Ty

za­i­mek oso­bo­wy


za­i­mek oso­bo­wy

 (1.1) gram. druga osoba licz­by po­je­dyn­czej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybel

prze­sta­rza­le o kli­nie


Źródła:

SJP.pl

Tybelak

owad z ro­dzi­ny błon­kó­wek


Źródła:

SJP.pl

Tyber

rzeka we Wło­szech; Tybr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we Wło­szech prze­pły­wa­ją­ca przez Rzym;


Tyber ( Te­ve­re, Ti­be­ris, hist. "Al­bu­la") – rzeka w środ­ko­wej czę­ści Włoch. Jej dłu­gość to 405 km (trze­cia co do dłu­go­ści po Pa­dzie i Ady­dze rzeka Włoch), po­wierzch­nia zlew­ni wy­no­si 17,2 tys. km², a głów­nym do­pły­wem jest Nera (lewy).

Źró­dła Tybru znaj­du­ją się w Ape­ni­nie Etru­skim, skąd rzeka pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wym przez Um­brię i La­cjum, ucho­dząc w Rzy­mie do Morza Tyr­reń­skie­go dwoma ra­mio­na­mi, prze­pły­wa­ją­cy­mi przez Ostię i Fiu­mi­ci­no.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyberiada

mia­sto w Iz­ra­e­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Iz­ra­e­lu, w Dy­stryk­cie Pół­noc­nym, nad Je­zio­rem Ty­be­riadz­kim;


Ty­be­ria­da ( ‏טְבֶרְיָה‎, ; ‏طبريا‎, "Ta­ba­rij­ja") – mia­sto po­ło­żo­ne w Dy­stryk­cie Pół­noc­nym w Iz­ra­e­lu. We­dług da­nych z 2010 Ty­be­ria­da miała 41 300 miesz­kań­ców.

Ty­be­ria­da jest lo­kal­nym oś­rod­kiem usłu­go­wo-prze­my­sło­wym, a także wę­złem ko­mu­ni­ka­cyj­nym, w któ­rym zbie­ga­ją się dwie drogi kra­jo­we. Mia­sto sta­no­wi cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­gio­nu. Jest to znane uz­dro­wi­sko i oś­ro­dek tu­ry­stycz­ny po­ło­żo­ny na za­chod­nim brze­gu Je­zio­ra Ty­be­riadz­kie­go, w Dol­nej Ga­li­lei. Jest to naj­ni­żej po­ło­żo­ne mia­sto w Iz­ra­e­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyberiadczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ty­be­ria­dy


Źródła:

Wiktionary

Tyberiadka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ty­be­ria­dy


Źródła:

Wiktionary

Tyberiadzki

przy­miot­nik od: Ty­be­ria­da


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ty­be­ria­dy, zwią­za­ny z Ty­be­ria­dą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyberiusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ty­be­riusz, "Ti­be­rius Cla­u­dius Nero", po adop­cji "Ti­be­rius Iu­lius Ca­e­sar", ofi­cjal­na ty­tu­la­tu­ra ce­sar­ska Ti­be­rius Ca­e­sar Au­gu­stus (ur. 16 li­sto­pa­da 42 p.n.e., zm. 16 marca 37 n.e.) – ce­sarz rzym­ski, syn Ty­be­riu­sza Kla­u­diu­sza i Liwii Dru­zyl­li, pa­sierb i na­stęp­ca Ok­ta­wia­na Au­gu­sta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybet

cien­ka, mięk­ka tka­ni­na su­knio­wa z wełny cze­san­ko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. cien­ka i mięk­ka tka­ni­na z wełny cze­san­ko­wej, o splo­cie sko­śnym, uży­wa­na głów­nie do wy­ro­bu chust, za­pa­sek i su­kien


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybet.

skrót od: ty­be­tań­ski


Źródła:

SJP.pl

Tybetanka

miesz­kan­ka Ty­be­tu (re­gio­nu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ty­be­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tybetańczyk

miesz­ka­niec Ty­be­tu (re­gio­nu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ty­be­tu, Ty­be­tań­skie­go Re­gio­nu Au­to­no­micz­ne­go


Ty­be­tań­czyk ("Uro­cyn­chra­mus pyl­zo­wi") – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ty­be­tań­czy­ków (Uro­cyn­chra­mi­dae), któ­rej jest je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem. En­de­mit Chin. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybetański

przy­miot­nik od: Tybet


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ty­be­tu; zwią­za­ny lub wy­wo­dzą­cy się z Ty­be­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Ty­be­tań­czy­ków;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tybetańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ty­be­tań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ty­be­tań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ty­be­tań­skim


Źródła:

Wiktionary

Tybetolog

ba­dacz ję­zy­ka i kul­tu­ry Ty­be­tu


Źródła:

SJP.pl

Tybetologia

nauka o ję­zy­ku i kul­tu­rze Ty­be­tu


Ty­be­to­lo­gia – nauka o ję­zy­kach, li­te­ra­tu­rze, kul­tu­rze, hi­sto­rii i dzie­jach Ty­be­tu.

Ty­be­to­lo­gia jest dzie­dzi­ną młodą. Cho­ciaż pow­sta­ła w XIX w., roz­wi­nę­ła się w pełni do­pie­ro od lat 60. XX wieku, m.in. na sku­tek dużej fali emi­gran­tów ty­be­tań­skich, która do­tar­ła do Sta­nów Zjed­no­czo­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tybetolożka

→ ty­be­to­log


Patrz:tybetolog

Źródła:

SJP.pl

Tybinga

mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. po­wia­to­we mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, sie­dzi­ba re­jen­cji Ty­bin­ga (1.2);

 (1.2) geogr. adm. re­jen­cja w po­łud­nio­wych Niem­czech, w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii;


Ty­bin­ga (niem. "Tübingen", "MAF:",) – po­wia­to­we mia­sto uni­wer­sy­tec­kie w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, sie­dzi­ba re­jen­cji Ty­bin­ga, w re­gio­nie Nec­kar-Alb, rów­nież sie­dzi­ba po­wia­tu Ty­bin­ga. Leży nad rzeką Nec­kar.

Mia­sto leży ok. 45 km na po­łud­nie od Stutt­gar­tu. Liczy 88 358 miesz­kań­ców (31 grud­nia 2010), z czego ok. 22 tys. sta­no­wią stu­den­ci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybinka

klapa z półt­war­dej skóry, bę­dą­ca czę­ścią sio­dła, da­ją­ca opar­cie dla kolan jeźdź­ca; te­ben­ka, ta­ben­ka, te­bin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ty­bin­gi


Ty­bin­ka – część sio­dła sta­no­wią­ca bok sio­dła z po­dusz­ką ko­la­no­wą, o którą jeź­dziec opie­ra ko­la­no.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tybinki

daw­niej: frędz­le i ozdo­by skó­rza­ne wi­szą­ce u sio­dła; te­bin­ki, te­ben­ki, ta­ben­ki


Źródła:

SJP.pl

Tybińczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ty­bin­ga, ktoś po­cho­dzą­cy z tego mia­sta


Źródła:

Wiktionary

Tybiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ty­bin­gą, do­ty­czą­cy Ty­bin­gi


Źródła:

Wiktionary

Tyborowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tyborów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tybr

rzeka we Wło­szech; Tyber


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. geogr. rzeka we Wło­szech prze­pły­wa­ją­ca przez Rzym;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tybrzański

→ Tyber, → Tybr


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Tybru


Patrz:Tyber, → Tybr

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyburcjusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ty­bur­cjusz lub Ty­bur­cy, łac. "Ti­bu­tius" – ła­ciń­skie imię mę­skie po­cho­dzą­ce ze sta­ro­żyt­ne­go Rzymu. Wśród pa­tro­nów św. Ty­bur­cjusz (Ty­bur­cy), ży­ją­cy w III wieku.

Ty­bur­cjusz, Ty­bur­cy imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 kwiet­nia i 11 sierp­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyburski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tyc

naz­wi­sko, m.in. Te­o­dor Tyc (1896-1927) - pol­ski hi­sto­ryk i dzia­łacz na­ro­do­wo­ścio­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tycer

śro­do­wi­sko­wo: po­moc­nik kie­szon­kow­ca wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w przej­mo­wa­niu zra­bo­wa­nej rze­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. prze­stęp. po­moc­nik zło­dzie­ja kie­szon­ko­we­go wy­wo­łu­ją­cy sztucz­ny tłok, od­wra­ca­ją­cy uwagę ofia­ry, za­sła­nia­ją­cy mo­ment kra­dzie­ży, ty­pu­ją­cy cel lub też przej­mu­ją­cy łup

 (1.2) środ. prze­stęp. zło­dziej ubez­pie­cza­ją­cy kra­dzież, sto­ją­cy na cza­tach, pro­wa­dzą­cy ob­ser­wa­cję lub ułat­wia­ją­cy uciecz­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyche

w mi­to­lo­gii grec­kiej: per­so­ni­fi­ka­cja losu, utoż­sa­mia­na z rzym­ską For­tu­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie przy­pad­ku, śle­pe­go losu, szczę­ścia (po­myśl­no­ści, po­wo­dze­nia) i nie­szczę­ścia oraz opie­kun­ka miast, utoż­sa­mia­na z rzym­ską For­tu­ną;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 258;

 (1.3) astr. jedna z hi­po­te­tycz­nych pla­ne­ta­a­net w Ukła­dzie Sło­necz­nym;


Tyche (także Przy­pa­dek; gr. Τύχη Týchē ‘ślepy przy­pa­dek’, ‘ślepy los’, łac. Tyche, For­tu­na od "fors, for­tis" ‘los’, ‘traf’) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni i uo­so­bie­nie przy­pad­ku, „śle­pe­go” losu, szczę­ścia (po­myśl­no­ści, po­wo­dze­nia) i nie­szczę­ścia; opie­kun­ka miast; utoż­sa­mia­na z rzym­ską For­tu­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tychizm

w me­ta­fi­zy­ce: po­gląd Wil­lia­ma Ja­me­sa gło­szą­cy, że skład­ni­ki rze­czy­wi­sto­ści są nie­za­leż­ne od ca­ło­ści


Źródła:

SJP.pl

Tychowianin

1. miesz­ka­niec Ty­chów; Ty­sza­nin;
2. miesz­ka­niec Ty­cho­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ty­cho­wa

 (1.2) miesz­ka­niec Ty­chów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tychowianka

1. miesz­kan­ka Ty­chów; Ty­szan­ka;
2. miesz­kan­ka Ty­cho­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ty­cho­wa

 (1.2) miesz­kan­ka Ty­chów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tychowo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Ty­cho­wo (niem. "Groß Ty­chow") – mia­sto w pół­noc­no­za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, sie­dzi­ba gminy Ty­cho­wo. Po­ło­żo­ne na po­gra­ni­czu Po­je­zie­rza Draw­skie­go i Rów­ni­ny Bia­ło­gardz­kiej, w zlew­ni stru­gi Li­śni­cy.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2016 r. mia­sto miało 2518 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tychowski

→ Ty­chów, → Ty­cho­wo


Patrz:Tychów, → Tychowo

Źródła:

SJP.pl

Tychy

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Tychy ( Ti­chau, czes. "Ti­chov") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2025 roku, mia­sto było za­miesz­ki­wa­ne przez 120 081 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tychów

wieś w Pol­sce


Ty­chów ( Ty­cho­via, Ty­chau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Czar­no­cin.

Wieś bi­skup­stwa włoc­ław­skie­go w po­wie­cie piotr­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tychówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tyci

bar­dzo mały


przy­miot­nik

 (1.1) pot. pieszcz. albo żart.: bar­dzo mały


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tyć.

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) zob. tyci.


Źródła:

Wiktionary

Tycio

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) ekspr. bar­dzo mało


Źródła:

Wiktionary

Tyciu-Tyciu

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) pot. w bar­dzo nie­wiel­kim stop­niu, bar­dzo nie­wie­le


Źródła:

Wiktionary

Tyciuchny

zdrob­nie­nie od: tyci; ty­ciu­sień­ski, ty­ciu­teń­ki, ty­ciuś­ki, ty­ciut­ki, ty­ciu­ni


Źródła:

SJP.pl

Tyciuni

zdrob­nie­nie od: tyci; ty­ciu­sień­ski, ty­ciu­teń­ki, ty­ciuch­ny, ty­ciuś­ki, ty­ciut­ki


Źródła:

SJP.pl

Tyciusieńki

zdrob­nie­nie od: tyci; ty­ciu­teń­ski, ty­ciuś­ki, ty­ciut­ki, ty­ciuch­ny, ty­ciu­ni


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tyci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyciuteńki

zdrob­nie­nie od: tyci; ty­ciu­sień­ski, ty­ciuś­ki, ty­ciut­ki, ty­ciuch­ny, ty­ciu­ni


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tyci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyciutki

zdrob­nie­nie od: tyci; ty­ciu­sień­ski, ty­ciu­teń­ki, ty­ciuch­ny, ty­ciuś­ki, ty­ciu­ni


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: tyci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyciuśki

zdrob­nie­nie od: tyci; ty­ciu­sień­ski, ty­ciu­teń­ki, ty­ciuch­ny, ty­ciut­ki, ty­ciu­ni


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: tyci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tycjan

kolor zbli­żo­ny do mie­dzia­ne­go, ru­do­po­ma­rań­czo­we­go, czę­sto my­lo­ny z po­ma­rań­czo­wym; kolor ty­cja­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Ty­cjan, właśc. Ti­zia­no Ve­cel­li lub Ve­cel­lio (ur. ok. 1488–1490 w Pieve di Ca­do­re, zm. 27 sierp­nia 1576 w We­ne­cji) – wło­ski ma­larz, czo­ło­wy przed­sta­wi­ciel szko­ły we­nec­kiej wło­skie­go ma­lar­stwa re­ne­san­so­we­go. Uczeń Gio­van­nie­go Bel­li­nie­go oraz Gior­gio­na.

Od imie­nia ar­ty­sty wy­wo­dzi się słowo "ty­cja­now­ski" uży­wa­ne na okre­śle­nie ko­lo­ru ru­do­po­ma­rań­czo­we­go, czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w obra­zach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tycjanowski

1. do­ty­czą­cy Ty­cja­na, zwią­za­ny z Ty­cja­nem (wło­skim ma­la­rzem);
2. o ko­lo­rze: ru­do­po­ma­rań­czo­wy, zło­to­ru­dy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ty­cja­na, zwią­za­ny z Ty­cja­nem – wło­skim ma­la­rzem

 (1.2) zło­to­ru­dy (zwy­kle o bar­wie wło­sów)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tycjanowy

kolor ty­cja­no­wy - kolor zbli­żo­ny do mie­dzia­ne­go, ru­do­po­ma­rań­czo­we­go, czę­sto my­lo­ny z po­ma­rań­czo­wym; ty­cjan


Źródła:

SJP.pl

Tycoon

[czy­taj: tajKUN] wpły­wo­wy czło­wiek in­te­re­su, ma­gnat prze­my­sło­wy; taj­kun, ta­i­kun


Źródła:

SJP.pl

Tycować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Lwów. żar­to­wać

 (1.2) środ. prze­stęp. po­ma­gać zło­dzie­jo­wi w kra­dzie­ży kie­szon­ko­wej

 (1.3) środ. prze­stęp. za­sła­niać (zło­dzie­ja w trak­cie kra­dzie­ży)


Źródła:

Wiktionary

Tycz

tycz cie­śla - owad, chrząszcz z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tyczewo

Ty­cze­wo (do 1945 r. niem. "Tiet­zow") – wieś so­łec­ka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do woj. ko­sza­liń­skie­go. We­dług da­nych UM, na dzień 31 grud­nia 2014 roku wieś miała 78 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Tyczka

1. długi sztyw­ny pręt drew­nia­ny; żerdź;
2. sprzęt spor­to­wy uży­wa­ny w dy­scy­pli­nie lek­ko­at­le­tycz­nej: skok o tycz­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: tyka

 (1.2) sport. ela­stycz­ny pręt do wy­ko­ny­wa­nia sko­ków o tycz­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyczkarka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca skok o tycz­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka sko­ków o tycz­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyczkarski

do­ty­czą­cy sko­ków o tycz­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z tycz­ka­rza­mi lub sko­ka­mi o tycz­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyczkarz

za­wod­nik upra­wia­ją­cy skok o tycz­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik sko­ków o tycz­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy tycz­kę, po­dob­ny do tycz­ki


Źródła:

SJP.pl

Tyczkować

wyz­na­czać prze­strzeń tycz­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Tyczkowina

Tycz­ko­wi­na – faza roz­wo­ju drze­wo­sta­nu po­mię­dzy młod­ni­kiem a drą­go­wi­ną. W tym okre­sie zwar­ty drze­wo­stan przy­po­mi­na tycz­ki. Duże za­gę­szcze­nie mło­dych drzew do­pro­wa­dza do pow­sta­nia cien­kie­go i dłu­gie­go pnia o gru­bo­ści w pier­śni­cy (1,3 m od grun­tu) do 10 cm i krót­kiej 3 do 5 m ko­ro­ny. Faza tycz­ko­wi­ny obej­mu­je lata życia drze­wo­sta­nu od 25 do 35 lat. W tym okre­sie na­stę­pu­je silne zwar­cie oraz pro­ces przy­głu­sza­nia i obu­mie­ra­nia słab­szych drzew.


Źródła:

Wikipedia

Tyczkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tycz­ką, do­ty­czą­cy tycz­ki

 (1.2) roln. taki, który wy­ma­ga pod­po­ry w upra­wie


Źródła:

Wiktionary

Tycznia

okres go­do­wy wil­ków


Źródła:

SJP.pl

Tyczny

upra­wia­ny przy po­mo­cy spe­cjal­nych ty­czek, dra­bi­nek (np. fa­so­la tycz­na); tycz­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Tyczyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. osada w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;


Ty­czyn – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, gra­ni­czą­ce bez­poś­red­nio z Rze­szo­wem. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ty­czyn.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1368 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim. W la­tach 1920–1945 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. lwow­skie­go, a w okre­sie 1945–1975 i 1975–1998 do woj. rze­szow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyczynianin

miesz­ka­niec Ty­czy­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tyczynianka

miesz­kan­ka Ty­czy­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tyczyć

1. prze­sta­rza­le: wyz­na­czać drogę; wy­ty­czać
2. ty­czyć się - od­no­sić się do cze­goś, kogoś, wią­zać się z czymś, kimś


Źródła:

SJP.pl

Tyczyński

przy­miot­nik od: Ty­czyn


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tydz.

skrót od: ty­dzień


skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = ty­dzień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tydzień

okres 7 dni, naj­czę­ściej od po­nie­dział­ku do nie­dzie­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okres sied­miu ko­lej­nych dni, zwy­kle od po­nie­dział­ku do nie­dzie­li, bę­dą­cy czę­ścią mie­sią­ca, zwią­za­ny praw­do­po­dob­nie ze zmia­na­mi Księ­ży­ca, pow­ta­rza­ją­cy się cy­klicz­nie;

 (1.2) każdy okres sied­miu dni


Ty­dzień – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka czasu; część mie­sią­ca li­czą­ca sie­dem dni, od po­nie­dział­ku do nie­dzie­li; każdy okres li­czą­cy sie­dem dni. Ta miara czasu zwią­za­na jest z fa­za­mi Księ­ży­ca i od­po­wia­da w przy­bli­że­niu 1/4 mie­sią­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tydziyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. ty­dzień


Źródła:

Wiktionary

Tydówka

wieś w Pol­sce


Ty­dów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Kier­no­zia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyflis

dawna nazwa Tbi­li­si


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Tbi­li­si (nazwa ofi­cjal­na w la­tach 1845–1936);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyfliski

przy­miot­nik od: Ty­flis


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ty­fli­sem, do­ty­czą­cy Ty­fli­su (współcz. Tbi­li­si)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyflo-

prze­dro­stek

 (1.1) …two­rzą­cy pier­wszy człon wy­ra­zów zwią­za­nych z nie­wi­do­my­mi i nie­do­wi­dzą­cy­mi oraz ze śle­po­tą


Źródła:

Wiktionary

Tyflografia

wy­pu­kły druk dla nie­wi­do­mych


Źródła:

SJP.pl

Tyflograficzny

→ ty­flo­gra­fia


Patrz:tyflografia

Źródła:

SJP.pl

Tyflografika

wy­pu­kłe ry­sun­ki, ilu­stra­cje, sche­ma­ty przez­na­czo­ne dla osób nie­wi­do­mych


Ty­flo­gra­fi­ka (także: "ry­su­nek dla nie­wi­do­mych", "ry­su­nek wy­pu­kły", "ry­su­nek Braj­low­ski", "ry­su­nek do­ty­ko­wo do­stęp­ny"; od "gr. typh­los – ślepy, nie­wi­do­my") – gra­ficz­ne odw­zo­ro­wa­nie i przed­sta­wie­nie okre­ślo­nej rze­czy­wi­sto­ści przy za­sto­so­wa­niu od­po­wied­niej skali i pro­por­cji, w spo­sób do­stęp­ny dla czło­wie­ka za po­mo­cą zmy­słu do­ty­ku. Odw­zo­ro­wa­nie takie poz­wa­la oso­bom nie­wi­do­mym poz­na­wać, ro­zu­mieć i odw­zo­ro­wy­wać rze­czy­wi­stość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyfloinformatyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ty­flo­in­for­ma­ty­ki


Źródła:

SJP.pl

Tyfloinformatyka

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ty­flo­in­for­ma­ty­ki


Źródła:

SJP.pl

Tyflolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z utra­tą wzro­ku


Źródła:

SJP.pl

Tyflologia

zbiór wia­do­mo­ści z wielu dzie­dzin, które mogą być przy­dat­ne oso­bom nie­wi­do­mym lub tym, które mają do czy­nie­nia z nie­wi­do­my­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nauka zaj­mu­ją­ca się utra­tą wzro­ku oraz ba­da­niem jej przy­czyn i skut­ków;


Ty­flo­lo­gia (z gr. "typh­los" - nie­wi­do­my) – nauka zaj­mu­ją­ca się pro­ble­ma­mi utra­ty wzro­ku.

Ty­flo­lo­gia nie jest wy­o­dręb­nio­ną dy­scy­pli­ną na­u­ko­wą. Sta­no­wi ra­czej zbiór wia­do­mo­ści z wielu dzie­dzin jak psy­cho­lo­gia, me­dy­cy­na, pe­da­go­gi­ka, lo­go­pe­dia, so­cjo­lo­gia, tech­ni­ka, które mogą być przy­dat­ne nie­wi­do­mym lub oso­bom ma­ją­cym do czy­nie­nia z nie­wi­do­my­mi w pro­ce­sie ich wy­cho­wa­nia, edu­ka­cji, te­ra­pii i re­ha­bi­li­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyflologiczny

do­ty­czą­cy ty­flo­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Tyflomapa

wy­pu­kła mapa do­sto­so­wa­na dla osób nie­wi­do­mych i sła­bo­wi­dzą­cych


Ty­flo­ma­pa (także: "mapa do­ty­ko­wa", "mapa wy­pu­kła", "mapa braj­low­ska", "mapa ty­flo­gra­ficz­na," "ty­flo­plan; od gr. typh­los – ślepy, nie­wi­do­my") – mapa czy­ta­na za po­mo­cą zmy­słu do­ty­ku lub w ogra­ni­czo­nym stop­niu (czę­ścio­wo) wzro­kiem, przez­na­czo­na dla osób nie­wi­do­mych lub sła­bo­wi­dzą­cych. Sta­no­wi ro­dzaj ty­flo­gra­fi­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyflopedagog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ty­flo­pe­da­go­gi­ki


Źródła:

SJP.pl

Tyflopedagogika

dział pe­da­go­gi­ki spe­cjal­nej zaj­mu­ją­cy się wy­cho­wa­niem, na­u­cza­niem oraz te­ra­pią osób nie­wi­dzą­cych i nie­do­wi­dzą­cych


Ty­flo­pe­da­go­gi­ka (z gr. "typh­los" – ślepy) – dział pe­da­go­gi­ki spe­cjal­nej zaj­mu­ją­cy się wy­cho­wa­niem, edu­ka­cją, te­ra­pią i re­ha­bi­li­ta­cją osób nie­wi­do­mych i nie­do­wi­dzą­cych w pla­ców­kach oś­wia­to­wych (w tym in­te­gra­cyj­nych) oraz po­rad­niach spe­cja­li­stycz­nych.

Osoby z usz­ko­dzo­nym wzro­kiem dzie­li się na dwie grupy:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyflosolis

ry­nien­ko­wa­te wgłę­bie­nie w grzbie­to­wej czę­ści je­li­ta środ­ko­we­go ską­po­szcze­tów lą­do­wych


Ty­flo­so­lis (łac. "typh­lo­so­lis") – po­dłuż­ny fałd je­li­ta wy­stę­pu­ją­cy u wielu ga­tun­ków gle­bo­wych ską­po­szcze­tów od stro­ny grzbie­to­wej je­li­ta środ­ko­we­go. Służy zwięk­sze­niu po­wierzch­ni wchła­nia­nia po­kar­mu.

W żo­łąd­kach mię­cza­ków są to orzę­sio­ne fałdy sor­tu­ją­ce po­bra­ny po­karm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyfon

urzą­dze­nie alar­mo­wa­nia aku­stycz­ne­go, za­mon­to­wa­ne na stop­niach i obu­do­wie sa­mo­cho­dów po­żar­ni­czych; uży­wa­ne do da­wa­nia sy­gna­łów ostrze­gaw­czych w cza­sie jazdy do po­ża­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. pot­wór z mitów grec­kich, pół czło­wiek, pół zwie­rzę o ogrom­nym wzro­ście i sile;


Tyfon (także Ty­fe­us, Ty­fa­on bądź Tyfos, gr. Τυφῶν "Typhō̂n", Τυφωεύς "Typhōeús", Τυφάων "Typháōn" bądź Τυφώς Typhṓs) – w mi­to­lo­gii grec­kiej naj­młod­szy syn Gai i Tar­ta­ro­sa.

We­dług innej wer­sji miał być synem Hery, po­czę­tym bez udzia­łu męż­czyz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyftyk

dyw­dyk; dyf­tyk;
1. daw­niej: tka­ni­na weł­nia­na, jed­wab­na lub ba­weł­nia­na; ubiór z tej tka­ni­ny;
2. daw­niej: jed­wab­na kapa na konia


Źródła:

SJP.pl

Tyfus

cięż­ka cho­ro­ba za­kaź­na prze­no­szo­na przez wszy i pchły; dur brzusz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. grupa bak­te­ryj­nych cho­rób za­kaź­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyfusowa

po­tocz­nie: ko­bie­ta chora na tyfus


Źródła:

SJP.pl

Tyfusowy

po­tocz­nie: osoba chora na tyfus


Źródła:

SJP.pl

Tyg.

skrót od: ty­god­nik, ty­god­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Tygel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­tel­nia


Źródła:

Wiktionary

Tygiel

1. na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne róż­nej po­jem­no­ści, uży­wa­ne w prze­my­śle i w la­bo­ra­to­riach che­micz­nych do to­pie­nia me­ta­li oraz do spa­la­nia i pra­że­nia róż­nych sub­stan­cji;
2. miej­sce lub stan, w któ­rym za­cho­dzą gwał­tow­ne prze­mia­ny, zwy­kle spo­łecz­ne, na­ro­do­wo­ścio­we lub re­li­gij­ne;
3. prze­sta­rza­łe:
a) na­czy­nie ku­chen­ne w kształ­cie mi­secz­ki z długą rącz­ką; rynka;
b) za­war­tość tego na­czy­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lab. techn. ele­ment wy­po­sa­że­nia la­bo­ra­to­ryj­ne­go, na­czy­nie o kształ­cie po­dob­nym do kubka, słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia ope­ra­cji na sub­stan­cjach sta­łych wy­ma­ga­ją­cych wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, np. su­chej de­sty­la­cji, sta­pia­nia me­ta­li itd.

 (1.2) kulin. na­czy­nie ku­chen­ne w kształ­cie mi­secz­ki z długą rącz­ką

 (1.3) przen. miej­sce, w któ­rym za­cho­dzi wiele zmian spo­łecz­nych, w któ­rym mie­sza­ją się na­ro­do­wo­ści, wyz­na­nia itd.


Ty­giel la­bo­ra­to­ryj­ny – sprzęt la­bo­ra­to­ryj­ny o kształ­cie zbli­żo­nym do kubka, zwy­kle sprze­da­wa­ny razem z po­kryw­ką, który służy do wy­ko­ny­wa­nia ope­ra­cji na sub­stan­cjach sta­łych wy­ma­ga­ją­cych sto­so­wa­nia wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, np. pi­ro­li­zy, su­chej de­sty­la­cji, sta­pia­nia me­ta­li, wy­pra­ża­nia do su­chej masy itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tygielek

mały ty­giel; za­war­tość tego na­czy­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. mały ty­giel

 (1.2) małe, me­ta­lo­we na­czy­nie z rącz­ką, słu­żą­ce np. do za­pa­rza­nia kawy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygielski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyglak

śro­do­wi­sko­wo: piec uży­wa­ny głów­nie do wy­ta­pia­nia me­ta­li nie­że­laz­nych, przez­na­cza­nych póź­niej na od­le­wy; piec ty­glo­wy


Źródła:

SJP.pl

Tyglew

mie­sza­niec samca ty­gry­sa i sa­mi­cy lwa


Ty­glew – mie­sza­niec samca ty­gry­sa i sa­mi­cy lwa (lwicy).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyglik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­tel­ka


Źródła:

Wiktionary

Tyglowy

→ ty­giel, np. piec ty­glo­wy, stal ty­glo­wa


Źródła:

SJP.pl

Tyglówka

daw­niej: ma­szy­na dru­kar­ska uży­wa­na głów­nie do two­rze­nia dru­ków ak­cy­den­so­wych nie­wiel­kie­go for­ma­tu; pe­da­łów­ka


Źródła:

SJP.pl

Tygodniami

przy­słó­wek

 (1.1) ileś ty­god­ni, przez wiele ty­god­ni

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lm. od: ty­dzień


Źródła:

Wiktionary

Tygodnik

pu­bli­ka­cja wy­da­wa­na raz w ty­god­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się co ty­dzień;


Ty­god­nik – cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się raz w ty­god­niu.

W pol­skim na­zew­nict­wie ga­tun­ko­wym pe­rio­dy­ków nazwa ta, ut­wo­rzo­na na wzór dzien­ni­ka po­ja­wi­ła się na po­cząt­ku XIX wieku (Ty­god­nik Wi­leń­ski 1804), za­stę­pu­jąc daw­niej­szą nazwę „pismo ty­god­nio­we”, pow­sta­łą pod wpły­wem nie­miec­kim. Okre­śle­nie to czę­sto sta­no­wi część skła­do­wą ty­tu­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tygodniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w ciągu ty­god­nia; do­ty­czy ilo­ści cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Tygodniowy

a) ma­ją­cy ty­dzień (sie­dem dni), trwa­ją­cy ty­dzień (sie­dem dni) itp.; jed­no­ty­god­nio­wy; sied­miod­nio­wy;
b) uka­zu­ją­cy się raz w ty­god­niu, przy­pa­da­ją­cy co ty­dzień itp.; co­ty­god­nio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ty­god­nia; funk­cjo­nu­ją­cy, trwa­ją­cy, ist­nie­ją­cy przez ty­dzień

 (1.2) zda­rza­ją­cy się, uka­zu­ją­cy się co ty­dzień; przy­pa­da­ją­cy raz na ty­dzień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygodniówka

po­tocz­nie: za­ro­bek za prze­pra­co­wa­ny ty­dzień pracy; wy­pła­ta ty­god­nio­wa


Źródła:

SJP.pl

Tygodniówkowy

→ ty­god­niów­ka


Patrz:tygodniówka

Źródła:

SJP.pl

Tygr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) śrpol. zool. ty­grys


Źródła:

Wiktionary

Tygrys

1. naj­więk­szy z ży­ją­cych obec­nie wiel­kich kotów o dłu­go­ści ciała do 2 me­trów, ogona do 1,1 metra i wadze do 360 kg, dra­pież­nik o zmien­nym ubar­wie­niu, po­lu­ją­cy głów­nie na zwie­rzę­ta ko­pyt­ne, ży­ją­cy 15-17 lat w gę­stych za­ro­ślach i gór­skich la­sach, zwy­kle w po­bli­żu rzek w kra­jach po­łud­nio­wej, wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji oraz Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go;
2. w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej: typ nie­miec­kie­go cięż­kie­go czoł­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pant­he­ra ti­gris|Lin­na­e­us|ref=tak., duży dra­pież­nik z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych z wy­ra­zi­sty­mi prę­ga­mi na sier­ści;

 (1.2) pot. wojsk. czołg nie­miec­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygrysek

mały ty­grys


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ty­grys


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygrysi

do­ty­czą­cy ty­gry­sa (dra­pież­nik z ro­dzi­ny kotów)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ty­gry­sem; do­ty­czą­cy ty­gry­sa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ty­gry­sa, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) wła­ści­wy ty­gry­so­wi, po­dob­ny do ty­gry­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygrysiarnia

po­mie­szcze­nie, zwła­szcza w ogro­dzie zo­o­lo­gicz­nym, w któ­rym żyją ty­gry­sy


Źródła:

SJP.pl

Tygrysica

sa­mi­ca ty­gry­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca ty­gry­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygrysiątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: ty­gry­się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młody, nie­wiel­ki ty­grys


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygrysię

małe ty­gry­sa, mały ty­grys


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młody ty­grys


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tygryska

mały ty­grys


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tygryskowy

→ ty­gry­sek


Patrz:tygrysek

Źródła:

SJP.pl

Tygrysówka

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; ty­gry­ska


Ty­gry­sów­ka, ty­gry­ska ("Ti­gri­dia" Juss.) – ro­dzaj wie­lo­let­nich ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych ("Iri­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego ok. 50 ga­tun­ków ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych w Ame­ry­ce Środ­ko­wej od Mek­sy­ku do Sal­wa­do­ru i w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej od Peru do pół­noc­ne­go Chile. Nazwa po­cho­dzi z ła­ciń­skie­go słowa "ti­gris" (tj. ty­grys), ze wzglę­du na barwę kwia­tów ga­tun­ku "Ti­gri­dia pa­vo­nia", który jest ga­tun­kiem ty­po­wym tego ro­dza­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tygrzyk

ty­grzyk pa­sko­wa­ny - pająk z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tyiyn

[czy­taj: tijen] drob­na wa­lu­ta Ka­zach­sta­nu i Kir­gi­sta­nu


Źródła:

SJP.pl

Tyj

przy­bie­rać na wadze, sta­wać się gru­bym, oty­łym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. her­ba­ta

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: tyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Etio­pii, wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO

 (1.2) mitgr. pier­wsza ko­bie­ta, która zło­ży­ła ofia­rę Dio­ni­zo­so­wi


Tyja (amhar. ጢያ) – mia­sto w środ­ko­wej Etio­pii, w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Je­de­bub By­hie­rocz, By­hie­re­se­bo­czyn­na Hy­zbocz. W po­bli­żu znaj­du­je się sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne z 36 ka­mien­ny­mi ste­la­mi, które naj­praw­do­po­dob­niej wyz­na­cza­ją miej­sce ne­kro­po­li.

W 1980 roku sta­no­wi­sko w Tyji zo­sta­ło wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyjater

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teatr

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kult. przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne


Źródła:

Wiktionary

Tyjuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Te­o­dor


Źródła:

Wiktionary

Tyk

czer­wo­ne, ma­to­we płót­no uży­wa­ne na wsypy


Źródła:

SJP.pl

Tyka

1. długa tycz­ka;
2. prze­no­śnie: wy­so­ki chu­dzie­lec


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: tycz­ka

 (1.2) żerdź, np. usta­wia­na jako pod­po­ra dla ro­ślin

 (1.3) przen. wy­so­ka i szczu­pła osoba

 (1.4) łow. głów­na część po­ro­ża u je­le­nio­wa­tych, z któ­rej wy­ra­sta­ją od­no­gi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: tykać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tykanie

1. do­ty­kać, po­wo­du­jąc po­ru­sza­nie się cze­goś; tknąć, tknąć się, tykać się;
2. mówić komuś "na ty", zwra­cać się do kogoś po imie­niu;
3. czy­nić komuś krzyw­dę;
4. wy­ko­rzy­sty­wać kogoś sek­su­al­nie;
5. za­bie­rać się za coś, za­czy­nać coś robić;
6. na­po­czy­nać, na­ru­szać coś, kosz­to­wać cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tykać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tykać

1. do­ty­kać, po­wo­du­jąc po­ru­sza­nie się cze­goś; tknąć, tknąć się, tykać się;
2. mówić komuś "na ty", zwra­cać się do kogoś po imie­niu;
3. czy­nić komuś krzyw­dę;
4. wy­ko­rzy­sty­wać kogoś sek­su­al­nie;
5. za­bie­rać się za coś, za­czy­nać coś robić;
6. na­po­czy­nać, na­ru­szać coś, kosz­to­wać cze­goś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ty­knąć)

 (1.1) o ze­ga­rze: wy­da­wać krót­ki od­głos przy prze­su­nię­ciu wska­zów­ki

 (1.2) pot. zwra­cać się do kogoś „ty” za­miast „pan”/„pani”

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. tknąć)

 (2.1) do­ty­kać

 (2.2) wcho­dzić w kon­takt (np. fi­zycz­ny, sek­su­al­ny) z inną osobą

 (2.3) po­wo­do­wać wra­że­nie, uczu­cie

 (2.4) zaj­mo­wać się czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tykicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. krót­ka rzeka w cen­tral­nej czę­ści Ukra­i­ny, na Wy­ży­nie Nadd­nie­przań­skiej. pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Ty­ki­cza Gór­ne­go i Ty­ki­cza Gni­łe­go; po zla­niu się z rzeką We­ły­ka Wyś two­rzy Si­niu­chę;


Ty­kicz ( Тікич "Ti­kycz"), wcze­śniej Ty­kicz Gniły – rzeka w cen­tral­nej czę­ści Ukra­i­ny, na Wy­ży­nie Nadd­nie­przań­skiej, bę­dą­ca krót­kim – około 4 km – cie­kiem. Ty­kicz pły­ną­cy z pół­no­cy na po­łud­nie pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Ty­ki­cza Gór­ne­go (prawy) i Ty­ki­cza Gni­łe­go (lewy do­pływ). Po zla­niu się z rzeką We­ły­ka Wyś two­rzy Si­niu­chę.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyknięcie

rzad­kie: np. o ze­ga­rze - wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos, ty­knię­cie; cy­knąć


Źródła:

SJP.pl

Tyknąć

rzad­kie: np. o ze­ga­rze - wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos, ty­knię­cie; cy­knąć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tykać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|tykać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tykocin

mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Ty­ko­cin ( Ty­ko­cien, ‏"Tik­tin", "Tyk­tin", "Tuk­tin", "Ti­ko­czin", "Ty­ko­czyn"‎) – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ty­ko­cin, po­ło­żo­ne w Kot­li­nie Bie­brzań­skiej nad Nar­wią, na za­chód od Bia­łe­go­sto­ku. W Ty­ko­ci­nie prze­by­wa­li wie­lo­krot­nie kró­lo­wie oraz ksią­żę­ta pol­scy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tykocinianin

miesz­ka­niec Ty­ko­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tykocinianka

miesz­kan­ka Ty­ko­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tykociński

przy­miot­nik od: Ty­ko­cin


Źródła:

SJP.pl

Tykoczelny

ba­ra­sin­ga ty­ko­czel­na - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; jeleń Elda


Źródła:

SJP.pl

Tykot

cha­rak­te­ry­stycz­ny, pow­ta­rza­ją­cy się dźwięk wy­da­wa­ny przez ze­ga­ry i niek­tó­re me­cha­niz­my; ty­ka­nie


Źródła:

SJP.pl

Tykotek

ty­ko­tek ru­do­włos - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tykowaty

pa­ty­ko­wa­ty; po­tocz­nie:
1. chudy i wy­so­ki;
2. długi jak tyka


Źródła:

SJP.pl

Tykwa

ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na o dy­nio­wa­tych owo­cach, upra­wia­na w tro­pi­kach;

 (1.2) bot. bu­tel­ko­wa­ty owoc tykwy (1.1) uży­wa­ny jako na­czy­nie

 (1.3) daw. żart. bójka


Tykwa ("La­ge­na­ria" Ser.) – ro­dzaj jed­no­rocz­nych, pną­cych ro­ślin tro­pi­kal­nych z ro­dzi­ny dy­nio­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Afry­ce środ­ko­wej i po­łud­nio­wej, włącz­nie z Ma­da­ga­ska­rem. Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne obec­ne są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tykwowy

→ tykwa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tykwą, do­ty­czą­cy tykwy


Patrz:tykwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyl

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tyla

za­i­mek li­czeb­ny wska­zu­ją­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tyle


Tyla Laura Se­et­hal (ur. 30 stycz­nia 2002 w Eden­va­le) – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ska pio­sen­kar­ka, tan­cer­ka i au­tor­ka tek­stów pio­se­nek po­cho­dze­nia ma­u­ry­tyj­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tylakoid

struk­tu­ra wy­stę­pu­ją­ca w chlo­ro­pla­stach, łą­czą­ca stro­my zło­żo­ne z gran


Ty­la­ko­id – pę­che­rzy­ko­wa­ta struk­tu­ra, pod­sta­wo­wy ele­ment bu­do­wy wew­nętrz­nej chlo­ro­pla­stu ko­mór­ki ro­ślin­nej lub po­dob­na struk­tu­ra wcho­dzą­ca w skład au­to­tro­ficz­nej ko­mór­ki pro­ka­rio­tycz­nej. U więk­szo­ści ro­ślin w chlo­ro­pla­stach ty­la­ko­i­dy two­rzą tzw. sy­stem la­mel­lar­ny, w któ­re­go skład wcho­dzą grana, czyli zwar­te stosy spła­szczo­nych ty­la­ko­i­dów (la­mel­le gran) oraz in­ter­gra­na, czyli ty­la­ko­i­dy stro­my (la­mel­le stro­my) bę­dą­ce po­je­dyn­czy­mi pę­che­rzy­ka­mi ty­la­ko­i­dów łą­czą­cych grana.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tylcowy

→ tylec


Patrz:tylec

Źródła:

SJP.pl

Tylczak

skór­na po­stać no­sa­ciz­ny cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pod­skór­ny­mi gu­za­mi lub wrzo­da­mi; no­sa­ciz­na skóry


Źródła:

SJP.pl

Tylda

tilda (rzad­ko);
1. wężyk w kształ­cie po­zio­me­go S oz­na­cza­ją­cy mięk­kość lub no­so­wość spół­gło­ski;
2. znak w po­sta­ci wę­ży­ka oz­na­cza­ją­cy, że wyraz jest na­pi­sa­ny w for­mie skró­to­wej lub że jakaś jego część jest ce­lo­wo opu­szczo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ty­pogr. znak w tek­ście w po­sta­ci po­zio­me­go wę­ży­ka, któ­rym za­stę­pu­je się opu­szczo­ny dla oszczęd­no­ści miej­sca wyraz lub jego część

 (1.2) ty­pogr. znak dia­kry­tycz­ny w po­sta­ci po­zio­me­go wę­ży­ka sta­wia­ne­go nad li­te­rą


~

Tylda ( ti­tu­lus, tilde) – znak pi­sar­ski w for­mie wę­ży­ka (~), zwany rów­nież "falą" lub "wę­ży­kiem". W śred­nio­wie­czu pier­wot­nie za­pi­sy­wa­no znak w for­mie wę­ży­ka nad li­te­rą po­prze­dza­ją­cą skró­co­ny frag­ment wy­ra­zu w celu zaz­na­cza­nia abre­wia­cji. Póź­niej znak ten zy­skał sta­tus znaku dia­kry­tycz­ne­go umie­szcza­ne­go nad spół­gło­ska­mi lub sa­mo­gło­ska­mi, by w końcu przeksz­tał­cić się w sa­mo­dziel­ny znak pi­sar­ski w for­mie wę­ży­ka (~).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyle

1. za­i­mek li­czeb­ny;
2. li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny


za­i­mek li­czeb­ny wska­zu­ją­cy

 (1.1) okre­śle­nie od­no­szą­ce się do li­czeb­ni­ków głów­nych lub za­stę­pu­ją­ce je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tylec

tylna część ja­kie­goś na­rzę­dzia (rza­dziej in­ne­go przed­mio­tu); rów­nież: tępa stro­na noża


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. tylna część przed­mio­tu

 (1.2) stpol. krót­ki miecz, szty­let


Tylec – tylna ścia­na ko­mo­ry zam­ko­wej. Do tylca mogą być mo­co­wa­ne od wew­nątrz zde­rza­ki amor­ty­zu­ją­ce ude­rze­nie ze­spo­łu ru­cho­me­go i czę­ści me­cha­niz­mu spu­sto­we­go, a od zew­nątrz kolba lub uchwy­ty słu­żą­ce do na­pro­wa­dza­nia broni na cel.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tylek

na­rzę­dzie cu­kier­ni­cze do na­dzie­wa­nia wy­pie­ków kre­mem, dże­mem itp.; koń­ców­ka do na­dzie­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Tylekrotny

prze­sta­rza­le: ty­lo­krot­ny


Źródła:

SJP.pl

Tylekroć

przy­słó­wek li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) książk. rzad. tyle razy (ko­mu­ni­ku­je, że dane zda­rze­nie pow­tó­rzy­ło się wie­lo­krot­nie, czę­sto w oce­nie mó­wią­ce­go aż za­nad­to, zbyt wiele razy)

 (1.2) książk. rzad. ty­lo­krot­nie, o tyle razy (w po­łą­cze­niu z przy­miot­ni­ka­mi lub przy­słów­ka­mi w stop­niu wyż­szym wska­zu­je, że dana cecha lub wiel­kość jest zwie­lo­krot­nio­na w sto­sun­ku do punk­tu od­nie­sie­nia)

 (1.3) książk. za każ­dym razem, tyle razy (w dwu­e­le­men­to­wych po­łą­cze­niach sko­re­lo­wa­nych wska­zu­je, że stan lub czyn­ność ze zda­nia na­drzęd­ne­go re­a­li­zu­je się za­wsze wtedy, kiedy za­cho­dzi zda­rze­nie opi­sa­ne w zda­niu po­drzęd­nym)


Źródła:

Wiktionary

Tylenol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. hand­lo­wa nazwa pa­ra­ce­ta­mo­lu


Źródła:

Wiktionary

Tyleż

'tyle' wzmoc­nio­ne par­ty­ku­łą


za­i­mek li­czeb­ny wska­zu­ją­cy

 (1.1) wzmoc­nio­ne „tyle”


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyleżkrotny

wzmoc­nio­ne "ty­le­krot­ny"


Źródła:

SJP.pl

Tyli

gwa­ro­wo: tak wiel­ki albo tak mały; taki


Źródła:

SJP.pl

Tylicki

→ Ty­licz (wieś w Pol­sce)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tylicz

wieś w Pol­sce


Ty­licz ( Тылич) – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Kry­ni­ca-Zdrój.

Ty­licz ("Miast­ko") uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1325 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny przed 1400 ro­kiem, po­now­ne na­da­nie praw miej­skich w 1612 roku, de­gra­da­cja przed 1934 ro­kiem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tylka

na­rzę­dzie cu­kier­ni­cze do na­dzie­wa­nia wy­pie­ków kre­mem, dże­mem itp.; koń­ców­ka do na­dzie­wa­nia


Tylka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tylko

1. spój­nik łą­czą­cy zda­nia współ­rzęd­ne
2. par­ty­ku­ła wy­róż­nia­ją­ca jakiś wyraz, wy­ra­zy w zda­niu


par­ty­ku­ła

 (1.1) oz­na­cza ogra­ni­cze­nie, wy­róż­nie­nie, wy­o­dręb­nie­nie

spój­nik

 (2.1) łączy frazy o prze­ciw­staw­nym zna­cze­niu lub wy­o­dręb­nia dany ele­ment


Tylko – de­biu­tanc­ki album so­lo­wy Pa­blo­pa­vo, wy­da­ny 25 paź­dzier­ni­ka 2014 przez Kar­rot Kom­man­do. Wcze­śniej­sze płyty dłu­go­gra­ją­ce z jego udzia­łem pow­sta­wa­ły prze­de wszyst­kim pod szyl­dem Pa­blo­pa­vo i Lu­dzi­ki. Album za­de­biu­to­wał na 46. po­zy­cji ze­sta­wie­nia OLiS.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tylkowo

Tyl­ko­wo (niem. "Sche­u­fels­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Pasym. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Tyl­ko­wo znaj­du­je się na tra­sie Olsz­tyn – Szczyt­no, nad rzecz­ką Tyl­ków­ką (inna nazwa to Kalwa), ok.


Źródła:

Wikipedia

Tylkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tylman

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tylnica

za­koń­cze­nie rufy stat­ku, stewa ru­fo­wa


Źródła:

SJP.pl

Tylnik

1. deska za­bez­pie­cza­ją­ca tył wozu; za­tyl­nik;
2. gwóźdź prze­cho­dzą­cy przez tylną oś i ko­niec roz­wo­ry wozu


Tyl­nik – potok gór­ski w po­łud­nio­wej Pol­sce w woj. dol­no­ślą­skim w Su­de­tach Wschod­nich, w Gó­rach Bial­skich.

Ciek V rzędu o dłu­go­ści ok. 1,75 km, prawy do­pływ Ko­by­li­cy na­le­żą­cy do do­rze­cza Odry, zle­wi­ska Morza Bał­tyc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tylnonapędowy

o po­jeź­dzie: wy­po­sa­żo­ny w napęd na tylną oś


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mot. o po­jeź­dzie: wy­po­sa­żo­ny w napęd na tylną oś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tylność

→ tylny


Patrz:tylny

Źródła:

SJP.pl

Tylny

umie­szczo­ny z tyłu


przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się z tyłu cze­goś

 (1.2) jęz. o gło­sce: taka, któ­rej ar­ty­ku­la­cja od­by­wa się w głębi jamy ust­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tylodniowy

trwa­ją­cy tyle dni, ile po­przed­nio okre­ślo­no; ty­lud­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Tylogodzinny

trwa­ją­cy tyle go­dzin; ty­lu­go­dzin­ny


Źródła:

SJP.pl

Tylokrotny

wy­stę­pu­ją­cy, pow­ta­rza­ją­cy tyle razy, tak wiele razy


Źródła:

SJP.pl

Tyloletni

trwa­ją­cy tyle lat, ile po­przed­nio okre­ślo­no; ty­lu­let­ni


Źródła:

SJP.pl

Tylomiesięczny

trwa­ją­cy tyle mie­się­cy, ile po­przed­nio okre­ślo­no; ty­lu­mie­sięcz­ny


Źródła:

SJP.pl

Tylor

[czy­taj: taj­ler] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tylotygodniowy

trwa­ją­cy tyle ty­god­ni, ile po­przed­nio okre­ślo­no; ty­lu­ty­god­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Tyloza

wyt­wór ko­mó­rek ro­ślin­nych są­sia­du­ją­cych z ksy­le­mem za­sied­lo­nym przez pa­to­ge­ny na­czy­nio­we


Źródła:

SJP.pl

Tyludniowy

trwa­ją­cy tyle dni, ile po­przed­nio okre­ślo­no; ty­led­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Tylugodzinny

trwa­ją­cy tyle go­dzin; ty­lo­go­dzin­ny


Źródła:

SJP.pl

Tyluletni

trwa­ją­cy tyle lat, ile po­przed­nio okre­ślo­no; ty­lo­let­ni


Źródła:

SJP.pl

Tylumiesięczny

trwa­ją­cy tyle mie­się­cy, ile po­przed­nio okre­ślo­no; ty­lo­mie­sięcz­ny


Źródła:

SJP.pl

Tylutygodniowy

trwa­ją­cy tyle ty­god­ni, ile po­przed­nio okre­ślo­no; ty­lo­ty­god­nio­wy


Źródła:

SJP.pl

Tylwica

Tyl­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Tyl­wi­ca w skład któ­re­go wcho­dzą: Tyl­wi­ca, Tyl­wi­ca-Ko­lo­nia i Tyl­wi­ca-Ma­ją­tek.

Pra­wo­sław­ni miesz­kań­cy wsi na­le­żą do pa­ra­fii Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go w To­po­la­nach. Na­to­miast wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła w Za­błu­do­wie.


Źródła:

Wikipedia

Tylża

dawna nazwa mia­sta So­wieck w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, u uj­ścia Tylży (1.2) do Niem­na (eg­zo­nim wa­rian­to­wy wg KSNG);

 (1.2) geogr. rzeka w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, do­pływ Niem­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tylżanin

miesz­ka­niec Tylży


Źródła:

SJP.pl

Tylżanka

miesz­kan­ka Tylży


Źródła:

SJP.pl

Tylżycki

przy­miot­nik od: Tylża


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tylżą, do­ty­czą­cy Tylży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tym

par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca (np. tym bar­dziej)


forma za­im­ka.

 (1.1) N., Ms. lp. oraz C. lm. od: ten

 (1.2) N., Ms. lp. oraz C. lm. od: to

przy­słó­wek

 (2.1) im … tym … – wska­zu­je zwięk­sza­nie się jed­nej cechy wraz ze wzro­stem dru­giej lub pro­por­cjo­nal­ną za­leż­ność jed­nej zmia­ny wzglę­dem dru­giej

 (2.2) …wska­zu­ją­cy na więk­szy sto­pień in­ten­syw­no­ści cechy lub stanu rze­czy w po­da­nych oko­licz­no­ściach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tymal

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pe­kiń­czy­ków


Źródła:

SJP.pl

Tymalia

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ty­ma­lio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tymalie

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ty­ma­lio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tymaliowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych; ty­ma­lie, kur­to­dro­zdy


Ty­ma­lio­wa­te, ty­ma­lie, kur­to­dro­zdy (Ti­ma­lii­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). We współ­cze­śnie sto­so­wa­nych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych obej­mu­je około pięć­dzie­się­ciu ga­tun­ków, które za­miesz­ku­ją tro­pi­kal­ne i sub­tro­pi­kal­ne ob­sza­ry Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymaliowaty

o ce­chach ty­ma­lio­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Tymański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tymbalik

po­tra­wa z ryby lub mięsa w ga­la­re­cie; ausz­pik


Źródła:

SJP.pl

Tymbarczanin

miesz­ka­niec Tym­bar­ku (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tymbarczanka

miesz­kan­ka Tym­bar­ku (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tymbark

wieś w po­wie­cie li­ma­now­skim


Tym­bark – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, sie­dzi­ba gminy Tym­bark.

Tym­bark uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1353 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1896 roku. Tym­bark był mia­stem kró­lew­skim po­ło­żo­nym w końcu XVI wieku w te­nu­cie tym­bar­skiej w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymbarski

→ Tym­bark (mia­sto)


Źródła:

SJP.pl

Tymczas

tym­cza­so­wy dom lub schro­ni­sko dla zwie­rzę­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. coś tym­cza­so­we­go, na krót­ki czas

 (1.2) pot. środ. tym­cza­so­wy dom i opie­ka dla zwie­rzę­cia przed adop­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tymczasem

1. w tym wła­śnie cza­sie, kiedy dzie­je się coś in­ne­go, np.: Ty odra­biaj lek­cje, ja tym­cza­sem pójdę do skle­pu.;
2. teraz, obec­nie, na razie, do chwi­li aż coś na­stą­pi, np.: Tym­cza­sem za­sta­nów się, nic nie od­po­wia­daj.;
3. jed­nak, na­to­miast, wszak­że, po­mi­mo to, np.: Byłem in­ne­go zda­nia, tym­cza­sem się oka­za­ło, że on miał rację.


par­ty­ku­ła

 (1.1) sy­gna­li­zu­je treść prze­ciw­staw­ną do tego, co było po­wie­dzia­ne przed chwi­lą

 (1.2) sy­gna­li­zu­je treść niez­god­ną z ocze­ki­wa­nia­mi wy­ra­żo­ny­mi w pier­wszej czę­ści zda­nia

przy­słó­wek

 (2.1) w tym samym cza­sie, o któ­rym była mowa

 (2.2) do tego czasu, o któ­rym była mowa

wy­krzy­knik

 (3.1) forma po­że­gna­nia na krót­ki okres


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tymczasować

po­tocz­nie: tym­cza­so­wo opie­ko­wać się zwie­rzę­ciem cze­ka­ją­cym na adop­cję


Źródła:

SJP.pl

Tymczasowicz

po­tocz­nie: zwie­rzę znaj­du­ją­ce się pod tym­cza­so­wą opie­ką do mo­men­tu adop­cji


Źródła:

SJP.pl

Tymczasowo

przy­słó­wek

 (1.1) nie na stałe; do czasu spo­dzie­wa­nej zmia­ny

 (1.2) daw. tym­cza­sem; w tym cza­sie, o któ­rym była mowa


Źródła:

Wiktionary

Tymczasowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co tym­cza­so­we


Źródła:

Wiktionary

Tymczasowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który trwa tylko jakiś czas


Źródła:

Wiktionary

Tymek

1. zdrob­nie­nie od: Ty­mo­te­usz (imię mę­skie);
2. naz­wi­sko


Tymek lub Seven Pho­e­nix, właśc. Ty­mo­te­usz Ta­de­usz Bucki (ur. jako Ty­mo­te­usz Pol­car 28 paź­dzier­ni­ka 1994 w Opolu) – pol­ski ar­ty­sta, pio­sen­karz, raper, autor ut­wo­rów mu­zycz­nych i tek­stów, pro­du­cent mu­zycz­ny oraz kom­po­zy­tor.

Jego płyty oraz ut­wo­ry wie­lo­krot­nie osią­ga­ły sta­tus pla­ty­no­wych i dia­men­to­wych płyt. Sprze­dał w Pol­sce ponad 90 tys. eg­zem­pla­rzy swo­ich al­bu­mów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymf

po­tocz­na nazwa pol­skiej srebr­nej zło­tów­ki (war­tość no­mi­nal­na - 1 zł (30 gr), war­tość re­al­na - ok. 12-18 gr) bitej przez An­drze­ja Tymfa w la­tach 1663-67; tynf


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. monet. dawna mo­ne­ta pol­ska ze sre­bra i mie­dzi bita ma­so­wo w la­tach 60. XVII w.;


Tymf (tynf) – po­cząt­ko­wo po­tocz­na, od uni­wer­sa­łu Prze­ben­dow­skie­go (1717) ofi­cjal­na, nazwa srebr­nych monet pod­war­to­ścio­wych (kre­dy­to­wych) Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów, w któ­rych ilość sre­bra była niż­sza niż de­kla­ro­wa­na przez emi­ten­ta war­tość.

De­kla­ro­wa­ny na mo­ne­cie no­mi­nał tymfa (zło­tów­ki) wy­no­sił 30 gro­szy, jed­nak sre­bro użyte do pro­duk­cji miało war­tość nie­prze­kra­cza­ją­cą 10–15 gro­szy. Spo­wo­do­wa­ne to było trud­no­ścia­mi skar­bu kró­lew­skie­go po po­to­pie szwedz­kim (por. bo­ra­tyn­ka).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tymian

ty­mia­nek; ga­tu­nek ma­cie­rzan­ki, lecz­ni­cza krze­win­ka upra­wia­na w Eu­ro­pie, pół­noc­nej Afry­ce i w Ka­na­dzie


Źródła:

SJP.pl

Tymianek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thy­mus vul­ga­ris|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych po­cho­dzą­cej z re­jo­nów Morza Śró­dziem­ne­go i sto­so­wa­nej jako przy­pra­wa;

 (1.2) kulin. spoż. li­ście cza­sem wraz z ło­dy­gą ty­mian­ku (1.1) uży­wa­ne jako przy­pra­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tymianka

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymiankowy

→ ty­mia­nek


przy­miot­nik

 (1.1) o za­pa­chu ty­mian­ku


Patrz:tymianek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tymicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tymidyna

jeden z czte­rech nu­kle­o­zy­dów, z któ­rych zbu­do­wa­ne jest DNA


Ty­mi­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy nu­kle­o­zy­dów pi­ry­mi­dy­no­wych, zbu­do­wa­ny z azo­to­wej za­sa­dy pi­ry­mi­dy­no­wej ty­mi­ny oraz pię­cio­wę­glo­we­go cukru pro­ste­go (pen­to­zy) – de­ok­sy­ry­bo­zy po­łą­czo­nych wią­za­niem N-gli­ko­zy­do­wym. Jest jed­nym z czte­rech nu­kle­o­zy­dów, z któ­rych zbu­do­wa­ny jest DNA.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymidynowy

→ ty­mi­dy­na


Patrz:tymidyna

Źródła:

SJP.pl

Tymienice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tymieniec

Ty­mie­niec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki.

Licz­ba miesz­kań­ców na dzień 31 grud­nia 2019 r. wy­no­si­ła 241 osób, w tym 133 męż­czyzn i 108 ko­biet.


Źródła:

Wikipedia

Tymień

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tymina

za­sa­da azo­to­wa, pi­ry­mi­dy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. jedna z czte­rech pod­sta­wo­wych zasad azo­to­wych DNA, po­chod­na pi­ry­mi­dy­ny


Ty­mi­na (skró­ty: Thy, T) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy pi­ry­mi­dyn, jedna z pię­ciu zasad azo­to­wych, wcho­dzą­cych w skład pod­sta­wo­wych nu­kle­o­ty­dów kwa­sów nu­kle­i­no­wych (DNA i RNA). W dwu­ni­cio­wych kwa­sach nu­kle­i­no­wych ty­mi­na two­rzy parę kom­ple­men­tar­ną z ade­ni­ną za po­mo­cą dwóch wią­zań wo­do­ro­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyminowy

→ ty­mi­na


Patrz:tymina

Źródła:

SJP.pl

Tymiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tymochowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tymoczko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tymol

lecz­ni­czy wy­ciąg z ty­mian­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, skład­nik olej­ków ete­rycz­nych wy­stę­pu­ją­cych w ma­cie­rzan­ce (ty­mian­ku), le­biod­ce (ore­ga­no) i czą­brze;


Tymol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ter­pe­no­i­dów i fe­no­li. Jest obok swo­je­go izo­me­ru kar­wa­kro­lu skład­ni­kiem olej­ków ete­rycz­nych wy­stę­pu­ją­cych w ma­cie­rzan­ce (ty­mian­ku), le­biod­ce (ore­ga­no) i czą­brze. Two­rzy be­zbarw­ne krysz­ta­ły o cha­rak­te­ry­stycz­nym sil­nym za­pa­chu ma­cie­rzan­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tymoleptyk

lek po­pra­wia­ją­cy na­strój, zno­szą­cy stan de­pre­syj­ny; lek an­ty­de­pre­syj­ny


Źródła:

SJP.pl

Tymolowy

→ tymol


Patrz:tymol

Źródła:

SJP.pl

Tymon

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: Ty­mo­na


Tymon – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „ten, który czci”, ut­wo­rzo­ne od imion zło­żo­nych typu Ti­mót­he­os za po­mo­cą su­fik­su --n i usu­nię­cie po­zo­sta­łej czę­ści.

Imię za­czę­ło zy­ski­wać po­pu­lar­ność w Pol­sce w la­tach osiem­dzie­sią­tych XX wieku. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 41720 męż­czyzn o imie­niu Tymon na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tymonek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Tymon


Źródła:

Wiktionary

Tymonostwo

Tymon z mał­żon­ką; Ty­mo­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Tymonowie

Tymon z mał­żon­ką; Ty­mo­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Tymonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ty­mo­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tymoszenko

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymoszuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tymotejka

trawa o pro­stych źdźbłach, dłu­gich, szorst­kich li­ściach i gę­stym, kło­soksz­tałt­nym kwia­to­sta­nie; ty­mot­ka


Źródła:

SJP.pl

Tymoteusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ty­mo­te­usz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, które do pol­szczyz­ny tra­fi­ło przez ła­ci­nę. Wy­wo­dzi się od imie­nia Τιμόθεος ("Ti­mot­he­os"), a to od słów τιμάω ("timao") i θεός ("theos") oz­na­cza­ją­cych „czczą­cy boga”.

Ty­mo­te­usz imie­ni­ny ob­cho­dzi 24 stycz­nia, 26 stycz­nia, 28 lu­te­go, 6 kwiet­nia, 3 maja, 21 maja, 10 czerw­ca, 19 sierp­nia, 22 sierp­nia, 19 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tymoteuszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ty­mo­te­usz


Źródła:

Wiktionary

Tymoteuszostwo

Ty­mo­te­usz z mał­żon­ką; Ty­mo­te­u­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Tymoteuszowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Ty­mo­te­u­sza


Źródła:

Wiktionary

Tymoteuszowie

Ty­mo­te­usz z mał­żon­ką; Ty­mo­te­u­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Tymoteuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ty­mo­te­u­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Ty­mo­te­u­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tymotka

jed­no­rocz­na lub wie­lo­let­nia ro­śli­na z ro­dzi­ny traw; brzan­ka


Ty­mot­ka ("Phle­um") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je 15 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej oraz w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Kilka ga­tun­ków ma istot­ne zna­cze­nie jako ro­śli­ny pa­stew­ne, zwła­szcza ty­mot­ka łą­ko­wa "Phle­um pra­ten­se". Trawy te są czę­stym po­wo­dem ka­ta­ru sien­ne­go. Wszyst­kie po­sia­da­ją zbity, cy­lin­drycz­ny kwia­to­stan.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tymotnica

kło­śni­ca ty­mot­ni­ca - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny kło­śni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tymowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tymozyna

hor­mon gra­si­cy


Nie mylić z: ty­ro­zy­na oraz ty­rok­sy­na.

Ty­mo­zy­na – hor­mon wy­dzie­la­ny przez gra­si­cę. Przy­spie­sza doj­rze­wa­nie lim­fo­cy­tów T, ma dzia­ła­nie prze­ciw­no­wot­wo­ro­we [].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tympan

tym­pa­non;
1. bę­be­nek ucha; błona bę­ben­ko­wa
2. trój­kąt­ne pole fron­to­nu
3. płyta pół­ko­li­sta nad nad­pro­żem por­ta­lu
4. an­tycz­ny bę­be­nek ręcz­ny o dwóch mem­bra­nach


Źródła:

SJP.pl

Tympanalny

na­rząd (apa­rat) tym­pa­nal­ny - na­rząd słu­cho­wy owa­dów, wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych pro­stos­krzy­dłych, plusk­wia­ków i mo­ty­li; na­rząd bę­ben­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Tympanometria

ba­da­nie słu­chu po­le­ga­ją­ce na ana­li­zie po­dat­no­ści błony bę­ben­ko­wej na zmia­ny ci­śnie­nia; au­dio­me­tria im­pe­dan­cyj­na


Tym­pa­no­me­tria – forma nie­in­wa­zyj­nej me­to­dy ba­da­nia słu­chu. Po­le­ga na mie­rze­niu od­bi­cia fali dźwię­ko­wej od błony bę­ben­ko­wej pod­czas zmia­ny ci­śnie­nia w prze­wo­dzie słu­cho­wym zew­nętrz­nym.

Jej wy­ni­kiem jest pow­sta­nie krzy­wej, tym­pa­no­gra­mu, za po­mo­cą któ­rej można zdia­gno­zo­wać m.in. pę­knię­cie błony bę­ben­ko­wej, in­fek­cje ucha środ­ko­we­go, nie­droż­ność trąb­ki Eu­sta­chiu­sza i nie­pra­wi­dło­wość za­ni­ka­nia odru­chu strze­miącz­ko­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tympanometryczny

→ tym­pa­no­me­tria


Patrz:tympanometria

Źródła:

SJP.pl

Tympanon

tym­pan;
1. bę­be­nek ucha; błona bę­ben­ko­wa;
2. trój­kąt­ne pole fron­to­nu;
3. płyta pół­ko­li­sta nad nad­pro­żem por­ta­lu;
4. an­tycz­ny bę­be­nek ręcz­ny o dwóch mem­bra­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. gład­kie lub wy­peł­nio­ne pła­sko­rzeź­bą pole wew­nątrz fron­to­nu;

 (1.2) ar­chit. pół­ko­li­ste lub ostro­łu­ko­we pole mię­dzy nad­pro­żem a łu­kiem por­ta­lu

 (1.3) daw. muz. bę­be­nek uży­wa­ny przy ce­re­mo­niach w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzy­mie;

 (1.4) daw. techn. sta­ro­żyt­ne bęb­no­we koło czer­pa­ko­we do wody;


Tym­pa­non (lub tym­pan) (gr. τύμπανον, "týmpanon" – bęben, łac. "tȳmpănŭm") – detal ar­chi­tek­to­nicz­ny.

W ar­chi­tek­tu­rze kla­sycz­nej ter­mi­nem tym okre­śla­no wew­nętrz­ne trój­kąt­ne pole po­mię­dzy gzym­sa­mi fron­to­nu, gład­kie lub wy­peł­nio­ne rzeź­bą, sta­no­wią­ce cha­rak­te­ry­stycz­ny ele­ment mo­nu­men­tal­nych bu­dow­li Gre­cji i Rzymu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tympanoplastyka

ope­ra­cyj­ne odt­wo­rze­nie błony bę­ben­ko­wej lub jej czę­ści


Tym­pa­no­pla­sty­ka, ope­ra­cja tym­pa­no­pla­stycz­na – ro­dzaj ope­ra­cji la­ryn­go­lo­gicz­nej po­pra­wia­ją­cej słuch po­przez odt­wo­rze­nie drogi prze­wo­dze­nia dźwię­ku w uchu środ­ko­wym.

Isto­tą za­bie­gu jest re­kon­struk­cja ko­ste­czek słu­cho­wych lub błony bę­ben­ko­wej. Tym­pa­no­pla­sty­ka to ope­ra­cja w obrę­bie jamy bę­ben­ko­wej. Wy­ko­nu­je się ją przy uży­ciu mi­kro­sko­pu ope­ra­cyj­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tympanosklerotyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z tym­pa­nos­kle­ro­zą, świad­czą­cy o tym­pa­nos­kle­ro­zie


Źródła:

Wiktionary

Tympanoskleroza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. od­kła­da­nie się zło­gów soli wap­nia w tkan­kach ucha środ­ko­we­go, zwła­szcza w bło­nie ślu­zo­wej ścian jamy bę­ben­ko­wej;


Tym­pa­nos­kle­ro­za (łac. "tym­pa­nosc­le­ro­sis"), stward­nie­nie ucha środ­ko­we­go – forma scho­rze­nia ucha środ­ko­we­go. Pro­ces cho­ro­bot­wór­czy po­wo­du­ją­cy włó­knie­nie i two­rze­nie się zło­gów soli wap­nia w obrę­bie ucha środ­ko­we­go i trąb­ki Eu­sta­chiu­sza. Cza­sa­mi po­przez usz­tyw­nie­nie ko­ste­czek słu­cho­wych i prze­rost zło­gów do­cho­dzi do utra­ty lub upo­śle­dze­nia słu­chu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyn

daw­niej: płot z ga­łę­zi; także: ogro­dzo­ne takim pło­tem miej­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. mur

 (1.2) stpol. płot gw-pl|Poz­nań. ten


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyna

1. daw­niej drew­nia­na faska z przy­kryw­ką;
2. kubeł;
3. ogro­dze­nie z ga­łę­zi; tyn


Źródła:

SJP.pl

Tyndalizacja

Tyn­da­li­za­cja, pa­ste­ry­za­cja frak­cjo­no­wa­na – me­to­da kon­ser­wa­cji żyw­no­ści w pusz­kach, która po­le­ga na dwu-trzy­krot­nej pa­ste­ry­za­cji prze­pro­wa­dza­nej w od­stę­pach 1-3-dnio­wych. Ter­min wy­wo­dzi się od naz­wi­ska ir­landz­kie­go uczo­ne­go Johna Tyn­dal­la. Ze wzglę­du na kosz­ty nie zna­la­zła po­wszech­ne­go za­sto­so­wa­nia.


Źródła:

Wikipedia

Tyndalizować

kon­ser­wo­wać żyw­ność po­przez wie­lo­krot­ną pa­ste­ry­za­cję


Źródła:

SJP.pl

Tyndall

Tyn­dall – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Bon Homme.


Źródła:

Wikipedia

Tynf

po­tocz­na nazwa pol­skiej srebr­nej zło­tów­ki (war­tość no­mi­nal­na - 1 zł (30 gr), war­tość re­al­na - ok. 12-18 gr) bitej przez An­drze­ja Tymfa w la­tach 1663-67; tymf


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zob. tymf.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyngi

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. mocny, wiel­ki


Źródła:

Wiktionary

Tynica

Ty­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie zwo­leń­skim, w gmi­nie Tczów. Ma sta­tus so­łect­wa.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go Lud­no­ści i Miesz­kań z 2011 roku licz­ba lud­no­ści w Ty­ni­cy wy­no­si 283 osoby z czego 45,6% miesz­kań­ców sta­no­wią ko­bie­ty, a 54,4% lud­no­ści to męż­czyź­ni.


Źródła:

Wikipedia

Tyniec

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim nazwa dziel­nic pol­skich miast i wsi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyniecki

zwią­za­ny z Tyń­cem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tyń­cem, do­ty­czą­cy Tyńca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyniowice

Ty­nio­wi­ce – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Roź­wie­ni­ca. Po­ło­żo­na na Pod­gó­rzu Rze­szow­skim. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad rzecz­ką Mlecz­ką, 16 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ja­ro­sła­wia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie prze­my­skim.


Źródła:

Wikipedia

Tynk

1. war­stwa za­pra­wy na­kła­da­na na ścia­ny itp. dla ochro­ny przed wpły­wa­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi (i dla po­pra­wie­nia wy­glą­du); tynki (rza­dziej);
2. iro­nicz­nie: zbyt mocny ma­ki­jaż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. po­wło­ka od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nej za­pra­wy bu­dow­la­nej na­ło­żo­nej na su­ro­wą po­wierzch­nię ścia­ny, fi­la­ru, su­fi­tu, itp.

 (1.2) przen. iron. zbyt gruby, prze­sad­ny ma­ki­jaż


Tynk – war­stwa z za­pra­wy lub gipsu po­kry­wa­ją­ca po­wierzch­nie ścian, su­fi­tów, ko­lumn, fi­la­rów itp., wew­nątrz i na zew­nątrz bu­dyn­ku. Za­da­niem jej jest za­bez­pie­cze­nie po­wierzch­ni przed dzia­ła­niem czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych (w przy­pad­ku tyn­ków zew­nętrz­nych), ochro­na przed dzia­ła­niem czyn­ni­ków wew­nątrz po­mie­szczeń (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tynkal

mi­ne­rał zbu­do­wa­ny głów­nie z uwod­nio­ne­go bo­ra­nu sodu; tin­kal, bo­raks ro­dzi­my


Źródła:

SJP.pl

Tynkarka

→ tyn­karz


Patrz:tynkarz

Źródła:

SJP.pl

Tynkarski

do­ty­czą­cy tyn­ka­rza, tyn­ko­wa­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tyn­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tynkarz

ro­bot­nik po­kry­wa­ją­cy ścia­ny tyn­kiem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. bud. mu­rarz bę­dą­cy spe­cja­li­stą w za­kre­sie tyn­ko­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tynki

1. war­stwa za­pra­wy na­kła­da­na na ścia­ny itp. dla ochro­ny przed wpły­wa­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi (i dla po­pra­wie­nia wy­glą­du); tynki (rza­dziej);
2. iro­nicz­nie: zbyt mocny ma­ki­jaż


Źródła:

SJP.pl

Tynkopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści tynku, przy­po­mi­na­ją­cy tynk


Źródła:

SJP.pl

Tynkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tyn­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tynkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­kła­dać tynk na wew­nętrz­ną lub zew­nętrz­ną ścia­nę bu­dyn­ku


Źródła:

Wiktionary

Tynkownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do tyn­ko­wa­nia ścian


Źródła:

Wiktionary

Tynkowy

1. → tynk;
2. gładź tyn­ko­wa - zew­nętrz­na gład­ka war­stwa tynku z za­pra­wy bu­dow­la­nej


Źródła:

SJP.pl

Tynktura

tink­tu­ra;
1. lecz­ni­cza na­lew­ka przy­rzą­dza­na na sub­stan­cjach ro­ślin­nych lub zwie­rzę­cych;
2. al­ko­ho­lo­wy rozt­wór pre­pa­ra­tów le­kar­skich;
3. barwa uży­wa­na przy po­kry­wa­niu pól i godeł w her­bach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) he­rald. barwa uży­wa­na w he­ral­dy­ce do wy­peł­nia­nia pól i godeł;

 (1.2) farm. lecz­ni­cza na­lew­ka al­ko­ho­lo­wa, ete­ro­wa, ewen­tu­al­nie wodna, zro­bio­na na pod­sta­wie skład­ni­ków ro­ślin­nych lub zwie­rzę­cych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Typ

1. ro­dzaj, model, wzór cze­goś;
2. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych czło­wie­ka zwią­za­nych z jego przy­na­leż­no­ścią et­nicz­ną;
3. jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cyj­na w sy­ste­ma­ty­ce or­ga­niz­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj, klasa

 (1.2) osoba sku­pia­ją­ca cechy ludzi pew­nej ka­te­go­rii

 (1.3) ktoś lub coś prze­wi­dzia­ne przez kogoś na zwy­cięz­cę

 (1.4) syst. zool. ka­te­go­ria w sy­ste­ma­ty­ce zwie­rząt;

 (1.5) cha­rak­te­ry­stycz­ny wy­gląd i bu­do­wa czło­wie­ka w za­leż­no­ści od jego rasy lub przy­na­leż­no­ści et­nicz­nej

 (1.6) in­form. opis ro­dza­ju, struk­tu­ry i za­kre­su war­to­ści, jakie może przyj­mo­wać dany li­te­rał, zmien­na, stała, ar­gu­ment, wynik funk­cji lub war­tość;

 (1.7) mat. obiekt przy­pi­sa­ny do każ­de­go ele­men­tu pew­nej ko­lek­cji, poz­wa­la­ją­cy na okre­śle­nie jak za­cho­wu­je się każdy z nich i jakie ope­ra­cje są na nim wy­ko­nal­ne

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. po­dej­rza­ny męż­czyz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Typariusz

daw­niej: me­ta­lo­wy stem­pel


Źródła:

SJP.pl

Typas

w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: typ, typek


Źródła:

SJP.pl

Typek

ktoś po­dej­rza­ny, nie­god­ny za­u­fa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. zdrobn. od: typ, po­dej­rza­ny facet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Typer

do­rad­ca w ty­po­wa­niach buk­ma­cher­skich


Źródła:

SJP.pl

Typerka

→ typer


Patrz:typer

Źródła:

SJP.pl

Typerski

→ typer


Patrz:typer

Źródła:

SJP.pl

Typiara

po­tocz­nie: bli­żej niez­na­na ko­bie­ta; ko­le­sió­wa, ko­le­siów­ka, go­śció­wa, babka, fa­cet­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. slang. młodz. ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Typiarka

zdrob­nie­nie od: ty­pia­ra


Źródła:

SJP.pl

Typiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. facet, chło­pak


Źródła:

Wiktionary

Typiczny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. obra­zo­wy


Źródła:

Wiktionary

Typin

Typin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Lu­bel­ski.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie To­ma­szów Lu­bel­ski. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 414 miesz­kań­ców.

Opo­dal w do­li­nie rzeki Hucz­wy znaj­du­ją się for­ty­fi­ka­cje – wały, fosy, reszt­ki ba­stio­nów na­roż­nych; są to po­zo­sta­ło­ści obron­ne­go za­mecz­ku z ok. XVII w.


Źródła:

Wikipedia

Typizacja

1. kla­sy­fi­ka­cja we­dług typów;
2. ujed­no­li­ce­nie urzą­dzeń, kon­struk­cji itp. w celu upro­szcze­nia i zmniej­sze­nia kosz­tów pro­duk­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kla­sy­fi­ko­wa­nie we­dług okre­ślo­nych typów

 (1.2) ujed­no­li­ca­nie we­dług okre­ślo­nych cech cha­rak­te­ry­stycz­nych


Ty­pi­za­cja – w so­cjo­lo­gii fe­no­me­no­lo­gicz­nej jest to pro­ces sze­re­go­wa­nia przez jed­nost­kę ele­men­tów rze­czy­wi­sto­ści w pewne typy, po­przez od­wo­ła­nie się do po­sia­da­nych przez nią za­so­bów wie­dzy. Po­ję­cie to wpro­wa­dzo­ne zo­sta­ło przez Al­fre­da Schütza.

Sty­ka­jąc się z okre­ślo­nym ele­men­tem ota­cza­ją­cej rze­czy­wi­sto­ści, po­dob­nym do spo­ty­ka­nych wcze­śniej (ty­po­wym), jed­nost­ka au­to­ma­tycz­nie przy­pi­su­je mu te same cechy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Typizacyjny

do­ty­czą­cy ty­pi­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Typizować

1. kla­sy­fi­ko­wać we­dług cech cha­rak­te­ry­stycz­nych, uj­mo­wać w pewne typy;
2. uo­gól­niać, ujed­no­li­cać coś, spro­wa­dzać do jed­ne­go typu


Źródła:

SJP.pl

Typo

[czy­taj: tajpo] czcion­ka kom­pu­te­ro­wa


Źródła:

SJP.pl

Typograf

1. dru­karz lub wła­ści­ciel dru­kar­ni;
2. gra­fik pro­jek­tu­ją­cy układ ma­te­ria­łów do druku


Źródła:

SJP.pl

Typografia

ter­min ma­ją­cy sze­reg zna­czeń zwią­za­nych z uży­ciem zna­ków pi­sar­skich w druku i samym dru­kiem; pro­jek­to­wa­nie zna­ków pi­sar­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tech­ni­ka druku wy­pu­kłe­go, dru­kar­stwo;

 (1.2) ogół za­gad­nień do­ty­czą­cych pro­jek­to­wa­nia dru­ko­wa­nych liter i in­nych zna­ków pi­sar­skich oraz wza­jem­nych re­la­cji po­mię­dzy gru­pa­mi zna­ków

 (1.3) sztu­ka użyt­ko­wa zaj­mu­ją­ca się este­ty­ką szaty gra­ficz­nej pu­bli­ka­cji

 (1.4) układ gra­ficz­ny stron (książ­ki), stro­ny (na wi­try­nie WWW)


Ty­po­gra­fia (z gr. "týpos" „od­bi­cie, forma”, "gráphō" „piszę”) – ter­min funk­cjo­nu­ją­cy w kilku róż­nych zna­cze­niach. Pier­wszym za­sto­so­wa­niem ter­mi­nu „ty­po­gra­fia” jest hi­sto­rycz­ne okre­śle­nie dru­kar­ni. Mia­nem tym okre­śla się rów­nież tech­ni­kę druku wy­pu­kłe­go, zwa­ne­go ina­czej ty­po­gra­ficz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Typograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ty­po­gra­fią, zgod­ny z za­sa­da­mi ty­po­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Typografka

→ ty­po­graf


Patrz:typograf

Źródła:

SJP.pl

Typogram

forma ty­po­gra­ficz­na ilu­stru­ją­ca zna­cze­nie uży­te­go słowa, np. wy­dru­ko­wa­nie wy­ra­zu "czer­wo­ny" na czer­wo­no


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Typolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ty­po­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Typologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ty­pach, po­rów­nu­ją­ca typy w za­kre­sie róż­nych dzie­dzin

 (1.2) po­dział we­dług okre­ślo­nych zasad


Ty­po­lo­gia (od gr. "týpos" „od­bi­cie, obraz”; gr. "lógos" „słowo, nauka”) – za­bieg me­to­do­lo­gicz­ny (lub jego re­zul­tat) po­le­ga­ją­cy na gru­po­wa­niu przed­mio­tów we­dług ich po­do­bień­stwa do przed­mio­tu wzor­co­we­go (zwa­ne­go typem).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Typologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ty­po­lo­gią


Źródła:

Wiktionary

Typometr

przy­rząd mie­rzą­cy roz­miar czcio­nek


Źródła:

SJP.pl

Typooffset

tech­ni­ka dru­ko­wa­nia wy­pu­kłe­go; let­ter­set


Ty­po­off­set (tzw. poś­red­ni druk wy­pu­kły, suchy off­set, z ang. "let­ter­set") – tech­ni­ka druku wy­pu­kłe­go, sta­no­wią­ca po­łą­cze­nie tech­ni­ki ty­po­gra­ficz­nej i off­se­to­wej. Od­bit­ki są wy­ni­kiem druku poś­red­nie­go ro­ta­cyj­ne­go, a sam pro­ces prze­no­sze­nia farby na po­dło­że dru­ko­we od­by­wa się po­dob­nie jak w off­se­cie czyli przez ob­ciąg gu­mo­wy, z tą róż­ni­cą, że nie jest on po­cią­ga­ny rozt­wo­rem zwil­ża­ją­cym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Typostrofizm

kon­cep­cja z za­kre­su ewo­lu­cjo­niz­mu pod­kre­śla­ją­ca nie­za­leż­ność ma­kro­e­wo­lu­cji od pro­ce­sów mi­kro­e­wo­lu­cji


Źródła:

SJP.pl

Typoszereg

sze­reg wy­mia­ro­wy wy­ro­bów okre­ślo­ne­go ro­dza­ju


Źródła:

SJP.pl

Typować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ty­po­wać)

 (1.1) wy­bie­rać z grupy osobę albo rzecz uz­na­wa­ną za na­jod­po­wied­niej­szą

 (1.2) wyz­na­czać kogoś na ja­kieś sta­no­wi­sko albo prze­wi­dy­wać jakie miej­sce ktoś zaj­mie

 (1.3) sport. prze­wi­dy­wać wynik spot­ka­nia, tur­nie­ju albo kon­kur­su


Źródła:

Wiktionary

Typowiej

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ty­po­wo


Źródła:

SJP.pl

Typowo

przy­słó­wek

 (1.1) od: ty­po­wy


Źródła:

Wiktionary

Typowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ty­po­we; cecha tych, któ­rzy są ty­po­wi


Ty­po­wość – cecha oz­na­cza­ją­ca re­a­li­za­cję ja­kie­goś wzoru, normy, mo­de­lu utr­wa­lo­ne­go w serii po­dob­nych za­cho­wań, po­staw, zda­rzeń.

Wiąże się ona z uo­gól­nie­niem, wska­za­niem na to, co re­pre­zen­ta­tyw­ne, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla da­ne­go czasu, miej­sca, śro­do­wi­ska.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Typowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ty­po­wy; bar­dziej ty­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Typowy

1. od­po­wia­da­ją­cy ja­kie­muś ty­po­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny (np. Sceny grozy są ty­po­we dla hor­ro­rów.);
2. czę­sto spo­ty­ka­ny, po­wszech­ny (np. ty­po­we za­cho­wa­nie);
3. o kimś: po­sia­da­ją­cy cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ja­kie­goś wzoru (np. ty­po­wy bez­ro­bot­ny);
4. wy­ko­na­ny w opar­ciu o okre­ślo­ny wzór, stan­dar­do­wy (np. pro­jekt ty­po­wy)


przy­miot­nik

 (1.1) czę­sto spo­ty­ka­ny

 (1.2) bę­dą­cy cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą okre­ślo­ne­go typu

 (1.3) bę­dą­cy re­pre­zen­tan­tem ja­kie­goś typu, naj­le­piej od­da­ją­cym jego spe­cy­fi­kę

 (1.4) ba­nal­ny, pro­sty, mało wy­ra­fi­no­wa­ny

 (1.5) wy­ko­na­ny we­dług zwy­kłe­go sche­ma­tu

 (1.6) rzad. przym. odrzecz. typ


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Typowymiar

jeden ze znor­ma­li­zo­wa­nych wy­mia­rów wy­ro­bów da­ne­go typu


Źródła:

SJP.pl

Typranawir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek do le­cze­nia za­ka­żeń re­tro­wi­ru­so­wych, ha­mu­ją­cy pow­sta­wa­nie doj­rza­łych, za­kaź­nych czą­stek HIV-1; in­hi­bi­tor pro­te­a­zy aspar­ty­lo­wej HIV


Ty­pra­na­wir – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciw­wi­ru­so­wy, nie­pep­ty­do­wy in­hi­bi­tor pro­te­a­zy ludz­kie­go wi­ru­sa nie­do­bo­ru od­por­no­ści (HIV).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Typul

o osob­ni­ku, typie (z od­cie­niem ujem­nym)


Źródła:

SJP.pl

Typówka

śro­do­wi­sko­wo: to, co jest czę­sto spo­ty­ka­ne lub wy­ko­na­ne we­dług okre­ślo­ne­go wzoru; ty­po­wość


Źródła:

SJP.pl

Tyr

bi­blij­ne mia­sto po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wym Li­ba­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto i port w po­łud­nio­wym Li­ba­nie, na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go, w sta­ro­żyt­no­ści mia­sto fe­nic­kie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mit­nord. nor­dyc­ki bóg wojny, walki, siły i ho­no­ru;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyra

po­tocz­nie: cięż­ko pra­co­wać; ha­ro­wać, mor­do­wać się, za­su­wać, za­pra­co­wy­wać się


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrada

1. dłuż­sze prze­mó­wie­nie bo­ha­te­ra w ra­mach dia­lo­gu;
2. długa, nudna mowa na jakiś temat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długa wy­po­wiedź na jakiś temat, utrzy­ma­na zwy­kle w pod­nio­słym stylu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrakowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tyralier

czło­nek od­dzia­łów ty­ra­lier­skich; wol­ty­żer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wojsk. żoł­nierz od­dzia­łu pie­cho­ty wal­czą­cy w szyku roz­pro­szo­nym (ty­ra­lie­rze)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyraliera

ty­ra­lier­ka;
1. luźny szyk bo­jo­wy pie­cho­ty;
2. żoł­nie­rze usta­wie­ni w tym szyku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. szyk bo­jo­wy pie­cho­ty, w któ­rym żoł­nie­rze są roz­pro­sze­ni, lecz for­mu­ją po­je­dyn­czą linię wzdłuż linii fron­tu;

 (1.2) wojsk. żoł­nie­rze wal­czą­cy w ty­ra­lie­rze (1.1)


Ty­ra­lie­ra (linia ty­ra­lier­ska) – roz­pro­szo­ny li­nio­wy szyk bo­jo­wy pie­cho­ty.

Żoł­nie­rze po­dod­dzia­łu wal­czą­ce­go w ty­ra­lie­rze two­rzą po­je­dyn­czy sze­reg wzdłuż fron­tu, przy za­cho­wa­niu od­le­gło­ści 6–8 me­trów po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi żoł­nie­rza­mi. Po­rzą­dek ten jest utrzy­my­wa­ny po opu­szcze­niu oko­pów, na­stęp­nie, wsku­tek przesz­kód te­re­no­wych, szyk ty­ra­lie­ry zwy­kle traci swą re­gu­lar­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyralierka

ty­ra­lie­ra;
1. luźny szyk bo­jo­wy pie­cho­ty;
2. żoł­nie­rze usta­wie­ni w tym szyku


Źródła:

SJP.pl

Tyralik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tyramina

amina wy­stę­pu­ją­ca ob­fi­cie w po­kar­mach po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go i zwie­rzę­ce­go


Ty­ra­mi­na, 4-hy­drok­sy­fe­ny­lo­e­ty­lo­a­mi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, bio­gen­na amina, bę­dą­ca hy­drok­sy­lo­wą po­chod­ną fe­ny­lo­e­ty­lo­a­mi­ny.

Wy­stę­pu­je ob­fi­cie w po­kar­mach po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go i zwie­rzę­ce­go. Naj­wię­cej znaj­du­je się w pro­duk­tach zwie­rzę­cych ta­kich jak sa­la­mi, pep­pe­ro­ni, sery (ched­dar, emen­ta­ler, ca­mem­bert, brie, blue, moz­za­rel­la, par­me­zan, ro­ma­no, ro­qu­e­fort, stil­ton, gru­y­e­re), ryby (ma­ry­no­wa­ne, so­lo­ne, wę­dzo­ne), wą­tro­ba wo­ło­wa, wą­trób­ka z kur­cza­ka, sos so­jo­wy, ka­wior, kieł­ba­sa bo­loń­ska, kon­cen­trat mięs­ny (w so­sach lub zu­pach), awo­ka­do, ba­na­ny (szcze­gól­nie przej­rza­łe), cze­ko­la­da, figi, bób, su­ple­men­ty z droż­dży, ek­strakt droż­dżo­wy, wina typu wer­mut, wino chian­ti, li­kie­ry typu char­tre­u­se.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyran

cie­mięż­ca, osoba, która na­rzu­ca komuś swoją wolę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. udziel­ny wład­ca sta­ro­żyt­nej polis grec­kiej, do­cho­dzą­cy do wła­dzy zaz­wy­czaj na dro­dze prze­wro­tu albo otrzy­mu­jąc swoje władzt­wo z zew­nątrz, z rzad­ka przez dzie­dzi­cze­nie;

 (1.2) przen. czło­wiek okrut­ny, nie­li­czą­cy się ze zda­niem in­nych, na­rzu­ca­ją­cy swą wolę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ty­ran­nus|ref=tak.


Tyran (gr. τύραννος "ty­ran­nos") – osoba spra­wu­ją­ca nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę, czę­sto zdo­by­tą niez­god­nie z pra­wem. Rządy ty­ra­na (lub ty­ra­nów) noszą nazwę ty­ra­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyraneczek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­ty­ra­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tyranek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: tyran


Źródła:

Wiktionary

Tyrania

1. okrut­ne, bezwz­ględ­ne ob­cho­dze­nie się z kimś
2. sa­mo­wol­ne rządy jed­nost­ki opar­te na ter­ro­rze i prze­mo­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. rządy jed­nost­ki opie­ra­ją­ce się na prze­mo­cy i ter­ro­rze

 (1.2) na­rzu­ca­nie innym swo­jej woli, wy­wie­ra­nie pre­sji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyraniczek

ty­ra­ni­czek Sztolc­ma­na - nie­wiel­ki ptak z ro­dzi­ny go­rzy­ków; Ty­ran­ne­u­tes stolz­man­ni


Źródła:

SJP.pl

Tyranicznie

→ ty­ra­nicz­ny


przy­słó­wek

 (1.1) rzad. w spo­sób ty­ra­nicz­ny


Patrz:tyraniczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyraniczny

wła­ści­wy ty­ra­nom, ty­ra­nii; ty­rań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. (także. przen.) zwią­za­ny z ty­ra­nią, od­no­szą­cy się do ty­ra­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tyrać.


Źródła:

Wiktionary

Tyranik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tyranisko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zgrub. od: tyran


Źródła:

Wiktionary

Tyranizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sty­ra­ni­zo­wać)

 (1.1) książk. na­rzu­cać komuś włas­ną wolę w spo­sób bru­tal­ny i bezwz­ględ­ny, nie­poz­wa­la­jąc na sprze­ciw lub tłu­miąc go


Źródła:

Wiktionary

Tyranka

ko­bie­ta tyran; de­spot­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: tyran


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrankowate

o ce­chach ty­ran­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Ty­ran­ko­wa­te (Ty­ran­ni­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du ty­ran­kow­ców (Ty­ran­ni) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrankowaty

o ce­chach ty­ran­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Tyrankowce

po­drząd pta­ków z rzędu wró­blo­wych


Ty­ran­kow­ce, pier­wo­wró­blow­ce (Ty­ran­ni) – po­drząd pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Obej­mu­je ponad 1300 ga­tun­ków, ży­ją­cych głów­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Od po­drzę­du pta­ków śpie­wa­ją­cych róż­nią się bu­do­wą krta­ni. Są uwa­ża­ne za bar­dziej pier­wot­ne ewo­lu­cyj­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyranobójca

za­bój­ca ty­ra­na


Źródła:

SJP.pl

Tyranobójstwo

za­bi­cie ty­ra­na


Ty­ra­no­bój­stwo – za­bój­stwo wład­cy ucho­dzą­ce­go za


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyranowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyranozaur

ko­pal­ny di­no­za­ur dra­pież­ny z grupy kar­no­za­u­rów, bę­dą­cy jed­nym z naj­więk­szych lą­do­wych dra­pież­ni­ków w hi­sto­rii zwie­rząt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­le­ont. jeden z ga­tun­ków di­no­za­u­rów mię­so­żer­nych;


Ty­ra­no­za­ur ("Ty­ran­no­sa­u­rus") – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny ty­ra­no­za­u­rów. Do 2024 roku "Ty­ran­no­sa­u­rus rex" był je­dy­nym ga­tun­kiem z tego ro­dza­ju, któ­re­go ist­nie­nie zo­sta­ło pot­wier­dzo­ne. Jest jed­nym z naj­bar­dziej zna­nych di­no­za­u­rów w hi­sto­rii.

Tak jak inne późne ty­ra­no­za­u­ro­i­dy, ty­ra­no­za­ur był dwu­noż­nym mię­so­żer­cą z ma­syw­ną czasz­ką, a jego ciało było utrzy­my­wa­ne w rów­no­wa­dze przez długi ogon.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrany

cie­mięż­ca, osoba, która na­rzu­ca komuś swoją wolę


Źródła:

SJP.pl

Tyranówka

ty­ra­nów­ka kli­fo­wa - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych; mu­rów­ka


Źródła:

SJP.pl

Tyraspol

sto­li­ca Nadd­nie­strza, au­to­no­micz­nej re­pu­bli­ki w Moł­da­wii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto na te­re­nie Moł­da­wii, na lewym brze­gu Dnie­stru, sto­li­ca sa­moz­wań­czej re­pu­bli­ki Nadd­nie­strza;


Ty­ra­spol ( Ti­ra­spol, Тираспол wym. [], Тирасполь wym. [], Тирасполь wym. []) – mia­sto na te­re­nie Moł­da­wii, po­ło­żo­ne na lewym brze­gu Dnie­stru, od 1991 roku sto­li­ca sa­moz­wań­czej re­pu­bli­ki Nadd­nie­strza, sta­no­wi mia­sto wy­dzie­lo­ne na pra­wach re­jo­nu. Wraz z 128 807 miesz­kań­ca­mi w 2023 było trze­cim co do wiel­ko­ści mia­stem Moł­da­wii (po Ki­szy­nio­wie i Biel­cach).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyraspolanin

miesz­ka­niec Ty­ra­spo­lu (sto­li­cy Nadd­nie­strza)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ty­ra­spo­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyraspolanka

miesz­kan­ka Ty­ra­spo­lu (sto­li­cy Nadd­nie­strza)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ty­ra­spo­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyraspolski

→ Ty­ra­spol (mia­sto w Moł­da­wii, sto­li­ca re­pu­bli­ki Nadd­nie­strza)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ty­ra­spo­lem, do­ty­czą­cy Ty­ra­spo­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyratron

lampa elek­tro­no­wa z trze­ma elek­tro­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. lampa ga­zo­wa­na po­sia­da­ją­ca trzy elek­tro­dy: anodę, ka­to­dę oraz siat­kę;


Ty­ra­tron – lampa ga­zo­wa­na zbli­żo­na kon­struk­cyj­nie do ga­zo­tro­nu. Jest to po­chod­na ga­zo­tro­nu pow­sta­ła przez umie­szcze­nie po­mię­dzy anodą i ka­to­dą jed­nej lub kilku sia­tek. Siat­ki te służą do re­gu­la­cji na­pię­cia ano­do­we­go, przy któ­rym lampa zacz­nie prze­wo­dzić prąd.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrawski

→ Ty­ra­wa Wo­ło­ska (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tyrać

po­tocz­nie: cięż­ko pra­co­wać; ha­ro­wać, mor­do­wać się, za­su­wać, za­pra­co­wy­wać się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) pot. cięż­ko pra­co­wać

 (1.2) gwara wię­zien­na pra­co­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrała

po­tocz­nie: cięż­ko pra­co­wać; ha­ro­wać, mor­do­wać się, za­su­wać, za­pra­co­wy­wać się


Źródła:

SJP.pl

Tyrańczyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­ty­ra­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tyrański

do­ty­czą­cy ty­ra­na, ty­ra­nii


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy ty­ra­no­wi, bezwz­ględ­ny, zwią­za­ny z na­rzu­ca­nie, swo­jej woli innym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrańsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ty­rań­ski


Źródła:

Wiktionary

Tyrańskość

→ ty­rań­ski


Patrz:tyrański

Źródła:

SJP.pl

Tyrca

rzad­kie imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Tyreofor

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Tyreofory

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych


Ty­re­o­fo­ry (Thy­re­op­ho­ra) – po­drząd di­no­za­u­rów z rzędu di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych (Or­nit­his­chia).

Nazwa ła­ciń­ska „Thy­re­op­ho­ra” oz­na­cza „no­si­cie­li tarcz” i zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na w 1915 roku przez ba­ro­na Fran­za Nopc­sę.

Ty­re­o­fo­ry są uwa­ża­ne za naj­bar­dziej pier­wot­ne spoś­ród di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyreoglobulina

biał­ko, któ­re­go stę­że­nie uży­wa­ne jest w ba­da­niach dia­gno­stycz­nych no­wot­wo­rów tar­czy­cy


Ty­re­o­glo­bu­li­na, Tg – gli­ko­pro­te­i­na pro­du­ko­wa­na wy­łącz­nie przez ko­mór­ki pę­che­rzy­ko­we tar­czy­cy, za­rów­no pra­wi­dło­we, jak i no­wot­wo­ro­wo zmie­nio­ne. W su­ro­wi­cy zdro­wych męż­czyzn wy­kry­wa się Tg w stę­że­niu 1,4–29,2 ng/ml, dla ko­biet to stę­że­nie wy­no­si 1,5–38,5 ng/ml. Ty­re­o­glo­bu­li­na jest pre­kur­so­rem tri­jo­do­ty­ro­ni­ny i ty­rok­sy­ny (te­tra­jo­do­ty­ro­ni­ny). Ma­ga­zy­nu­je rów­nież jod i nie­ak­tyw­ne formy hor­mo­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyreoidektomia

ope­ra­cja usu­nię­cia tar­czy­cy; ty­ro­i­dek­to­mia


Ty­re­o­i­dek­to­mia, ty­ro­i­dek­to­mia (łac. "thy­re­o­i­dec­to­mia") – ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie całej tar­czy­cy. Sto­so­wa­ne w le­cze­niu raka tar­czy­cy oraz nie­zło­śli­we­go wola. Ope­ra­cję prze­pro­wa­dza się w znie­czu­le­niu ogól­nym. Do po­wi­kłań ty­re­o­i­dek­to­mii na­le­żą w szcze­gól­no­ści: krwa­wie­nie, usz­ko­dze­nie nerwu krta­nio­we­go wstecz­ne­go i usu­nię­cie przy­tar­czyc.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyreolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ty­re­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Tyreologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób tar­czy­cy


Ty­re­o­lo­gia (z gr. θυρεός, thy­re­os – tar­cza; λόγος, logos – nauka) – nauka z dzie­dzi­ny en­do­kry­no­lo­gii sku­pia­ją­ca się na tar­czy­cy. Nauka ta opie­ra się na bu­do­wie ana­to­micz­nej, hi­sto­lo­gicz­nej, le­cze­niu oraz wpły­wie tego gru­czo­łu na funk­cjo­no­wa­nie i re­gu­la­cję hor­mo­nal­ną or­ga­niz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyreologiczny

→ ty­re­o­lo­gia


Patrz:tyreologia

Źródła:

SJP.pl

Tyreostatyczny

zmniej­sza­ją­cy lub sta­bi­li­zu­ją­cy pro­duk­cję hor­mo­nów tar­czy­cy


Źródła:

SJP.pl

Tyreotropina

hor­mon wy­dzie­la­ny przez przed­ni płat przy­sad­ki móz­go­wej, dzia­ła­ją­cy ak­ty­wu­ją­co na tar­czy­cę, po­bu­dza­jąc jej roz­rost i czyn­ność wy­dziel­ni­czą; hor­mon ty­re­o­tro­po­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. hor­mon ty­re­o­tro­po­wy, hor­mon re­gu­lu­ją­cy czyn­no­ści wy­dziel­ni­cze tar­czy­cy, wyt­wa­rza­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą


Ty­re­o­tro­pi­na, hor­mon ty­re­o­tro­po­wy, TSH (od thy­ro­id-sti­mu­la­ting hor­mo­ne) – hor­mon gli­ko­pro­te­i­no­wy, o masie czą­stecz­ko­wej 28 000 Da, wyt­wa­rza­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą.

Czą­stecz­ka ty­re­o­tro­pi­ny skła­da się z pod­jed­no­stek alfa i beta. Pod­jed­nost­ka alfa zbu­do­wa­na jest z 92-ami­nok­wa­so­we­go po­li­pep­ty­du zwią­za­ne­go z oli­go­sa­cha­ry­da­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyreotropowy

hor­mon ty­re­o­tro­po­wy - hor­mon wy­dzie­la­ny przez przed­ni płat przy­sad­ki móz­go­wej, dzia­ła­ją­cy ak­ty­wi­zu­ją­co na tar­czy­cę, po­bu­dza­jąc jej roz­rost i czyn­ność wy­dziel­ni­czą; ty­re­o­tro­pi­na


Źródła:

SJP.pl

Tyrka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. praca

 (1.2) gwara wię­zien­na (zło­dziej­ska) ro­bo­ta


Tyrka (też: "Tyra") – potok w Be­ski­dzie Mo­raw­sko-Ślą­skim w Pa­śmie Ro­pi­cy, le­wo­brzeż­ny do­pływ Olzy. Na całej dłu­go­ści (13 km) znaj­du­je się na te­re­nie Czech. Źró­dła na wy­so­ko­ści 835 m n.p.m. na pół­noc­nych sto­kach Ka­łuż­ne­go. Po­wierzch­nia do­rze­cza 31 km². Prze­pły­wa przez Tyrę, Ol­drzy­cho­wi­ce, w po­bli­żu huty w Trzyń­cu wpły­wa do Olzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrknąć

re­gio­nal­nie: zadz­wo­nić, za­te­le­fo­no­wać; drynd­nąć


Źródła:

SJP.pl

Tyrmand

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tyrnawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Ru­mu­nii, pow­sta­je z po­łą­cze­nia Małej Tyr­na­wy i Wiel­kiej Tyr­na­wy, ucho­dzi do Ma­ru­szy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrnowo

Małko Tyr­no­wo - mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Buł­ga­rii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrnowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Wiel­kim Tyr­no­wem


Źródła:

Wiktionary

Tyrocydyna

an­ty­bio­tyk po­li­pep­ty­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Tyroidektomia

ope­ra­cja usu­nię­cia tar­czy­cy; ty­re­o­i­dek­to­mia


Źródła:

SJP.pl

Tyroksyna

hor­mon tar­czy­cy, ami­nok­was za­wie­ra­ją­cy jod; te­tra­jo­do­ty­ro­ni­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z hor­mo­nów tar­czy­cy;


Nie mylić z: ty­ro­zy­na oraz ty­mo­zy­na.

Ty­rok­sy­na ("te­tra­jo­do­ty­ro­ni­na", "T4") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, który obok trój­jo­do­ty­ro­ni­ny jest pod­sta­wo­wym hor­mo­nem pro­du­ko­wa­nym przez tar­czy­cę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrol

re­gion hi­sto­rycz­ny i ge­o­gra­ficz­ny w pół­noc­nych Wło­szech i w za­chod­niej Au­strii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nych Wło­szech i w za­chod­niej Au­strii, roz­cią­ga się w Al­pach Wschod­nich, w do­li­nie gór­ne­go Innu, gór­nej Adygi i gór­nej Drawy;

 (1.2) geogr. adm. kraj związ­ko­wy w za­chod­niej Au­strii;


Tyrol (łac. i niem. "Tirol", wł. "Ti­ro­lo") – re­gion hi­sto­rycz­ny w pół­noc­nych Wło­szech i w za­chod­niej Au­strii, gra­ni­czą­cy z Niem­ca­mi i Szwaj­ca­rią. Roz­cią­ga się w Al­pach Wschod­nich, w do­li­nie gór­ne­go Innu, gór­nej Adygi i gór­nej Drawy. Głów­ny re­gion tu­ry­stycz­ny Au­strii. Licz­ne uz­dro­wi­ska, oś­rod­ki wy­po­czyn­ko­we i spor­tów zi­mo­wych. Roz­wi­nię­te ener­ge­ty­ka wodna i prze­mysł drzew­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrolczyk

miesz­ka­niec Ty­ro­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ty­ro­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrolka

1. me­to­da po­ko­ny­wa­nia po­zio­mych od­cin­ków te­re­nu po­zba­wio­ne­go wy­star­cza­ją­cej rzeź­by (prze­pa­ści, wą­wo­zów, stud­ni itp.);
2. ro­dzaj pan­to­fla;
3. urzą­dze­nie w par­kach li­no­wych i na pla­cach zabaw umoż­li­wia­ją­ce zjazd


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­wi­zo­rycz­na kolej li­no­wa;


Ty­rol­ka, ko­lej­ka ty­rol­ska – szcze­gól­ny przy­pa­dek tra­wer­su li­no­we­go.

Me­to­da po­ko­ny­wa­nia od­cin­ków te­re­nu po­zba­wio­ne­go wy­star­cza­ją­cej rzeź­by, w szcze­gól­no­ści prze­pa­ści, wą­wo­zów i stud­ni w ja­ski­niach za po­mo­cą pod­pię­cia wspi­na­cza w uprzę­ży do wstęp­nie na­pię­tej liny no­śnej roz­pię­tej mię­dzy dwoma sta­no­wi­ska­mi po­ło­żo­ny­mi w przy­bli­że­niu na jed­na­ko­wej bądź róż­nej wy­so­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrolski

→ Tyrol


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ty­ro­lu, zwią­za­ny z Ty­ro­lem, po­cho­dzą­cy z Ty­ro­lu


Patrz:Tyrol

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrotropina

hor­mon wyt­wa­rza­ny przez przy­sad­kę móz­go­wą; TSH, hor­mon ty­re­o­tro­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Tyrotrycyna

an­ty­bio­tyk sto­so­wa­ny przy le­cze­niu wrzo­dów i ropni


Źródła:

SJP.pl

Tyrowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrozyna

ami­nok­was aro­ma­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, ami­nok­was wcho­dzą­cy w skład wielu bia­łek, przeksz­tał­ca­ny m.in. w hor­mo­ny - ty­rok­sy­nę i adre­na­li­nę;


Nie mylić z: ty­rok­sy­na oraz ty­mo­zy­na.

Ty­ro­zy­na (Tyr lub Y) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny. Ste­re­o­i­zo­mer jest jed­nym z 20 pod­sta­wo­wych ami­nok­wa­sów biał­ko­wych. Nazwa "ty­ro­zy­na" po­cho­dzi od gr. tyros – ser. Łań­cuch bocz­ny ty­ro­zy­ny sta­no­wi nie­po­lar­ny pier­ścień aro­ma­tycz­ny z przy­łą­czo­ną w po­zy­cji "„para”" grupę hy­drok­sy­lo­wą (–OH), po­łą­czo­ny z ato­mem węgla α przez mo­stek me­ty­le­no­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrozynaza

ami­nok­was aro­ma­tycz­ny wcho­dzą­cy w skład wielu bia­łek, także wy­stę­pu­ją­cy w sta­nie wol­nym, przeksz­tał­ca­ny w or­ga­niz­mach zwie­rzę­cych w hor­mo­ny: ty­rok­sy­nę i adre­na­li­nę


Ty­ro­zy­na­za (EC) – me­ta­lo­en­zym z klasy ok­sy­do­re­duk­taz, za­wie­ra­ją­cy miedź, uczest­ni­czą­cy w me­la­no­ge­ne­zie, w wy­ni­ku któ­rej jest pro­du­ko­wa­na me­la­ni­na. Po­nad­to bie­rze udział w syn­te­zie be­ta­la­in. Wy­stę­pu­je u wielu bak­te­rii, grzy­bów, ro­ślin, owa­dów, sko­ru­pia­ków i ssa­ków. Ka­ta­li­zu­je dwie re­ak­cje:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrozynowy

→ ty­ro­zy­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z ty­ro­zy­ną, do­ty­czą­cy ty­ro­zy­ny


Patrz:tyrozyna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrpać

szar­pać kogoś w gnie­wie; tar­mo­sić, na­pa­sto­wać, nie­po­ko­ić, za­cze­piać


Źródła:

SJP.pl

Tyrpnąć

po­tocz­nie: trą­cić (po­trą­cić), pchnąć (popch­nąć)


Źródła:

SJP.pl

Tyrreński

zwią­za­ny z Mo­rzem Tyr­reń­skim


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy Morza Tyr­reń­skie­go

 (1.2) hist. zwią­za­ny z Tyr­reń­czy­ka­mi (Etru­ska­mi)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrs

1. ozdob­na laska, atry­but Dio­ni­zo­sa
2. laska ople­cio­na liść­mi jako motyw ar­chi­tek­to­nicz­ny lub pla­stycz­ny; tyr­sos


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mitgr. mi­trzym. laska ople­cio­na wi­no­ro­ślą i blu­szczem oraz za­koń­czo­na szysz­ką sosny pinii; atry­but Dio­ni­zo­sa (Ba­chu­sa), menad (ba­chan­tek) i sa­ty­rów; sym­bol płod­no­ści;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrsos

laska ople­cio­na liść­mi jako motyw ar­chi­tek­to­nicz­ny lub pla­stycz­ny; tyrs


Źródła:

SJP.pl

Tyrtajos

poeta grec­ki ży­ją­cy w VII w. p.n.e.; Tyr­te­usz


Tyr­te­usz, Tyr­ta­jos, Tyr­tej ( Τυρταῖος "Tyr­ta­ios") – poeta, śpie­wak grec­ki z VII wieku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyrteizm

nurt w li­te­ra­tu­rze pa­trio­tycz­nej, wzy­wa­ją­cy do walki za oj­czyz­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. nurt w li­te­ra­tu­rze o te­ma­ty­ce pa­trio­tycz­nej, który wzywa do walki za oj­czyz­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrtej

poeta wzy­wa­ją­cy do boju (od Tyr­ta­jo­sa, poety spar­tań­skie­go z VII w. p.n.e.)


Źródła:

SJP.pl

Tyrtejski

o po­ez­ji: wzy­wa­ją­ca do boju (od Tyr­ta­jo­sa, poety spar­tań­skie­go z VII w. p.n.e.)


Źródła:

SJP.pl

Tyrteusz

poeta grec­ki z VII w.p.n.e.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. sta­ro­żyt­ny poeta grec­ki, któ­re­go Ateń­czy­cy wy­sła­li w VII w. p.n.e. za­miast wojsk na pomoc Spar­ta­nom prze­ciw Me­seń­czy­kom, aby pie­śnia­mi natch­nął Spar­tan do walki;

 (1.2) przen. śpie­wak, poeta za­grze­wa­ją­cy żoł­nie­rzy do walki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyrtula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka


Źródła:

Wiktionary

Tyrtulino

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plot­kar­ka


Źródła:

Wiktionary

Tyrtyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. plot­kar­ka


Źródła:

Wiktionary

Tyryjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. oby­wa­tel mia­sta-pań­stwa Tyru


Źródła:

Wiktionary

Tyryjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. etn. oby­wa­tel­ka mia­sta-pań­stwa Tyru


Źródła:

Wiktionary

Tyryjski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy mia­sta Tyr


Źródła:

Wiktionary

Tyrystor

przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy sto­so­wa­ny w ukła­dach pro­stow­ni­czych, prze­kaź­ni­ko­wych i prze­łą­cza­ją­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy sto­so­wa­ny w ukła­dach pro­stow­ni­czych, prze­kaź­ni­ko­wych i prze­łą­cza­ją­cych;


Ty­ry­stor – przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy skła­da­ją­cy się z 4 warstw w ukła­dzie "p-n-p-n", wy­po­sa­żo­ny w 3 elek­tro­dy, z któ­rych dwie są przy­łą­czo­ne do warstw skraj­nych, a trze­cia do jed­nej z warstw środ­ko­wych – war­stwy typu "p". Elek­tro­dy przy­łą­czo­ne do warstw skraj­nych na­zy­wa się ka­to­dą (K) i anodą (A), a elek­tro­dę przy­łą­czo­ną do war­stwy środ­ko­wej typu "p" – bram­ką (G, od gate – ‘bram­ka’).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyrystorowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ty­ry­sto­rem, do­ty­czą­cy ty­ry­sto­ra


Źródła:

Wiktionary

Tys.

skrót od ty­siąc


skrót, li­czeb­nik

 (1.1) = ty­siąc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiak

po­tocz­nie: ty­siąc (zło­tych); patol, patyk


Źródła:

SJP.pl

Tysiąc

1. li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 1000
2. gra w karty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) licz­ba 1000

 (1.2) lm. ty­sią­ce: pot. bar­dzo dużo

 (1.3) karc. ro­dzaj gry;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tysiące

1. li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 1000
2. gra w karty


Źródła:

SJP.pl

Tysiącgłowy

ma­ją­cy ty­siąc głów


Źródła:

SJP.pl

Tysiąchektarowy

[czy­taj: ty­siąc-hek­ta­ro­wy] ma­ją­cy po­wierzch­nię ty­sią­ca hek­ta­rów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o po­wierzch­ni rów­nej ty­sią­co­wi hek­ta­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiąckilogramowy

wa­żą­cy 1000 ki­lo­gra­mów (tonę), np. ty­siąc­ki­lo­gra­mo­wa bomba; to­no­wy, jed­no­to­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Tysiąckilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość ty­sią­ca ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy ty­siąc ki­lo­me­trów


przy­miot­nik

 (1.1) o dłu­go­ści rów­nej ty­sią­co­wi ki­lo­me­trów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiąckoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość, li­czą­cy, wy­no­szą­cy 1000 koron


Źródła:

Wiktionary

Tysiąckrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) niez­li­czo­ną ilość razy


Źródła:

Wiktionary

Tysiąckrotność

→ ty­siąc­krot­ny


Patrz:tysiąckrotny

Źródła:

SJP.pl

Tysiąckrotny

pow­ta­rza­ją­cy się ty­siąc razy


Źródła:

SJP.pl

Tysiąckroć

ty­siąc razy; ty­siąc­krot­nie


Źródła:

SJP.pl

Tysiącl.

skrót od: ty­siąc­le­cie


Źródła:

SJP.pl

Tysiąclatka

1. ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca ty­siąc lat;
2. okres obej­mu­ją­cy ty­siąc lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. każda ze szkół, które wy­bu­do­wa­no ze skła­dek spo­łe­czeń­stwa na ty­siąc­le­cie pań­stwo­wo­ści pol­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiąclecie

1. okres ty­sią­ca lat;
2. ty­sięcz­na rocz­ni­ca cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ty­siąc lat

 (1.2) rocz­ni­ca za­ło­że­nia lub wy­da­rze­nia, od któ­re­go mi­nę­ło ty­siąc lat


Ty­siąc­le­cie, mi­le­nium, mil­len­nium (łac. "mille annum" – ty­siąc lat) – po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka miary czasu obej­mu­ją­ca 1000 lat.

Ty­siąc­le­cia ka­len­da­rzo­we (w ka­len­da­rzu gre­go­riań­skim i więk­szo­ści in­nych) li­czo­ne są od roku koń­czą­ce­go się cy­fra­mi „001” do naj­bliż­sze­go roku koń­czą­ce­go się trze­ma ze­ra­mi, a więc II ty­siąc­le­cie trwa­ło od roku 1001 do 2000, a wraz z ro­kiem 2001 roz­po­czę­ło się III ty­siąc­le­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tysiącletni

ma­ją­cy ty­siąc lat, trwa­ją­cy ty­siąc lat itp.


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ty­siąc lat

 (1.2) trwa­ją­cy ty­siąc lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiącpięciusetletni

ma­ją­cy ty­siąc pięć­set lat, trwa­ją­cy ty­siąc pięć­set lat itp.


Źródła:

SJP.pl

Tysiącraki

po­tocz­nie: wy­stę­pu­ją­cy w wielu ro­dza­jach, ga­tun­kach, od­mia­nach itp.


Źródła:

SJP.pl

Tysiąctonowy

a) wa­żą­cy ty­siąc ton;
b) mie­szczą­cy ty­siąc ton cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść ty­siąc ton


Źródła:

SJP.pl

Tysiąctrzystuletni

ma­ją­cy ty­siąc trzy­sta lat, trwa­ją­cy ty­siąc trzy­sta lat itp.


Źródła:

SJP.pl

Tysiącwatowy

ma­ją­cy moc ty­sią­ca watów


Źródła:

SJP.pl

Tysiączek

zdrob­nie­nie od: ty­siąc


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ty­siąc

 (1.2) pot. ty­siąc zło­tych, euro, do­la­rów, itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiączka

zdrob­nie­nie od: ty­siąc


Źródła:

SJP.pl

Tysiączki

zdrob­nie­nie od: ty­siąc


Źródła:

SJP.pl

Tysiączna

ty­sięcz­ny;
1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 1000;
2. bar­dzo licz­ny


Ty­siącz­na, ty­sięcz­na – jed­nost­ka miary kąta pła­skie­go spoza ukła­du SI.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tysiącznakowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy ty­siąc zna­ków


Źródła:

Wiktionary

Tysiącznik

lecz­ni­cza ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny go­rycz­ko­wa­tych; cen­tu­ria


Źródła:

SJP.pl

Tysiączny

ty­sięcz­ny;
1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 1000;
2. bar­dzo licz­ny


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 1000


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiączłotowy

[czy­taj: ty­siąc-zło­to­wy] ma­ją­cy war­tość ty­sią­ca zło­tych


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość ty­sią­ca zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy ty­siąc zło­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tysiączłotówka

[czy­taj: ty­siąc-zło­tów­ka] ban­knot o no­mi­na­le ty­sią­ca zło­tych


Źródła:

SJP.pl

Tysięczna

ty­siącz­ny;
1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 1000;
2. bar­dzo licz­ny


Źródła:

SJP.pl

Tysięcznik

1. góra, któ­rej wy­so­kość nad po­zio­mem morza prze­kra­cza ty­siąc me­trów;
2. duży blok przez­na­czo­ny dla około ty­sią­ca miesz­kań­ców;
3. wy­da­rze­nie, w któ­rym bie­rze udział ty­siąc osób


Źródła:

SJP.pl

Tysięczny

ty­siącz­ny;
1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 1000;
2. bar­dzo licz­ny


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) przy­miot­nik od ty­siąc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyski

przy­miot­nik od: Tychy


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ty­chów, zwią­za­ny z Ty­cha­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyskie

przy­miot­nik od: Tychy


Kaps­le ga­tun­ków piwa Ty­skie

Ty­skie – marka piw pro­du­ko­wa­nych przez Kom­pa­nię Pi­wo­war­ską, któ­rej wła­ści­cie­lem od 31 marca 2017 roku jest ja­poń­ska Asahi Group. Hi­sto­ria marki sięga 1629 roku cho­ciaż nie jest toż­sa­me z po­cząt­kiem bro­war­nict­wa na tych te­re­nach. Do 1999 roku, czyli do czasu pow­sta­nia "Kom­pa­nii Pi­wo­war­skiej" pro­du­ko­wa­ne wy­łącz­nie przez Ty­skie Bro­wa­ry Ksią­żę­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyson

[czy­taj: taj­son] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyszanin

miesz­ka­niec Ty­chów; Ty­cho­wia­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ty­chów

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ty­chów, uro­dzo­na w Ty­chach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyszanka

miesz­kan­ka Ty­chów; Ty­cho­wian­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ty­chów

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ty­chów, uro­dzo­na w Ty­chach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyszerka

ty­szer­ka pła­sko­wia­czek - ga­tu­nek mo­ty­la, szkod­nik dębów


Źródła:

SJP.pl

Tyszka

naz­wi­sko


Tysz­ka (licz­ba mnoga: Tysz­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko; na po­cząt­ku lat 90. w Pol­sce no­si­ło je ok. 2800 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyszkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyszkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tyszowce

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Ty­szow­ce – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Hucz­wą. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ty­szow­ce.

Oś­ro­dek usłu­go­wy dla rol­nict­wa. Przez mia­sto prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 850 (Hru­bie­szów – To­ma­szów Lu­bel­ski).

Ty­szow­ce leżą w hi­sto­rycz­nej ziemi beł­skiej. Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne w 1419 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie beł­skim. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 r. Ty­szow­ce li­czy­ły 2091 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tyszowczanin

miesz­ka­niec Ty­szo­wiec (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tyszowczanka

miesz­kan­ka Ty­szo­wiec (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tyszowiecki

przy­miot­nik od: Ty­szow­ce


Źródła:

SJP.pl

Tyt

skrót

 (1.1) = bibl. List do Ty­tu­sa


Źródła:

Wiktionary

Tyt.

skrót od: tytuł, ty­tu­ło­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = tytuł

 (1.2) = ty­tu­ło­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyta

zwy­cza­jo­wy pre­zent da­wa­ny dzie­ciom idą­cym po raz pier­wszy do szko­ły, w po­sta­ci du­że­go stoż­ka z kar­to­nu, okle­jo­ne­go ko­lo­ro­wym pa­pie­rem i wy­peł­nio­ne­go sło­dy­cza­mi; tytka szkol­na, róg ob­fi­to­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pa­pie­ro­wa to­reb­ka

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. róg ob­fi­to­ści dla pier­wszo­kla­si­sty;

 (1.3) reg-pl|Poz­nań. twarz, rów­nież głowa


Tyta (niem. "Schultüte", "Zuckertüte") – zwy­cza­jo­wy pre­zent otrzy­my­wa­ny przez dzie­ci idące po raz pier­wszy do szko­ły.

Ma po­stać rogu ob­fi­to­ści wy­peł­nio­ne­go sło­dy­cza­mi – od­wró­co­ne­go stoż­ka lub ostro­słu­pa z kar­to­nu, okle­jo­ne­go ozdob­nym pa­pie­rem. Nie­kie­dy owi­nię­ta jest ce­lo­fa­nem i zwią­za­na u góry wstąż­ką. Zwy­czaj ob­da­ro­wy­wa­nia pier­wsza­ków po­dob­ny­mi upo­min­ka­mi od­no­to­wa­no w Niem­czech na po­cząt­ku XIX wieku (pot­wier­dzo­ny w 1817 roku w Jenie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytan

1. czło­wiek o wiel­kiej sile i ogrom­nym wzro­ście
2. czło­wiek wiel­kie­go ducha, umy­słu itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mitgr. każdy z ol­brzy­mów, synów Ura­no­sa i Gai, braci ty­ta­nid; także. ich po­tom­ko­wie;

 (1.2) przen. czło­wiek wiel­kiej siły i po­tęż­nej po­stu­ry

 (1.3) książk. czło­wiek wiel­kie­go ducha, wy­bit­ny, prze­ra­sta­ją­cy pod każ­dym wzglę­dem swoje oto­cze­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ti i licz­bie ato­mo­wej 22;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytania

sa­te­li­ta Urana


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tytanian

sól kwasu ty­ta­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Tytanida

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. każda z bogiń, z po­ko­le­nia ol­brzy­mek, córek Ura­no­sa i Gai, sióstr ty­ta­nów;


Źródła:

Wiktionary

Tytanit

mi­ne­rał, krze­mian wap­nia i ty­ta­nu; sfen


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów;


Ty­ta­nit (sfen, sphen) – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów wy­spo­wych.

Nazwa po­cho­dzi od skła­du che­micz­ne­go, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest tytan. Nazwa sfen – od "gr. sphen" = klin i na­wią­zu­je do kształ­tu krysz­ta­łów mi­ne­ra­łu.

Mi­ne­rał po­spo­li­ty, roz­po­wszech­nio­ny w więk­szo­ści skał kry­sta­licz­nych. Ład­nie wyksz­tał­co­ne krysz­ta­ły na­le­żą do rzad­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytanizm

nad­ludz­ki wy­si­łek


Źródła:

SJP.pl

Tytanka

gi­gant­ka; po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta o ol­brzy­mim wzro­ście i wiel­kiej sile;
2. ko­bie­ta ob­da­rzo­na niez­wy­kły­mi zdol­no­ścia­mi w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl

Tytanomachia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mitgr. walka ty­ta­nów z bo­ga­mi olim­pij­ski­mi;


Ty­ta­no­ma­chia (gr. Τιτανομαχία Titanomachía) – w mi­to­lo­gii grec­kiej walka bogów, pod wodzą Zeusa, z ty­ta­na­mi o wła­dzę nad świa­tem, za­koń­czo­na zwy­cię­stwem bogów olim­pij­skich i strą­ce­niem ty­ta­nów do Tar­ta­ru.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tytanowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca IV grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: tytan, cyr­kon, hafn i rut­her­ford


Ty­ta­now­ce


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tytanowiec

każdy pier­wia­stek na­le­żą­cy do czwar­tej grupy ukła­du okre­so­we­go pier­wiast­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do czwar­tej grupy ukła­du okre­so­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tytanowy

przy­miot­nik od: tytan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy tytan, zbu­do­wa­ny lub pow­sta­ły z ty­ta­nu albo jego sto­pów

 (1.2) do­ty­czą­cy ty­ta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tytanozaur

ro­dzaj za­u­ro­po­da


Ty­ta­no­za­ur – za­u­ro­pod z ro­dzi­ny ty­ta­no­za­u­rów. Jego ska­mie­li­ny są znane z for­ma­cji La­me­ta w In­diach, a ska­mie­li­ny przy­pi­sa­nych do niego ga­tun­ków także z Eu­ro­py i Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Osią­gał 9–12 m dłu­go­ści i ok. 13 t wagi. Jego nazwa oz­na­cza "ty­ta­nicz­ny ja­szczur" i od­no­si się do ty­ta­nów, któ­rzy byli bo­ga­mi w mi­to­lo­gii grec­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tytanozaury

grupa di­no­za­u­rów ga­dzio­mied­nicz­nych z in­fra­rzę­du za­u­ro­po­dów


Ty­ta­no­za­u­ry (Ti­ta­no­sa­u­ria) – grupa za­u­ro­po­dów ży­ją­cych od póź­nej jury do końca kredy, obej­mu­ją­ca jedne z naj­więk­szych lą­do­wych zwie­rząt w dzie­jach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tytel

w rę­ko­pi­sach śred­nio­wiecz­nych: znak skró­ce­nia wy­ra­zu albo po­mi­nię­cia li­te­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) w ty­po­gra­fii: znak skró­ce­nia wy­ra­zu w rę­ko­pi­sach śred­nio­wiecz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tytka

1. w gwa­rze poz­nań­skiej: pa­pie­ro­we lub fo­lio­we opa­ko­wa­nie na różne to­wa­ry; to­reb­ka;
2. w gwa­rze ślą­skiej: opa­ko­wa­nie z pa­pie­ru, zwi­nię­te w kształ­cie stoż­ka lub rurki; tutka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Łódź,Górny Śląsk. to­reb­ka pa­pie­ro­wa, ka­wa­łek pa­pie­ru spi­ral­nie zwi­nię­ty – opa­ko­wa­nie na cu­kier­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tytlewo

Tyt­le­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo.

Tyt­le­wo są­sia­du­je z gminą Pa­po­wo Bi­sku­pie (z wsią Staw). Znaj­du­je się tu m.in. świet­li­ca.

W la­tach 1939 - 1942 do­tych­cza­so­wą nazwą wsi (i znaj­du­ją­ce­go się tam ma­jąt­ku) było "Titt­le­wo", lecz po prze­pro­wa­dzo­nej za­mia­nie nazw miej­sco­wo­ści w Okrę­gu Rze­szy Gdańsk-Prusy Za­chod­nie, w la­tach 1942 - 1945 na­zy­wa­ła się "Die­tel­see".


Źródła:

Wikipedia

Tytoniak

plan­ta­cja ty­to­niu; pole z upra­wą ty­to­niu


Źródła:

SJP.pl

Tytoniowiec

wcior­na­stek ty­to­nio­wiec - owad z rzędu wcior­nast­ków


Źródła:

SJP.pl

Tytoniowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ty­to­niu (ro­śli­ny)

 (1.2) do­ty­czą­cy ty­to­niu (używ­ki)


Źródła:

Wiktionary

Tytoniówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. prze­mysł ty­to­nio­wy


Źródła:

Wiktionary

Tytoń

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach, upra­wia­na dla liści bę­dą­cych używ­ką do pa­le­nia lub żucia;
2. pro­dukt z od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­nych liści niek­tó­rych ga­tun­ków ty­to­niu, uży­wa­ny do pa­le­nia lub żucia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ni­co­tia­na|ref=tak., ro­śli­na za­wie­ra­ją­ca ni­ko­ty­nę;

 (1.2) su­szo­ne li­ście ty­to­niu (1.1);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytulacja

prze­sta­rza­łe: ty­tu­ło­wa­nie kogoś


Źródła:

SJP.pl

Tytulantyzm

dą­że­nie do uzy­ski­wa­nia spo­łecz­nie ce­nio­nych i po­wa­ża­nych ty­tu­łów tylko dla nich sa­mych i zwią­za­nych z nimi upraw­nień


Źródła:

SJP.pl

Tytularność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ty­tu­lar­ne; cecha tych, któ­rzy są ty­tu­lar­ni


Źródła:

Wiktionary

Tytularny

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy prawo do uży­wa­nia da­ne­go ty­tu­łu, ale bez peł­nie­nia funk­cji zwią­za­nej z tym ty­tu­łem


Źródła:

Wiktionary

Tytularz

skła­dacz zaj­mu­ją­cy się skła­da­niem ty­tu­łów do dzien­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Tytulatura

1. ty­tu­ły przy­słu­gu­ją­ce danej oso­bie;
2. in­for­ma­cje na kar­cie ty­tu­ło­wej i w me­try­ce książ­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dane umie­szczo­ne na kar­cie ty­tu­ło­wej i w me­try­ce książ­ki;

 (1.2) tytuł lub ty­tu­ły przy­słu­gu­ją­ce komuś


Ty­tu­la­tu­ra – ze­spół da­nych umie­szczo­nych na kar­cie ty­tu­ło­wej i w me­try­ce książ­ki, za­wie­ra­ją­cy imię i naz­wi­sko au­to­ra, tytuł, tom, miej­sce i rok wy­da­nia oraz in­sty­tu­cję wy­daw­ni­czą lub dru­kar­nię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytulik

zdrob­nie­nie od: tytuł


Źródła:

SJP.pl

Tytuniarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. sklep z wy­ro­ba­mi ty­to­nio­wy­mi

 (1.2) daw. fa­bry­ka wy­ro­bów ty­to­nio­wych

 (1.3) daw. miej­sce przez­na­czo­ne do wspól­ne­go pa­le­nia ty­to­niu


Źródła:

Wiktionary

Tytus

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Zo­bacz też: Tytus (album).

Tytus – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, na­le­żą­ce do nie­licz­nej grupy naj­star­szych imion rzym­skich (imion wła­ści­wych, "pra­e­no­men", por. Marek, Ty­be­riusz, Aulus, Ma­niusz, Ga­jusz, Lu­cjusz, Pu­bliusz, Kwin­tus). "Titus" oz­na­cza „dziki gołąb”; słowo to miało jed­nak­że w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie zna­cze­nie prze­no­śne i było sto­so­wa­ne także dla oz­na­cze­nia mę­sko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytusek

zdrob­nie­nie od: Tytus (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Tytuskowie

zdrob­nie­nie od: Tytus (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Tytuskowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ty­tu­ska lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tytusostwo

Tytus z mał­żon­ką; Ty­tu­so­wie


Źródła:

SJP.pl

Tytusowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Tytusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ty­tu­sa lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ty­tu­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tytuł

1. nazwa dzie­ła sztu­ki;
2. po­zy­cja wy­daw­ni­cza;
3. sto­pień na­u­ko­wy, nazwa ro­do­wa, god­ność lub okre­śle­nie sta­no­wi­ska;
4. powód, pod­sta­wa do zro­bie­nia cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) napis, na­głó­wek, nazwa dzie­ła (filmu, sztu­ki te­a­tral­nej, ut­wo­ru mu­zycz­ne­go, li­te­rac­kie­go) lub jego roz­dzia­łów;

 (1.2) zdo­by­ta god­ność, sto­pień na­u­ko­wy, służ­bo­wy, także zaj­mo­wa­ne sta­no­wi­sko, peł­nio­na funk­cja

 (1.3) pod­sta­wa cze­goś, powód, racja


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tytułem

1. nazwa dzie­ła sztu­ki;
2. po­zy­cja wy­daw­ni­cza;
3. sto­pień na­u­ko­wy, nazwa ro­do­wa, god­ność lub okre­śle­nie sta­no­wi­ska;
4. powód, pod­sta­wa do zro­bie­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Tytułomania

nad­mier­ne uży­wa­nie ty­tu­łów


Źródła:

SJP.pl

Tytułowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ty­tu­ło­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tytułować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­da­wać cze­muś tytuł, nazwę

 (1.2) wy­po­wia­dać czyjś tytuł pod­czas mó­wie­nia o nim lub do niego


Źródła:

Wiktionary

Tytułowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ty­tu­łem, do­ty­czą­cy ty­tu­łu


Źródła:

Wiktionary

Tytuń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. tytoń


Źródła:

Wiktionary

Tytyna

biał­ko mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych, zbu­do­wa­ne z kil­ku­dzie­się­ciu ty­się­cy reszt ami­nok­wa­so­wych


Ty­ty­na (ko­nek­ty­na) – dłu­gie, włó­kni­ste biał­ko mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych u krę­gow­ców, łączy fi­la­men­ty mio­zy­no­we z linią Z, umie­szcza­jąc tym samym mio­zy­nę w cen­trum sar­ko­me­ru. Ty­ty­na jest naj­więk­szym zna­nym biał­kiem (rok 2003), o masie czą­stecz­ko­wej około 3–4,2 MDa, zbu­do­wa­nym z ok. 27–33 ty­się­cy reszt ami­nok­wa­so­wych (w za­leż­no­ści od izo­for­my), a dłu­gość jej nazwy che­micz­nej jest rzędu 200 tys. liter. Pełna sek­wen­cja genu ludz­kiej ty­ty­ny za­wie­ra 383 eg­zo­ny i ko­du­je 38 138 reszt ami­nok­wa­so­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tytłać

po­tocz­nie:
1. bru­dzić, walać, pla­mić; ba­brać, mazać, pa­prać;
2. ty­tłać się - bru­dzić się czymś, ba­brać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uty­tłać, wy­ty­tłać)

 (1.1) pot. bru­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ty­tłać się (dk. uty­tłać się, wy­ty­tłać się)

 (2.1) pot. bru­dzić sie­bie sa­me­go

 (2.2) pot. bru­dzić sie­bie wza­jem­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tywoniuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tyzana

daw­niej: napar z ziół lecz­ni­czych


Źródła:

SJP.pl

Tyzy

daw­niej: rusz­to­wa­nie w zduń­skim warsz­ta­cie, na które wsuwa się deski lub łaty z ka­fla­mi


Źródła:

SJP.pl

Tyć

przy­bie­rać na wadze, sta­wać się gru­bym, oty­łym


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. przy­tyć)

 (1.1) zwięk­szać swoją masę za spra­wą przy­ro­stu tkan­ki tłu­szczo­wej

par­ty­ku­ła

 (2.1) przest. prze­cież


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tył

stro­na prze­ciw­le­gła w sto­sun­ku do przo­du, część cze­goś naj­da­lej po­ło­żo­na; prze­strzeń poza kimś lub czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część cze­goś naj­da­lej od przo­du

 (1.2) cześć ciała prze­ciw­le­gła do przo­du głowy; u czło­wie­ka z tej stro­ny co plecy, u zwie­rząt z tej stro­ny co zad lub ogon

 (1.3) miej­sce znaj­du­ją­ce się prze­ciw­nie do kie­run­ku pa­trze­nia; po stro­nie prze­ciw­nej do rze­czy­wi­ste­go lub ocze­ki­wa­ne­go kie­run­ku ruchu

 (1.4) eufem. tyłek

 (1.5) eufem. frag­ment ubra­nia za­kry­wa­ją­cy po­ślad­ki

 (1.6) gwara. stu­denc­ka brak za­li­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyłeczek

zdrob­nie­nie od: tyłek


Źródła:

SJP.pl

Tyłek

po­tocz­nie: po­ślad­ki, sie­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­ślad­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyłem

przy­bie­rać na wadze, sta­wać się gru­bym, oty­łym


Źródła:

SJP.pl

Tyłkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tył­kiem, do­ty­czą­cy tyłka


Źródła:

Wiktionary

Tyłomózgowie

tylna część mózgu dzie­lo­na na ty­ło­móz­go­wie wtór­ne (móż­dżek, most) i rdze­nio­móz­go­wie (rdzeń krę­go­wy)


Ty­ło­móz­go­wie ( rhom­ben­cep­ha­lon) – ostat­ni z trzech (obok przo­do­móz­go­wia i śród­móz­go­wia) pier­wot­nych pę­che­rzy­ków móz­go­wych, roz­wo­jo­wa część móz­go­wia krę­gow­ców. Z ty­ło­móz­go­wia pow­sta­je móż­dżek i rdzeń prze­dłu­żo­ny.

U czło­wie­ka ty­ło­móz­go­wie w okre­sie pią­te­go ty­god­nia roz­wo­ju za­rod­ko­we­go ulega po­dzia­ło­wi na ty­ło­móz­go­wie wtór­ne (za­móz­go­wie), z któ­re­go pow­sta­ją móż­dżek i most oraz rdze­nio­móz­go­wie, z któ­re­go pow­sta­je rdzeń prze­dłu­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyłoskrzelne

jedna z trzech pod­gro­mad śli­ma­ków, obej­mu­ją­ca około 14 ty­się­cy ga­tun­ków


Ty­łos­krzel­ne, ty­łos­krzel­ce (Opist­ho­bran­chia) – wy­róż­nia­nia daw­niej pod­gro­ma­da śli­ma­ków. Obej­mo­wa­ła ga­tun­ki mor­skie i nie­licz­ne słod­ko­wod­ne. Wy­stę­pu­ją głów­nie w stre­fach przy­brzeż­nych, nie­licz­ne są pe­la­gicz­ne. Pa­so­ży­ty zew­nętrz­ne wie­lo­szcze­tów i małży. Około 14 000 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyłoskrzelny

o ce­chach ty­łos­krzel­nych (pod­gro­ma­da śli­ma­ków)


Źródła:

SJP.pl

Tyłostopie

tylna część stopy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. tylną część stopy, obej­mu­ją­cą kość pię­to­wą oraz kość sko­ko­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyłowo

Ty­ło­wo (kaszb. "Tëłowò", niem. "Til­lau", daw­niej "Tu­lo­wa") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa.


Źródła:

Wikipedia

Tyłowy

przy­miot­nik od: tyły (1. teren po­ło­żo­ny za fron­tem;
2. ogół sił i środ­ków za­o­pa­tru­ją­cych woj­ska w to, co jest im nie­zbęd­ne na polu walki), np. po­zy­cje ty­ło­we, jed­nost­ki ty­ło­we


Źródła:

SJP.pl

Tyłozgryz

wada zgry­zu, w któ­rej dolny łuk zę­bo­wy jest prze­su­nię­ty do tyłu wzglę­dem gór­ne­go


Ty­łoz­gryz – wada zgry­zu po­le­ga­ją­ca na do­tyl­nym prze­su­nię­ciu dol­ne­go łuku zę­bo­we­go wzglę­dem gór­ne­go. Do ty­łoz­gry­zów za­li­cza­ne jest także ty­ło­żu­chwie.

Cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ce­cha­mi ty­łoz­gry­zu są:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tyłozmyk

pa­to­lo­gia krę­go­słu­pa w po­sta­ci prze­mie­szcze­nia się w tył kręgu znaj­du­ją­ce­go się bez­poś­red­nio po­wy­żej; prze­ci­wień­stwo krę­goz­my­ku


Źródła:

SJP.pl

Tyły

przy­bie­rać na wadze, sta­wać się gru­bym, oty­łym


Źródła:

SJP.pl

Tyłówka

koń­co­wa część filmu, książ­ki, au­dio­bo­o­ka itp. z in­for­ma­cja­mi o twór­cach


Źródła:

SJP.pl

Tyś

po­tocz­nie: ty­siąc (zło­tych); ty­siak, patol, patyk


za­i­mek

 (1.1) ty z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tyśmienica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na za­chod­niej Ukra­i­nie, prawy do­pływ By­strzy­cy Ty­śmie­nic­kiej;

 (1.2) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tyśnicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tyż

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. też


Źródła:

Wiktionary