Up

[czy­taj: u-PE] skrót od:
1. Unia Pracy - le­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca od czerw­ca 1992 r.;
2. urząd pracy - in­sty­tu­cja dzia­ła­ją­ca w gmi­nach, mia­stach, zaj­mu­ją­ca się m.in. re­je­stra­cją bez­ro­bot­nych, or­ga­ni­za­cją kur­sów dla bez­ro­bot­nych;
3. urząd pocz­to­wy;
4. Uni­wer­sy­tet Poz­nań­ski;
5. Uni­wer­sy­tet Przy­rod­ni­czy;
6. Uni­wer­sy­tet Pe­da­go­gicz­ny


skró­to­wiec

 (1.1) = Urząd Pocz­to­wy

 (1.2) = polit. Unia Pracy

 (1.3) = Uni­wer­sy­tet Pe­da­go­gicz­ny


Up – je­de­na­sty album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skiej grupy R.E.M. wy­da­ny w roku 1998.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Up.

skrót od: upo­waż­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Upa

[czy­taj: Upa] skrót od: Ukra­jiń­ska pow­stan­ska ar­mi­ja - Ukra­iń­ska Pow­stań­cza Armia, for­ma­cja mi­li­tar­no-po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1943-53


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upaciać

po­tocz­nie: upa­ciać się - ubru­dzić się czymś mo­krym, ma­zi­stym; uba­brać się, upać­kać się, upa­prać się


Źródła:

SJP.pl

Upacykować

po­tocz­nie: uma­lo­wać (twarz) poś­piesz­nie, nied­ba­le


Źródła:

SJP.pl

Upad

na­chy­le­nie po­wierzch­ni war­stwy skal­nej


Źródła:

SJP.pl

Upadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upa­dać.


Źródła:

Wiktionary

Upadać

1. mo­men­tal­nie, mi­mo­wol­nie zmie­niać po­zy­cję ze sto­ją­cej na le­żą­cą; prze­wra­cać się;
2. tra­cić na zna­cze­niu, koń­czyć się fia­skiem;
3. ban­kru­to­wać;
4. nie do­cho­dzić do skut­ku


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upaść)

 (1.1) mo­men­tal­nie, mi­mo­wol­nie zmie­niać po­zy­cję ze sto­ją­cej na le­żą­cą

 (1.2) opaść, zle­cieć; szyb­ko prze­mie­ścić się w locie z góry na dół

 (1.3) tra­cić na zna­cze­niu, koń­czyć się nie­po­wo­dze­niem

 (1.4) przest. prze­stać po­stę­po­wać we­dług zasad mo­ral­nych; być nie­mo­ral­nym, po­stą­pić w taki spo­sób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upadek

1. prze­wró­ce­nie się, upad­nię­cie;
2. ban­kruct­wo; klę­ska; ruina


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­wró­ce­nie się

 (1.2) spad­nię­cie

 (1.3) po­gor­sze­nie się stanu, po­zy­cji, zna­cze­nia

 (1.4) mo­ment gwał­tow­ne­go za­koń­cze­nia cze­goś

 (1.5) przen. nie­mo­ral­ne po­stę­po­wa­nie, czyn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upadkowy

→ upa­dek


Patrz:upadek

Źródła:

SJP.pl

Upadlanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upad­lać.


Źródła:

Wiktionary

Upadlać

upo­ka­rzać, po­ni­żać; upod­lać


Źródła:

SJP.pl

Upadlina

po­gard­li­wie: Ukra­i­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) po­gard. Ukra­i­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upadliniec

po­gard­li­wie: Ukra­i­niec; ukr, ukrak, ban­de­ro­wiec, wid­larz


Źródła:

SJP.pl

Upadlisko

coś bę­dą­ce w ru­i­nie; roz­wa­li­sko


Źródła:

SJP.pl

Upadomierz

przy­rząd uży­wa­ny do wyz­na­cza­nia kątów po­chy­le­nia te­re­nu; po­chy­ło­mierz


Źródła:

SJP.pl

Upadowa

w gór­nict­wie: na­chy­lo­ne pod kątem czter­dzie­stu pię­ciu stop­ni wy­ro­bi­sko ko­ry­ta­rzo­we łą­czą­ce dwa chod­ni­ki wy­ko­na­ne na róż­nych po­zio­mach


Upa­do­wa (też: "upad­ni chod­nik") – wy­ro­bi­sko ko­ry­ta­rzo­we usy­tu­o­wa­ne w złożu, na­chy­lo­ne do 45° w sto­sun­ku do po­zio­mu, łą­czą­ce różne po­zio­my za­kła­du gór­ni­cze­go (np. 2 chod­ni­ki wy­ko­na­ne na róż­nych po­zio­mach), drą­żo­ne po upa­dzie (od góry do dołu), z tran­spor­tem re­a­li­zo­wa­nym z po­zio­mu dol­ne­go na górny, mo­gą­ce słu­żyć do cią­gnię­cia urob­ku.


Patrz:upad

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Upadowy

→ upad


Patrz:upad

Źródła:

SJP.pl

Upadłościowy

do­ty­czą­cy upa­dło­ści


Źródła:

SJP.pl

Upadłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. praw. nie­wy­pła­cal­ność, nie­moż­ność wy­wią­zy­wa­nia się z przy­ję­tych zo­bo­wią­zań przez dłuż­ni­ka

 (1.2) daw. fakt, że ktoś upadł, że coś upa­dło


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Upa­dłość (po­tocz­nie ban­kruct­wo) – pro­ce­du­ra wszczy­na­na w razie nie­wy­pła­cal­no­ści dłuż­ni­ka, po­le­ga­ją­ca głów­nie na wspól­nym do­cho­dze­niu ro­szczeń przez wszyst­kich jego wie­rzy­cie­li.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Upadły

1. pro­wa­dzą­cy nie­mo­ral­ne życie;
2. taki, który ogło­sił upa­dłość, zban­kru­to­wał


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który stra­cił rów­no­wa­gę i prze­wró­cił się

 (1.2) taki, któ­re­go okres świet­no­ści minął i który prze­stał ist­nieć

 (1.3) taki, który za­czął pro­wa­dzić nie­mo­ral­ne życie

 (1.4) taki, który nie zaj­mu­je rów­nie wy­so­kiej po­zy­cji spo­łecz­nej, co daw­niej

 (1.5) taki, który stał się nie­wy­pła­cal­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która stała się nie­wy­pła­cal­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oz­najm. od upaść


Upa­dły – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo, nad stru­gą Wołcz­ką. Wieś leży mię­dzy dwoma wznie­sie­nia­mi, z któ­rych wyż­sze wschod­nie nosi nazwę Lisia Góra.

W la­tach 1946–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upajający

odu­rza­ją­cy, za­chwy­ca­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Upajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upa­jać.


Źródła:

Wiktionary

Upajać

1. ra­czyć trun­kiem aż do stra­ty przy­tom­no­ści przez pi­ją­ce­go; spi­jać, upi­jać; o trun­ku: po­wo­do­wać stra­tę przy­tom­no­ści;
2. wy­wo­ły­wać za­chwyt, roz­ma­rze­nie;
3. upa­jać się - upi­jać się, spi­jać się; za­chwy­cać się


Źródła:

SJP.pl

Upakowywać

upy­chać, szczel­nie wy­peł­niać


Źródła:

SJP.pl

Upala

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: upa­lać


Upala – mia­sto w Ko­sta­ry­ce, w pro­win­cji Ala­ju­e­la. W mie­ście znaj­du­je się port lot­ni­czy Upala.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Upalać

1. przy­pa­lać coś z brze­gu;
2. na­da­wać cze­muś od­po­wied­nie cechy przez pra­że­nie;
3. upa­lać się - nad­pa­lać się z brze­gu


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nad­pa­lać coś z brze­gu

 (1.2) na­da­wać cze­muś po­żą­da­ny kolor, za­pach itd., za po­mo­cą pra­że­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny upa­lać się

 (2.1) nad­pa­lać się z brze­gu

 (2.2) slang. palić ma­ri­hu­a­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upalczenie

kształt i roz­mie­szcze­nie pal­ców


Źródła:

SJP.pl

Upalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. upał, skwar, go­rą­co

 (1.2) daw. roz­go­rącz­ko­wa­nie, wy­pie­ki, pod­nie­ce­nie


Źródła:

Wiktionary

Upalić

1. przy­pa­lić coś z brze­gu;
2. nadać cze­muś od­po­wied­nie cechy przez pra­że­nie;
3. upa­lić się - nad­pa­lić się z brze­gu


Źródła:

SJP.pl

Upalnie

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo go­rą­co


Źródła:

Wiktionary

Upalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: upal­nie


Źródła:

SJP.pl

Upalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: upal­ny


Źródła:

SJP.pl

Upalny

bar­dzo go­rą­cy, odz­na­cza­ją­cy się wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą po­wie­trza


przy­miot­nik

 (1.1) o po­rach dnia, roku itp.: odz­na­cza­ją­cy się wy­so­ką tem­pe­ra­tu­ra po­wie­trza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upalony

1. przy­pa­lić coś z brze­gu;
2. nadać cze­muś od­po­wied­nie cechy przez pra­że­nie;
3. upa­lić się - nad­pa­lić się z brze­gu


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: upa­lić

przy­miot­nik

 (2.1) pot. (o kimś) pod wpły­wem ma­ri­hu­a­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upamiętnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upa­mięt­niać.


Źródła:

Wiktionary

Upamiętniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upa­mięt­nić)

 (1.1) za­cho­wy­wać dla pa­mię­ci

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny upa­mięt­niać się (dk. upa­mięt­nić się)

 (2.1) sta­wać się pa­mięt­nym


Źródła:

Wiktionary

Upamiętnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upa­mięt­nić.


Źródła:

Wiktionary

Upamiętnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upa­mięt­niać)

 (1.1) uczy­nić pa­mię­ta­nym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny upa­mięt­nić się (ndk. upa­mięt­niać się)

 (2.1) utr­wa­lić się w pa­mię­ci


Źródła:

Wiktionary

Upancerzać

daw­niej: osła­niać pan­ce­rzem; opan­ce­rzać


Źródła:

SJP.pl

Upaniszada

sta­ro­in­dyj­ski tekst o tre­ści fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­nej, sta­no­wią­cy część skła­do­wą Wed


Źródła:

SJP.pl

Upaniszady

sta­ro­in­dyj­ski tekst o tre­ści fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­nej, sta­no­wią­cy część skła­do­wą Wed


Upa­ni­sza­dy (de­wa­na­ga­ri उपनिषद्, trl. Upaniṣad, Upa­nis­hads) – naj­póź­niej­sze, bo po­cho­dzą­ce z VIII–III w. p.n.e., tek­sty, na­le­żą­ce do we­dyj­skie­go ob­ja­wie­nia (śruti) o tre­ści re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­nej. Sta­no­wią kon­ty­nu­a­cję fi­lo­zo­fii spe­ku­la­tyw­nej brah­man, roz­wi­nę­ły m.in. dok­try­nę brah­ma­na, at­ma­na, trans­mi­gra­cji (sam­sa­ra), kar­ma­na. Zna­nych jest ponad 200 upa­ni­szad. Nadal pow­sta­ją nowe w cza­sach współ­czes­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Uparcie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób upar­ty


Źródła:

Wiktionary

Uparciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: upar­cie


Źródła:

SJP.pl

Uparciuch

po­tocz­nie: ktoś upar­ty; upar­ciu­szek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba bar­dzo upar­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uparciucha

po­tocz­nie: ktoś upar­ty; upar­ciu­szek


Źródła:

SJP.pl

Uparciuszek

po­tocz­nie: ktoś upar­ty; upar­ciuch


Źródła:

SJP.pl

Uparciuszka

po­tocz­nie: ktoś upar­ty; upar­ciuch


Źródła:

SJP.pl

Uparować

upa­ro­wać się - ugo­to­wać się na parze wod­nej


Źródła:

SJP.pl

Upartowo

Upar­to­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Kwilcz, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 186.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość na­le­ża­ła do wsi mniej­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Mię­dzy­rzecz w re­jen­cji poz­nań­skiej.


Źródła:

Wikipedia

Upartość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co upar­te


Źródła:

Wiktionary

Upartszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: upar­ty; bar­dziej upar­ty


Źródła:

SJP.pl

Uparty

odz­na­cza­ją­cy się upo­rem, upie­ra­ją­cy się przy swoim; nie­u­stę­pli­wy


przy­miot­nik

 (1.1) (o oso­bach) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się upo­rem; upie­ra­ją­cy się przy czymś

 (1.2) (o rze­czach) bę­dą­cy wy­ra­zem czy­je­goś uporu, trwa­ją­cy, utrzy­mu­ją­cy się długo, upor­czy­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upartyjnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­da­nie cze­muś par­tyj­ne­go cha­rak­te­ru


Źródła:

Wiktionary

Upartyjnić

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. upar­tyj­niać)

 (1.1) uczy­nić par­tyj­nym


Źródła:

Wiktionary

Uparzyć

spa­rzyć;
1. pod­dać dzia­ła­niu bar­dzo go­rą­cej wody albo pary;
2. usz­ko­dzić ciało, do­ty­ka­jąc go czymś go­rą­cym;
3. upa­rzyć się - od­czuć ból w kon­tak­cie z czymś go­rą­cym


Źródła:

SJP.pl

Upas

wy­so­kie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny mor­wo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce w Azji; sok mlecz­ny tego drze­wa wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako silna tru­ciz­na, m.in. do za­tru­wa­nia strzał, oszcze­pów przez az­ja­tyc­kich łow­ców


Źródła:

SJP.pl

Upasać

o zwie­rzę­tach, żar­to­bli­wie o lu­dziach:
1. od­po­wied­nio kar­miąc, tu­czyć;
2. upa­sać się: przy­bie­rać na wadze


Źródła:

SJP.pl

Upasienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wła­ści­wość tego, co upa­sio­ne


Źródła:

Wiktionary

Upatrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upa­trzyć.


Źródła:

Wiktionary

Upatrzeć

upa­trzyć;
1. ob­ser­wu­jąc, wy­brać kogoś albo coś od­po­wied­nie­go;
2. do­strzec coś lub do­szu­kać się cze­goś szcze­gól­ne­go; do­pa­trzyć się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. pa­trząc i ob­ser­wu­jąc, do­strzec coś szcze­gól­ne­go, do­pa­trzeć się cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upatrzyć

upa­trzeć;
1. ob­ser­wu­jąc, wy­brać kogoś albo coś od­po­wied­nie­go;
2. do­strzec coś lub do­szu­kać się cze­goś szcze­gól­ne­go; do­pa­trzyć się


cza­sow­nik

 (1.1) ob­ser­wu­jąc, zna­leźć sobie coś lub kogoś od­po­wied­nie­go

 (1.2) do­szu­kać się cze­goś, do­pa­trzeć się cze­goś, spo­strzec coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upał

wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra po­wie­trza; skwar; spie­ko­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. okres wy­so­kich tem­pe­ra­tur;


Upał – po­ję­cie me­te­o­ro­lo­gicz­ne opi­su­ją­ce stan po­go­dy, gdy tem­pe­ra­tu­ra po­wie­trza przy ziemi prze­kra­cza +30 °C[]. W ję­zy­ku po­tocz­nym uży­wa­ne są rów­nież po­ję­cia "lampa" „skwar”, „spie­ko­ta” i „gorąc”. W ciągu dnia naj­wyż­sze tem­pe­ra­tu­ry no­tu­je się zwy­kle mię­dzy go­dzi­ną 15 a 18, a naj­więk­sze pro­mie­nio­wa­nie ul­tra­fio­le­to­we wy­stę­pu­je w go­dzi­nach od 12 do 13.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upałowy

→ upał


Patrz:upał

Źródła:

SJP.pl

Upały

wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra po­wie­trza; skwar; spie­ko­ta


Upały ( Hund­sta­ge) – au­striac­ki dra­mat fil­mo­wy z 2001 roku w re­ży­se­rii Ul­ri­cha Se­id­la. W fil­mie wy­stą­pi­li za­rów­no ak­to­rzy za­wo­do­wi, jak i na­tur­szczy­cy.

Obraz zdo­był Grand Prix Jury, czyli drugą na­gro­dę w kon­kur­sie głów­nym, na 58. MFF w We­ne­cji. Był rów­nież no­mi­no­wa­ny do Eu­ro­pej­skiej Na­gro­dy Fil­mo­wej dla od­kry­cia roku. Na ekra­ny pol­skich kin film wszedł 10 stycz­nia 2003 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Upaństwawiać

czy­nić coś pań­stwo­wym, przej­mo­wać na rzecz pań­stwa (np. Po tym na­głym kry­zy­sie za­czę­to w wielu pań­stwach upań­stwa­wiać ko­le­je.)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upań­stwo­wić)

 (1.1) ekon. przej­mo­wać na włas­ność pań­stwa

 (1.2) pod­po­rząd­ko­wy­wać wła­dzy pań­stwo­wej

 (1.3) na­da­wać oby­wa­tel­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upaństwowić

uczy­nić coś pań­stwo­wym, prze­jąć na rzecz pań­stwa (np. Upań­stwo­wio­no wtedy cały sek­tor gór­nict­wa ka­mien­ne­go.)


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upań­stwa­wiać)

 (1.1) ekon. prze­jąć na włas­ność pań­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upaść

o zwie­rzę­tach, żar­to­bli­wie o lu­dziach:
1. od­po­wied­nio kar­miąc, utu­czyć;
2. upaść się: przy­brać na wadze


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|upa­dać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) utu­czyć po­przez dobre odży­wia­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upc

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Upchać

wepch­nąć, wło­żyć coś na siłę by się zmie­ści­ło gdzieś, gdzie jest na to za mało miej­sca


Źródła:

SJP.pl

Upchnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upy­chać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|upy­chać.


Źródła:

Wiktionary

Upcycling

[czy­taj: ap­saj­kling] przet­wa­rza­nie su­row­ców wtór­nych z jed­no­czes­nym pod­wyż­sze­niem ja­ko­ści ma­te­ria­łu; up­cy­kling


Źródła:

SJP.pl

Upcyclingowy

→ up­cyc­ling; up­cy­klin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Upcykling

[czy­taj: ap­cy­kling] przet­wa­rza­nie su­row­ców wtór­nych z jed­no­czes­nym pod­wyż­sze­niem ja­ko­ści ma­te­ria­łu; up­cyc­ling


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­now­ne wy­ko­rzy­sta­nie od­pa­dów do zro­bie­nia cze­goś uży­tecz­ne­go i bar­dziej war­to­ścio­we­go od sa­me­go su­row­ca;


Up­cy­kling – forma przet­wa­rza­nia wtór­ne­go od­pa­dów, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­ją wy­ro­by o war­to­ści wyż­szej, trak­to­wa­ne jako war­to­ścio­we su­row­ce. Pro­ces ten poz­wa­la zmniej­szyć za­rów­no ilość od­pa­dów, jak i ma­te­ria­łów wy­ko­rzy­sty­wa­nych w pro­duk­cji pier­wot­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upcyklingowy

[czy­taj: ap­cy­klin­go­wy] do­ty­czą­cy przet­wa­rza­nia su­row­ców wtór­nych z jed­no­czes­nym pod­wyż­sze­niem ja­ko­ści ma­te­ria­łu


Źródła:

SJP.pl

Update

[czy­taj: ap­dejt] w in­for­ma­ty­ce: ak­tu­a­li­za­cja pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. ak­tu­a­li­za­cja da­nych w kom­pu­te­rze lub pro­gram umoż­li­wia­ją­cy ak­tu­a­li­za­cję in­ne­go pro­gra­mu do nowej wer­sji


Up­da­te – piąty album Anouk wy­da­ny 6 stycz­nia 2004 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Updatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ak­tu­a­li­zo­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Updatować

[czy­taj: ap­dej­to­wać] w in­for­ma­ty­ce: uak­tu­al­niać, ak­tu­a­li­zo­wać; in­sta­lo­wać up­da­te


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) in­form. ak­tu­a­li­zo­wać dane w kom­pu­te­rze lub ak­tu­a­li­zo­wać pro­gram kom­pu­te­ro­wy do no­wszej wer­sji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uperfumować

spry­skać per­fu­ma­mi; na­per­fu­mo­wać, po­per­fu­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Uperlać

1. przy­o­zda­biać per­ła­mi;
2. ob­sy­py­wać kro­pla­mi przy­po­mi­na­ją­cy­mi perły


Źródła:

SJP.pl

Uperlić

przy­o­zdo­bić per­ła­mi


Źródła:

SJP.pl

Upersonifikować

nadać cechy ludz­kie zwie­rzę­ciu, zja­wi­sku lub przed­mio­to­wi; sper­so­ni­fi­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Uperyzacja

ste­ry­li­za­cja po­przez krót­kotr­wa­łe ogrza­nie do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i rów­nie szyb­kie schło­dze­nie; pro­ces UHT


Źródła:

SJP.pl

Upewnić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|upew­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny upew­nić się

 (2.1) do­ko­na­ny od|upew­niać się.


Źródła:

Wiktionary

Upełnoletniać

uz­na­wać z mocy prawa osobę nie­peł­no­let­nią za peł­no­let­nią


Źródła:

SJP.pl

Upełnoletnić

w pra­wo­daw­stwie: uznać przez sąd daną osobę za peł­no­let­nią przed upły­wem okre­ślo­nej gra­ni­cy wieku


Źródła:

SJP.pl

Upełnomocniać

w pra­wo­daw­stwie: upo­waż­niać kogoś do dzia­ła­nia w swoim imie­niu


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) praw. upo­waż­niać kogoś, aby po­dej­mo­wał czyn­no­ści urzę­do­we lub praw­ne w czy­imś imie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upełnomocnić

w pra­wo­daw­stwie: upo­waż­nić kogoś do dzia­ła­nia w swoim imie­niu


Źródła:

SJP.pl

Upełnoprawniać

czy­nić peł­no­praw­nym, na­da­wać peł­nię praw


Źródła:

SJP.pl

Upełnoprawnić

uczy­nić peł­no­praw­nym, nadać peł­nię praw


Źródła:

SJP.pl

Upgrade

[czy­taj: ap­grejd] uak­tu­al­nie­nie pro­gra­mu, gry kom­pu­te­ro­wej czy sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go


Ak­tu­a­li­za­cja (Up­gra­de z ang: "po­pra­wiać", "ulep­szać") – pro­ces wy­mia­ny pro­duk­tu na no­wszą wer­sję. Przy­kła­do­wo up­gra­de może wy­stę­po­wać pod­czas ulep­sza­nia sprzę­tu kom­pu­te­ro­we­go (hard­wa­re), opro­gra­mo­wa­nia (soft­wa­re) lub opro­gra­mo­wa­nia sprzę­to­we­go (firm­wa­re), celem po­pra­wie­nia ich wła­ści­wo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Upgradowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|up­gra­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Upgradować

[czy­taj: ap­grej­do­wać] w in­for­ma­ty­ce: uak­tu­al­niać opro­gra­mo­wa­nie kom­pu­te­ra, sy­stem kom­pu­te­ro­wy lub sprzęt kom­pu­te­ro­wy; ak­tu­a­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Upi

[czy­taj: ju-pi-aj] skrót od: Uni­ted Press In­ter­na­tio­nal - pry­wat­na ame­ry­kań­ska agen­cja in­for­ma­cyj­na z sie­dzi­bą w Nowym Jorku


Źródła:

SJP.pl

Upichcić

po­tocz­nie: ugo­to­wać coś na­pręd­ce, byle jak


Źródła:

SJP.pl

Upicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upić.


Źródła:

Wiktionary

Upicki

→ Upita (miej­sco­wość na Lit­wie)


Źródła:

SJP.pl

Upiec

przy­go­to­wać po­tra­wę w piecu, pro­di­żu, na gril­lu itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przy­go­to­wać ja­kieś danie, pie­kąc je

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny

 (2.1) zo­stać upie­czo­nym (1.1)

 (2.2) przen. po­zo­stać bez nie­przy­jem­nych kon­sek­wen­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upieczony

przy­go­to­wać po­tra­wę w piecu, pro­di­żu, na gril­lu itp.


Źródła:

SJP.pl

Upiek

1. śro­do­wi­sko­wo: róż­ni­ca w wadze cia­sta przed i po wy­pie­ku;
2. śro­do­wi­sko­wo: wy­piek;
3. daw­niej: upie­cze­nie, pie­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Upieniać

daw­niej: po­kry­wać po wierz­chu pianą; spie­niać


Źródła:

SJP.pl

Upieprzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upie­przać.


Źródła:

Wiktionary

Upieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Upierać

upie­rać się - po­zo­sta­wać przy swo­jej de­cyz­ji, po­my­śle itp., nie dawać się prze­ko­nać do ich zmia­ny


Źródła:

SJP.pl

Upierdalać

wul­ga­ryzm o bar­dzo wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. uci­nać, ury­wać itp.;
2. roz­pra­wiać się z kimś, szko­dzić komuś


Źródła:

SJP.pl

Upierdliwiec

po­spo­li­cie: osoba na­tręt­na, do­kucz­li­wa, cze­pia­ją­ca się nawet nie­i­stot­nych dro­biaz­gów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. pot. czło­wiek upierd­li­wy, do­kucz­li­wy, na­tręt­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upierdliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: upierd­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Upierdliwość

skraj­ny upór, cze­pia­nie się nawet naj­drob­niej­szych, nie­i­stot­nych dro­biaz­gów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. cecha tego, kto jest upierd­li­wy, mę­czą­cy, na­tar­czy­wy

 (1.2) posp. cecha tego, co upor­czy­we i nie­przy­jem­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upierdliwszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: upierd­li­wy; bar­dziej upierd­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Upierdliwy

trud­ny do znie­sie­nia, uciąż­li­wy, do­kucz­li­wy; upor­czy­wy, na­tręt­ny, na­tar­czy­wy


przy­miot­nik

 (1.1) wulg. pot. o czło­wie­ku za­mę­cza­ją­cym in­nych o coś, na­tręt­ny, upar­ty

 (1.2) wulg. pot. o czymś uciąż­li­wym, mę­czą­cym, do­kucz­li­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upierdolić

wul­ga­ryzm o bar­dzo wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. upier­do­lić (się):
a) uciąć, urwać (się) itp.;
b) ubru­dzić (się);
c) roz­pra­wić się z kimś, zasz­ko­dzić komuś;
d) ugryźć;
2. upier­do­lić się - upić się, nać­pać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|upier­da­lać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny upier­do­lić się

 (2.1) wulg. upić się

 (2.2) wulg. mocno się po­bru­dzić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upierdolony

przy­miot­nik

 (1.1) wulg. zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny

 (1.2) wulg. ubru­dzo­ny, brud­ny

 (1.3) wulg. ur­wa­ny, ucię­ty, oder­wa­ny

 (1.4) wulg. bar­dzo za­ję­ty

 (1.5) wulg. po­zba­wio­ny moż­li­wo­ści, np. dzia­ła­nia


Źródła:

Wiktionary

Upierniczać

po­tocz­nie:
1. uci­nać, ury­wać;
2. bru­dzić, za­bru­dzać


Źródła:

SJP.pl

Upierniczyć

upier­dzie­lić; po­tocz­nie:
1. uciąć, urwać;
2. ubru­dzić; uwa­lić


Źródła:

SJP.pl

Upierzać

1. okry­wać pió­ra­mi;
2. upie­rzać się - za­nie­czy­szczać sobie włosy, ubra­nie pie­rzem


Źródła:

SJP.pl

Upierzenie

1. okryć pió­ra­mi;
2. upie­rzyć się - za­nie­czy­ścić sobie włosy, ubra­nie pie­rzem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pióra na ciele pta­ków, pie­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upierzony

1. okryć pió­ra­mi;
2. upie­rzyć się - za­nie­czy­ścić sobie włosy, ubra­nie pie­rzem


Źródła:

SJP.pl

Upierzyć

1. okryć pió­ra­mi;
2. upie­rzyć się - za­nie­czy­ścić sobie włosy, ubra­nie pie­rzem


Źródła:

SJP.pl

Upierścieniony

ozdo­bio­ny pier­ście­nia­mi; upier­ście­nio­wa­ny (rza­dziej)


Źródła:

SJP.pl

Upierścieniowany

ozdo­bio­ny pier­ście­nia­mi; upier­ście­nio­ny (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Upierścienić

przy­o­zdo­bić pier­ście­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Upijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upi­jać.


Źródła:

Wiktionary

Upijać

1. wy­pi­jać część ja­kie­goś na­po­ju; nad­pi­jać;
2. do­pro­wa­dzać kogoś do stanu zam­ro­cze­nia al­ko­ho­lo­we­go;
3. upi­jać się - pić za dużo al­ko­ho­lu, do­pro­wa­dza­jąc się do stanu zam­ro­cze­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upić)

 (1.1) brać łyka z wierz­chu

 (1.2) do­pro­wa­dzać kogoś do stanu upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny upi­jać się (dk. upić się)

 (2.1) pić al­ko­hol, wcho­dzić w stan upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go, sta­wać się pi­ja­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upilnować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pil­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Upinacz

urzą­dze­nie do upi­na­nia, przy­pi­na­nia cze­goś, np. za­słon; spi­nacz


Źródła:

SJP.pl

Upinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upi­nać.


Źródła:

Wiktionary

Upinać

ukła­dać coś, np. włosy, po­przez przy­pi­na­nie w od­po­wied­ni spo­sób


cza­sow­nik

 (1.1) ukła­dać coś, przy­pi­na­jąc w jakiś spe­cjal­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upiornie

przy­słó­wek

 (1.1) jak upiór


Źródła:

Wiktionary

Upiorniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: upior­nie


Źródła:

SJP.pl

Upiorniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: upior­ny


Źródła:

SJP.pl

Upiorny

kosz­mar­ny;
1. bu­dzą­cy grozę, zwią­za­ny z przy­kry­mi prze­ży­cia­mi; prze­raź­li­wy, prze­ra­ża­ją­cy;
2. bu­dzą­cy odra­zę; ohyd­ny, okrop­ny, wstręt­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bu­dzą­cy prze­ra­że­nie

 (1.2) bar­dzo nie­przy­jem­ny, bu­dzą­cy nie­chęć

 (1.3) bar­dzo duży lub in­ten­syw­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upiorowate

o ce­chach upio­ro­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­bal­lo­nu­ri­dae|Ger­va­is|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z rzędu nie­to­pe­rzy;


Upio­ro­wa­te (Em­bal­lo­nu­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du mrocz­koksz­tałt­nych (Yan­go­chi­rop­te­ra) w obrę­bie rzędu nie­to­pe­rzy (Chi­rop­te­ra) obej­mu­ją­ca około 50 ga­tun­ków naj­bar­dziej pry­mi­tyw­nych nie­to­pe­rzy owa­do­żer­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upiorowaty

o ce­chach upio­ro­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


Źródła:

SJP.pl

Upiory

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­bal­lo­nu­ri­nae|Ger­va­is|ref=tak., po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Upita

1. wypić część ja­kie­goś na­po­ju; nad­pić;
2. do­pro­wa­dzić kogoś do stanu zam­ro­cze­nia al­ko­ho­lo­we­go; spoić;
3. upić się - wypić za dużo al­ko­ho­lu


Upita (lit. "Upytė") – wieś, dawne mia­stecz­ko na Lit­wie w re­jo­nie po­nie­wie­skim Litwy, sie­dzi­ba gminy (sta­ro­stwa). Liczy 577 miesz­kań­ców (2001). Znaj­du­je się tu ko­ściół pw. św. Ka­ro­la Bo­re­me­u­sza, szko­ła i pocz­ta. Od 2004 miej­sco­wość po­sia­da włas­ny herb.

Za cza­sów po­gań­skich Litwy była głów­nym mia­stem wło­ści, czyli kra­i­ny upic­kiej, od­dzie­la­ją­cej w 1394 kraj zwany Mer­ken, tj. póź­niej­szy po­wiat wił­ko­mier­ski od Żmu­dzi. Upita sta­no­wi­ła sta­ro­stwo gro­do­we i ty­tu­lar­ną sie­dzi­bę po­wia­tu upic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Upitolić

po­tocz­nie: ugryźć, uciąć, uła­mać


Źródła:

SJP.pl

Upiór

zjawa, duch, stra­szy­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­bal­lo­nu­ra|Tem­minck|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny upio­ro­wa­tych;

 (1.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju upio­rów (1.1)

 (1.3) mit. fant. wam­pir, zmar­ły ata­ku­ją­cy w nocy ży­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upiąć

uło­żyć coś, np. włosy, po­przez przy­pię­cie w od­po­wied­ni spo­sób


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|upi­nać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upić

1. wypić część ja­kie­goś na­po­ju; nad­pić;
2. do­pro­wa­dzić kogoś do stanu zam­ro­cze­nia al­ko­ho­lo­we­go; spoić;
3. upić się - wypić za dużo al­ko­ho­lu


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upi­jać)

 (1.1) wziąć łyka z wierz­chu

 (1.2) do­pro­wa­dzić kogoś do stanu upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny upić się (ndk. upi­jać się)

 (2.1) wejść w stan upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go, stać się pi­ja­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upiękniać

1. czy­nić pię­kniej­szym; upięk­szać, wy­pię­kniać, wy­pięk­szać;
2. przed­sta­wiać coś jako lep­sze niż w rze­czy­wi­sto­ści; upięk­szać;
3. upię­kniać się - sta­wać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upięk­szać się, wy­pię­kniać się, wy­pięk­szać się


Źródła:

SJP.pl

Upięknienia

1. uczy­nić pię­kniej­szym; upięk­szyć, wy­pię­knić, wy­pięk­szyć;
2. przed­sta­wić coś jako lep­sze niż w rze­czy­wi­sto­ści; upięk­szyć;
3. upię­knić się - stać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upięk­szyć się, wy­pię­knić się, wy­pięk­szyć się


Źródła:

SJP.pl

Upięknienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. spra­wie­nie, że ktoś lub coś jest pię­kne


Źródła:

Wiktionary

Upięknić

1. uczy­nić pię­kniej­szym; upięk­szyć, wy­pię­knić, wy­pięk­szyć;
2. przed­sta­wić coś jako lep­sze niż w rze­czy­wi­sto­ści; upięk­szyć;
3. upię­knić się - stać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upięk­szyć się, wy­pię­knić się, wy­pięk­szyć się


Źródła:

SJP.pl

Upiększacz

1. coś, co czyni kogoś lub coś pię­kniej­szym;
2. rzad­ko: osoba czy­nią­ca kogoś lub coś pię­kniej­szym


Źródła:

SJP.pl

Upiększanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie kogoś lub cze­goś pię­kniej­szym niż do­tych­czas

 (1.2) przed­sta­wia­nie cze­goś w ko­rzyst­niej­szym niż w rze­czy­wi­sto­ści świet­le


Źródła:

Wiktionary

Upiększać

1. czy­nić pię­kniej­szym; upię­kniać, wy­pię­kniać, wy­pięk­szać;
2. przed­sta­wiać coś jako lep­sze niż w rze­czy­wi­sto­ści; upię­kniać;
3. upięk­szać się - sta­wać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­kniać się, wy­pię­kniać się, wy­pięk­szać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upięk­szyć)

 (1.1) czy­nić coś pię­kniej­szym, do­da­wać ozdob­ni­ki, de­ko­ra­cje

 (1.2) przen. pre­zen­to­wać coś ko­rzyst­niej­szym, lep­szym niż jest fak­tycz­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny upięk­szać się (dk. upięk­szyć się)

 (2.1) czy­nić sie­bie sa­me­go pię­kniej­szym, do­da­wać sobie ozdob­ni­ki, de­ko­ra­cje


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upiększenie

1. uczy­nić pię­kniej­szym; upię­knić, wy­pię­knić, wy­pięk­szyć;
2. przed­sta­wić coś jako lep­sze niż w rze­czy­wi­sto­ści; upię­knić;
3. upięk­szyć się - stać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­knić się, wy­pię­knić się, wy­pięk­szyć się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upięk­szyć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upiększyć

1. uczy­nić pię­kniej­szym; upię­knić, wy­pię­knić, wy­pięk­szyć;
2. przed­sta­wić coś jako lep­sze niż w rze­czy­wi­sto­ści; upię­knić;
3. upięk­szyć się - stać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­knić się, wy­pię­knić się, wy­pięk­szyć się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upięk­szać)

 (1.1) zob. upięk­szać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uplanować

książ­ko­wo: uło­żyć plan, opra­co­wać pro­jekt cze­goś; ob­my­ślić, za­pla­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Uplasować

1. umie­ścić gdzieś kogoś, po­ło­żyć coś w ja­kimś miej­scu
2. upla­so­wać się:
a) siąść, sta­nąć gdzieś, ulo­ko­wać się gdzieś
b) zająć ko­lej­ne miej­sce w ja­kiejś punk­ta­cji, kla­sy­fi­ka­cji


Źródła:

SJP.pl

Upleść

plo­tąc wy­ko­nać przed­miot


Źródła:

SJP.pl

Upload

[czy­taj: aplołd] w in­for­ma­ty­ce: pro­ces ko­pio­wa­nia da­nych na pra­cu­ją­cy w In­ter­ne­cie ser­wer


Uplo­ad – pro­ces prze­ciw­ny do po­bie­ra­nia da­nych, po­le­ga­ją­cy na wy­sy­ła­niu pli­ków lub in­nych da­nych do ser­we­ra lub kom­pu­te­ra na­le­żą­ce­go do in­ne­go użyt­kow­ni­ka.

Czę­sto łącze in­ter­ne­to­we jest umow­nie dzie­lo­ne na dwa ka­na­ły: kanał wy­sy­ła­nia i kanał po­bie­ra­nia. Prze­pu­sto­wość tych ka­na­łów (czyli mak­sy­mal­ną pręd­kość prze­sy­ła­nia da­nych) mie­rzy się w bi­tach na se­kun­dę i jed­nost­kach wie­lo­krot­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Uploadować

[czy­taj: aploł­do­wać] w in­for­ma­ty­ce: ko­pio­wać dane na ser­wer


Źródła:

SJP.pl

Uplotka

daw­niej: coś uple­cio­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Upluskiwać

daw­niej: zach­la­py­wać, opry­ski­wać


Źródła:

SJP.pl

Uplątać

za­plą­tać;
1. uło­żyć tak ele­men­ty, że za­cze­pia­ją się o sie­bie i trud­no je roz­dzie­lić;
2. wy­wo­łać nie­po­rzą­dek;
3. wcią­gnąć kogoś do udzia­łu w czymś nie­po­trzeb­nie lub wbrew jego woli; wplą­tać


Źródła:

SJP.pl

Uplątywać

1. wcią­gać kogoś do udzia­łu w czymś nie­po­trzeb­nie lub wbrew jego woli; wplą­ty­wać, wi­kłać, wma­ni­pu­lo­wy­wać;
2. prze­sta­rza­le: ukła­dać tak ele­men­ty, że za­cze­pia­ją się o sie­bie i trud­no je roz­dzie­lić; za­plą­ty­wać


Źródła:

SJP.pl

Upo

urzę­do­we poś­wiad­cze­nie od­bio­ru do­ku­men­tu elek­tro­nicz­ne­go; upo


Źródła:

SJP.pl

Upocić

na­po­cić się; upo­cić się -
1. wiele razy oblać się potem;
2. wło­żyć w coś dużo wy­sił­ku; na­mo­zo­lić się


Źródła:

SJP.pl

Upocony

po­tocz­nie: taki, który się upo­cił; uha­ro­wa­ny, zha­ro­wa­ny, za­ha­ro­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Upodabniać

czy­nić po­dob­nym; upo­dob­niać


Źródła:

SJP.pl

Upodlać

upo­ka­rzać, po­ni­żać; upad­lać


Źródła:

SJP.pl

Upodlenie

upo­ko­rzyć, po­ni­żyć


Źródła:

SJP.pl

Upodlić

upo­ko­rzyć, po­ni­żyć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upad­lać)

 (1.1) książk. po­ni­ża­wszy, po­zba­wić am­bi­cji, god­no­ści i sza­cun­ku

 (1.2) czy­nić po­dłym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny upod­lić się (ndk. upad­lać się)

 (2.1) książk. upo­ko­rzyć się po­przez jakiś godny po­tę­pie­nia czyn

 (2.2) pot. wypić bar­dzo dużo al­ko­ho­lu, stać się bar­dzo pi­ja­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upodmiotawiać

na­da­wać komuś pod­mio­to­wość


Źródła:

SJP.pl

Upodmiotowić

uczy­nić pod­mio­to­wym, su­biek­tyw­nym


Źródła:

SJP.pl

Upodobanie

za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, zwy­czaj lub pasja


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­do­bać.

 (1.2) za­in­te­re­so­wa­nie, skłon­ność, sym­pa­tia do kogoś lub cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upodobać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) po­lu­bić kogoś lub coś, zas­ma­ko­wać w czymś


Źródła:

Wiktionary

Upodobniający

→ upo­dob­niać


Patrz:upodobniać

Źródła:

SJP.pl

Upodobniać

czy­nić po­dob­nym; upo­dab­niać


Źródła:

SJP.pl

Upodobnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. do­sto­so­wa­nie brzmie­nia gło­ski do brzmie­nia gło­sek ją ota­cza­ją­cych;

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­dob­nić.


Źródła:

Wiktionary

Upoić

1. ura­czyć trun­kiem aż do stra­ty przy­tom­no­ści przez pi­ją­ce­go; spić, upić; o trun­ku: spo­wo­do­wać utra­tę przy­tom­no­ści;
2. wy­wo­łać za­chwyt, roz­ma­rze­nie;
3. upoić się - upić się, spić się; za­chwy­cić się


Źródła:

SJP.pl

Upojedynczać

śro­do­wi­sko­wo: two­rzyć licz­bę po­je­dyn­czą od rze­czow­ni­ka wy­stę­pu­ją­ce­go zwy­kle w licz­bie mno­giej


Źródła:

SJP.pl

Upojedynczyć

śro­do­wi­sko­wo: ut­wo­rzyć licz­bę po­je­dyn­czą od rze­czow­ni­ka wy­stę­pu­ją­ce­go zwy­kle w licz­bie mno­giej


Źródła:

SJP.pl

Upojenie

1. ura­czyć trun­kiem aż do stra­ty przy­tom­no­ści przez pi­ją­ce­go; spić, upić; o trun­ku: spo­wo­do­wać utra­tę przy­tom­no­ści;
2. wy­wo­łać za­chwyt, roz­ma­rze­nie;
3. upoić się - upić się, spić się; za­chwy­cić się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upoić.


Upo­je­nie – album Anny Marii Jopek ("Anna Maria Jopek & Friends") i Pata Met­he­ny’ego.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upojniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: upoj­nie


Źródła:

SJP.pl

Upojniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: upoj­ny


Źródła:

SJP.pl

Upojność

cecha cze­goś urze­ka­ją­ce­go, ol­śnie­wa­ją­ce­go, za­chwy­ca­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Upojny

osza­ła­mia­ją­cy, odu­rza­ją­cy, ol­śnie­wa­ją­cy, po­ry­wa­ją­cy, fa­scy­nu­ją­cy, urze­ka­ją­cy, za­chwy­ca­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) książk. taki, który wy­wo­łu­je upo­je­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upokarzająco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób upo­ka­rza­ją­cy


Źródła:

Wiktionary

Upokarzający

1. po­ni­żać kogoś, ura­żać czy­jąś am­bi­cję, god­ność;
2. upo­ka­rzać się - oka­zy­wać po­ko­rę, skru­chę; ko­rzyć się, po­ni­żać się


Źródła:

SJP.pl

Upokarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­ka­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Upokarzać

1. po­ni­żać kogoś, ura­żać czy­jąś am­bi­cję, god­ność;
2. upo­ka­rzać się - oka­zy­wać po­ko­rę, skru­chę; ko­rzyć się, po­ni­żać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upo­ko­rzyć)

 (1.1) po­ni­żać kogoś, obra­żać czy­jąś god­ność

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny upo­ka­rzać się (dk. upo­ko­rzyć się)

 (2.1) po­ni­żać sie­bie sa­me­go, obra­żać włas­ną god­ność

 (2.2) oka­zy­wać po­ko­rę, skru­chę przed kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upokorzenie

1. po­ni­żyć kogoś, ura­zić czy­jąś am­bi­cję, god­ność;
2. upo­ko­rzyć się - oka­zać po­ko­rę, skru­chę; uko­rzyć się, po­ni­żyć się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­wo­ła­ne przez kogoś od­czu­cie ura­żo­nej am­bi­cji, po­ni­że­nia oraz wsty­du


Upo­ko­rze­nie – emo­cja po­krew­na w sto­sun­ku do wsty­du o dużym na­si­le­niu, jed­nak sil­nie osa­dzo­na w ob­sza­rze re­la­cji in­ter­per­so­nal­nych. Jeden z sil­niej­szych sta­nów afek­tyw­nych i jedno z naj­bar­dziej bo­les­nych oraz za­bu­rza­ją­cych wew­nętrz­ną rów­no­wa­gę czło­wie­ka doś­wiad­czeń. Słow­nik PWN łączy upo­ko­rze­nie rów­nież z uczu­ciem po­ni­że­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upokorzyć

1. po­ni­żyć kogoś, ura­zić czy­jąś am­bi­cję, god­ność;
2. upo­ko­rzyć się - oka­zać po­ko­rę, skru­chę; uko­rzyć się, po­ni­żyć się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upo­ka­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|upo­ka­rzać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upolitycznianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś po­li­tycz­nym, na­da­wa­nie cze­muś po­li­tycz­ne­go cha­rak­te­ru


Źródła:

Wiktionary

Upolitycznienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczy­nie­nie cze­goś po­li­tycz­nym, na­da­nie cze­muś po­li­tycz­ne­go cha­rak­te­ru


Źródła:

Wiktionary

Upolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Upolować

cza­sow­nik

 (1.1) o zwie­rzę­ciu dra­pież­nym: zabić zwie­rzę dla za­spo­ko­je­nia głodu

 (1.2) o czło­wie­ku: zabić dzi­kie zwie­rzę dla za­spo­ko­je­nia głodu lub dla roz­ryw­ki


Źródła:

Wiktionary

Upominalny

daw­niej: upo­mi­na­ją­cy, ostrze­gaw­czy


Źródła:

SJP.pl

Upominawczy

ma­ją­cy cha­rak­ter upom­nie­nia, np. po­stę­po­wa­nie upo­mi­naw­cze


Źródła:

SJP.pl

Upominać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upom­nieć)

 (1.1) skła­niać kogoś do wła­ści­we­go za­cho­wy­wa­nia się

cza­sow­nik zwrot­ny upo­mi­nać się (dk. upom­nieć się)

 (2.1) zwra­cać się do kogoś o coś, przy­po­mi­na­jąc; po­now­nie pro­sić lub za­rzą­dać

 (2.2) pot. brać kogoś w obro­nę czy wsta­wien­nict­wo


Źródła:

Wiktionary

Upominek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwy­kle nie­du­ża rzecz ofia­ro­wa­na komuś


Źródła:

Wiktionary

Upominkowy

przy­miot­nik od: upo­mi­nek


Źródła:

SJP.pl

Upomnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kar­cą­ca uwaga

 (1.2) adm. pismo przy­po­mi­na­ją­ce albo za­wie­ra­ją­ce ostrze­że­nie czy na­ga­nę


Źródła:

Wiktionary

Upomnieć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upo­mi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|upo­mi­nać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny upom­nieć się (ndk. upo­mi­nać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|upo­mi­nać się.


Źródła:

Wiktionary

Uporać

po­ra­dzić sobie z czymś; do­pro­wa­dzić dane przed­sięw­zię­cie do końca


Źródła:

SJP.pl

Uporczywie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób upor­czy­wy; upar­cie, zaw­zię­cie


Źródła:

Wiktionary

Uporczywiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: upor­czy­wie


Źródła:

SJP.pl

Uporczywość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest dłu­gotr­wa­łe, pow­ta­rzal­ne i trud­ne do przez­wy­cię­że­nia


Źródła:

Wiktionary

Uporczywszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: upor­czy­wy


Źródła:

SJP.pl

Uporczywy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy cią­gle, nie prze­ry­wa­ny, nie­u­stan­ny


Źródła:

Wiktionary

Uporek

zdrob­nie­nie od: upór


Źródła:

SJP.pl

Uporządkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­rząd­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Uporządkowany

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­ka­zu­je po­rzą­dek, ład, dobrą or­ga­ni­za­cję

 (1.2) taki, który wy­ka­zu­je po­rzą­dek wew­nętrz­ny, dy­scy­pli­nę, dobrą or­ga­ni­za­cję sie­bie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od upo­rząd­ko­wać


Źródła:

Wiktionary

Uporządkować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|upo­rząd­ko­wy­wać.

 (1.2) do­ko­na­ny od|po­rząd­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Uporządkowywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­pro­wa­dzać do ładu

 (1.2) ukła­dać we­dług okre­ślo­ne­go planu, np. w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Uporządniać

daw­niej: upo­rząd­ko­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Uporządzać

daw­niej: przy­go­to­wy­wać, spo­rzą­dzać, upo­rząd­ko­wy­wać


Źródła:

SJP.pl

Uposażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­sa­żać.


Źródła:

Wiktionary

Uposażenie

stałe wy­na­gro­dze­nie za pracę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­sa­żyć.

 (1.2) wy­na­gro­dze­nie za pracę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uposażony

za­bez­pie­czyć kogoś fi­nan­so­wo lub ma­te­rial­nie, np. za­kła­da­jąc fun­dusz, ofia­ro­wu­jąc pewną sumę, za­pi­su­jąc ma­ją­tek po swo­jej śmier­ci


Upo­sa­żo­ny – osoba imien­nie oz­na­czo­na przez ubez­pie­cza­ją­ce­go w umo­wie ubez­pie­cze­nia jako upraw­nio­na do otrzy­ma­nia od ubez­pie­czy­cie­la świad­cze­nia z tej umowy na wy­pa­dek za­ist­nie­nia zda­rze­nia ubez­pie­cze­nio­we­go. Jest to aka­de­mic­ki przy­kład osoby trze­ciej, na ko­rzyść któ­rej zo­sta­je za­war­ta umowa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Uposażyć

za­bez­pie­czyć kogoś fi­nan­so­wo lub ma­te­rial­nie, np. za­kła­da­jąc fun­dusz, ofia­ro­wu­jąc pewną sumę, za­pi­su­jąc ma­ją­tek po swo­jej śmier­ci


Źródła:

SJP.pl

Upostaciowanie

nadać kształt, formę; upo­sta­cio­wić, uksz­tał­to­wać, ufor­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Upostaciować

nadać kształt, formę; upo­sta­cio­wić, uksz­tał­to­wać, ufor­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Upostaciowianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­sta­cio­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Upostaciowienie

fi­gu­ra re­to­rycz­na, prze­no­śnia po­le­ga­ją­ca na na­da­niu po­sta­ci rze­czom, które jej nie mają (np. siłom przy­ro­dy, zja­wi­skom psy­chicz­nym, po­ję­ciom ab­strak­cyj­nym); upo­sta­cio­wa­nie, mor­fi­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Upostaciowić

nadać kształt, formę; upo­sta­cio­wać, uksz­tał­to­wać, ufor­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Upoważniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upo­waż­nić)

 (1.1) dawać komuś peł­no­moc­nict­wo do prze­pro­wa­dza­nia czyn­no­ści for­mal­nych


Źródła:

Wiktionary

Upoważnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­waż­nić.

 (1.2) do­ku­ment, który stwier­dza czy­jeś prawo do czyn­no­ści re­pre­zen­to­wa­nia kogoś


Źródła:

Wiktionary

Upoważnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upo­waż­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|upo­waż­niać.


Źródła:

Wiktionary

Upowiec

czło­nek Ukra­iń­skiej Pow­stań­czej Armii (UPA)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek Ukra­iń­skiej Pow­stań­czej Armii (UPA)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upowski

przy­miot­nik od: UPA (Ukra­iń­ska Pow­stań­cza Armia)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. od­no­szą­cy się, na­le­żą­cy do UPA (Ukra­iń­skiej Pow­stań­czej Armii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upowszechnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­wszech­niać.


Źródła:

Wiktionary

Upowszechniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upo­wszech­nić)

 (1.1) czy­nić po­wszech­nym, ogól­nie sto­so­wa­nym lub zna­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny upo­wszech­niać się (dk. upo­wszech­nić się)

 (2.1) sta­wać się ogól­nie sto­so­wa­nym lub zna­nym


Źródła:

Wiktionary

Upowszechnieniowy

przy­miot­nik od: upo­wszech­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Upowszechnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upo­wszech­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|upo­wszech­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny upo­wszech­nić się (ndk. upo­wszech­niać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|upo­wszech­niać się.


Źródła:

Wiktionary

Upozorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ut­wo­rze­nie po­zo­rów rze­czy­wi­sto­ści


Źródła:

Wiktionary

Upozorować

zo­sta­wić ślady wska­zu­ją­ce na inne zda­rze­nie niż rze­czy­wi­ście za­ist­nia­łe, np. wy­pa­dek lub sa­mo­bój­stwo


Źródła:

SJP.pl

Upozować

uło­żyć w pew­nej pozie


Źródła:

SJP.pl

Upośledzająco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób zmniej­sza­ją­cy spraw­ność funk­cjo­no­wa­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Upośledzający

→ upo­śle­dzać


Patrz:upośledzać

Źródła:

SJP.pl

Upośledzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­śle­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Upośledzać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wiać w gor­szej sy­tu­a­cji, utrud­niać lub unie­moż­li­wiać dzia­ła­nie cze­goś

 (1.2) do­pro­wa­dzać do upo­śle­dze­nia, na­ru­szać spraw­ność funk­cjo­no­wa­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Upośledzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upo­śle­dzić.

 (1.2) stan ogra­ni­cze­nia w funk­cjo­no­wa­niu ja­kie­goś na­rzą­du, or­ga­nu ciała lub jego czyn­no­ści

 (1.3) za­co­fa­nie w danej dzie­dzi­nie


Źródła:

Wiktionary

Upośledzony

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ka­zu­ją­cy nie­do­roz­wój umy­sło­wy ja­kie­goś stop­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. od upo­śle­dzić


Źródła:

Wiktionary

Upożytecznić

cza­sow­nik

 (1.1) spra­wić, że coś staje się po­ży­tecz­ne lub ktoś staje się po­ży­tecz­ny


Źródła:

Wiktionary

Uppsala

[czy­taj: up­sa­la] mia­sto w Szwe­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Szwe­cji, w pro­win­cji hi­sto­rycz­nej Up­pland;


Upp­sa­la, do XIII wieku Östra Aros (star­sza forma: Up­sa­la) – mia­sto ("tätort") w Szwe­cji, w pro­win­cji hi­sto­rycz­nej ("land­skap") Up­pland. Sie­dzi­ba władz ("re­si­dens­stad") re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go ("län") Upp­sa­la. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ("cen­tra­lort") gminy Upp­sa­la. Do 1970 roku Upp­sa­la miała ad­mi­ni­stra­cyj­ny sta­tus mia­sta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Uppsalczyk

miesz­ka­niec Upp­sa­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Upp­sa­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uppsalka

miesz­kan­ka Upp­sa­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Upp­sa­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uppsalski

przy­miot­nik od: Upp­sa­la, mia­sto w Szwe­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Upp­sa­lą, do­ty­czą­cy Upp­sa­li, po­cho­dzą­cy z Upp­sa­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upr

skrót od: Unia Po­li­ty­ki Re­al­nej (wła­ści­wie: Kon­ser­wa­tyw­no-Li­be­ral­na Par­tia "Unia Po­li­ty­ki Re­al­nej"), pol­ska par­tia po­li­tycz­na


skró­to­wiec

 (1.1) = Unia Po­li­ty­ki Re­al­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upracowany

prze­sta­rza­le: zmę­czo­ny pracą; spra­co­wa­ny, prze­pra­co­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Upracować

upra­co­wać się - prze­sta­rza­le: zmę­czyć się pracą; utru­dzić się, spra­co­wać się, na­pra­co­wać się


Źródła:

SJP.pl

Upracowywać

1. daw­niej: mę­czyć pracą; utru­dzać;
2. upra­co­wy­wać się - mę­czyć się pracą


Źródła:

SJP.pl

Upragnienie

ar­cha­icz­nie: wiel­ka chęć, pra­gnie­nie; dziś tylko w zwro­cie: z upra­gnie­niem - z utęs­knie­niem, z nie­cier­pli­wo­ścią


Źródła:

SJP.pl

Upragniony

przy­miot­nik

 (1.1) ocze­ki­wa­ny z dużym pra­gnie­niem


Źródła:

Wiktionary

Upraktyczniać

czy­nić bar­dziej prak­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Upraktycznić

uczy­nić bar­dziej prak­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Upranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uprać.


Źródła:

Wiktionary

Uprasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­gła­dze­nie za­gnie­ceń na tka­ni­nie go­rą­cym że­laz­kiem


Źródła:

Wiktionary

Uprasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) usu­nąć, wy­gła­dzić za­gnie­ce­nia na tka­ni­nie go­rą­cym że­laz­kiem


Źródła:

Wiktionary

Upraszczający

→ upra­szczać


Patrz:upraszczać

Źródła:

SJP.pl

Upraszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upra­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Upraszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upro­ścić)

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się prost­sze, tłu­ma­czyć coś pro­sto, w przy­stęp­ny spo­sób

 (1.2) pejor. spra­wiać, że coś staje się try­wial­ne, płyt­kie

 (1.3) mat. spro­wa­dzać do naj­prost­sze­go za­pi­su


Źródła:

Wiktionary

Uprawa

1. sze­reg ko­lej­nych dzia­łań od za­sie­wu lub za­sa­dze­nia ro­śli­ny do zbio­ru;
2. ro­śli­ny upra­wia­ne; teren, na któ­rym upra­wia­ne są ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół za­bie­gów po­trzeb­nych do za­sie­wu lub sa­dze­nia

 (1.2) cykl za­bie­gów od za­sie­wu do zbio­rów

 (1.3) ro­śli­ny ho­do­wa­ne na okre­ślo­nym te­re­nie w danym cza­sie

 (1.4) ob­szar ho­dow­li okre­ślo­nych ro­ślin


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Uprawiacz

prze­sta­rza­łe:
1. ten, kto upra­wia glebę, ro­śli­ny;
2. ten, kto zaj­mu­je się czymś, poś­wię­ca cze­muś czas, np. upra­wiacz że­glar­stwa


Źródła:

SJP.pl

Uprawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upra­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Uprawiać

1. zaj­mo­wać się czymś, poś­wię­cać się cze­muś;
2. przy­go­to­wy­wać glebę przed po­sa­dze­niem ro­ślin;
3. siać lub sa­dzić ro­śli­ny, dba­jąc o nie w okre­sie roz­wo­ju


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zaj­mo­wać się upra­wą ro­śli­ny lub ziemi

 (1.2) zaj­mo­wać się re­gu­lar­nie jakąś czyn­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprawić

przy­go­to­wać glebę przed za­sie­wem lub sa­dze­niem ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Uprawka

każda czyn­ność upra­wo­wa, wy­ko­ny­wa­na ręcz­nie lub za po­mo­cą ma­szyn i na­rzę­dzi rol­ni­czych, np. orka, bro­no­wa­nie


Upraw­ka – czyn­ność wy­ko­ny­wa­na na­rzę­dziem upra­wo­wym lub ma­szy­ną upra­wo­wą, np. orka, włó­ko­wa­nie, bro­no­wa­nie, kul­ty­wa­to­ro­wa­nie, wa­ło­wa­nie, gry­zo­wa­nie.

Po­je­dyn­cza upraw­ka na ogół nie wy­star­cza do speł­nie­nia okre­ślo­nych zadań. Dla­te­go też naj­czę­ściej wy­ko­nu­je się kilka upra­wek na­stę­pu­ją­cych po sobie bez­poś­red­nio lub w pew­nych od­stę­pach czasu, aby wy­ko­rzy­stać na­tu­ral­ne pro­ce­sy za­cho­dzą­ce w roli pod wpły­wem upra­wek i czyn­ni­ków przy­rod­ni­czych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Uprawniać

1. upo­waż­niać kogoś do cze­goś;
2. na­da­wać cze­muś moc praw­ną


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać prawo lub prawa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprawnienia

1. upo­waż­nić kogoś do cze­goś;
2. nadać cze­muś moc praw­ną


Źródła:

SJP.pl

Uprawnienie

prawo do cze­goś, moż­ność dzia­ła­nia w za­kre­sie ob­ję­tym praw­ny­mi prze­pi­sa­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prawo do wy­ko­ny­wa­nia cze­goś przez daną osobę

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upraw­nić.


Upraw­nie­nie – ter­min praw­ni­czy uży­wa­ny do okre­śla­nia ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji praw­nej okre­ślo­ne­go pod­mio­tu, wyz­na­czo­nej przez obo­wią­zu­ją­ce normy praw­ne. Po­ję­cie to jest wie­loz­nacz­ne: w za­leż­no­ści od przy­ję­tej apa­ra­tu­ry po­ję­cio­wej może oz­na­czać w szcze­gól­no­ści moż­li­wość do­ma­ga­nia się okre­ślo­ne­go za­cho­wa­nia od in­ne­go pod­mio­tu, ele­ment prawa pod­mio­to­we­go albo – w szer­szym ję­zy­ku praw­ni­czym – inne praw­nie do­nio­słe moż­li­wo­ści dzia­ła­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Uprawniony

przy­miot­nik

 (1.1) praw. ma­ją­cy prawo do cze­goś

 (1.2) praw. ma­ją­cy pod­sta­wy praw­ne

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) praw. czło­wiek, który po­sia­da prawo do cze­goś

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przym. bier­ny od upraw­nić


Źródła:

Wiktionary

Uprawnić

1. upo­waż­nić kogoś do cze­goś;
2. nadać cze­muś moc praw­ną


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) nadać prawo lub prawa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprawny

1. słu­żą­cy pod upra­wę, na­da­ją­cy się do upra­wy, np. pole upraw­ne;
2. na­da­ją­cy się do upra­wia­nia, ho­do­wa­nia, np. ro­śli­ny upraw­ne


przy­miot­nik

 (1.1) o ziemi: na­da­ją­ca się do upra­wy na niej ro­ślin

 (1.2) o ro­śli­nie: na­da­ją­ca się do wy­ko­rzy­sta­nia w rol­nict­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprawomocnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upra­wo­moc­niać.


Źródła:

Wiktionary

Uprawomocniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upra­wo­moc­nić)

 (1.1) praw. spra­wiać, że coś za­czy­na obo­wią­zy­wać na mocy prawa

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny upra­wo­moc­niać się (dk. upra­wo­moc­nić się)

 (2.1) praw. za­czy­nać obo­wią­zy­wać na mocy prawa


Źródła:

Wiktionary

Uprawomocnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upra­wo­moc­niać)

 (1.1) praw. spra­wić, że coś za­czy­na obo­wią­zy­wać na mocy prawa

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny upra­wo­moc­nić się (ndk. upra­wo­moc­niać się)

 (2.1) praw. za­cząć obo­wią­zy­wać na mocy prawa


Źródła:

Wiktionary

Uprawowy

przy­miot­nik od: upra­wa


Źródła:

SJP.pl

Uprać

uczy­nić coś czy­stym, w pral­ce lub ręcz­nie


Źródła:

SJP.pl

Uprojektować

prze­sta­rza­le: opra­co­wać pro­jekt; za­pro­jek­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Uproszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie cze­goś prost­szym

 (1.2) re­zul­tat upro­szcze­nia (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Uproszczeniowy

→ upro­szcze­nie


Patrz:uproszczenie

Źródła:

SJP.pl

Uprowadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upro­wa­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Uprowadzać

po­ry­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upro­wa­dzić)

 (1.1) zmu­szać kogoś do pój­ścia ze sobą lub po­ry­wać śro­dek lo­ko­mo­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprowadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upro­wa­dzić.


Upro­wa­dze­nie – wy­stę­pek po­le­ga­ją­cy na upro­wa­dze­niu lub za­trzy­ma­niu ma­ło­let­nie­go po­ni­żej lat 15 lub osoby nie­po­rad­nej ze wzglę­du na swój stan fi­zycz­ny lub psy­chicz­ny.

Pod po­ję­ciem upro­wa­dze­nia ro­zu­mie się za­bra­nie po­do­piecz­ne­go w inne miej­sce wbrew woli osoby po­wo­ła­nej do spra­wo­wa­nia opie­ki lub na­dzo­ru, na­to­miast za­trzy­ma­niem jest na­kło­nie­nie lub zmu­sze­nie po­do­piecz­ne­go do prze­by­wa­nia w okre­ślo­nym miej­scu wbrew woli osoby upraw­nio­nej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Uprowadzić

por­wać, uwieźć


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) zmu­sić kogoś do pój­ścia ze sobą lub por­wać śro­dek lo­ko­mo­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprościć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) uczy­nić coś prost­szym, mniej skom­pli­ko­wa­nym


Źródła:

Wiktionary

Uprużyć

przy­piec, za­piec w nie­wiel­kiej ilo­ści tłu­szczu lub wody


Źródła:

SJP.pl

Uprywatniać

rzad­ko: czy­nić pry­wat­nym


Źródła:

SJP.pl

Uprzedmiatawiać

uprzed­mio­ta­wiać, uprzed­mio­to­wiać;
1. spro­wa­dzać kogoś do roli przed­mio­tu;
2. na­da­wać cze­muś re­al­ny kształt


Źródła:

SJP.pl

Uprzedmiotawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uprzed­mio­ta­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Uprzedmiotawiać

cza­sow­nik

 (1.1) spro­wa­dzać czło­wie­ka lub zwie­rzę do roli przed­mio­tu, trak­to­wać jak przed­miot


Źródła:

Wiktionary

Uprzedmiotowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uprzed­mio­to­wić.


Źródła:

Wiktionary

Uprzedni

po­przed­ni, po­prze­dza­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­stą­pił, za­cho­dził przed czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprzednio

przy­słó­wek

 (1.1) przed danym mo­men­tem, wy­da­rze­niem; wcze­śniej


Źródła:

Wiktionary

Uprzedniość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest uprzed­nie


Źródła:

Wiktionary

Uprzedzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uprze­dzić)

 (1.1) robić wcze­śniej

 (1.2) za­wia­da­miać zaw­cza­su

 (1.3) po­wia­da­miać o nie­bez­pie­czeń­stwie

 (1.4) po­wo­do­wać nie­przy­chyl­ność

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uprze­dzać się (dk. uprze­dzić się)

 (2.1) sta­wać się nie­chęt­nym, źle na­sta­wio­nym


Źródła:

Wiktionary

Uprzedzenia

zwy­kle ne­ga­tyw­ne opi­nie na temat danej rze­czy lub osoby przed jej poz­na­niem; ste­re­o­ty­py


Źródła:

SJP.pl

Uprzedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uprze­dzić.

 (1.2) nie­u­za­sad­nio­na nie­chęć do kogoś lub cze­goś, ne­ga­tyw­ne od­czu­cia w sto­sun­ku do kogoś, cze­goś


An­ty­spo­łecz­ne uprze­dze­nie – ro­dzaj po­sta­wy po­le­ga­ją­cej na odrzu­ca­niu cze­goś lub kogoś bez ra­cjo­nal­nych prze­sła­nek.

Uprze­dze­nie do kogoś lub cze­goś wy­stę­pu­je wów­czas, gdy jed­nost­ka po­dej­mu­je ocenę, wy­ra­ża ne­ga­tyw­ny osąd bez wcze­śniej­sze­go doś­wiad­cze­nia z daną osobą czy zja­wi­skiem, naj­czę­ściej na pod­sta­wie fał­szy­wych lub nie­kom­plet­nych in­for­ma­cji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Uprzedzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uprze­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|uprze­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Uprzejmie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób uprzej­my


Źródła:

Wiktionary

Uprzejmiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: uprzej­mie


Źródła:

SJP.pl

Uprzejmiejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: uprzej­my; bar­dziej uprzej­my


Źródła:

SJP.pl

Uprzejmostka

uprzej­mość;
1. uprzej­my zwrot grzecz­no­ścio­wy;
2. drob­na usłu­ga bę­dą­ca wy­ra­zem życz­li­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Uprzejmościowy

do­ty­czą­cy uprzej­mo­ści


Źródła:

SJP.pl

Uprzejmość

życz­li­wy sto­su­nek do ludzi, grzecz­ność, usłuż­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uprzej­my, grzecz­ny i życz­li­wy sto­su­nek do ludzi

 (1.2) uprzej­my zwrot grzecz­no­ścio­wy, uprzej­my uczy­nek, gest, przy­słu­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprzejmy

miły, życz­li­wy w sto­sun­ku do in­nych


przy­miot­nik

 (1.1) za­cho­wu­ją­cy się zgod­nie z za­sa­da­mi do­bre­go wy­cho­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprzemysławiać

uprze­my­sło­wiać;
1. czy­nić jakąś dzia­łal­ność prze­my­słem, np. uprze­my­sła­wiać bu­dow­nict­wo;
2. roz­wi­jać prze­mysł na ja­kimś ob­sza­rze, np. uprze­my­sła­wiać kraj; in­du­stria­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Uprzemysłowiać

uprze­my­sła­wiać;
1. czy­nić jakąś dzia­łal­ność prze­my­słem, np. uprze­my­sło­wiać bu­dow­nict­wo;
2. roz­wi­jać prze­mysł na ja­kimś ob­sza­rze, np. uprze­my­sło­wiać kraj; in­du­stria­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Uprzemysłowienie

1. uczy­nić jakąś dzia­łal­ność prze­my­słem, np. uprze­my­sło­wić bu­dow­nict­wo;
2. roz­wi­nąć prze­mysł na ja­kimś ob­sza­rze, np. uprze­my­sło­wić kraj; zin­du­stria­li­zo­wać


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces zwięk­sze­nia moż­li­wo­ści wyt­wór­czych kraju po­przez roz­wi­nię­cie pro­duk­cji w fa­bry­kach

 (1.2) ekon. zwięk­sze­nie udzia­łu prze­my­słu w go­spo­dar­ce na­ro­do­wej

 (1.3) hist. społ. pro­ces przej­ścia spo­łe­czeń­stwa rol­ni­cze­go do prze­my­sło­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprzemysłowić

1. uczy­nić jakąś dzia­łal­ność prze­my­słem, np. uprze­my­sło­wić bu­dow­nict­wo;
2. roz­wi­nąć prze­mysł na ja­kimś ob­sza­rze, np. uprze­my­sło­wić kraj; zin­du­stria­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Uprzeć

uprzeć się - po­zo­stać przy swo­jej de­cyz­ji, po­my­śle itp., nie dać się prze­ko­nać do ich zmia­ny


Źródła:

SJP.pl

Uprzyjemnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uprzy­jem­nić.


Źródła:

Wiktionary

Uprzyjemnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uprzy­jem­niać)

 (1.1) zob. uprzy­jem­niać.


Źródła:

Wiktionary

Uprzykrzać

1. czy­nić coś przy­krym, uciąż­li­wym;
2. uprzy­krzać sobie coś - na­bie­rać nie­chę­ci, nu­dzić się czymś;
3. po­tocz­nie: uprzy­krzać się - sta­wać się przy­krym, uciąż­li­wym dla kogoś


Źródła:

SJP.pl

Uprzykrzeńszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: uprzy­krzo­ny; bar­dziej uprzy­krzo­ny


Źródła:

SJP.pl

Uprzykrzony

1. uczy­nić coś przy­krym, uciąż­li­wym;
2. uprzy­krzyć sobie coś - na­brać nie­chę­ci, znu­dzić się czymś;
3. po­tocz­nie: uprzy­krzyć się - stać się przy­krym, uciąż­li­wym dla kogoś


Źródła:

SJP.pl

Uprzykrzyć

1. uczy­nić coś przy­krym, uciąż­li­wym;
2. uprzy­krzyć sobie coś - na­brać nie­chę­ci, znu­dzić się czymś;
3. po­tocz­nie: uprzy­krzyć się - stać się przy­krym, uciąż­li­wym dla kogoś


Źródła:

SJP.pl

Uprzymiotnikowiać

w ję­zy­koz­naw­stwie: przeksz­tał­cać w przy­miot­nik


Źródła:

SJP.pl

Uprzymiotnikowienie

w ję­zy­koz­naw­stwie: przeksz­tał­cić w przy­miot­nik


Źródła:

SJP.pl

Uprzymiotnikowiony

w ję­zy­koz­naw­stwie: taki, który stał się przy­miot­ni­kiem; za­diek­ty­wi­zo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Uprzymiotnikowić

w ję­zy­koz­naw­stwie: przeksz­tał­cić w przy­miot­nik


Źródła:

SJP.pl

Uprzywilejowana

ko­bie­ta wy­róż­nia­na, po­pie­ra­na przez kogoś


Źródła:

SJP.pl

Uprzywilejowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uprzy­wi­le­jo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Uprzywilejowany

taki, który ma szcze­gól­ne upraw­nie­nia


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy szcze­gól­ne przy­wi­le­je, upraw­nie­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba ko­rzy­sta­ją­ca z okre­ślo­nych przy­wi­le­jów, upraw­nień

 (2.2) osoba po­pie­ra­na, wy­róż­nio­na przez kogoś

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: uprzy­wi­le­jo­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uprzywilejować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uprzy­wi­le­jo­wy­wać)

 (1.1) ob­da­rzyć przy­wi­le­ja­mi, nadać szcze­gól­ne upraw­nie­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny uprzy­wi­le­jo­wać się (ndk. uprzy­wi­le­jo­wy­wać się)

 (2.1) rzad. stać się uprzy­wi­le­jo­wa­nym; zy­skać przy­wi­le­je, upraw­nie­nia


Źródła:

Wiktionary

Uprzątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uprzą­tać.


Źródła:

Wiktionary

Uprzątać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uprząt­nąć)

 (1.1) do­pro­wa­dzać do po­rząd­ku usu­wa­jąc coś


Źródła:

Wiktionary

Uprzątnąć

cza­sow­nik

 (1.1) usu­nąć coś nie­wiel­kie­go, oczy­ścić


Źródła:

Wiktionary

Uprząść

przę­dąc wy­ko­nać coś


Źródła:

SJP.pl

Uprząż

1. ze­spół po­łą­czo­nych ze sobą pasów rze­mien­nych lub par­cia­nych, na­kła­da­nych na zwie­rzę­ta po­cią­go­we w celu umoż­li­wie­nia im cią­gnię­cia po­ja­zdu;
2. taśmy po­łą­czo­ne ze spa­do­chro­nem, opa­su­ją­ce ciało skocz­ka lub ła­du­nek, który ma być zrzu­co­ny z sa­mo­lo­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ze­spół lin, pasów, itp., umoż­li­wia­ją­cy sprę­ży­ste po­łą­cze­nie kogoś, cze­goś

 (1.2) zo­o­techn. pasy za­kła­da­ne na konia, dzię­ki któ­rym moż­li­we jest uży­cie zwie­rzę­cia do pracy w za­przę­gu


Uprząż – urzą­dze­nie z za­pi­na­nych taśm lub pasów słu­żą­ce do sprzę­gnię­cia, po­łą­cze­nia ze sobą dwóch obiek­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Uprzęż

rzad­ko: uprząż


Źródła:

SJP.pl

Ups

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy naj­czę­ściej za­kło­po­ta­nie lub za­sko­cze­nie; oj, ojej, jejku


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. … wy­ra­ża­ją­cy za­kło­po­ta­nie bądź za­sko­cze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upscaler

[czy­taj: ap­skej­ler] na­rzę­dzie do zwięk­sza­nia roz­dziel­czo­ści obra­zu lub wideo


Źródła:

SJP.pl

Upscaling

[czy­taj: ap­skej­ling] ska­lo­wa­nie obra­zu o ni­skiej roz­dziel­czo­ści do wyż­szej, bez zwięk­sza­nia de­ta­li


Źródła:

SJP.pl

Upscalować

[czy­taj: ap­ska­lo­wać] kon­wer­to­wać sy­gnał wideo z niż­szej roz­dziel­czo­ści na wyż­szą


Źródła:

SJP.pl

Upstream

Up­stre­am – kie­ru­nek prze­sy­łu da­nych od klien­ta do ser­we­ra (uplo­ad). Kie­ru­nek ten jest prze­ci­wień­stwem down­stre­am-u nie tylko w te­o­rii ale i w za­sto­so­wa­niu, do­dat­ko­wo oba ter­mi­ny czę­sto znacz­nie róż­nią się pręd­ko­ścią. Down­stre­am jest istot­ne dla prze­cięt­ne­go użyt­kow­ni­ka do­mo­we­go w celu po­bie­ra­nia za­war­to­ści, gdyż dane są po­bie­ra­ne głów­nie z ser­we­rów in­ter­ne­to­wych, w któ­rych wy­sy­ła­nie da­nych ma klu­czo­we zna­cze­nie.


Źródła:

Wikipedia

Upstreamowy

→ up­stre­am [czy­taj: ap­stri­mo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Upstrzenie

1. po­pla­mić od­cho­da­mi owa­dów;
2. po­kryć coś pstro­ka­ty­mi pla­ma­mi


Źródła:

SJP.pl

Upstrzyć

1. po­pla­mić od­cho­da­mi owa­dów;
2. po­kryć coś pstro­ka­ty­mi pla­ma­mi


Źródła:

SJP.pl

Upt

[czy­taj: u-pe-TE] skrót od: Urząd Pocz­to­wo-Te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny; UP


Źródła:

SJP.pl

Upton

[czy­taj: apton]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Uptown

[czy­taj: ap­tałn] czcion­ka kom­pu­te­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Upubliczniać

po­da­wać do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści


Źródła:

SJP.pl

Upublicznienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­da­nie do wia­do­mo­ści pu­blicz­nej


Źródła:

Wiktionary

Upublicznić

podać do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści; ujaw­nić


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|upu­blicz­niać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upudrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kry­cie cze­goś pu­drem


Źródła:

Wiktionary

Upudrować

po­kryć pu­drem; za­pu­dro­wać, na­pu­dro­wać, po­pu­dro­wać


Źródła:

SJP.pl

Upupianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upu­piać.


Źródła:

Wiktionary

Upupiać

po­tocz­nie:
1. do­pro­wa­dzać do tego, że ktoś ma kło­po­ty; urzą­dzać, za­łat­wiać;
2. roz­gra­miać, miaż­dżyć, roz­pra­wiać się z kimś;
3. nie do­pu­szczać do za­łat­wie­nia cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upu­pić)

 (1.1) pot. ośmie­szać kogoś, szko­dzić komuś

 (1.2) pot. nie do­pu­szczać do za­łat­wie­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upupienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upu­pić.


Źródła:

Wiktionary

Upupić

po­tocz­nie:
1. sku­tecz­nie zasz­ko­dzić komuś; urzą­dzić, za­łat­wić;
2. roz­gro­mić, zmiaż­dżyć, roz­pra­wić się z kimś;
3. nie do­pu­ścić do za­łat­wie­nia cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upu­piać)

 (1.1) pot. ośmie­szyć kogoś, zro­bić z kogoś głup­ca, zasz­ko­dzić mu

 (1.2) pot. nie do­pu­ścić do za­łat­wie­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upust

1. od­pro­wa­dza­nie nad­mia­ru cie­czy lub gazu ze zbior­ni­ka;
2. urzą­dze­nie do spu­szcza­nia wody ze zbior­ni­ka;
3. ob­niż­ka ceny cze­goś; opust, rabat
4. prze­no­śnie: swo­bo­da w ujaw­nia­niu uczuć;
5. upust krwi - dra­stycz­ne zmniej­sze­nie licz­by osób z okre­ślo­nej grupy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­pro­wa­dza­nie nad­mia­ru cie­czy, pary lub gazu

 (1.2) techn. urzą­dze­nie do od­pro­wa­dza­nia wody ze zbior­ni­ka

 (1.3) hand. ob­ni­że­nie ceny

 (1.4) przen. po­ka­za­nie skry­wa­ne­go stanu wew­nętrz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upustowy

→ upust


Patrz:upust

Źródła:

SJP.pl

Upuszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upu­ścić)

 (1.1) poz­wa­lać wy­paść z rąk

 (1.2) od­pro­wa­dzać skądś nad­miar płynu lub gazu


Źródła:

Wiktionary

Upuścić

1. poz­wo­lić na wy­su­nię­cie się cze­goś z rąk;
2. od­pro­wa­dzić skądś nad­miar cie­czy lub gazu


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upu­szczać)

 (1.1) poz­wo­lić wy­paść z rąk

 (1.2) od­pro­wa­dzić skądś nad­miar płynu lub gazu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upvote

[czy­taj: ap­wołt] śro­do­wi­sko­wo: in­ter­ne­to­we oz­na­cze­nie tre­ści in­for­mu­ją­ce, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; like, łapka w górę, kciuk w górę


Źródła:

SJP.pl

Upwelling

[czy­taj: ap łe­ling] w ge­o­lo­gii: pod­no­sze­nie się głę­bi­no­wych wód oce­a­nicz­nych na po­wierzch­nię


Up­wel­ling – zja­wi­sko pod­no­sze­nia się oce­a­nicz­nych wód głę­bi­no­wych, zwy­kle z głę­bo­ko­ści po­ni­żej ter­mo­kli­ny, na po­wierzch­nię.

Wy­róż­nia się up­wel­ling przy­brzeż­ny i up­wel­ling rów­ni­ko­wy.

Up­wel­ling przy­brzeż­ny wy­stę­pu­je w stre­fie przy­brzeż­nej i jest ge­ne­ro­wa­ny prze­de wszyst­kim przez wia­try wie­ją­ce wzdłuż brze­gu, które po­wo­du­ją, zgod­nie z te­o­rią Ek­ma­na, od­pły­wa­nie od brze­gu wody po­wierzch­nio­wej i za­stę­po­wa­nie jej wo­da­mi z niż­szych warstw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Upychacz

1. osoba upy­cha­ją­ca ludzi (np. w ja­poń­skim me­trze);
2. na­rzę­dzie den­ty­stycz­ne do upy­cha­nia nici re­trak­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Upypłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upy­płać.


Źródła:

Wiktionary

Upypłać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ubru­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny upy­płać się

 (2.1) gw-pl|Poz­nań. ubru­dzić się


Źródła:

Wiktionary

Upój

reg. wo­do­pój


Źródła:

SJP.pl

Upór

upor­czy­we trwa­nie przy włas­nym zda­niu; nie­u­stę­pli­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) niez­mien­ne za­cho­wa­nie, cią­głe trwa­nie przy tych sa­mych za­sa­dach czy po­glą­dach


Upór – syn­drom be­ha­wio­ral­ny ludzi jak i zwie­rząt, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pow­ta­rza­niem tych sa­mych za­cho­wań, de­cyz­ji, próśb lub wy­ra­ża­niem tych sa­mych po­glą­dów nie­za­leż­nie od zmie­nia­ją­cych się wa­run­ków oto­cze­nia, czy otrzy­ma­nia no­wych in­for­ma­cji lub wie­dzy (np. no­wych metod dzia­ła­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upęd

w gór­nict­wie: wy­ko­na­nie wy­ro­bi­ska


Źródła:

SJP.pl

Upędzać

upę­dzać się - daw­niej:
1. bie­gać szyb­ko i przez dłuż­szy czas w różne stro­ny;
2. bie­gnąc, gonić jeden dru­gie­go;
3. upę­dzać się za czymś, za kimś - szu­kać cze­goś w róż­nych miej­scach; uga­niać się


Źródła:

SJP.pl

Upędzić

1. po­tocz­nie:
a) wy­pro­du­ko­wać al­ko­hol do­mo­wym spo­so­bem; wy­pę­dzić, prze­pę­dzić;
b) przy­spie­szyć doj­rze­wa­nie i wzrost ro­śli­ny;
c) stwo­rzyć coś, wy­ka­zu­jąc się spry­tem lub in­wen­cją;
2. daw­niej:
a) pę­dząc, prze­być szyb­ko jakąś drogę;
b) w gór­nict­wie: po­su­nąć się w prze­bi­ja­niu wy­ro­bi­ska;
c) po­ga­nia­jąc kogoś, upro­wa­dzić;
3. upę­dzić się - po­tocz­nie o al­ko­ho­lu: pow­stać w pro­ce­sie do­mo­wej pro­duk­cji


Źródła:

SJP.pl

Upłakany

taki, który się upła­kał


Źródła:

SJP.pl

Upłakać

daw­niej: upła­kać się - mocno po­pła­kać; spła­kać się


Źródła:

SJP.pl

Upławy

wy­dzie­li­na wy­do­by­wa­ją­ca się w nad­mia­rze z po­chwy


Upła­wy – nie­pra­wi­dło­wa wy­dzie­li­na z po­chwy, świad­czą­ca o in­fek­cji bak­te­ryj­nej bądź grzy­bi­czej po­chwy. Upła­wy mogą być bez­won­ne lub o rybim i cuch­ną­cym za­pa­chu, ob­fi­te lub skąpe, ropne, wod­ni­ste, se­ro­wa­te, pie­ni­ste czy pod­bar­wio­ne krwią.

Upła­wy w okre­sie no­wo­rod­ko­wym i nie­mow­lę­cym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Upłaz

roz­le­gły, de­li­kat­nie na­chy­lo­ny tra­wia­sty stok gór­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. geod. po­zio­me lub lekko na­chy­lo­ne spła­szcze­nie w obrę­bie ścia­ny skal­nej lub stoku;


Upłaz, upłaz skal­ny – forma uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni ziemi: po­zio­me lub lekko na­chy­lo­ne spła­szcze­nie w obrę­bie ścia­ny skal­nej lub stoku, od­dzie­la­ją­ce od sie­bie czę­ści stoku o znacz­nie więk­szym na­chy­le­niu, czę­sto po­ro­śnię­te ro­ślin­no­ścią ziel­ną. W pod­ha­lań­skiej gwa­rze na­zy­wa­no upła­zem sto­sun­ko­wo pła­skie i tra­wia­ste zbo­cze o róż­nej wiel­ko­ści i róż­nym stop­niu na­chy­le­nia. W Ta­trach przy­kła­dem upła­zów są np. Długi Upłaz, Skup­niów Upłaz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Upłazek

zdrob­nie­nie od: upłaz


Źródła:

SJP.pl

Upłynnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|upłyn­niać.


Źródła:

Wiktionary

Upłynąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. upły­wać)

 (1.1) ulec prze­mi­nię­ciu

 (1.2) pły­nąc, prze­być pewną od­le­głość

 (1.3) pły­nąc, ujść na zew­nątrz


Źródła:

Wiktionary

Upływ

1. o cza­sie, pew­nym okre­sie: to, że się skoń­czył, prze­mi­nął; prze­mi­nię­cie, skoń­cze­nie się;
2. prze­sta­rza­łe: upły­nię­cie, od­pły­wa­nie ja­kiejś wody, cie­czy; od­pływ, wy­pły­nię­cie, wy­pływ;
3. w tech­ni­ce: wy­pły­wa­nie, wy­do­sta­wa­nie się cze­goś na sku­tek nie­szczel­no­ści, awa­rii itp., np. upływ gazu, prądu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) o od­cin­kach czasu: mi­nię­cie/mi­ja­nie czasu lub wy­da­rzeń trwa­ją­cych w cza­sie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Upływać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upły­nąć)

 (1.1) trwa­jąc, zmie­rzać do swo­je­go końca

 (1.2) wy­do­by­wać się pły­nąc


Źródła:

Wiktionary

Upływowy

→ upływ


Patrz:upływ

Źródła:

SJP.pl