Ud

część koń­czy­ny dol­nej mię­dzy bio­drem a ko­la­nem (w przy­pad­ku owa­dów - mię­dzy krę­ta­rzem a go­le­nią)


Zo­bacz też: UD.

Ud, Oud, al-ud (arab. عود, "ʿūd"; pers. بربط, "bar­bat"; tur. "ut") – in­stru­ment mu­zycz­ny stru­no­wy z grupy chor­do­fo­nów szar­pa­nych, uwa­ża­ny za przod­ka lutni, na­zy­wa­ny rów­nież lut­nią arab­ską bądź lut­nią per­ską.

Wy­wo­dzi się z oko­lic Morza Śró­dziem­ne­go i Bli­skie­go Wscho­du. W kra­jach arab­skich ud jest bar­dzo po­pu­lar­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Uda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, po­ło­żo­na na wschod­niej Sy­be­rii w Bu­ria­cji, do­pływ Se­len­gi;

 (1.2) geogr. hy­dron. górny bieg Czuny, rzeki two­rzą­cej Ta­sie­je­wę;

 (1.3) geogr. hy­dron. rzeka w Kraju Cha­ba­row­skim Rosji, ucho­dzi do Za­to­ki Udz­kiej Morza Ochoc­kie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Udanie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób udany; zgod­nie z ocze­ki­wa­nia­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) od­nie­sie­nie do­bre­go, wła­ści­we­go, po­myśl­ne­go, po­zy­tyw­ne­go skut­ku

 (2.2) wy­bie­ra­nie się, pój­ście / po­je­cha­nie do­kądś


Źródła:

Wiktionary

Udanin

wieś w Pol­sce


Uda­nin (niem. "Gäbersdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Uda­nin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Udaninianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Uda­ni­na


Źródła:

Wiktionary

Udaninianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Uda­ni­na


Źródła:

Wiktionary

Udaniński

przy­miot­nik od: Uda­nin


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Uda­ni­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udany

taki, który się udał; na­le­ży­ty, dobry; (daw­niej) udały


przy­miot­nik

 (1.1) za­koń­czo­ny po­wo­dze­niem; nie­za­koń­czo­ny klę­ską, nie­po­wo­dze­niem, fia­skiem

 (1.2) przen. speł­nia­ją­cy ocze­ki­wa­nia; przy­no­szą­cy sa­tys­fak­cję, za­do­wo­le­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udar

1. po­ra­że­nie;
2. ude­rze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ude­rze­nie

 (1.2) med. po­ra­że­nie

 (1.3) fiz. miara szyb­ko­ści zrywu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Udaremniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uda­rem­nić)

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się da­rem­ne; nie do­pu­szczać do cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Udaremnić

spra­wić, że coś nie doj­dzie do skut­ku


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uda­rem­niać)

 (1.1) spo­wo­do­wać, że coś nie do­cho­dzi do skut­ku; uczy­nić coś da­rem­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udarność

od­por­ność ma­te­ria­łu na ude­rze­nia


Udar­ność – od­por­ność ma­te­ria­łu na pę­ka­nie przy ob­cią­że­niu dy­na­micz­nym. Udar­ność okre­śla się jako sto­su­nek pracy po­trzeb­nej do zła­ma­nia znor­ma­li­zo­wa­nej prób­ki z kar­bem do pola po­wierzch­ni prze­kro­ju po­przecz­ne­go tej prób­ki w miej­scu karbu:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Udarny

od­por­ny na ude­rze­nia, np. metal udar­ny


przy­miot­nik

 (1.1) techn. od­por­ny na ude­rze­nia


Udar­ny ( Ударны; Ударный) – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie nieś­wie­skim, w siel­so­wie­cie Ho­ro­dziej. Są­sia­du­je z Ho­ro­dzie­jem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Udaroodporny

od­por­ny na wstrzą­sy, ude­rze­nia; wstrzą­so­od­por­ny


Źródła:

SJP.pl

Udarowiec

osoba po prze­by­tym uda­rze mózgu


Źródła:

SJP.pl

Udarowy

przy­miot­nik od: udar


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z uda­rem, do­ty­czą­cy udaru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udarówka

po­tocz­nie:
1. od­dział, na któ­rym leżą pa­cjen­ci po uda­rze;
2. wier­tar­ka uda­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Udatnie

przy­słó­wek

 (1.1) przest. w spo­sób udat­ny, udany


Źródła:

Wiktionary

Udatniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: udat­nie


Źródła:

SJP.pl

Udatniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: udat­ny


Źródła:

SJP.pl

Udatny

daw­niej: udany, po­myśl­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przest. taki, który się udał, po­wiódł, do­brze zro­bio­ny

 (1.2) daw. o isto­tach ży­wych: do­brze zbu­do­wa­ny, zgrab­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udawacz

po­tocz­nie: czło­wiek, który udaje, sy­mu­lu­je; sy­mu­lant, po­zo­rant, pozer


Źródła:

SJP.pl

Udawaczka

→ uda­wacz


Patrz:udawacz

Źródła:

SJP.pl

Udawalska

ko­bie­ta skłon­na do uda­wa­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Udawalski

czło­wiek skłon­ny do uda­wa­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Udawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|uda­wać.

 (1.2) za­cho­wy­wa­nie się jakby było się kimś innym


Źródła:

Wiktionary

Udawany

stwa­rzać pozór cze­goś, po­stę­po­wać, za­cho­wy­wać się nie­szcze­rze, ina­czej niż się myśli, czuje


przy­miot­nik

 (1.1) stwa­rza­ją­cy pozór cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udawać

stwa­rzać pozór cze­goś, po­stę­po­wać, za­cho­wy­wać się nie­szcze­rze, ina­czej niż się myśli, czuje


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. udać)

 (1.1) po­stę­po­wać nie­szcze­rze, po­da­wać się za kogoś in­ne­go, po­zo­ro­wać nie­praw­dzi­we oko­licz­no­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny uda­wać się

 (2.1) od­no­sić dobry, wła­ści­wy, po­myśl­ny, po­zy­tyw­ny sku­tek

 (2.2) wy­bie­rać się, iść / je­chać do­kądś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udać

1. po­stą­pić ina­czej niż się myśli, czuje;
2. za­pre­zen­to­wać się innym, niż się jest w rze­czy­wi­sto­ści;
3. udać się:
a) odbyć się po­myśl­nie;
b) o ro­śli­nach: do­brze wy­ros­nąć;
c) wy­ru­szyć gdzieś, pójść, po­je­chać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|uda­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny udać się

 (2.1) do­ko­na­ny od|uda­wać się.

 (2.2) gw-pl|War­mia. po­do­bać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udały

daw­niej: taki, który się udał; udany


Źródła:

SJP.pl

Udecja

po­gard­li­wie: śro­do­wi­sko zwią­za­ne z par­tią Unii De­mo­kra­tycz­nej (UD)


Źródła:

SJP.pl

Udecki

→ UD (Unia De­mo­kra­tycz­na)


Źródła:

SJP.pl

Udeczka

zdrob­nie­nie od: udko


Źródła:

SJP.pl

Udeczko

zdrob­nie­nie od: udko


Źródła:

SJP.pl

Udehejski

jeden z ję­zy­ków tun­gu­sko-man­dżur­skich


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ude­hej­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ude­hej­czy­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ude­hej­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udek

po­tocz­nie o człon­ku Unii De­mo­kra­tycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Udekorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ude­ko­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Udekorować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|de­ko­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Udelektować

daw­niej: ude­lek­to­wać się - ucie­szyć się


Źródła:

SJP.pl

Udemonizowywać

rzad­ko: czy­nić de­mo­nicz­nym, przed­sta­wiać jako de­mo­na


Źródła:

SJP.pl

Udepnąć

rza­dziej: ucis­nąć kogoś nogą, udep­tać


Źródła:

SJP.pl

Udeptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udep­tać.


Źródła:

Wiktionary

Udeptowiny

za­ba­wa ta­necz­na na świe­żo ubi­tym kle­pi­sku


Źródła:

SJP.pl

Udeptywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udep­ty­wać.


Źródła:

Wiktionary

Udeptywać

cza­sow­nik

 (1.1) cho­dząc, na­ci­skać na coś


Źródła:

Wiktionary

Uderzająco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób niez­wy­kle wy­raź­ny


Źródła:

Wiktionary

Uderzający

taki, który zwra­ca uwagę, rzuca się w oczy; za­dzi­wia­ją­cy, zdu­mie­wa­ją­cy, niez­wy­kły


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: ude­rzać

przy­miot­nik

 (2.1) książk. zwra­ca­ją­cy uwagę; za­dzi­wia­ją­cy; rzu­ca­ją­cy się w oczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uderzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ude­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Uderzać

przy­ty­kać coś do cze­goś szyb­ko i z pewną siłą


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ude­rzyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|ude­rzyć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ude­rzać się (dk. ude­rzyć się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|ude­rzyć się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uderzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ude­rzyć.

 (1.2) cios za­da­ny ręką lub przed­mio­tem

 (1.3) wojsk. gwał­tow­ny atak wojsk na armię nie­przy­ja­cie­la

 (1.4) zde­rze­nie się ja­kichś przed­mio­tów lub zet­knię­cie cze­goś upa­da­ją­ce­go z jakąś po­wierzch­nią; także: od­głos ta­kie­go zde­rze­nia

 (1.5) przen. gwał­tow­ne na­si­le­nie się ja­kie­goś zja­wi­ska at­mos­fe­rycz­ne­go (mrozu, wia­tru itp.)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Uderzeniowy

przy­miot­nik od: ude­rze­nie


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ude­rze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uderzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ude­rzać)

 (1.1) zadać komuś cios

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ude­rzyć się (ndk. ude­rzać się)

 (2.1) zadać sobie cios ręką lub czymś trzy­ma­nym w ręku

 (2.2) zet­knąć się gwał­tow­nie jakąś czę­ścią ciała z czymś

 (2.3) ude­rzyć (1.1) sie­bie wza­jem­nie; zde­rzyć się


Źródła:

Wiktionary

Udialogizować

wpro­wa­dzić dia­log (roz­mo­wę co najm­niej dwu osób) do ut­wo­ru li­te­rac­kie­go; udia­lo­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Udialogować

wpro­wa­dzić dia­log (roz­mo­wę co najm­niej dwu osób) do ut­wo­ru li­te­rac­kie­go; udia­lo­gi­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Udine

miej­sco­wość we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we Wło­szech, w re­gio­nie au­to­no­micz­nym Friu­li-We­ne­cja Ju­lij­ska;


(, pol. upro­szczo­na: "udine"; Udin, Videm) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie au­to­no­micz­nym Friu­li-We­ne­cja Ju­lij­ska, na pół­noc­no-wschod­nim skra­ju Ni­zi­ny We­nec­kiej. Jest znane z dru­ży­ny pił­kar­skiej Udi­ne­se Cal­cio. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 96 678 osób, 1692,1 os./km². Ze­spół miej­ski Udine zaj­mu­je po­wierzch­nię ok. 350 km², a za­miesz­ku­je go ok. 170 tys. osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Udiński

→ Udine


Patrz:Udine

Źródła:

SJP.pl

Udko

małe udo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: udo

 (1.2) kulin. spoż. nóżka dro­biu, ptact­wa lub ma­łych zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udmurci

miesz­ka­niec Um­dur­cji (Re­pu­bli­ki Ud­murc­kiej)


Ud­mur­ci (przest. Wo­tia­cy) – naród ugro­fiń­ski, za­miesz­ku­ją­cy Rosję.

W spi­sie po­wszech­nym z 2010 roku 552 299 osób zde­kla­ro­wa­ło na­ro­do­wość ud­murc­ką. Więk­szość miesz­ka na te­re­nie Re­pu­bli­ki Ud­mur­cji, a po­nad­to w Basz­kor­to­sta­nie, Ta­tar­sta­nie, Mari El, ob­wo­dzie ki­row­skim i Kraju Perm­skim. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ud­murc­kim z grupy perm­skiej ję­zy­ków ugro­fiń­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Udmurcja

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. adm. au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­ło­żo­na w Eu­ro­pie, we wschod­niej czę­ści Ni­zi­ny Wschod­nio­e­u­ro­pej­skiej, ze sto­li­cą w Iżew­sku;


Ud­mur­cja (ros. i udm. Удмуртия), pełna nazwa Re­pu­bli­ka Ud­murc­ka ( Удмуртская Республика, Удмурт Республика lub Удмурт Элькун) – au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka wcho­dzą­ca w skład Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Udmurcki

przy­miot­nik od: Ud­mur­cja


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ud­mur­cji lub Ud­mur­ców

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ud­murc­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udmurta

miesz­ka­niec Um­dur­cji (Re­pu­bli­ki Ud­murc­kiej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel na­ro­du ugro­fiń­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Ud­mur­cję;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udmurtka

miesz­kan­ka Um­dur­cji (Re­pu­bli­ki Ud­murc­kiej); Ud­mur­tyj­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du ugro­fiń­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Ud­mur­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udmurtyjka

miesz­kan­ka Um­dur­cji (Re­pu­bli­ki Ud­murc­kiej); Ud­murt­ka


Źródła:

SJP.pl

Udnica

ud­ni­ca ce­bu­lan­ka, ud­ni­ca ce­bu­lów­ka - mu­chów­ka z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i w Eu­ro­pie


Źródła:

SJP.pl

Udo

część koń­czy­ny dol­nej mię­dzy bio­drem a ko­la­nem (w przy­pad­ku owa­dów - mię­dzy krę­ta­rzem a go­le­nią)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. część nogi po­mię­dzy ko­la­nem a bio­drem;


Udo ( femur) – część koń­czy­ny mied­nicz­nej (tyl­nej lub dol­nej) krę­gow­ców po­mię­dzy sta­wem ko­la­no­wym a bio­dro­wym, a także człon od­nó­ży sta­wo­no­gów.

U sta­wo­no­gów udo sta­no­wi część te­lo­po­di­tu, od­po­wia­da­ją­cą me­ro­po­di­to­wi sko­ru­pia­ków. Leży po­mię­dzy krę­ta­rzem a go­le­nią lub po­mię­dzy krę­ta­rzem a rzep­ką (u roz­to­czy ko­la­nem), ale może być po­prze­dzo­ne je­szcze prze­du­dziem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Udobruchać

1. spra­wić, że ktoś się już nie gnie­wa;
2. udo­bru­chać się - prze­stać się gnie­wać


Źródła:

SJP.pl

Udobruchiwać

1. spra­wiać, że ktoś prze­sta­je się gnie­wać;
2. udo­bru­chi­wać się - prze­sta­wać się gnie­wać


Źródła:

SJP.pl

Udogodnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udo­god­nić.

 (1.2) coś, co zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne w celu ułat­wie­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Udoić

uzy­skać jakąś ilość mleka wsku­tek do­je­nia (np. "Udo­i­łem dwa litry mleka.")


Źródła:

SJP.pl

Udojowy

przy­miot­nik od: udój


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z udo­jem, do­ty­czą­cy udoju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udokumentować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. do­ku­men­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|do­ku­men­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Udokumentowywać

po­pie­rać coś do­ku­men­ta­mi, stwier­dzać coś na pod­sta­wie do­ku­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Udolniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: udol­nie


Źródła:

SJP.pl

Udolność

daw­niej: umie­jęt­ność ra­dze­nia sobie z okre­ślo­ny­mi za­da­nia­mi; po­rad­ność, za­rad­ność, udat­ność, obrot­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest udol­ne; cecha tych, któ­rzy są udol­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udolny

daw­niej: zdol­ny, zdat­ny; udany, udat­ny


Źródła:

SJP.pl

Udomowić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. uda­ma­wiać, udo­ma­wiać, udo­mo­wiać)

 (1.1) przy­sto­so­wać do życia w ludz­kim śro­do­wi­sku


Źródła:

Wiktionary

Udon

ro­dzaj mięk­kie­go ja­poń­skie­go ma­ka­ro­nu z mąki pszen­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) spoż. gruby ja­poń­ski ma­ka­ron z mąki pszen­nej;


Udon (jap. うどん lub 饂飩 udon) – pszen­ne klu­ski, ro­dzaj gru­be­go, mięk­kie­go ja­poń­skie­go ma­ka­ro­nu zro­bio­ne­go z mąki pszen­nej.

Udon jest prze­waż­nie po­da­wa­ny na go­rą­co w bu­lio­nie. Do zupy do­da­je się m.in.: tem­pu­rę, "kaki-age" (ro­dzaj tem­pu­ry w po­sta­ci wiąz­ki ryb, sko­ru­pia­ków, kre­we­tek), "abura-age" (ro­dzaj sma­żo­ne­go na głę­bo­kim oleju tofu) oraz wa­rzy­wa, w daniu o naz­wie "kit­su­ne-udon".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Udorski

→ Udórz


Patrz:Udórz

Źródła:

SJP.pl

Udoskonalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udo­sko­na­lać.


Źródła:

Wiktionary

Udoskonalać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) czy­nić do­sko­nal­szym, ulep­szać


Źródła:

Wiktionary

Udoskonalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udo­sko­na­lić.


Źródła:

Wiktionary

Udoskonalić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. udo­sko­na­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|udo­sko­na­lać.


Źródła:

Wiktionary

Udoskonalony

ulep­szo­ny


Źródła:

SJP.pl

Udostępniać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dawać komuś do­stęp do cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Udostępnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udo­stęp­nić.


Źródła:

Wiktionary

Udostępnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. udo­stęp­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|udo­stęp­niać.


Źródła:

Wiktionary

Udosłowniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. udo­słow­nić)

 (1.1) spra­wiać, że pewne słowo lub zwrot staje się ro­zu­mia­ne tak, jak wy­ni­ka bez­poś­red­nio z jego zna­cze­nia


Źródła:

Wiktionary

Udosłownić

uczy­nić do­słow­nym


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. udo­słow­niać)

 (1.1) spra­wić, że pewne słowo lub zwrot staje się ro­zu­mia­ne tak, jak wy­ni­ka bez­poś­red­nio z jego zna­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udowadnialny

da­ją­cy się udo­wod­nić


Źródła:

SJP.pl

Udowadnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czyn­ność do­wo­dze­nia


Źródła:

Wiktionary

Udowadniać

wy­ka­zy­wać praw­dzi­wość cze­goś, przy­ta­cza­jąc do­wo­dy; do­wo­dzić, udo­wod­niać (bar­dzo rzad­ko)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. udo­wod­nić)

 (1.1) wy­ka­zy­wać praw­dzi­wość cze­goś, przed­sta­wia­jąc na nią do­wo­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udowodnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udo­wod­nić.


Źródła:

Wiktionary

Udowodnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. udo­wad­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|udo­wad­niać.


Źródła:

Wiktionary

Udowy

zwią­za­ny z udem


przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy uda, zwią­za­ny z udem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udp

[czy­taj: u-de-PE] skrót an­giel­skie­go: User Da­ta­gram Pro­to­col - Da­ta­gra­mo­wy Pro­to­kół Użyt­kow­ni­ka, jeden z pod­sta­wo­wych pro­to­ko­łów in­ter­ne­to­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Udramatyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udra­ma­ty­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Udrapać

ska­le­czyć czymś ostrym (paz­nok­cia­mi, pa­zu­ra­mi); za­dra­pać


Źródła:

SJP.pl

Udrapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udra­po­wać.


Źródła:

Wiktionary

Udrapywać

usz­ka­dzać skórę, prze­su­wa­jąc po niej czymś ostrym


Źródła:

SJP.pl

Udrażniacz

śro­dek do lik­wi­do­wa­nia za­to­rów w ru­rach in­sta­la­cji ka­na­li­za­cyj­nej


Źródła:

SJP.pl

Udrażniać

czy­nić droż­nym; udroż­niać


Źródła:

SJP.pl

Udreptywać

po­tocz­nie: udrep­ty­wać się - mę­czyć się drep­ta­niem, dłu­gim cho­dze­niem


Źródła:

SJP.pl

Udrożniać

czy­nić droż­nym; udraż­niać


Źródła:

SJP.pl

Udrożnieniowy

→ udroż­nie­nie


Patrz:udrożnienie

Źródła:

SJP.pl

Udrożnić

uczy­nić droż­nym


Źródła:

SJP.pl

Udrożony

rzad­ko: po­kry­ty gęstą sie­cią dróg


Źródła:

SJP.pl

Udry

tylko w wy­ra­że­niu: iść, pójść z kimś na udry (udry na udry) - zro­bić coś komuś na prze­kór, kłó­cić się, czy­nić zło­śli­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Udrycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Udrycz


Źródła:

Wiktionary

Udryczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Udrycz


Źródła:

Wiktionary

Udryczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Udrycz


Źródła:

Wiktionary

Udrzeć

urwać, wyr­wać ka­wa­łek cze­goś, np.: tka­ni­ny, pa­pie­ru


Źródła:

SJP.pl

Udrzyn

Udrzyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie Brań­szczyk. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży na te­re­nie Pu­szczy Bia­łej, leży nad rzeką Bug i je­zio­rem Koło.


Źródła:

Wikipedia

Udrzynek

Udrzy­nek – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie Brań­szczyk.


Źródła:

Wikipedia

Udręczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. od­cza­sow­ni­ko­wy od|udrę­czać.


Źródła:

Wiktionary

Udręczać

spra­wiać komuś cier­pie­nie, ból


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. udrę­czyć)

 (1.1) książk. przy­spa­rzać cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych, mę­czyć, do­ku­czać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny udrę­czać się (dk. udrę­czyć się)

 (2.1) książk. przy­spa­rzać sobie sa­me­mu cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych

 (2.2) książk. przy­spa­rzać sobie naw­za­jem cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udręczenie

spra­wić komuś cier­pie­nie, ból


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. od­cza­sow­ni­ko­wy od|udrę­czyć.

 (1.2) książk. przy­czy­na cier­pień i kło­po­tów, udrę­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udręczyć

spra­wić komuś cier­pie­nie, ból


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) książk. przy­spo­rzyć cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych, do­ku­czać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny udrę­czyć się

 (2.1) książk. przy­spo­rzyć sobie sa­me­mu cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych

 (2.2) książk. przy­spo­rzyć sobie naw­za­jem cier­pień fi­zycz­nych lub psy­chicz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udręka

1. to, co kogoś drę­czy;
2. stan kogoś drę­czo­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co kogoś drę­czy i po­wo­du­je cier­pie­nie

 (1.2) psy­chicz­ne cier­pie­nie bę­dą­ce re­zul­ta­tem cze­goś, co drę­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udt

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = adm. Urząd Do­zo­ru Tech­nicz­ne­go;


Źródła:

Wiktionary

Udu

część koń­czy­ny dol­nej mię­dzy bio­drem a ko­la­nem (w przy­pad­ku owa­dów - mię­dzy krę­ta­rzem a go­le­nią)


Udu – afry­kań­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny stwo­rzo­ny przez ple­mio­na ni­ge­ryj­skie. Na­le­ży do ae­ro­fo­nów oraz idio­fo­nów.

"Udu" w ję­zy­ku ple­mion ni­ge­ryj­skich oz­na­cza "pokój" albo "na­czy­nie". Zaz­wy­czaj wy­ko­na­ny z gliny lub ka­mie­nia, z jed­nym albo więk­szą licz­bą ot­wo­rów, in­stru­ment był uży­wa­ny przez ko­bie­ty w ce­lach ry­tu­al­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Uduchawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udu­cha­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Uduchowiony

prze­po­jo­ny wznio­sły­mi uczu­cia­mi i sku­pio­ny na spra­wach du­cho­wych; też: bę­dą­cy wy­ra­zem ta­kich uczuć


przy­miot­nik

 (1.1) pełen wznio­słych uczuć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udumywać

rzad­ko: wy­my­ślać, ukła­dać coś w my­ślach


Źródła:

SJP.pl

Udupiać

upu­piać; wul­gar­nie:
1. do­pro­wa­dzać do tego, że ktoś ma kło­po­ty; urzą­dzać, za­łat­wiać;
2. roz­gra­miać, miaż­dżyć, roz­pra­wiać się z kimś;
3. nie do­pu­szczać do za­łat­wie­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Udupienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udu­pić.


Źródła:

Wiktionary

Udupić

upu­pić; wul­gar­nie:
1. sku­tecz­nie zasz­ko­dzić komuś; urzą­dzić, za­łat­wić;
2. roz­gro­mić, zmiaż­dżyć, roz­pra­wić się z kimś;
3. nie do­pu­ścić do za­łat­wie­nia cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. utrud­nić komuś ja­kieś dzia­ła­nie, roz­pra­wić się z kimś; ode­brać komuś moż­li­wość dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udusić

1. zabić przez ści­ska­nie gar­dła od­bie­ra­ją­ce od­dech; za­du­sić;
2. ugo­to­wać na wol­nym ogniu, np. mięso;
3. udu­sić się:
a) um­rzeć z po­wo­du nie­mo­że­nia od­dy­cha­nia; za­du­sić się;
b) o czymś go­to­wa­nym: ulec udu­sze­niu


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dusić)

 (1.1) krym. do­pro­wa­dzić do śmier­ci, unie­moż­li­wia­jąc od­dy­cha­nie

 (1.2) kulin. ugo­to­wać na małym ogniu pod przy­kry­ciem, w nie­wiel­kiej ilo­ści wody i tłu­szczu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny udu­sić się (ndk. dusić się)

 (2.1) med. krym. stra­cić życie z po­wo­du braku moż­li­wo­ści od­dy­cha­nia

 (2.2) kulin. zo­stać udu­szo­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Uduszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udu­sić.


Udu­sze­nie – kara śmier­ci za więk­sze prze­stęp­stwa wy­ko­ny­wa­na za po­mo­cą liny lub ga­ro­ty.

Karę wy­ko­nu­je się w spo­sób na­stę­pu­ją­cy: ska­za­ny siada na krze­śle, przy­pi­na go się pa­sa­mi śr. gru­bo­ści ok. 50mm. Wy­ko­naw­ca wy­ro­ku przy­kła­da ga­ro­tę do szyi i dusi się ska­za­ne­go (w przy­pad­ku liny owija się wokół szyi i cią­gnie za nią au­to­mat po­wo­li lub szyb­ko).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Udw

skró­to­wiec

 (1.1) = in­form. ukry­te do wia­do­mo­ści (pole adre­so­we w pocz­cie elek­tro­nicz­nej)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Udyjski

przy­miot­nik od: Uda (rzeka w Rosji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Udy­na­mi, do­ty­czą­cy Udy­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język udyj­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udziabać

po­tocz­nie: ugryźć, uką­sić


Źródła:

SJP.pl

Udziać

daw­niej:
1. utkać;
2. udziać się - stać się, zro­bić się


Źródła:

SJP.pl

Udział

1. uczest­ni­cze­nie w czymś; uczest­nict­wo;
2. wkład wspól­ni­ka do ka­pi­ta­łu przed­się­bior­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uczest­nict­wo w ja­kimś wy­da­rze­niu

 (1.2) fi­nans. wkład ka­pi­ta­łu do przed­sięw­zię­cia fi­nan­so­we­go, do­ko­na­ny przez jego uczest­ni­ka

 (1.3) do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy udział (1.2)

 (1.4) fi­nans. zysk z ty­tu­łu udzia­łu (1.2)

 (1.5) przy­pa­da­ją­ca część włas­no­ści po po­dzia­le


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Udziałanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udzia­łać.


Źródła:

Wiktionary

Udziałać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. uczy­nić


Źródła:

Wiktionary

Udziałowczyni

→ udzia­ło­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ekon. ko­bie­ta z udzia­łem w przed­sięw­zię­ciu fi­nan­so­wym


Patrz:udziałowiec

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udziałowiec

osoba ma­ją­ca udzia­ły w spół­ce; wła­ści­ciel udzia­łów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. ekon. osoba z udzia­łem w przed­sięw­zię­ciu fi­nan­so­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udziałowy

przy­miot­nik od: udział


Źródła:

SJP.pl

Udziec

przez­na­czo­ne do zje­dze­nia udo du­że­go zwie­rzę­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. udo du­że­go zwie­rzę­cia przez­na­czo­ne do spo­ży­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Udzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udzie­lać.


Źródła:

Wiktionary

Udzielać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. udzie­lić)

 (1.1) po­ży­czać, do­star­czać, uży­czać cze­goś

 (1.2) umoż­li­wiać uzy­ska­nie cze­goś; za­pew­niać coś komuś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny udzie­lać się (dk. udzie­lić się)

 (2.1) dzia­łać, robić coś na rzecz kogoś / cze­goś

 (2.2) o na­stro­ju, idei: roz­no­sić się z osoby na osobę


Źródła:

Wiktionary

Udzielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udzie­lić.


Źródła:

Wiktionary

Udzielić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|udzie­lać.


Źródła:

Wiktionary

Udzielny

1. nie pod­le­ga­ją­cy ni­ko­mu ani ni­cze­mu; su­we­ren­ny
2. rzą­dzo­ny sa­mo­wład­nie


Źródła:

SJP.pl

Udziergać

zro­bić coś na dru­tach, szy­deł­kiem; wy­dzier­gać


Źródła:

SJP.pl

Udzierzgiwać

daw­niej: po­kry­wać tka­ni­nę drob­nym ście­giem; wy­szy­wać, haf­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Udzierżać

daw­niej: dawać radę utrzy­mać


Źródła:

SJP.pl

Udziesięciokrotniać

wzma­gać coś dzie­się­cio­krot­nie, czy­nić coś dzie­sięć razy więk­szym


Źródła:

SJP.pl

Udziełać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zro­bić


Źródła:

Wiktionary

Udziąsłowiony

w ję­zy­koz­naw­stwie: taki, który zmie­nił ar­ty­ku­la­cję z przed­nio­ję­zy­ko­wo-zę­bo­wej na przed­nio­ję­zy­ko­wo-dzią­sło­wą


Źródła:

SJP.pl

Udzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Udą, do­ty­czą­cy Udy (nazwa kilku rzek w Rosji)


Źródła:

Wiktionary

Udój

1. do­je­nie;
2. mleko uzy­ska­ne pod­czas do­je­nia


Źródła:

SJP.pl

Udórz

wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim


Udórz – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Żar­no­wiec; po­ło­żo­na nad Udor­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Udławiony

taki, który się udła­wił


Źródła:

SJP.pl

Udźwig

1. naj­więk­sze do­pu­szczal­ne ob­cią­że­nie po­ja­zdu;
2. mak­sy­mal­ny cię­żar pod­no­szo­ne­go ła­dun­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mak­sy­mal­ne do­pu­szczal­ne ob­cią­że­nie da­ne­go po­ja­zdu

 (1.2) mak­sy­mal­ny cię­żar moż­li­wy do pod­nie­sie­nia lub prze­mie­szcze­nia przez dane urzą­dze­nie


Udź­wig – masa, jaka może zo­stać pod­nie­sio­na (cza­sem także prze­mie­szczo­na w in­nych pła­szczyz­nach) przez czło­wie­ka lub ma­szy­nę. Udź­wig wy­stę­pu­ją­cy bez do­dat­ko­we­go ujed­noz­nacz­nie­nia oz­na­cza zaz­wy­czaj mak­sy­mal­ną masę, jaka może zo­stać pod­nie­sio­na przez dane urzą­dze­nie, nie po­wo­du­jąc przy tym usz­ko­dze­nia tego urzą­dze­nia. Na udź­wig wpływ może mieć też po­ło­że­nie środ­ka cięż­ko­ści pod­no­szo­ne­go obiek­tu oraz wy­so­kość pod­no­sze­nia. War­tość udź­wi­gu po­da­wa­na jest, jako udź­wig no­mi­nal­ny, przez pro­du­cen­ta urzą­dze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Udźwigać

być w sta­nie uno­sić jakiś cię­żar, utrzy­my­wać coś cięż­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Udźwignąć

1. po­ra­dzić sobie z czymś trud­nym;
2. utrzy­mać coś cięż­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Udźwigowy

→ udź­wig


Patrz:udźwig

Źródła:

SJP.pl

Udźwięcznianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|udź­więcz­niać.


Źródła:

Wiktionary

Udźwięcznienie

Udź­więcz­nie­nie (so­no­ry­za­cja) – upo­dob­nie­nie fo­ne­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na tym, że spół­gło­ska bezdź­więcz­na zy­sku­je dźwięcz­ność.

W ję­zy­ku pol­skim na­stę­pu­je to pod wpły­wem są­sia­du­ją­cej spół­gło­ski dźwięcz­nej (ale nie pó­łot­war­tej – nie mó­wi­my "pozła", tylko "posła"). Na przy­kład w sło­wie "proś­ba" pod wpły­wem są­sia­du­ją­cej spół­gło­ski dźwięcz­nej "b" wy­ma­wia się spół­gło­skę "ź", cho­ciaż w za­pi­sie or­to­gra­ficz­nym jest "ś".


Źródła:

Wikipedia

Udżamaa

tan­zań­ska forma so­cja­liz­mu


Źródła:

SJP.pl