Um

skrót od:
1. Uni­wer­sy­tet Me­dycz­ny;
2. Urząd Mia­sta;
3. Urząd Miej­ski;
4. Urząd Mor­ski;
5. Unia Mię­dzy­par­la­men­tar­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wła­ści­wa ro­dza­jo­wi ludz­kie­mu umie­jęt­ność my­śle­nia, ro­zu­mie­nia i wnio­sko­wa­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Uma

skrót od: Ursa Maior - Wiel­ka Niedź­wie­dzi­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. bo­gi­ni hin­du­i­stycz­na


Uma – w tra­dy­cji hin­du­i­stycz­nej jedna z form Dewi (Par­wa­ti), żona Śiwy. W po­przed­niej in­kar­na­cji no­si­ła imię Sati. Córka króla gór Hi­ma­wan­ta i Meny.

Uma jest me­dia­tor­ką w wielu nie­biań­skich kon­flik­tach, a swo­ich wyz­naw­ców uczy jak za­cho­wać rów­no­wa­gę po­mię­dzy po­zor­ny­mi sprzecz­no­ścia­mi ludz­kiej na­tu­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umacnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umac­niać.


Źródła:

Wiktionary

Umacniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umoc­nić)

 (1.1) czy­nić coś bar­dziej wy­trzy­ma­łym na zni­szcze­nie

 (1.2) czy­nić coś trwal­szym

 (1.3) wojsk. bu­do­wać obiek­ty for­ty­fi­ka­cyj­ne pod dzia­ła­nia bo­jo­we

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny umac­niać się (dk. umoc­nić się)

 (2.1) sta­wać się od­por­niej­szym na zni­szcze­nie

 (2.2) na­bie­rać pew­no­ści co do cze­goś

 (2.3) wojsk. wzmac­niać siłę obron­ną po­przez bu­do­wę obiek­tów for­ty­fi­ka­cyj­nych oraz przy­go­to­wu­jąc się do dzia­łań bo­jo­wych


Źródła:

Wiktionary

Umaczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uma­czać.


Źródła:

Wiktionary

Umaczać

1. za­nu­rza­jąc w cie­czy, czy­nić (uczy­nić) mo­krym, wil­got­nym;
2. po­tocz­nie: an­ga­żo­wać (za­an­ga­żo­wać) kogoś w po­dej­rza­ną spra­wę, aferę


Źródła:

SJP.pl

Umaić

1. przy­brać ro­śli­na­mi, ozdo­bić zie­lo­ny­mi kwia­ta­mi, liść­mi;
2. o ro­ślin­no­ści: po­kryć zie­mię zie­le­nią;
3. umaić się - książ­ko­we: po­kryć się ro­ślin­no­ścią, zie­le­nią


Źródła:

SJP.pl

Umajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uma­jać.


Źródła:

Wiktionary

Umajać

rzad­kie:
1. przy­bie­rać ro­śli­na­mi, ozda­biać zie­lo­ny­mi kwia­ta­mi, liść­mi;
2. o ro­ślin­no­ści: po­kry­wać zie­mię zie­le­nią;
3. uma­jać się - książ­ko­we: po­kry­wać się ro­ślin­no­ścią, zie­le­nią


Źródła:

SJP.pl

Umalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uma­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Umalować

1. po­kryć coś farbą;
2. zro­bić ma­ki­jaż


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) po­kryć twarz kos­me­ty­kiem, zro­bić ma­ki­jaż

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny uma­lo­wać się

 (2.1) zro­bić sobie ma­ki­jaż, po­kryć się kos­me­ty­kiem

 (2.2) ubru­dzić się farbą lub po­dob­nym środ­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umami

jeden z pię­ciu głów­nych sma­ków od­czu­wa­nych przez czło­wie­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fizj. jeden z pię­ciu pod­sta­wo­wych sma­ków, smak kwasu glu­ta­mi­no­we­go wy­stę­pu­ją­ce­go w biał­ku;

przy­miot­nik

 (2.1) o wy­ra­zi­stym, kon­kret­nym smaku


Umami (jap. 旨味, うま味; dosł.: smak, smacz­ność, sma­ko­wi­tość) – jeden z pię­ciu pod­sta­wo­wych sma­ków od­czu­wa­nych przez czło­wie­ka.

Ist­nie­ją osob­ne re­cep­to­ry kwasu glu­ta­mi­no­we­go, który jest źró­dłem smaku umami. Tech­nicz­nie umami to smak glu­ta­mi­nia­nu, ami­nok­wa­su, który jest jed­nym z ele­men­tów bu­dul­co­wych biał­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umamiczny

→ umami


Patrz:umami

Źródła:

SJP.pl

Umarlaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od umar­lak


Źródła:

Wiktionary

Umarlaczka

→ umar­lak


Patrz:umarlak

Źródła:

SJP.pl

Umarlak

1. czło­wiek zmar­ły;
2. o kimś, kto wy­glą­dem przy­po­mi­na nie­bo­szczy­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. nie­bo­szczyk, zmar­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umarlec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. nie­bo­szczyk


Źródła:

Wiktionary

Umarlok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umar­lak


Źródła:

Wiktionary

Umartwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umart­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Umartwiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umart­wić)

 (1.1) za­da­wać sobie ból fi­zycz­ny

 (1.2) przen. (także. rel.) prak­ty­ko­wać wy­rze­cze­nie się wygód, przy­jem­no­ści

 (1.3) daw. przy­czy­niać zmart­wień dru­giej oso­bie

 (1.4) garb. czy­ścić i zo­bo­jęt­niać wło­sie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny umart­wiać się (dk. umart­wić się)

 (2.1) umyśl­nie wy­ni­szczać swój or­ga­nizm

 (2.2) przen. (także. rel.) prak­ty­ko­wać post, wy­rze­kać się wygód i przy­jem­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Umartwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umart­wić.

 (1.2) coś umart­wia­ją­ce­go

 (1.3) daw. zmart­wie­nie, za­tro­ska­nie


Umart­wie­nie – w chrze­ści­jań­stwie umyśl­ne i do­bro­wol­ne wy­rze­ka­nie się pew­nych przy­jem­no­ści i wygód oraz pa­no­wa­nie nad samym sobą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Umarty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umar­ły


Źródła:

Wiktionary

Umarzalny

o długu, kre­dy­cie itp.: da­ją­cy się umo­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Umarzać

1. re­zy­gno­wać cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo ze ścią­ga­nia ja­kichś na­leż­no­ści pie­nięż­nych;
2. zmniej­szać war­tość użyt­ko­wa­nych środ­ków trwa­łych, np. bu­dyn­ków, ma­szyn;
3. w pra­wie: re­zy­gno­wać z dal­sze­go po­stę­po­wa­nia są­do­we­go w okre­ślo­nej spra­wie


Źródła:

SJP.pl

Umarznięty

[czy­taj: umar-znię­ty] taki, który umarzł (umarz­nął); umarz­ły, umarź­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Umarzły

[czy­taj: umar-zły] taki, który umarzł (umarz­nął); umarz­nię­ty, umarź­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Umarła

1. taki, który umarł;
2. skoń­czo­ny, mi­nio­ny, np. umar­ła mi­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która nie żyje, nie­boszcz­ka

imie­słów przy­miot­ni­ko­wy przesz­ły czyn­ny

 (2.1) zob. um­rzeć.

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3 os. lm. nmos. zob. um­rzeć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umarły

1. taki, który umarł;
2. skoń­czo­ny, mi­nio­ny, np. umar­ła mi­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który umarł

imie­słów przy­miot­ni­ko­wy przesz­ły czyn­ny

 (2.1) zob. um­rzeć.

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3 os. lm. nmos. zob. um­rzeć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umarźnięty

taki, który umarzł (umarz­nął); umarz­ły, umarz­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Umaszczać

gwa­ro­wo: okra­szać tłu­szczem


Źródła:

SJP.pl

Umaszczenie

kolor sier­ści zwie­rząt; maść


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kolor sier­ści zwie­rzę­cia;


Uma­szcze­nie, maść – dzie­dzicz­ne ubar­wie­nie futra, skóry i zew­nętrz­nych błon ślu­zo­wych (a u niek­tó­rych ga­tun­ków także pa­zu­rów, rogów i kopyt) ssa­ków, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla da­ne­go tak­so­nu niż­sze­go (ga­tun­ku, rasy lub od­mia­ny). Jest ono wa­run­ko­wa­ne obec­no­ścią w or­ga­niz­mie od­po­wied­nich barw­ni­ków (pig­men­tów).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umaszczony

o psie: ma­ją­cy uma­szcze­nie, tj. okre­ślo­ną barwę sier­ści


Źródła:

SJP.pl

Umawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uma­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Umawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umó­wić)

 (1.1) zob. umó­wić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uma­wiać się (dk. umó­wić się)

 (2.1) zob. umó­wić się.

 (2.2) pot. spo­ty­kać się ze sobą, będąc parą w nie­for­mal­nym związ­ku


Źródła:

Wiktionary

Umazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uma­zać.


Źródła:

Wiktionary

Umazać

1. ubru­dzić coś przez ma­za­nie; us­ma­ro­wać;
2. uma­zać się - ubru­dzić się przez ma­za­nie; us­ma­ro­wać się


Źródła:

SJP.pl

Umazywać

1. mażąc, ubru­dzić sub­stan­cją ma­zi­stą lub pły­nem;
2. uma­zy­wać się - uma­zy­wać sa­me­go sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Umaścić

gwa­ro­wo: okra­sić tłu­szczem


Źródła:

SJP.pl

Umbanda

kult afro­a­me­ry­kań­ski łą­czą­cy ele­men­ty re­li­gii afry­kań­skich oraz eu­ro­pej­skie­go okul­tyz­mu i spi­ry­tyz­mu


Um­ban­da (w ję­zy­ku bantu: "sztu­ka le­cze­nia, magia") – kult afro­a­me­ry­kań­ski, roz­po­wszech­nio­ny w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej, zwła­szcza w Bra­zy­lii, łą­czą­cy ele­men­ty wie­rzeń afry­kań­skich, eu­ro­pej­skie­go okul­tyz­mu i spi­ry­tyz­mu. Wyz­naw­cy um­ban­dy wie­rzą w siły dobra i są prze­ko­na­ni, że duchy zmar­łych uczest­ni­czą w ich spot­ka­niach do­ko­nu­jąc uz­dro­wień i prze­po­wia­da­jąc przysz­łość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umbo

środ­ko­wa, wy­pu­kła część tar­czy ry­cer­skiej, wzmac­nia­ją­ca jej kon­struk­cję


Umbo – wy­raź­nie wy­o­dręb­nio­na, środ­ko­wa część tar­czy, spa­ja­ją­ca i wzmac­nia­ją­ca jej kon­struk­cję. Od jego wew­nętrz­nej stro­ny, czę­sto umiej­sca­wia­no imacz.

Wśród od­naj­dy­wa­nych umb, więk­szość miała ko­li­sty kształt i wy­ko­ny­wa­na była z że­la­za, ale nie wy­klu­cza się rów­nież wy­stę­po­wa­nia umb wy­ko­na­nych z drew­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umbra

1. prze­sta­rza­le: za­sło­na, aba­żur, pa­ra­sol­ka, da­szek na oczy; um­brel­ka
2. ciem­no­czer­wo­ny ił za­bar­wio­ny związ­ka­mi że­la­za i ma­gne­zu; na­tu­ral­na farba bru­nat­no­czer­wo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ila­sta skała ko­lo­ru czer­wo­no-brą­zo­we­go

 (1.2) szt. brą­zo­wa­wy pig­ment uży­wa­ny w ma­lar­stwie, glin­ka far­biar­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umbralny

zwią­za­ny z ar­che­ty­pem cie­nia w psy­cho­lo­gii C. G. Junga


Źródła:

SJP.pl

Umbrela

osło­na tłu­mią­ca zbyt ja­skra­we świa­tło lampy; aba­żur; um­brel­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. aba­żur na lampę

 (1.2) przest. da­szek, za­sło­na na oczy

 (1.3) przest. rzad. pa­ra­sol chro­nią­cy przed słoń­cem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umbrelka

osło­na tłu­mią­ca zbyt ja­skra­we świa­tło lampy; aba­żur; um­bre­la


Źródła:

SJP.pl

Umbrella

[czy­taj: am­bre­la] czcion­ka kom­pu­te­ro­wa


Um­brel­la – pio­sen­ka stwo­rzo­na przez Shaw­na Car­te­ra, Te­riu­sa Nasha i Chri­stop­he­ra Ste­war­ta na trze­ci stu­dyj­ny album Ri­han­ny, "Good Girl Gone Bad" (2007). W pio­sen­ce go­ścin­nie wy­stą­pił raper Jay-Z.

W wielu czę­ściach Sta­nów Zjed­no­czo­nych sin­gel ten zo­stał wy­da­ny 28 marca 2007, jed­nak jego praw­dzi­wa data wy­da­nia zo­sta­ła usta­lo­na na 29 marca 2007.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umbri

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. etn. sta­ro­żyt­ne ple­mię za­miesz­ku­ją­ce Um­brię


Źródła:

Wiktionary

Umbria

re­gion i kra­i­na hi­sto­rycz­na we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w środ­ko­wych Wło­szech;


Um­bria (wł. "Um­bria") – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w cen­tral­nych Wło­szech, o po­wierzch­ni 8456 km², 872,9 tys. miesz­kań­ców i sto­li­cą w Pe­ru­gii (146,7 tys. miesz­kań­ców). Gę­stość za­lud­nie­nia 103 osób na km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umbriel

sa­te­li­ta Urana


Źródła:

SJP.pl

Umbrowie

sta­ro­żyt­ny lud


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. etn. sta­ro­żyt­ne ple­mię za­miesz­ku­ją­ce Um­brię;


Um­bro­wie ( Umbri) − jedno z ple­mion ital­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umbryjczyk

miesz­ka­niec Um­brii (re­gio­nu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Um­brii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umbryjka

miesz­kan­ka Um­brii (re­gio­nu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Um­brii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umbryjski

przy­miot­nik od: Um­bria (re­gion we Wło­szech)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Um­brii, zwią­za­ny z Um­brią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. nazwa ję­zy­ka;

 (2.2) jęz. nazwa dia­lek­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umbryna

ga­tu­nek ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny kul­bi­no­wa­tych; drum ibe­ryj­ski, um­bry­na ibe­ryj­ska


Źródła:

SJP.pl

Umbundu

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jęz. język z ro­dzi­ny bantu, uży­wa­ny w An­go­li;


Źródła:

Wiktionary

Umcia-Umcia

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) żart. seks


Źródła:

Wiktionary

Umcs

skrót od: Uni­wer­sy­tet Marii Curie-Skło­dow­skiej - uczel­nia w Lu­bli­nie


skró­to­wiec

 (1.1) = eduk. Uni­wer­sy­tet Marii Curie-Skło­dow­skiej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umcyk

śro­do­wi­sko­wo: osoba słu­cha­ją­ca mu­zy­ki klu­bo­wej


Źródła:

SJP.pl

Umd

skrót od: Unia Mło­dzie­ży De­mo­kra­tycz­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umeblowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ume­blo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Umeblować

za­o­pa­trzyć miesz­ka­nie w meble


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. me­blo­wać)

 (1.1) wy­po­sa­żyć po­mie­szcze­nie w meble

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ume­blo­wać się (ndk. me­blo­wać się)

 (2.1) ume­blo­wać swoje po­mie­szcze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umer

naz­wi­sko


Umer (daw­niej "Humer" lub "Humra") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Za­gnańsk. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

W przesz­ło­ści był nie­wiel­ką osadą fa­brycz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umfal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­pa­dek, nie­szczę­śli­we zda­rze­nie


Źródła:

Wiktionary

Umi

skrót od: Ursa Minor - Mała Niedź­wie­dzi­ca


Umi (jap. 宇美町 Umi-machi) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Kiu­siu, w pre­fek­tu­rze Fu­ku­o­ka. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 37 671 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 1247 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umiak

duża, szyb­ka i lekka łódź, uży­wa­na przez Eski­mo­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duża eski­mo­ska łódź wio­sło­wo-ża­glo­wa


Umiak – duża inu­ic­ka (eski­mo­ska) łódź wio­sło­wo-ża­glo­wa wy­ko­na­na ze skór fo­czych roz­pię­tych na szkie­le­cie z drew­na wy­rzu­co­ne­go przez morze lub kości wie­lo­ry­bów. Może mieć od 6 do 10 m dłu­go­ści i po­mie­ścić do 20 osób oraz ich ba­ga­że (w tym na­mio­ty). Służy do tran­spor­tu i prze­wo­zu do­byt­ku inu­ic­kich ro­dzin pod­czas let­nich wę­dró­wek na te­re­ny ło­wiec­kie oraz do gru­po­wych po­lo­wań na wie­lo­ry­by (wów­czas na umia­ku roz­pi­na się nie­wiel­ki ża­giel).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umianowice

Umia­no­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Kije. Ma sta­tus so­łect­wa.

Były wsią klasz­to­ru kla­ry­sek kra­kow­skich w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W 1944 roku w oko­li­cy Umia­no­wic miał miej­sce par­ty­zanc­ki atak na nie­miec­ki po­ciąg. W cza­sie walk po­le­gło 13 par­ty­zan­tów Ba­ta­lio­nów Chłop­skich.


Źródła:

Wikipedia

Umiar

brak prze­sa­dy, pow­ścią­gli­wość w czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) brak prze­sa­dy, pow­ścią­gli­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umiarawiać

w me­dy­cy­nie: przy­wra­cać pra­wi­dło­wy rytm pracy, np. umia­ra­wiać akcję (czyn­ność) serca, od­dech


Źródła:

SJP.pl

Umiarkowanie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób umiar­ko­wa­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) cecha tego, co umiar­ko­wa­ne, sto­no­wa­ne


Umiar­ko­wa­nie, wstrze­mięź­li­wość, umiar ( σωφροσύνη, "soph­ro­sy­ne", tem­pe­ran­tia) – cnota mo­ral­na, która po­le­ga na uży­wa­niu ro­zu­mu dla pa­no­wa­nia nad włas­ny­mi po­pę­da­mi, emo­cja­mi, in­stynk­ta­mi i po­trze­ba­mi. Oz­na­cza umie­jęt­ność ko­rzy­sta­nia z dóbr ma­te­rial­nych zgod­nie z ich celem. Za­pew­nia pa­no­wa­nie woli nad po­pę­da­mi. Sta­wia pra­gnie­niom pewne gra­ni­ce. Wy­wo­dzi się ze sta­ro­żyt­nej cnoty soph­ro­sy­ne, ma­ją­cej szer­sze i bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne zna­cze­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Umiarkowaność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co umiar­ko­wa­ne


Źródła:

Wiktionary

Umiarkowany

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) umie­ją­cy za­cho­wać umiar

 (1.2) taki, który nie jest ani zbyt duży, ani zbyt mały

 (1.3) o po­glą­dach: poś­red­ni mię­dzy ra­dy­kal­nym a za­cho­waw­czym


Źródła:

Wiktionary

Umiarkowańszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: umiar­ko­wa­ny; bar­dziej umiar­ko­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Umiarowienie

w me­dy­cy­nie: przy­wró­cić pra­wi­dło­wy rytm pracy, np. umia­ro­wić akcję (czyn­ność) serca, od­dech


Źródła:

SJP.pl

Umiarowić

w me­dy­cy­nie: przy­wró­cić pra­wi­dło­wy rytm pracy, np. umia­ro­wić akcję (czyn­ność) serca, od­dech


Źródła:

SJP.pl

Umiarowy

wie­lo­kąt umia­ro­wy - wie­lo­kąt ma­ją­cy wszyst­kie boki i kąty równe


Źródła:

SJP.pl

Umiastowić

1. przeksz­tał­cić w mia­sto;
2. prze­jąć przez mia­sto


Źródła:

SJP.pl

Umiastowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Umiastów

1. przeksz­tał­cić w mia­sto;
2. prze­jąć przez mia­sto


Umia­stów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Oża­rów Ma­zo­wiec­ki. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim.

We­dług stanu w 2021 so­łect­wo li­czy­ło 422 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umiatać

daw­niej: za­mia­tać


Źródła:

SJP.pl

Umiały

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ten, który umie, eru­dy­ta, wyksz­tał­co­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. nmos. lm. przesz. od: umieć


Źródła:

Wiktionary

Umiejscawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wyz­na­cza­nie lub usta­la­nie miej­sca


Źródła:

Wiktionary

Umiejscawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umiej­sco­wić)

 (1.1) wyz­na­czać miej­sce cze­goś

 (1.2) usta­lać czas i miej­sce cze­goś

 (1.3) ogra­ni­czać coś do jed­ne­go miej­sca

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny umiej­sca­wiać się (dk. umiej­sco­wić się)

 (2.1) po­ja­wiać się w ja­kimś miej­scu


Źródła:

Wiktionary

Umiejscowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wyz­na­cze­nie lub usta­le­nie miej­sca

 (1.2) po­ło­że­nie cze­goś; miej­sce, w któ­rym to się znaj­du­je


Źródła:

Wiktionary

Umiejscowiony

znaj­du­ją­cy się w okre­ślo­nym miej­scu


Źródła:

SJP.pl

Umiejscowić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. umiej­sca­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|umiej­sca­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Umiejący

1. mieć prak­tycz­ną wie­dzę na jakiś temat;
2. po­tra­fić coś zro­bić


Źródła:

SJP.pl

Umiejętnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób umie­jęt­ny


Źródła:

Wiktionary

Umiejętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: umie­jęt­niej


Źródła:

SJP.pl

Umiejętniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: umie­jęt­ny; bar­dziej umie­jęt­ny


Źródła:

SJP.pl

Umiejętność

prak­tycz­na zna­jo­mość cze­goś, wie­dza o czymś, bie­głość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bie­głość w danym te­ma­cie, prak­tycz­na zdol­ność do ro­bie­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umiejętny

świad­czą­cy o czy­jejś wie­dzy, bie­gło­ści, wpra­wie w czymś


przy­miot­nik

 (1.1) świad­czą­cy o czy­jejś wie­dzy, po­sia­da­niu umie­jęt­no­ści, wpra­wy w czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umielać

rzad­ko: mie­ląc, roz­cie­rać coś na pro­szek; roz­mie­lać


Źródła:

SJP.pl

Umielić

rzad­ko: mie­ląc, ro­ze­trzeć na pro­szek, miaz­gę; roz­mie­lić


Źródła:

SJP.pl

Umienianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Umie­nia


Źródła:

Wiktionary

Umienianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Umie­nia


Źródła:

Wiktionary

Umienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umieć.


Źródła:

Wiktionary

Umierająca

ko­bie­ta umie­ra­ją­ca, bę­dą­ca w ago­nii; ko­na­ją­ca


Patrz:umierać

Źródła:

SJP.pl

Umierający

osoba umie­ra­ją­ca, bę­dą­ca w ago­nii; ko­na­ją­cy


Patrz:umierać

Źródła:

SJP.pl

Umieralnia

1. pe­jo­ra­tyw­nie: dom opie­ki dla nie­u­le­czal­nie cho­rych; ho­spi­cjum;
2. z de­za­pro­ba­tą o schro­ni­sku dla zwie­rząt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. nie­wy­szu­ka­ne miej­sce do umie­ra­nia dla ludzi i zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umieralność

licz­ba zgo­nów w jed­nost­ce czasu w sto­sun­ku do ogółu lud­no­ści ży­ją­cej na danym ob­sza­rze; śmier­tel­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) de­mogr. sto­su­nek licz­by zgo­nów w okre­ślo­nej jed­nost­ce czasu do ogółu miesz­kań­ców da­ne­go ob­sza­ru;


Umie­ral­ność, współ­czyn­nik umie­ral­no­ści, współ­czyn­nik zgo­nów – w de­mo­gra­fii i epi­de­mio­lo­gii licz­ba zgo­nów w sto­sun­ku do licz­by miesz­kań­ców da­ne­go ob­sza­ru w okre­ślo­nej jed­nost­ce czasu. W epi­de­mio­lo­gii jest to licz­ba zgo­nów na "k" osób (naj­czę­ściej 100 tys.) wśród ogółu ob­ser­wo­wa­nej po­pu­la­cji. W de­mo­gra­fii współ­czyn­nik ten służy wraz z in­ny­mi wskaź­ni­ka­mi do ba­da­nia ruchu na­tu­ral­ne­go i po­da­wa­ny jest zaz­wy­czaj w pro­mi­lach we­dług wzoru:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Umierać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. um­rzeć)

 (1.1) koń­czyć swoje życie, prze­sta­wać żyć


Źródła:

Wiktionary

Umieski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Umie­szcza


Źródła:

Wiktionary

Umieszać

daw­niej: zmie­szać, wy­mie­szać


Źródła:

SJP.pl

Umieszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umie­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Umieszczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Umie­szcza


Źródła:

Wiktionary

Umieszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Umie­szcza


Źródła:

Wiktionary

Umieszczać

1. kłaść, sta­wiać gdzieś, lo­ko­wać w ja­kimś miej­scu;
2. kie­ro­wać kogoś do­kądś, wyz­na­czać miej­sce po­by­tu, pracy itp.


cza­sow­nik

 (1.1) sta­wiać, kłaść kogoś lub coś w okre­ślo­nym miej­scu; umiej­sca­wiać

 (1.2) usta­lać komuś miej­sce po­by­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umieszczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Umie­szcza


Źródła:

Wiktionary

Umieszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umie­ścić.


Źródła:

Wiktionary

Umieć

1. mieć prak­tycz­ną wie­dzę na jakiś temat;
2. po­tra­fić coś zro­bić


cza­sow­nik mo­dal­ny

 (1.1) po­tra­fić coś zro­bić; wie­dzieć, jak coś zro­bić

 (1.2) pot. opa­no­wać ma­te­riał na eg­za­min, kla­sów­kę, itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Umie­nia


Źródła:

Wiktionary

Umieścić

1. po­ło­żyć, po­sta­wić gdzieś, ulo­ko­wać w ja­kimś miej­scu;
2. skie­ro­wać kogoś do­kądś, wyz­na­czyć miej­sce po­by­tu, pracy itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. umie­szczać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|umie­szczać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umieść

prze­mie­ścić za po­mo­cą mio­tły, za­mieść


Źródła:

SJP.pl

Umig

skró­to­wiec

 (1.1) = Urząd Mia­sta i Gminy


Źródła:

Wiktionary

Umilacz

coś, co umila czas, po­pra­wia na­strój


Źródła:

SJP.pl

Umilać

spra­wiać, aby coś było mil­sze, spra­wia­ło przy­jem­ność; uprzy­jem­niać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umi­lić)

 (1.1) po­wo­do­wać, że coś staje się miłe


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umilenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umi­lić.


Źródła:

Wiktionary

Umilić

spra­wić, aby coś było mil­sze, spra­wi­ło przy­jem­ność; uprzy­jem­nić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. umi­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|umi­lać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umilkły

taki, który umilkł


Źródła:

SJP.pl

Umitrężać

daw­niej: mę­czyć, nużyć


Źródła:

SJP.pl

Umitygować

uspo­ko­ić, po­ha­mo­wać kogoś, uśmie­rzyć coś; uła­go­dzić


Źródła:

SJP.pl

Umizg

daw­niej:
1. za­bie­gi ma­ją­ce na celu po­zy­ska­nie wzglę­dów osoby płci od­mien­nej, sta­ra­nia o czy­jąś rękę; flirt, umiz­gi, za­lo­ty, kon­ku­ry, amory, za­le­can­ki;
2. gest, mina, spoj­rze­nie wy­ra­ża­ją­ce uprzej­mość, przy­chyl­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gest pełen życz­li­wo­ści, przy­mi­le­nie się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umizgant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba umiz­gu­ją­ca się, za­lot­nik


Źródła:

Wiktionary

Umizgać

umiz­gać się - przy­mi­lać się, za­le­cać się do kogoś w celu zdo­by­cia jego wzglę­dów, mi­ło­ści


Źródła:

SJP.pl

Umizgi

daw­niej:
1. za­bie­gi ma­ją­ce na celu po­zy­ska­nie wzglę­dów osoby płci od­mien­nej, sta­ra­nia o czy­jąś rękę; flirt, umiz­gi, za­lo­ty, kon­ku­ry, amory, za­le­can­ki;
2. gest, mina, spoj­rze­nie wy­ra­ża­ją­ce uprzej­mość, przy­chyl­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przy­mi­la­nie się, ko­kie­to­wa­nie

 (1.2) przen. zwra­ca­nie się, do­ty­ka­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: umizg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umizgliwy

przy­miot­nik

 (1.1) daw. taki, który się umiz­gu­je


Źródła:

Wiktionary

Umizgus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba umiz­gu­ją­ca się, za­lot­nik


Źródła:

Wiktionary

Umiędzynarodawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umię­dzy­na­ro­da­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Umiędzynarodowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umię­dzy­na­ro­do­wić.


Źródła:

Wiktionary

Umiędzynarodowić

1. usta­no­wić za­rząd kilku państw nad czymś na mocy ukła­dów mię­dzy­na­ro­do­wych;
2. udo­stęp­nić coś wielu pań­stwom


Źródła:

SJP.pl

Umiękać

daw­niej: sta­wać się mięk­kim; mię­knąć, roz­mię­kać


Źródła:

SJP.pl

Umięśniać

po­tocz­nie: zwięk­szać wiel­kość mię­śni w danej czę­ści ciała


Źródła:

SJP.pl

Umięśnienie

po­tocz­nie:
1. zwięk­szyć wiel­kość mię­śni w danej czę­ści ciała;
2. umię­śnić się - ro­zbu­do­wać mię­śnie ca­łe­go ciała


Źródła:

SJP.pl

Umięśniony

po­tocz­nie:
1. zwięk­szyć wiel­kość mię­śni w danej czę­ści ciała;
2. umię­śnić się - ro­zbu­do­wać mię­śnie ca­łe­go ciała


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sil­nie roz­wi­nię­te mię­śnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umięśnić

po­tocz­nie:
1. zwięk­szyć wiel­kość mię­śni w danej czę­ści ciała;
2. umię­śnić się - ro­zbu­do­wać mię­śnie ca­łe­go ciała


Źródła:

SJP.pl

Umiłowana

ko­bie­ta, z którą łączy kogoś wiel­ka mi­łość; uko­cha­na


Umi­ło­wa­na (ang. "Be­lo­ved") – po­wieść Toni Mor­ri­son opu­bli­ko­wa­na w 1987 roku. Była to piąta i jed­no­cze­śnie naj­bar­dziej chwa­lo­na po­wieść au­tor­ki. Otrzy­ma­ła Na­gro­dę Pu­lit­ze­ra, zna­la­zła się też na li­ście naj­waż­niej­szych ut­wo­rów li­te­rac­kich ostat­nich 25 lat, stwo­rzo­nej przez „The New York Times”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umiłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umi­ło­wać.


Źródła:

Wiktionary

Umiłowany

da­rzo­ny wiel­ką mi­ło­ścią; uko­cha­ny, ko­cha­ny


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: umi­ło­wać

przy­miot­nik

 (2.1) bę­dą­cy obiek­tem czy­je­goś umi­ło­wa­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) osoba, którą ktoś umi­ło­wał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umiłować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mi­ło­wać)

 (1.1) książk. bar­dzo uko­chać


Źródła:

Wiktionary

Umiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umk

[czy­taj: u-em-KA] skrót od:
1. Uni­wer­sy­tet Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka (w To­ru­niu);
2. Urząd Mia­sta Kra­ko­wa


skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = eduk. Uni­wer­sy­tet Mi­ko­ła­ja Ko­per­ni­ka;

 (1.2) = adm. Urząd Mia­sta Kra­ko­wa;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|um­knąć.


Źródła:

Wiktionary

Umknąć

uciec skądś szyb­ko


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. umy­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|umy­kać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uml

[czy­taj: u-em-EL] skrót an­giel­skie­go: Uni­fied Mo­de­ling Lan­gu­a­ge - Ujed­no­li­co­ny Język Mo­de­lo­wa­nia, język for­mal­ny słu­żą­cy do opisu świa­ta obiek­tów w ana­li­zie obiek­to­wej oraz w pro­gra­mo­wa­niu obiek­to­wym


Źródła:

SJP.pl

Umlaucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od um­la­ut


Źródła:

Wiktionary

Umlaut

po­stać prze­gło­su w ję­zy­kach ger­mań­skich, po­le­ga­ją­ca na wy­mia­nie sa­mo­gło­sek tyl­nych na sa­mo­gło­ski przed­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. prze­głos

 (1.2) znak prze­gło­su – dwie krop­ki nad li­te­rą


Nie mylić z: Die­re­za (pi­sow­nia).

Za­su­ge­ro­wa­no, aby ten ar­ty­kuł na różne ar­ty­ku­ły – o znaku dia­kry­tycz­nym i prze­gło­sie ger­mań­skim.

Um­la­ut (do­słow­nie: "prze­głos") – zmia­na brzmie­nia sa­mo­gło­ski spo­ty­ka­na w ję­zy­kach ger­mań­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umma

wspól­no­ta wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu; wszech­mu­zuł­mań­ska wspól­no­ta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Umnictwo

daw­niej:
1. li­te­ra­tu­ra, pi­śmien­nict­wo;
2. umie­jęt­ność;
3. zasób wie­dzy


Źródła:

SJP.pl

Umniejszać

czy­nić kogoś lub coś mniej waż­nym, uz­na­wać coś za błahe, po­zba­wio­ne zna­cze­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. um­niej­szyć)

 (1.1) czy­nić coś mniej waż­nym; ob­ni­żać war­tość, wiel­kość, zna­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umniejszyć

uczy­nić kogoś lub coś mniej waż­nym, uznać coś za błahe, po­zba­wio­ne zna­cze­nia


Źródła:

SJP.pl

Umocnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umoc­nić.

 (1.2) nasyp za­bez­pie­cza­ją­cy brzeg rzeki

 (1.3) wojsk. for­ty­fi­ka­cja bu­do­wa­na na polu walki


Źródła:

Wiktionary

Umocnieniowy

→ umoc­nie­nie


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z umac­nia­niem, bu­do­wa ob­wa­ro­wań lub z umoc­nie­nia­mi, ob­wa­ro­wa­nia­mi

 (1.2) zwią­za­ny z umac­nia­niem, za­pew­nie­niem cze­muś sta­bil­no­ści, lub umoc­nie­nia­mi do tego słu­żą­cym


Patrz:umocnienie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umocnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. umac­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|umac­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny umoc­nić się (ndk. umac­niać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|umac­niać się.


Źródła:

Wiktionary

Umocowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: umo­co­wać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. peł­no­moc­nik, ple­ni­po­tent


Źródła:

Wiktionary

Umocować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. umo­co­wy­wać)

 (1.1) po­łą­czyć trwa­le coś z czymś


Źródła:

Wiktionary

Umocowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umo­co­wać)

 (1.1) trwa­le łą­czyć coś z czymś


Źródła:

Wiktionary

Umoczyć

1. za­nu­rza­jąc w pły­nie uczy­nić coś mo­krym; zwil­żyć;
2. nie za­łat­wić cze­goś po­myśl­nie, zro­bić coś źle, nie­u­mie­jęt­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) uczy­nić coś mo­krym, za­nu­rza­jąc w pły­nie

 (1.2) pot. zro­bić coś źle, stra­cić coś po­przez nie­u­mie­jęt­ne zro­bie­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umodelować

prze­sta­rza­le: ufor­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Umodnić

1. uczy­nić mod­nym, po­pu­lar­nym;
2. uczy­nić no­wo­czes­nym; zmo­der­ni­zo­wać, uw­spół­cze­śnić, uno­wo­cze­śnić


Źródła:

SJP.pl

Umoralniający

pra­wić mo­ra­ły; po­u­czać


Źródła:

SJP.pl

Umoralnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umo­ral­niać.


Źródła:

Wiktionary

Umoralniać

pra­wić mo­ra­ły; po­u­czać


Źródła:

SJP.pl

Umordować

1. zmę­czyć, utru­dzić;
2. umor­do­wać się - zmę­czyć się, utru­dzić się, wy­czer­pać się


Źródła:

SJP.pl

Umorusanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umo­ru­sać.


Źródła:

Wiktionary

Umorusać

1. po­bru­dzić, us­mo­lić;
2. umo­ru­sać się - po­bru­dzić się, us­mo­lić się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. ubru­dzić twarz lub ręce, zwy­kle na ciem­no

cza­sow­nik zwrot­ny umo­ru­sać się

 (2.1) pot. ubru­dzić sobie twarz lub ręce, zwy­kle na ciem­no


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umorzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. fi­nans. do­bro­wol­ne zrze­cze­nie się czę­ścio­we lub cał­ko­wi­te na­leż­no­ści w ra­mach umow­ne­go po­ro­zu­mie­nia po­mię­dzy wie­rzy­cie­lem a dłuż­ni­kiem

 (1.2) praw. zam­knię­cie po­stę­po­wa­nia są­do­we­go w danej spra­wie


Źródła:

Wiktionary

Umorzeniowy

przy­miot­nik od: umo­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Umotina

język grupy In­dian bra­zy­lij­skich


Źródła:

SJP.pl

Umotywować

podać mo­ty­wy cze­goś, uza­sad­nić ist­nie­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Umowa

1. pi­sem­ne lub ustne po­ro­zu­mie­nie stron; ugoda;
2. do­ku­ment, w któ­rym okre­ślo­ne są prawa i obo­wiąz­ki stron za­in­te­re­so­wa­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wza­jem­ne zo­bo­wią­za­nie dwóch lub wię­cej osób do zro­bie­nia cze­goś lub za­cho­wy­wa­nia się w okre­ślo­ny spo­sób; ar­kusz lub inny zapis ta­kie­go zo­bo­wią­za­nia;


Zo­bacz też: kon­trakt (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Umowa, kon­trakt ( con­trac­tus) – w pra­wie cy­wil­nym zgod­ne po­ro­zu­mie­nie dwóch lub wię­cej stron usta­la­ją­ce ich wza­jem­ne prawa lub obo­wiąz­ki (ang. a me­e­ting of minds). Na umowę skła­da­ją się dwa lub wię­cej zgod­nych oś­wiad­czeń woli (kon­sens) zmie­rza­ją­cych do za­war­cia umowy da­ne­go ro­dza­ju. Zło­że­nie przez stro­ny oś­wiad­czeń woli, które nie są zgod­ne, okre­śla się mia­nem dys­sen­su. Umowy są za­wsze co najm­niej dwu­stron­ny­mi czyn­no­ścia­mi praw­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób umow­ny


Źródła:

Wiktionary

Umowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest umow­ne; cecha tych, któ­rzy są umow­ni


Źródła:

Wiktionary

Umowny

1. okre­ślo­ny umową, wy­ni­ka­ją­cy z umowy;
2. nie­rze­czy­wi­sty, fik­cyj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy umowy

 (1.2) wy­my­ślo­ny, nie­rze­czy­wi­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umościć

uło­żyć się, usiąść gdzieś wy­god­nie


Źródła:

SJP.pl

Umożliwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umoż­li­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Umożliwiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. umoż­li­wić)

 (1.1) dawać, two­rzyć jakąś moż­li­wość zro­bie­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Umożliwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umoż­li­wić.


Źródła:

Wiktionary

Umożliwić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. umoż­li­wiać)

 (1.1) zob. umoż­li­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Umptekit

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, ro­dzaj sje­ni­tu


Źródła:

SJP.pl

Umrzeć

1. prze­stać żyć; sko­nać;
2. prze­no­śne: za­koń­czyć się; wy­gas­nąć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. umie­rać)

 (1.1) skoń­czyć życie

 (1.2) książk. przen. za­koń­czyć byt, prze­stać ist­nieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umrzik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umar­ły


Źródła:

Wiktionary

Umrzyk

trup, nie­bo­szczyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. nie­bo­szczyk, zmar­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umrzyty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. umar­ły


Źródła:

Wiktionary

Umts

skrót od: Uni­ver­sal Mo­bi­le Te­le­com­mu­ni­ca­tions Sy­stem - Uni­wer­sal­ny Sy­stem Te­le­ko­mu­ni­ka­cji Ru­cho­mej


Źródła:

SJP.pl

Umundurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw­nie wyz­na­czo­ny strój człon­ków danej or­ga­ni­za­cji;

 (1.2) mun­du­ry no­szo­ne przez człon­ków danej or­ga­ni­za­cji


Źródła:

Wiktionary

Umundurować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mun­du­ro­wać)

 (1.1) ubrać w mun­du­ry

 (1.2) ubrać w jed­na­ko­we ubra­nia


Źródła:

Wiktionary

Umurzać

[czy­taj: umur-zać] daw­niej: za­bru­dzić, umo­ru­sać, us­mo­lić


Źródła:

SJP.pl

Umurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umu­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Umurzyć

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. zob. omu­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Umuzyczniać

czy­nić mu­zycz­nym, na­da­wać formę mu­zycz­ną, ilu­stro­wać mu­zy­ką


Źródła:

SJP.pl

Umuzycznić

uczy­nić mu­zycz­nym, nadać formę mu­zycz­ną, zi­lu­stro­wać mu­zy­ką


Źródła:

SJP.pl

Umycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) oczy­szcze­nie cze­goś wodą, cza­sa­mi z do­dat­kiem ja­kichś środ­ków


Źródła:

Wiktionary

Umykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umy­kać.


Źródła:

Wiktionary

Umykać

ucie­kać, szyb­ko się od­da­lać


cza­sow­nik

 (1.1) nie ule­gać do­strze­że­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umysł

1. ze­spół moż­li­wo­ści funk­cji mózgu, obej­mu­ją­cy zdol­ność my­śle­nia, poz­na­wa­nia, ro­zu­mo­wa­nia i two­rze­nia; in­te­lekt, rozum;
2. prze­no­śnie: czło­wiek pod­da­wa­ny oce­nie ze wzglę­du na jego zdol­no­ści ro­zu­mo­wa­nia i my­śle­nia, np. wy­bit­ne umy­sły re­ne­san­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sied­li­sko poz­naw­czej i my­ślo­wej ak­tyw­no­ści czło­wie­ka;


Umysł – ter­min ogól­ny oz­na­cza­ją­cy ogół ak­tyw­no­ści mózgu ludz­kie­go[], prze­de wszyst­kim ta­kich, któ­rych po­sia­da­nia czło­wiek jest świa­do­my: spo­strze­ga­nie, my­śle­nie, za­pa­mię­ty­wa­nie, od­czu­wa­nie emo­cji, ucze­nie się, czy re­gu­lo­wa­nie uwagi. Wy­ra­że­nie bli­skoz­nacz­ne do psy­chi­ki, świa­do­mo­ści. Wy­ra­że­nie ko­o­pe­ru­ją­ce: oso­bo­wość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umysłowiec

prze­sta­rza­le: in­te­lek­tu­a­li­sta


Źródła:

SJP.pl

Umysłowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy umy­słu, umy­sło­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Umysłowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan moż­li­wo­ści umy­sło­wych


Źródła:

Wiktionary

Umysłowy

przy­miot­nik od: umysł


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla umy­słu, zwią­za­ny z umy­słem i jego pracą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umywaleczka

zdrob­nie­nie od: umy­wal­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: umy­wal­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umywalka

urzą­dze­nie sa­ni­tar­ne za­o­pa­trzo­ne w kran z bie­żą­cą wodą i od­pływ


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie sa­ni­tar­ne z bie­żą­cą wodą i na­czy­niem, przez­na­czo­ne do hi­gie­ny oso­bi­stej;


Umy­wal­ka – ele­ment wy­po­sa­że­nia ła­zien­ki, słu­żą­cy do mycia rąk i twa­rzy (rza­dziej in­nych czę­ści ciała, czy pra­nia). Urzą­dze­nie to skła­da się naj­czę­ściej z płyt­kie­go na­czy­nia i po­wierzch­ni od­kład­czej. Naj­czę­ściej wy­ko­na­ne jest z ce­ra­mi­ki – rza­dziej sto­so­wa­ne ma­te­ria­ły to: szkło, ka­mień na­tu­ral­ny, że­li­wo, two­rzy­wa sztucz­ne, stal nier­dzew­na).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Umywalkowy

przy­miot­nik od: umy­wal­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z umy­wal­ką, do­ty­czą­cy umy­wal­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umywalnia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się urzą­dze­nia słu­żą­ce do mycia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym można się umyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Umywać

daw­niej: ob­my­wać, myć


Źródła:

SJP.pl

Umyć

usu­nąć brud za po­mo­cą wody


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. myć)

 (1.1) wy­czy­ścić za po­mo­cą wody

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny umyć się (ndk. myć się)

 (2.1) oczy­ścić sie­bie sa­me­go za po­mo­cą wody


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umyślać

ukła­dać sobie coś w my­ślach, pla­no­wać coś


Źródła:

SJP.pl

Umyślić

po­sta­no­wić coś, za­pla­no­wać coś (np. Umy­śli­li, że przej­dą wschod­nią stro­ną prze­łę­czy.)


Źródła:

SJP.pl

Umyślnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób umyśl­ny; spe­cjal­nie, zgod­nie z za­mia­rem


Źródła:

Wiktionary

Umyślniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: umyśl­nie


Źródła:

SJP.pl

Umyślniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: umyśl­ny


Źródła:

SJP.pl

Umyślny

zgod­ny z czy­imś za­mie­rze­niem, pla­nem; ce­lo­wy, roz­myśl­ny, spe­cjal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy prze­ja­wem czy­je­goś za­mie­rze­nia

 (1.2) daw. spe­cjal­nie przez­na­czo­ny komu lub czemu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. osoba, któ­rej kon­kret­nie coś się po­wie­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umyśny

daw­niej: umyśl­ny


Źródła:

SJP.pl

Umór

daw­niej: śmierć, zguba; dziś żywe w zwro­tach: pić na umór - upi­jać się do nie­przy­tom­no­ści; za­ko­chać się (w kimś) na umór - bar­dzo mocno się (w kimś) za­ko­chać


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. śmierć, za­gła­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umówienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|umó­wić.


Źródła:

Wiktionary

Umówić

po­ro­zu­mie­wa­jąc się z kimś usta­lić coś wspól­nie, np. uz­god­nić wa­run­ki umowy, ter­min spot­ka­nia, spo­sób po­stę­po­wa­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uma­wiać)

 (1.1) uz­god­nić, za­pla­no­wać czy­jeś spot­ka­nie

 (1.2) usta­lić, uz­god­nić, po­sta­no­wić, okre­ślić wraz z kimś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny umó­wić się (ndk. uma­wiać się)

 (2.1) uz­god­nić, za­pla­no­wać spot­ka­nie z kimś

 (2.2) usta­lić, uz­god­nić, po­sta­no­wić, okre­ślić wraz z kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Umączać

ob­sy­py­wać, ubru­dzać mąką lub sub­stan­cją po­dob­ną do mąki; za­mą­czać


Źródła:

SJP.pl

Umączyć

ob­sy­pać, ubru­dzić mąką lub sub­stan­cją po­dob­ną do mąki


Źródła:

SJP.pl

Umęczać

1. spra­wia­jąc ból, do­pro­wa­dzać do czy­jejś śmier­ci;
2. do­pro­wa­dzać do stanu wy­czer­pa­nia, osła­bie­nia


Źródła:

SJP.pl

Umęczyć

1. do­pro­wa­dzić kogoś do stanu wy­czer­pa­nia;
2. umę­czyć się - po­czuć wiel­kie zmę­cze­nie


Źródła:

SJP.pl