik

 (1.1) miesz­kać bez mel­dun­ku w aka­de­mi­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walewice

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walewicki

przy­miot­nik od: Wa­le­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Walewski

naz­wi­sko


Wa­lew­ski (forma żeń­ska: Wa­lew­ska; licz­ba mnoga: Wa­lew­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Pier­wsza wzmian­ka w 1386, pow­sta­ło po­przez do­da­nie for­man­tu "ski" do nazw miej­sco­wych Walew, Wa­le­wi­ce, Wa­lo­wi­ce (kilka wsi). Naz­wi­sko to no­si­ło w Pol­sce kilka rodów szla­chec­kich. Byli to Wa­lew­scy herbu Ama­dej, Boń­cza oraz herbu Ko­lum­na (z tego rodu wy­wo­dzi­ła się linia hra­biow­ska).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walezjusz

czło­nek dy­na­stii kró­lów fran­cu­skich pa­nu­ją­cej w la­tach 1328-1589


Źródła:

SJP.pl

Walezjusze

dy­na­stia fran­cu­ska


Wa­lez­ju­sze (fr. "Va­lo­is") – dy­na­stia kró­lów fran­cu­skich pa­nu­ją­ca w la­tach 1328–1589. Jej za­ło­ży­cie­lem był Karol de Va­lo­is – oj­ciec Fi­li­pa VI i syn Fi­li­pa III Śmia­łe­go. Dy­na­stia była fak­tycz­nie bocz­ną linią dy­na­stii Ka­pe­tyn­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walezjuszostwo

Wa­lez­jusz z mał­żon­ką; Wa­lez­ju­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Walezjuszowie

Wa­lez­jusz z mał­żon­ką; Wa­lez­ju­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Walezjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­lez­ju­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walezostwo

Wa­le­zy z mał­żon­ką; Wa­le­zo­wie


Źródła:

SJP.pl

Walezowie

Wa­le­zy z mał­żon­ką; Wa­le­zo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Walezowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­le­ze­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walezy

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Walezyjczycy

na­ro­do­wość w Szwaj­ca­rii


Źródła:

SJP.pl

Walezyjczyk

czło­nek jed­nej z na­ro­do­wo­ści w Szwaj­ca­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go w Szwaj­ca­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walezyjka

człon­ki­ni jed­nej z na­ro­do­wo­ści w Szwaj­ca­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go w Szwaj­ca­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walezyjski

do­ty­czą­cy Wa­le­zyj­czy­ków


Źródła:

SJP.pl

Waleń

zwie­rzę na­le­żą­ce do rzędu ssa­ków mor­skich nie­zdol­nych do życia na lą­dzie, np. del­fin, ka­sza­lot, wie­lo­ryb


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę na­le­żą­ce do rzędu wa­le­ni

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wa­le­nie


Waleń ("Eu­ba­la­e­na") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny wa­lo­wa­tych (Ba­la­e­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waleńczów

Wa­leń­czów (daw. "Wa­len­czów") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Opa­tów.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wieś za­miesz­ku­je ponad 1100 miesz­kań­ców. Jest po­ło­żo­na przy dro­dze kra­jo­wej nr 43 łą­czą­cej Czę­sto­cho­wę z Wie­lu­niem.


Źródła:

Wikipedia

Walgancyklowir

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w za­po­bie­ga­niu i le­cze­niu cy­to­me­ga­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. far­ma­ce­u­tyk prze­ciw­wi­ru­so­wy uży­wa­ny do le­cze­nia i za­po­bie­ga­nia cy­to­me­ga­lii; pro­lek gan­cy­klo­wi­ru (jego ester L-wa­li­no­wy)


Wal­gan­cy­klo­wir ( val­gan­cic­lo­vi­rum) – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ester -wa­li­no­wy gan­cy­klo­wi­ru, sto­so­wa­ny jako pro­lek w za­po­bie­ga­niu i le­cze­niu in­fek­cji wi­ru­sem cy­to­me­ga­lii (CMV) u pa­cjen­tów z nie­do­bo­rem od­por­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walgina

wal­gi­na rdest­niak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Walhalla

mit. germ. miej­sce przyj­mo­wa­nia przez boga Odyna dusz po­le­głych w walce bo­ha­te­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit. w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej raj, który czeka wo­jow­ni­ków po­le­głych w boju


Wal­hal­la, Val­hal­la (sta­ro­nord. "Valhöll" – kom­na­ta, pałac po­le­głych) – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej miej­sce prze­by­wa­nia po­le­głych w chwa­le wo­jow­ni­ków (tzw. Ein­her­je­rów), któ­rych z pola bitwy za­bie­ra­ły wal­ki­rie, a na progu Wal­hal­li witał ich Bragi. Wal­hal­la to kra­i­na wiecz­ne­go szczę­ścia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wali

za­rząd­ca wi­la­je­tu w Tur­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walia

1. kraj bę­dą­cy czę­ścią skła­do­wą Wiel­kiej Bry­ta­nii;
2. Nowa Po­łud­nio­wa Walia - stan w Au­stra­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jeden z czte­rech hi­sto­rycz­nych kra­jów Wiel­kiej Bry­ta­nii;


Walia ( Cymru, wym. ; Wales, wym.) – część skła­do­wa Zjed­no­czo­ne­go Kró­le­stwa Wiel­kiej Bry­ta­nii i Ir­lan­dii Pół­noc­nej. Także cel­tyc­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na. Kraj jest po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści wyspy Wiel­ka Bry­ta­nia, na za­chód od An­glii, nad mo­rza­mi Ir­landz­kim i Cel­tyc­kim. Sto­li­cą Walii jest Car­diff.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walicha

zgru­bie­nie od: wa­liz­ka


Źródła:

SJP.pl

Walichnowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waliczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walida

w daw­nej Tur­cji: ży­ją­ca matka pa­nu­ją­ce­go suł­ta­na


Źródła:

SJP.pl

Walidacja

1. ba­da­nie od­po­wied­nio­ści, traf­no­ści lub do­kład­no­ści cze­goś;
2. w psy­cho­lo­gii:
a) spraw­dze­nie zgod­no­ści spo­strze­żeń ze spo­strze­że­nia­mi in­nych ludzi;
b) osza­co­wa­nie traf­no­ści testu;
3. daw­niej: pot­wier­dze­nie, upra­wo­moc­nie­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walidacyjny

→ wa­li­da­cja


Patrz:walidacja

Źródła:

SJP.pl

Walidator

pro­gram kom­pu­te­ro­wy spraw­dza­ją­cy po­praw­ność da­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pro­gram spraw­dza­ją­cy po­praw­ność do­ku­men­tu o okre­ślo­nej skład­ni;


Wa­li­da­tor – pro­gram spraw­dza­ją­cy po­praw­ność do­ku­men­tu o okre­ślo­nej skład­ni. Wa­li­da­to­ry stały się na tyle po­pu­lar­ną usłu­gą, że niek­tó­re z nich ewo­lu­o­wa­ły w mul­ti­wa­li­da­to­ry prze­pro­wa­dza­ją­ce kilka wa­rian­tów wa­li­da­cji jed­no­cze­śnie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walidować

1. badać (zba­dać) od­po­wied­niość, traf­ność lub do­kład­ność cze­goś;
2. na­da­wać (nadać) pra­wo­moc­ność do­ku­men­to­wi urzę­do­we­mu


Źródła:

SJP.pl

Waligóra

1. ba­śnio­wy ol­brzym, mo­gą­cy unieść lub prze­wró­cić górę; Wa­li­gó­ra;
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: męż­czyz­na o po­tęż­nej bu­do­wie ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. si­łacz uno­szą­cy lub prze­wra­ca­ją­cy góry


Wa­li­gó­ra (niem. "He­i­del­berg") – naj­wyż­szy szczyt Gór Su­chych i jed­no­cze­śnie ca­łych Gór Ka­mien­nych (933,88 lub 936 m n.p.m.), le­żą­cy od­po­wied­nio w ich pół­noc­nej i środ­ko­wej czę­ści. Jest jedną z naj­wyż­szych gór Su­de­tów Środ­ko­wych.

Uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu i bu­do­wa ge­o­lo­gicz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waligórski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walijczyk

po­tocz­nie: pies rasy sprin­ger spa­niel wa­lij­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Walii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walijka

po­tocz­nie: sucz­ka rasy sprin­ger spa­niel wa­lij­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Walii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walijski

zwią­za­ny z Walią


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Walią, do­ty­czą­cy Walii

 (1.2) zwią­za­ny z Wa­liss, do­ty­czą­cy Wa­lissfakt.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wa­lij­ski (1.1); język z grupy ję­zy­ków cel­tyc­kich, któ­rym po­słu­gu­je się ponad 600 tys. miesz­kań­ców Walii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walijskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem wa­lij­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem wa­lij­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku wa­lij­skim


Źródła:

Wiktionary

Walijskość

→ wa­lij­ski


Patrz:walijski

Źródła:

SJP.pl

Walim

za­rząd­ca wi­la­je­tu w Tur­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walimianin

miesz­ka­niec Wa­li­mia (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Walimianka

miesz­kan­ka Wa­li­mia (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Walimski

→ Walim


Patrz:Walim

Źródła:

SJP.pl

Walina

ami­nok­was eg­zo­gen­ny, skład­nik bia­łek ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, kwas ami­no­i­zo­wa­le­ria­no­wy;

 (1.2) daw. zwa­lo­ny gruz


Wa­li­na (nazwa skró­to­wa Val, V) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ami­nok­was eg­zo­gen­ny, ko­do­wa­ny przez ko­do­ny GUU, GUC, GUA oraz GUG.

Jest ami­nok­wa­sem nie­po­lar­nym o ali­fa­tycz­nym, roz­ga­łę­zio­nym łań­cu­chu bocz­nym -CH-(CH3)2.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waliska

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walisneria

ro­śli­na wodna ży­ją­ca w wo­dach słod­kich; ho­do­wa­na w ak­wa­riach; nu­rza­niec


Źródła:

SJP.pl

Waliszewice

Wa­li­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Waliszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waliza

duża wa­liz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. wa­liz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walizeczka

zdrob­nie­nie od: wa­liz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od wa­liz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walizka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj torby po­dróż­nej w for­mie sztyw­ne­go pro­sto­pa­dło­ścia­nu z uchwy­tem;

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. brzuch


Wa­liz­ka – prze­no­śne opa­ko­wa­nie na bagaż, uży­wa­ne naj­czę­ściej w trak­cie po­dró­ży. W kształ­cie zbli­żo­na jest do pła­skie­go pro­sto­pa­dło­ścia­nu z za­o­krą­glo­ny­mi kra­wę­dzia­mi. Skła­da się z dwóch ru­cho­mych wzglę­dem sie­bie czę­ści, po­łą­czo­nych za­wia­sa­mi.

Wa­liz­ki wy­ko­ny­wa­ne są z róż­nych ma­te­ria­łów: tka­ni­ny, two­rzy­wa sztucz­ne­go, skóry.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Walizkownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce wyt­wa­rza­nia lub sprze­da­wa­nia wa­li­zek


Źródła:

Wiktionary

Walizkowy

przy­miot­nik od: wa­liz­ka


Źródła:

SJP.pl

Walić

1. bu­rzyć, roz­wa­lać, oba­lać;
2. po­tocz­nie:
a) ude­rzać, stu­kać, ło­mo­tać;
b) rzu­cać, strze­lać, tra­fiać;
c) wy­bu­chać;
d) iść gro­mad­nie, w wiel­kiej masie; pę­dzić tłum­nie;
e) wy­do­by­wać się, sypać, bu­chać itp.;
f) mówić bez ogró­dek, wprost;
3. walić się:
a) roz­pa­dać się, gro­zić za­wa­le­niem;
b) po­tocz­nie: bić się, ro­zbi­jać się; bić się naw­za­jem;
c) po­tocz­nie: spa­dać, osy­py­wać się, osu­wać się;
d) po­tocz­nie: kłaść się cięż­ko, upa­dać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wal­nąć)

 (1.1) pot. wy­do­by­wać nagły, gło­śny, do­no­śny dźwięk z in­stru­men­tu

 (1.2) pot. strze­lać z broni

 (1.3) pot. o ude­rze­niach pio­ru­na ude­rzać

 (1.4) pot. rzu­cać coś gwał­tow­nie, byle jak lub byle gdzie

 (1.5) pot. mówić coś wprost, do­sad­nie

 (1.6) pot. robić coś nie­de­li­kat­nie, zde­cy­do­wa­nie

 (1.7) pot. psuć się (o przed­mio­cie)

 (1.8) pot. za­bi­jać

 (1.9) pot. kraść

 (1.10) pot. prze­wra­cać coś

 (1.11) pot. wy­do­by­wać się skądś w du­żych ilo­ściach, gwał­tow­nie

 (1.12) pot. prze­mie­szczać się szyb­ko i zde­cy­do­wa­nie, zwła­szcza tłum­nie

 (1.13) pot. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy jako stro­na ak­tyw­na

 (1.14) pot. grub. wy­dzie­lać nie­przy­jem­ny za­pach

 (1.15) pot. pić al­ko­hol

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wal­nąć)

 (2.1) pot. mocno coś lub kogoś ude­rzać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny walić się (dk. wal­nąć się)

 (3.1) posp. bić sie­bie sa­me­go

 (3.2) bić się naw­za­jem

 (3.3) upa­dać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny walić się (dk. brak)

 (4.1) po­pa­dać w ruinę

 (4.2) wulg. iść precz, zo­sta­wić kogoś w spo­ko­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walk

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: walka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Walka

1. zor­ga­ni­zo­wa­ne dzia­ła­nia mi­li­tar­ne wro­gich wojsk; bitwa, star­cie, wojna
2. zma­ga­nia prze­ciw­ni­ków, spor­tow­ców
3. dzia­ła­nia w celu zlik­wi­do­wa­nia cze­goś ne­ga­tyw­ne­go lub uzy­ska­nia cze­goś po­zy­tyw­ne­go
4. kon­fron­ta­cja sprzecz­nych sta­no­wisk, in­te­re­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) si­ło­we lub zbroj­ne roz­strzy­ga­nie kon­flik­tu

 (1.2) przen. zma­ga­nie z czymś, zwal­cza­nie cze­goś

 (1.3) sport. mecz bok­ser­ski lub mecz in­ne­go spor­tu kon­tak­to­we­go


Walka – po­ję­cie wie­loz­nacz­ne, oz­na­cza­ją­ce kon­fron­ta­cję i zma­ga­nia jed­no­stek, zbio­ro­wo­ści czy sił. Czę­sto za­mien­nie używa się ta­kich pojęć jak "kon­flikt", "wojna", "kon­ku­ren­cja", "spór", "ry­wa­li­za­cja", mają one jed­nak od­mien­ny za­kres zna­cze­nio­wy.

Walka jest jed­nym z pod­sta­wo­wych za­cho­wań istot ży­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walker

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Walkie-Talkie

[czy­taj: łoki-toki] mały ra­dio­te­le­fon słu­żą­cy do po­ro­zu­mie­wa­nia się na nie­wiel­ką od­le­głość


Wal­kie-tal­kie – ra­dio­te­le­fon słu­żą­cy do dwu­kie­run­ko­wej łącz­no­ści (pół­du­pleks) w tech­no­lo­gii "na­ci­śnij i mów" mię­dzy użyt­kow­ni­ka­mi, wy­po­sa­żo­ny­mi w iden­tycz­ne lub kom­pa­ty­bil­ne ze sobą urzą­dze­nia, bez poś­red­nict­wa sieci ra­dio­te­le­fo­nicz­nej. Wal­kie-tal­kie uży­wa­ny obec­nie jest urzą­dze­niem oso­bi­stym, głów­nie w po­sta­ci wie­lo­ka­na­ło­we­go (8–25 ka­na­łów) prze­no­śne­go kie­szon­ko­we­go ra­dio­te­le­fo­nu. Ze wzglę­du na małą moc na­daj­ni­ka (0,1–0,5 W) wal­kie-tal­kie ma mały za­sięg wy­no­szą­cy mak­sy­mal­nie do kilku ki­lo­me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walkiria

(mi­to­lo­gia nor­dyc­ka) wy­słan­nicz­ka boga Odyna, opie­kun­ka wo­jow­ni­ków prze­by­wa­ją­cych w Wal­hal­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­germ. każda z pom­niej­szych bogiń nor­dyc­kich, córek Odyna, przed­sta­wia­nych jako pię­kne dzie­wi­ce-wo­jow­nicz­ki do­sia­da­ją­ce skrzyd­la­tych koni lub wil­kow;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walkman

[czy­taj: łok­men] prze­no­śny odt­wa­rzacz kaset ma­gne­to­fo­no­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. mały, prze­no­śny ma­gne­to­fon ka­se­to­wy lub ra­dio­ma­gne­to­fon wy­po­sa­żo­ny w słu­chaw­ki;


Walk­man – prze­no­śny, zmi­nia­tu­ry­zo­wa­ny odt­wa­rzacz kaset ma­gne­to­fo­no­wych, od­por­ny na wstrzą­sy. Więk­szość mo­de­li nie po­sia­da­ła gło­śni­ków, lecz ist­nie­ją rów­nież wy­jąt­ki z małym gło­śni­kiem umoż­li­wia­ją­cym słu­cha­nie bez uży­cia słu­cha­wek. Nazwa Walk­man jest zna­kiem to­wa­ro­wym firmy Sony, lecz po­pu­lar­nie "walk­ma­na­mi" na­zy­wa się także odt­wa­rza­cze in­nych firm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walkower

przyz­na­nie zwy­cię­stwa dru­ży­nie lub za­wod­ni­ko­wi z po­wo­du nie­sta­wie­nia się prze­ciw­ni­ka (bądź dru­ży­ny prze­ciw­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. przyz­na­nie zwy­cię­stwa z po­wo­du nie­o­bec­no­ści prze­ciw­ni­ka, jego wy­co­fa­nia się lub dysk­wa­li­fi­ka­cji;


Wal­ko­wer ( walk-over, po­tocz­nie: łatwa wy­gra­na) – w spor­cie to przyz­na­nie zwy­cię­stwa jed­nej z ry­wa­li­zu­ją­cych stron z po­wo­du braku prze­ciw­ni­ka, jego wy­co­fa­nia się z za­wo­dów, tur­nie­ju lub dysk­wa­li­fi­ka­cji (np. za wy­stęp w dru­ży­nie nie­u­praw­nio­ne­go za­wod­ni­ka, sto­so­wa­nie do­pin­gu lub inne na­ru­sze­nia re­gu­la­mi­nów za­wo­dów jak np. nie­od­po­wied­nie za­cho­wa­nie ki­bi­ców dru­ży­ny pod­czas za­wo­dów spor­to­wych). Sto­so­wa­nym w Pol­sce skró­tem oz­na­cza­ją­cym wal­ko­wer jest „wo”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walkowiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walkowice

Wal­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków.


Źródła:

Wikipedia

Walkowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walkusz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walków

zdrob­nie­nie od: Wa­len­ty (imię mę­skie)


Wal­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Osja­ków, nad rzeką Wartą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go. Na te­re­nie wsi Wal­ków przez wiele lat pro­wa­dzo­ne były prace wy­ko­pa­li­sko­we przez Mu­ze­um Ziemi Wie­luń­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wallace

[czy­taj: łolis] naz­wi­sko, m.in. Wil­liam Wal­la­ce (1270-1305) - szkoc­ki bo­ha­ter na­ro­do­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wallacea

re­gion zo­o­ge­o­gra­ficz­ny, le­żą­cy po­mię­dzy kra­i­na­mi orien­tal­ną i au­stra­lij­ską


Źródła:

SJP.pl

Wallek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wallek-Walewski

naz­wi­sko, np. Bo­le­sław Wal­lek-Wa­lew­ski (1885-1944), dy­ry­gent, kom­po­zy­tor i pe­da­gog mu­zycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Wallenrod

bo­ha­ter po­wie­ści po­e­tyc­kiej "Kon­rad Wal­len­rod" Adama Mic­kie­wi­cza


Źródła:

SJP.pl

Wallenrodyzm

dy­wer­sja, wcie­le­nie się w sze­re­gi wroga w celu zni­szcze­nia go od wew­nątrz; wa­len­ro­dyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. po­stę­po­wa­nie po­le­ga­ją­ce na po­zor­nym współ­dzia­ła­niu z wro­giem w celu po­ko­na­nia go;


Wal­len­ro­dyzm – po­ję­cie wy­wo­dzą­ce się z po­wie­ści po­e­tyc­kiej Adama Mic­kie­wi­cza za­ty­tu­ło­wa­nej "Kon­rad Wal­len­rod" i oz­na­cza­ją­ce czło­wie­ka, który po­słu­gu­je się pod­stę­pem i zdra­dą dla re­a­li­za­cji wznio­słe­go i szla­chet­ne­go celu.

Na­pi­sa­na w 1828 roku po­wieść Mic­kie­wi­cza wpro­wa­dza­ła bo­ha­te­ra, który cho­ciaż z na­tu­ry ho­no­ro­wy, zde­cy­do­wał się na po­słu­że­nie się pod­stę­pem w celu zbli­że­nia się do wroga i wy­war­cia na nim zem­sty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wallenrodyzować

uda­wać współ­pra­cę z wro­giem w celu po­ko­na­nia go; wa­len­ro­dy­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Wallenstein

[czy­taj: WAlensztajn] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wallhack

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. gry­komp. ro­dzaj che­a­ta, umoż­li­wia­ją­ce­go wi­dze­nie prze­ciw­ni­ków przez ścia­ny


Źródła:

Wiktionary

Wallombrozjanie

męski zakon ka­to­lic­ki w ra­mach ro­dzi­ny za­ko­nów be­ne­dyk­tyń­skich


Źródła:

SJP.pl

Wallombrozjanin

czło­nek za­kon­ne­go zgro­ma­dze­nia kon­tem­pla­cyj­ne­go jed­nej z kon­gre­ga­cji be­ne­dyk­tyń­skich


Źródła:

SJP.pl

Wallota

po­cho­dzą­ca z Afry­ki ro­śli­na z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych, upra­wia­na w do­nicz­kach ze wzglę­du na duże lej­ko­wa­te kwia­ty


Wal­lo­ta ("Cyr­tant­hus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je 55–59 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej i środ­ko­wo-wschod­niej Afry­ce, na pół­no­cy się­ga­jąc po Sudan. Rosną na kli­fach, ska­łach, ka­mie­ni­stych lub tra­wia­stych sto­kach, także w za­ro­ślach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walmowy

dach wal­mo­wy - dach pow­sta­ją­cy przez za­stą­pie­nie trój­kąt­nych ścian szczy­to­wych w dachu dwu­spa­do­wym trój­kąt­ny­mi po­ła­cia­mi da­cho­wy­mi; dach czte­ro­spa­do­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bud. (o dachu) czte­ro­spa­do­wy, czte­ro­po­ła­cio­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: wal­nie


Źródła:

SJP.pl

Walniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: walny


Źródła:

SJP.pl

Walnięcie

ude­rzyć z dużą siłą


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wal­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walnięty

ude­rzyć z dużą siłą


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zwa­rio­wa­ny, nie­speł­na ro­zu­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walny

1. do­ty­czą­cy wszyst­kich człon­ków ja­kiejś spo­łecz­no­ści, or­ga­ni­za­cji, ja­kie­goś sto­wa­rzy­sze­nia itp., np. walny zjazd;
2. roz­strzy­ga­ją­cy, de­cy­du­ją­cy, np. walna bitwa;
3. ma­ją­cy dużą wagę, np. walny udział; znacz­ny, istot­ny;
4. sejm walny - w daw­nej Pol­sce: naj­wyż­szy organ usta­wo­daw­czy pań­stwa zło­żo­ny z króla, se­na­tu i izby po­sel­skiej;
5. do­li­na walna - do­li­na gór­ska bie­gną­ca od grani głów­nej aż do pod­nó­ża gór


przy­miot­nik

 (1.1) ogól­ny, po­wszech­ny

 (1.2) ma­ją­cy de­cy­du­ją­ce zna­cze­nie

 (1.4) an­ga­żu­ją­cy znacz­ne siły wojsk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walnąć

ude­rzyć z dużą siłą


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. walić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|walić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waloch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walon

miesz­ka­niec Wa­lo­nii (re­gio­nu w Bel­gii); Wa­loń­czyk


Źródła:

SJP.pl

Walonek

woj­ło­ko­wy but z cho­lew­ką; wa­lon­ka, fil­ców­ka


Źródła:

SJP.pl

Walonia

re­gion au­to­no­micz­ny w po­łud­nio­wej Bel­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Bel­gii

 (1.2) geogr. adm. jeden z trzech re­gio­nów fe­de­ral­nych Bel­gii

 (1.3) geogr. jęz. ob­szar ję­zy­ka wa­loń­skie­go w Bel­gii

 (1.4) geogr. jęz. re­gion ję­zy­ka fran­cu­skie­go, jeden z czte­rech re­gio­nów ję­zy­ko­wych Bel­gii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walonka

woj­ło­ko­wy but z cho­lew­ką; wa­lo­nek, fil­ców­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­lo­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walonkarski

do­ty­czą­cy pro­duk­cji wa­lon­ków


Źródła:

SJP.pl

Walonki

woj­ło­ko­wy but z cho­lew­ką; wa­lo­nek, fil­ców­ka


Wa­lon­ki ( ва́ленки) – cie­płe obu­wie do po­ło­wy łydki (cza­sem do kolan).

Two­rzo­ne są z gru­be­go filcu, tzw. woj­ło­ku, for­mo­wa­ne­go z wielu warstw przy uży­ciu pary i spe­cjal­ne­go kloc­ka, słu­żą­ce­go do na­da­wa­nia kształ­tu. Spód jest pow­le­ka­ny gumą. W wer­sji nie­gu­mo­wej po­desz­wy mogą być uży­wa­ne jak skar­pe­ta, na­kła­da się na nie wtedy „wła­ści­we” obu­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walor

1. za­le­ta, po­zy­tyw­na cecha;
2. pa­pier war­to­ścio­wy;
3. w sztu­ce: różny sto­pień na­tę­że­nia barwy i cie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cecha wy­róż­nia­ją­ca, szcze­gól­nie po­zy­tyw­na

 (1.2) pa­pier war­to­ścio­wy

 (1.3) szt. różny sto­pień na­tę­że­nia barwy i cie­nia; barwa za­leż­na od oś­wiet­le­nia i są­siedzt­wa przed­sta­wia­ne­go obiek­tu


Walor – w ma­lar­stwie jas­ność barwy, na­tę­że­nie świa­tła wzglę­dem cie­nia (ilość jas­no­ści i ciem­no­ści), jaka za­war­ta jest w tonie ko­lo­ry­stycz­nym.

Walor wiąże się z po­czu­ciem cię­ża­ru ko­lo­ru, po­nie­waż barwy i od­cie­nie jasne są lek­kie i ulot­ne, a ciem­ne spra­wia­ją wra­że­nie cięż­ko­ści i ma­syw­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walorowy

→ walor


Patrz:walor

Źródła:

SJP.pl

Waloryzacja

zmia­na war­to­ści bezwz­ględ­nej wy­pła­ca­ne­go zo­bo­wią­za­nia pie­nięż­ne­go na sku­tek zmia­ny siły na­byw­czej pie­nią­dza


Wa­lo­ry­za­cja – za­sa­da praw­na, która okre­śla, że w razie zmia­ny siły na­byw­czej pie­nią­dza po pow­sta­niu zo­bo­wią­za­nia, wie­rzy­ciel po­wi­nien otrzy­mać rów­no­war­tość eko­no­micz­ną (wyż­szą lub niż­szą) wie­rzy­tel­no­ści z chwi­li jej pow­sta­nia.

Za­sa­da wa­lo­ry­za­cji świad­czeń pie­nięż­nych jest wy­jąt­kiem od re­gu­ły no­mi­na­liz­mu uję­tej w art.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waloryzacyjny

do­ty­czą­cy wa­lo­ry­za­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z wa­lo­ry­za­cją, do­ty­czą­cy wa­lo­ry­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waloryzator

śro­dek uży­wa­ny w celu wy­wo­ła­nia kon­kret­nej oceny war­to­ści cze­goś u od­bior­cy


Źródła:

SJP.pl

Waloryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­lo­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Waloryzować

zmie­niać war­tość bezwz­ględ­ną wy­pła­ca­ne­go zo­bo­wią­za­nia pie­nięż­ne­go na sku­tek zmia­ny siły na­byw­czej pie­nią­dza


Źródła:

SJP.pl

Waloszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waloszek

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. wal­czyk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walowate

o ce­chach wa­lo­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­la­e­ni­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków mor­skich z in­fra­rzę­du wa­le­ni;


Wa­lo­wa­te, wie­lo­ry­by gład­ko­skó­re, wale gład­ko­skó­re, wie­lo­ry­by wła­ści­we (Ba­la­e­ni­dae) – ro­dzi­na mor­skich ssa­ków ło­ży­sko­wych z po­drzę­du wa­le­ni w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la), za­miesz­ku­ją­ce wszyst­kie oce­a­ny. Zapis ko­pal­ny sięga 23 mi­lio­nów lat.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walowaty

o ce­chach wa­lo­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


Źródła:

SJP.pl

Walończyk

miesz­ka­niec Wa­lo­nii (re­gio­nu w Bel­gii); Walon


Źródła:

SJP.pl

Waloński

przy­miot­nik od: Wa­lo­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­lo­nią lub Wa­lo­na­mi, do­ty­czą­cy Wa­lo­nii lub Wa­lo­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wa­loń­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Walpole

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Walproinowy

lwas wal­pro­i­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o sil­nym dzia­ła­niu prze­ciw­pa­dacz­ko­wym i prze­ciwdr­gaw­ko­wym


Źródła:

SJP.pl

Walpurga

w tra­dy­cji ger­mań­skiej: noc z 30 kwiet­nia na 1 maja, noc du­chów, pod­czas któ­rej miał od­by­wać się sabat cza­row­nic; Wal­pur­gia, noc Wal­pur­gii, noc Wal­pur­gi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walpurgia

w tra­dy­cji ger­mań­skiej: noc z 30 kwiet­nia na 1 maja, noc du­chów, pod­czas któ­rej miał od­by­wać się sabat cza­row­nic; Wal­pur­ga, noc Wal­pur­gii, noc Wal­pur­gi


Źródła:

SJP.pl

Walsall

mia­sto w An­glii


Wal­sall – mia­sto w środ­ko­wej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie me­tro­po­li­tal­nym West Mid­lands, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Wal­sall, w ze­spo­le miej­skim Bir­ming­ham. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 70 775 miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł skó­rza­ny, me­ta­lo­wy, lot­ni­czy, ma­szy­no­wy, che­micz­ny, elek­tro­tech­nicz­ny oraz elek­tro­nicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walsartan

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek o dzia­ła­niu prze­ciw­nad­ci­śnie­nio­wym


Wal­sar­tan – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek kar­dio­lo­gicz­ny bę­dą­cy swo­i­stym, wy­biór­czym an­ta­go­ni­stą re­cep­to­ra an­gio­ten­sy­ny II (sar­ta­nem) typu AT1.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walt

[czy­taj: łolt] obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Walter

1. imię mę­skie;
2. [czy­taj: łol­ter] an­giel­skie imię mę­skie;
3. naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Wal­ter – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów "wal­tan" i "heri" oz­na­cza­ją­cych „pa­no­wać” i „lud”. Imię to było znane w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce w for­mie Wal­cerz.

Wal­ter imie­ni­ny ob­cho­dzi: 8 kwiet­nia, 2 maja, 5 czerw­ca i 29 li­sto­pa­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walterek

zdrob­nie­nie od: Wal­ter (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Walterkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­ter­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walterostwo

Wal­ter z mał­żon­ką; Wal­te­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Walterowie

Wal­ter z mał­żon­ką; Wal­te­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Walterowiec

[czy­taj: łol­te­ro­wiec] czło­nek pow­sta­łej w 1954 roku or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wej, która miała za za­da­nie stwo­rze­nie w Pol­sce dru­żyn mło­dzie­żo­wych na wzór Wszechz­wiąz­ko­wej Or­ga­ni­za­cji Pio­nier­skiej imie­nia W.I. Le­ni­na


Źródła:

SJP.pl

Walterowski

taki jak u Ste­fa­na Wal­te­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ste­fa­na Wal­te­ra


Źródła:

SJP.pl

Walterowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wal­te­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Walters

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walterscotyzm

[czy­taj: wal­ter­sko­tyzm] wal­ter­sko­tyzm (czę­ściej);
1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla no­wo­żyt­nej po­wie­ści hi­sto­rycz­nej ma­ją­cy źró­dło w twór­czo­ści Wal­te­ra Scot­ta;
2. na­śla­dow­nict­wo po­wie­ści Wal­te­ra Scot­ta; wzo­ro­wa­nie się na spo­so­bie opi­sy­wa­nia przesz­ło­ści hi­sto­rycz­nej w ut­wo­rach Wal­te­ra Scot­ta


Wal­ter­sco­tyzm, Wal­ter­sko­tyzm – nurt roz­wi­ja­ją­cy się w po­wie­ści hi­sto­rycz­nej w li­te­ra­tu­rze eu­ro­pej­skiej XIX wieku pod wpły­wem twór­czo­ści szkoc­kie­go pi­sa­rza Wal­te­ra Scot­ta, au­to­ra ta­kich po­wie­ści, jak: Wa­ver­ley (1814), Rob Roy (1818), Ivan­hoe (1820).

Ce­cha­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi tych po­wie­ści są: sze­ro­kie tło wy­da­rzeń spo­łecz­nych i na­ro­do­wych, oby­cza­jo­wych, na któ­rych autor umie­szcza swo­ich bo­ha­te­rów, uczest­ni­czą­cych w niez­wy­kle dy­na­micz­nej akcji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walterskotyzm

wal­ter­sco­tyzm (rzad­ko);
1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla no­wo­żyt­nej po­wie­ści hi­sto­rycz­nej ma­ją­cy źró­dło w twór­czo­ści Wal­te­ra Scot­ta;
2. na­śla­dow­nict­wo po­wie­ści Wal­te­ra Scot­ta; wzo­ro­wa­nie się na spo­so­bie opi­sy­wa­nia przesz­ło­ści hi­sto­rycz­nej w ut­wo­rach Wal­te­ra Scot­ta


Źródła:

SJP.pl

Walther

[czy­taj: wol­ter] marka broni strze­lec­kiej i nie­miec­ki pro­du­cent broni


Źródła:

SJP.pl

Walton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Waltornia

1. in­stru­ment dęty bla­sza­ny w kształ­cie zwi­nię­tej trzy­krot­nie rury, roz­sze­rza­ją­cej się na końcu; róg;
2. prze­no­śnie: czło­wiek otyły, ocię­ża­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­stru­ment mu­zycz­ny dęty bla­sza­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waltorniowy

przy­miot­nik od: wal­tor­nia


Źródła:

SJP.pl

Waltornista

muzyk gra­ją­cy na wal­tor­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na wal­tor­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waltornistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na wal­tor­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na wal­tor­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waltornistyka

sztu­ka gry na wal­tor­ni


Źródła:

SJP.pl

Waltoś

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waltz

[czy­taj: walc] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waluch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waluciara

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się nie­le­gal­nym hand­lem ob­cy­mi wa­lu­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Waluciarski

przy­miot­nik od: wa­lu­ciarz


Źródła:

SJP.pl

Waluciarstwo

zaj­mo­wa­nie się nie­le­gal­nym hand­lem ob­cy­mi wa­lu­ta­mi


Źródła:

SJP.pl

Waluciarz

po­tocz­nie: czło­wiek nie­le­gal­nie hand­lu­ją­cy ob­cy­mi wa­lu­ta­mi; cink­ciarz, de­wi­ziarz


Źródła:

SJP.pl

Waluk

naz­wi­sko


Waluk (VII wiek) – jeden z pier­wszych za­no­to­wa­nych w źró­dłach wład­ców sło­wiań­skich, przy­wód­ca lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej te­re­ny póź­niej­szej Ka­ryn­tii, uz­na­wa­ny za pier­wsze­go księ­cia pań­stwa ka­ran­tań­skie­go.

Waluk pa­no­wał rów­no­le­gle z Sa­mo­nem i około 630 roku przy­łą­czył się do jego związ­ku ple­mien­ne­go. Po upad­ku pań­stwa Sa­mo­na na­stęp­cy Wa­lu­ka zdo­ła­li za­cho­wać nie­za­leż­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Walukiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Walusiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waluta

1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na w danym kraju;
2. mo­ne­ty i ban­kno­ty za­gra­nicz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­mie­nial­ny śro­dek płat­ni­czy

 (1.2) bank. ofi­cjal­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na da­ne­go pań­stwa;

 (1.3) pot. łatwo wy­mie­nial­ny (w danym kraju) śro­dek płat­ni­czy (w Pol­sce np.: dolar, euro, daw. marka)


Wa­lu­ta (wł. "va­lu­ta" „war­tość” z łac. "va­le­re" „być sil­nym, mieć moc”), jed­nost­ka mo­ne­tar­na – nazwa pie­nią­dza obo­wią­zu­ją­ce­go w danym pań­stwie.

Nazwę tę sto­su­je się prze­de wszyst­kim w kon­tek­ście wy­mia­ny mię­dzy­na­ro­do­wej.

Wa­lu­ta jest wtedy środ­kiem roz­li­cze­nio­wym (czyli mier­ni­kiem war­to­ści) oraz środ­kiem re­gu­lo­wa­nia płat­no­ści (na­leż­no­ści i zo­bo­wią­zań) w tran­sak­cjach mię­dzy­na­ro­do­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Walutowy

przy­miot­nik od: wa­lu­ta


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­lu­ty, zwią­za­ny z wa­lu­tą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waluś

1. zdrob­nie­nie od: Wa­len­ty (imię mę­skie);
2. naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Wa­len­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wam

za­i­mek oso­bo­wy


skró­to­wiec

 (1.1) = Woj­sko­wa Agen­cja Miesz­ka­nio­wa

 (1.2) = Woj­sko­wa Aka­de­mia Me­dycz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wambierzyce

wieś w Pol­sce


Wam­bie­rzy­ce (niem. "Al­ben­dorf", czes. "Vambeřice") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Rad­ków. Oś­ro­dek piel­grzym­ko­wy i tu­ry­stycz­ny, zwany ślą­skim Je­ru­za­lem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wambierzycki

przy­miot­nik od: Wam­bie­rzy­ce


Źródła:

SJP.pl

Wamp

ko­bie­ta atrak­cyj­na, wy­zy­wa­ją­ca i ta­jem­ni­cza, uwo­dzą­ca męż­czyzn i do­pro­wa­dza­ją­ca ich do zguby; wam­pi­rzy­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) de­mo­nicz­na, uwo­dzi­ciel­ska ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wampir

1. we­dług daw­nych wie­rzeń lu­do­wych: trup wsta­ją­cy z grobu i wy­sy­sa­ją­cy krew ludzi śpią­cych;
2. po­tocz­nie: czło­wiek, który po­peł­nił sze­reg mor­derstw na sku­tek za­bu­rzeń psy­chicz­nych, zwy­kle o po­dło­żu sek­su­al­nym;
3. prze­no­śnie: ktoś czer­pią­cy siłę i ener­gię kosz­tem in­nych ludzi;
4. nie­to­perz z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, ży­wią­cy się wy­łącz­nie krwią ssa­ków i pta­ków, którą wy­sy­sa po prze­cię­ciu skóry ostry­mi zę­ba­mi przeksz­tał­co­ny­mi w wą­skie blasz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit. fant. upiór wy­sy­sa­ją­cy krew z ży­ją­cych;

 (1.2) przen. za­bój­ca na tle sek­su­al­nym

 (1.3) przen. osoba że­ru­ją­ca na uczu­ciach, pie­nią­dzach itd. in­nych osób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. ga­tu­nek nie­to­pe­rza ży­wią­ce­go się krwią ssa­ków;


Wam­pir – isto­ta de­mo­nicz­na, zaz­wy­czaj pi­ją­ca krew ludzi, obec­na w wie­rze­niach lu­do­wych w wielu kul­tu­rach oraz współ­cze­śnie w kul­tu­rze po­pu­lar­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wampirek

zdrob­nie­nie od: wam­pir


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wampirki

zdrob­nie­nie od: wam­pir


Źródła:

SJP.pl

Wampirski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wam­pi­rem, do­ty­czą­cy wam­pi­ra


Źródła:

Wiktionary

Wampiry

1. we­dług daw­nych wie­rzeń lu­do­wych: trup wsta­ją­cy z grobu i wy­sy­sa­ją­cy krew ludzi śpią­cych;
2. po­tocz­nie: czło­wiek, który po­peł­nił sze­reg mor­derstw na sku­tek za­bu­rzeń psy­chicz­nych, zwy­kle o po­dło­żu sek­su­al­nym;
3. prze­no­śnie: ktoś czer­pią­cy siłę i ener­gię kosz­tem in­nych ludzi;
4. nie­to­perz z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie, ży­wią­cy się wy­łącz­nie krwią ssa­ków i pta­ków, którą wy­sy­sa po prze­cię­ciu skóry ostry­mi zę­ba­mi przeksz­tał­co­ny­mi w wą­skie blasz­ki


Wam­pi­ry (Des­mo­don­ti­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny li­ścio­no­so­wa­tych (Phyl­lo­sto­mi­dae) odży­wia­ją­cych się krwią zwie­rząt. Nie­to­pe­rze te po­lu­ją głów­nie w nocy, ata­ku­jąc zwie­rzę­ta (wy­łącz­nie sta­ło­ciepl­ne) w spo­sób prak­tycz­nie nie­za­u­wa­żal­ny. Jest to moż­li­we dla­te­go, że ich zęby są bar­dzo ostre, a ślina za­wie­ra spe­cjal­ne sub­stan­cje znie­czu­la­ją­ce i za­po­bie­ga­ją­ce krzep­nię­ciu krwi (an­ty­ko­a­gu­lan­ty). Wam­pi­ry prze­ci­na­ją skórę za­a­ta­ko­wa­nych zwie­rząt i spi­ja­ją spły­wa­ją­cą krew.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wampirzy

→ wam­pir


Patrz:wampir

Źródła:

SJP.pl

Wampirzyca

1. ko­bie­ta wam­pir;
2. ko­bie­ta atrak­cyj­na, wy­zy­wa­ją­ca i ta­jem­ni­cza, uwo­dzą­ca męż­czyzn i do­pro­wa­dza­ją­ca ich do zguby; wamp


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta-wam­pir

 (1.2) zool. gło­wo­nóg z rzędu wam­pi­rzyc, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vam­py­ro­morp­hi­da|ref=tak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wampowaty

o ko­bie­cie: uwo­dzi­ciel­ska, ubra­na lub za­cho­wu­ją­ca się wy­zy­wa­ją­co; wy­dro­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Wampuka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­ro­dia opery na­trzą­sa­ją­ca się ze sztucz­no­ści i kon­wen­cji kla­sycz­nych przed­sta­wień ope­ro­wych

 (1.2) nie­wia­ry­god­ny, nie­do­rzecz­ny kon­we­nans w ope­rze

 (1.3) bez­war­to­ścio­wy, lichy i pre­ten­sjo­nal­ny spek­takl te­a­tral­ny


Źródła:

Wiktionary

Wampum

pa­cior­ki uży­wa­ne daw­niej przez In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej m. in. jako śro­dek płat­ni­czy lub do prze­ka­zy­wa­nia wia­do­mo­ści


Zo­bacz też: Wam­pum – miej­sco­wość w sta­nie Pen­syl­wa­nia.

Wam­pum – nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka al­gon­kiań­skie­go, od wy­ra­zu "wam­pom­pe­ag". Ro­dzaj pasa z ko­ra­li­ków – wy­ko­na­nych z za­o­krą­glo­nych i prze­wier­co­nych musz­li – sple­cio­nych w okre­ślo­ny wzór lub cza­sem na­szy­wa­nych na skó­rze zwie­rzę­cej (póź­niej – po spot­ka­niu "bia­łych" – na ma­te­ria­le, dzie­le rąk ludz­kich); sto­so­wa­ny był przez In­dian ze wschod­nie­go wy­brze­ża USA i re­jo­nu Wiel­kich Je­zior, głów­nie przez ple­mio­na iro­ke­skie (ang.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wams

ba­ro­ko­we okry­cie mę­skie, ro­dzaj pe­le­ry­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. odzież. dawny męski krót­ki kaf­tan;


Wams (niem.) – ro­dzaj krót­kie­go ob­ci­słe­go kaf­ta­na no­szo­ne­go przez męż­czyzn od po­ło­wy XVI do po­ło­wy XVII wieku, roz­po­wszech­nio­ne­go prze­de wszyst­kim w Hisz­pa­nii i Niem­czech.

Jako przeksz­tał­ce­nie wło­skie­go sa­ja­na był on bar­dziej do­pa­so­wa­ny i z przo­du cien­ko pod­wa­to­wa­ny, po­zba­wio­ny de­kol­tu i o usz­tyw­nio­nych ra­mio­nach, a w talii wcię­ty, spi­cza­sto wy­dłu­żo­ny i za­koń­czo­ny krót­ką ba­ski­ną. Jego nazwę wy­wo­dzi się od sta­ro­fran­cu­skie­go "wam­ba­is", jak w śred­nio­wie­czu okre­śla­no kaf­tan za­kła­da­ny pod zbro­ję.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wamże

za­i­mek oso­bo­wy "wam" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą "-że" (np. "Wamże wi­nie­nem wol­ność?")


Źródła:

SJP.pl

Wan

typ sa­mo­cho­du przez­na­czo­ny do prze­wo­zu więk­szej licz­by pa­sa­że­rów; van


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wanad

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu V


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu V i licz­bie ato­mo­wej 23;


Wanad (V, va­na­dium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych.

Ma 11 izo­to­pów z prze­dzia­łu mas 44–55 oraz izo­me­ry ją­dro­we 50m i 52m. Trwa­ły jest tylko izo­top 51. W sko­ru­pie ziem­skiej jest go 160 ppm, w po­sta­ci mi­ne­ra­łów: pa­tro­ni­tu (), kar­no­ty­tu i wa­na­dy­ni­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wanadonośny

ob­fi­tu­ją­cy w wanad; do­star­cza­ją­cy wa­na­du


Źródła:

SJP.pl

Wanadowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­na­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wanadowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca V grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: wanad, niob, tan­tal i dubn


Wa­na­dow­ce


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wanadowiec

każdy pier­wia­stek z pią­tej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. jeden z pier­wiast­ków pią­tej grupy ukła­du okre­so­we­go (wanad, niob, tan­tal lub dubn), z któ­rych więk­szość jest trud­no­to­pli­wy­mi me­ta­la­mi;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wanadowy

→ wanad


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy lub zro­bio­ny z wa­na­du


Patrz:wanad

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wanadynit

mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w stre­fie ut­le­nie­nia niek­tó­rych złóż rud oło­wiu, sta­no­wią­cy źró­dło otrzy­my­wa­nia wa­na­du


Wa­na­dy­nit (va­na­dy­nit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wa­na­da­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, tylko lo­kal­nie two­rzy duże wy­stą­pie­nia.

Nazwa po­cho­dzi od pier­wiast­ka wa­na­du, który jest skład­ni­kiem tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wanat

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wancerzów

Wan­ce­rzów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Mstów. Bez­poś­red­nio gra­ni­czy z gmin­nym Msto­wem.

Do 1952 roku miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Wan­ce­rzów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wancioch

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, bań­dzioch, be­bech, brzu­cho, wan­cioł


Źródła:

SJP.pl

Wancioł

po­tocz­nie: brzuch; ban­dzioch, bań­dzioch, be­bech, brzu­cho, wan­cioch


Źródła:

SJP.pl

Wancka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. plusk­wa

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz


Źródła:

Wiktionary

Wanda

ga­tu­nek stor­czy­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 1057;

 (1.3) astr. kra­ter na po­wierzch­ni Wenus;

 (1.4) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wandachowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wandal

osoba spe­cjal­nie ni­szczą­ca czy­jąś włas­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bez­sen­sow­nie i bez­myśl­nie ni­szczą­ca rze­czy, war­to­ści kul­tu­ral­ne, dzie­ła sztu­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wandalin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wandalistyczny

→ wan­dal; wan­da­licz­ny, wan­dal­ski


Źródła:

SJP.pl

Wandalizm

umyśl­ne ni­szcze­nie ja­kichś dóbr i war­to­ści kul­tu­ral­nych; bar­ba­rzyń­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) akt bez­myśl­ne­go zni­szcze­nia

 (1.2) re­zul­tat wan­da­liz­mu (1.1)

 (1.3) bar­ba­rzyń­skie po­stę­po­wa­nie


Wan­da­lizm – umyśl­ne ni­szcze­nie cu­dze­go mie­nia, zwła­szcza pu­blicz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wandalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wan­da­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wandalizować

umyśl­nie ni­szczyć ja­kieś dobra i war­to­ści kul­tu­ral­ne


Źródła:

SJP.pl

Wandalka

→ wan­dal


Patrz:wandal

Źródła:

SJP.pl

Wandaloodporny

za­bez­pie­czo­ny przed wan­da­la­mi


Źródła:

SJP.pl

Wandalowie

czło­nek ludu wschod­nio­ger­mań­skie­go, zna­ne­go z pod­bi­cia w 455 r. Rzymu i zni­szcze­nia wiel­kiej ilo­ści tam­tej­szych dzieł sztu­ki


Wan­da­lo­wie ( Van­da­li) – grupa ple­mion wschod­nio­ger­mań­skich, za­miesz­ku­ją­ca przed wiel­ką wę­drów­ką ludów Eu­ro­pę Środ­ko­wą. Dzie­li­li się na Si­lin­gów i Has­din­gów, część ba­da­czy jako wan­dal­skie za­li­cza też ple­mio­na Wik­to­fa­lów, La­krin­gów i Ha­riów. W noc syl­we­stro­wą 406 roku wraz ze Swe­ba­mi i Ala­na­mi prze­kro­czy­li za­marz­nię­ty Ren w po­bli­żu Mo­gun­cji, po czym przez trzy lata pu­sto­szy­li Galię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wandalski

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wan­da­la­mi, do­ty­czą­cy Wan­da­lów

 (1.2) zwią­za­ny z wan­da­la­mi albo wan­da­liz­mem, bę­dą­cy prze­ja­wem wan­da­liz­mu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język wan­dal­ski, wy­mar­ły język ger­mań­ski;


Źródła:

Wiktionary

Wandas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wandea

bar­dzo rzad­ko: dą­że­nie do za­cho­wa­nia do­tych­cza­so­we­go ustro­ju, po­rząd­ku pu­blicz­ne­go itp.; ter­min wy­wo­dzą­cy się od Wan­dei, de­par­ta­men­tu w za­chod­niej Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Fran­cji

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment w re­gio­nie Kraj Loary;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wandeczka

zdrob­nie­nie od: Wanda (imię żeń­skie); Wan­du­sia


Źródła:

SJP.pl

Wandejczyk

miesz­ka­niec Wan­dei (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej i de­par­ta­men­tu w za­chod­niej Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wan­dei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wandejka

miesz­kan­ka Wan­dei (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej i de­par­ta­men­tu w za­chod­niej Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wan­dei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wandejski

→ Wan­dea (kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wan­deą lub jej miesz­kań­ca­mi, do­ty­czą­cy Wan­dei


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wandelia

ryba z ro­dzi­ny Tri­cho­myc­te­ri­dae, z po­drzę­du su­mow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Van­del­lia cirr­ho­sa|ref=tak., pa­so­żyt­ni­cza ryba z do­rze­cza Ama­zon­ki i Ori­no­ko


Wan­de­lia, kan­dy­ra, kar­ne­ro ("Van­del­lia cirr­ho­sa") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej pa­so­żyt­ni­czej ryby su­moksz­tałt­nej z ro­dzi­ny Tri­cho­myc­te­ri­dae.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wander

Wan­der – wol­noz­mien­na fluk­tu­a­cja fazy, wę­dro­wa­nie fazy, błą­dze­nie fazy czy też de­wia­cja fazy sy­gna­łu ze­ga­ro­we­go. Zmia­ny fazy są bar­dzo roz­cią­gnię­te w cza­sie (są to drga­nia o czę­stot­li­wo­ści od 0 do 10 Hz) i przy­bie­ra­ją cha­rak­ter lo­so­wy – są to głów­ne przy­czy­ny tego, że wan­der, w prze­ci­wień­stwie do jit­te­ra, nie może być w pełni efek­tyw­nie wy­tłu­mio­ny.


Źródła:

Wikipedia

Wandowo

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wandusia

zdrob­nie­nie od: Wanda (imię żeń­skie); Wan­decz­ka


Źródła:

SJP.pl

Wandycz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wandynów

Wan­dy­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Koło.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wandzia

zdrob­nie­nie od: Wanda (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Wanda


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wandziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wandy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Wandzinów

Wan­dzi­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Odrzy­wół.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Dę­bo­wa Góra".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wandzka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. plusk­wa

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz


Źródła:

Wiktionary

Wandów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wanesa

imię żeń­skie


Wa­ne­sa, Wa­nes­sa – żeń­skie imię po­cho­dze­nia li­te­rac­kie­go, stwo­rzo­ne przez ir­landz­kie­go pi­sa­rza Jo­nat­ha­na Swif­ta od pier­wszych sylab imie­nia i naz­wi­ska jego przy­ja­ciół­ki Est­her Van­hom­righ. Nie ma mę­skie­go od­po­wied­ni­ka. W Pol­sce imię zo­sta­ło na­da­ne po raz pier­wszy w la­tach 60. XX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wanessa

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Wanga

1. belka, na któ­rej opie­ra­ją się scho­dy, pro­sto­pa­dła do ich linii;
2. przed­sta­wi­ciel ma­da­ga­skar­skiej ro­dzi­ny pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych


Wanga, Wanga (Ванга), Baba Wanga (Баба Ванга), Lelja Wanga (Леля Ванга), Pe­tricz­ka­ta wracz­ka (Петричката врачка), Był­gar­ska pro­ro­czi­ca (Българска пророчица), Wanga gle­dacz­ka­ta (Ванга гледачката), właśc. Wan­ge­li­ja Pan­de­wa Di­mi­tro­wa (Вангелия Пандева Димитрова); ur. 31 stycz­nia 1911 w Stru­mi­cy, zm. 11 sierp­nia 1996 w Pe­tri­czu) – buł­gar­ska nie­wi­do­ma mi­stycz­ka, zna­chor­ka i jas­no­wi­dzą­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wangal

tor­bacz z ro­dzi­ny pa­ła­nek; ku­skus


Źródła:

SJP.pl

Wangelis

grec­ki kom­po­zy­tor i pia­ni­sta; Van­ge­lis


Źródła:

SJP.pl

Wangiri

oszu­stwo po­le­ga­ją­ce na wy­ko­na­niu krót­kie­go po­łą­cze­nia, by na­kło­nić od­bior­cę do oddz­wo­nie­nia na płat­ny numer


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) te­le­kom. oszu­stwo te­le­fo­nicz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­cią­ga­niu od abo­nen­tów wy­so­kich opłat za oddz­wa­nia­nie po uprzed­nim wy­sła­niu sy­gna­łu na te­le­fon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wangowate

o ce­chach wan­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Wan­go­wa­te (Van­gi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wangowaty

o ce­chach wan­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Wania

po­tocz­nie: hand­larz zza wschod­niej gra­ni­cy; wańka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przy­bysz, czę­sto hand­larz, z Ukra­i­ny, Rosji lub Bia­ło­ru­si


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waniek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wanielijo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewan­ge­lia


Źródła:

Wiktionary

Wanielik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewan­ge­lik


Źródła:

Wiktionary

Wanieneczka

zdrob­nie­nie od: wa­nien­ka


Źródła:

SJP.pl

Wanienka

1. mała wanna do ką­pie­li;
2. po­dłuż­ne na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wanna

 (1.2) nie­du­ża wanna do ką­pa­nia nie­mow­ląt

 (1.3) nie­wiel­kie, płyt­kie na­czy­nie słu­żą­ce do czyn­no­ści la­bo­ra­to­ryj­nych, ku­chen­nych itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waniewo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wanigan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skrzyn­ka na ek­wi­pu­nek po­dróż­ny


Źródła:

Wiktionary

Wanilia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Va­nil­la”. Zo­bacz też: Va­nil­la (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Wa­ni­lia ("Va­nil­la" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"), li­czą­cy 109 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej. Owoce wa­ni­lii pła­sko­list­nej są źró­dłem przy­pra­wy zwa­nej la­ska­mi wa­ni­lii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wanilina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sta­no­wi jeden ze skład­ni­ków aro­ma­tycz­nych wa­ni­lii, sztucz­nie otrzy­my­wa­na i po­wszech­nie sto­so­wa­na w prze­my­śle spo­żyw­czym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. spoż. aro­ma­tycz­na sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w owo­cach wa­ni­lii, otrzy­my­wa­na rów­nież syn­te­tycz­nie;


Wa­ni­li­na, 4-hy­drok­sy-3-me­tok­sy­ben­zal­de­hyd – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z pier­ście­nia ben­ze­no­we­go pod­sta­wio­ne­go trze­ma gru­pa­mi funk­cyj­ny­mi: al­de­hy­do­wą, hy­drok­sy­lo­wą i me­tok­sy­lo­wą. Sta­no­wi jeden ze skład­ni­ków za­pa­cho­wych wa­ni­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wanilinowy

przy­miot­nik od: wa­ni­li­na


przy­miot­nik

 (1.1) bio­chem. do­ty­czą­cy wa­ni­li­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waniliowy

1. ma­ją­cy smak wa­ni­lii;
2. wy­ra­bia­ny z do­dat­kiem wa­ni­lii lub wa­ni­li­ny;
3. zwią­za­ny z wa­ni­lią (ro­śli­ną);
4. prze­no­śnie: nie­od­bie­ga­ją­cy od normy, bez uroz­ma­i­ceń, np. wa­ni­lio­wy seks


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: wa­ni­lia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waniliówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka za­pra­wia­na wa­ni­lią


Źródła:

Wiktionary

Waniorek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wanitatywny

zwią­za­ny z ulot­no­ścią ludz­kie­go życia, da­rem­no­ścią sta­rań i nie­u­chron­no­ścią prze­mi­ja­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. liter. na­wią­zu­ją­cy do ulot­no­ści ludz­kie­go życia, próż­no­ści, da­rem­no­ści sta­rań oraz nie­u­chron­no­ści prze­mi­ja­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wankel

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wankiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wankomycyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym


Wan­ko­my­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk gli­ko­pep­ty­do­wy o dzia­ła­niu bak­te­rio­bój­czym. Wpro­wa­dzo­na do lecz­nict­wa w 1958 r. przez firmę far­ma­ce­u­tycz­ną "Eli Lilly".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wanna

duże na­czy­nie do ką­pie­li, ce­ra­micz­ne lub me­ta­lo­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże na­czy­nie do ką­pie­li

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ła­zien­ka


Wanna – urzą­dze­nie sa­ni­tar­ne słu­żą­ce do ką­pie­li. Współ­cze­śnie wanny wy­ko­nu­je się z włó­kna szkla­ne­go lub akry­lu, jed­nak wciąż pro­du­ku­je się także wanny por­ce­la­no­we i me­ta­lo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wannanozaur

ro­dzaj ma­łe­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów


Wan­na­no­za­ur ( Wan­na­no­sa­u­rus yan­sien­sis) – mały di­no­za­ur z ro­dzi­ny pa­chy­ce­fa­lo­za­u­rów (Pa­chy­cep­ha­lo­sa­u­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wannowy

przy­miot­nik od: wanna


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wanną, do­ty­czą­cy wanny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wanta

1. sta­lo­wa lina na stat­ku, która wcho­dzi w skład jego oli­no­wa­nia sta­łe­go;
2. gwa­ro­wo: duży głaz, ka­mień


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. lina pod­trzy­mu­ją­ca i usz­tyw­nia­ją­ca maszt w pła­szczyź­nie pro­sto­pa­dłej do pła­szczyz­ny sy­me­trii ka­dłu­ba jach­tu;

 (1.2) techn. lina sta­lo­wa pod­trzy­mu­ją­ca przę­sło w mo­ście pod­wie­sza­nym

 (1.3) gw-pl|Spisz,Za­gó­rze,Pod­ha­le. wiel­ki głaz, naj­czę­ściej gór­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wantować

1. osa­dzać na stat­ku wanty;
2. re­gio­nal­nie: pod­wa­żać


Źródła:

SJP.pl

Wantownik

Wan­tow­nik, pod­więź wan­to­wa lub pod­więź bur­to­wa – me­ta­lo­we oku­cie słu­żą­ce do mo­co­wa­nia want lub in­nych lin oli­no­wa­nia sta­łe­go do ka­dłu­ba. Jego za­da­niem jest ro­zło­że­nie na­prę­żeń na jak naj­więk­szą licz­bę ele­men­tów kon­struk­cyj­nych ka­dłu­ba jed­nost­ki. Może mieć ot­wo­ry słu­żą­ce do re­gu­la­cji na­pię­cia, gdy za­cho­dzi po­trze­ba zbu­do­wa­nia tzw. dra­bin­ki wan­to­wej. Kon­struk­cja pod­wię­zi bur­to­wej może być bar­dzo różna i za­le­ży od roz­mia­rów ka­dłu­ba oraz tech­ni­ki jego wy­ko­na­nia.


Źródła:

Wikipedia

Wantowy

lina wan­to­wa: sta­lo­wa lina na stat­ku, która wcho­dzi w skład jego oli­no­wa­nia sta­łe­go; wanta


Źródła:

SJP.pl

Wantuch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wanuacki

→ Va­nu­a­tu (wy­spiar­skie pań­stwo w Oce­a­nii)


Źródła:

SJP.pl

Wap

1. Wi­re­less Ap­pli­ca­tion Pro­to­col - tech­no­lo­gia umoż­li­wia­ją­ca wy­ko­rzy­sty­wa­nie te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go jako ter­mi­na­lu umoż­li­wia­ją­ce­go do­stęp do In­ter­ne­tu i ser­wi­sów in­for­ma­cyj­nych;
2. Wo­je­wódz­kie Ar­chi­wum Pań­stwo­we;
3. Woj­sko­wa Aka­de­mia Po­li­tycz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waper

pa­lacz pa­pie­ro­sów elek­tro­nicz­nych; e-pa­lacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. zob. e-pa­lacz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waperka

pa­lacz­ka pa­pie­ro­sów elek­tro­nicz­nych; e-pa­lacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Waperski

→ waper


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) slang. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wa­pe­rów (e-pa­la­czy)


Patrz:waper

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wapienica

dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. daw­niej wieś, a obec­nie dziel­ni­ca Biel­ska-Bia­łej;

 (1.2) geogr. rzeka, prawy do­pływ Wisły;

 (1.3) geogr. szczyt w Be­ski­dzie An­dry­chow­skim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wapienicki

przy­miot­nik od: Wa­pie­ni­ca (rzeka, szczyt lub dziel­ni­ca)


Źródła:

SJP.pl

Wapieniolubne

or­ga­nizm wa­pie­nio­lub­ny - or­ga­nizm, dla któ­re­go naj­bar­dziej sprzy­ja­ją­cym śro­do­wi­skiem do życia są wody lub gleby bo­ga­te w związ­ki wap­nia; kal­cy­fil


Źródła:

SJP.pl

Wapieniolubny

or­ga­nizm wa­pie­nio­lub­ny - or­ga­nizm, dla któ­re­go naj­bar­dziej sprzy­ja­ją­cym śro­do­wi­skiem do życia są wody lub gleby bo­ga­te w związ­ki wap­nia; kal­cy­fil


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. taki, który ro­śnie in­ten­syw­niej na gle­bach lub ska­łach ob­fi­tu­ją­cych w wa­pie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wapiennictwo

ogół spraw zwią­za­nych z pro­duk­cją wapna


Źródła:

SJP.pl

Wapiennik

1. piec do pra­że­nia wa­pie­nia;
2. ko­pal­nia wa­pie­nia;
3. za­kład prze­my­sło­wy do pro­duk­cji wap­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. piec słu­żą­cy do wy­pa­la­nia wa­pie­nia w celu uzy­ska­nia wapna pa­lo­ne­go;

 (1.2) za­kład zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją wapna

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy wy­pa­la­niu wapna


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wapienno

Wa­pien­no – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin, na tra­sie linii ko­le­jo­wej Ino­wroc­ław – Pa­kość – Bar­cin – Żnin. Osada jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa Kro­to­szyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wapienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­pie­nia, wy­ko­na­ny z wa­pie­nia


Źródła:

Wiktionary

Wapień

skała osa­do­wa (che­mo­ge­nicz­na lub or­ga­no­ge­nicz­na) zbu­do­wa­na głów­nie z wę­gla­nu wap­nia, prze­de wszyst­kim w po­sta­ci kal­cy­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. skała osa­do­wa po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go lub che­micz­ne­go zbu­do­wa­na z wę­gla­nu wap­nia;


Wa­pień – skała osa­do­wa (che­mo­ge­nicz­na lub or­ga­no­ge­nicz­na) zbu­do­wa­na głów­nie z wę­gla­nu wap­nia, prze­de wszyst­kim w po­sta­ci kal­cy­tu. Wy­stę­pu­je w po­kła­dach sko­ru­py ziem­skiej, które mogą mieć nawet do 1000 m gru­bo­ści. Wa­pień two­rzy całe pasma gór­skie, takie jak Alpy, Tatry czy Pie­ni­ny. Jest istot­nym ma­te­ria­łem bu­dow­la­nym, ale nie wszyst­kie ro­dza­je wa­pie­nia na­da­ją się do bu­do­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wapieński

przy­miot­nik od: Wapno (miej­sco­wość)


Źródła:

SJP.pl

Waping

pa­le­nie e-pa­pie­ro­sów


Źródła:

SJP.pl

Wapiti

ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; jeleń ka­na­dyj­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cer­vus ca­na­den­sis|ref=tak., duży, pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski jeleń;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wapiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waplewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Waplinek

ro­śli­na z goź­dzi­ko­wa­tych; gip­sów­ka; ły­szczec wie­cho­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Wapnamon

sztucz­ny dwus­kład­ni­ko­wy nawóz azo­to­wo-wap­nio­wy, pow­sta­ją­cy przez zmie­sza­nie chlor­ku amo­no­we­go ze zmie­lo­nym wę­gla­nem wap­nio­wym


Źródła:

SJP.pl

Wapniacki

→ wap­niak; wap­niar­ski, wap­nia­czy


Źródła:

SJP.pl

Wapniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od wap­niak


Źródła:

Wiktionary

Wapniaczy

→ wap­niak; wap­niar­ski, wap­niac­ki


Źródła:

SJP.pl

Wapniak

1. zmie­lo­ny wa­pień uży­wa­ny jako nawóz sztucz­ny;
2. skała wa­pien­na, wa­pień;
3. jajo prze­cho­wy­wa­ne przez dłuż­szy czas w wo­dzie wa­pien­nej dla za­bez­pie­cze­nia przed zep­su­ciem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. lek­cew. ro­dzic lub inny czło­wiek do­ro­sły

 (1.2) stary czło­wiek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wapniaki

1. zmie­lo­ny wa­pień uży­wa­ny jako nawóz sztucz­ny;
2. skała wa­pien­na, wa­pień;
3. jajo prze­cho­wy­wa­ne przez dłuż­szy czas w wo­dzie wa­pien­nej dla za­bez­pie­cze­nia przed zep­su­ciem


Źródła:

SJP.pl

Wapnianin

miesz­ka­niec Wapna (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Wapnianka

miesz­kan­ka Wapna (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Wapniarka

Wap­niar­ka albo Bie­li­ca – wznie­sie­nie 532 m n.p.m. w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce w Su­de­tach Wschod­nich, w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka – Kro­wiar­kach.


Źródła:

Wikipedia

Wapniarnia

sta­cja przy­go­to­wa­nia mleka wa­pien­ne­go wraz z po­dręcz­nym ma­ga­zy­nem wapna pa­lo­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wapniarski

→ wap­niarz, → wap­niar­stwo; wap­nia­czy, wap­niac­ki


Źródła:

SJP.pl

Wapniarstwo

1. pro­duk­cja wapna;
2. kon­ser­wa­tyw­ny sto­su­nek do­ro­słych do in­nych ludzi lub spraw, po­strze­ga­ny jako nie­no­wo­czes­ny i za­co­fa­ny


Źródła:

SJP.pl

Wapniarz

daw­niej: osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją wapna


Źródła:

SJP.pl

Wapnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wapniolubny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. taki, który do swo­je­go pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju wy­ma­ga po­dło­ża bo­ga­te­go w związ­ki wap­nia


Źródła:

Wiktionary

Wapniowce

każdy pier­wia­stek z dru­giej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa: beryl, ma­gnez, wapń, stront, bar lub rad; be­ry­lo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Wapniowcowy

1. → wap­nio­wiec;
2. gleby wap­niow­co­we - rząd gleb li­to­ge­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Wapniowiec

każdy pier­wia­stek z dru­giej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa: beryl, ma­gnez, wapń, stront, bar lub rad; be­ry­lo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Wapniowy

→ wapń


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wap­nia


Patrz:wapń

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wapnisty

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy wę­glan wap­nia


Źródła:

Wiktionary

Wapno

1. tle­nek wap­nia otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku pra­że­nia wa­pie­ni w po­sta­ci bia­łe­go prosz­ku;
2. po­tocz­nie: le­kar­stwo za­wie­ra­ją­ce przys­wa­jal­ny zwią­zek wap­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. po­tocz­na nazwa kilku związ­ków wap­nia i róż­nych su­row­ców ma­ją­cych za­sto­so­wa­nie w bu­dow­nict­wie, prze­my­śle, rol­nict­wie i me­dy­cy­nie;

 (1.2) sport. slang. w piłce noż­nej miej­sce w polu kar­nym, z któ­re­go wy­ko­nu­je się rzut karny

 (1.3) slang. przest. lek­cew. ro­dzi­ce lub inni do­ro­śli


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wapnowanie

na­wo­zić pola wap­nem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wap­no­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wapnować

na­wo­zić pola wap­nem


Źródła:

SJP.pl

Wapor

daw­niej: wy­ziew, opar


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wy­ziew, opar

 (1.2) zob. wa­po­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waporacja

daw­niej: wy­dzie­la­nie pary wod­nej, opa­rów; wa­po­ry­za­cja, pa­ro­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Wapory

daw­niej: atak hi­ste­rii, pła­czu; spaz­my, fumy


forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (1.1) plu­ral|wapor.

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) przest. psych. atak hi­ste­rii, spaz­mów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waporyzacja

1. ro­dzaj in­ha­la­cji prze­pro­wa­dza­nej przez pod­grze­wa­nie stru­mie­niem po­wie­trza ziół, olej­ków ete­rycz­nych itp.;
2. daw­niej: wy­dzie­la­nie pary wod­nej, opa­rów; wa­po­ra­cja, pa­ro­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Waporyzator

urzą­dze­nie do pod­grze­wa­nia i od­pa­ro­wy­wa­nia ja­kiejś sub­stan­cji w celu in­ha­la­cji; wa­po­ry­zer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wa­po­ry­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waporyzer

urzą­dze­nie do pod­grze­wa­nia i od­pa­ro­wy­wa­nia ja­kiejś sub­stan­cji w celu in­ha­la­cji; wa­po­ry­za­tor


Źródła:

SJP.pl

Waporyzować

po­wo­do­wać prze­mia­nę sub­stan­cji z formy sta­łej lub cie­kłej w ga­zo­wą


Źródła:

SJP.pl

Wapotron

lampa, w któ­rej ele­men­tem chło­dzą­cym jest pa­ru­ją­ca ciecz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. próż­nio­wa lampa elek­tro­no­wa dużej mocy o chło­dze­niu wrze­nio­wym;


Wa­po­tron (ina­czej: "lampa o chło­dze­niu wrze­nio­wym") - próż­nio­wa lampa elek­tro­no­wa dużej mocy, chło­dzo­na przez od­pa­ro­wa­nie cie­czy. Jest lampą na­daw­czą wy­ko­rzy­sty­wa­ną za­kre­sach fal od ki­lo­me­tro­wych do fal cen­ty­me­tro­wych. Chło­dze­nie od­by­wa się w ob­wo­dzie zam­knię­tym – od­pa­ro­wa­na w pa­row­ni­ku ciecz za­bie­ra nad­miar cie­pła z chło­dzo­ne­go ele­men­tu, na­stęp­nie ulega skro­ple­niu w skra­pla­czu, by w końcu po­wró­cić do pa­row­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. pa­le­nie e-pa­pie­ro­sa


Źródła:

Wiktionary

Wapować

palić pa­pie­ro­sy elek­tro­nicz­ne; e-palić, va­po­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. trzy­ma­jąc elek­tro­nicz­ny pa­pie­ros w ustach, na prze­mian wdy­chać i wy­dy­chać wyt­wa­rza­ny przez niego ae­ro­zol


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wapowski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wapń

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ca; kal­cjum


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ca i licz­bie ato­mo­wej 20;


Wapń (Ca, łac. "cal­cium"; nazwa ta po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go rze­czow­ni­ka "calx" – wapno, co oz­na­cza więc „metal z wapna”) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy be­ry­low­ców (me­ta­li ziem al­ka­licz­nych) w ukła­dzie okre­so­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

War

1. wrzą­cy, go­tu­ją­cy się płyn; ukrop, wrzą­tek;
2. wiel­kie go­rą­co; żar;
3. prze­no­śnie: wra­że­nie go­rą­ca od­czu­wa­ne w ja­kiejś czę­ści ciała z po­wo­du wsty­du, lęku, pod­nie­ce­nia itp.;
4. prze­no­śnie: gwał­tow­ność, wiel­kie na­si­le­nie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wrzą­tek

 (1.2) daw. upał

 (1.3) elektr. jed­nost­ka mocy bier­nej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wara


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wara

okrzyk wy­ra­ża­ją­cy zakaz zbli­ża­nia się do kogoś, za­bra­nia­ją­cy cze­goś; precz


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. …wy­ra­ża­ją­cy ka­te­go­rycz­ny zakaz zbli­ża­nia się do osoby, rze­czy lub wtrą­ca­nia w spra­wę, o któ­rej mowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) slang. zgrub. od: warga


Wara – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, w gmi­nie Noz­drzec. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś leży nad rzeką San oraz Ma­gier­ką na po­gra­ni­czu Po­gó­rza Dy­now­skie­go oraz Po­gó­rza Prze­my­skie­go. Są­sia­du­je z Nozdrz­cem na pół­no­cy, na wscho­dzie z Sied­li­ska­mi i Wo­ło­dzem na po­łud­niu z Nie­wist­ką, a także z Oba­rzy­mem (gra­ni­ca przez las), na za­cho­dzie z Izdeb­ka­mi i Hłud­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waradyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wiel­kim Wa­ra­dy­nem, do­ty­czą­cy Wiel­kie­go Wa­ra­dy­nu (współcz. Ora­dea)


Źródła:

Wiktionary

Warajski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język au­stro­ne­zyj­ski uży­wa­ny w trzech fi­li­piń­skich pro­win­cjach;


Źródła:

Wiktionary

Warakomski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waraksa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waraktor

ro­dzaj diody


Źródła:

SJP.pl

Waran

ja­szczur­ka dra­pież­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. ro­dzaj dużej ja­szczur­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warana

każdy z czte­rech sta­nów spo­łe­czeń­stwa hin­du­i­stycz­ne­go w In­diach


Źródła:

SJP.pl

Waranasi

mia­sto w In­diach; Be­na­res


Wa­ra­na­si ( वाराणसी, "Vārāṇasī"; Va­ra­na­si; hist. "Be­na­res", "Kaśi") – mia­sto w pół­noc­nych In­diach, w sta­nie Uttar Pra­desh, na Ni­zi­nie Hin­du­stań­skiej, nad Gan­ge­sem. W 2011 roku li­czy­ło ok. 1,2 mln miesz­kań­ców.

Mia­sto sta­no­wi ważny oś­ro­dek kultu wyz­naw­ców hin­du­iz­mu i bud­dyz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waranowate

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­ra­ni­dae|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych;


Wa­ra­no­wa­te, wa­ra­ny (Va­ra­ni­dae) – ro­dzi­na ja­szczu­rek. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od przyj­mo­wa­nej de­fi­ni­cji fi­lo­ge­ne­tycz­nej (patrz niżej) 1 lub 2 współ­czes­ne ro­dza­je i ponad 80 ga­tun­ków – wśród nich naj­więk­sze ze współ­cze­śnie ży­ją­cych ja­szczu­rek: waran z Ko­mo­do, waran pa­pu­a­ski, waran pa­sko­wa­ny i waran wiel­ki – oraz kilka ro­dza­jów wy­mar­łych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Waranozaur

ro­dzaj pe­ly­ko­za­u­ra z ro­dzi­ny ofia­ko­don­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­ra­no­sa­u­rus., dra­pież­ny pe­ly­ko­za­ur przy­po­mi­na­ją­cy współ­czes­ne­go wa­ra­na;


Va­ra­no­sa­u­rus jest nazwą ro­dza­jo­wą dra­pież­ne­go pe­ly­ko­za­u­ra, ży­ją­ce­go w per­mie (286-260 mi­lio­nów lat temu). Nazwa zwie­rzę­cia zwią­za­na jest z jego wy­glą­dem, do złu­dze­nia przy­po­mi­na­ją­cym współ­czes­ne wa­ra­ny. Jego szcząt­ki od­kry­to na te­re­nie Tek­sa­su.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­ra­ni­dae|ref=tak., ro­dzi­na ja­szczu­rek z rzędu łu­sko­no­śnych;


Źródła:

Wiktionary

Warasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Wa­rasz (ukr. Вараш; daw­niej Kuz­nie­cowsk – ukr. Кузнецо́вськ) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, nad rzeką Styr. W 2022 li­czy­ło 41 711 miesz­kań­ców. Zlo­ka­li­zo­wa­na tu jest Ró­wień­ska Elek­trow­nia Ją­dro­wa. Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Warblewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warblino

War­bli­no (kaszb. "Wôrblënò", War­be­lin) – stara wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warcab

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pio­nek w grze w war­ca­by


War­ca­bo­wie ("Var­czab", "War­czab", "War­cza­ba") – ro­dzi­na mie­szczan ra­dom­skich.

Pier­wsze wzmian­ki o ro­dzi­nie War­ca­bów w Ra­do­miu znaj­du­ją się w "Liber be­ne­fi­cio­rum dio­e­ce­sis Cra­co­vien­sis" Jana Dłu­go­sza, który two­rząc owo ze­sta­wie­nie w la­tach 1440–1480 wśród wła­ści­cie­li ogro­dów w po­dra­dom­skim Dzierz­ko­wie wy­mie­nia wła­śnie War­ca­bów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Warcaba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pio­nek war­ca­bo­wy


Źródła:

Wiktionary

Warcabiarz

prze­sta­rza­le: war­ca­bi­sta - osoba gra­ją­ca w war­ca­by


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba gra­ją­ca w war­ca­by


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warcabista

gracz w war­ca­by; war­ca­biarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba gra­ją­ca w war­ca­by


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warcabistka

→ war­ca­bi­sta


Patrz:warcabista

Źródła:

SJP.pl

Warcabnica

prze­sta­rza­łe: plan­sza do gry w war­ca­by


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) plan­sza do war­ca­bów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warcabnik

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych


War­cab­nik ("Dap­tion ca­pen­se") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych (Pro­cel­la­rii­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Dap­tion". Wy­stę­pu­je na oce­a­nach pół­ku­li po­łud­nio­wej aż po An­tark­ty­dę. Że­ru­je, osia­da­jąc na wo­dzie i za­nu­rza­jąc głowę lub płyt­ko nur­ku­jąc.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warcabnikowate

ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych; po­wsze­lat­ko­wa­te, kar­łąt­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Warcabnikowaty

o ce­chach war­cab­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych)


Źródła:

SJP.pl

Warcabowy

przy­miot­nik od: war­ca­by


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z war­ca­ba­mi, do­ty­czą­cy war­ca­bów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warcaby

1. gra plan­szo­wa dla dwóch osób;
2. kom­plet pion­ków w kształ­cie krąż­ków i plan­szy (sza­chow­ni­cy) do gry w war­ca­by


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gra dwu­o­so­bo­wa, w któ­rej gra­cze wy­ko­nu­ją na prze­mian ruchy iden­tycz­ny­mi bier­ka­mi na plan­sza­an­szy;

 (1.2) pot. plan­sza i pion­ki do war­ca­bów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i B. lm. od: war­ca­ba (pio­nek)

 (2.2) M. i B. lm. od: war­cab (pio­nek)


War­ca­by – gra plan­szo­wa pow­sta­ła w XII wieku, naj­praw­do­po­dob­niej na po­łud­niu Fran­cji lub w Hisz­pa­nii.

Gra po­sia­da wiele od­mian, spoś­ród któ­rych uwa­ża­ne za dy­scy­pli­nę spor­to­wą są je­dy­nie war­ca­by pol­skie (stu­po­lo­we) na­zy­wa­ne też mię­dzy­na­ro­do­wy­mi. W więk­szo­ści kra­jów gra od­by­wa się jed­nak prze­waż­nie na po­sia­da­ją­cej 64 pola (czę­sto za­stę­po­wa­nej sza­chow­ni­cą), z wy­ko­rzy­sta­niem 24 pion­ków (po 12 dla każ­de­go z gra­czy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warchalking

[czy­taj: łor­czo­king] ry­so­wa­nie sym­bo­li w miej­scach pu­blicz­nych z do­stęp­ną sie­cią bez­prze­wo­do­wą


War­chal­king – oz­na­cza­nie miejsc, w któ­rych do­stęp­ne są sieci bez­prze­wo­do­we, za po­mo­cą umow­nych sym­bo­li ry­so­wa­nych kredą na mu­rach, chod­ni­kach czy słu­pach.

Słowo to po­cho­dzi z ję­zy­ka an­giel­skie­go i pow­sta­ło jako po­łą­cze­nie W.A.R. czyli Wi­re­less Ac­cess Re­vo­lu­tion (Re­wo­lu­cja bez­prze­wo­do­we­go do­stę­pu) oraz chalk (kreda). Oz­na­cza­nie od­by­wa się za po­mo­cą spe­cjal­nych sym­bo­li, które ry­so­wa­ne są kredą na mu­rach, uli­cach czy słu­pach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warchały

wieś w Pol­sce


War­cha­ły – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na mię­dzy je­zio­ra­mi: Braj­nic­kim i War­chałdz­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warchlaczek

zdrob­nie­nie od: warch­lak


Źródła:

SJP.pl

Warchlak

1. młode dzika;
2. pro­się świni do­mo­wej w wieku od 2 do 4 mie­się­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) młode dzika w pier­wszym roku życia;

 (1.2) młode świni do­mo­wej w pier­wszym roku życia


Warch­lak, warch­lę, podś­wi­nek – gwa­ro­we okre­śle­nie pro­się­cia odłą­czo­ne­go od lochy, zwy­kle w wieku 2—6 mie­się­cy, o masie 26—85 kg. W ło­wiect­wie to młody dzik, w wieku od na­ro­dzin do 31 marca roku na­stęp­ne­go – zgod­nie z de­fi­ni­cją z roz­po­rzą­dze­nia mi­ni­stra śro­do­wi­ska w spra­wie okre­śle­nia okre­sów po­lo­wań na zwie­rzę­ta łowne, po­sia­da­ją­cy sierść o cha­rak­te­ry­stycz­nych po­dłuż­nych jas­nych oraz ciem­nych pa­sach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warchlakarnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li pro­siąt


Źródła:

SJP.pl

Warchlarnia

po­mie­szcze­nie, gdzie trzy­ma­ne są warch­la­ki


Źródła:

SJP.pl

Warchlino

Warch­li­no ( Groß Wach­lin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard.

We wsi znaj­du­ją się po­zo­sta­ło­ści po XVII w. cmen­ta­rzu ewan­ge­lic­kim.

We­dług da­nych z 2011 roku wieś li­czy­ła 180 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Warchlę

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. młode dzika w pier­wszym roku życia

 (1.2) rzad. młode świni do­mo­wej w pier­wszym roku życia


Źródła:

Wiktionary

Warcholić

wi­chrzyć;
1. za­cho­wy­wać się jak war­choł, wy­wo­ły­wać zamęt, kłót­nie; awan­tu­ro­wać się;
2. być w opo­zy­cji, sprze­ci­wiać się, opo­no­wać; fron­do­wać


Źródła:

SJP.pl

Warcholski

przy­miot­nik od: war­choł, np. war­chol­ska na­tu­ra, war­chol­skie czyny


Źródła:

SJP.pl

Warcholstwo

awan­tur­nict­wo, wi­chrzy­ciel­stwo, sia­nie za­mę­tu po­li­tycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) awan­tur­nict­wo, wi­chrzy­ciel­stwo, kłót­li­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warchoł

ktoś, kto przez swoją sa­mo­wo­lę wy­wo­łu­je za­miesz­ki, łamie prawo; wi­chrzy­ciel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ła­mią­ca prawo, nie­pod­po­rząd­ko­wu­ją­ca się wła­dzy, wy­wo­łu­ją­ca kłót­nie i zamęt swoją sa­mo­wo­lą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warchołka

→ war­choł; wi­chrzy­ciel­ka


Źródła:

SJP.pl

Warcianin

miesz­ka­niec Warty (mia­sta)


Źródła:

SJP.pl

Warcianka

miesz­kan­ka Warty (mia­sta)


Źródła:

SJP.pl

Warciański

1. przy­miot­nik od: Warta (mia­sto), Warta Bo­le­sła­wiec­ka (wieś); wa­rec­ki; warc­ki;
2. przy­miot­nik od: Warta (rzeka)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wartą, do­ty­czą­cy Warty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warcimino

War­ci­mi­no (kaszb. "Wôrcémino") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na te­re­nie wsi ut­wo­rzu­no dwa so­łect­wa "War­ci­mi­no" i "War­ci­mi­no-Osied­le".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warcin

War­cin (niem. "Wall­hof") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Skwie­rzy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warcino

War­ci­no (kaszb. "Warcëno", niem. "Va­rzin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

War­ci­no leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 208. W kie­run­ku pół­noc­no-za­chod­nim, przy gra­ni­cy z wo­je­wództ­wem za­chod­nio­po­mor­skim znaj­du­je się je­zio­ro Le­wa­ro­we.


Źródła:

Wikipedia

Warcisław

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) stpol. imię|pol­ski|m.


War­ci­sław, Warc­sław, War­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie. Skła­da się z czło­nu "Wroci-" („wró­cić, wró­cić się, przy­wró­cić”) w for­mie "Warci-" i "-sław" („sława”). Może zatem oz­na­czać „ten, który przy­wró­ci sławę”. Od skró­co­nej formy tego imie­nia, Warsz, w for­mie dzier­żaw­czej, po­cho­dzi nazwa mia­sta War­sza­wa, daw­niej War­sze­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warcki

przy­miot­nik od: Warta (mia­sto), Warta Bo­le­sła­wiec­ka (wieś); war­ciań­ski; wa­rec­ki


Źródła:

SJP.pl

Warczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warczanin

miesz­ka­niec Warki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Warki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warczanka

miesz­kan­ka Warki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Warki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|war­czeć.


Źródła:

Wiktionary

Warczeć

wy­da­wać ter­ko­czą­ce dźwię­ki, głos wy­ra­ża­ją­cy złość (naj­czę­ściej o psach)


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. war­knąć)

 (1.1) o stwo­rze­niach wy­da­wać gar­dło­we, ni­skie dźwię­ki ostrze­gaw­cze jako forma gnie­wu, chęci ataku

 (1.2) o urzą­dze­niach wy­da­wać ni­skie dźwię­ki przy pracy

 (1.3) pot. mówić oprys­kli­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warczący

→ war­czeć


Patrz:warczeć

Źródła:

SJP.pl

Ward

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warda

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wardak

naz­wi­sko


War­dak (pasz­to: پښتو, per­ski: وردګ; tran­skryp­cje: war­dak, var­dag, var­dak) – jedna z 34 pro­win­cji af­gań­skich po­ło­żo­na w cen­trum kraju. Sto­li­ca w Mej­dan Szar. W 2021 roku za­miesz­ki­wa­ło ją pra­wie 672 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wardar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej i re­gio­nie Ma­ce­do­nia pół­noc­nej Gre­cji;


War­dar ( Вардар – "War­dar", Αξιός – "Ak­siós") – rzeka w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej i re­gio­nie Ma­ce­do­nia pół­noc­nej Gre­cji. Dłu­gość – 388 km (301 km w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, 87 km w Gre­cji), po­wierzch­nia zlew­ni – 23 747 km² (20 535 km² w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, 3.212 km² w Gre­cji), śred­ni prze­pływ – 135,96 m³/s (w Gew­ge­li­ji), głę­bo­kość rzeki sięga 4 me­trów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wardarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z War­da­rem, do­ty­czą­cy War­da­ru


Źródła:

Wiktionary

Wardawy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. le­wo­ręcz­ny (mań­kut)


Źródła:

Wiktionary

Warden

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wardriver

[czy­taj: łor­draj­wer] osoba jeż­dżą­ca autem i wy­szu­ku­ją­ca sieci bez­prze­wo­do­we za po­mo­cą od­po­wied­nie­go sprzę­tu


Źródła:

SJP.pl

Wardriving

[czy­taj: łor­draj­wing] jeż­dże­nie autem i wy­szu­ki­wa­nie sieci bez­prze­wo­do­wych za po­mo­cą od­po­wied­nie­go sprzę­tu


War­dri­ving – wy­szu­ki­wa­nie sieci bez­prze­wo­do­wych WLAN z po­ru­sza­ją­ce­go się po­ja­zdu za po­mo­cą kom­pu­te­ra z kartą sie­cio­wą, zwy­kle po­łą­czo­ne­go z od­bior­ni­kiem GPS, czę­sto w celu spo­rzą­dze­nia mapy zna­le­zio­nych sieci. Słowo to po­cho­dzi od „war­dia­lin­gu” – tech­ni­ki uży­wa­nej kie­dyś do wy­szu­ki­wa­nia mo­de­mów w sieci te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nej, któ­rej nazwa na­wią­zu­je do filmu "Gry wo­jen­ne".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wardrobing

[czy­taj: łor­dro­bing] ku­po­wa­nie ele­men­tów gar­de­ro­by z za­mia­rem ich cza­so­we­go uży­cia, a na­stęp­nie od­da­nia do skle­pu w celu odzy­ska­nia za­pła­co­nej kwoty


War­dro­bing (od ang. "war­dro­be") – forma na­du­ży­cia me­cha­niz­mu zwro­tu to­wa­rów w hand­lu de­ta­licz­nym i hand­lu elek­tro­nicz­nym, po­le­ga­ją­ca na za­ku­pie pro­duk­tu z za­mia­rem krót­kotr­wa­łe­go uży­cia, a na­stęp­nie zwró­ce­niu go sprze­daw­cy, zwy­kle w celu otrzy­ma­nia peł­ne­go zwro­tu za­pła­co­nej kwoty. Zja­wi­sko jest naj­czę­ściej opi­sy­wa­ne na przy­kła­dzie odzie­ży i obu­wia, zwła­szcza pro­duk­tów ku­po­wa­nych na jed­no­ra­zo­wą okaz­ję, lecz może do­ty­czyć także in­nych pro­duk­tów, m.in. elek­tro­ni­ki, sprzę­tu re­kre­a­cyj­ne­go i na­rzę­dzi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wardyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wardzanka

war­dzan­ka żąd­li­ca - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny grze­ba­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Wardzała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wardziak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wardziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wardzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wardęga

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. do­by­tek


War­dę­ga – stru­ga w Pol­sce, ucho­dzą­ca do Je­zio­ra Tu­miań­skie­go, do­pływ rzeki Dadaj.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wardęgowo

War­dę­go­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warecki

1. przy­miot­nik od: Warta (mia­sto), Warta Bo­le­sła­wiec­ka (wieś); war­ciań­ski;
2. przy­miot­nik od: Warka (mia­sto)


Źródła:

SJP.pl

Wareczka

zdrob­nie­nie od: warka


Źródła:

SJP.pl

Wareg

sta­ro­ru­ska nazwa wi­kin­ga


Źródła:

SJP.pl

Waregem

Wa­re­gem (vls. "Wo­a­re­gem") – mia­sto w Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia, w okrę­gu Kor­trijk. Liczy 39 997 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2024) na po­wierzch­ni 44,50 km².

Wa­re­gem jest znane z co­rocz­nych wy­ści­gów kon­nych Wa­re­gem Ko­er­se na miej­sco­wym hi­po­dro­mie, któ­rym to­wa­rzy­szy ty­dzień fe­sti­wa­li. Wy­da­rze­nie to ma miej­sce za­wsze we wto­rek po ostat­nim we­e­ken­dzie sierp­nia.


Źródła:

Wikipedia

Waregowie

ze­spół ple­mion szwedz­kich wi­kin­gów, któ­rzy od ok. 800 roku do po­ło­wy XI wieku or­ga­ni­zo­wa­li wy­pra­wy ra­bun­ko­we, hand­lo­we i wo­jen­ne


Wa­re­go­wie, Wa­ria­go­wie – skan­dy­naw­scy wi­kin­go­wie głów­nie po­cho­dzą­cy z obec­nej Szwe­cji, któ­rzy w VIII i IX wieku dzia­ła­li w re­jo­nach obec­nej Ukra­i­ny, Bia­ło­ru­si i Rosji, two­rząc tam w póź­niej­szym okre­sie Ruś Ki­jow­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warenik

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) półk­się­ży­co­wa­ty pie­ro­żek na­dzie­wa­ny zwy­kle twa­ro­giem, mię­sem lub ka­pu­stą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. go­to­wa­ny pie­ro­żek, tra­dy­cyj­nie przy­go­to­wy­wa­ny w kuch­ni ukra­iń­skiej i ro­syj­skiej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warenka

wieś w Pol­sce


Wa­ren­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Turek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wareski

do­ty­czą­cy Wa­re­gów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Wa­re­gów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wa­re­ga­mi, do­ty­czą­cy Wa­re­gów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. ser­wer FTP lub WWW za­wie­ra­ją­cy pi­rac­kie opro­gra­mo­wa­nie, gry, mu­zy­kę, filmy itp.

 (1.2) in­form. tre­ści za­war­te w takim ser­we­rze


Warez (z przeksz­tał­co­ne­go soft­wa­re – opro­gra­mo­wa­nie) – żar­go­no­we okre­śle­nie pi­rac­kie­go opro­gra­mo­wa­nia.

Okre­śle­nie to do­ty­czy głów­nie płat­ne­go zam­knię­te­go opro­gra­mo­wa­nia i zmo­dy­fi­ko­wa­nych wer­sji opro­gra­mo­wa­nia (sha­re­wa­re, ad­wa­re), roz­po­wszech­nia­ne­go nie­le­gal­nie, szcze­gól­nie po usu­nię­ciu za­bez­pie­czeń przed ko­pio­wa­niem. Cza­sem sto­su­je się je także do in­nych ma­te­ria­łów dy­stry­bu­o­wa­nych z na­ru­sze­niem praw au­tor­skich, ta­kich jak mu­zy­ka, filmy czy e-booki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Warezowy

→ warez


Patrz:warez

Źródła:

SJP.pl

Warfaryna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek zmniej­sza­ją­cy krze­pli­wość krwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek prze­ciw­krze­pli­wy, po­chod­na ku­ma­ry­ny, an­ta­go­ni­sta wi­ta­mi­ny K


War­fa­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ku­ma­ry­ny, bę­dą­ca an­ta­go­ni­stą wi­ta­mi­ny K. Jest uży­wa­na w me­dy­cy­nie jako do­ust­ny śro­dek prze­ciw­za­krze­po­wy. War­fa­ry­na ha­mu­je pro­ces two­rze­nia ak­tyw­nej formy wi­ta­mi­ny K. Jest związ­kiem chi­ral­nym, pro­dukt far­ma­ce­u­tycz­ny jest mie­sza­ni­ną ra­ce­micz­ną obu enan­cjo­me­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warga

1. dolny bądź górny fałd skór­ny, two­rzą­cy wspól­nie z dru­gim fał­dem ogra­ni­cze­nie ot­wo­ru jamy ust­nej;
2. część ko­ro­ny niek­tó­rych typów kwia­tów, wy­stę­pu­ją­ca w parze;
3. część na­rzą­du gę­bo­we­go owada


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pa­rzy­sty fałd skór­ny ogra­ni­cza­ją­cy usta;

 (1.2) bot. część ko­ro­ny niek­tó­rych kwia­tów

 (1.3) zool. część na­rzą­du gę­bo­we­go owa­dów

 (1.4) anat. zob. warga sro­mo­wa.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: warg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wargacki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wargacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­lur­sus|F.A. Meyer|ref=tak., ro­dzaj po­łud­nio­wo­az­ja­tyc­kich ssa­ków dra­pież­nych na­le­żą­cych do ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba sło­no­wod­na o gru­bych, wy­dat­nych war­gach


War­gacz ("Me­lur­sus") – ro­dzaj ssaka dra­pież­ne­go z po­dro­dzi­ny Ur­si­nae w obrę­bie ro­dzi­ny niedź­wie­dzio­wa­tych (Ur­si­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wargaczowate

o ce­chach war­ga­czo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


War­ga­czo­wa­te (La­bri­dae) – jedna z naj­bar­dziej licz­nych w ga­tun­ki – po bab­ko­wa­tych i pie­lę­gni­co­wa­tych – ro­dzin ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes). Obej­mu­je ponad 500 współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków bar­dzo zróż­ni­co­wa­nych mor­fo­lo­gicz­nie i eko­lo­gicz­nie, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych w wo­dach mor­skich. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są od pa­le­o­ce­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wargaczowaty

o ce­chach war­ga­czo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Wargatek

war­ga­tek czy­ści­ciel - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny war­ga­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Wargielt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. grzyw­na za za­bi­cie


Źródła:

Wiktionary

Wargocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wargowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców; war­go­we, jas­no­to­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Wargowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu astro­wych; jas­no­tow­ce


Źródła:

SJP.pl

Wargowe

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców; jas­no­to­wa­te, war­go­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Wargowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu astro­wych; jas­no­to­wiec


Źródła:

SJP.pl

Wargowy

przy­miot­nik od: warga


przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy warg, ust

 (1.2) fonet. zwią­za­ny z ar­ty­ku­la­cją usta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warhol

[czy­taj: łor­hol] naz­wi­sko, m.in. Andy War­hol (1928-1987) - ar­ty­sta ame­ry­kań­ski


Źródła:

SJP.pl

Warholowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z twór­czo­ścią Andy'ego War­ho­la


Źródła:

Wiktionary

Wari

1. mał­piat­ka z ro­dzi­ny le­mu­rów ży­ją­ca na Ma­da­ga­ska­rze;
2. gra po­pu­lar­na w Afry­ce, Azji Płd i Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej; man­ka­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Va­re­cia|J.E. Gray|ref=tak., za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem ssak z rzędu na­czel­nych, z ro­dzi­ny le­mu­ro­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wariabilistyczny

→ wa­ria­bi­lizm


Patrz:wariabilizm

Źródła:

SJP.pl

Wariabilizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go wszyst­ko jest zmien­ne; te­o­ria zmien­no­ści


Wa­ria­bi­lizm (od łac. "va­ria­bi­lis" zmien­ny) – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go rze­czy­wi­stość jest zmien­na; do­brze od­da­je to myśl He­ra­kli­ta z Efezu "wszyst­ko pły­nie" (gr. παντα ρει, "panta rhei").

Wa­ria­bi­lizm jest po­glą­dem prze­ciw­staw­nym do po­glą­du Par­me­ni­de­sa z Elei o jed­no­ści i sta­ło­ści bytu, na­zy­wa­ne­go "sta­tyz­mem" (od gr. "στάσις" – sta­nie, trwa­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wariacik

zdrob­nie­nie od: wa­riat


Źródła:

SJP.pl

Wariacja

1. cho­ro­ba umy­sło­wa, obłęd, sza­leń­stwo;
2. utwór in­stru­men­tal­ny skła­da­ją­cy się z kilku od­mian po­da­ne­go te­ma­tu mu­zycz­ne­go;
3. w kom­bi­na­to­ry­ce: do­wol­ny ciąg ut­wo­rzo­ny z ele­men­tów da­ne­go zbio­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. utwór ze zmia­na­mi te­ma­tu, me­lo­dii, tempa itp.;

 (1.2) ro­dzaj obłę­du

 (1.3) zmien­ność, zróż­ni­co­wa­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wariacje

1. cho­ro­ba umy­sło­wa, obłęd, sza­leń­stwo;
2. utwór in­stru­men­tal­ny skła­da­ją­cy się z kilku od­mian po­da­ne­go te­ma­tu mu­zycz­ne­go;
3. w kom­bi­na­to­ry­ce: do­wol­ny ciąg ut­wo­rzo­ny z ele­men­tów da­ne­go zbio­ru


Wa­ria­cje, temat z wa­ria­cja­mi – sa­mo­dziel­na forma mu­zycz­na lub część więk­sze­go ut­wo­ru in­stru­men­tal­ne­go: so­na­ty, sym­fo­nii, kon­cer­tu o dość swo­bod­nej bu­do­wie. Isto­tą tej formy są zmia­ny, jakim pod­le­ga temat lub jego mo­ty­wy. Licz­ba i ro­dzaj wa­ria­cji za­le­ży od in­wen­cji kom­po­zy­to­ra, waha się od kilku do kil­ku­na­stu. Temat może być włas­ny, za­czerp­nię­ty z dzie­ła in­ne­go kom­po­zy­to­ra lub opar­ty na mo­ty­wach z mu­zy­ki lu­do­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wariacki

wła­ści­wy wa­ria­to­wi, od­no­szą­cy się do wa­ria­ta


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy wa­riact­wu i/lub wa­ria­to­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wariacko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wa­riac­ki, sza­lo­ny


Źródła:

Wiktionary

Wariactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. sza­lo­ne za­cho­wa­nie, czyn nie­do­rzecz­ny, sprzecz­ny ze zdro­wym roz­sąd­kiem

 (1.2) pot. cecha wa­ria­ta, sza­leń­stwo


Źródła:

Wiktionary

Wariacyjny

do­ty­czą­cy wa­ria­cji


Źródła:

SJP.pl

Wariak

trans­for­ma­tor lub au­to­trans­for­ma­tor, w któ­rym na­pię­cie wyj­ścio­we można re­gu­lo­wać w spo­sób płyn­ny


Źródła:

SJP.pl

Wariancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wa­riant


Źródła:

Wiktionary

Wariancja

miara zmien­no­ści, zróż­ni­co­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stat. miara zmien­no­ści, odz­wier­cied­la­ją­ca zróż­ni­co­wa­nie zbio­ro­wo­ści; jest kwa­dra­tem od­chy­le­nia stan­dar­do­we­go;


Wa­rian­cja – miara zmien­no­ści zmien­nej lo­so­wej bę­dą­ca war­to­ścią ocze­ki­wa­ną kwa­dra­tu róż­ni­cy war­to­ści zmien­nej lo­so­wej for­mu­la_1 i jej war­to­ści ocze­ki­wa­nej. W sta­ty­sty­ce opi­so­wej obli­cza­na jest jako śred­nia aryt­me­tycz­na kwa­dra­tów od­chy­leń (róż­nic) po­szcze­gól­nych war­to­ści cechy od śred­niej. Jest jedną z naj­po­pu­lar­niej­szych miar słu­żą­cą do opisu zbio­ru da­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wariancyjny

→ wa­rian­cja


Patrz:wariancja

Źródła:

SJP.pl

Wariant

od­mia­na; mo­dy­fi­ka­cja; moż­li­wość; wer­sja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) inne roz­wią­za­nie, opra­co­wa­nie, inna wer­sja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wariantowość

→ wa­rian­to­wy; wa­rian­tyw­ność


Źródła:

SJP.pl

Wariantowy

wy­stę­pu­ją­cy w róż­nych od­mia­nach, w po­sta­ci wa­rian­tów; wa­rian­tyw­ny


przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy wa­riant, do­ty­czą­cy wa­rian­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wariantywność

→ wa­rian­tyw­ny; wa­rian­to­wość


Źródła:

SJP.pl

Wariantywny

wy­stę­pu­ją­cy w róż­nych od­mia­nach, w po­sta­ci wa­rian­tów; wa­rian­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy jeden z moż­li­wych wa­rian­tów tej samej rze­czy lub zja­wi­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wariat

po­tocz­nie o czło­wie­ku cho­rym psy­chicz­nie; po­tocz­nie o oso­bie po­stę­pu­ją­cej nie­o­bli­czal­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek chory psy­chicz­nie, obłą­ka­ny

 (1.2) pot. ktoś za­cho­wu­ją­cy się nie­od­po­wie­dzial­nie, nie­o­bli­czal­nie, nie­kon­wen­cjo­nal­nie; nie­roz­waż­ny, zwa­rio­wa­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wariatka

→ wa­riat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta chora psy­chicz­nie

 (1.2) pot. ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się nie­o­bli­czal­nie, nie­kon­wen­cjo­nal­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:wariat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wariatkowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pejor. pla­ców­ka me­dycz­na dla osób cho­rych umy­sło­wo

 (1.2) pot. żart. miej­sce lub sy­tu­a­cja, w któ­rej wszy­scy po­stę­pu­ją dziw­nie, niez­ro­zu­mia­le


Źródła:

Wiktionary

Wariator

Wa­ria­tor – bez­stop­nio­wa skrzy­nia bie­gów, w któ­rej o ak­tu­al­nym prze­ło­że­niu de­cy­du­ją stoż­ko­we koła współ­pra­cu­ją­ce z pa­skiem lub łań­cu­chem.

Pier­wsze szki­ce bez­stop­nio­wych roz­wią­zań zmia­ny prze­ło­że­nia two­rzył Le­o­nar­do da Vinci w 1490 roku.

W roku 1958 firma DAF wy­pro­du­ko­wa­ła pier­wszy sa­mo­chód DAF 600 z bez­stop­nio­wą prze­kład­nią.


Źródła:

Wikipedia

Wariatowaty

wa­riac­ki; po­tocz­nie:
1. wła­ści­wy oso­bie umy­sło­wo lub psy­chicz­nie cho­rej;
2. za­cho­wu­ją­cy się sza­le­nie, nie­od­po­wie­dzial­nie; nie­po­waż­ny, obłęd­ny, obłą­kań­czy


Źródła:

SJP.pl

Wariatuńcia

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: wa­riat


Źródła:

SJP.pl

Wariatuńcio

żar­to­bli­we zdrob­nie­nie od: wa­riat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. zdrobn. od: wa­riat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waribasi

para drew­nia­nych pa­łe­czek do je­dze­nia po­traw


Źródła:

SJP.pl

Warikap

ro­dzaj diody


Źródła:

SJP.pl

Warikapowy

→ wa­ri­kap


Patrz:warikap

Źródła:

SJP.pl

Wariofon

przy­rząd do wmon­to­wy­wa­nia dźwię­ków na taśmę fil­mo­wą


Źródła:

SJP.pl

Wariograf

wy­kry­wacz kłamstw; po­li­graf


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do re­je­stro­wa­nia nieś­wia­do­mych re­ak­cji prze­słu­chi­wa­ne­go na za­da­wa­ne py­ta­nia, po­ma­ga­ją­ce wnio­sko­wać o jego praw­do­mów­no­ści;


Wa­rio­graf, po­li­graf (myl­nie na­zy­wa­ny „wy­kry­wa­czem kłamstw” lub „de­tek­to­rem kłamstw”) – na­u­ko­we urzą­dze­nie słu­żą­ce do ana­li­zo­wa­nia fiz­jo­lo­gicz­nych re­ak­cji or­ga­niz­mu czło­wie­ka na bodź­ce z zew­nątrz (zob. bo­dziec w psy­cho­lo­gii i be­ha­wio­ryz­mie, bodź­ce w fiz­jo­lo­gii i psy­cho­fiz­jo­lo­gii zmy­słów), które są od­po­wie­dzią na ślady pa­mię­cio­we i emo­cjo­nal­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wariogram

w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja dwóch zmien­nych opi­su­ją­ca zmien­ność pola lo­so­we­go dla każ­dej pary punk­tów tego pola


Źródła:

SJP.pl

Wariolacja

za­nie­cha­ne szcze­pie­nie cho­re­go czło­wie­ka za­kaź­nym ma­te­ria­łem po­cho­dzą­cym z krost ospo­wych; wa­rio­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Wariolizacja

za­nie­cha­ne szcze­pie­nie cho­re­go czło­wie­ka za­kaź­nym ma­te­ria­łem po­cho­dzą­cym z krost ospo­wych; wa­rio­la­cja


Wa­rio­li­za­cja, wa­rio­la­cja – po­cho­dzą­ca z Chin me­to­da pre­wen­cyj­ne­go za­ka­ża­nia ospą praw­dzi­wą zdro­wych ludzi, udo­ku­men­to­wa­na od XVI w., która roz­po­wszech­ni­ła się głów­nie w Chi­nach, In­diach i Tur­cji. Po­le­ga­ła na prze­no­sze­niu wy­dzie­li­ny rop­nej lekko cho­rych na zdro­wych pa­cjen­tów, prze­de wszyst­kim dzie­ci. Była pier­wow­zo­rem współ­czes­nych szcze­pio­nek ochron­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wariometr

w sa­mo­lo­cie: przy­rząd wska­zu­ją­cy pręd­kość wzno­sze­nia się lub opa­da­nia


Wa­rio­metr (VSI) (ang. "Ver­ti­cal Speed In­di­ca­tor") – przy­rząd wska­zu­ją­cy pręd­kość pio­no­wą stat­ku po­wietrz­ne­go, czyli pręd­ko­ści wzno­sze­nia się lub opa­da­nia. Dzia­ła na za­sa­dzie po­mia­ru zmian ci­śnie­nia sta­tycz­ne­go. Wa­rio­metr może być wy­ska­lo­wa­ny w m/s, m/min lub ft/min. Obok wy­so­ko­ścio­mie­rza i pręd­ko­ścio­mie­rza jeden z pod­sta­wo­wych przy­rzą­dów po­kła­do­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych na wszyst­kich ty­pach stat­ków po­wietrz­nych od lotni i pa­ra­lot­ni do sa­mo­lo­tów ko­mu­ni­ka­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wariopleks

w te­le­gra­fii: sy­stem mul­ti­plek­so­wy o zmien­nej krot­no­ści, za­leż­nej od na­tę­że­nia ruchu w po­szcze­gól­nych po­łą­cze­niach


Źródła:

SJP.pl

Wariowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­pa­da­nie w obłęd, cho­ro­bę psy­chicz­ną

 (1.2) pot. za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób sza­lo­ny, nie­o­bli­czal­ny

 (1.3) pot. prze­ja­wia­nie swo­ich uczuć, np. mi­ło­ści, w spo­sób ek­stre­mal­ny

 (1.4) pot. za­cho­wy­wa­nie się w spo­sób nie­po­waż­ny, swo­bod­ny, ha­ła­śli­wy


Źródła:

Wiktionary

Wariować

po­tocz­nie:
1. za­cho­wy­wać się ha­ła­śli­wie, swo­bod­nie albo nie­o­bli­czal­nie;
2. za­pa­dać na cho­ro­bę umy­sło­wą


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zwa­rio­wać)

 (1.1) pot. za­pa­dać na cho­ro­bę psy­chicz­ną

 (1.2) pot. za­cho­wy­wać się nie­o­bli­czal­nie, sza­le­nie, nie­nor­mal­nie; tra­cić zmy­sły

 (1.3) pot. prze­ja­wiać uczu­cia w spo­sób nie­po­ha­mo­wa­ny

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­wa­rio­wać)

 (2.1) pot. być ha­ła­śli­wym w za­cho­wa­niu lub za­ba­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wark

war­cze­nie, war­ko­ta­nie, war­kot


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warka

1. pro­ces wyt­wa­rza­nia piwa;
2. ilość piwa, cukru itp., otrzy­my­wa­na z jed­no­ra­zo­we­go wa­rze­nia; war


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, nie­da­le­ko Grój­ca;


– mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Warka. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest na po­gra­ni­czu Rów­ni­ny War­szaw­skiej i Rów­ni­ny Ko­zie­nic­kiej, a po­mię­dzy nimi znaj­du­je się Do­li­na Dol­nej Pi­li­cy. Wy­mie­nio­ne re­gio­ny na­le­żą do Ni­zi­ny Środ­ko­wo­ma­zo­wiec­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|war­knąć.

 (1.2) od­głos wy­da­wa­ny przez ze­zło­szczo­ne­go psa

 (1.3) pot. czy­jaś krót­ka, nie­grzecz­na od­po­wiedź


Źródła:

Wiktionary

Warkocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od war­kot


Źródła:

Wiktionary

Warkocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warkocz

1. splot naj­czę­ściej z trzech pasm dłu­gich wło­sów;
2. coś, co przy­po­mi­na taki splot;
3. po­e­tyc­ko: pasmo, smuga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fryzj. splot zaz­wy­czaj z trzech pasm wło­sów

 (1.2) coś za­ple­cio­ne­go tak jak war­kocz (1.1)

 (1.3) poet. coś dłu­gie­go i wą­skie­go, wi­szą­ce­go, cią­gną­ce­go się lub pło­żą­ce­go się

 (1.4) astr. stru­mień gazów i pyłu wy­do­by­wa­ją­cy się z ko­me­ty pod wpły­wem od­dzia­ły­wa­nia wia­tru sło­necz­ne­go;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: war­ko­tać


War­kocz – ucze­sa­nie z trzech (lub wię­cej) pasm dłu­gich, sple­cio­nych wło­sów, za­bez­pie­czo­ne przed roz­pla­ta­niem (np. wstąż­ką, cza­sem zwią­za­ną w ko­kar­dę, frot­ką, itp.). W tra­dy­cji eu­ro­pej­skiej włosy były spla­ta­ne w jeden war­kocz, no­szo­ny z tyłu głowy lub dwa, sy­me­trycz­nie po bo­kach głowy – cza­sem do­dat­ko­wo upię­te. W kul­tu­rach afry­kań­skich fry­zu­ra może skła­dać się z bar­dzo wielu cien­kich war­ko­czy­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warkocznica

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych; eu­ko­mis


War­kocz­ni­ca, eu­ko­mis ("Eu­co­mis" L'Hér) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. Obej­mu­je 12 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną w sta­nie dzi­kim w po­łud­nio­wej Afry­ce. Niek­tó­re ga­tun­ki, także w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warkoczowy

→ war­kocz


Patrz:warkocz

Źródła:

SJP.pl

Warkoczyk

zdrob­nie­nie od: war­kocz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: war­kocz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warkot

dźwięk po­dob­ny do war­cze­nia, wy­da­wa­ny przez niek­tó­re ma­szy­ny, sil­ni­ki, przed­mio­ty bę­dą­ce w ruchu; tur­kot, ter­kot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dźwięk wy­da­wa­ny przez ma­szy­ny, sil­ni­ki w ruchu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warkotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: war­kot­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Warkotliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest war­kot­li­we; cecha tych, któ­rzy są war­kot­li­wi


Źródła:

Wiktionary

Warkotliwy

war­czą­cy, wy­da­ją­cy war­kot


Źródła:

SJP.pl

Warlikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warlubie

1. wieś w Pol­sce;
2. osada leśna w Pol­sce


War­lu­bie ( War­lu­bien, War­lieb) – so­łec­ka wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, sie­dzi­ba gminy War­lu­bie.

Wieś ma cha­rak­ter ma­ło­mia­stecz­ko­wy. W War­lu­biu droga kra­jo­wa nr 91 krzy­żu­je się z dro­ga­mi wo­je­wódz­ki­mi nr 214, nr 217, 238 i 391. W po­bli­żu wsi znaj­du­je się węzeł au­to­stra­dy A1.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warlubski

przy­miot­nik od: War­lu­bie (wieś)


Źródła:

SJP.pl

Warm.

skrót

 (1.1) = war­miń­ski


Źródła:

Wiktionary

Warmia

kra­i­na hi­sto­rycz­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, na wschód od Pa­słę­ki;


War­mia ( War­mia, Var­mia, Erm­land, warm. "War­ńi­ja", prus. *Wor­my­an, Wārmi) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, sta­no­wią­ca część re­gio­nu hi­sto­rycz­ne­go Prusy. Au­to­no­micz­ne pań­stwo ko­ściel­ne ist­nie­ją­ce w la­tach 1243–1772, które w la­tach 1466–1772 na­le­ża­ło do Pol­ski jako księ­stwo war­miń­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warmiaczka

miesz­kan­ka War­mii (kra­i­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z War­mii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warmiak

miesz­ka­niec War­mii (kra­i­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­cho­dzą­cy z War­mii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warmijski

→ War­mia; war­miń­ski (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Warmiński

→ War­mia; war­mij­ski (rzad­ko)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy War­mii, zwią­za­ny z War­mią, po­cho­dzą­cy z War­mii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warmińsko-Mazurski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy re­gio­nu obej­mu­ją­ce­go War­mię i Ma­zu­ry


Źródła:

Wiktionary

Warmińskość

→ war­miń­ski


Patrz:warmiński

Źródła:

SJP.pl

Warmątowice

War­mą­to­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. War­mun­to­witz, 1936-1945 "Nie­der­ste­i­ne") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Opol­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warna

jed­nost­ka po­dzia­łu spo­łe­czeń­stwa hin­du­skie­go; są 4 warny: bra­mi­ni, ksza­tri­jo­wie, wajś­jo­wie, śu­dro­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. klasa spo­łecz­na w tra­dy­cyj­nym in­dyj­skim po­dzia­le spo­łecz­nym, dzie­lą­ca się dalej na kasty;


Warna ( Варна) – mia­sto w Buł­ga­rii. Sto­li­ca ob­wo­du Warna i gminy Warna. Port nad Mo­rzem Czar­nym. Jest trze­cim pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem Buł­ga­rii (po Sofii i Płow­di­wie). We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 wrze­śnia 2023 roku miej­sco­wość li­czy­ła 349 298 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warnenka

miesz­kan­ka Warny (mia­sta w Buł­ga­rii)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Warny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warneńczyk

miesz­ka­niec Warny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Warny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warneński

do­ty­czą­cy mia­sta: Warna


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Warną, do­ty­czą­cy Warny, po­cho­dzą­cy z Warny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warnice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warnicki

przy­miot­nik od: War­ni­ce


Źródła:

SJP.pl

Warnik

1. zbior­nik, ko­cioł do pod­grze­wa­nia wody, ogrze­wa­nia róż­nych cie­czy; boj­ler
2. ogrze­wa­ny zbior­nik do od­pa­ro­wy­wa­nia rozt­wo­rów, sto­so­wa­ny w cu­krow­nict­wie i sol­nict­wie
3. ogrze­wa­ny zbior­nik chło­dziar­ki ab­sorp­cyj­nej; de­sor­ber


War­nik (do 1945 niem. "War­nings­hof") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie szcze­ciń­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warnikowy

przy­miot­nik od: war­nik


Źródła:

SJP.pl

Warnino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warnstorfia

warn­stor­fia wło­sko­list­na - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny krzy­wo­szy­jo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Warogodzina

po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka ener­gii elek­trycz­nej bier­nej


Wa­ro­go­dzi­na (oz­na­cze­nie: varh lub var·h) – le­gal­na, po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka bier­nej ener­gii elek­trycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waromierz

przy­rząd do po­mia­ru mocy bier­nej prądu elek­trycz­ne­go prze­mien­ne­go


Wa­ro­mierz – przy­rząd przez­na­czo­ny do po­mia­ru mocy bier­nej w ukła­dach elek­trycz­nych prądu prze­mien­ne­go o bu­do­wie zbli­żo­nej do wa­to­mie­rza, róż­ni­ca po­le­ga na tym iż we wska­za­niach uwz­ględ­nia on war­tość si­nu­sa kąta prze­su­nię­cia po­mię­dzy prą­dem i na­pię­ciem. Jego wska­za­nia wzor­co­wa­ne są w wa­rach [var]. Wska­za­nia wa­ro­mie­rza mogą być za­rów­no do­dat­nie (moc bier­na o cha­rak­te­rze in­duk­cyj­nym) jak i ujem­ne (moc bier­na o cha­rak­te­rze po­jem­no­ścio­wym).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Warować

uwa­żać, strzec, wy­strze­gać się


Źródła:

SJP.pl

Warownia

dawna bu­dow­la wraz z umoc­nie­nia­mi ziem­ny­mi słu­żą­ca do celów obron­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. wojsk. ob­wa­ro­wa­ny gród, twier­dza oto­czo­na ob­wa­ro­wa­niem

 (1.2) przen. miej­sce nie do zdo­by­cia


Wa­row­nia – miej­sce ufor­ty­fi­ko­wa­ne, przy­go­to­wa­ne do celów mi­li­tar­nych, naj­czę­ściej do obro­ny. Wa­row­nia­mi są: twier­dza, ba­stion, obóz wa­row­ny, cy­ta­de­la, zamek.

Ter­mi­nem wa­row­nia okre­śla się bu­dow­le lub ze­spo­ły bu­dow­li wraz z umoc­nie­nia­mi ziem­ny­mi, ma­ją­ce za za­da­nie utrzy­ma­nie okre­ślo­ne­go te­re­nu i ochro­nę waż­nych przejść (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warowniejszy

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: wa­row­ny


Źródła:

SJP.pl

Warowny

zwią­za­ny z wa­row­nią (np. gród wa­row­ny, zamek wa­row­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) umoc­nio­ny w celu przetr­wa­nia oblę­że­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warpalice

War­pa­li­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek.


Źródła:

Wikipedia

Warpechowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warrant

część do­wo­du wy­da­wa­ne­go przez przed­się­bior­stwo skła­do­we, słu­żą­ca do usta­no­wie­nia za­sta­wu na skła­do­wa­nym to­wa­rze


Źródła:

SJP.pl

Warren

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warro

pi­sarz i uczo­ny rzym­ski, 116-27 p.n.e.; War­ron


Źródła:

SJP.pl

Warroatoza

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba pszczół i czer­wia; war­ro­za


Źródła:

SJP.pl

Warron

pi­sarz i uczo­ny rzym­ski, 116-27 p.n.e.; Warro


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warroza

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba pszczół i czer­wia; war­ro­a­to­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. wet. cho­ro­ba pszczół wy­wo­ły­wa­na przez roz­tocz nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Var­roa de­struc­tor|ref=tak. (dręcz pszcze­li);


War­ro­za ("Var­ro­a­sis apium") – cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez roz­to­cze "Var­roa de­struc­tor" (dręcz pszcze­li), roz­wi­ja­ją­ce się na czer­wiu i do­ro­słych osob­ni­kach pszczół miod­nych.

Sa­mi­ce roz­to­czy żywią się he­mo­lim­fą (praw­do­po­dob­nie jed­nak pre­fe­ru­ją ciało tłu­szczo­we) za­a­ta­ko­wa­nych owa­dów. Cykl roz­wo­jo­wy trwa 9-10 dni. Po tym cza­sie sa­mi­ca roz­to­cza skła­da w zas­kle­pio­nych ko­mór­kach z czer­wiem od 3 do 6 jaj, z któ­rych wy­klu­wa się około 2/3 samic i 1/3 sam­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wars

wagon re­sta­u­ra­cyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. tu­ryst. wagon re­sta­u­ra­cyj­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warsewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warsiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. war­stwa. (tylko w zna­cze­niu: „każda z czę­ści ma­te­rii wy­raź­nie wy­o­dręb­nia­ją­cych się w po­sta­ci rów­no­le­głych pła­szczyzn”)


Źródła:

Wiktionary

Warstat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. (także gw-pl|Górny Śląsk.) zob. warsz­tat.


Źródła:

Wiktionary

Warstewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: war­stwa


Źródła:

Wiktionary

Warstewkowanie

rzad­ko: war­stew­ko­wać się - o ła­wi­cy (war­stwie skal­nej): róż­ni­co­wać się na war­stwy mi­li­me­tro­wej gru­bo­ści


Źródła:

SJP.pl

Warstewkować

rzad­ko: war­stew­ko­wać się - o ła­wi­cy (war­stwie skal­nej): róż­ni­co­wać się na war­stwy mi­li­me­tro­wej gru­bo­ści


Źródła:

SJP.pl

Warstwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) każda z czę­ści ma­te­rii wy­raź­nie wy­o­dręb­nia­ją­cych się w po­sta­ci rów­no­le­głych pła­szczyzn

 (1.2) grupa spo­łecz­na wy­róż­nio­na ze wzglę­du na pewną hie­rar­chię;

 (1.3) geol. forma wy­stę­po­wa­nia skał osa­do­wych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Warstwiak

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny próch­nil­co­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warstwiakowce

rząd grzy­bów z typu wor­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Warstwiakowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z typu wor­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Warstwica

linia łą­czą­ca na mapie punk­ty o jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia; po­zio­mi­ca; izo­hip­sa


War­stwi­ca (nazwa uży­wa­na w ge­o­dez­ji) lub po­zio­mi­ca (nazwa uży­wa­na w kar­to­gra­fii), izo­hip­sa – izo­li­nia krzy­wa na mapie łą­czą­ca punk­ty o ta­kiej samej wy­so­ko­ści wzglę­dem przy­ję­te­go po­zio­mu od­nie­sie­nia, naj­czę­ściej nad po­zio­mem morza.

War­stwi­ca pow­sta­je po­przez prze­cię­cie po­wierzch­ni te­re­nu pła­szczyz­na­mi po­zio­my­mi, rów­no­le­gły­mi i od­da­lo­ny­mi od sie­bie o stałą war­tość (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warstwicowy

przy­miot­nik od: war­stwi­ca


Źródła:

SJP.pl

Warstwomierz

przy­rząd uży­wa­ny do mie­rze­nia za po­mo­cą sznu­ra mu­rar­skie­go po­zio­mów po­szcze­gól­nych warstw wy­ko­ny­wa­ne­go muru


Źródła:

SJP.pl

Warstwowanie

War­stwo­wa­nie – cecha skał osa­do­wych po­le­ga­ją­ca na wy­stę­po­wa­niu w nich warstw.

Roz­róż­nia się skały war­stwo­wa­ne i nie war­stwo­wa­ne. W ska­łach war­stwo­wa­nych wy­róż­nia się licz­ne ro­dza­je war­stwo­wa­nia, pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku roz­ma­i­tych pro­ce­sów se­dy­men­ta­cji i za­leż­nych od skła­du mi­ne­ral­ne­go skały i wa­run­ków se­dy­men­ta­cji. Ter­min "war­stwo­wa­nie" może być sto­so­wa­ne jako sy­no­nim po­ję­cia "struk­tu­ra se­dy­men­ta­cyj­na".


Źródła:

Wikipedia

Warstwownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ele­ment kotła rusz­to­we­go re­gu­lu­ją­cy wy­so­kość war­stwy do­star­cza­ne­go do kotła pa­li­wa


Źródła:

Wiktionary

Warstwownik

przy­rząd mu­rar­ski do mie­rze­nia po­zio­mów po­szcze­gól­nych warstw muru i wyz­na­cza­nia pio­no­we­go kie­run­ku kra­wę­dzi na­roż­nej; war­stwo­mierz


Źródła:

SJP.pl

Warstwowo

przy­słó­wek

 (1.1) war­stwa­mi, jedna na dru­giej


Źródła:

Wiktionary

Warstwowość

1. cecha cze­goś, co skła­da się z warstw;
2. w ge­o­lo­gii: cecha cze­goś, co jest po­wią­za­ne z bu­do­wą skał


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest war­stwo­we; cecha tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warstwowy

przy­miot­nik od: war­stwa


przy­miot­nik

 (1.1) zło­żo­ny z warstw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warsz.

skrót od: war­szaw­ski


Źródła:

SJP.pl

Warszawa

marka sa­mo­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. pol­ski sa­mo­chód marki War­sza­wa;


}|- class="gra­fi­ka iboxs"

War­sza­wa, mia­sto sto­łecz­ne War­sza­wa, m.st. War­sza­wa – sto­li­ca Pol­ski i wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go, naj­lud­niej­sze mia­sto w kraju i dru­gie (po Gdań­sku) pod wzglę­dem po­wierzch­ni, po­ło­żo­ne w jego cen­tral­nej czę­ści, na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ma­zo­wiec­kiej, na Ma­zo­wszu, nad Wisłą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warszawiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od war­sza­wiak


Źródła:

Wiktionary

Warszawiaczka

po­tocz­nie: war­sza­wian­ka (miesz­kan­ka War­sza­wy)


Źródła:

SJP.pl

Warszawiak

po­tocz­nie: war­sza­wia­nin (miesz­ka­niec War­sza­wy)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec War­sza­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warszawianin

miesz­ka­niec War­sza­wy; War­sza­wiak (po­tocz­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec War­sza­wy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z War­sza­wy, uro­dzo­na w War­sza­wie

 (1.3) przest. pot. miesz­ka­niec War­sza­wy nie­u­ro­dzo­ny i nie­wy­cho­wa­ny w tym mie­ście, nie­ma­ją­cy ro­dzi­ców z War­sza­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warszawianka

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na w par­kach i ogro­dach; kos­mea, po­nęt­ka, onę­tek, kos­mos;
2. ro­dzaj bułki;
3. w śro­do­wi­sku prze­stęp­czym: bim­ber;
4. po­tocz­nie: sports­men­ka gra­ją­ca w dru­ży­nie z War­sza­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka War­sza­wy

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z War­sza­wy, uro­dzo­na w War­sza­wie

 (1.3) pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cos­mos bi­pin­na­tus|Cav.|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.4) pot. ro­śli­na z ga­tun­ku war­sza­wian­ka (1.3)

 (1.5) środ. prze­stęp­cze bim­ber


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warszawista

iro­nicz­na nazwa na­da­na war­sza­wia­kom przez miesz­kań­ców in­nych miast, w szcze­gól­no­ści Kra­ko­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca War­sza­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warszawistka

→ war­sza­wi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znaw­czy­ni War­sza­wy


Patrz:warszawista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warszawka

z nie­chę­cią o miesz­kań­cach War­sza­wy; War­szaw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) iron. wpły­wo­wa grupa osób zwią­za­nych z War­sza­wą, elita to­wa­rzy­ska i opi­niot­wór­cza War­sza­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warszawocentryzm

nad­mier­ne sku­pia­nie uwagi i środ­ków na War­sza­wie, kosz­tem in­nych re­gio­nów kraju


Źródła:

SJP.pl

Warszawowski

daw­niej: zwią­za­ny z sa­mo­cho­dem marki War­sza­wa


Źródła:

SJP.pl

Warszawski

→ War­sza­wa (mia­sto), → War­szaw­skie (re­gion)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z War­sza­wą, po­cho­dzą­cy z War­sza­wy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wła­ści­wy War­sza­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warszawskie

→ War­sza­wa (mia­sto), → War­szaw­skie (re­gion)


War­szaw­skie (zwane rów­nież: Śród­mie­ście War­szaw­skie, War­szaw­skie Przed­mie­ście) – dawna XVIII dziel­ni­ca ka­ta­stral­na, część Prąd­ni­ka Czer­wo­ne­go w Kra­ko­wie, umiej­sco­wio­na wzdłuż "Trak­tu War­szaw­skie­go" (obec­nie: al. 29 Li­sto­pa­da). Wcho­dzi w skład Dziel­ni­cy I Stare Mia­sto, Dziel­ni­cy II Grze­górz­ki i Dziel­ni­cy III Prąd­nik Czer­wo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warszawskość

1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla War­sza­wy lub miesz­kań­ców War­sza­wy;
2. po­cho­dze­nie z War­sza­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co war­szaw­skie, ty­po­we dla War­sza­wy lub jej miesz­kań­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warszewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warszkówko

Warsz­ków­ko (niem.: "Neu Wars­chow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warszowice

War­szo­wi­ce (niem. "Wars­cho­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim, w gmi­nie Pa­wło­wi­ce. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 14,82 km², a licz­ba lud­no­ści w 2024 roku wy­no­si­ła 2079, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 140,2 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Warsztacik

zdrob­nie­nie od: warsz­tat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od warsz­tat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warsztat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. stół z kom­ple­tem na­rzę­dzi do wy­ko­na­nia okre­ślo­nej pracy, zwła­szcza rze­mieśl­ni­czej, me­cha­nicz­nej

 (1.2) rzem. po­mie­szcze­nie z kom­ple­tem na­rzę­dzi do wy­ko­na­nie okre­ślo­nej pracy, zwła­szcza rze­mieśl­ni­czej, me­cha­nicz­nej

 (1.3) mot. rzem. firma zaj­mu­ją­ca się usłu­ga­mi me­cha­nicz­ny­mi, rze­mieśl­ni­czy­mi, na­praw­czy­mi

 (1.4) książk. ogół metod sto­so­wa­nych przez kogoś w pracy, zwła­szcza twór­czej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Warsztatowe

przy­miot­nik od: warsz­tat


Źródła:

SJP.pl

Warsztatowicz

uczest­nik warsz­ta­tów


Źródła:

SJP.pl

Warsztatowiczka

uczest­nicz­ka warsz­ta­tów


Źródła:

SJP.pl

Warsztatowiec

pra­cow­nik w warsz­ta­cie


Źródła:

SJP.pl

Warsztatowy

przy­miot­nik od: warsz­tat


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy warsz­ta­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warsztaty

1. za­ję­cia prak­tycz­ne, do­sko­na­lą­ce jakąś umie­jęt­ność tech­nicz­ną;
2. kurs ja­kichś umie­jęt­no­ści, zwy­kle ar­ty­stycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) eduk. za­ję­cia prak­tycz­ne z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny, naj­czę­ściej sztu­ki, któ­rych uczest­ni­cy na­by­wa­ją umie­jęt­no­ści w spo­sób ak­tyw­ny

 (1.2) eduk. za­ję­cia zwią­za­ne z nauką za­wo­du pro­wa­dzo­ne w szko­łach za­wo­do­wych (bran­żo­wych) i tech­ni­kach

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: warsz­tat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warszyce

War­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Zgierz.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 702.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Warszówek

War­szó­wek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 756.


Źródła:

Wikipedia

Wart

tylko w funk­cji orzecz­ni­ka:
1. kosz­tu­ją­cy, ma­ją­cy war­tość;
2. za­słu­gu­ją­cy na coś, go­dzien cze­goś


przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy pewną war­tość

 (1.2) ma­ją­cy okre­ślo­ną cenę

 (1.3) za­słu­gu­ją­cy na coś, na kogoś

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: warta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warta

1. jedna lub wię­cej osób, zwy­kle uz­bro­jo­nych, peł­nią­cych służ­bę po­le­ga­ją­cą na pil­no­wa­niu cze­goś lub kogoś; straż, po­ste­ru­nek;
2. pil­no­wa­nie, peł­nie­nie stra­ży


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) straż peł­nio­na przez jedną lub kilka osób;

 (1.2) grupa ludzi – prze­waż­nie uz­bro­jo­nych – ma­ją­ca za za­da­nie pil­no­wać kogoś lub cze­goś;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: wart


Warta ( Wart­he) – trze­cia pod wzglę­dem dłu­go­ści rzeka Pol­ski, druga w pełni w jej gra­ni­cach; głów­ny, prawy do­pływ Odry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wartak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wartanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|war­tać.


Źródła:

Wiktionary

Wartać

re­gio­nal­nie: mieć jakąś war­tość, za­słu­gi­wać na coś; nie­o­so­bo­wa forma "war­ta­ło" uży­wa­na była daw­niej w zna­cze­niu: "warto było"


cza­sow­nik

 (1.1) reg. mieć war­tość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wartburg

marka sa­mo­cho­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wartki

szyb­ko pły­ną­cy; pręd­ki; rwący


przy­miot­nik

 (1.1) szyb­ko pły­ną­cy

 (1.2) szyb­ko się to­czą­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wartko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wart­ki, szyb­ki


Źródła:

Wiktionary

Wartkowice

wieś w Pol­sce


Wart­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce leży nad Nerem w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, sie­dzi­ba gminy Wart­ko­wi­ce, w od­le­gło­ści 10 km na pół­noc od Pod­dę­bic.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

W po­bli­żu miej­sco­wo­ści znaj­du­je się węzeł Wart­ko­wi­ce umoż­li­wia­ją­cy zjazd z au­to­stra­dy A2 na drogę wo­je­wódz­ką nr 703 w kie­run­ku na Pod­dę­bi­ce i Łę­czy­cę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wartkowicki

przy­miot­nik od: Wart­ko­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Wartkowo

Wart­ko­wo (do 1945 r. niem. "War­te­kow") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no.

We­dług da­nych z 30.06.2014 wieś miała 351 sta­łych miesz­kań­ców.

Wart­ko­wo jako wieś ko­ściel­na na­le­ża­ła do ka­te­dry w Ko­ło­brze­gu.


Źródła:

Wikipedia

Wartkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­goś, co szyb­ko pły­nie lub toczy się


Źródła:

Wiktionary

Warto

w funk­cji cza­sow­ni­ka mo­dal­ne­go: jest sens, cel, ko­rzyść w zro­bie­niu cze­goś; opła­ci się, na­le­ża­ło­by, trze­ba


cza­sow­nik nie­wła­ści­wy

 (1.1) do­brze by­ło­by, gdyby coś się stało; trze­ba (słowo mniej na­ci­ska­ją­ce)

 (1.2) coś opła­ca się zro­bić

 (1.3) po­win­no się, wy­pa­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wartogłowie

daw­niej: czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­roz­sąd­ny, nie­ra­cjo­nal­ny; po­strze­le­niec, trzpiot, lek­ko­duch, nar­wa­niec


Źródła:

SJP.pl

Wartogłów

daw­niej: czło­wiek lek­ko­myśl­ny, nie­roz­sąd­ny, nie­ra­cjo­nal­ny; po­strze­le­niec, trzpiot, lek­ko­duch, nar­wa­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pejor. osoba uwa­ża­na za nie­po­waż­ną i lek­ko­myśl­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wartować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. peł­nić wartę

 (1.2) daw. lub gwara. mieć okre­ślo­ną war­tość

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. prze­war­to­wać)

 (2.1) daw. zob. wer­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wartowice

War­to­wi­ce (nazwa obocz­na: War­tów­ka, niem. "Neu Wart­hau"; pol. alt. "Nowa Warta") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Warta Bo­le­sła­wiec­ka, na Po­gó­rzu Ka­czaw­skim w Su­de­tach.


Źródła:

Wikipedia

Wartownia

po­mie­szcze­nie dla war­tow­ni­ków; straż­ni­ca; po­ste­ru­nek war­tow­ni­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie dla war­tow­ni­ków


War­tow­nia – spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ny i wy­po­sa­żo­ny bu­dy­nek (wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nia), przez­na­czo­ny dla warty peł­nią­cej służ­bę. We­dług pro­ce­dur przy­ję­tych w Woj­sku Pol­skim war­tow­nia po­win­na skła­dać się z na­stę­pu­ją­cych po­mie­szczeń:

Je­że­li w skład warty wcho­dzą psy war­tow­ni­cze, w war­tow­ni po­win­no być do­dat­ko­wo zor­ga­ni­zo­wa­ne po­mie­szcze­nie dla psa służ­bo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wartowniczka

ko­bie­ta peł­nią­ca straż, pil­nu­ją­ca cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Wartowniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. do­ty­czą­cy warty, war­tow­ni­ka lub jego służ­by


Źródła:

Wiktionary

Wartownik

straż­nik cy­wil­ny lub woj­sko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto służ­bo­wo pil­nu­je, ubez­pie­cza jakiś obiekt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wartościotwórczy

wpły­wa­ją­cy na pow­sta­wa­nie war­to­ści


Źródła:

SJP.pl

Wartościowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: war­to­ścio­wo


Źródła:

SJP.pl

Wartościowościowy

do­ty­czą­cy war­to­ścio­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Wartościowość

licz­ba wią­zań, które może ut­wo­rzyć atom da­ne­go pier­wiast­ka przy łą­cze­niu się z in­ny­mi ato­ma­mi


War­to­ścio­wość – cecha pier­wiast­ków che­micz­nych oraz jonów okre­śla­ją­ca licz­bę wią­zań che­micz­nych, któ­ry­mi dany pier­wia­stek bądź jon może łą­czyć się z in­ny­mi.

Po­ję­cie war­to­ścio­wo­ści w od­nie­sie­niu do pier­wiast­ków jest nie­pre­cy­zyj­ne, dla­te­go jest czę­sto za­stę­po­wa­ne po­ję­ciem stop­nia ut­le­nie­nia lub licz­by ko­or­dy­na­cyj­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wartościowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: war­to­ścio­wy


Źródła:

SJP.pl

Wartościowy

do­ty­czą­cy war­to­ści


przy­miot­nik

 (1.1) o wy­so­kiej war­to­ści ma­te­rial­nej

 (1.2) o do­brej ja­ko­ści, na wy­so­kim po­zio­mie

 (1.3) o wielu za­le­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wartość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okre­ślo­ny stan danej cechy, wy­miar cechy; zna­cze­nie; to, ile coś jest warte z ja­kiejś przy­czy­ny

 (1.2) kwota pie­nię­dzy, jaką wart jest jakiś przed­miot lub usłu­ga

 (1.3) zwy­kle lm. za­sa­da mo­ral­na, prze­ko­na­nie

 (1.4) fiz. mat. licz­ba wy­ra­ża­ją­ca daną wiel­kość fi­zycz­ną lub bę­dą­ca wy­ni­kiem wy­ra­że­nia ma­te­ma­tycz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Warty

przy­miot­nik

 (1.1) wart

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lp. oraz M. i B. lm. od: warta


Warty – duża, po­łud­nio­wa dziel­ni­ca Za­wier­cia, w więk­szo­ści za­ję­ta przez ob­szar CMC Za­wier­cie (daw­nej Huty Za­wier­cie), która jest w ca­ło­ści w niej po­ło­żo­na. Za­bu­do­wa jest zróż­ni­co­wa­na - od ni­skich, czte­ro­pię­tro­wych blo­ków przy gra­ni­cy z Cen­trum przez za­byt­ko­we ka­mie­ni­ce miesz­kal­ne (fa­mi­lo­ki) do za­bu­do­wy jed­no­ro­dzin­nej. Na War­tach znaj­du­je się staw, który w se­zo­nie węd­kar­skim jest po­pu­lar­nym ło­wi­skiem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Waruga

1. ga­tu­nek du­że­go ptaka z rzędu wio­sło­no­gich;
2. w że­glar­stwie: warta peł­nio­na przez ma­ry­na­rzy na stat­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sco­pus um­bret­ta|ref=tak., duży, brą­zo­wy ptak afry­kań­ski z wy­dat­nym czu­bem z tyłu głowy;


Wa­ru­ga ("Sco­pus um­bret­ta") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny warug (Sco­pi­dae), któ­rej jest je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem. Wy­stę­pu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej, na Ma­da­ga­ska­rze i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Arab­skie­go. Nie­za­gro­żo­na wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warugowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu bro­dzą­cych wy­stę­pu­ją­cych w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ara­bii, Afry­ce i na Ma­da­ga­ska­rze; na­le­ży do niej jeden ro­dzaj z jed­nym ga­tun­kiem - wa­ru­gą; wa­ru­gi


Źródła:

SJP.pl

Warugowaty

o ce­chach wa­ru­go­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Waruj

wy­krzy­knik

 (1.1) ko­men­da dla psa, aby ten przy­warł do ziemi w po­zy­cji ocze­ku­ją­cej

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp., rozk. od: wa­ro­wać


Źródła:

Wiktionary

Waruna

in­dyj­skie bó­stwo


Wa­ru­na (de­wa­na­ga­ri वरुण) – hin­du­i­stycz­ny bóg nieba i wód.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waruneczek

zdrob­nie­nie od: wa­ru­nek


Źródła:

SJP.pl

Warunek

1. to, od czego uza­leż­nio­ne jest ist­nie­nie cze­goś in­ne­go;
2. sta­wia­ne przy za­wie­ra­niu ja­kiejś umowy wy­ma­ga­nie, za­strze­że­nie; wymóg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogra­ni­cze­nie, bez któ­re­go coś nie jest moż­li­we

 (1.2) (tylko w licz­bie mno­giej) sy­tu­a­cja

 (1.3) (tylko w licz­bie mno­giej) cechy fi­zycz­ne osoby, cechy cha­rak­te­ru lub jej doś­wiad­cze­nie

 (1.4) gwara stu­denc­ka za­li­cze­nie wa­run­ko­we roku

 (1.5) gwara stu­denc­ka eg­za­min za­li­cza­ją­cy rok

 (1.6) w nauce po­ziom zmien­nej nie­za­leż­nej


Wa­ru­nek – za­war­te w tre­ści czyn­no­ści praw­nej za­strze­że­nie, które uza­leż­nia pow­sta­nie lub usta­nie skut­ku praw­ne­go od zda­rze­nia przysz­łe­go i nie­pew­ne­go.

Zda­rze­nie przysz­łe jest nie­pew­ne wtedy, gdy:

Wa­ru­nek na­le­ży odróż­nić od za­strze­że­nia, uza­leż­nia­ją­ce­go sku­tek czyn­no­ści praw­nej od tego, czy stro­na zech­ce zo­bo­wią­za­nie wy­ko­nać – w takim przy­pad­ku czyn­ność praw­na nie zo­sta­ła w ogóle do­ko­na­na ze wzglę­du na brak sta­now­czej de­cyz­ji wy­wo­ła­nia skut­ków praw­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warunki

1. sy­tu­a­cja ma­ją­ca wpływ na roz­wój cze­goś; oko­licz­no­ści, w któ­rych coś się od­by­wa, żyje, pra­cu­je itp.;
2. cechy skła­da­ją­ce się na bycie kimś, lub czymś; cechy ko­niecz­ne do wy­ko­ny­wa­nia cze­goś, np. mieć wa­run­ki do bycia przy­wód­cą


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stan rze­czy

 (1.2) ze­spół cech po­trzeb­nych do czego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warunkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uwa­run­ko­wać)

 (1.1) sta­no­wić wa­ru­nek czego; wpły­wać na prze­bieg

 (1.2) mo­dy­fi­ko­wać za­cho­wa­nie

 (1.3) sta­wiać jako wa­ru­nek


Źródła:

Wiktionary

Warunkowe

przy­miot­nik od: wa­ru­nek


Źródła:

SJP.pl

Warunkowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stud. osoba, która otrzy­ma­ła wa­run­ko­we za­li­cze­nie z ja­kie­goś przed­mio­tu


Źródła:

Wiktionary

Warunkowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w za­leż­no­ści od wa­run­ków


Źródła:

Wiktionary

Warunkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wa­run­ko­we; cecha tych, któ­rzy są wa­run­ko­wi


Źródła:

Wiktionary

Warunkowy

przy­miot­nik od: wa­ru­nek


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: wa­ru­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warwa

dwu­dziel­na war­stew­ka osa­dów odło­żo­na w ciągu roku w je­zio­rach po­lo­dow­co­wych


Warwa – dwie na­prze­mian­le­głe war­stwy osa­dów: ciem­na i jasna.

Pow­sta­wa­ły w je­zio­rach za­sto­i­sko­wych pod­czas zlo­do­wa­ceń. War­stew­ka jasna skła­da się z głów­nie z mułu z do­dat­kiem iłu i pia­sku, zno­szo­ne­go przez wody flu­wio­gla­cjal­ne pod­czas cie­plej­szej pory roku. Ciem­na war­stwa od­po­wia­da spo­koj­nie pły­ną­cej wo­dzie pod­czas zimy, gdy prze­no­szo­ny był tylko naj­drob­niej­szy ił lub mi­ne­ra­ły ila­ste osa­dza­ły się z za­wie­si­ny. Z warw zbu­do­wa­ne są iły war­wo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warwara

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warwick

[czy­taj: łorik]
1. mia­sto i dy­strykt w An­glii;
2. mia­sto w USA;
3. mia­sto w Au­stra­lii


War­wick () – mia­sto i civil pa­rish w An­glii, w re­gio­nie West Mid­lands, sto­li­ca hrab­stwa War­wicks­hi­re, w dy­stryk­cie War­wick. Po­ło­żo­ne nad rzeką Avon, 18 km (11 mil) na po­łud­nie od Co­ven­try i 4 km (2,5 mili) na za­chód od Royal Le­a­ming­ton Spa. We­dług spisu po­wszech­ne­go z 2011 r. civil pa­rish za­miesz­ki­wa­ło 30 114 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warwowy

→ warwa


Patrz:warwa

Źródła:

SJP.pl

Wary

1. wrzą­cy, go­tu­ją­cy się płyn; ukrop, wrzą­tek;
2. wiel­kie go­rą­co; żar;
3. prze­no­śnie: wra­że­nie go­rą­ca od­czu­wa­ne w ja­kiejś czę­ści ciała z po­wo­du wsty­du, lęku, pod­nie­ce­nia itp.;
4. prze­no­śnie: gwał­tow­ność, wiel­kie na­si­le­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Warylewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Waryscydy

w ge­o­lo­gii: eu­ro­pej­skie łań­cu­chy gór­skie, pow­sta­łe w cza­sie fał­do­wań trwa­ją­cych od kar­bo­nu do permu; her­cy­ni­dy


Źródła:

SJP.pl

Waryscyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów;


Wa­ry­scyt, Va­ri­scit – mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich. Nazwa po­cho­dzi od daw­nej kra­i­ny Va­ri­scia (obec­nie w Niem­czech), gdzie mi­ne­rał ten zo­stał po raz pier­wszy stwier­dzo­ny i opi­sa­ny.

Bar­dzo rzad­ko two­rzy krysz­ta­ły (wro­słe i na­ro­słe) naj­czę­ściej izo­me­trycz­ne o po­sta­ci zbli­żo­nej do ośmio­ścia­nu, o po­kro­ju krót­ko­słup­ko­wym, igieł­ko­wym, ta­blicz­ko­wym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Warystor

re­zy­stor pół­prze­wod­ni­ko­wy, ro­dzaj diody


Wa­ry­stor – pół­prze­wod­ni­ko­wy po­dze­spół elek­tro­nicz­ny (re­zy­stor), o nie­li­nio­wej cha­rak­te­ry­sty­ce re­zy­stan­cji, za­leż­nej od na­pię­cia elek­trycz­ne­go. Dla ma­łych na­pięć wy­ka­zu­je on dużą re­zy­stan­cję, gdy na­pię­cie prze­kro­czy pewną war­tość, cha­rak­te­ry­stycz­ną dla da­ne­go typu wa­ry­sto­ra, jego re­zy­stan­cja szyb­ko ma­le­je, z po­cząt­ko­wych setek ki­lo­o­mów do za­led­wie kil­ku­na­stu omów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waryński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warza

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: go­to­wa­ne je­dze­nie


Warza – część gminy "(Ort­ste­il)" Nes­se­tal w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Gotha. Do 31 grud­nia 2018 sa­mo­dziel­na gmina wcho­dzą­ca w skład wspól­no­ty ad­mi­ni­stra­cyj­nej Mitt­le­res Nes­se­tal.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warzecha

długa łyżka z jas­ne­go drew­na sto­so­wa­na pod­czas go­to­wa­nia; wa­rzą­chew; choch­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warzelnia

1. część ko­pal­ni soli, w któ­rym od­pa­ro­wu­je się wy­pom­po­wa­ną so­lan­kę, w celu otrzy­ma­nia soli ja­dal­nej;
2. część bro­wa­ru, w któ­rej przy­go­to­wu­je się za­cier i go­tu­je brzecz­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem piwa, soli lub in­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych lub użyt­ko­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warzelnictwo

1. dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem soli; so­lo­war­stwo;
2. wyt­wa­rza­nie piwa


Źródła:

SJP.pl

Warzelnik

pra­cow­nik wa­rzel­ni soli


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik wa­rzel­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­rzyć.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Warzeszka

zdrob­nie­nie od: wa­rze­cha; mała wa­rzą­chew


Źródła:

SJP.pl

Warzno

Warz­no ( Wôrzno, do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Wôrzno) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud. Na za­chód od wsi znaj­du­je się je­zio­ro Orze­cho­wo. Wieś ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warzocha

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warzonka

sól otrzy­my­wa­na przez od­pa­ro­wa­nie so­lan­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. sól wa­rzo­na od­pa­ro­wa­na z so­lan­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzonkowy

przy­miot­nik od: wa­rzon­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­rzon­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzucha

ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, któ­rej ko­rzeń o ostrym i gry­zą­cym za­pa­chu uży­wa­ny jest jako przy­pra­wa do po­traw; chrzan


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Coch­le­a­ria|L.|ref=tak., niska ro­śli­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;


Wa­rzu­cha ("Coch­le­a­ria" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 25 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie na pół­ku­li pół­noc­nej na ob­sza­rach o kli­ma­cie su­bark­tycz­nym i umiar­ko­wa­nym. Do flory Pol­ski na­le­żą: wa­rzu­cha ta­trzań­ska ("C.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warzymice

Wa­rzy­mi­ce (do 1945 niem. "Klein Re­in­ken­dorf") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo, na Wznie­sie­niach Szcze­ciń­skich.

We­dług "Ak­tu­al­no­ści Gminy Koł­ba­sko­wo" z grud­nia 2024 Wa­rzy­mi­ce liczą 4177 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Warzyn

wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


Wa­rzyn – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warzywko

zdrob­nia­le: wa­rzy­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: wa­rzy­wo

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z su­szo­nych i roz­drob­nio­nych wa­rzyw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzywna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa na wa­rzy­wach

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: wa­rzyw­ny


Źródła:

Wiktionary

Warzywniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wa­rzyw­niak


Źródła:

Wiktionary

Warzywniak

1. ogród lub część ogro­du, gdzie upra­wia się wa­rzy­wa; wa­rzyw­nik;
2. sklep lub stra­gan z wa­rzy­wa­mi; wa­rzyw­niak, ja­rzy­niak, ja­rzy­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały sklep, budka lub stra­gan z wa­rzy­wa­mi i owo­ca­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzywnica

owad z ro­dzi­ny tar­czó­wek


Wa­rzyw­ni­ca ("Eu­ry­de­ma") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych.

Plusk­wia­ki o owal­nym bądź ja­jo­wa­tym w za­ry­sie, dość pła­skim z wierz­chu ciele, u ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Pol­sce osią­ga­ją­cym od 5 do 12 mm dłu­go­ści. Oskó­rek mają nie­o­wło­sio­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warzywnictwo

upra­wa ro­ślin wa­rzyw­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) upra­wa i pro­duk­cja wa­rzyw


Wa­rzyw­nict­wo – dział nauki i pro­duk­cji rol­ni­czej zaj­mu­ją­cy się wa­rzy­wa­mi:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Warzywniczka

→ wa­rzyw­nik


Patrz:warzywnik

Źródła:

SJP.pl

Warzywniczy

po­tocz­nie: sklep z wa­rzy­wa­mi


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z hand­lem wa­rzy­wa­mi (wa­rzyw­nict­wem), do­ty­czą­cy hand­lu wa­rzy­wa­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sklep, w któ­rym sprze­da­wa­ne są wa­rzy­wa i owoce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzywnik

ogrod­nik zaj­mu­ją­cy się upra­wą wa­rzyw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogród lub jego część przez­na­czo­na na upra­wę wa­rzyw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzywność

→ wa­rzyw­ny


Patrz:warzywny

Źródła:

SJP.pl

Warzywny

po­tocz­nie: sklep lub stra­gan z wa­rzy­wa­mi; wa­rzyw­niak, ja­rzy­niak, ja­rzy­no­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wa­rzyw, za­wie­ra­ją­cy głów­nie wa­rzy­wa, zro­bio­ny z wa­rzyw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzywo

1. ro­śli­na ziel­na, któ­rej czę­ści uży­wa­ne są jako po­ży­wie­nie; ja­rzy­na, ja­rzyn­ka, zie­le­ni­na;
2. ja­dal­na część ro­śli­ny wa­rzyw­nej; ja­rzy­na, ja­rzyn­ka;
3. po­tocz­nie: osoba w sta­nie we­ge­ta­tyw­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­śli­na, któ­rej owoce, ko­rze­nie, li­ście lub kwia­to­sta­ny służą czło­wie­ko­wi za po­karm

 (1.2) pot. przen. pejor. chory bez kon­tak­tu ze świa­tem zew­nętrz­nym (np. w śpiącz­ce lub po ura­zie mózgu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzywomat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat słu­żą­cy do sprze­da­ży wa­rzyw


Źródła:

Wiktionary

Warzyć

daw­niej: go­to­wać, być go­to­wa­nym; dziś głów­nie w pro­ce­sach tech­no­lo­gicz­nych: wa­rzyć piwo, wa­rzyć sól


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. utrzy­my­wać ciecz w sta­nie wrze­nia

 (1.2) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski.) go­to­wać

 (1.3) przy­go­to­wy­wać piwo

 (1.4) otrzy­my­wać sól po­przez od­pa­ro­wa­nie so­lan­ki

cza­sow­nik zwrot­ny wa­rzyć się

 (2.1) o pro­duk­tach mlecz­nych pod­czas pod­grze­wa­nia: zmie­niać po­stać po­przez wy­trą­ca­nie się dro­bi­nek ścię­te­go biał­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warząchew

prze­sta­rza­łe: drew­nia­na łyżka ku­chen­na; wa­rze­cha, choch­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. duża łyżka ku­chen­na, zwy­kle drew­nia­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warząchewka

zdrob­nie­nie od: wa­rzą­chew (choch­la)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Warząchowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Warzęcha

ptak z ro­dzi­ny ibi­so­wa­tych, ży­ją­cy w płyt­kich zbior­ni­kach wod­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pla­ta­lea|ref=tak.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Warzęgowo

Wa­rzę­go­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Warżka

od­mien­nie wyksz­tał­co­ny pła­tek ko­ro­ny; ele­ment ok­wia­tu ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych (Or­chi­da­ce­ae)


Warż­ka (ang., łac. "la­bel­lum") – jeden z list­ków wew­nętrz­ne­go okół­ka ok­wia­tu ro­ślin stor­czy­ko­wa­tych. W prze­ci­wień­stwie do dwóch po­dob­nych do sie­bie list­ków bocz­nych tego okół­ka, warż­ka z re­gu­ły wy­róż­nia się od­mien­nym kształ­tem i cza­sem barwą (rzad­ko bywa po­dob­na do list­ków bocz­nych, np. u ta­ję­ży "Go­o­dy­e­ra"). Zda­rza się, że jest zre­du­ko­wa­na i nie­mal nie­wi­docz­na (np. w ro­dza­ju disa "Disa"), jed­nak na ogół jest to naj­bar­dziej efek­tow­na i rzu­ca­ją­ca się w oczy część kwia­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Was

forma za­im­ka.

 (1.1) D. i Ms. od: wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wasabi

[czy­taj: ła­sa­bi] bar­dzo ostra przy­pra­wa sto­so­wa­na w kuch­ni ja­poń­skiej, głów­nie jako do­da­tek do sushi; chrzan ja­poń­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eu­tre­ma ja­po­ni­ca|(Miq.) Koidz.|ref=tak., chrzan ja­poń­ski z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych

 (1.2) spoż. ja­rzy­na z ko­rze­ni wa­sa­bi (1.1)

 (1.3) kulin. zie­lo­na pasta z wa­sa­bi (1.2) sto­so­wa­na w kuch­ni ja­poń­skiej, głów­nie jako do­da­tek do sushi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wasal

1. w śred­nio­wie­czu: czło­wiek, który zo­bo­wią­za­ny był do świad­cze­nia usług se­nio­ro­wi (fe­u­da­ło­wi) w za­mian za zie­mię i opie­kę; len­nik, hoł­dow­nik;
2. prze­no­śnie: czło­wiek nie­o­fi­cjal­nie speł­nia­ją­cy żą­da­nia pro­tek­to­ra w za­mian za różne ko­rzy­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w fe­u­da­liz­mie: szlach­cic, który zło­żył przy­się­gę in­ne­mu szlach­ci­co­wi (se­nio­ro­wi), zo­bo­wią­zu­jąc się do wier­no­ści, po­mo­cy róż­ne­go ro­dza­ju, a w za­mian ko­rzy­sta­jąc z jego ochro­ny;

 (1.2) przen. pod­miot za­leż­ny od in­ne­go pod­mio­tu


Wasal ( vas­sus, z celt. gwas „sługa”) – we wczes­nym śred­nio­wie­czu osoba wolna, od­da­ją­ca się pod opie­kę se­nio­ra w akcie ko­men­da­cji. W za­mian za lenno wasal zo­bo­wią­zy­wał się słu­żyć wier­nie se­nio­ro­wi radą i po­mo­cą oręż­ną. Uro­czy­stą ce­re­mo­nią prze­ka­za­nia lenna była in­we­sty­tu­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wasalczość

pe­jo­ra­tyw­nie: po­sta­wa wła­ści­wa wa­sa­lo­wi - oso­bie speł­nia­ją­cej żą­da­nia in­nych; wa­sal­ność, wa­sal­skość


Źródła:

SJP.pl

Wasalczy

→ wasal; wa­sal­ski, lenny, len­ni­czy, pod­dań­czy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. hist. zwią­za­ny z wa­sa­lem, do­ty­czą­cy wa­sa­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wasalizacja

1. pro­ces two­rze­nia wokół sie­bie lub kogoś grupy wa­sa­li;
2. pod­po­rząd­ko­wa­nie się komuś lub cze­muś, na­bie­ra­nie sta­tu­su wa­sa­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. uza­leż­nie­nie, uczy­nie­nie pod­da­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wasalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­sa­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wasalizować

1. w ustro­ju fe­u­dal­nym: czy­nić swoim wa­sa­lem;
2. uza­leż­niać od sie­bie po­li­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Wasalka

w śred­nio­wie­czu: ko­bie­ta, która za otrzy­ma­ną zie­mię (lenno) lub pie­nią­dze zo­bo­wią­za­na była do świad­cze­nia usług da­ją­ce­mu to lenno; len­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Wasalne

daw­niej: da­ni­na skła­da­na se­nio­ro­wi przez wa­sa­la


Źródła:

SJP.pl

Wasalność

1. w śred­nio­wie­czu: pod­sta­wa sto­sun­ków len­nych po­le­ga­ją­ca na za­leż­no­ści wa­sa­la od moż­ne­go fe­u­da­ła; len­nict­wo, len­ność, wa­sal­stwo;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: po­sta­wa wła­ści­wa wa­sa­lo­wi - oso­bie speł­nia­ją­cej żą­da­nia in­nych; wa­sal­skość, wa­sal­czość


Źródła:

SJP.pl

Wasalny

1. zwią­za­ny z zie­mią (rza­dziej urzę­dem, rentą) na­da­ną wa­sa­lo­wi przez se­nio­ra w fe­u­da­liz­mie;
2. prze­no­śnie: uza­leż­nio­ny od po­tęż­niej­sze­go pań­stwa; nie­su­we­ren­ny, pod­le­gły


przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z wa­sa­lem, do­ty­czą­cy wa­sa­la

 (1.2) przen. pod­le­gły, za­leż­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wasalski

→ wasal; wa­sal­czy, lenny, len­ni­czy, pod­dań­czy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z wa­sa­lem, do­ty­czą­cy wa­sa­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wasalskość

pe­jo­ra­tyw­nie: po­sta­wa wła­ści­wa wa­sa­lo­wi - oso­bie speł­nia­ją­cej żą­da­nia in­nych; wa­sal­ność, wa­sal­czość


Źródła:

SJP.pl

Wasalstwo

w śred­nio­wie­czu: pod­sta­wa sto­sun­ków len­nych po­le­ga­ją­ca na za­leż­no­ści wa­sa­la od moż­ne­go fe­u­da­ła; len­nict­wo, len­ność, wa­sal­ność


Źródła:

SJP.pl

Wasan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.


Źródła:

Wiktionary

Wasani

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pani.


Źródła:

Wiktionary

Wasanna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość panna.


Źródła:

Wiktionary

Waserlajtung

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wo­do­ciąg


Źródła:

Wiktionary

Waserlajtóng

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. wa­ser­laj­tung.


Źródła:

Wiktionary

Waserwaga

daw­niej: przy­rząd wyz­na­cza­ją­cy po­zio­me po­ło­że­nie pła­szczyzn; po­zio­mi­ca, li­bel­la, po­ziom­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Łódź, Su­wal­szczyz­na, Bu­ko­wi­na, Hazy, Kraj­na, Gru­dziądz, Za­gó­rze. po­zio­mi­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waserwaśka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. po­zio­mi­ca


Źródła:

Wiktionary

Waserwoga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­zio­mi­ca


Źródła:

Wiktionary

Wash

[czy­taj: łosz] w mo­de­lar­stwie: tech­ni­ka umoż­li­wia­ją­ca do­kład­ne od­da­nie de­ta­li mo­de­lu i efek­tu świa­tło­cie­nia oraz czę­sto efek­tu za­bru­dzeń i śla­dów ek­splo­a­ta­cji; płu­kan­ka


Źródła:

SJP.pl

Washboard

[czy­taj: ŁOSZbord] dawny in­stru­ment per­ku­syj­ny w po­sta­ci bla­sza­nej tarki do pra­nia


Źródła:

SJP.pl

Washi

[czy­taj: łaszi lub łoszi] tra­dy­cyj­ny pa­pier ja­poń­ski


Washi (jap. 和紙 dosł.: ja­poń­ski pa­pier) – tra­dy­cyj­ny pa­pier ja­poń­ski, wpi­sa­ny w 2014 roku na Listę re­pre­zen­ta­tyw­ną nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa kul­tu­ro­we­go UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Washington

[czy­taj: ŁOszington] naz­wi­sko, m.in. Ge­or­ge Was­hing­ton (1732-1799) - po­li­tyk ame­ry­kań­ski, pre­zy­dent


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasi

za­i­mek dzier­żaw­czy od­po­wia­da­ją­cy za­im­ko­wi oso­bo­we­mu "wy"


forma za­im­ka.

 (1.1) m. lm. od wasz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wasi-Weri

język wasi-weri - język in­do­i­rań­ski uży­wa­ny przez lud Wasi w kilku af­ga­ni­stań­skich wio­skach; język pra­sun


Źródła:

SJP.pl

Wasiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasielewko

Wa­sie­lew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.


Źródła:

Wikipedia

Wasielewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasilczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasilewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasilewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasilij

ro­syj­skie imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Wasilkowianin

1. miesz­ka­niec Wa­sil­ko­wa (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Wa­sil­ko­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Wasilkowianka

1. miesz­kan­ka Wa­sil­ko­wa (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Wa­sil­ko­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Wasilkowo

Wa­sil­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Haj­nów­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go. Stąd bie­rze po­czą­tek rzeka Ło­kni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Wasilkowski

przy­miot­nik od: Wa­sil­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasilków

mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Wa­sil­ków – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Wa­sil­ków. Za­li­cza­ne do aglo­me­ra­cji bia­ło­stoc­kiej. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 roku Wa­sil­ków li­czył 12 768 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wasiluk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasilówka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasiugan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, lewy do­pływ Obu;


Wa­siu­gan (ros. Васюган) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na po­łud­niu Ni­zi­ny Za­chod­nio­sy­be­ryj­skiej, lewy do­pływ Obu. Nazwa rzeki jest tłu­ma­czo­na z ję­zy­ka miej­sco­wej lud­no­ści jako "żółta rzeka". Źró­dła w Re­zer­wa­cie Wa­siu­gań­skim. Prze­pły­wa przez obwód tom­ski.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wasiugański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­siu­ga­nem, do­ty­czą­cy Wa­siu­ga­nu


Źródła:

Wiktionary

Wasiuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasiłowice

Wa­si­ło­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Was­chel­witz) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Biała. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Kot­li­ny Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Biała.


Źródła:

Wikipedia

Wasiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wa­giem, do­ty­czą­cy Wagu


Źródła:

Wiktionary

Waskularny

zwią­za­ny z krą­że­niem krwi, roz­pro­wa­dza­ją­cy krew po or­ga­niz­mie; krwio­no­śny


Źródła:

SJP.pl

Wasowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasp

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Waspan

daw­niej: tytuł grzecz­no­ścio­wy, skrót od wy­ra­że­nia "wasz­mość pan", zwy­kle jako zwrot kie­ro­wa­ny wprost do roz­mów­cy, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu "pan", "wy" (zwy­kle z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia); aćpan, acpan, aspan, wać­pan, wac­pan, asan, acan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waspani

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pani.


Źródła:

Wiktionary

Waspanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mó­wie­nie do kogoś „wa­span”


Źródła:

Wiktionary

Waspanować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mówić do kogoś „wa­span”


Źródła:

Wiktionary

Wasserman

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wassermann

naz­wi­sko, np. Zbi­gniew Was­ser­mann (1949-2010), pol­ski po­li­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasserzupka

[czy­taj: waser-zupka] cien­ka, wod­ni­sta zupa


Źródła:

SJP.pl

Wasyl

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m., wschod­nio­sło­wiań­ski od­po­wied­nik imie­nia Ba­zy­li;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wasylewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasylkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wa­syl­ko­wa


Źródła:

Wiktionary

Wasylków

mia­sto na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim;


Wa­syl­ków ( Васильків, "Wa­syl­kiw") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie obu­chow­skim. Do 2020 roku sie­dzi­ba władz re­jo­nu wa­syl­kow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wasyluk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wasyńczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasz

za­i­mek dzier­żaw­czy od­po­wia­da­ją­cy za­im­ko­wi oso­bo­we­mu "wy"


za­i­mek dzier­żaw­czy

 (1.1) 2. os. lm.


Wasz (arab. واش) – wieś w Syrii, w mu­ha­fa­zie Alep­po. W 2004 roku li­czy­ła 810 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waszczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waszczykowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wasze

za­i­mek dzier­żaw­czy od­po­wia­da­ją­cy za­im­ko­wi oso­bo­we­mu "wy"


Źródła:

SJP.pl

Waszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waszeć

daw­niej: tytuł uży­wa­ny mię­dzy szlach­tą; wasza mi­łość; wasz­mość


Źródła:

SJP.pl

Waszisla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. mied­ni­ca (miska)


Źródła:

Wiktionary

Waszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Re­pu­bli­ce Komi i ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim, lewy do­pływ rzeki Mezeń;


Wasz­ka (ros. " Ва́шка (Ва́жка, By) ") – rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w Re­pu­bli­ce Komi i Ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim, lewy do­pływ rzeki Mezeń (zle­wi­sko Morza Bia­łe­go). Dłu­gość rzeki wy­no­si 605 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 21 000 km². Śred­ni rocz­ny prze­pływ w od­le­gło­ści 58 km od uj­ścia wy­no­si 184 m³/s.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Waszki

wieś w Pol­sce


Wasz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Kolno. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa rzeka Pisa.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pa­ra­fia Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go w Koźle.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waszkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waszkorb

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kosz na brud­ną odzież przez­na­czo­ną do pra­nia


Źródła:

Wiktionary

Waszkowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waszkowo

Wasz­ko­wo (pol. hist. "Wąsz­ko­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec.


Źródła:

Wikipedia

Waszmościanka

daw­niej: tytuł uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do nie­za­męż­nej szlach­cian­ki; wasz­mość panna


Źródła:

SJP.pl

Waszmość

daw­niej: tytuł uży­wa­ny mię­dzy szlach­tą; wasza mi­łość; wa­szeć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, zwrot grzecz­no­ścio­wy

 (1.1) daw. tytuł grzecz­no­ścio­wy adre­so­wa­ny do człon­ka szlach­ty przez in­ne­go przed­sta­wi­cie­la tegoż stanu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waszyngton

1. sto­li­ca Sta­nów Zjed­no­czo­nych;
2. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;


Wa­szyng­ton ( Was­hing­ton, czę­sto: Was­hing­ton, D.C., wy­mo­wa: []), Dy­strykt Ko­lum­bii (Di­strict of Co­lum­bia, po­tocz­nie D.C.) – sto­li­ca Sta­nów Zjed­no­czo­nych, po­ło­żo­na na pół­noc­nym brze­gu rzeki Po­to­mak, sta­no­wią­ca te­ry­to­rium fe­de­ral­ne (nie znaj­du­je się w gra­ni­cach żad­ne­go stanu).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waszyngtonia

drze­wo z ro­dzi­ny palm


Wa­szyng­to­nia ("Was­hing­to­nia" H.Wendl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych i w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Mek­sy­ku. Rosną one na te­re­nach pu­styn­nych, ale w miej­scach, gdzie do­stęp­na jest woda po­dziem­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waszyngtonka

miesz­kan­ka Wa­szyng­to­nu (mia­sta)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wa­szyng­to­nu, sto­łecz­ne­go mia­sta Sta­nów Zjed­no­czo­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waszyngtonowski

taki jak u Wa­szyng­to­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­li­ty­ki, za­cho­wań Wa­szyng­to­na


Źródła:

SJP.pl

Waszyngtończyk

miesz­ka­niec Wa­szyng­to­nu (mia­sta w USA)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wa­szyng­to­nu, sto­łecz­ne­go mia­sta Sta­nów Zjed­no­czo­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waszyngtoński

przy­miot­nik od: Wa­szyng­ton (sto­li­ca Sta­nów Zjed­no­czo­nych i stan)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Wa­szyng­ton

 (1.2) od­no­szą­cy się do stanu Wa­szyng­ton


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wasąg

czte­ro­ko­ło­wy powóz po­dróż­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. po­jazd konny z nad­wo­ziem dra­bin­ko­wym;


Wasąg, wa­są­żek (niem. "Fas­sung"), wózek kra­kow­ski – czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny od­kry­ty bez re­so­rów lub na pół­re­so­rach po­przecz­nych[], uży­wa­ny na wsi. Po­sia­da nad­wo­zie dra­bin­ko­we opar­te bez­poś­red­nio na osiach[], z wy­pla­ta­ny­mi bo­ka­mi z wi­kli­ny lub z wy­peł­nie­niem z desek, łubu, ko­rze­ni ja­łow­ca, sznur­ka czy słomy. Sie­dze­nia w wa­są­gu wy­ko­na­ne są ze słomy. Cza­sem przy­kry­ty jest budą na pa­łą­kach. Uży­wa­ny w Pol­sce od XIX wieku do lat 70. XX wieku jako po­jazd ba­ga­żo­wy i po­dróż­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wasążek

zdrob­nie­nie od: wasąg


Źródła:

SJP.pl

Wasążnik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wat

jed­nost­ka mocy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka mocy w ukła­dzie SI od­po­wia­da­ją­ca pracy 1 dżula wy­ko­ny­wa­nej w cza­sie 1 se­kun­dy;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: wata


\right]


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wat-Owski

→ WAT (Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na); wa­tow­ski


Źródła:

SJP.pl

Wata

luźna masa włó­kien ba­weł­nia­nych itp. sto­so­wa­na m.in. jako ma­te­riał opa­trun­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masa cien­kich włó­kien uży­wa­na w ce­lach kos­me­tycz­nych, tech­nicz­nych, kra­wiec­kich i jako opa­tru­nek;

 (1.2) przen. wy­po­wiedź, wtrą­ce­nie bez tre­ści

 (1.3) środ. zew­nętrz­na luźna część oprzę­du jed­wab­ni­ka

 (1.4) ryb. mały włok

 (1.5) zob. wata cu­kro­wa.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: wat


Wata – zbite i nie­re­gu­lar­nie po­plą­ta­ne, cien­kie włó­kna ba­weł­nia­ne i (lub) wi­sko­zo­we. Służy do celów hi­gie­nicz­nych i kos­me­tycz­nych, np. zmy­wa­nia ma­ki­ja­żu, usu­wa­nia la­kie­ru z paz­nok­ci itp.

Watę jako śro­dek opa­trun­ko­wy za­sto­so­wał po raz pier­wszy na świe­cie pol­ski chi­rurg Lud­wik Bier­kow­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wataga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wa­ta­ha. (w zn.: od­dział zbroj­ny, uz­bro­jo­na banda ra­bu­siów, oprysz­ków)


Wa­ta­ga – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Knox.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wataha

1. stado wil­ków lub dzi­ków;
2. duża grupa ludzi; banda, zgra­ja;
3. daw­niej: od­dział zbroj­ny, uz­bro­jo­na gro­ma­da ra­bu­siów, oprysz­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. stado wil­ków lub dzi­ków;

 (1.2) przen. duża grupa ludzi, zwy­kle nie­bez­piecz­na lub uciąż­li­wa dla oto­cze­nia

 (1.3) hist. od­dział zbroj­ny, uz­bro­jo­na banda ra­bu­siów, oprysz­ków


Zo­bacz też: Wa­ta­ha (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Wa­ta­ha – grupa wil­ków lub dzi­ków dzia­ła­ją­ca razem, w szer­szym zna­cze­niu ter­min od­no­szo­ny rów­nież do stada psów, li­ka­o­nów lub je­no­tów. Ma okre­ślo­ną hie­rar­chię wew­nętrz­ną. Jest to zwy­kle grupa ro­dzin­na skła­da­ją­ca się z pary ro­dzi­ciel­skiej i mło­dych z jed­ne­go lub kilku mio­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Watalina

wa­to­li­na


Źródła:

SJP.pl

Wataman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. niż­szy urzęd­nik w ma­jąt­ku ziem­skim


Źródła:

Wiktionary

Watażka

1. przy­wód­ca ro­zbój­ni­ków, wa­ta­hy;
2. w daw­nej Pol­sce: do­wód­ca Ko­za­ków ukra­iń­skich;
3. prze­no­śnie: osoba sie­ją­ca zamęt i ko­rzy­sta­ją­ca z pow­sta­łe­go za­mie­sza­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w daw­nej wschod­niej Pol­sce: do­wód­ca Ko­za­ków

 (1.2) współcz. pejor. przy­wód­ca luź­nych ro­zbój­ni­czych i bun­tow­ni­czych od­dzia­łów zbroj­nych


Wa­taż­ka (z ватажок – wa­ta­żok; ватажка – watáżka) – do­wód­ca zbroj­nej grupy ludzi, cze­re­dy, czę­sto o cha­rak­te­rze ro­zbój­ni­czym. W cza­sach Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów mia­nem tym okre­śla­no do­wód­ców ko­zac­kich na Ukra­i­nie.

Po­ję­cie to jest także uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do sa­moz­wań­czych przy­wód­ców chiń­skich pro­win­cji z cza­sów ery mi­li­ta­ry­stów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Watażkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wa­taż­kę, po­dob­ny do wa­taż­ki


Źródła:

SJP.pl

Watchdog

[czy­taj: łocz­dog] in­sty­tu­cja, or­ga­ni­za­cja lub osoba na­dzo­ru­ją­ca i kon­tro­lu­ją­ca dzia­ła­nia in­nych


Watch­dog – urzą­dze­nie lub pro­gram, naj­czę­ściej układ elek­tro­nicz­ny, wy­kry­wa­ją­cy błęd­ne dzia­ła­nie sy­ste­mu, pró­bu­ją­cy je na­pra­wić bez udzia­łu czło­wie­ka i za­po­biec po­waż­niej­szej awa­rii.

Po­tocz­nie: układ za­bez­pie­cza­ją­cy sy­stem mi­kro­pro­ce­so­ro­wy przed zbyt dłu­gim prze­by­wa­niem w sta­nie za­wie­sze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waterbaksztag

lina ta­kie­lun­ku sta­łe­go łą­czą­ca nok buksz­pry­tu z burtą stat­ku


Źródła:

SJP.pl

Waterboarding

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tor­tu­ra po­le­ga­ją­ca na po­le­wa­niu wodą głowy więź­nia, przy­wią­za­ne­go z głową po­ni­żej resz­ty ciała, co daje od­czu­cie to­pie­nia się;


Wa­ter­bo­ar­ding – tor­tu­ra po­le­ga­ją­ca na wy­wo­ła­niu wra­że­nia to­nię­cia i du­sze­nia się u ofia­ry. Jest ona za­bro­nio­na przez prawo mię­dzy­na­ro­do­we.

Skrę­po­wa­ne­go więź­nia przy­wią­zu­je się do ławki prze­chy­lo­nej pod kątem 10–20 stop­ni. Jego głowę umie­szcza się po­ni­żej po­zio­mu stóp, twarz przy­kry­wa się ce­lo­fa­nem, mokrą lub suchą szma­tą, a na­stęp­nie po­le­wa się wodą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Watergate

[czy­taj ŁOtergejt] skan­dal po­li­tycz­ny, z re­gu­ły po­łą­czo­ny z bez­praw­ny­mi dzia­ła­nia­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waterhouse

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Waterklozet

[czy­taj: ło­ter­klo­zet lub wa­ter­klo­zet] prze­sta­rza­łe: to­a­le­ta, ubi­ka­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ubi­ka­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waterlinia

linia, do któ­rej sta­tek za­nu­rza się w wo­dzie; linia wodna, wod­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Waterloo

1. [czy­taj: WAterlo] mia­sto w Bel­gii;
2. [czy­taj: łoterLU] mia­sto w USA;
3. [czy­taj: łoterLU] mia­sto w Ka­na­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość w Bel­gii, miej­sce sław­nej Na­po­le­oń­skiej bitwy;

 (1.2) przen. po­raż­ka, klę­ska


Wa­ter­loo (wa. "Waterlô") − miej­sco­wość i gmina "(com­mu­ne)" w środ­ko­wej Bel­gii, w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Wa­loń­ska, w okrę­gu Ni­vel­les.

Wa­ter­loo to miej­sce słyn­nej bitwy, bę­dą­cej osta­tecz­ną klę­ską Na­po­le­o­na. Ro­ze­gra­ła się 18 czerw­ca 1815 roku. Obec­nie ok. 25% miesz­kań­ców gminy sta­no­wią ob­co­kra­jow­cy, głów­nie pra­cow­ni­cy in­sty­tu­cji Unii Eu­ro­pej­skiej w Bruk­se­li oraz ich ro­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Watermalski

bro­dacz wa­ter­mal­ski - bel­gij­ska rasa kur wy­wo­dzą­ca się z re­jo­nu Wat­ter­ma­al


Źródła:

SJP.pl

Waterman

[czy­taj: ŁOtermen] marka piór i dłu­go­pi­sów oraz firma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wiecz­ne pióro marki Wa­ter­man


Wa­ter­man – firma pro­du­ku­ją­ca przy­bo­ry pi­śmien­ni­cze, za­ło­żo­na w 1883 przez Le­wi­sa Ed­so­na Wa­ter­ma­na. Lewis Wa­ter­man był do­rad­cą ubez­pie­cze­nio­wym z No­we­go Jorku.

Obec­nie marka Wa­ter­man na­le­ży do ame­ry­kań­skie­go kon­cer­nu San­ford (grupa Ne­well Rub­ber­ma­id) - naj­więk­sze­go na świe­cie pro­du­cen­ta ar­ty­ku­łów pi­śmien­nych, wła­ści­cie­la marki Par­ker. Wcze­śniej Wa­ter­man był dru­gim pro­du­cen­tem piór wiecz­nych na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waterpolista

[czy­taj: wa­ter­po­li­sta albo ło­ter­po­li­sta] osoba gra­ją­ca w piłkę wodną


Źródła:

SJP.pl

Waterpolistka

→ wa­ter­po­li­sta [czy­taj: wa­ter­po­list­ka albo ło­ter­po­list­ka]


Źródła:

SJP.pl

Waterpolo

[czy­taj: wa­ter­po­lo lub ło­ter­po­lo] gra roz­gry­wa­na w ba­se­nie przez dwie sied­mio­o­so­bo­we dru­ży­ny sta­ra­ją­ce się zdo­być jak naj­wię­cej bra­mek; piłka wodna


Źródła:

SJP.pl

Waterproof

[czy­taj: ŁOterpruf, moż­li­we też: WAterpruf]
1. nie­prze­ma­kal­na skóra uży­wa­na do wy­ro­bu obu­wia ro­bo­cze­go lub spor­to­we­go;
2. nie­prze­ma­kal­na tka­ni­na;
3. ubra­nie z nie­prze­ma­kal­nej tka­ni­ny


Wa­ter­pro­of – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Ten­sas.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waterresistant

[czy­taj: ło­ter­rez-istant] wo­do­od­por­ny


Źródła:

SJP.pl

Waterreus

[czy­taj: woj­ters] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Watersztag

w że­glar­stwie: łań­cuch lub lina ta­kie­lun­ku sta­łe­go łą­czą­ca buksz­pryt ze stewą dzio­bo­wą; mar­tyn­gał


Wa­tersz­tag – lina oli­no­wa­nia sta­łe­go, sto­so­wa­na do sta­bi­li­za­cji buksz­pry­tu w pła­szczyź­nie sy­me­trii ża­glow­ca, prze­ciw­dzia­ła­ją­ca siłom cią­gną­cym buksz­pryt do góry, a prze­no­szo­nym przez szta­gi, które na­pi­na­ne są pra­cu­ją­cy­mi na nich ża­gla­mi (przed­ni­mi sztaks­la­mi).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waterwejs

za­ce­men­to­wa­ny pas po­szy­cia po­kła­du stat­ku mię­dzy burtą a klep­ka­mi drew­nia­ny­mi po­kła­du; ściek po­kła­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Wateryt

mi­ne­rał, po­li­mor­ficz­na od­mia­na kal­cy­tu


Źródła:

SJP.pl

Waterzooi

[czy­taj: wa­te­rzoj] gęsta zupa z ryb, wa­rzyw oraz ziół, wy­wo­dzą­ca się z kuch­ni fla­mandz­kiej


Wa­te­rzo­oi – gęsta zupa przy­rzą­dza­na z ryb, wa­rzyw oraz ziół.

Przed spo­ży­ciem jest ona mie­sza­na z żółt­ka­mi, a także pod­pra­wia­na śmie­ta­ną. Po­tra­wa ta wy­wo­dzi się z kuch­ni fla­mandz­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Watka

1. po­tocz­nie: kła­czek waty;
2. glon mor­ski z gro­ma­dy zie­le­nic, o ple­sze do­cho­dzą­cej nie­jed­no­krot­nie do 1 m dłu­go­ści, przyt­wier­dzo­ny do po­dło­ża; bło­ni­ca, ulwa


Źródła:

SJP.pl

Watkins

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Watkowe

o ce­chach wat­ko­wych (klasa zie­le­nic)


Wat­ko­we ("Ul­vop­hy­ce­ae") – klasa wie­lo­ko­mór­ko­wych zie­le­nic, sło­no­wod­nych glo­nów o dużym zróż­ni­co­wa­niu bu­do­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Watkowice

Wat­ko­wi­ce (nazwa obocz­na: Wat­ko­wi­ce Duże) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Ry­je­wo.

W skład so­łect­wa "Wat­ko­wi­ce" wcho­dzą także Wat­ko­wi­ce Małe i Kle­cew­ko. W końcu 2025 so­łect­wo li­czy­ło 400 miesz­kań­sów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Watkowo

Wat­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Go­ły­min-Oś­ro­dek.


Źródła:

Wikipedia

Watkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Watkowy

o ce­chach wat­ko­wych (klasa zie­le­nic)


Źródła:

SJP.pl

Watolina

wyrób włó­kien­ni­czy sto­so­wa­ny jako ma­te­riał ocie­pla­ją­cy w prze­my­śle odzie­żo­wym oraz jako ma­te­riał dźwię­ko­chłon­ny


Wa­to­li­na – gruba, pu­szy­sta dzia­ni­na wyt­wa­rza­na z przę­dzy zgrzeb­nej weł­nia­nej i ba­weł­nia­nej, sto­so­wa­na w kra­wiect­wie jako ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny do ocie­pla­nia odzie­ży; wy­stę­pu­je w ko­lo­rach bia­łym, sza­rym i czar­nym.

W pro­ce­sie wyt­wa­rza­nia wa­to­li­ny nitka weł­nia­na sta­no­wi os­no­wę, którą wiąże two­rzą­ca splot dzia­ni­no­wy (naj­czę­ściej try­ko­to­wy) nitka ba­weł­nia­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Watolinowy

przy­miot­nik od: wa­to­li­na


Źródła:

SJP.pl

Watomierz

przy­rząd do po­mia­ru mocy elek­trycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. mier­nik elek­trycz­ny wska­zu­ją­cy moc czyn­ną ba­da­ne­go urzą­dze­nia lub ob­wo­du;


Wa­to­mierz – przy­rząd do po­mia­ru mocy czyn­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Watorowo

Wa­to­ro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Ki­je­wo Kró­lew­skie.


Źródła:

Wikipedia

Watosekunda

dawna jed­nost­ka pracy; obec­nie dżul


Źródła:

SJP.pl

Watowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­to­wać. (pod­szy­wać watą)

 (1.2) gwara. rad. od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­to­wać. (wy­peł­niać czas an­te­no­wy)


Źródła:

Wiktionary

Watowany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­peł­nio­ny watą


Źródła:

Wiktionary

Watowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kon­sy­sten­cją lub wy­glą­dem watę


Źródła:

SJP.pl

Watować

wy­py­chać watą


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzem. pod­szy­wać ubra­nie watą lub wa­to­li­ną

 (1.2) pot. przen. wy­peł­niać braki ele­men­ta­mi o zni­ko­mej war­to­ści

 (1.3) gwara. rad. o pro­wa­dzą­cym wy­peł­niać czas an­te­no­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Watowski

przy­miot­nik od: WAT (Woj­sko­wa Aka­de­mia Tech­nicz­na); WAT-owski


Źródła:

SJP.pl

Watowy

rzad­ko: zro­bio­ny z waty, pod­szy­ty watą; wa­to­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Watra

w gwa­rze gó­ral­skiej ogni­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. góry. ogni­sko pa­ster­skie w sza­ła­sie

 (1.2) środ. harc. jeden z typów stosu ogni­ska z polan ukła­da­nych wokół środ­ko­we­go pa­li­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Watrak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Watral

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gruby kij


Źródła:

Wiktionary

Watrol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gruby kij


Źródła:

Wiktionary

Watson

[czy­taj: łot­son] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Watt

pas wy­brze­ża


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. szro­ka rów­nia od­sła­nia­na w cza­sie od­pły­wu morza;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Watteau

[czy­taj: waTO] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Watussi

[czy­taj: wa­tuss-i] ste­po­we bydło afry­kań­skie


Wa­tus­si (an­ko­le) – rasa bydła do­mo­we­go ho­do­wa­na w Afry­ce wschod­niej (głów­nie Ugan­da i Rwan­da).

Ce­chu­je się bar­dzo du­ży­mi (do 1,6 m dłu­go­ści) i ro­zło­ży­sty­mi ro­ga­mi, dużym pod­gard­lem oraz czer­wo­na­wą, cza­sem z bia­ły­mi pla­ma­mi, barwą skóry. Wy­so­kość w kłę­bie do 1,7 m.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Watutsi

Tutsi;
1. lud afry­kań­ski za­miesz­ku­ją­cy głów­nie Ru­an­dę i Bu­run­di;
2. przed­sta­wi­ciel tego ludu


Źródła:

SJP.pl

Watykan

pań­stwo-mia­sto w za­chod­niej czę­ści Rzymu bę­dą­ce sie­dzi­bą pa­pie­ża i cen­trum urzę­dów i in­sty­tu­cji Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go; Pań­stwo Wa­ty­kań­skie, Sto­li­ca Apo­stol­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie;

 (1.2) geogr. wzgó­rze w Rzy­mie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mi­trzym. bó­stwo po­gań­skie


Wa­ty­kan, Pań­stwo Wa­ty­kań­skie ( Stato della Città del Va­ti­ca­no [], Sta­tus Ci­vi­ta­tis Vaticanæ) – mia­sto-pań­stwo w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej, na Pół­wy­spie Ape­niń­skim, en­kla­wa na te­ry­to­rium Włoch, w Rzy­mie. Najm­niej­sze uz­na­wa­ne pań­stwo świa­ta pod wzglę­dem po­wierzch­ni i najm­niej­sze nie­pod­le­głe pań­stwo pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Watykanista

ek­spert w spra­wach Wa­ty­ka­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ek­spert w spra­wach zwią­za­nych z Pań­stwem Wa­ty­kań­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Watykanistka

→ wa­ty­ka­ni­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ek­spert­ka w spra­wach zwią­za­nych z Pań­stwem Wa­ty­kań­skim


Patrz:watykanista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Watykanizacja

pod­da­wa­nie lub ule­ga­nie wpły­wom Wa­ty­ka­nu


Źródła:

SJP.pl

Watykanizować

pod­da­wać wpły­wom Wa­ty­ka­nu


Źródła:

SJP.pl

Watykanka

oby­wa­tel­ka Wa­ty­ka­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Wa­ty­ka­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Watykańczyk

oby­wa­tel Wa­ty­ka­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Wa­ty­ka­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Watykański

zwią­za­ny z Wa­ty­ka­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Wa­ty­kan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Watówka

wa­to­wa­na kurt­ka ro­bo­cza; wa­ciak


Źródła:

SJP.pl

Wave

w in­for­ma­ty­ce: ro­dzaj pliku dźwię­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go cy­fro­wy obraz ory­gi­nal­ne­go dźwię­ku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waverley

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wawa

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) = geogr. pot. War­sza­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wawak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawel

wzgó­rze w Kra­ko­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­kow­skie wzgó­rze nad Wisłą z za­byt­ko­wą za­bu­do­wą zam­ko­wą;

 (1.2) geogr. adm. część Kra­ko­wa

 (1.3) geogr. szczyt gór­ski na Spits­ber­ge­nie


Wawel – wzgó­rze na Po­mo­ście Kra­kow­skim, w Kra­ko­wie w dziel­ni­cy I Stare Mia­sto, na lewym brze­gu Wisły. Do roku 1954 Wzgó­rze sta­no­wi­ło odręb­ną dziel­ni­cę mia­sta, była to dziel­ni­ca II Zamek.

Wawel ma cha­rak­ter zrębu tek­to­nicz­ne­go, który pow­stał w mio­ce­nie i zbu­do­wa­ny jest z li­czą­cych 161–155 mln lat gór­no­ju­raj­skich wa­pie­ni wieku oks­fordz­kie­go. Wzgó­rze wzno­si się na wy­so­kość ok. 228 m n.p.m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wawelberczyk

ab­sol­went Szko­ły In­ży­nier­skiej im. Hi­po­li­ta Wa­wel­ber­ga i Sta­ni­sła­wa Rot­wan­da, ist­nie­ją­cej w la­tach 1891-1951


Źródła:

SJP.pl

Wawelberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wawelit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny fos­fo­ran glinu


Źródła:

SJP.pl

Wawelowski

do­ty­czą­cy firmy cu­kier­ni­czej Wawel


Źródła:

SJP.pl

Wawelski

przy­miot­nik od: Wawel


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: Wawel

 (1.2) od: Wawel (firma)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wawer

1. dziel­ni­ca i osied­le War­sza­wy;
2. kon­spi­ra­cyj­na or­ga­ni­za­cja mło­dzie­żo­wa dzia­ła­ją­ca w la­tach 1940-44 w War­sza­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dziel­ni­ca War­sza­wy;


Wawer – dziel­ni­ca War­sza­wy po­ło­żo­na w pra­wo­brzeż­nej czę­ści mia­sta. Jest jedną z 18 jed­no­stek po­moc­ni­czych m.st. War­sza­wy.

Jest naj­więk­szą pod wzglę­dem po­wierzch­ni oraz naj­rza­dziej za­lud­nio­ną dziel­ni­cą War­sza­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wawerski

przy­miot­nik od: Wawer, dziel­ni­ca miesz­ka­nio­wa War­sza­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wawra, zwią­za­ny z Wa­wrem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wawrentowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawro

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wawrowo

Wa­wro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Lidz­bark.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Wa­wrzyń­ca w Sta­rym Dłu­to­wie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wawrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrykowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawryniewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawryniuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawrzek

zdrob­nie­nie od: Wa­wrzy­niec (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Wa­wrzy­niec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wawrzeńczyce

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawrzeńczycki

→ Wa­wrzeń­czy­ce


Patrz:Wawrzeńczyce

Źródła:

SJP.pl

Wawrzeńczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzkowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzonek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzonkowo

Wa­wrzon­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Kikół.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wawrzonkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzuś

zdrob­nie­nie od: Wa­wrzy­niec (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Wa­wrzy­niec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wawrzycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzyczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzyn

laur;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne ze wzglę­du na skó­rza­ste, bar­dzo aro­ma­tycz­ne li­ście po­wszech­nie uży­wa­ne jako przy­pra­wa; drze­wo la­u­ro­we;
2. li­ście i ga­łąz­ki drze­wa la­u­ro­we­go albo zro­bio­ny z nich wie­niec, bę­dą­ce w an­tycz­nej Gre­cji i Rzy­mie sym­bo­lem zwy­cię­stwa i sławy;
3. w prze­no­śni: na­gro­da, uz­na­nie, sława, suk­ces


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. drze­wo lub krzew, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|La­u­rus|L.|ref=tak., z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych;

 (1.2) hist. wie­niec z liści wa­wrzy­nu (1.1) bę­dą­cy sym­bo­lem zwy­cię­stwa i chwa­ły w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie

 (1.3) przen. na­gro­da, którą przyz­na­je się za wy­bit­ne osią­gnię­cia w pew­nej dzie­dzi­nie

 (1.4) ele­ment zdob­ni­czy w kształ­cie sty­li­zo­wa­nych liści wa­wrzy­nu (1.1) sto­so­wa­ny np. w ar­chi­tek­tu­rze i me­da­lier­stwie


Wa­wrzyn ("La­u­rus" L.), na­zy­wa­ny także la­u­rem, drze­wem la­u­ro­wym – ro­dzaj drzew i krze­wów z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych ("La­u­ra­ce­ae"). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki, spoś­ród któ­rych jeden (wa­wrzyn szla­chet­ny) ro­śnie w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, a drugi (wa­wrzyn azor­ski) spo­ty­ka­ny jest na wy­spach Ma­ka­ro­nez­ji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wawrzynek

niski krzew z ro­dzi­ny wa­wrzyn­ko­wa­tych, o trwa­łych lub opa­da­ją­cych li­ściach, won­nych kwia­tach i tru­ją­cych owo­cach, ros­ną­cy w Eu­ro­pie i Azji; dafne


Wa­wrzy­nek ("Daph­ne" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wa­wrzyn­ko­wa­tych. Liczy co najm­niej 95 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­raz­ji i Afry­ce Pół­noc­nej, z czego w Eu­ro­pie obec­nych jest 17 ga­tun­ków. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie jest w Azji wschod­niej, tylko w Chi­nach rosną 52 ga­tun­ki, z czego 41 to en­de­mi­ty, czte­ry ga­tun­ki rosną w Ja­po­nii, jeden na Kam­czat­ce. W Pol­sce wy­stę­pu­ją w na­tu­rze dwa ga­tun­ki – wa­wrzy­nek głów­ko­wa­ty "D. cne­o­rum" i wa­wrzy­nek wil­cze­ły­ko "D. me­ze­re­um".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawrzyniak

naz­wi­sko


Wa­wrzy­niak (niem. "Lor­be­er-Berg", "Lor­be­er­berg") – wznie­sie­nie (668 m n.p.m.), w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Wał­brzy­skich, w pa­śmie Gór Czar­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawrzyniec

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Wa­wrzy­niec – spol­szczo­na po­stać imion La­u­ren­cjusz i La­u­ren­ty.

Imię wy­wo­dzi się od słowa wa­wrzyn, które po­cho­dzi od la­u­rus.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wawrzynkowate

ro­dzi­na z klasy dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca około 750 ga­tun­ków krze­wów, rza­dziej ni­skich drzew, o pro­mie­ni­stych kwia­tach i li­ściach uło­żo­nych skrę­to­le­gle, bez przy­list­ków


Wa­wrzyn­ko­wa­te ("Thy­me­la­e­a­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca we­dług sy­ste­mu APG do rzędu śla­zow­ców, we­dług star­szych sy­ste­mów kla­sy­fi­ka­cyj­nych do rzędu wa­wrzyn­kow­ców ("Thy­me­la­e­a­les"). Ro­dza­jem ty­po­wym jest wil­czy­pieprz "Thy­me­la­ea" Mill. Przed­sta­wi­cie­le ro­dzi­ny są roz­po­wszech­nie­ni na świe­cie z wy­jąt­kiem ob­sza­rów na pół­no­cy Azji i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Pół­wy­spu In­dyj­skie­go (są jed­nak na Cej­lo­nie) i ob­sza­rów pu­styn­nych w Afry­ce pół­noc­nej i po­łud­nio­wo-za­chod­niej oraz na Pół­wy­spie Arab­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawrzynkowaty

o ce­chach wa­wrzyn­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Wawrzynkowy

→ wa­wrzy­nek


Patrz:wawrzynek

Źródła:

SJP.pl

Wawrzynolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak wa­wrzyn


Źródła:

Wiktionary

Wawrzynostwo

Wa­wrzyn z mał­żon­ką; Wa­wrzy­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Wawrzynowate

o ce­chach wa­wrzy­no­wa­tych (la­u­ro­wa­tych; ro­dzi­na ro­ślin); la­u­ro­wa­ty


Wa­wrzy­no­wa­te, la­u­ro­wa­te ("La­u­ra­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na głów­nie drzew i krze­wów na­le­żą­ca do rzędu wa­wrzy­now­ców ("La­u­ra­les"). Na­le­ży tu 58 ro­dza­jów z około 2850–3000 ga­tun­ka­mi. Są to ro­śli­ny stre­fy tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej i Ame­ry­ce Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawrzynowaty

o ce­chach wa­wrzy­no­wa­tych (la­u­ro­wa­tych; ro­dzi­na ro­ślin); la­u­ro­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy wa­wrzyn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wawrzynowce

rząd drzew, krze­wów i pną­czy z klasy dwu­li­ścien­nych; la­u­row­ce


Wa­wrzy­now­ce ("La­u­ra­les") – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych, w obrę­bie któ­rych sta­no­wi jeden ze star­szych kla­dów za­li­cza­ny do grupy ma­gno­lio­wych w obrę­bie wczes­nych dwu­li­ścien­nych. Tak­son sio­strza­ny dla rzędu ma­gno­liow­ców ("Ma­gno­lia­les"). Na­le­ży tu 7 ro­dzin z 91 ro­dza­ja­mi i ok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawrzynowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzynowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Wawrzynowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu drzew, krze­wów i pną­czy z klasy dwu­li­ścien­nych; la­u­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Wawrzynowy

przy­miot­nik od: wa­wrzyn


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­wrzy­nem, do­ty­czą­cy wa­wrzy­nu; wy­ko­na­ny z wa­wrzy­nu; za­wie­ra­ją­cy wa­wrzyn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wawrzyny

laur;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne ze wzglę­du na skó­rza­ste, bar­dzo aro­ma­tycz­ne li­ście po­wszech­nie uży­wa­ne jako przy­pra­wa; drze­wo la­u­ro­we;
2. li­ście i ga­łąz­ki drze­wa la­u­ro­we­go albo zro­bio­ny z nich wie­niec, bę­dą­ce w an­tycz­nej Gre­cji i Rzy­mie sym­bo­lem zwy­cię­stwa i sławy;
3. w prze­no­śni: na­gro­da, uz­na­nie, sława, suk­ces


Zo­bacz też: Wa­wrzy­ny - ko­lo­nia w woj. wiel­ko­pol­skim.

Wa­wrzy­ny (niem. "La­u­rie­nen") – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawrzyszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wawrzyńcostwo

Wa­wrzy­niec z mał­żon­ką; Wa­wrzyń­co­wie


Źródła:

SJP.pl

Wawrzyńcowice

Wa­wrzyń­co­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Lo­ren­zdorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Strze­lecz­ki. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Wawrzyńcowie

Wa­wrzy­niec z mał­żon­ką; Wa­wrzyń­co­stwo


Źródła:

SJP.pl

Wawrzyńcowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Wa­wrzyń­ca lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Wa­wrzyń­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wawrzyńczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzyńczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawrzyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wawszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wawszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wayang

[czy­taj: wa­jang] ogól­na nazwa in­do­ne­zyj­skich przed­sta­wień te­a­tral­nych, wśród któ­rych naj­bar­dziej roz­poz­na­wa­ny jest teatr cieni


Wa­y­ang – nazwa form te­a­tral­nych w kul­tu­rze in­do­ne­zyj­skiej.

Naj­bar­dziej upo­wszech­nio­ną formą te­a­tral­ną w In­do­nez­ji jest "wa­y­ang kulit", czyli przed­sta­wie­nie te­a­tru cieni. W te­a­trze "wa­y­ang kult" sto­su­je się fi­gur­ki (roz­miar od kilku cen­ty­me­trów aż do jed­ne­go metra), wy­ko­na­ne ze skóry ("kulit") i per­fo­ro­wa­ne tak, aby po oś­wiet­le­niu lampą two­rzy­ły wzory świetl­ne i cie­nie na ekra­nie pro­jek­cyj­nym ("kelir").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wayne

[czy­taj: łejn]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko, m.in. John Wayne (1907-1979) - ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waza

ro­dzaj na­czy­nia ce­ra­micz­ne­go przez­na­czo­ne­go naj­czę­ściej do po­da­wa­nia zupy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże, sze­ro­kie i głę­bo­kie na­czy­nie, zwy­kle z dwoma uchwy­ta­mi i przy­kryw­ką, słu­żą­ce do po­da­wa­nia na stół zup lub pon­czu;

 (1.2) duże, wys­mu­kłe i ozdob­ne na­czy­nie z ce­ra­mi­ki, ka­mie­nia albo me­ta­lu

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. pa­te­ra

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wazon


Waza – spore na­czy­nie, na ogół z sze­ro­kim ot­wo­rem, naj­czę­ściej zdo­bio­ne, o za­sto­so­wa­niu użyt­ko­wym (ser­wo­wa­nie, nie­kie­dy prze­cho­wy­wa­nie po­traw) lub de­ko­ra­cyj­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Waza-Ari

Waza-ari (jap. 技あり) – ter­min uży­wa­ny m.in. w judo, druga naj­wyż­sza ocena przyz­na­wa­na za­wod­ni­ko­wi po ip­po­nie.

Waza-ari otrzy­mu­je za­wod­nik za wy­ko­na­nie nie­peł­ne­go rzutu, w któ­rym za­bra­kło cał­ko­wi­te­go prze­wró­ce­nia prze­ciw­ni­ka na plecy, od­po­wied­niej siły lub szyb­ko­ści.


Źródła:

Wikipedia

Wazari

jedna z trzech ocen (yuko, wa­za­ri, ippon) przyz­na­wa­nych przez sę­dziów w judo spor­to­wym za udane wy­ko­na­nie akcji, waza-ari


Źródła:

SJP.pl

Wazeczka

zdrob­nie­nie od: wazka


Źródła:

SJP.pl

Wazektomia

w me­dy­cy­nie: chi­rur­gicz­ne pod­wią­za­nie na­sie­nio­wo­dów w ce­lach an­ty­kon­cep­cyj­nych, pro­wa­dzą­ce do nie­od­wra­cal­nej bez­płod­no­ści męż­czyz­ny; va­sec­to­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg uro­lo­gicz­ny prze­pro­wa­dza­ny u męż­czyzn w celu trwa­łe­go po­zba­wie­nia ich płod­no­ści, po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu na­sie­nio­wo­du (na­sie­nio­wo­dów);


Wa­zek­to­mia ( va­so­to­mia, od łac. vas „na­czy­nie”, gr. "ektomía" „wy­ci­nać”) – me­to­da trak­to­wa­na jako an­ty­kon­cep­cja dla męż­czyzn, mi­kro­chi­rur­gicz­ny za­bieg uro­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na prze­cię­ciu i pod­wią­za­niu na­sie­nio­wo­du lub na­sie­nio­wo­dów w celu przer­wa­nia ich cią­gło­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wazelina

1. wę­glo­wo­dór uzy­ski­wa­ny z ropy naf­to­wej, uży­wa­ny jako po­dło­że do maści i kre­mów;
2. li­zu­so­stwo; poch­le­bia­nie i prze­sad­ne usłu­gi­wa­nie komuś;
3. wa­ze­li­niarz; lizus


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ma­zi­sta, bia­ła­wa sub­stan­cja bę­dą­ca mie­sza­ni­ną wę­glo­wo­do­rów pa­ra­fi­no­wych, głów­nie do­ko­za­nu i tri­ko­za­nu, wy­ko­rzy­sty­wa­na w kos­me­ty­ce i tech­ni­ce;

 (1.2) przen. li­zu­so­stwo


Wa­ze­li­na – sub­stan­cja ma­zi­sta, bez­won­na, ni­sko­to­pli­wa, nie­wy­sy­cha­ją­ca, ko­lo­ru od bia­łe­go po­przez żółty do brą­zo­we­go – we wszyst­kich wy­pad­kach dość prześ­wi­tu­ją­ca. Jest mie­sza­ni­ną wę­glo­wo­do­rów pa­ra­fi­no­wych (al­ka­nów) z po­gra­ni­cza sta­łe­go i cie­kłe­go stanu sku­pie­nia w nor­mal­nych wa­run­kach oto­cze­nia (tem­pe­ra­tu­ra top­nie­nia 35–45 °C) – głów­nie są to do­ko­zan (C22H46) i tri­ko­zan (C23H48).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wazeliniara

ko­bie­ta prze­sad­nie komuś nad­ska­ku­ją­ca, przy­poch­le­bia­ją­ca się w celu osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­gard. ko­bie­ta prze­sad­nie komuś schle­bia­ją­ca i usłu­gu­ją­ca, zwła­szcza komuś wyżej po­sta­wio­ne­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wazeliniarka

→ wa­ze­li­niarz


Patrz:wazeliniarz

Źródła:

SJP.pl

Wazeliniarski

przy­miot­nik od: wa­ze­li­niarz


przy­miot­nik

 (1.1) pot. po­gard. zwią­za­ny z wa­ze­li­nia­rzem i/lub wa­ze­li­niar­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wazeliniarskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest wa­ze­li­niar­skie; cecha tych, któ­rzy są wa­ze­li­niar­scy


Źródła:

Wiktionary

Wazeliniarstwo

pod­li­zy­wa­nie się komuś w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści bądź sa­tys­fak­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­stę­po­wa­nie po­le­ga­ją­ce na prze­sad­nym schle­bia­niu i usłu­gi­wa­niu, zwła­szcza komuś wyżej po­sta­wio­ne­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wazeliniarz

po­tocz­nie: lizus, poch­leb­ca; du­po­liz, du­po­właz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. osoba prze­sad­nie komuś schle­bia­ją­ca i usłu­gu­ją­ca, zwła­szcza komuś wyżej po­sta­wio­ne­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wazelinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wa­ze­li­na


Źródła:

Wiktionary

Wazelinowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kon­sy­sten­cją wa­ze­li­nę, po­dob­ny do wa­ze­li­ny


Źródła:

SJP.pl

Wazelinowy

→ wa­ze­li­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wa­ze­li­ną, do­ty­czą­cy wa­ze­li­ny, za­wie­ra­ją­cy wa­ze­li­nę


Patrz:wazelina

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wazka

mała waza


Źródła:

SJP.pl

Wazodylatacja

roz­sze­rze­nie się świa­tła na­czyń krwio­no­śnych wsku­tek roz­kur­czu ich mię­śni gład­kich


Wa­zo­dy­la­ta­cja, wa­zo­di­la­ta­cja – roz­kurcz mię­śni gład­kich w ścia­nie na­czyń krwio­no­śnych. Skut­kiem tego pro­ce­su jest po­sze­rze­nie świa­tła na­czyń i spa­dek ci­śnie­nia krwi, po­nie­waż ro­śnie ogól­na ob­ję­tość ukła­du krwio­no­śne­go przy sta­łej ob­ję­to­ści krwi. Pro­ce­sem prze­ciw­nym do wa­zo­dy­la­ta­cji jest wa­zo­kon­stryk­cja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wazon

ozdob­ne na­czy­nie na cięte kwia­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozdob­ne na­czy­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia cię­tych kwia­tów


Wazon – na­czy­nie, naj­czę­ściej wy­ko­na­ne z por­ce­la­ny lub szkła, o po­dłuż­nym, wy­so­kim kształ­cie, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia kwia­tów.

W ar­chi­tek­tu­rze ele­ment rzeź­by ar­chi­tek­to­nicz­nej, roz­po­wszech­nio­ny szcze­gól­nie w ba­ro­ku i kla­sy­cyz­mie, sto­so­wa­ny w ści­słym związ­ku z bu­dow­lą (jako zwień­cze­nie fron­to­nów i ba­lu­strad) oraz w po­sta­ci wol­no­sto­ją­cej de­ko­ra­cji w ogro­dzie na po­stu­men­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wazonek

daw­niej: wa­zo­nik - mały wazon


Źródła:

SJP.pl

Wazonik

zdrob­nie­nie od: wazon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od wazon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wazonkowce

pier­ście­ni­ca z rzędu ską­po­szcze­tów, ży­ją­ca w wo­dzie lub gle­bie; do­nicz­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Wazonkowcowate

ro­dzi­na pier­ście­nic z pod­gro­ma­dy ską­po­szcze­tów; do­nicz­kow­ce, wa­zon­kow­ce


Wa­zon­kow­co­wa­te, wa­zon­kow­ce, do­nicz­kow­ce (En­chy­tra­e­i­dae) – ro­dzi­na ma­łych i śred­niej wiel­ko­ści pier­ście­nic za­li­cza­nych do ską­po­szcze­tów. Są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne, szcze­gól­nie w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. Zna­nych jest kil­ka­set ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na lą­dzie oraz w przy­brzeż­nej stre­fie je­zior i mórz. W fa­u­nie Pol­ski od­no­to­wa­no 94 ga­tun­ki, m.in. wa­zon­ko­wiec biały ("En­chy­tra­e­us al­bi­dus") i wa­zon­ko­wiec czer­wo­ny ("Lum­bri­cil­lus li­ne­a­tus").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wazonkowiec

pier­ście­ni­ca z rzędu ską­po­szcze­tów, ży­ją­ca w wo­dzie lub gle­bie; do­nicz­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Wazonkowy

śle­pu­cha wa­zon­ko­wa - ga­tu­nek węża z ro­dzi­ny śle­pu­cho­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Wazonowy

przy­miot­nik od: wazon


Źródła:

SJP.pl

Wazopresyna

hor­mon syn­te­ty­zo­wa­ny w podwz­gó­rzu, dzia­ła­ją­cy kur­czą­co na na­czy­nia krwio­no­śne, zwięk­sza­ją­cy ci­śnie­nie krwi i za­trzy­mu­ją­cy wodę w ustro­ju; an­ty­diu­re­ty­na, hor­mon an­ty­diu­re­tycz­ny, ADH


Źródła:

SJP.pl

Wazowie

dy­na­stia pa­nu­ją­ca w la­tach 1523-1654 w Szwe­cji i 1587-1668 w Pol­sce


Wa­zo­wie ( Vasaätten) – dy­na­stia szwedz­ka pa­nu­ją­ca w Kró­le­stwie Szwe­cji w la­tach 1523–1654, w Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów w la­tach 1587–1668 oraz na Ślą­sku w księ­stwie opol­sko-ra­ci­bor­skim w la­tach 1645–1666 i w księ­stwie nysko-ot­mu­chow­skim w la­tach 1625–1655.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wazowy

przy­miot­nik od: waza


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wazą, do­ty­czą­cy wazy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wazówka

po­tocz­nie: łyżka wa­zo­wa do ser­wo­wa­nia zupy


Źródła:

SJP.pl

Waćpan

daw­niej: tytuł grzecz­no­ścio­wy, skrót od wy­ra­że­nia "wasz­mość pan", zwy­kle jako zwrot kie­ro­wa­ny wprost do roz­mów­cy, od­po­wia­da­ją­cy dzi­siej­sze­mu "pan", "wy" (zwy­kle z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia); aćpan, acpan, aspan, wac­pan, wa­span, asan, acan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waćpani

sta­ro­pol­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość pani.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waćpanna

dawny zwrot grzecz­no­ścio­wy do mło­dej nie­za­męż­nej ko­bie­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. wasz­mość panna.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waćpanowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wać­pa­nem, do­ty­czą­cy wać­pa­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wać­pa­na, bę­dą­cy jego włas­no­ścią


Źródła:

Wiktionary

Waćpański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wać­pa­nem, do­ty­czą­cy wać­pa­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do wać­pa­na, bę­dą­cy jego włas­no­ścią


Źródła:

Wiktionary

Waćpaństwo

daw­niej: wasz­mość pań­stwo


Źródła:

SJP.pl

Wał

1. po­tocz­nie: ktoś głupi, tępy;
2. wul­gar­nie: czło­nek męski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj na­sy­pu, usy­pi­sko z ziemi, na­tu­ral­ne lub sztucz­ne; ,

 (1.2) na­rzę­dzie w kształ­cie walca osa­dzo­ne­go w ramie na osi, słu­żą­ce do ugnia­ta­nia i wy­rów­ny­wa­nia grun­tu, na­wierzch­ni dróg itp.

 (1.3) techn. ele­ment ma­szy­ny w kształ­cie dłu­gie­go walca, słu­żą­cy do prze­ka­zy­wa­nia obro­tów;

 (1.4) przest. fala

 (1.5) pot. akt oszu­stwa

 (1.6) anat. na­tu­ral­ne zgru­bie­nie lub wy­nio­słość na ciele

 (1.7) gest Ko­za­kie­wi­cza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. obraź. ktoś na­iw­ny lub głupi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) wulg. penis


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wała

wy­krzy­knie­nie uży­wa­ne zwy­kle z od­po­wied­nim ge­stem; nic z tego


Źródła:

SJP.pl

Wałach

wy­ka­stro­wa­ny ogier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jeźdz. zo­o­techn. wy­ka­stro­wa­ny sa­miec konia o wy­ci­szo­nym tem­pe­ra­men­cie;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) Ms. lm. od: wał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) gwara. zo­o­techn. osoba zaj­mu­ją­ca się ka­stra­cją zwie­rząt

 (3.2) gw-pl|Ży­wiec. pa­sterz wa­ła­ski


Wa­łach – koń trze­bio­ny lub inny przed­sta­wi­ciel ko­nio­wa­tych (np. muł lub osioł), który w ten spo­sób prze­sta­je być ogie­rem. Ety­mo­lo­gia ter­mi­nu wy­wo­dzi się od et­no­ni­mu "Wo­łoch", i wy­ni­ka stąd, że praw­do­po­dob­nie Wo­ło­si spro­wa­dzi­li do Pol­ski wa­ła­sze­nie ogie­rów wraz z cha­rak­te­ry­stycz­nym dla tego ludu sty­lem pa­ster­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wałachowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wałaski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Wa­ła­chów, zwią­za­ny z Wa­ła­cha­mi


Źródła:

Wiktionary

Wałaszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wałaszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­ła­szyć.


Źródła:

Wiktionary

Wałaszyć

trze­bić ogie­ra


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ka­stro­wać ogie­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałbrzych

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Wał­brzych ( Wal­den­burg, śl-niem. Walm­brig, Walm­brich, Val­den­burk, Valbřich) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu na po­łud­nio­wym za­cho­dzie Pol­ski, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim nad Pełcz­ni­cą. Mia­sto leży na Po­gó­rzu Za­chod­nio­su­dec­kim i Su­de­tach Środ­ko­wych w pas­mie Gór Wał­brzy­skich. Hi­sto­rycz­nie na Dol­nym Ślą­sku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wałbrzyski

zwią­za­ny z Wał­brzy­chem, do­ty­czą­cy Wał­brzy­cha


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wał­brzy­cha, zwią­za­ny z Wał­brzy­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałbrzyskie

zwią­za­ny z Wał­brzy­chem, do­ty­czą­cy Wał­brzy­cha


Źródła:

SJP.pl

Wałbrzyszanin

miesz­ka­niec Wał­brzy­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Wał­brzy­cha

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Wał­brzy­cha, uro­dzo­na w Wał­brzy­chu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałbrzyszanka

miesz­kan­ka Wał­brzy­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Wał­brzy­cha

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Wał­brzy­cha, uro­dzo­na w Wał­brzy­chu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałcz

wy­ma­wiać gło­skę "ł" jako "u"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Wałcz ( De­utsch Krone) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu wa­łec­kie­go oraz wiej­skiej gminy Wałcz.

Wałcz jest po­wia­to­wym oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym, go­spo­dar­czym i kul­tu­ral­nym, sie­dzi­bą urzę­dów i in­sty­tu­cji lo­kal­nych oraz ósmym oś­rod­kiem miej­skim wo­je­wództ­wa (pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wałczanin

miesz­ka­niec Wał­cza


Źródła:

SJP.pl

Wałczanka

miesz­kan­ka Wał­cza


Źródła:

SJP.pl

Wałczatka

wał­czat­ka dwu­guz­ka - ga­tu­nek pszczo­ły


Źródła:

SJP.pl

Wałczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. wy­mo­wa or­to­gra­ficz­ny|ł. jako pół­sa­mo­gło­ski IPA4|w. (niez­gło­skot­wór­cze­go od­po­wied­ni­ka or­to­gra­ficz­ny|u., czyli IPA4|u.), nie jako spół­gło­ski płyn­nej IPA4|ɫ.


Wał­cze­nie – wy­mo­wa ł jak u niez­gło­skot­wór­cze­go (w za­pi­sie fo­ne­tycz­nym []).

Wał­cze­nie za­czę­ło za­cho­dzić w ję­zy­ku pol­skim od XVI−XVII wieku. Wy­mo­wa taka po­ja­wi­ła się po­cząt­ko­wo na wsi (chło­pi) i wśród warstw nie­wyksz­tał­co­nych, a od prze­ło­mu XIX i XX w.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wałczyk

chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­ców; szkod­nik mło­dych drzew świer­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Wałczyć

wy­ma­wiać gło­skę "ł" jako "u"


Źródła:

SJP.pl

Wałdaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w Rosji, w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wałdajski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wał­da­jem, do­ty­czą­cy Wał­da­ju


Źródła:

Wiktionary

Wałdowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wałdówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Wałecki

do­ty­czą­cy Wał­cza, zwią­za­ny z Wał­czem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Wał­cza, zwią­za­ny z Wał­czem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wałeczek

1. zdrob­nie­nie od: wałek;
2. część tocz­na me­cha­niz­mów, np, ło­żysk;
3. mi­kro­sko­po­wy twór wal­co­wa­ty ob­ser­wo­wa­ny przy ba­da­niu moczu, mo­gą­cy świad­czyć o scho­rze­niu


Źródła:

SJP.pl

Wałeczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­łecz­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wałeczkowaty

po­dob­ny do ma­łe­go wałka


Źródła:

SJP.pl

Wałeczkowy

przy­miot­nik od: wa­łe­czek


Źródła:

SJP.pl

Wałek

ele­ment róż­nych apa­ra­tów, ma­szyn, urzą­dzeń, w kształ­cie walca, słu­żą­cy zwy­kle do na­wi­ja­nia cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: wał

 (1.2) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy cy­lin­der

 (1.3) techn. ele­ment cy­lin­drycz­ny da­ją­cy się obra­cać

 (1.4) pot. obły kształt pow­sta­ły po­przez zwi­nię­cie

 (1.5) pot. po­dłuż­na fałda

 (1.6) slang. oszu­stwo

 (1.7) zob. wałek ma­lar­ski.

 (1.8) leśn. seg­ment pnia drze­wa po­cię­te­go np. piłą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałkno

Wał­kno (niem. "Fal­ke­nau") – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Na­sta­zin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie szcze­ciń­skim.


Źródła:

Wikipedia

Wałkoniowaty

po­tocz­nie: skłon­ny do próż­no­wa­nia, le­ni­wy; le­niu­cho­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Wałkonić

wał­ko­nić się - po­tocz­nie: próż­no­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. pod­da­wać fi­zycz­ne­mu ści­ska­niu

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. gwara. nie­wła­ści­wie ar­ty­ku­ło­wać gło­skę „ł”, na­da­jąc jej brzmie­nie zbli­żo­ne do „u”

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wał­ko­nić się (dk. brak)

 (3.1) pot. od­da­wać się bez­czyn­no­ści

 (3.2) daw. prze­mie­szczać się bez celu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wał­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Wałkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wałek, po­dłuż­ny i za­o­krą­glo­ny


Źródła:

SJP.pl

Wałkować

cza­sow­nik

 (1.1) roz­pła­szczać ka­wa­łek cia­sta wał­kiem

 (1.2) for­mo­wać wałek z pla­stycz­ny­a­stycz­nej masy

 (1.3) przen. mówić o czymś, aż do znu­dze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny wał­ko­wać się

 (2.1) zwi­jać się w wałki

 (2.2) przen. być be­zu­stan­nie oma­wia­nym


Źródła:

Wiktionary

Wałkownica

1. wałek do wał­ko­wa­nia cia­sta
2. po­dłuż­na de­szczuł­ka z po­przecz­ny­mi kar­ba­mi do ręcz­ne­go ma­glo­wa­nia; ma­glow­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Wałkownik

strug pro­fi­lo­wy o wklę­słej kra­wę­dzi ostrza noża; otocz­nik


Źródła:

SJP.pl

Wałkowy

przy­miot­nik od: wałek


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wałka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałkoń

po­tocz­nie: osoba le­ni­wa, nie­lu­bią­ca po­dej­mo­wać żad­nych dzia­łań wy­ma­ga­ją­cych wy­sił­ku; leń, obi­bok, nie­rób


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, któ­rej nie chce się pra­co­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałkówka

ro­dzaj lą­do­wych śli­mak płu­co­dysz­nych


Źródła:

SJP.pl

Wałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|wa­ło­wać.


Wa­ło­wa­nie – za­bieg upra­wo­wy wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą wałów po­lo­wych, słu­żą­cych do ugnia­ta­nia roli, kru­sze­nia brył lub sko­ru­py gle­bo­wej oraz do wy­rów­ny­wa­nia po­wierzch­ni pola.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Wałowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem wał;
2. po­tocz­nie: nie­roz­gar­nię­ty, nie­mą­dry, tępy


Źródła:

SJP.pl

Wałować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ugnia­tać i wy­rów­ny­wać po­dło­że za po­mo­cą wału

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. gwara. nie­wła­ści­wie ar­ty­ku­ło­wać gło­skę „ł”, na­da­jąc jej brzmie­nie zbli­żo­ne do „u”

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny wa­ło­wać się

 (3.1) zool. gw-pl|Bu­ko­wi­na. w od­nie­sie­niu do owiec i kóz: od­czu­wać popęd płcio­wy


Źródła:

Wiktionary

Wałowy

przy­miot­nik od: wał


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy wału


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wały

1. po­tocz­nie: bicie, lanie, baty, cięgi;
2. for­ty­fi­ka­cje


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wałówa

po­tocz­nie: pro­wiant na drogę


Źródła:

SJP.pl

Wałóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: wa­łów­ka


Źródła:

Wiktionary

Wałówka

po­tocz­nie: pro­wiant, zwła­szcza otrzy­my­wa­ny w domu na po­dróż lub pobyt w miej­scu, w któ­rym na­by­cie bądź przy­go­to­wa­nie go może być utrud­nio­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. je­dze­nie przy­go­to­wa­ne na drogę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wałówkowy

przy­miot­nik od: wa­łów­ka


Źródła:

SJP.pl

Wałęga

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wałęsa

wa­łę­sać się - cho­dzić bez celu z miej­sca na miej­sce; szwen­dać się, tłuc się, włó­czyć się


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) daw. ten, kto się wa­łę­sa, włó­czę­ga, próż­niak


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wałęsak

1. wa­łę­sak bra­zy­lij­ski - ro­dzaj agre­syw­nych oraz sil­nie ja­do­wi­tych pa­ją­ków, ży­ją­cych w tro­pi­kal­nej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Pół­noc­nej;
2. wa­łę­sak leśny, wa­łę­sak zwy­czaj­ny - ga­tun­ki pa­ją­ków z ro­dzi­ny po­goń­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Wałęsać

wa­łę­sać się - cho­dzić bez celu z miej­sca na miej­sce; szwen­dać się, tłuc się, włó­czyć się


Źródła:

SJP.pl

Wałęsizm

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o jed­nym ze spe­cy­ficz­nych po­wie­dzeń wy­gło­szo­nych pu­blicz­nie przez Lecha Wa­łę­sę, naj­czę­ściej zbu­do­wa­nych na bazie ok­sy­mo­ro­nów (np. Je­stem za, a nawet prze­ciw!), rza­dziej nie­ści­sło­ści ję­zy­ko­wych (np. Nie chcem, ale mu­szem!)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. polit. hist. spe­cy­ficz­ne po­wie­dze­nie, zwrot ję­zy­ko­wy po­cho­dzą­cy z pu­blicz­nych wy­po­wie­dzi Lecha Wa­łę­sy lub jemu przy­pi­sy­wa­ny;

 (1.2) polit. hist. spo­sób upra­wia­nia po­li­ty­ki wła­ści­wy Le­cho­wi Wa­łę­sie


Wa­łę­siz­my lub wa­łę­sa­li­ki – spe­cy­ficz­ne po­wie­dze­nia i zwro­ty ję­zy­ko­we po­cho­dzą­ce z pu­blicz­nych wy­po­wie­dzi Lecha Wa­łę­sy lub jemu przy­pi­sy­wa­ne. Wiele z nich prze­ni­knę­ło na dłu­żej do ję­zy­ka pol­skie­go i współ­czes­nej pol­skiej kul­tu­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Wałęsowski

taki jak u Wa­łę­sy, wła­ści­wy Wa­łę­sie, przy­po­mi­na­ją­cy za­cho­wa­nie, wy­po­wie­dzi Wa­łę­sy itp.


Źródła:

SJP.pl

Wałęsówka

po­tocz­na nazwa pod­wy­żek płac prze­pro­wa­dzo­nych je­sie­nią 1980 r. na pod­sta­wie po­ro­zu­mień gdań­skich


Źródła:

SJP.pl

Wańczos

1. drew­no obro­bio­ne z 3 stron, a z czwar­tej po­kry­te korą
2. deska na klep­kę, zwła­szcza do na­czyń bed­nar­skich


Źródła:

SJP.pl

Wańczowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wańka

po­tocz­nie: hand­larz zza wschod­niej gra­ni­cy; wania


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przy­bysz, czę­sto hand­larz, z Ukra­i­ny, Rosji lub Bia­ło­ru­si

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) reg-pl|Kresy. przed­sio­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Wańka-Wstańka

wańka wstań­ka;
1. za­baw­ka dzie­cię­ca, fi­gur­ka, która po prze­chy­le­niu sama wraca do po­zy­cji pio­no­wej;
2. w prze­no­śni: osoba łatwo otrzą­sa­ją­ca się z kło­po­tów, wra­ca­ją­ca do wcze­śniej­szej ak­tyw­no­ści po dot­kli­wej po­raż­ce


Wańka-wstań­ka – za­baw­ka, która po­ru­szo­na ko­le­bie się na boki, lecz nigdy się nie prze­wra­ca. Po wy­chy­le­niu sa­mo­ist­nie odzy­sku­je rów­no­wa­gę i wraca do pio­no­wej orien­ta­cji wyj­ścio­wej, gdyż jej pod­sta­wa jest okrą­gła i w środ­ku ma cię­ża­rek, na­to­miast głowa jest lekka w po­rów­na­niu z resz­tą fi­gur­ki. Sta­bil­ność za­baw­ka zaw­dzię­cza więc nie­rów­no­mier­ne­mu roz­kła­do­wi masy: jej śro­dek znaj­du­je się bli­sko po­dło­ża, na któ­rym stoi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wańkowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Wańkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Wańtuch

prze­sta­rza­łe:
1. grube płót­no ko­nop­ne sto­so­wa­ne na worki i opa­ko­wa­nia;
2. worek z tego płót­na


Źródła:

SJP.pl

Waś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waśkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waśko

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waśkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waśniewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waśniowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Waśniwy

przy­miot­nik

 (1.1) śrpol. wy­wo­łu­ją­cy waśń, zdra­dę lub zgor­sze­nie

 (1.2) śrpol. bę­dą­cy skut­kiem waśni


Źródła:

Wiktionary

Waśniów

wieś w Pol­sce


Wa­śniów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, sie­dzi­ba gminy Wa­śniów. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy DW751.

Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1467 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku. W ostat­niej ćwier­ci XVI wieku jako mia­sto klasz­to­ru cy­ster­sów wą­choc­kich po­ło­żo­ne było w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim. W la­tach 1351–1869 mia­sto. W la­tach 1975–1998 po­ło­żo­ny był w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Waśnić

wy­wo­ły­wać niez­go­dę, po­wo­do­wać wa­śnie, nies­na­ski


Źródła:

SJP.pl

Waść

po­u­fa­ły tytuł uży­wa­ny mię­dzy szlach­tą (skró­co­ne: wasza mi­łość)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. …po­uf­ny tytuł uży­wa­ny daw­niej mię­dzy szlach­tą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Waśćka

dawny tytuł grzecz­no­ścio­wy w od­nie­sie­niu do ko­biet; wasza mi­łość, aśćka


Źródła:

SJP.pl

Waśń

kłót­nia, spór, niez­go­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. albo książk. kłót­nia, spór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ważenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ważyć.

 (1.2) sport. ofi­cjal­ne okre­śla­nie wagi za­wod­ni­ka przed walką bok­ser­ską po­łą­czo­ne z pre­zen­ta­cją


Źródła:

Wiktionary

Ważka

owad z rzędu o tej samej naz­wie, zwy­kle ja­skra­wo ubar­wio­ny, odz­na­cza­ją­cy się wiel­ki­mi ocza­mi, gry­zą­cym na­rzą­dem gę­bo­wym i krót­kim tu­ło­wiem, ży­wią­cy się drob­ny­mi owa­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. owad z rzędu ważek (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Odo­na­ta|Fa­bri­cius|ref=tak.), ży­ją­cy w oko­li­cach zbior­ni­ków wod­nych po­dłuż­ny, o dwóch pa­rach skrzy­deł i du­żych oczach;

 (1.2) rzad. zdrobn. od waga

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. → zob. ważki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ważki

książ­ko­wo: ma­ją­cy dużą wagę, duże zna­cze­nie; ważny, zna­czą­cy, istot­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. ważny

 (1.2) daw. dość cięż­ki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: ważka


Ważki (Odo­na­ta) – rząd dra­pież­nych, sta­rych ewo­lu­cyj­nie owa­dów o prze­o­bra­że­niu nie­zu­peł­nym, smu­kłym ciele, du­żych oczach zło­żo­nych, krót­kim tu­ło­wiu, sil­nie wy­dłu­żo­nym od­wło­ku i dwóch pa­rach skrzy­deł, które w sta­nie spo­czyn­ku są ro­zło­żo­ne na boki lub pod­nie­sio­ne do góry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ważkowate

1. żu­pa­łek waż­ko­wa­ty - owad z rzędu sie­cia­rek;
2. o ce­chach waż­ko­wa­tych (ro­dzi­na ważek róż­nos­krzy­dłych)


Waż­ko­wa­te (Li­bel­lu­li­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu ważek na­le­żą­ca do po­drzę­du ważek róż­nos­krzy­dłych. Jest drugą (po łąt­ko­wa­tych) pod wzglę­dem li­czeb­no­ści ga­tun­ków ro­dzi­ną ważek – obej­mu­je ponad 1000 współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych nie­mal na całym świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ważkowaty

1. żu­pa­łek waż­ko­wa­ty - owad z rzędu sie­cia­rek;
2. o ce­chach waż­ko­wa­tych (ro­dzi­na ważek róż­nos­krzy­dłych)


Źródła:

SJP.pl

Ważkowy

→ ważka


Patrz:ważka

Źródła:

SJP.pl

Ważkość

daw­niej:
1. waż­ność, do­nio­słość;
2. cię­żar


Źródła:

SJP.pl

Ważniacki

→ waż­niak


Patrz:ważniak

Źródła:

SJP.pl

Ważniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od waż­niak


Źródła:

Wiktionary

Ważniaczka

→ waż­niak


Patrz:ważniak

Źródła:

SJP.pl

Ważniak

ktoś pod­kre­śla­ją­cy swoją wła­dzę, wy­wyż­sza­ją­cy się


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba za­ro­zu­mia­ła

 (1.2) po­gard. ktoś bar­dzo ważny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ważniakowaty

bu­fo­no­wa­ty, py­szał­ko­wa­ty;
1. uwa­ża­ją­cy się za osobę waż­niej­szą i lep­szą od in­nych;
2. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach, np. waż­nia­ko­wa­ty wyraz twa­rzy


Źródła:

SJP.pl

Ważnie

przy­słó­wek

 (1.1) mając moc praw­ną, obo­wią­zu­jąc


Źródła:

Wiktionary

Ważniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: waż­nie


Źródła:

SJP.pl

Ważniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ważny


Źródła:

SJP.pl

Ważnić

waż­nić się - zwra­cać na sie­bie uwagę swoją waż­no­ścią


Źródła:

SJP.pl

Ważność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. cecha tego, co ważne, ma­ją­ce moc praw­ną

 (1.2) cecha tego, co ważne, ma­ją­ce duże zna­cze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ważny

1. ma­ją­cy duże zna­cze­nie; zna­czą­cy, istot­ny, do­nio­sły, klu­czo­wy;
2. o czło­wie­ku: ma­ją­cy wła­dzę i sta­no­wi­sko, mo­gą­cy wiele za­łat­wić; zna­czą­cy, wpły­wo­wy;
3. ma­ją­cy zna­cze­nie wobec prawa, zgod­ny z prze­pi­sa­mi; pra­wo­moc­ny, prze­pi­so­wy, obo­wią­zu­ją­cy;
4. iro­nicz­nie: oka­zu­ją­cy swoje zna­cze­nie, wy­wyż­sza­ją­cy się; dumny, wy­nio­sły, za­ro­zu­mia­ły;
5. na­da­ją­cy się do spo­ży­cia, użyt­ku;
6. wy­ra­ża­ją­cy czy­jeś prze­ko­na­nie o swoim zna­cze­niu, np. ważna mina;
7. daw­niej: ma­ją­cy dużą wagę; cięż­ki


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy duże zna­cze­nie

 (1.2) ma­ją­cy od­po­wie­dzial­ne sta­no­wi­sko, duże wpły­wy

 (1.3) ma­ją­cy moc praw­ną, obo­wią­zu­ją­cy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ważyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ważyć

1.
a) okre­ślać cię­żar cze­goś, po­słu­gu­jąc się wagą; od­wa­żać;
b) oce­niać cię­żar cze­goś, trzy­ma­jąc to w ręku;
2. mieć okre­ślo­ny cię­żar;
3. książ­ko­wo, prze­no­śnie: mieć zna­cze­nie;
4. książ­ko­wo: roz­wa­żać coś;
5. daw­niej: cenić;
6. ważyć się:
a) okre­ślać włas­ny cię­żar;
b) być roz­wa­ża­nym;
c) rzad­ko: kiwać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) okre­ślać czyjś cię­żar za po­mo­cą wagi

 (1.2) ostroż­nie, po­wo­li po­dej­mo­wać de­cyz­ję, wy­bie­rać coś

 (1.3) daw. cenić, po­wa­żać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) mieć jakiś cię­żar, masę

 (2.2) pot. in­form. mieć roz­miar

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ważyć się

 (3.1) okre­ślać włas­ny cię­żar za po­mo­cą wagi

 (3.2) mieć od­wa­gę, by coś zro­bić

 (3.3) być w trak­cie usta­la­nia, gdy losy nie są pewne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary