Te

fo­ne­tycz­na nazwa li­te­ry T


za­i­mek przy­miot­ny

 (1.1) nmos. lm. od: ta, to

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) nazwa li­te­ry t / T

 (2.2) filoz. rel. ta­o­i­stycz­na wew­nętrz­na na­tu­ra przed­mio­tu, isto­ta tej rze­czy, jej przez­na­cze­nie, zdat­ność;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teak

[czy­taj: tik] tek, te­czy­na;
1. ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; drze­wo te­ko­we;
2. drew­no te­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Teakowy

przy­miot­nik od: teak (tek, drze­wo te­ko­we)


Źródła:

SJP.pl

Tealight

[czy­taj: ti­lajt] mała okrą­gła świecz­ka w cien­kiej osłon­ce


Źródła:

SJP.pl

Team

[czy­taj: tim]
1. spraw­nie dzia­ła­ją­ca wspól­nie, zgra­na grupa ludzi;
2. dru­ży­na spor­to­wa; re­pre­zen­ta­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. zwy­kle dru­ży­na spor­to­wa, nie­kie­dy inny ze­spół


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teamowy

→ team [czy­taj: ti­mo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Teamspeak

[czy­taj: tim spik] ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy


TeamSpeak – ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy wy­ko­rzy­stu­ją­cy tech­no­lo­gię VoIP do ko­mu­ni­ka­cji gło­so­wej i tek­sto­wej mię­dzy wie­lo­ma użyt­kow­ni­ka­mi da­ne­go ser­we­ra. Ko­mu­ni­ka­tor jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny głów­nie przez gra­czy do szyb­kiej wy­mia­ny in­for­ma­cji w grach wie­lo­o­so­bo­wych. Ser­we­ry two­rzo­ne są głów­nie przez spo­łecz­ność sku­pio­ną wokół ko­mu­ni­ka­to­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teandryczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bo­giem i czło­wie­kiem


Źródła:

Wiktionary

Teanina

ami­nok­was nie­biał­ko­wy, po­chod­na glu­ta­mi­ny


Nie mylić z: ta­ni­ną lub teiną.

Te­a­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy α-ami­nok­wa­sów nie­biał­ko­wych, po­chod­na glu­ta­mi­ny, za­wie­ra­ją­ca pod­staw­nik ety­lo­wy przy ami­do­wym ato­mie azotu. Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie jako enan­cjo­mer o kon­fi­gu­ra­cji (kon­fi­gu­ra­cja ab­so­lut­na "S") w li­ściach her­ba­ty (ka­me­lii) i przy­go­to­wy­wa­nej z nich zie­lo­nej her­ba­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teaser

[czy­taj: tizer]
1. frag­men­ty filmu, pro­gra­mu, gry kom­pu­te­ro­wej itp. emi­to­wa­ne jako za­po­wiedź; tra­i­ler, zwia­stun;
2. krót­ka scen­ka po­prze­dza­ją­ca czo­łów­kę filmu;
3. śro­do­wi­sko­wo: re­kla­ma nie­u­jaw­nia­ją­ca firmy ani pro­duk­tu, ma­ją­ca za­cie­ka­wić od­bior­cę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) re­kla­ma ma­ją­ca na celu je­dy­nie wzbu­dze­nie za­in­te­re­so­wa­nia;


Te­a­ser – po­tocz­ne, wy­wo­dzą­ce się z ję­zy­ka an­giel­skie­go, okre­śle­nie zwia­stu­na np. filmu czy gry kom­pu­te­ro­wej itp., a nawet ma­ją­cej na­stą­pić kam­pa­nii re­kla­mo­wej marki kon­su­menc­kiej, które w danej chwi­li nie są je­szcze do­stęp­ne pu­blicz­nie (czę­sto je­szcze trwa­ją nad nimi prace). Te­a­se­ry za­wie­ra­ją in­for­ma­cje o tym, co bę­dzie za­wie­rał w sobie pro­dukt po jego udo­stęp­nie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teaserowy

→ te­a­ser [czy­taj: ti­ze­ro­wy]


Źródła:

SJP.pl

Teatox

[czy­taj: ti­toks] de­toks po­przez picie her­bat zio­ło­wych


Źródła:

SJP.pl

Teatr

1. in­sty­tu­cja, or­ga­ni­za­cja zaj­mu­ją­ca się wy­sta­wia­niem ut­wo­rów sce­nicz­nych; też: ze­spół ludzi pra­cu­ją­cych w tej in­sty­tu­cji;
2. bu­dy­nek, po­mie­szcze­nie przy­sto­so­wa­ne do wy­sta­wia­nia ut­wo­rów sce­nicz­nych;
3. twór­czość sce­nicz­na da­ne­go au­to­ra, kraju, na­ro­du, danej epoki;
4. wy­sta­wia­ne przed­sta­wie­nie lub przed­sta­wie­nia;
5. miej­sce ja­kichś wy­da­rzeń.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. dzie­dzi­na sztu­ki, w któ­rej ut­wo­ry są przed­sta­wia­ne pu­blicz­no­ści przez ak­to­rów od­gry­wa­ją­cych role we­dług sce­na­riu­sza (dra­ma­tu);

 (1.2) teatr. in­sty­tu­cja, która od­gry­wa (wy­sta­wia) takie przed­sta­wie­nia; ogół osób (zwy­kle: ak­to­rów) za­trud­nio­nych w tej in­sty­tu­cji

 (1.3) ar­chit. bu­dy­nek te­a­tru (1.2);

 (1.4) przen. sy­tu­a­cja, w któ­rej lu­dzie za­cho­wu­ją się w dziw­ny, nie­spo­ty­ka­ny, nie­co­dzien­ny spo­sób


Teatr – ro­dzaj sztu­ki wi­do­wi­sko­wej, w któ­rej aktor lub grupa ak­to­rów na żywo przed­sta­wia sztu­kę dla zgro­ma­dzo­nej pu­blicz­no­ści. Ter­mi­nem teatr okre­śla się też sam spek­takl te­a­tral­ny lub bu­dy­nek, w któ­rym od­gry­wa­ne jest przed­sta­wie­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teatr.

skrót od: te­a­tral­ny, te­a­tral­nie, te­a­tral­ność, te­a­tro­lo­gia, te­a­tro­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Teatralia

in­for­ma­cje, pu­bli­ka­cje zwią­za­ne z pracą te­a­tru


„Te­a­tra­lia” – ogól­no­pol­ski In­ter­ne­to­wy Ma­ga­zyn Te­a­tral­ny dzia­ła­ją­cy od 1 paź­dzier­ni­ka 2008 pod adre­sem

http://www.te­a­tra­lia.com.pl. Zo­stał za­ło­żo­ny z ini­cja­ty­wy Magdy Ra­czek, obec­nie re­dak­tor na­czel­nej ma­ga­zy­nu. Wy­ło­nił się z grupy re­cen­zen­tów, dzia­ła­ją­ce­go przy „Dzien­ni­ku Te­a­tral­nym” Forum Mło­dych Kry­ty­ków. Funk­cjo­nu­je jako me­dium in­ter­ne­to­we w for­mie dzien­ni­ka. Za­re­je­stro­wa­ny jako cza­so­pis­mo pod nu­me­rem ISSN 1689-6696.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teatralizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|te­a­tra­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Teatralizować

1. prze­ra­biać utwór nie­sce­nicz­ny na wi­do­wi­sko te­a­tral­ne;
2. na­da­wać cze­muś cechy te­a­tral­ne


Źródła:

SJP.pl

Teatralnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla gra­nia w te­a­trze


Źródła:

Wiktionary

Teatralny

1. do­ty­czą­cy te­a­tru;
2. sztucz­ny, prze­sad­ny, pa­te­tycz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­a­trem, od­no­szą­cy się do te­a­tru

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) obli­czo­ny na wy­wo­ła­nie efek­tu u ob­ser­wa­to­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatrofilia

za­mi­ło­wa­nie do te­a­tru


Źródła:

SJP.pl

Teatrofilka

→ te­a­tro­fil


Patrz:teatrofil

Źródła:

SJP.pl

Teatrolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wie­dzy o te­a­trze; te­a­troz­naw­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie te­a­tro­lo­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatrologia

nauka o te­a­trze; te­a­troz­naw­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kie­ru­nek stu­diów obej­mu­ją­cy wie­dzę o te­a­trze


Te­a­tro­lo­gia – nauka o te­a­trze, za­po­cząt­ko­wa­na na po­cząt­ku XX wieku przez nie­miec­kie­go ba­da­cza Maxa Her­man­na, jako osob­na dzie­dzi­na stu­diów pow­sta­ła pod wpły­wem zmian w te­a­trze, zwią­za­nych z Wiel­ką Re­for­mą Te­a­tru i haseł wzy­wa­ją­cych do „re­te­a­tra­li­za­cji” te­a­tru. Dzia­ła­nia te po­trze­bo­wa­ły wspar­cia te­o­re­tycz­ne­go w pro­ce­sie od­na­wia­nia i po­now­ne­go de­fi­nio­wa­nia sztu­ki te­a­tral­nej, wzmac­nia­nia au­to­no­mii te­a­tru od in­nych dzie­dzin sztu­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teatrologiczny

1. do­ty­czą­cy nauki o te­a­trze; te­a­troz­naw­czy;
2. do­ty­czą­cy wy­dzia­łu, kie­run­ku te­a­tro­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­a­tro­lo­gią, do­ty­czą­cy te­a­tro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatrolożka

→ te­a­tro­log


Patrz:teatrolog

Źródła:

SJP.pl

Teatroman

mi­ło­śnik te­a­tru, za­pa­lo­ny by­wa­lec te­a­tral­ny; te­a­tro­fil


Źródła:

SJP.pl

Teatromania

fa­scy­na­cja te­a­trem, skłon­ność do cho­dze­nia na przed­sta­wie­nia te­a­tral­ne


Źródła:

SJP.pl

Teatromanka

ko­bie­ta o za­mi­ło­wa­niu do te­a­tru i przed­sta­wień te­a­tral­nych


Źródła:

SJP.pl

Teatroterapia

te­ra­pia za po­mo­cą sztu­ki te­a­tral­nej


Te­a­tro­te­ra­pia – tech­ni­ka te­ra­pe­u­tycz­na i me­to­da in­ter­wen­cji kry­zy­so­wej re­a­li­zo­wa­na w opar­ciu o za­ję­cia te­a­tral­ne i sce­nicz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teatrować

te­a­tro­wać się - po­tocz­nie:
1. oglą­dać przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne;
2. brać udział w przed­sta­wie­niu te­a­tral­nym


Źródła:

SJP.pl

Teatroznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wie­dzy o te­a­trze; te­a­tro­log


Źródła:

SJP.pl

Teatroznawczy

zwią­za­ny z nauką o te­a­trze; te­a­tro­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Teatroznawczyni

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wie­dzy o te­a­trze


Źródła:

SJP.pl

Teatroznawstwo

nauka o te­a­trze; te­a­tro­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kie­ru­nek stu­diów obej­mu­ją­cy wie­dzę o te­a­trze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatrum

1. prze­sta­wie­nie te­a­tral­ne lub sy­tu­a­cja po­dob­na do ta­kie­go przed­sta­wie­nia; the­a­trum;
2. daw­niej: teatr


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne lub sy­tu­a­cja ma­ją­ca cechy ta­kie­go przed­sta­wie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatrzyk

zdrob­nie­nie od: teatr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: teatr

 (1.2) przed­sta­wie­nie lal­ko­we dla dzie­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatyn

czło­nek za­ko­nu opar­te­go na re­gu­le św. Au­gu­sty­na; te­a­ty­ni - nazwa tego za­ko­nu (za­ło­żo­ne­go w XVI w. we Wło­szech)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z ka­to­lic­kie­go zgro­ma­dze­nia opar­te­go na re­gu­le św. Au­gu­sty­na, za­ło­żo­ne­go w XVI w. we wło­skim Chie­ti;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teatynka

człon­ki­ni Zgro­ma­dze­nia Sióstr Te­a­ty­nek Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia


Źródła:

SJP.pl

Tebaicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Teb, zwią­za­ny z Te­ba­mi


Źródła:

Wiktionary

Tebaida

re­gion w sta­ro­żyt­nym Egip­cie


Zo­bacz też: Te­ba­i­da (epos).

Te­ba­i­da (gr. Θηβαίς "The­ba­is") – re­gion w sta­ro­żyt­nym Egip­cie, do któ­re­go na­le­ża­ło 13 naj­bar­dziej wy­su­nię­tych na po­łud­nie nomów Gór­ne­go Egip­tu – od Aby­dos do Asu­a­nu. Nazwa po­cho­dzi­ła od sta­ro­żyt­nej egip­skiej sto­li­cy – Teb.

Za rzą­dów hel­le­ni­stycz­nej dy­na­stii Pto­le­me­u­szy Te­ba­i­da sta­no­wi­ła wy­o­dręb­nio­ną jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną pod­le­głą "epi­stra­te­go­wi" Teb, który był rów­nież od­po­wie­dzial­ny za na­dzór nad na­wi­ga­cją po Morzu Czer­wo­nym i Oce­a­nie In­dyj­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tebaidzki

→ Te­ba­i­da


Patrz:Tebaida

Źródła:

SJP.pl

Tebaina

zwią­zek or­ga­nicz­ny, al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w opium


Te­ba­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, eter di­me­ty­lo­wy mor­fi­ny, al­ka­lo­id znaj­du­ją­cy się w opium w ilo­ści około 1%.

W sta­nie czy­stym jest białą sub­stan­cją stałą, nie­roz­pu­szczal­ną w wo­dzie, roz­pu­szczal­ną w ete­rze i al­ko­ho­lu. Wy­ka­zu­je słabe dzia­ła­nie nar­ko­tycz­ne, w prze­ci­wień­stwie do in­nych opia­tów bar­dziej sty­mu­lu­ją­ce niż de­pre­syj­ne. Nie ma szer­sze­go za­sto­so­wa­nia w me­dy­cy­nie, lecz jest wy­ko­rzy­sty­wa­na do otrzy­my­wa­nia in­nych opio­i­dów, m.in. ko­de­i­ny, bu­pre­nor­fi­ny, etor­fi­ny i na­lok­so­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tebainowy

→ te­ba­i­na


Patrz:tebaina

Źródła:

SJP.pl

Tebanka

miesz­kan­ka Teb (mia­sta)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Teb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tebańczyk

miesz­ka­niec Teb (mia­sta)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Teb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tebański

przy­miot­nik od: Teby


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Teb, zwią­za­ny z Te­ba­mi (grec­ki­mi lub egip­ski­mi)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tebenka

klapa z półt­war­dej skóry, bę­dą­ca czę­ścią sio­dła, da­ją­ca opar­cie dla kolan jeźdź­ca; ta­ben­ka, ty­bin­ka, te­bin­ka


Źródła:

SJP.pl

Tebenki

daw­niej: frędz­le i ozdo­by skó­rza­ne wi­szą­ce u sio­dła; te­bin­ki, ta­ben­ki, ty­bin­ki


Źródła:

SJP.pl

Teberda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, w pół­noc­nej czę­ści Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu, lewy do­pływ Ku­ba­nia;


Te­ber­da ( Теберда) – mia­sto w Rosji, na pół­noc­nych sto­kach Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu, nad rzeką Te­ber­dą (do­pły­wem Ku­ba­nia) w Ka­ra­cza­jo-Czer­kie­sji. Uz­dro­wi­sko, miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa i ważne cen­trum tu­ryst­ki gór­skiej. Cen­trum miej­sco­wo­ści leży na wy­so­ko­ści 1280 m n.p.m. Liczy około 8,65 tys. miesz­kań­ców (2019).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teberdyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­ber­dą, do­ty­czą­cy Te­ber­dy


Źródła:

Wiktionary

Tebinka

klapa z półt­war­dej skóry, bę­dą­ca czę­ścią sio­dła, da­ją­ca opar­cie dla kolan jeźdź­ca; te­ben­ka, ty­bin­ka, ta­ben­ka


Źródła:

SJP.pl

Tebinki

1. daw­niej: frędz­le i ozdo­by skó­rza­ne wi­szą­ce u sio­dła; te­ben­ki, ta­ben­ki, ty­bin­ki;
2. daw­niej, po­tocz­nie: po­ślad­ki


Źródła:

SJP.pl

Tebriski

przy­miot­nik od: Te­briz (mia­sto w Ira­nie); te­bry­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­bri­zem, do­ty­czą­cy Te­bri­zu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tebriz

mia­sto w Ira­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­nim Ira­nie;


Te­briz ( ‏تبریز‎, "Ta­briz") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­nim Ira­nie, nad rzeką Tal­che Rud (ucho­dzi do je­zio­ra Urmia). Sto­li­ca osta­nu Azer­bej­dżan Wschod­ni. Jest za­miesz­ka­ne przez 1,4 mln ludzi.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, me­ta­lo­wy, włó­kien­ni­czy, skó­rza­ny, che­micz­ny, drzew­ny, szklar­ski oraz spo­żyw­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tebryski

przy­miot­nik od: Te­briz (mia­sto w Ira­nie); te­bri­ski


Źródła:

SJP.pl

Teby

1. sta­ro­żyt­ne mia­sto-pań­stwo w Gór­nym Egip­cie;
2. mia­sto w Gre­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Gór­nym Egip­cie, po­ło­żo­ne nad Nilem;

 (1.2) geogr. mia­sto w Gre­cji, w Be­o­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tech.

skrót od: tech­nik, tech­ni­ka, tech­nicz­ny, tech­ni­kum, tech­no­lo­gia, tech­no­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); techn.


Źródła:

SJP.pl

Techn.

skrót od: tech­nik, tech­ni­ka, tech­nicz­ny, tech­ni­kum, tech­no­lo­gia, tech­no­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); tech.


Źródła:

SJP.pl

Technet

sztucz­nie otrzy­ma­ny pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Tc


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Tc i licz­bie ato­mo­wej 43;


Tech­net (Tc, tech­ne­tium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych w ukła­dzie okre­so­wym. Jest pier­wszym otrzy­ma­nym sztucz­nie pier­wiast­kiem. Nazwa wy­wo­dzi się od grec­kie­go słowa τεχνητoς "tech­ne­tos" – sztucz­ny.

Pier­wia­stek ten otrzy­my­wa­ny jest sztucz­nie w pro­ce­sie ro­zbi­ja­nia ne­u­tro­na­mi jąder uranu lub bom­bar­do­wa­nia lek­ki­mi ją­dra­mi izo­to­pów niobu lub mo­lib­de­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Technetowy

→ tech­net


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tech­ne­tem, do­ty­czą­cy tech­ne­tu


Patrz:technet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Techniawa

po­tocz­nie: mu­zy­ka tech­no; tech­niaw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mu­zy­ka tech­no


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Techniawka

po­tocz­nie: mu­zy­ka tech­no; tech­nia­wa


Źródła:

SJP.pl

Technicolor

[czy­taj: tech­ni­ko­lor] sy­stem pro­duk­cji filmu ko­lo­ro­we­go; tech­ni­ko­lor


Tech­ni­co­lor – wczes­ny pro­ces obrób­ki ma­te­ria­łu świa­tło­czu­łe­go da­ją­cy w efek­cie na­tu­ral­ny obraz ko­lo­ro­wy, sto­so­wa­ny w hol­ly­wo­odz­kich fil­mach od 1922 roku przez około 30 lat. Tech­ni­ka ta za­po­cząt­ko­wa­na zo­sta­ła przez firmę Tech­ni­co­lor Mo­tion Pic­tu­re Cor­po­ra­tion z Bo­sto­nu w roku 1914.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Technics

[czy­taj: te­kniks] marka urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych


Tech­nics – ja­poń­ska marka, na­le­żą­ca do Pa­na­so­nic Cor­po­ra­tion, jed­ne­go z naj­więk­szych na świe­cie pro­du­cen­tów elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej. Pod marką Tech­nics, przez wiele lat pro­du­ko­wa­ne były kom­po­nen­ty audio do użyt­ku do­mo­we­go.

We wrze­śniu 2014 roku kor­po­ra­cja Pa­na­so­nic za­po­wie­dzia­ła od­bu­do­wa­nie marki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Technicystyczny

→ tech­ni­cyzm


Patrz:technicyzm

Źródła:

SJP.pl

Technicyzacja

1. wpro­wa­dza­nie urzą­dzeń, uspraw­nień tech­nicz­nych;
2. sze­rze­nie wie­dzy tchnicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Technicyzacyjny

→ tech­ni­cy­za­cja; tech­ni­za­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Techniczka

→ tech­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca śred­nie­go szcze­bla z wyksz­tał­ce­niem tech­nicz­nym


Patrz:technik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób od­no­szą­cy się do tech­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Techniczno-Typograficzny

zwią­za­ny z tech­ni­ką i ty­po­gra­fią


Źródła:

SJP.pl

Technicznoprzemysłowy

do­ty­czą­cy prze­my­słu tech­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Techniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest tech­nicz­ne; cecha tych, któ­rzy są tech­nicz­ni


Źródła:

Wiktionary

Techniczny

do­ty­czą­cy tech­ni­ki


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do tech­ni­ki, zwią­za­ny z tech­ni­ką

 (1.2) do­ty­czą­cy tech­ni­ki wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś czyn­no­ści lub spo­so­bu re­a­li­za­cji cze­goś

 (1.3) taki, któ­re­go zna­cze­nie mó­wią­cy chce pom­niej­szyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technik

spe­cja­li­sta w danej dzie­dzi­nie tech­ni­ki; ab­sol­went tech­ni­kum; osoba o śred­nim wyksz­tał­ce­niu tech­nicz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik śred­nie­go szcze­bla z wyksz­tał­ce­niem tech­nicz­nym

 (1.2) ten, kto osią­gnął znacz­ną bie­głość, spraw­ność w wy­ko­ny­wa­niu cze­goś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: tech­ni­ka


Tech­nik (gr. "tech­ni­kos" – „kunsz­tow­ny”) – tytuł za­wo­do­wy, spe­cja­li­sta w za­kre­sie od­po­wied­niej dzie­dzi­ny wie­dzy tech­nicz­nej, ma­ją­cy zwy­kle śred­nie za­wo­do­we wyksz­tał­ce­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Technika

1. spo­sób wy­ko­ny­wa­nia prac w ja­kiejś dzie­dzi­nie; me­to­da;
2. ca­łoksz­tałt środ­ków i czyn­no­ści wcho­dzą­cych w za­kres dzia­łal­no­ści ludz­kiej zwią­za­nej z wyt­wa­rza­niem dóbr ma­te­rial­nych, a także re­gu­ły po­słu­gi­wa­nia się nimi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób wyt­wa­rza­nia, pro­duk­cji

 (1.2) spo­sób wy­ko­na­nia ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.3) dzie­dzi­na dzia­łal­no­ści, obej­mu­ją­ca wyt­wa­rza­nie zja­wisk i przed­mio­tów nie wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w przy­ro­dzie;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: tech­nik

 (2.2) M., B. i W. lm. od: tech­ni­kum


Tech­ni­ka ( τέχνη, "technē" „sztu­ka, rze­mio­sło, kunszt, umie­jęt­ność”) – wyt­wa­rza­nie zja­wisk, sub­stan­cji i przed­mio­tów nie­wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w przy­ro­dzie, a także wy­ko­rzy­sty­wa­nie sub­stan­cji na­tu­ral­nych oraz sił przy­ro­dy w celu za­spo­ka­ja­nia po­trzeb ludz­kich, przy za­sto­so­wa­niu wie­dzy przy­rod­ni­czej i wy­ni­ków badań na­u­ko­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Technikalia

kwe­stie tech­nicz­ne do­ty­czą­ce ja­kie­goś za­gad­nie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kwe­stie tech­nicz­ne zwią­za­ne z ja­kimś za­gad­nie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technikalny

→ tech­ni­kum


Patrz:technikum

Źródła:

SJP.pl

Technikolor

sy­stem pro­duk­cji filmu ko­lo­ro­we­go; tech­ni­co­lor


Źródła:

SJP.pl

Technikum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. śred­nia szko­ła za­wo­do­wa

 (1.2) eduk. przest. po­li­tech­ni­ka


Tech­ni­kum – szko­ła śred­nie­go szcze­bla o pro­fi­lu tech­nicz­nym ut­wo­rzo­na w 1948 roku jako al­ter­na­ty­wa dla li­ce­um, a obec­nie typ szko­ły po­nad­pod­sta­wo­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Technizacyjny

→ tech­ni­za­cja; tech­ni­cy­za­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Techno

1. styl we współ­czes­nej mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sil­nym, jed­no­staj­nym ryt­mem i wy­ko­rzy­sta­niem ut­wo­rzo­nych elek­tro­nicz­nie dźwię­ków;
2. sub­kul­tu­ra fanów tej mu­zy­ki;
3. ma­ją­cy cechy tego stylu mu­zycz­ne­go, np. utwór tech­no;
4. gra­ją­cy taką mu­zy­kę, np. ze­spół tech­no;
5. ma­ją­cy cechy sub­kul­tu­ry tech­no, np. im­pre­za tech­no


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ga­tu­nek ta­necz­nej mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej;


Tech­no – ga­tu­nek mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej bę­dą­cy nur­tem mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej i elek­tro­nicz­nej mu­zy­ki ta­necz­nej (klu­bo­wej) oraz sub­kul­tu­ra pow­sta­ła w De­tro­it w la­tach 80. XX wieku.

Ze wzglę­du na ty­po­wo elek­tro­nicz­ny cha­rak­ter ga­tun­ku i dużą po­pu­lar­ność na po­cząt­ku lat 90.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Techno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) techn. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z tech­ni­ką

 (1.2) muz. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych ma­ją­cych zwią­zek zna­cze­nio­wy z mu­zy­ką tech­no


Źródła:

Wiktionary

Technobełkot

po­tocz­nie: tekst trud­ny do zro­zu­mie­nia z po­wo­du zbyt wielu spe­cja­li­stycz­nych słów


Źródła:

SJP.pl

Technofeudalizm

do­mi­na­cja kor­po­ra­cji tech­no­lo­gicz­nych nad da­ny­mi, za­so­ba­mi i użyt­kow­ni­ka­mi w stylu no­wo­czes­ne­go fe­u­da­liz­mu


Źródła:

SJP.pl

Technofob

osoba od­czu­wa­ją­ca lęk przed no­wo­czes­ny­mi tech­no­lo­gia­mi, nie­chęć do no­wi­nek tech­nicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­czu­wa­ją­ca strach, nie­chęć lub wro­gość wobec no­wo­czes­nych tech­no­lo­gii, urzą­dzeń elek­tro­nicz­nych czy po­stę­pu tech­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technofobia

1. nie­chęt­ny sto­su­nek do po­stę­pu tech­no­lo­gicz­ne­go, no­wi­nek tech­nicz­nych;
2. cho­ro­bli­wy lęk przed no­wo­czes­ny­mi tech­no­lo­gia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strach przed zło­żo­ny­mi urzą­dze­nia­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technofobiczny

→ tech­no­fob, → tech­no­fo­bia


Patrz:technofob, → technofobia

Źródła:

SJP.pl

Technofobka

ko­bie­ta od­czu­wa­ją­ca lęk przed no­wo­czes­ny­mi tech­no­lo­gia­mi, nie­chęć do no­wi­nek tech­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Technoglobalizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. pro­ces glo­ba­li­za­cji tech­no­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Technoklimatolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie tech­no­kli­ma­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Technoklimatologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się wpły­wem kli­ma­tu na urzą­dze­nia tech­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Technoklub

lokal roz­ryw­ko­wy, w któ­rym tań­czy się przy mu­zy­ce tech­no; tech­no klub, tech­no club


Źródła:

SJP.pl

Technokracja

forma ustro­ju pań­stwo­we­go opar­ta na prze­ko­na­niu, iż po­stęp tech­nicz­ny roz­wią­że wszel­kie kon­flik­ty i pro­ble­my spo­łecz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. ustrój, w któ­rym wła­dzę peł­nią spe­cja­li­ści, tech­ni­cy i or­ga­ni­za­to­rzy;

 (1.2) polit. pań­stwo, w któ­rym pa­nu­je ustrój tech­no­kra­tycz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Technokrata

zwo­len­nik tech­no­kra­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik tech­no­kra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technokratka

→ tech­no­kra­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka tech­no­kra­cji


Patrz:technokrata

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technokratycznie

→ tech­no­kra­tycz­ny


przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób tech­no­kra­tycz­ny


Patrz:technokratyczny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technokratyczny

→ tech­no­kra­tyzm


przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z tech­no­kra­cją lub tech­no­kra­tą


Patrz:technokratyzm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technol.

skrót od: tech­no­lo­gia, tech­no­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Technolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie tech­no­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie tech­no­lo­gii – pro­ce­su wyt­wa­rza­nia, obrób­ki, upra­wy lub ho­dow­li cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) spe­cja­list­ka w za­kre­sie tech­no­lo­gii – pro­ce­su wyt­wa­rza­nia, obrób­ki, upra­wy lub ho­dow­li cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technologia

1. me­to­da przy­go­to­wa­nia i pro­wa­dze­nia pro­ce­su pro­duk­cyj­ne­go lub przet­wór­cze­go;
2. pro­ces tech­nicz­ny z za­sto­so­wa­niem ta­kiej me­to­dy;
3. dzie­dzi­na nauk tech­nicz­nych zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem metod pro­duk­cji lub przet­wa­rza­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces wyt­wa­rza­nia lub przet­wa­rza­nia cze­goś

 (1.2) dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi pro­duk­cji lub przet­wa­rza­nia


Tech­no­lo­gia (gr. "téchnē" – sztu­ka, rze­mio­sło, kunszt; "lógos" – nauka, słowo) – spo­sób przy­go­to­wa­nia i pro­wa­dze­nia pro­ce­sów wyt­wa­rza­nia oraz przet­wa­rza­nia dóbr (ma­te­ria­łów, ener­gii i in­for­ma­cji). Jest to dzie­dzi­na wie­dzy zaj­mu­ją­ca się do­bo­rem op­ty­mal­nych metod wy­ko­rzy­sta­nia za­so­bów na­tu­ral­nych oraz osią­gnięć tech­nicz­nych w celu za­spo­ka­ja­nia po­trzeb czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Technologicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pod wzglę­dem tech­no­lo­gicz­nym


Źródła:

Wiktionary

Technologiczny

→ tech­no­lo­gia


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z tech­no­lo­gią, do­ty­czą­cy tech­no­lo­gii


Patrz:technologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technolożka

→ tech­no­log


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spe­cja­list­ka w za­kre­sie tech­no­lo­gii, spe­cja­list­ka od pro­ce­su two­rze­nia cze­goś lub obrób­ki ja­kie­goś su­row­ca


Patrz:technolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technoman

mi­ło­śnik mu­zy­ki tech­no; tech­no­wiec, tech­no­ma­niak


Źródła:

SJP.pl

Technomania

fa­scy­na­cja współ­czes­ną tech­no­lo­gią


Źródła:

SJP.pl

Technomaniak

mi­ło­śnik mu­zy­ki tech­no; tech­no­wiec, tech­no­man


Źródła:

SJP.pl

Technomanka

mi­ło­śnicz­ka mu­zy­ki tech­no


Źródła:

SJP.pl

Technoparada

pa­ra­da po­ja­zdów wy­po­sa­żo­nych w wiel­kie gło­śni­ki i wzmac­nia­cze, gra­ją­ce mu­zy­kę tech­no


Źródła:

SJP.pl

Technoparty

im­pre­za, w cza­sie któ­rej tań­czy się przy mu­zy­ce tech­no; tech­no party


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) im­pre­za przy mu­zy­ce tech­no


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Technopol

pod­po­rząd­ko­wa­nie kul­tu­ry tech­ni­ce, wła­dza tech­no­lo­gii nad spo­łe­czeń­stwem


Tech­no­pol – drugi pod wzglę­dem wy­so­ko­ści bu­dy­nek w Petržalce (jed­nej z dziel­nic Bra­ty­sła­wy) i jeden z naj­wyż­szych bu­dyn­ków w Bra­ty­sła­wie.

Skła­da się z dwóch bu­dyn­ków o wy­so­ko­ści 90 m i znaj­du­je się na ulicy Kutlíkovej 17, ota­cza­jąc Chorvátske ra­me­no przed pla­cem Jana Pawła II (Ryn­kiem) i Ko­ścio­łem św. Ro­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Technopolia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okręg, sku­pia­ją­cy oś­rod­ki dzia­ła­ją­ce w za­kre­sie roz­wo­ju naj­no­wszej tech­ni­ki, m.in. parki tech­no­lo­gicz­ne i parki na­u­ko­we;


Tech­no­po­lia (rów­nież tech­no­po­lis) – mia­sto, któ­re­go roz­wój opar­ty jest na two­rze­niu i sprze­da­ży za­a­wan­so­wa­nych tech­no­lo­gii.

Ich pow­sta­nie wiąże się z trze­cią re­wo­lu­cją prze­my­sło­wą. Głów­na gałąź prze­my­słu to prze­mysł wy­so­kich tech­no­lo­gii – high-tech.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Technopolis

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okręg, sku­pia­ją­cy oś­rod­ki dzia­ła­ją­ce w za­kre­sie roz­wo­ju naj­no­wszej tech­ni­ki, m.in. parki tech­no­lo­gicz­ne i parki na­u­ko­we;


Źródła:

Wiktionary

Technoratan

ma­te­riał syn­te­tycz­ny imi­tu­ją­cy ratan; tech­no­rat­tan


Źródła:

SJP.pl

Technoratanowy

→ tech­no­ra­tan; tech­no­rat­ta­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Technorattan

ma­te­riał syn­te­tycz­ny imi­tu­ją­cy rat­tan; tech­no­ra­tan


Źródła:

SJP.pl

Technorattanowy

→ tech­no­rat­tan; tech­no­ra­ta­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Technosfera

1. sfera dzia­łal­no­ści czło­wie­ka po­le­ga­ją­ca na roz­prze­strze­nie­niu w śro­do­wi­sku na­tu­ral­nym środ­ków tech­nicz­nych;
2. ob­szar ob­ję­ty taką dzia­łal­no­ścią


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Technostres

Tech­no­stres (także: stres cy­fro­wy) – ne­ga­tyw­na re­ak­cja psy­cho­lo­gicz­na wy­ni­ka­ją­ca z in­te­rak­cji mię­dzy ludź­mi a wpro­wa­dza­niem no­wych tech­no­lo­gii. Pod­czas gdy er­go­no­mia bada fi­zycz­ne re­ak­cje czło­wie­ka na ma­szy­ny oraz jego do­sto­so­wa­nie do nich, tech­no­stres wy­ni­ka ze zmian w za­cho­wa­niach, które są wy­wo­ła­ne użyt­ko­wa­niem no­wo­czes­nych tech­no­lo­gii, za­rów­no w śro­do­wi­sku pracy, jak i do­mo­wym.


Źródła:

Wikipedia

Technostruktura

grupa spo­łecz­na skła­da­ją­ca się ze sku­pia­ją­cych całą wła­dzę eko­no­micz­ną na­jem­nych dy­rek­to­rów wiel­kich kor­po­ra­cji i urzęd­ni­ków ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej wy­so­kie­go szcze­bla


Tech­no­struk­tu­ra – struk­tu­ra or­ga­ni­za­cyj­na, w któ­rej pra­cow­ni­cy sta­ra­ją się two­rzyć stan­dar­dy pracy, prze­strze­ga­ją ich wy­ko­ny­wa­nia, zaj­mu­ją się utrzy­my­wa­niem sy­ste­mów in­for­ma­cyj­nych na okre­ślo­nym po­zio­mie itp., a także dążą do stan­da­ry­za­cji, jed­noz­nacz­ne­go okre­śle­nia norm pracy. Jeśli uda się ustan­da­ry­zo­wać normy pracy w or­ga­ni­za­cji, pow­sta­je wów­czas biu­ro­kra­cja ma­szy­no­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Technotroniczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy tech­no­tro­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Technowiec

mi­ło­śnik mu­zy­ki tech­no; tech­no­man, tech­no­ma­niak


Źródła:

SJP.pl

Techwig

TECHWIG – in­deks gieł­do­wy obej­mu­ją­cy spół­ki gieł­do­we zak­wa­li­fi­ko­wa­ne do Seg­men­tu In­no­wa­cyj­nych Tech­no­lo­gii SiTECH (z wy­łą­cze­niem fun­du­szy in­we­sty­cyj­nych), no­to­wa­ne na war­szaw­skiej Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych.

Naj­wyż­sza war­tość TECHWIG-u wy­nio­sła 2 559,90 pkt, 13 marca 2000, na­to­miast naj­niż­sza: 313,08 pkt, 1 paź­dzier­ni­ka 2002.


Źródła:

Wikipedia

Tecia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Tekla


Źródła:

Wiktionary

Tecumseh

Te­cum­seh ("Te­cumt­he", "Ti­kamt­he", "Te­cumt­ha" – w j. shaw­nee imię utoż­sa­mia­ne ze "Spa­da­ją­cą Gwia­zdą", ur. 1768, zm. 5 paź­dzier­ni­ka 1813) – wódz pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie­go ple­mie­nia in­diań­skie­go Sza­u­ni­sów (Sza­wa­ne­zów), przy­wód­ca woj­sko­wy, mówca, po­li­tyk, ge­ne­rał bry­tyj­ski.


Źródła:

Wikipedia

Teczka

1. ro­dzaj torby ze skóry lub in­nych two­rzyw;
2. ro­dzaj okład­ki, zwy­kle tek­tu­ro­wej, do prze­cho­wy­wa­nia do­ku­men­tów, rę­ko­pi­sów, nut, ry­sun­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­sto­kąt­na torba z uchwy­tem

 (1.2) okład­ka z pa­pie­ru, tek­tu­ry lub two­rzy­wa sztucz­ne­go słu­żą­ca do prze­trzy­my­wa­nia akt, do­ku­men­tów, nut, ry­sun­ków itp.

 (1.3) do­ku­men­ty prze­cho­wy­wa­ne w tecz­ce (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teczuszka

zdrob­nie­nie od: tecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Teczyna

tek, teak;
1. ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; drze­wo te­ko­we;
2. drew­no te­ko­we


Te­czy­na, drze­wo te­ko­we ("Tec­to­na" L.f.) – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Na­le­żą do niego trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na­tu­ral­nie w po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, gdzie two­rzą roz­le­głe lasy mon­su­no­we. Ich sied­li­skiem są ob­sza­ry po­ło­żo­ne na rzęd­nych do 900 m n.p.m.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ted

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tede

Te­le­wiz­ja Dol­no­ślą­ska, re­gio­nal­na sta­cja te­le­wi­zyj­na w Pol­sce


Tede, rów­nież TDF, Fio­dor, Jaca oraz DJ Buhh, właśc. Jacek Ma­ciej Szy­mon Gra­niec­ki (ur. 24 lipca 1976 w War­sza­wie) – pol­ski raper, autor tek­stów, pro­du­cent mu­zycz­ny, fre­e­sty­le’owiec, przed­się­bior­ca, oso­bo­wość me­dial­na, pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny, blo­ger i aktor nie­za­wo­do­wy, czło­nek licz­nych pro­jek­tów mu­zycz­nych, jak Trzy­ha/War­szaf­ski Deszcz, czy Gib Gibon Skład, pro­wa­dzi rów­nież so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tedy

prze­sta­rza­le: więc, prze­to, zatem, wobec tego


za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) przest. wtedy, zatem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tedyby

ar­cha­icz­ny spój­nik po­prze­dza­ją­cy wnio­sek z po­przed­nie­go zda­nia, tedy


Źródła:

SJP.pl

Tedzon

mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Tedzoński

→ Te­dzon


Patrz:Tedzon

Źródła:

SJP.pl

Tedżen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wym Turk­me­ni­sta­nie, w wi­la­je­cie achal­skim;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Tejen”. Zo­bacz też: rzeka Tejen.

Te­dżen ( Tejen) – mia­sto w po­łud­nio­wym Turk­me­ni­sta­nie, w wi­la­je­cie achal­skim, na pu­sty­ni Kara-kum, nad rzeką Tejen, na wy­so­ko­ści 161 m n.p.m., sie­dzi­ba etra­pu. W 2022 roku li­czy­ło ok. 67,5 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tedżeński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­dże­nem, do­ty­czą­cy Te­dże­nu


Źródła:

Wiktionary

Tee

[czy­taj: ti] w gol­fie:
1. pod­staw­ka przy­po­mi­na­ją­ca li­te­rę T, na któ­rej usta­wia się piłkę pod­czas star­tu;
2. miej­sce star­tu na każ­dym ko­lej­nym dołku


tee – unik­so­we po­le­ce­nie, wy­pi­su­ją­ce dane wej­ścio­we na stan­dar­do­we wyj­ście i do do­wol­nej licz­by pli­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teekanne

[czy­taj: ti­ka­ne lub te­ka­ne] marka her­bat


Źródła:

SJP.pl

Teelka

po­tocz­nie: po­ciąg marki TLK (Twoje Linie Ko­le­jo­we)


Źródła:

SJP.pl

Teenager

[czy­taj: ti­nej­dżer] na­sto­la­tek, kil­ku­na­sto­la­tek


Źródła:

SJP.pl

Tef

ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych; teff; trawa abi­syń­ska; miłka abi­syń­ska


wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. rzad. ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca war­kot sil­ni­ka mo­to­rów­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tefałen

te­fa­łe­ny; po­tocz­nie:
1. TVN (sta­cja te­le­wi­zyj­na);
2. kanał tej sta­cji


Źródła:

SJP.pl

Tefałenowiec

TVN-owiec, te­fa­u­e­no­wiec; po­tocz­nie:
1. pra­cow­nik sta­cji TVN;
2. osoba oglą­da­ją­ca głów­nie pro­gra­my sta­cji TVN


Źródła:

SJP.pl

Tefałenowski

po­tocz­nie: do­ty­czą­cy te­le­wiz­ji TVN


Źródła:

SJP.pl

Teff

ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych; tef; trawa abi­syń­ska; miłka abi­syń­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Era­gro­stis tef|ref=tak., miłka abi­syń­ska

 (1.2) spoż. mąka z zia­ren teffu (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tefila

przed­miot li­tur­gicz­ny wyz­naw­ców ju­da­iz­mu, skła­da­ją­cy się z dwóch skó­rza­nych pu­de­łe­czek za­wie­ra­ją­cych per­ga­mi­ny z tek­sta­mi z Tory, przy­mo­co­wy­wa­nych na czole i lewym ra­mie­niu w cza­sie mod­lit­wy; te­fi­lim; te­fi­lin


Źródła:

SJP.pl

Tefilim

przed­miot li­tur­gicz­ny wyz­naw­ców ju­da­iz­mu, skła­da­ją­cy się z dwóch skó­rza­nych pu­de­łe­czek za­wie­ra­ją­cych per­ga­mi­ny z tek­sta­mi z Tory, przy­mo­co­wy­wa­nych na czole i lewym ra­mie­niu w cza­sie mod­lit­wy; te­fi­lin; te­fi­la


Źródła:

SJP.pl

Tefilin

dwa pu­de­łecz­ka z przy­mo­co­wa­ny­mi rze­my­ka­mi, za­wie­ra­ją­ce zwit­ki per­ga­mi­no­we z czte­re­ma cy­ta­ta­mi z Bi­blii; fi­lak­te­rie, te­fil­lin


Te­fi­lin, tfi­lin, fi­lak­te­rie ( ‏תְּפִלִּין‎ lub ‏תפילין‎ – "przed­mio­ty mod­li­tew­ne", z ara­mej­skie­go – "ozdo­by") – dwa czar­ne skó­rza­ne pu­de­łecz­ka wy­ko­na­ne z jed­ne­go ka­wał­ka skóry ko­szer­ne­go zwie­rzę­cia, w któ­rych znaj­du­ją się czte­ry ustę­py Tory, ręcz­nie prze­pi­sa­ne w ję­zy­ku he­braj­skim przez so­fe­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tefillin

dwa pu­de­łecz­ka z przy­mo­co­wa­ny­mi rze­my­ka­mi, za­wie­ra­ją­ce zwit­ki per­ga­mi­no­we z czte­re­ma cy­ta­ta­mi z Bi­blii; fi­lak­te­rie, te­fi­lin


Źródła:

SJP.pl

Tefl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. na­u­cza­nie ję­zy­ka an­giel­skie­go jako ję­zy­ka ob­ce­go;


TEFL ( te­a­ching En­glish as a fo­re­ign lan­gu­a­ge, na­u­cza­nie ję­zy­ka an­giel­skie­go jako ję­zy­ka ob­ce­go) do­ty­czy na­u­cza­nia ję­zy­ka an­giel­skie­go osób, któ­rych pier­wszym ję­zy­kiem nie jest an­giel­ski. Zaz­wy­czaj tacy ucz­nio­wie uczą się ję­zy­ka an­giel­skie­go na ob­sza­rze, gdzie nie jest on uży­wa­ny na co dzień.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teflon

po­li­te­tra­flu­o­ro­e­ty­len - two­rzy­wo syn­te­tycz­ne o ni­skiej przy­czep­no­ści i bar­dzo wy­so­kiej od­por­no­ści ter­micz­nej, sto­so­wa­ne np. przy pro­duk­cji sma­rów i na­czyń ku­chen­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ro­dzaj two­rzy­wa sztucz­ne­go, syn­te­tycz­ny flu­o­ro­po­li­mer;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teflonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od te­flon


Źródła:

Wiktionary

Teflonowy

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z te­flo­nu


Źródła:

Wiktionary

Tefra

ogół ma­te­ria­łów i skał pi­ro­kla­stycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ma­te­riał osa­dzo­ny na grun­cie bę­dą­cy pro­duk­tem erup­cji wul­ka­nicz­nej, zło­żo­ny z ma­te­ria­łu pi­ro­kla­stycz­ne­go – po­pio­łu wul­ka­nicz­ne­go, pia­sku wul­ka­nicz­ne­go, la­pil­li, a nie­kie­dy bomb wul­ka­nicz­nych;

 (1.2) geol. for­ma­cja ge­o­lo­gicz­na z tefry (1.1)


Tefra – utwór zło­żo­ny z ma­te­ria­łu pi­ro­kla­stycz­ne­go, bę­dą­ce­go pro­duk­tem erup­cji wul­ka­nicz­nej. Jest to zbior­cze okre­śle­nie pi­ro­kla­stycz­nych ut­wo­rów zli­ty­fi­ko­wa­nych, czyli skał pi­ro­kla­stycz­nych, jak i niez­li­ty­fi­ko­wa­nych.

Tefra może skła­dać się z sa­me­go po­pio­łu wul­ka­nicz­ne­go, jak też za­wie­rać do­miesz­ki grub­szych frak­cji pi­ro­kla­stycz­nych: pia­sku wul­ka­nicz­ne­go, la­pil­li, a nawet bomb wul­ka­nicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tefryt

wy­lew­na skała mag­mo­wa


Te­fryt – wy­lew­na skała mag­mo­wa o wy­glą­dzie ba­zal­tu, wy­stę­pu­ją­ca wśród mło­dych i współ­czes­nych law. Skła­da się głów­nie z pla­gio­kla­zu, ne­fe­li­nu, pi­rok­se­nu i am­fi­bo­lu.

Mie­ści się wraz z ba­za­ni­tem w polu 14 dia­gra­mu QAPF skał wul­ka­nicz­nych.

W kla­sy­fi­ka­cji TAS te­fryt wraz z ba­za­ni­tem zaj­mu­je pole U1 ("ba­za­ni­ty i te­fry­ty").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tegdy

za­i­mek przy­słow­ny wska­zu­ją­cy

 (1.1) stpol. wów­czas


Źródła:

Wiktionary

Tegelen

dziel­ni­ca Venlo (mia­sta w Ho­lan­dii)


Te­ge­len – mia­stecz­ko w gmi­nie Venlo w Ho­lan­dii, do końca 2000 gmina. Do Te­ge­len na­le­ży wieś i klasz­tor Steyl. Od nazwy miej­sco­wo­ści po­cho­dzi po­ję­cie "in­ter­gla­cja­łu te­ge­leń­skie­go".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tegeleński

→ Te­ge­len (dziel­ni­ca Venlo - mia­sta w Ho­lan­dii)


Źródła:

SJP.pl

Teges

wyraz o bli­żej nie­o­kre­ślo­nym zna­cze­niu uży­wa­ny np. w po­tocz­nym po­wie­dze­niu "teges ma­jo­nez"


Źródła:

SJP.pl

Tego

za­i­mek wska­zu­ją­cy

 (1.1) D. od: ten

 (1.2) B. od: ten (dla rze­czow­ni­ków ży­wot­nych)


Źródła:

Wiktionary

Tegoczesny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. dzie­ją­cy się w te­raź­niej­szo­ści

 (1.2) daw. ma­ją­cy miej­sce w mi­nio­nych cza­sach, o któ­rych opo­wia­da osoba mó­wią­ca


Źródła:

Wiktionary

Tegoroczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy bie­żą­ce­go roku


Źródła:

Wiktionary

Tegu

mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej


Źródła:

SJP.pl

Tegucigalpa

[czy­taj: tegus-igal­pa] sto­li­ca Hon­du­ra­su


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Hon­du­ra­su;


Te­gu­ci­gal­pa ("Te­gu­syj­gal­pa") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Hon­du­ra­su, za­miesz­ku­je je 1,13 mln osób (2012). Po­ło­żo­ne jest w po­łud­nio­wej czę­ści kraju, u stóp góry Pi­ca­cho, w do­li­nie rzeki Cho­lu­te­ca na wy­so­ko­ści ok. 975 m n.p.m. Te­gu­ci­gal­pa jest rów­nież oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym de­par­ta­men­tu Fran­ci­sco Morazán.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teheran

1. sto­li­ca Iranu;
2. ostan w Ira­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Iranu;


Te­he­ran ( ‏تهران‎ "Teh­ran") – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Iranu, bę­dą­ce rów­nież cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym pro­win­cji o tej samej naz­wie. Te­he­ran leży u stóp ma­sy­wu gór­skie­go El­burs i roz­cią­ga się na wy­so­ko­ści od około 1100 m n.p.m. do 1800 m n.p.m., zaj­mu­jąc ob­szar 658 ki­lo­me­trów kwa­dra­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teheranka

miesz­kan­ka Te­he­ra­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Te­he­ra­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teherańczyk

miesz­ka­niec Te­he­ra­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Te­he­ra­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teherański

przy­miot­nik od: Te­he­ran (sto­li­ca Iranu)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Te­he­ra­nu, mia­sta w Ira­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tehinia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Ben­de­ry


Źródła:

Wiktionary

Tehiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Te­hi­nią, do­ty­czą­cy Te­hi­nii (dziś: Ben­de­ry)


Źródła:

Wiktionary

Tehsil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w In­diach lub Pa­ki­sta­nie, wcho­dzą­ca w skład dy­stryk­tu;


Teh­sil albo taluk (urdu: تحصیل) – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Pa­ki­sta­nie. Teh­sil jest dru­gim w ko­lej­no­ści (od naj­niż­sze­go), szcze­blem ad­mi­ni­stra­cji w Pa­ki­sta­nie. Każdy teh­sil jest czę­ścią więk­sze­go okrę­gu – dy­stryk­tu (zila, zilah; urdu: ضلع). Każdy teh­sil jest po­dzie­lo­ny na kilka rad związ­ko­wych (union co­un­cils).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teichoskopia

re­la­cja o wy­pad­kach roz­gry­wa­ją­cych się wła­śnie poza sceną, roz­wi­ja­na przez po­stać dra­ma­tu ob­ser­wu­ją­cą je bez­poś­red­nio


Te­i­cho­sko­pia – z gr. wi­dze­nie z murów (po­przez ścia­nę) – okre­śle­nie sceny z III księ­gi "Ilia­dy" Ho­me­ra (w któ­rej He­le­na opi­su­je Pria­mo­wi wi­dzia­nych przez nią z murów Troi bo­ha­te­rów i wo­dzów achaj­skich) i po­dob­nych przed­sta­wień w póź­niej­szych ut­wo­rach dra­ma­tycz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teida

ja­szczur­ka; waran ame­ry­kań­ski


Źródła:

SJP.pl

Teilhard

[czy­taj: teJAR] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Teina

ko­fe­i­na wy­stę­pu­ją­ca w li­ściach her­ba­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­fe­i­na wcho­dzą­ca w skład her­ba­ty;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teinograf

urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce ude­rze­nia pio­ru­na w urzą­dze­nia elek­trycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Teinowy

→ teina


Patrz:teina

Źródła:

SJP.pl

Teista

wyz­naw­ca te­iz­mu, osoba wie­rzą­ca w ist­nie­nie Boga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wyz­na­ją­ca teizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teistka

zwo­len­nicz­ka te­iz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. filoz. ko­bie­ta wyz­na­ją­ca teizm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teistyczny

przy­miot­nik od: teizm


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. rel. do­ty­czą­cy te­iz­mu, gło­szą­cy ist­nie­nie je­dy­ne­go oso­bo­we­go Boga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teizm

wiara w ist­nie­nie Boga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wiara w jed­ne­go Boga tran­scen­dent­ne­go, oso­bo­we­go stwór­cę świa­ta, stale wpły­wa­ją­ce­go na jego losy;


Teizm (gr. θεoς „bóg”) – wiara w ist­nie­nie Boga, bogów lub bogiń, któ­rzy są oso­ba­mi in­ge­ru­ją­cy­mi w losy świa­ta, lub jest on ich dzie­łem, czu­wa­ją­cy­mi nad bie­giem wy­da­rzeń lub pod­trzy­mu­ją­cy­mi świat w ist­nie­niu; po­gląd fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny gło­szą­cy, że tacy bo­go­wie ist­nie­ją; rów­nież wiara w Boga lub bogów bez odrzu­ca­nia ob­ja­wie­nia, co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla de­iz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tej

za­i­mek peł­nią­cy w zda­niu różne funk­cje


za­i­mek oso­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. W. ty (cha­rak­te­ry­stycz­na forma zwro­tu do zna­jo­mych)

 (1.2) forma za­im­ka. → ta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. her­ba­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tejp

po­tocz­nie: spor­to­wy pla­ster lecz­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Tejpować

po­tocz­nie: przy­kle­jać spor­to­wy pla­ster lecz­ni­czy na skórę


Źródła:

SJP.pl

Tejrezjasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mitgr. wróż­bi­ta z rodu Spar­tów, syn nimfy Cha­ri­klo


Tej­rez­jasz ("Te­i­re­sias",Ty­rez­jasz, Te­rez­jasz) – w mi­to­lo­gii grec­kiej wiel­ki wróż­bi­ta te­bań­ski, ży­ją­cy przez sie­dem do dzie­wię­ciu po­ko­leń, od cza­sów Kad­mo­sa do Ete­o­kle­sa i Po­li­nej­ke­sa. Po­tra­fił prze­po­wia­dać przysz­łość, ro­zu­mieć przesz­łość oraz ro­zu­miał język pta­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teju

ja­szczur­ka z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. duża, po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska ja­szczur­ka z ro­dzi­ny te­jo­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­ii­dae|ref=tak.)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tek

teak, te­czy­na;
1. ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; drze­wo te­ko­we;
2. drew­no te­ko­we


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. tro­pi­kal­ne drze­wo;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teka

1. duża tecz­ka;
2. urząd mi­ni­stra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: tecz­ka

 (1.2) szt. zbiór prac jed­ne­go ar­ty­sty lub wielu ar­ty­stów na jeden temat

 (1.3) druk. zbiór do­ku­men­tów i ma­szy­no­pi­sów cze­ka­ją­cych na wy­da­nie

 (1.4) polit. publ. sta­no­wi­sko mi­ni­stra ma­ją­ce­go pod sobą de­par­ta­ment lub pre­mie­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tekakaefowski

przy­miot­nik od: TKKF (To­wa­rzy­stwo Krze­wie­nia Kul­tu­ry Fi­zycz­nej); TKKF-owski


Źródła:

SJP.pl

Tekameba

or­ga­nizm z grupy pier­wot­nia­ków; ameba sko­rup­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Tekameby

ka­te­go­ria or­ga­niz­mów z grupy pier­wot­nia­ków; ameby sko­rup­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Tekiela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tekielak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tekiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­kiń­ca­mi, do­ty­czą­cy Te­kiń­ców


Źródła:

Wiktionary

Tekke

w is­la­mie bu­dy­nek bę­dą­cy sie­dzi­bą mu­zuł­mań­skie­go bract­wa re­li­gij­ne­go; za­wi­ja


Źródła:

SJP.pl

Tekla

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Tekla – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „sła­wią­ca Boga” ( Θεός „Bóg” i κλέος „sława”).

Tekla imie­ni­ny ob­cho­dzi: 30 sierp­nia, 23 wrze­śnia, 7 paź­dzier­ni­ka i 15 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teklanowo

Te­kla­no­wo – ko­lo­nia kra­jeń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Teklinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Teknival

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. fe­sti­wal tekno, zwy­kle spon­ta­nicz­nie or­ga­ni­zo­wa­ny na ot­war­tej prze­strze­ni


Źródła:

Wiktionary

Tekno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ga­tu­nek szyb­kiej, ryt­micz­nej mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej;


Źródła:

Wiktionary

Tekodont

pry­mi­tyw­ny gad przy­po­mi­na­ją­cy kro­ko­dy­la, wy­mar­ły w póź­nym tria­sie


Źródła:

SJP.pl

Tekodontozaur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|The­co­don­to­sa­u­rus|Mor­ris|ref=tak., ro­dzaj pro­za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny te­ko­don­to­za­u­rów;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju te­ko­don­to­za­u­rów (1.1)


Te­ko­don­to­za­ur ("The­co­don­to­sa­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra bę­dą­ce­go jed­nym z naj­bar­dziej ba­zal­nych zna­nych przed­sta­wi­cie­li kladu Sa­u­ro­po­do­morp­ha. Żył w póź­nym tria­sie (ok. 218–207 mln lat temu) na te­re­nach Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 2 m, masa ok. 40 kg. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Wiel­kiej Bry­ta­nii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tekodonty

pry­mi­tyw­ny gad przy­po­mi­na­ją­cy kro­ko­dy­la, wy­mar­ły w póź­nym tria­sie


Te­ko­don­ty (The­co­don­tia) – pa­ra­fi­le­tycz­na grupa wczes­nych ar­cho­za­u­rów (gadów na­czel­nych) o bu­do­wie po­kro­jo­wo przy­po­mi­na­ją­cej kro­ko­dy­le, ale z no­ga­mi prost­szy­mi niż inne gady. Poza naj­pry­mi­tyw­niej­szy­mi for­ma­mi więk­szość po­sia­da­ła uzę­bie­nie te­ko­don­tycz­ne – zęby osa­dzo­ne w zę­bo­do­łach szczę­ki i żu­chwy. Czasz­ka diap­sy­dal­na, zęby zwy­kle ostre i za­krzy­wio­ne ku ty­ło­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tekodontyzm

Te­ko­don­tyzm, te­ko­don­cja, uzę­bie­nie te­ko­don­tycz­ne – ro­dzaj uzę­bie­nia po­le­ga­ją­cy na osa­dze­niu zębów w zę­bo­do­łach szczę­ki i żu­chwy. Wy­stę­pu­je u ssa­ków i kro­ko­dy­li, a także u wielu wy­mar­łych ga­tun­ków gadów.


Źródła:

Wikipedia

Tekowy

drze­wo te­ko­we - ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych; tek, teak, te­czy­na


Źródła:

SJP.pl

Teks

jed­nost­ka miary w sy­ste­mie mię­dzy­na­ro­do­wej nu­me­ra­cji włó­kien; tex


Zo­bacz też: TeX.

Teks – jed­nost­ka gę­sto­ści li­nio­wej sto­so­wa­na w włó­kien­nict­wie oz­na­cza­na sym­bo­lem tex, daw­niej sto­so­wa­no rów­nież oz­na­cze­nie Tt. Uży­wa­na jest do okre­śla­nia gę­sto­ści li­nio­wej nici. W mię­dzy­na­ro­do­wym ukła­dzie jed­no­stek miar SI teks jest jed­nost­ką po­za­u­kła­do­wą, do­pu­szczo­ną do sto­so­wa­nia tylko w okre­ślo­nych dzie­dzi­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teksanka

miesz­kan­ka Tek­sa­su (stanu w USA)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tek­sa­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teksas

gruba, sztyw­na tka­ni­na ba­weł­nia­na wy­ko­rzy­sty­wa­na naj­czę­ściej do szy­cia odzie­ży o kroju spor­to­wym; texas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dżins


Tek­sas ( Texas,) – stan w po­łud­nio­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, drugi pod wzglę­dem po­wierzch­ni (po Ala­sce) i pod wzglę­dem lud­no­ści (po Ka­li­for­nii).

Po­ło­żo­ny na wy­brze­żu Za­to­ki Mek­sy­kań­skiej, są­sia­du­ją­cy ze sta­na­mi Lu­iz­ja­na i Ar­kan­sas na wscho­dzie, sta­nem Okla­ho­ma na pół­no­cy i Nowym Mek­sy­kiem na za­cho­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teksaski

→ Tek­sas; tek­sań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Tek­sa­su, zwią­za­ny z Tek­sa­sem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teksasowy

przy­miot­nik od: tek­sas


Źródła:

SJP.pl

Teksasy

spod­nie z tek­sa­su (gruba, sztyw­na tka­ni­na)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. spod­nie z tek­sa­su

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) plu­ral|tek­sas.


Tek­sa­sy – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny, wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę blu­e­so­wą, po­cho­dzą­cy z Lu­bli­na. Pow­stał w lu­bel­skim Klu­bie Graf­fi­ti pod ko­niec lat 90. XX w. Twór­czość for­ma­cji prze­ni­ka­ją ele­men­ty blu­e­sa, rocka, co­un­try czy texas shuf­fle.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teksańczyk

miesz­ka­niec Tek­sa­su (stanu w USA)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tek­sa­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teksański

→ Tek­sas; tek­sa­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Tek­sa­su, zwią­za­ny z Tek­sa­sem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teksel

bez­ro­ga owca ho­len­der­ska; texel


Tek­sel ( tex­tu­re ele­ment) – najm­niej­szy, dy­skret­ny punkt tek­stu­ry. In­ny­mi słowy tek­stu­ra jest ma­cie­rzą (ta­bli­cą) tek­se­li, po­dob­nie jak ekran jest ma­cie­rzą pik­se­li.

Tek­se­le rzad­ko kiedy po­kry­wa­ją się z pik­se­la­mi. Jeśli pik­sel po­kry­wa wię­cej niż jeden tek­sel, na­stę­pu­je in­ter­po­la­cja ich ko­lo­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teksle

ho­len­der­ska rasa bez­ro­gich owiec


Źródła:

SJP.pl

Tekst

ciąg za­pi­sa­nych słów i zdań two­rzą­cych pewną ca­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciąg słów i zdań wy­ra­ża­ją­cy okre­ślo­ną treść

 (1.2) muz. słowa to­wa­rzy­szą­ce mu­zy­ce w ra­mach pio­sen­ki lub pie­śni, zwy­kle śpie­wa­ne

 (1.3) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta: sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy dwu­dzie­stu punk­tom (7,518 mm)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tekster

osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem slo­ga­nów i tek­stów re­kla­mo­wych; ko­py­raj­ter, co­py­wri­ter


Źródła:

SJP.pl

Tekstofon

1. ro­dzaj te­le­fo­nu wy­po­sa­żo­ne­go w nie­wiel­ki wyś­wiet­lacz i pełną kla­wia­tu­rę, umoż­li­wia­ją­cy pro­wa­dze­nie kon­wer­sa­cji w po­sta­ci tek­stów;
2. urzą­dze­nie dla osób nie­sły­szą­cych, ma­ją­ce po­stać przy­staw­ki do te­le­fo­nu


Źródła:

SJP.pl

Tekstolit

la­mi­na­to­wa, kom­po­zy­to­wa masa pla­stycz­na uży­wa­na do wy­ro­bu czę­ści ma­szyn, apa­ra­tów elek­tro­tech­nicz­nych i ło­żysk; re­zo­tekst


Tek­sto­lit (la­mi­nat ba­weł­nia­no-fe­no­lo­wy TCF, re­zo­teks, tur­bax, no­wo­tex, tuf­nol) – epok­sy­do­wy ma­te­riał kom­po­zy­to­wy za­wie­ra­ją­cy 40% po­li­me­rów i 60% in­nych two­rzyw sztucz­nych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle ma­szy­no­wym i elek­tro­e­ner­ge­ty­ce.

Tek­sto­lit jest la­mi­na­tem tech­nicz­nym skła­da­ją­cym się z no­śni­ka – tka­ni­ny ba­weł­nia­nej i ży­wi­cy fe­no­lo­wej (two­rzy­wa du­ro­pla­stycz­ne, chemo- lub ter­mo­ut­war­dzal­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tekstolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie tek­sto­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ba­dacz tek­stów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tekstologia

1. dział nauki o li­te­ra­tu­rze, dą­żą­cy do stwier­dze­nia po­cho­dze­nia da­ne­go tek­stu, usta­le­nia au­to­ra oraz czasu pow­sta­nia;
2. kry­tycz­ne opra­co­wa­nie tek­stu li­te­rac­kie­go


Tek­sto­lo­gia (łac. "tex­tus" + gr. "-logía" – „nauka o tek­ście”) – po­moc­ni­czy dział nauki o li­te­ra­tu­rze zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z ba­da­niem i opi­sem tek­stów kon­kret­nych dzieł li­te­rac­kich pod kątem usta­la­nia ich au­ten­tycz­no­ści, zmian wpro­wa­dza­nych świa­do­mie przez au­to­ra w pro­ce­sie twór­czym, zmian wpro­wa­dza­nych bez jego wie­dzy na sku­tek nie­za­mie­rzo­nych błę­dów wy­daw­ni­czych lub też świa­do­mie przez użyt­kow­ni­ków rę­ko­pi­su lub ma­szy­no­pi­su.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tekstotwórczy

1. two­rzą­cy tekst;
2. czyn­nik tek­stot­wór­czy - czyn­nik łą­czą­cy skład­ni­ki w spój­ną ca­łość


Źródła:

SJP.pl

Tekstować

po­tocz­nie: pisać SMS-a; ese­me­so­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) neol. pot. wy­sy­łać wia­do­mo­ści elek­tro­nicz­ne w po­sta­ci tek­stu

 (1.2) muz. do­da­wać tekst do ut­wo­ru in­stru­men­tal­ne­go lub wy­ko­ny­wa­ne­go wcze­śniej jako wo­ka­li­za


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tekstowość

cecha cze­goś, co ma po­stać tek­stu


Źródła:

SJP.pl

Tekstowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z tek­stem, bę­dą­cy w po­sta­ci tek­stu


Źródła:

Wiktionary

Tekstra

hand­lo­wa nazwa cię­te­go włó­kna wi­sko­zo­we­go typu ba­weł­nia­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Tekstronika

dzie­dzi­na nauki i tech­ni­ki łą­czą­ca tek­sty­lia z elek­tro­ni­ką


Źródła:

SJP.pl

Tekstualny

zgod­ny z tek­stem; do­słow­ny, li­te­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Tekstura

1. naj­star­sza od­mia­na dru­kar­skie­go pisma go­tyc­kie­go;
2. bu­do­wa wew­nętrz­na skały pod wzglę­dem roz­mie­szcze­nia w niej skład­ni­ków mi­ne­ral­nych i stop­nia wy­peł­nie­nia prze­strze­ni skal­nej przez te skład­ni­ki;
3. siat­ka pę­knięć na wy­ro­bach z ce­ra­mi­ki;
4. w in­for­ma­ty­ce: po­wierzch­nia ścian trój­wy­mia­ro­wych obiek­tów gra­ficz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. geol. struk­tu­ra wew­nętrz­na cze­goś, roz­pa­try­wa­na w od­nie­sie­niu do cha­rak­te­ry­sty­ki i uło­że­nia skład­ni­ków; ;

 (1.2) in­form. po­wierzch­nia ścian trój­wy­mia­ro­wych obiek­tów gra­ficz­nych;

 (1.3) druk. naj­star­szy krój dru­kar­skie­go pisma go­tyc­kie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teksturalny

→ tek­stu­ra; tek­stu­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Teksturat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. pół­pro­dukt spo­żyw­czy z su­row­ców ro­ślin­nych (zia­ren soi, gro­chu itp.) w pro­ce­sie tek­stu­ra­cji, po któ­rej otrzy­mu­ją fak­tu­rę po­dob­ną do mięsa


Źródła:

Wiktionary

Teksturowy

→ tek­stu­ra; tek­stu­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Tekstylia

wy­ro­by włó­kien­ni­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­te­ria­ły włó­kien­ni­cze


Tek­sty­lia ( tex­ti­le) – we włó­kien­nict­wie ogół wy­ro­bów (tka­nin, dzia­nin itp.) otrzy­my­wa­nych z prze­ro­bio­nych na przę­dzę su­row­ców włó­kien­ni­czych ro­ślin­nych, zwie­rzę­cych lub che­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tekstylna

1. zwią­za­ny z ma­te­ria­ła­mi włó­kien­ni­czy­mi;
2. sto­żek tek­styl­ny - ga­tu­nek śli­ma­ka z ro­dzi­ny stoż­ków


Źródła:

SJP.pl

Tekstylność

→ tek­styl­ny


Źródła:

SJP.pl

Tekstylny

1. zwią­za­ny z ma­te­ria­ła­mi włó­kien­ni­czy­mi;
2. sto­żek tek­styl­ny - ga­tu­nek śli­ma­ka z ro­dzi­ny stoż­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tek­sty­lia­mi, do­ty­czą­cy tek­sty­liów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tekszla

krzew, ga­tu­nek ma­li­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus arc­ti­cus|ref=tak., skan­dy­naw­ski ga­tu­nek malin;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tektogen

me­ga­struk­tu­ra tek­to­nicz­na o ce­chach uksz­tał­to­wa­nych w ciągu jed­nej, in­ten­syw­nej tek­to­ge­ne­zy


Źródła:

SJP.pl

Tektonicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób tek­to­nicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Tektoniczny

1. → tek­to­ni­ka;
2. rów tek­to­nicz­ny - wą­skie, po­dłuż­ne za­pad­li­sko w sko­ru­pie ziem­skiej


przy­miot­nik

 (1.1) geol. zwią­za­ny z tek­to­ni­ką, od­no­szą­cy się do tek­to­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tektonik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie tek­to­ni­ki


Tek­to­nik ("Gra­u­e­ria vit­ta­ta") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny trzci­nia­ków (Acro­cep­ha­li­dae), za­miesz­ku­ją­cy Afry­kę Sub­sa­ha­ryj­ską. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tektonika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie tek­to­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o bu­do­wie sko­ru­py ziem­skiej oraz o pro­ce­sach wpły­wa­ją­cych na nią,


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tektonit

skała mag­mo­wa


Źródła:

SJP.pl

Tektura

gruby, jedno- lub wie­lo­war­stwo­wy pro­dukt pa­pier­ni­czy otrzy­my­wa­ny naj­czę­ściej z ma­ku­la­tu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. gruby ma­te­riał pa­pier­ni­czy uzy­ska­ny głów­nie z ma­te­ria­łów od­pad­ko­wych, przez­na­czo­ny do in­nych celów niż pi­sa­nie;


Tek­tu­ra – sztyw­ny, sto­sun­ko­wo gruby wyt­wór pa­pier­ni­czy sto­so­wa­ny głów­nie jako ma­te­riał opa­ko­wa­nio­wy i in­tro­li­ga­tor­ski.

We­dług ogól­ne­go po­dzia­łu wy­ro­bów pa­pier­ni­czych za­war­te­go w nor­mie PN-P-50007:1987 tek­tu­ra to "sztyw­ny wyrób pa­pier­ni­czy o gra­ma­tu­rze po­wy­żej 315 g/m2" a wy­ro­by o gra­ma­tu­rach mię­dzy 160 i 315 g/m2 kla­sy­fi­ko­wa­no jako kar­to­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tekturka

zdrob­nie­nie od: tek­tu­ra


Źródła:

SJP.pl

Tekturkowy

→ tek­tur­ka


Patrz:tekturka

Źródła:

SJP.pl

Tekturownia

dział fa­bry­ki pa­pie­ru, w któ­rym pro­du­ku­je się tek­tu­rę


Źródła:

SJP.pl

Tekturowy

zro­bio­ny z tek­tu­ry


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z tek­tu­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tektyt

mi­ne­rał o nie­jas­nym po­cho­dze­niu, za­wie­ra­ją­cy tlen, krzem, glin oraz że­la­zo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zie­lo­na­we lub brą­zo­wa­we okru­chy bądź brył­ki za­sob­ne­go w krze­mion­kę na­tu­ral­ne­go szkli­wa o nie­jas­nym po­cho­dze­niu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tekściara

po­tocz­nie: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pi­sa­niem tek­stów, np. pio­se­nek, ske­czy, haseł re­kla­mo­wych; au­tor­ka tek­stów, tek­ściar­ka


Źródła:

SJP.pl

Tekściarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pi­sa­niem tek­stów, np. pio­se­nek, ske­czy, haseł re­kla­mo­wych; au­tor­ka tek­stów, tek­ścia­ra


Źródła:

SJP.pl

Tekściarski

1. zwią­za­ny z tek­ściar­stwiem - zaj­mo­wa­niem się za­wo­do­wo pi­sa­niem tek­stów pio­se­nek, ske­czy, haseł re­kla­mo­wych itp.;
2. zwią­za­ny z tek­ścia­rzem - osobą pi­szą­cą za­wo­do­wo takie tek­sty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tek­ścia­rzem, tek­ścia­rza­mi; do­ty­czą­cy pi­sa­nia tek­stów pio­se­nek, ut­wo­rów ka­ba­re­to­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tekściarstwo

po­tocz­nie: zaj­mo­wa­nie się za­wo­do­wo pi­sa­niem tek­stów pio­se­nek, ske­czy, haseł re­kla­mo­wych itp.


Źródła:

SJP.pl

Tekściarz

po­tocz­nie: osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pi­sa­niem tek­stów, np. pio­se­nek, ske­czy, haseł re­kla­mo­wych; autor tek­stów


Źródła:

SJP.pl

Tekścidło

po­gard­li­wie: marny, bez­war­to­ścio­wy tekst; tek­ści­na, kicz, szmi­ra, ra­mo­ta


Źródła:

SJP.pl

Tekścik

zdrob­nie­nie od: tekst


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od tekst


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tekścina

po­gard­li­wie: marny, bez­war­to­ścio­wy tekst; tek­ści­dło, kicz, szmi­ra, ra­mo­ta


Źródła:

SJP.pl

Tel.

skrót od: te­le­fon (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = te­le­fon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tel.-Rad.

skrót od: te­le­wi­zyj­no-ra­dio­wy


Źródła:

SJP.pl

Tela

za­i­mek li­czeb­ny wska­zu­ją­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski, Lwów. tyle


Tela – mia­sto w pół­noc­nym Hon­du­ra­sie, w de­par­ta­men­cie Atlántida. W 2006 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 32 800 miesz­kań­ców. Sta­no­wi oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go i włó­kien­ni­cze­go. W mie­ście znaj­du­je się port lot­ni­czy Tela.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Telamon

pod­po­ra ar­chi­tek­to­nicz­na bę­dą­ca po­są­giem mu­sku­lar­ne­go męż­czyz­ny dźwi­ga­ją­ce­go na ra­mio­nach lub na gło­wie ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny, np. bal­kon; at­lant; atlas


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telari

sy­stem obro­to­wy gra­nia­sto­słu­pów, słu­żą­cy do szyb­kiej zmia­ny de­ko­ra­cji, sto­so­wa­ny w te­a­trach an­tycz­nych, póź­niej za­stą­pio­ny przez ku­li­sy; pe­riak­toi, pe­riak­ty


Źródła:

SJP.pl

Telatyn

wieś w Pol­sce


Te­la­tyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Te­la­tyn. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 852

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Te­la­tyn. Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no trzy so­łect­wa: "Te­la­tyn", "Te­la­tyn-Ko­lo­nia Pier­wsza" i "Te­la­tyn-Ko­lo­nia Druga". We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 953 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telatyński

przy­miot­nik od: Te­la­tyn


Źródła:

SJP.pl

Telawi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej Gruz­ji, sto­li­ca re­gio­nu Ka­che­tia;


Te­la­wi ( თელავი) – mia­sto we wschod­niej Gruz­ji, sto­li­ca re­gio­nu Ka­che­tia, ulo­ko­wa­ne na zbo­czu wzgó­rza Ciw-Gom­bo­ri na wy­so­ko­ści 490 m nad po­zio­mem morza, sie­dzi­ba władz gminy Te­la­wi. W roku 2014 li­czy­ło 19 629 miesz­kań­ców. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy oraz jed­wab­ni­czy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Telawiwczyk

miesz­ka­niec Tel Awiwu-Jafy (mia­sta w Iz­ra­e­lu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tel Awiwu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telawiwka

miesz­kan­ka Tel Awiwu-Jafy (mia­sta w Iz­ra­e­lu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tel Awiwu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telawiwski

1. przy­miot­nik od: Tel Awiw;
2. przy­miot­nik od: Tel Awiw-Jafa


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Tel Awiwu, zwią­za­ny z Tel Awi­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­la­wi, do­ty­czą­cy Te­la­wi (mia­sta w Gruz­ji)


Źródła:

Wiktionary

Telazjoza

pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba za­kaź­na na­rzą­du wzro­ku u zwie­rząt do­mo­wych i dzi­kich


Te­laz­jo­za – pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba za­kaź­na na­rzą­du wzro­ku u zwie­rząt do­mo­wych i dzi­kich wy­wo­ły­wa­na przez ni­cie­nie z ro­dza­ju "The­la­zia".

Cho­ro­ba wy­stę­pu­je u bydła, zebu, żu­brów, bi­zo­nów, ba­wo­łów, koni, osłów, psów, lisów, je­no­tów, kotów i kró­li­ków. U bydła te­laz­jo­zę dia­gno­zu­je się po­przez ba­da­nie mi­kro­sko­po­we po­płu­czyn z worka spo­jów­ko­we­go oraz prze­wo­dów łzo­wych pod kątem wy­kry­wa­nia larw lub doj­rza­łych ni­cie­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telcz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach, w kraju Wy­so­czy­na;


Telcz (cz., Teltsch) – XIV-wiecz­ne, za­byt­ko­we mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Mo­ra­wach w Re­pu­bli­ce Cze­skiej, w kraju Wy­so­czy­na, w po­wie­cie Igła­wa. W 2022 roku li­czy­ło 5140 miesz­kań­ców. Hi­sto­rycz­ne cen­trum Tel­czy jest cen­nym, za­byt­ko­wym ze­spo­łem ar­chi­tek­to­nicz­nym i jest wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa Kul­tu­ro­we­go UNESCO.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tele-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z dzia­ła­niem na od­le­głość

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z te­le­wiz­ją


Źródła:

Wiktionary

Tele-Beam

[czy­taj: te­le­bim] rzad­ko: duży ekran dla licz­nej wi­dow­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­ny naj­czę­ściej do prze­ka­zu bez­poś­red­niej re­la­cji z kon­cer­tu, meczu itp.; te­le­bim, te­le­be­am


Źródła:

SJP.pl

Teleadresowy

za­wie­ra­ją­cy nu­me­ry te­le­fo­nów i adre­sy osób lub or­ga­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Teleanalityczny

→ te­le­a­na­li­za


Patrz:teleanaliza

Źródła:

SJP.pl

Teleanaliza

okre­śla­nie skła­du che­micz­ne­go obiek­tów nie­do­stęp­nych bez­poś­red­niej ana­li­zie


Źródła:

SJP.pl

Teleangiektazja

grupa trwa­le roz­sze­rzo­nych wło­so­wa­tych na­czyń krwio­no­śnych


Te­le­an­giek­taz­je – objaw po­le­ga­ją­cy na obec­no­ści po­sze­rzo­nych drob­nych na­czyń krwio­no­śnych. W ję­zy­ku po­tocz­nym oz­na­cza „pa­jącz­ki na­czy­nio­we”.

Ter­min „te­le­an­giek­taz­je” od­no­si się do każ­de­go na­czy­nia (tęt­nicz­ki, żyłki czy na­czy­nia wło­so­wa­te­go) le­żą­ce­go bez­poś­red­nio pod skórą i przez nią prześ­wi­tu­ją­ce­go, przyj­mu­ją­ce­go barwę czer­wo­na­wą (w przy­pad­ku una­czy­nie­nia tęt­ni­cze­go) lub si­no­nie­bie­ska­wą (w przy­pad­ku una­czy­nie­nia żyl­ne­go).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teleankieter

pra­cow­nik prze­pro­wa­dza­ją­cy an­kie­ty przez te­le­fon; an­kie­ter te­le­fo­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Teleankieterka

→ te­le­an­kie­ter


Patrz:teleankieter

Źródła:

SJP.pl

Teleautograf

apa­ra­tu­ra do od­bio­ru i na­da­wa­nia ry­sun­ków i pisma odręcz­ne­go skła­da­ją­ca się z mo­ni­to­ra wy­po­sa­żo­ne­go w pióro świetl­ne; te­le­skryp­tor


Te­le­a­u­to­graf – ana­lo­go­wy pre­kur­sor współ­czes­ne­go faksu, prze­ka­zu­je obra­zy i pisma przet­wa­rza­jąc je na im­pul­sy elek­trycz­ne za po­mo­cą po­ten­cjo­me­tru do sta­cji od­bior­czej, w któ­rej me­cha­nizm od­bior­czy po­dłą­czo­ny do pióra odt­wa­rza ory­gi­nal­ny obraz lub zapis. Było to pier­wsze urzą­dze­nie prze­ka­zu­ją­ce obra­zy i odw­zo­ro­wu­ją­ce je na kart­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telebankingowy

→ te­le­ban­king


Patrz:telebanking

Źródła:

SJP.pl

Telebeam

[czy­taj: te­le­bim] duży ekran dla licz­nej wi­dow­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­ny naj­czę­ściej do prze­ka­zu bez­poś­red­niej re­la­cji z kon­cer­tu, meczu itp.; te­le­bim, tele-beam


Źródła:

SJP.pl

Telebim

duży ekran dla licz­nej wi­dow­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­ny naj­czę­ściej do prze­ka­zu bez­poś­red­niej re­la­cji z kon­cer­tu, meczu itp.; te­le­be­am, tele-beam


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duży ekran te­le­wi­zyj­ny usta­wio­ny w pu­blicz­nym miej­scu


Te­le­bim – ekran wi­zyj­ny, któ­re­go ma­try­ca skła­da się z diod LED. Jest to wyś­wiet­lacz dio­do­wy, peł­no­ko­lo­ro­wy.

Te­le­bim ma zna­czą­cą prze­wa­gę nad pro­jek­to­ra­mi lub wiel­ko­for­ma­to­wy­mi ekra­na­mi plaz­mo­wy­mi, gdyż nawet w dużym na­sło­necz­nie­niu pre­zen­tu­je wy­raź­ny i czy­tel­ny obraz. Wy­ra­zi­stość tę uzy­sku­je się dzię­ki nawet kil­ku­krot­nie więk­szej jas­no­ści po­wierzch­ni te­le­bi­mu w po­rów­na­niu do jas­no­ści ekra­nu plaz­mo­we­go. Jas­ność wy­ra­ża­na jest jed­nost­kach nt (nit).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telebimowy

→ te­le­bim; te­le­be­a­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Telecentryczny

da­ją­cy takie samo po­więk­sze­nie nie­za­leż­nie od od­le­gło­ści od obiek­tu lub jego po­ło­że­nia w polu wi­dze­nia


Źródła:

SJP.pl

Teleceptor

re­cep­tor od­bie­ra­ją­cy bodź­ce na­pły­wa­ją­ce z pew­nej od­le­gło­ści, któ­rych źró­dło znaj­du­je się w od­da­le­niu od na­rzą­du zmy­słu, np. re­cep­tor wzro­ku, słu­chu; te­le­re­cep­tor


Źródła:

SJP.pl

Teledacja

dział te­le­ko­mu­ni­ka­cji obej­mu­ją­cy prze­ka­zy­wa­nie in­for­ma­cji pod po­sta­cią da­nych mię­dzy urzą­dze­nia­mi słu­żą­cy­mi do ich przet­wa­rza­nia; trans­mi­sja da­nych


Te­le­da­cja (rów­nież trans­mi­sja da­nych) – sy­stem prze­sy­ła­nia da­nych mię­dzy urzą­dze­nia­mi je przet­wa­rza­ją­cy­mi, np. kom­pu­te­ra­mi pra­cu­ją­cy­mi w sieci. Rów­nież dział te­le­ko­mu­ni­ka­cji zaj­mu­ją­cy się tą te­ma­ty­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teledacyjny

do­ty­czą­cy te­le­da­cji


Źródła:

SJP.pl

Teledamos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. jeden z synów - bliź­nia­ków ze związ­ku Ka­san­dry i Aga­mem­no­na


Źródła:

Wiktionary

Teledetekcja

Te­le­de­tek­cja (ang. "re­mo­te sen­sing") – ro­dzaj badań wy­ko­ny­wa­nych z pew­nej od­le­gło­ści (zdal­nie) przy wy­ko­rzy­sta­niu spe­cja­li­stycz­nych sen­so­rów (czuj­ni­ków). Ba­da­nia te­le­de­tek­cyj­ne można wy­ko­ny­wać z sa­mo­lo­tów, prze­strze­ni kos­micz­nej lub z po­wierzch­ni ziemi. Me­to­dy te­le­de­tek­cyj­ne dzie­lą się na ak­tyw­ne i pa­syw­ne.


Źródła:

Wikipedia

Teledetekcyjny

→ te­le­de­tek­cja


Patrz:teledetekcja

Źródła:

SJP.pl

Teledurniej

lek­ce­wa­żą­co: że­nu­ją­cy te­le­tur­niej


Źródła:

SJP.pl

Teledyktafon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. dyk­ta­fon do dyk­to­wa­nia na od­le­głość za poś­red­nict­wem sieci te­le­fo­nicz­nej


Źródła:

Wiktionary

Teledyktafonowy

→ te­le­dyk­ta­fon


Patrz:teledyktafon

Źródła:

SJP.pl

Teledysk

ilu­stra­cja fil­mo­wa pio­sen­ki; klip, wi­de­o­klip, clip


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. film. film ilu­stru­ją­cy po­je­dyn­czy utwór mu­zycz­ny


Te­le­dysk (rów­nież wi­de­o­klip) – forma sztu­ki fil­mo­wej w po­łą­cze­niu z ut­wo­rem mu­zycz­nym, in­spi­ro­wa­na fil­mem re­kla­mo­wym. Z re­gu­ły fa­bu­ła te­le­dy­sku na­wią­zu­je do te­ma­tu ut­wo­ru. Roz­po­wszech­nio­ny od po­cząt­ku lat 80., m.in. za spra­wą ame­ry­kań­skiej te­le­wiz­ji mu­zycz­nej MTV.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teledyskowy

→ te­le­dysk


Patrz:teledysk

Źródła:

SJP.pl

Teleecho

rzad­ko: re­ak­cja od­bior­ców na pro­gra­my sta­cji te­le­wi­zyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Teleedukacja

spo­sób na­u­cza­nia przy po­mo­cy środ­ków ko­mu­ni­ka­cji elek­tro­nicz­nej


Te­le­e­du­ka­cja – me­to­da pro­wa­dze­nia pro­ce­su dy­dak­tycz­ne­go w wa­run­kach, gdy na­u­czy­ciel i ucz­nio­wie od­da­le­ni są od sie­bie w prze­strze­ni, a nie­rzad­ko i w cza­sie. Wy­ko­rzy­stu­jąc moż­li­wo­ści, jakie daje za­sto­so­wa­nie te­le­ma­ty­ki w szkol­nict­wie, na­u­czy­ciel i uczeń mają do­stęp do do­wol­nych za­so­bów wie­dzy znaj­du­ją­cych się prak­tycz­nie w do­wol­nym miej­scu na­szej pla­ne­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teleedukator

edu­ka­tor kształ­cą­cy na od­le­głość, zwy­kle przez in­ter­net; te­le­tu­tor


Źródła:

SJP.pl

Teleekran

Te­le­e­kran (ang. "te­les­cre­en") – fik­cyj­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyś­wiet­la­nia obra­zu i emi­sji dźwię­ku oraz do śle­dze­nia osób znaj­du­ją­cych się w jego za­się­gu, opi­sa­ne w dy­sto­pii "Rok 1984" au­tor­stwa Ge­or­ge’a Or­wel­la, jedno z naj­po­wszech­niej­szych urzą­dzeń w po­wie­ścio­wym su­per­mo­car­stwie Oce­a­nii.


Źródła:

Wikipedia

Teleelektryczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy te­le­e­lek­try­ki


Źródła:

Wiktionary

Teleelektryka

Te­le­e­lek­try­ka – ob­szar za­sto­so­wań elek­trycz­no­ści do te­le­ko­mu­ni­ka­cji. Te­le­e­lek­try­ka ma fun­da­men­tal­ne zna­cze­nie dla te­le­ko­mu­ni­ka­cji, gdyż więk­szość roz­wią­zań współ­czes­nych sy­ste­mów te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych opie­ra się na elek­tro­ni­ce.

Ter­min "te­le­e­lek­try­ka" zo­stał wy­kre­o­wa­ny w la­tach 50.


Źródła:

Wikipedia

Teleenergetyczny

przez­na­czo­ny do prze­sy­ła­nia ener­gii na od­le­głość


Źródła:

SJP.pl

Teleewangelista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) telew. rel. czło­wiek gło­szą­cy i ko­men­tu­ją­cy ewan­ge­lię po­przez te­le­wiz­ję lub radio


Źródła:

Wiktionary

Teleexpress

Te­le­ex­press – pol­ski pro­gram in­for­ma­cyj­ny na­da­wa­ny co­dzien­nie na żywo o go­dzi­nie 17:00 na an­te­nie TVP1, TVP Info i TVP Po­lo­nia (hi­sto­rycz­nie z odt­wo­rze­nia o go­dzi­nie 17:30). Pro­du­cen­tem pro­gra­mu jest Te­le­wi­zyj­na Agen­cja In­for­ma­cyj­na. Pro­gram można obej­rzeć także w in­ter­ne­cie.


Źródła:

Wikipedia

Telef.

skrót od: te­le­fo­nicz­ny, te­le­fo­nicz­nie


Źródła:

SJP.pl

Telefaks

faks, fax, te­le­fax;
1. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do prze­ka­zy­wa­nia i od­bie­ra­nia obra­zów (głów­nie tek­stów) za po­mo­cą sieci te­le­fo­nicz­nej;
2. obraz wy­sła­ny lub otrzy­ma­ny za poś­red­nict­wem urzą­dze­nia o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. faks


Te­le­faks, faks, fax – usłu­ga sy­mi­lo­gra­ficz­na dla abo­nen­tów, po­le­ga­ją­ca na prze­sy­ła­niu wia­do­mo­ści w po­sta­ci obra­zów nie­ru­cho­mych po­mię­dzy apa­ra­ta­mi sy­mi­lo­gra­ficz­ny­mi, na­zy­wa­ny­mi te­le­ko­piar­ka­mi, te­le­fak­sa­mi lub fak­sa­mi, re­a­li­zo­wa­na za poś­red­nict­wem łączy te­le­fo­nicz­nych z ko­mu­ta­cją au­to­ma­tycz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telefaksować

prze­ka­zy­wać coś za po­mo­cą te­le­fak­su


Źródła:

SJP.pl

Telefaksowy

→ te­le­faks, → te­le­fax


Patrz:telefaks, → telefax

Źródła:

SJP.pl

Telefan

rzad­ko:
1. osoba lu­bią­ca oglą­dać te­le­wiz­ję; te­le­man, te­le­ma­niak, te­le­a­ma­tor;
2. znaw­ca hi­sto­rii te­le­wiz­ji


Źródła:

SJP.pl

Telefax

faks, fax, te­le­faks;
1. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do prze­ka­zy­wa­nia i od­bie­ra­nia obra­zów (głów­nie tek­stów) za po­mo­cą sieci te­le­fo­nicz­nej;
2. obraz wy­sła­ny lub otrzy­ma­ny za poś­red­nict­wem urzą­dze­nia o tej samej naz­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. faks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teleferie

Te­le­fe­rie – te­le­wi­zyj­ny blok pro­gra­mo­wy dla mło­dych wi­dzów, emi­to­wa­ny w TVP1 w okre­sie ferii zi­mo­wych, Wiel­ka­no­cy i wa­ka­cji let­nich.

Pro­gra­my te – emi­to­wa­ne w ciągu ty­god­nia, w go­dzi­nach po­ran­nych o ok. 9:00 oraz po­po­łud­nio­wych o ok. godz. 16:00 – były czę­sto „let­nią wer­sją” sta­łych pro­gra­mów z okre­su roku szkol­ne­go, ta­kich jak „Tik-Tak” czy „La­ta­ją­cy Ho­len­der” lub „Te­le­ra­nek”. To­wa­rzy­szył im se­rial lub film.


Źródła:

Wikipedia

Telefon

urzą­dze­nie, które służy do pro­wa­dze­nia roz­mów na od­le­głość


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. techn. apa­rat umoż­li­wia­ją­cy pro­wa­dze­nie roz­mów;

 (1.2) te­le­kom. po­łą­cze­nie wy­ko­na­ne za po­mo­cą te­le­fo­nu (1.1)

 (1.3) pot. numer abo­nen­ta

 (1.4) daw. środ. med. żart. przy­rząd do le­wa­ty­wy


Apa­rat te­le­fo­nicz­ny (rów­nież te­le­fon, z gr. τηλέ – „da­le­ko” oraz φωνή – „dźwięk, głos”) – urzą­dze­nie koń­co­we do­łą­cza­ne do za­koń­cze­nia łącza te­le­fo­nicz­ne­go, słu­żą­ce do prze­sy­ła­nia na od­le­głość i od­bio­ru dźwię­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telefonia

sy­stem od­bio­ru i prze­sy­ła­nia na od­le­głość dźwię­ków mowy za po­mo­cą te­le­fo­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­le­kom. dział te­le­ko­mu­ni­ka­cji, obej­mu­ją­cy za­gad­nie­nia do­ty­czą­ce prze­ka­zy­wa­nia dźwię­ków za po­mo­cą te­le­fo­nu

 (1.2) te­le­kom. sy­stem od­bio­ru i prze­sy­ła­nia na od­le­głość dźwię­ków mowy za po­mo­cą te­le­fo­nów


Te­le­fo­nia – dział te­le­ko­mu­ni­ka­cji obej­mu­ją­cy za­gad­nie­nia wy­ko­rzy­sta­nia środ­ków do łącz­no­ści gło­so­wej na od­le­głość, w szcze­gól­no­ści przez ze­sta­wia­nie po­łą­czeń po­mię­dzy te­le­fo­na­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telefoniarz

po­tocz­nie:
1. osoba pro­wa­dzą­ca wiele ja­kichś dzia­łań przy uży­ciu te­le­fo­nu;
2. pra­cow­nik in­sta­lu­ją­cy linię te­le­fo­nicz­ną;
3. notes z za­pi­sa­ny­mi nu­me­ra­mi te­le­fo­nów


Źródła:

SJP.pl

Telefonicznie

przy­słó­wek

 (1.1) przez te­le­fon


Źródła:

Wiktionary

Telefoniczny

przy­miot­nik od: te­le­fon


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny za po­mo­cą lub poś­red­nict­wem te­le­fo­nu

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­le­fo­nu, zwią­za­ny te­ma­tycz­nie z te­le­fo­nem, do­ty­czą­cy te­le­fo­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telefoniera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. mebel bę­dą­cy po­łą­cze­niem sto­li­ka i krze­sła, fo­te­la lub sofki, pier­wot­nie przez­na­czo­ny do od­by­wa­nia roz­mów te­le­fo­nicz­nych


Źródła:

Wiktionary

Telefonik

zdrob­nie­nie od: te­le­fon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od te­le­fon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telefonista

1. pra­cow­nik ob­słu­gu­ją­cy cen­tra­lę te­le­fo­nicz­ną;
2. żoł­nierz zaj­mu­ją­cy się ob­słu­gą woj­sko­wej linii te­le­fo­nicz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urz. osoba ob­słu­gu­ją­ca cen­tra­lę te­le­fo­nicz­ną

 (1.2) wojsk. żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy woj­sko­wą linię te­le­fo­nicz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telefonistka

ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca cen­tra­lę te­le­fo­nicz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ob­słu­gu­ją­ca cen­tra­lę te­le­fo­nicz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telefonizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umoż­li­wie­nie ko­rzy­sta­nia z te­le­fo­nii na danym te­re­nie po­przez za­in­sta­lo­wa­nie sieci te­le­fo­nicz­nej lub urzą­dzeń te­le­fo­nicz­nych


Źródła:

Wiktionary

Telefonizacyjny

→ te­le­fo­ni­za­cja


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z te­le­fo­ni­za­cją


Patrz:telefonizacja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telefonizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ste­le­fo­ni­zo­wać)

 (1.1) umoż­li­wiać gdzieś ko­rzy­sta­nie z te­le­fo­nii po­przez za­in­sta­lo­wa­nie sieci te­le­fo­nicz­nej lub urzą­dzeń te­le­fo­nicz­nych


Źródła:

Wiktionary

Telefonogram

ro­dzaj wia­do­mo­ści tek­sto­wej prze­sy­ła­nej za poś­red­nict­wem te­le­fo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­gram do­star­czo­ny do adre­sa­ta te­le­fo­nicz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telefonometryczny

→ te­le­fo­no­me­tria


Patrz:telefonometria

Źródła:

SJP.pl

Telefonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|te­le­fo­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Telefonować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) roz­ma­wiać z kimś przez te­le­fon

 (1.2) na­wią­zy­wać po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne


Źródła:

Wiktionary

Telefonoza

zbyt czę­ste ko­rzy­sta­nie z te­le­fo­nu


Źródła:

SJP.pl

Telefonozlecenie

zle­ce­nie prze­ka­za­ne drogą te­le­fo­nicz­ną


Źródła:

SJP.pl

Telefoto

te­le­fo­to­gra­fia;
1. prze­ka­zy­wa­nie na od­le­głość nie­ru­cho­mych obra­zów za po­mo­cą fo­to­te­le­gra­fu; fo­to­te­le­gra­fia;
2. fo­to­gra­fia wy­ko­na­na za po­mo­cą te­le­o­biek­ty­wu


Źródła:

SJP.pl

Telefotografia

te­le­fo­to;
1. prze­ka­zy­wa­nie na od­le­głość nie­ru­cho­mych obra­zów za po­mo­cą fo­to­te­le­gra­fu; fo­to­te­le­gra­fia;
2. fo­to­gra­fia wy­ko­na­na za po­mo­cą te­le­o­biek­ty­wu


Źródła:

SJP.pl

Telega

naz­wi­sko


Te­le­ga – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Pra­ho­va, w gmi­nie Te­le­ga. W 2011 roku li­czy­ła 3903 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telegazeta

tekst od­bie­ra­ny za po­mo­cą te­le­wi­zo­ra, za­wie­ra­ją­cy ak­tu­a­li­zo­wa­ne co pe­wien czas wia­do­mo­ści, re­kla­my itp.; te­le­tekst


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) telew. te­le­tekst od­bie­ra­ny za po­mo­cą te­le­wi­zo­ra;


Te­le­ga­ze­ta (w skró­cie TG) – hand­lo­wa nazwa te­le­tek­stu na­da­wa­ne­go wraz z sy­gna­łem wszyst­kich sta­cji ogól­no­pol­skich oraz niek­tó­rych ka­na­łów re­gio­nal­nych na­le­żą­cych do Te­le­wiz­ji Pol­skiej. Te­le­ga­ze­ta zo­sta­ła uru­cho­mio­na 29 grud­nia 1988 roku, jed­nak na wiele mie­się­cy przed tą datą obra­zy prób­nych stron Te­le­ga­ze­ty były na­da­wa­ne na wizji w przer­wach mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi od­cin­ka­mi pro­gra­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telegazetowy

→ te­le­ga­ze­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) telew. zwią­za­ny z te­le­ga­ze­tą, do­ty­czą­cy te­le­ga­ze­ty


Patrz:telegazeta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telegeniczny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­glą­da­ją­cy ko­rzyst­nie lub in­te­re­su­ją­co na ekra­nie te­le­wi­zyj­nym


Źródła:

Wiktionary

Telegnozja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zja­wi­sko pa­ra­nor­mal­ne ma­ją­ce po­le­gać na umie­jęt­no­ści zdo­by­wa­nia wie­dzy na od­le­głość po­przez po­strze­ga­nie po­zaz­my­sło­we


Źródła:

Wiktionary

Telegość

żar­to­bli­wie: osoba, która od­wie­dza zna­jo­mych wy­łącz­nie w celu oglą­da­nia te­le­wiz­ji


Źródła:

SJP.pl

Telegr.

skrót od: te­le­gra­fia, te­le­gra­ficz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Telegra

urzą­dze­nie do gier współ­pra­cu­ją­ce bez­poś­red­nio z te­le­wi­zo­rem, wy­par­te przez kon­so­le i gry kom­pu­te­ro­we; gra te­le­wi­zyj­na


Źródła:

SJP.pl

Telegraf

urzą­dze­nie do prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji tek­sto­wych na od­le­głość za po­mo­cą spe­cjal­ne­go kodu te­le­gra­ficz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. techn. urzą­dze­nie do prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji, prze­waż­nie tek­sto­wych, na od­le­głość;


Te­le­graf – urzą­dze­nie do prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji, prze­waż­nie tek­sto­wych, na od­le­głość.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telegrafia

dzie­dzi­na te­le­ko­mu­ni­ka­cji zaj­mu­ją­ca się od­bio­rem i prze­sy­ła­niem in­for­ma­cji tek­sto­wych na od­le­głość


Te­le­gra­fia ( tḗle – da­le­ko, "gráphō" – piszę) – dzie­dzi­na te­le­ko­mu­ni­ka­cji zaj­mu­ją­ca się prze­ka­zy­wa­niem in­for­ma­cji w po­sta­ci zna­ków pi­sar­skich przy­go­to­wa­nych do od­bio­ru au­to­ma­tycz­ne­go albo bez­poś­red­nio przez czło­wie­ka, za po­mo­cą urzą­dze­nia zwa­ne­go te­le­gra­fem, za­stą­pio­ne­go na­stęp­nie przez da­le­ko­pis.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telegraficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy te­le­gra­fu, zwią­za­ny z te­le­gra­fem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla skró­to­we­go stylu wy­po­wie­dzi prze­ka­zy­wa­nych przez te­le­graf


Źródła:

Wiktionary

Telegrafista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urz. osoba ob­słu­gu­ją­ca apa­rat te­le­gra­ficz­ny, wy­sy­ła­ją­cy de­pe­sze


Źródła:

Wiktionary

Telegrafistka

→ te­le­gra­fi­sta


Patrz:telegrafista

Źródła:

SJP.pl

Telegrafować

wy­sy­łać te­le­gram (de­pe­szę); de­pe­szo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) te­le­kom. wy­sy­łać wia­do­mość przez te­le­graf


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telegrafowy

→ te­le­graf


Patrz:telegraf

Źródła:

SJP.pl

Telegram

1. czcion­ka kom­pu­te­ro­wa;
2. ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) poczt. wia­do­mość przy­ka­zy­wa­na te­le­gra­ficz­nie


Te­le­gram (gr. "tele" – „da­le­ko” + "grámma" – „li­te­ra, pismo”) – tekst prze­sła­ny po­cząt­ko­wo przez te­le­graf, póź­niej przez da­le­ko­pis, współ­cze­śnie przez te­le­fon, faks, e-mail lub SMS. Usłu­gę wy­sy­ła­nia te­le­gra­mów świad­czy­ły pla­ców­ki pocz­to­we. Kie­dyś te­le­gram był prze­sy­ła­ny w po­sta­ci te­lek­su za po­mo­cą da­le­ko­pi­su.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telehit

[czy­taj: teleHIT] pro­gram, film albo se­rial te­le­wi­zyj­ny ma­ją­cy bar­dzo dużą oglą­dal­ność, hit te­le­wi­zyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Teleholik

osoba uza­leż­nio­na od oglą­da­nia te­le­wiz­ji; te­le­man, te­le­ma­niak


Źródła:

SJP.pl

Teleinformacyjny

zwią­za­ny z prze­ka­zy­wa­niem in­for­ma­cji za po­mo­cą środ­ków te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych i in­for­ma­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Teleinformatyczny

→ te­le­in­for­ma­ty­ka; te­le­ma­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Teleinformatyk

dział in­for­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się te­o­rią i tech­no­lo­gią przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji na od­le­głość oraz prze­sy­ła­nia in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl

Teleinformatyka

dział in­for­ma­ty­ki zaj­mu­ją­cy się te­o­rią i tech­no­lo­gią przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji na od­le­głość oraz prze­sy­ła­nia in­for­ma­cji


Te­le­in­for­ma­ty­ka – rów­no­waż­na ści­śle po­wią­za­nym: in­for­ma­ty­ce tech­nicz­nej z te­le­ko­mu­ni­ka­cją, jako spe­cjal­ność w dy­scy­pli­nie nauk in­ży­nie­ryj­no-tech­nicz­nych oraz kie­ru­nek stu­diów, obej­mu­ją­ca in­ży­nie­rię kom­pu­te­rów i opro­gra­mo­wa­nia w pro­jek­to­wa­niu i ek­splo­a­ta­cji sy­ste­mów te­le­in­for­ma­tycz­nych funk­cjo­nu­ją­cych z wy­ko­rzy­sta­niem sieci in­ter­ne­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telejus

ga­tu­nek mo­ty­la; mo­dra­szek


Źródła:

SJP.pl

Telekarta

Te­le­kar­ta – karta "zdrap­ka" z za­sło­nię­tym kodem. Użyt­kow­nik, po zdra­pa­niu za­sło­ny, po­da­je go za po­mo­cą tzw. krót­kie­go kodu lub dzwo­ni pod usta­lo­ny przez ope­ra­to­ra numer i tam jest pro­szo­ny o po­da­nie (naj­czę­ściej to­no­wo za po­mo­cą kla­wia­tu­ry te­le­fo­nu) kodu z karty. Na­stęp­nie jego konto jest za­si­la­ne kwotą, po­da­ną na te­le­kar­cie.


Źródła:

Wikipedia

Telekazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) telew. rel. ka­za­nie prze­ka­zy­wa­ne za po­mo­cą te­le­wiz­ji


Źródła:

Wiktionary

Telekinetyczka

→ te­le­ki­ne­tyk


Patrz:telekinetyk

Źródła:

SJP.pl

Telekinetyczny

→ te­le­ki­ne­za


Patrz:telekineza

Źródła:

SJP.pl

Telekinetyk

osoba ma­ją­ca zdol­ność te­le­ki­ne­zy


Źródła:

SJP.pl

Telekineza

prze­su­wa­nie przed­mio­tów za po­mo­cą mocy psy­chicz­nych; da­lo­po­ru­sza­nie (daw­niej)


Źródła:

SJP.pl

Telekino

urzą­dze­nie do na­da­wa­nia fil­mów ze stu­dia te­le­wi­zyj­ne­go


Te­le­ki­no (Te­le­ci­ne) – pro­ces kon­wer­sji obra­zu z taśmy fil­mo­wej na sy­gnał te­le­wi­zyj­ny ana­lo­go­wy (PAL HDTV lub NTSC) bądź cy­fro­wy. Jest to także nazwa ma­szy­ny, słu­żą­cej temu za­da­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telekod

kod bez­pie­czeń­stwa sto­so­wa­ny w te­le­fo­nicz­nych ope­ra­cjach ban­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Telekom

firma dzia­ła­ją­ca w bran­ży te­le­fo­nii sta­cjo­nar­nej, ko­mór­ko­wej, zaj­mu­ją­ca się prze­de wszyst­kim świad­cze­niem usług te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telekom.

skrót od: te­le­ko­mu­ni­ka­cja, te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Telekomunikacja

prze­kaz dźwię­ku i obra­zu na od­le­głość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. prze­sy­ła­nie sy­gna­łów dźwię­ko­wych i obra­zu na od­le­głość

 (1.2) nauk. techn. nauka zwią­za­na z prze­ka­zy­wa­niem sy­gna­łów na od­le­głość

 (1.3) dział go­spo­dar­ki zwią­za­ny z prze­ka­zy­wa­niem sy­gna­łów na od­le­głość


Te­le­ko­mu­ni­ka­cja – dzie­dzi­na tech­ni­ki i nauki, zaj­mu­ją­ca się trans­mi­sją in­for­ma­cji na od­le­głość przy uży­ciu środ­ków łącz­no­ści. Le­gal­na de­fi­ni­cja za­war­ta w pol­skim pra­wie te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nym okre­śla te­le­ko­mu­ni­ka­cję jako:

„na­da­wa­nie, od­biór lub trans­mi­sję in­for­ma­cji, nie­za­leż­nie od ich ro­dza­ju, za po­mo­cą prze­wo­dów, fal ra­dio­wych bądź op­tycz­nych lub in­nych środ­ków wy­ko­rzy­stu­ją­cych ener­gię elek­tro­ma­gne­tycz­ną”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telekomunikacyjnie

→ te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny


Patrz:telekomunikacyjny

Źródła:

SJP.pl

Telekomunikacyjny

do­ty­czą­cy te­le­ko­mu­ni­ka­cji


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z te­le­ko­mu­ni­ka­cją, do­ty­czą­cy te­le­ko­mu­ni­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telekomutacja

1. dział te­le­ko­mu­ni­ka­cji zaj­mu­ją­cy się łą­cza­mi te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny­mi;
2. jedna z faz dzia­ła­nia cen­tra­li te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nej; pre­se­lek­cja


Źródła:

SJP.pl

Telekomutacyjny

→ te­le­ko­mu­ta­cja


Patrz:telekomutacja

Źródła:

SJP.pl

Telekonferencja

kon­fe­ren­cja, w któ­rej osoby uczest­ni­czą­ce znaj­du­ją w od­da­lo­nych od sie­bie miej­scach i kon­tak­tu­ją się za po­mo­cą tech­nik ra­dio­wych, te­le­wi­zyj­nych lub kom­pu­te­ro­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj kon­fe­ren­cji pro­wa­dzo­nej za po­mo­cą urzą­dzeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych, w któ­rej uczest­ni­czą mi­ni­mum trzy osoby, a przy­najm­niej jedna z nich uczest­ni­czy zdal­nie (na od­le­głość)


Te­le­kon­fe­ren­cja – usłu­ga, która daje moż­li­wość pro­wa­dze­nia kon­wer­sa­cji te­le­fo­nicz­nej nawet przez kil­ku­dzie­się­ciu roz­mów­ców w jed­nym cza­sie. Mają oni do dy­spo­zy­cji kilka róż­nych na­rzę­dzi, ta­kich jak: te­le­fo­ny ana­lo­go­we, cy­fro­we, ko­mór­ko­we, jak i róż­ne­go ro­dza­ju po­łą­cze­nia te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne, w tym: po­łą­cze­nia ra­dio­we, wi­zyj­ne i po­przez sieci kom­pu­te­ro­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telekonferencyjnie

→ te­le­kon­fe­ren­cyj­ny


Patrz:telekonferencyjny

Źródła:

SJP.pl

Telekonferencyjny

do­ty­czą­cy te­le­kon­fe­ren­cji


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z te­le­kon­fe­ren­cją, do­ty­czą­cy te­le­kon­fe­ren­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telekonkursowy

→ te­le­kon­kurs


Patrz:telekonkurs

Źródła:

SJP.pl

Telekonsultacja

usłu­ga me­dycz­na re­a­li­zo­wa­na przez te­le­fon bądź in­ter­net


Źródła:

SJP.pl

Telekonwerter

ze­spół so­cze­wek umie­szcza­ny na obiek­tyw­nie lub mię­dzy obiek­ty­wem a apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym, po­więk­sza­ją­cy cen­tral­ną część obra­zu; te­le­kon­wer­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. ze­spół so­cze­wek mon­to­wa­ny przed lub za obiek­ty­wem apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, w celu po­więk­sze­nia cen­trum kadru;


Te­le­kon­wer­ter – ze­spół so­cze­wek mo­co­wa­ny po­mię­dzy apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym a obiek­ty­wem lub na obiek­ty­wie, w celu po­więk­sze­nia cen­tral­nej czę­ści obra­zu po­da­wa­ne­go przez obiek­tyw fo­to­gra­ficz­ny. Ze­sta­wie­nie te­le­kon­wer­te­ra i obiek­ty­wu pod­sta­wo­we­go ma dzia­ła­nie po­dob­ne do obiek­ty­wu dłu­go­o­gni­sko­we­go, od któ­re­go czę­sto jest tań­sze i lżej­sze, ale wpro­wa­dza do­dat­ko­we aber­ra­cje op­tycz­ne, a cza­sem także wi­nie­to­wa­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telekonwertor

ze­spół so­cze­wek umie­szcza­ny na obiek­tyw­nie lub mię­dzy obiek­ty­wem a apa­ra­tem fo­to­gra­ficz­nym, po­więk­sza­ją­cy cen­tral­ną część obra­zu; te­le­kon­wer­ter


Źródła:

SJP.pl

Teleks

telex;
1. sieć abo­nenc­ka sku­pia­ją­ca ko­mu­ni­ku­ją­cych się za po­mo­cą da­le­ko­pi­sów;
2. ro­dzaj apa­ra­tu te­le­gra­ficz­ne­go, ina­czej: da­le­ko­pis;
3. tekst wy­sła­ny przy uży­ciu urzą­dze­nia o tej samej naz­wie; da­le­ko­pis


Te­leks (rów­nież telex; ang. "Te­le­prin­ter Ex­chan­ge Ser­vi­ce") – usłu­ga te­le­gra­ficz­na, po­le­ga­ją­ca na prze­sy­ła­niu wia­do­mo­ści w po­sta­ci al­fa­nu­me­rycz­nej, z re­per­tu­a­rem zna­ków okre­ślo­nym al­fa­be­tem te­le­gra­ficz­nym. Te­lek­sa­mi ("TELegraph EXchange") były na­zy­wa­ne rów­nież urzą­dze­nia wy­ko­nu­ją­ce naj­pierw wy­bie­ra­nie im­pul­so­we, po­dob­nie jak w te­le­fo­nach tar­czo­wych, w celu ko­mu­ta­cji łączy, a na­stęp­nie wy­sy­ła­nie da­nych przy za­sto­so­wa­niu ko­do­wa­nia ITA2.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telemach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, syn Ody­se­u­sza i Pe­ne­lo­py;

 (1.2) imię mę­skie


Te­le­mach (gr. Τηλέμαχος Tēlémachos od τῆλε „da­le­ko” i μαχος „walka”) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Ody­se­u­sza i Pe­ne­lo­py.

Uro­dził się tuż przed roz­po­czę­ciem wojny tro­jań­skiej. Je­szcze jako dziec­ko wpadł do morza, ura­to­wa­ły go del­fi­ny. Dla­te­go Ody­se­usz miał na tar­czy del­fi­na.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teleman

osoba na­ło­go­wo oglą­da­ją­ca te­le­wiz­ję; te­le­ma­niak


Te­le­man – bry­tyj­ski ze­spół in­die­po­po­wy, za­ło­żo­ny w Lon­dy­nie w 2012 roku. Grupę two­rzą: wo­ka­li­sta i gi­ta­rzy­sta Tho­mas San­ders, ba­si­sta Peter Cat­ter­mo­ul i per­ku­si­sta Hiro Ama­miya. Do 2023 roku wy­da­li łącz­nie czte­ry al­bu­my stu­dyj­ne: "Bre­ak­fast" (2014), ' (2016), "Fa­mi­ly of Aliens" (2018) i ' (2023).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telemania

nad­mier­ne oglą­da­nie te­le­wiz­ji


Źródła:

SJP.pl

Telemaniaczka

ko­bie­ta na­ło­go­wo oglą­da­ją­ca te­le­wiz­ję; te­le­man­ka


Źródła:

SJP.pl

Telemaniak

osoba na­ło­go­wo oglą­da­ją­ca te­le­wiz­ję; te­le­man


Te­le­ma­niak (ang. "The Cable Guy") – ame­ry­kań­ska czar­na ko­me­dia z 1996 roku w re­ży­se­rii Bena Stil­le­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telemanka

ko­bie­ta na­ło­go­wo oglą­da­ją­ca te­le­wiz­ję; te­le­ma­niacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Telemark

styl lą­do­wa­nia w sko­kach nar­ciar­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. spo­sób lą­do­wa­nia w sko­kach nar­ciar­skich, po­le­ga­ją­cy na ro­zło­że­niu rąk na boki i lek­kim ugię­ciem kolan;

 (1.2) sport. tech­ni­ka jazdy zja­zdo­wej na nar­tach po­le­ga­ją­ca na pro­wa­dze­niu pięty na nar­cie zew­nętrz­nej pła­sko, na­to­miast piety na nar­cie wew­nętrz­nej unie­sio­nej i znaj­du­ją­cej się pod cia­łem nar­cia­rza z wy­gię­tym ko­la­nem;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telemarketer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. osoba ofe­ru­ją­ca sprze­daż cze­goś po­przez środ­ki te­le­ko­mu­ni­ka­cji, naj­czę­ściej po­przez roz­mo­wę te­le­fo­nicz­ną


Źródła:

Wiktionary

Telemarketerka

→ te­le­mar­ke­ter


Patrz:telemarketer

Źródła:

SJP.pl

Telemarketerski

→ te­le­mar­ke­ter


Patrz:telemarketer

Źródła:

SJP.pl

Telemarketing

dzia­łal­ność mar­ke­tin­go­wa pro­wa­dzo­na za poś­red­nict­wem te­le­fo­nu


Te­le­mar­ke­ting – formą mar­ke­tin­gu bez­poś­red­nie­go, która po­le­ga na tym, że przed­sta­wi­ciel przed­się­bior­stwa ini­cju­je lub przyj­mu­je po­łą­cze­nia te­le­fo­nicz­ne od klien­tów, prze­ka­zu­jąc in­for­ma­cje o ofer­cie, od­po­wia­da­jąc na py­ta­nia i wąt­pli­wo­ści klien­ta czy w końcu przyj­mu­jąc za­mó­wie­nie. W trak­cie tych in­te­rak­cji przed­sta­wi­cie przed­się­bior­stwa pre­zen­tu­ją ofer­ty przez­na­czo­ne dla kon­kret­nych na­byw­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telematyczny

→ te­le­ma­ty­ka; te­le­in­for­ma­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Telematyka

dzie­dzi­na tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się wy­ko­rzy­sta­niem te­le­ko­mu­ni­ka­cji w in­for­ma­ty­ce i in­for­ma­ty­ki w te­le­ko­mu­ni­ka­cji; te­le­in­for­ma­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. te­le­kom. dzie­dzi­na wy­ko­rzy­stu­ją­ca roz­wią­za­nia in­for­ma­tycz­ne i te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne do zbie­ra­nia da­nych i za­rzą­dza­nia nimi;


Te­le­ma­ty­ka – roz­wią­za­nia te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne, in­for­ma­tycz­ne i in­for­ma­cyj­ne oraz roz­wią­za­nia au­to­ma­tycz­ne­go ste­ro­wa­nia do­sto­so­wa­ne do po­trzeb ob­słu­gi­wa­nych sy­ste­mów fi­zycz­nych – wy­ni­ka­ją­cych z ich zadań, in­fra­struk­tu­ry, or­ga­ni­za­cji, pro­ce­sów utrzy­ma­nia oraz za­rzą­dza­nia – i zin­te­gro­wa­ne z tymi sy­ste­ma­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telemechanik

spe­cja­li­sta w za­kre­sie te­le­me­cha­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Telemechanika

spe­cja­li­sta w za­kre­sie te­le­me­cha­ni­ki


Te­le­me­cha­ni­ka – dzie­dzi­na te­le­ko­mu­ni­ka­cji zaj­mu­ją­ca się prze­sy­ła­niem sy­gna­łów ste­ru­ją­cych na od­le­głość. Te­le­me­cha­ni­ka sta­no­wi ze­spół urzą­dzeń do zbie­ra­nia nie­zbęd­nych in­for­ma­cji o sta­nie sieci, które jed­no­cze­śnie umoż­li­wia­ją zdal­ne ste­ro­wa­nie z cen­trum dy­spo­zy­tor­skie­go okre­ślo­ne­go szcze­bla. Ukła­dy te­le­me­cha­ni­ki umoż­li­wia­ją:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telemedycyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma świad­cze­nia usług me­dycz­nych i opie­ki zdro­wot­nej; łączy w sobie ele­men­ty te­le­ko­mu­ni­ka­cji, in­for­ma­ty­ki, me­dy­cy­ny;


Te­le­me­dy­cy­na (me­dy­cy­na na od­le­głość) – forma świad­cze­nia usług me­dycz­nych i opie­ki zdro­wot­nej łą­czą­ca w sobie ele­men­ty te­le­ko­mu­ni­ka­cji, in­for­ma­ty­ki oraz me­dy­cy­ny. Umoż­li­wia kon­takt pa­cjen­ta z le­ka­rzem bez ko­niecz­no­ści oso­bi­stej wi­zy­ty w pla­ców­ce. Po­ję­cie to obej­mu­je zdal­ne kon­sul­ta­cje le­kar­skie, do­stęp do do­ku­men­ta­cji me­dycz­nej oraz mo­ni­to­ro­wa­nie stanu zdro­wia pa­cjen­ta na od­le­głość.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Telemedycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób te­le­me­dycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Telemedyczny

1. → te­le­me­dy­cy­na;
2. kiosk te­le­me­dycz­ny - sta­cjo­nar­ne sta­no­wi­sko umoż­li­wia­ją­ce sa­mo­dziel­ne wy­ko­ny­wa­nie pod­sta­wo­wych badań le­kar­skich


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­le­me­dy­cy­ną, do­ty­czą­cy te­le­me­dy­cy­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telemetria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na te­le­ko­mu­ni­ka­cji zaj­mu­ją­ca się tech­ni­ka­mi prze­sy­łu war­to­ści po­mia­ro­wych na od­le­głość;

 (1.2) techn. tech­no­lo­gia umoż­li­wia­ją­ca zdal­ne zbie­ra­nie, prze­sy­ła­nie i ana­li­zę da­nych po­mia­ro­wych po­cho­dzą­cych z róż­nych urzą­dzeń lub sy­ste­mów


Te­le­me­tria (z gr. "tēle" 'da­le­ko' i "métron" 'miara') – dzie­dzi­na te­le­ko­mu­ni­ka­cji zaj­mu­ją­ca się tech­ni­ka­mi prze­sy­łu war­to­ści po­mia­ro­wych na od­le­głość. Po­le­ga ona zaz­wy­czaj na umie­szcza­niu w te­re­nie urzą­dzeń, które do­ko­nu­ją po­mia­ru wy­bra­nej wiel­ko­ści, oraz au­to­ma­tycz­nej trans­mi­sji ze­bra­nych da­nych, drogą prze­wo­do­wą lub bez­prze­wo­do­wą, do cen­tra­li. Do prze­sy­ła­nia wy­ni­ków po­mia­rów używa się ukła­dów ra­dio­wych, mo­de­mów, In­ter­ne­tu oraz sieci te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Telemetryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­le­me­trią, do­ty­czą­cy te­le­me­trii, po­mia­rów do­ko­ny­wa­nych zdal­nie

 (1.2) zwią­za­ny z te­le­me­trem


Źródła:

Wiktionary

Telemost

bez­poś­red­nia łącz­ność przez sa­te­li­tę


Źródła:

SJP.pl

Telenaprawa

na­pra­wa te­le­wi­zo­rów i sprzę­tu te­le­wi­zyj­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Telenowela

kil­ku­dzie­się­cio-, a cza­sem i kil­ku­se­tod­cin­ko­wy se­rial te­le­wi­zyj­ny o te­ma­ty­ce oby­cza­jo­wej; opera myd­la­na, soap opera


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wie­lo­od­cin­ko­wy se­rial, któ­re­go akcja dzie­je się wew­nątrz ja­kie­goś śro­do­wi­ska;


Te­le­no­we­la (od te­le­no­ve­la) – ga­tu­nek te­le­wi­zyj­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej.

Pier­wszą te­le­no­we­lą wyś­wiet­la­ną w Pol­sce była "Nie­wol­ni­ca Isa­u­ra" w 1985. Po wiel­kim suk­ce­sie oglą­dal­no­ści za­czę­to spro­wa­dzać póź­niej wiele te­le­no­wel bra­zy­lij­skich, ar­gen­tyń­skich, we­ne­zu­el­skich czy mek­sy­kań­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleobiektyw

wą­sko­kąt­ny obiek­tyw apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go umoż­li­wia­ją­cy, dzię­ki spe­cjal­nej bu­do­wie (długa ogni­sko­wa), fo­to­gra­fo­wa­nie z dużej od­le­gło­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. techn. wą­sko­kąt­ny obiek­tyw fo­to­gra­ficz­ny o dłu­giej ogni­sko­wej przez­na­czo­ny do ro­bie­nia zdjęć ze znacz­nej od­le­gło­ści lub z bli­ska, ale w dużym po­więk­sze­niu;


Te­le­o­biek­tyw – ro­dzaj wą­sko­kąt­ne­go obiek­ty­wu fo­to­gra­ficz­ne­go, który ze wzglę­du na spe­cjal­ną bu­do­wę op­tycz­ną ma od­le­głość ogni­sko­wą zna­czą­co więk­szą niż dłu­gość jego obu­do­wy.

Naj­prost­sze te­le­o­biek­ty­wy skła­da­ją się z dwóch grup so­cze­wek: pier­wszej, sku­pia­ją­cej, znaj­du­ją­cej się w przed­niej czę­ści obiek­ty­wu oraz dru­giej, roz­pra­sza­ją­cej, znaj­du­ją­cej się w jego tyl­nej czę­ści. Dzia­ła­nie dru­giej z tych grup po­dob­ne jest do dzia­ła­nia te­le­kon­wer­te­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie te­le­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Teleologia

zmie­rza­nie zja­wisk w przy­ro­dzie i spo­łe­czeń­stwie do ja­kie­goś celu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, który po­stu­lu­je obra­nie celu za głów­ny aspekt ana­li­zy rze­czy­wi­sto­ści i prze­bie­gu zda­rzeń;


Te­le­o­lo­gia (gr. "télos" – cel i "logos" – ba­da­nie) – te­o­ria po­rząd­ku ce­lo­we­go i po­gląd, że po­rzą­dek ce­lo­wy za­cho­dzi ak­tu­al­nie w danej dzie­dzi­nie, zwła­szcza w całej rze­czy­wi­sto­ści lub w całej rze­czy­wi­sto­ści hi­sto­rycz­nej; dla tego dru­gie­go zna­cze­nia sto­su­je się także ter­min fi­na­lizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleologiczny

przy­miot­nik od: te­le­o­lo­gia (np. kon­cep­cja te­le­o­lo­gicz­na); książ. ce­lo­wo­ścio­wy, skie­ro­wa­ny ku ja­kie­muś ce­lo­wi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z te­le­o­lo­gią, do­ty­czą­cy te­le­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teleologizm

po­gląd, we­dług któ­re­go roz­wój świa­ta przy­ro­dy i rze­czy­wi­sto­ści spo­łecz­nej zmie­rza do ja­kie­goś osta­tecz­ne­go celu


Źródła:

SJP.pl

Teleomorfa

u grzy­bów: płcio­wa po­stać roz­wo­jo­wa (morfa)


Te­le­o­mor­fa – płcio­wa po­stać roz­wo­jo­wa (morfa) u grzy­bów. U wielu grzy­bów na­le­żą­cych do wor­kow­ców wy­stę­pu­ją dwie po­sta­cie roz­wo­jo­we; ana­mor­fa rozm­na­ża­ją­ca się bezpł­cio­wo i te­le­o­mor­fa rozm­na­ża­ją­ca się płcio­wo. U pod­staw­cza­ków zda­rza się to bar­dzo rzad­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teleoperacja

1. dzia­ła­nia, któ­rych ste­ro­wa­nie od­by­wa­ją­ce się na od­le­głość dzię­ki spe­cjal­nej tech­no­lo­gii;
2. ope­ra­cja prze­pro­wa­dza­na zdal­nie przy za­sto­so­wa­niu za­a­wan­so­wa­ne­go tech­no­lo­gicz­nie sprzę­tu


Te­le­o­pe­ra­cja, te­le­chi­rur­gia, zdal­na chi­rur­gia – ro­dzaj ope­ra­cji, prze­pro­wa­dza­nej przy po­mo­cy ro­bo­ta chi­rur­gicz­ne­go, ste­ro­wa­ne­go przez chi­rur­ga zdal­nie. Dzie­dzi­na ta jest spe­cja­li­stycz­ną formą te­le­me­dy­cy­ny. Łączy w sobie ele­men­ty chi­rur­gii, te­le­ko­mu­ni­ka­cji, in­for­ma­ty­ki oraz ro­bo­ty­ki. W odróż­nie­niu od chi­rur­gii zro­bo­ty­zo­wa­nej, te­le­chi­rur­gia poz­wa­la na prze­pro­wa­dze­nie ope­ra­cji, w któ­rej fi­zycz­na od­le­głość mię­dzy pa­cjen­tem a le­ka­rzem prze­sta­je być istot­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teleoperator

firma świad­czą­ca usłu­gi te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl

Teleopieka

sy­stem, który za­pew­nia zdal­ną opie­kę i pomoc oso­bom wy­ma­ga­ją­cym wspar­cia


Te­le­o­pie­ka – do­dat­ko­wa usłu­ga opie­kuń­cza, wy­ko­rzy­stu­ją­ca no­wo­czes­ne tech­no­lo­gie. Jej celem jest zwięk­sze­nie bez­pie­czeń­stwa osób star­szych, nie­spraw­nych, cho­rych i in­nych, po­zo­sta­ją­cych sa­mot­nie w swo­ich do­mach.

We­dług de­fi­ni­cji Te­le­ca­re Ser­vi­ces As­so­cia­tion te­le­o­pie­ka obej­mu­je wszel­kie świad­czo­ne na od­le­głość usłu­gi ko­rzy­sta­ją­ce z tech­no­lo­gii in­for­ma­cyj­no-ko­mu­ni­ka­cyj­nych, sprzy­ja­ją­ce za­cho­wa­niu nie­za­leż­no­ści we włas­nym śro­do­wi­sku za­miesz­ka­nia oso­bom nie­sa­mo­dziel­nym, star­szym i nie­peł­no­spraw­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teleopiekun

opie­kun w sy­ste­mie te­le­o­pie­ki


Źródła:

SJP.pl

Telepajęczarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta oglą­da­ją­ca te­le­wiz­ję bez pła­ce­nia abo­na­men­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. prze­stęp­czy­ni uży­wa­ją­ca od­bior­ni­ka te­le­wi­zyj­ne­go bez ui­szcze­nia od­po­wied­niej opła­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telepajęczarski

→ te­le­pa­ję­czarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­le­pa­ję­czar­stwem, do­ty­czą­cy te­le­pa­ję­czar­stwa


Patrz:telepajęczarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telepajęczarstwo

po­tocz­nie: ko­rzy­sta­nie z apa­ra­tu te­le­wi­zyj­ne­go bez ui­szcza­nia opłat abo­na­men­to­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. uży­wa­nie od­bior­ni­ka te­le­wi­zyj­ne­go bez ui­szcze­nia od­po­wied­niej opła­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telepajęczarz

po­tocz­nie: osoba do­pu­szcza­ją­ca się te­le­pa­ję­czar­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. prze­stęp­ca uży­wa­ją­cy od­bior­ni­ka te­le­wi­zyj­ne­go bez ui­szcze­nia od­po­wied­niej opła­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telepata

osoba prze­wi­du­ją­ca przysz­łość


Źródła:

SJP.pl

Telepatia

prze­ka­zy­wa­nie myśli na od­le­głość, bez udzia­łu zmy­słów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. rze­ko­ma zdol­ność do po­ro­zu­mie­wa­nia się, prze­ka­zu­jąc myśli na od­le­głość;


Te­le­pa­tia – ogól­nie po­ję­ta moż­li­wość ko­mu­ni­ka­cji po­mię­dzy for­ma­mi życia bez uży­cia żad­nych zna­nych czło­wie­ko­wi zmy­słów. Nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów tele (da­le­ki) i pat­he­ia (uczu­cie). Po­dob­nie jak w przy­pad­ku in­nych zja­wisk pa­rap­sy­cho­lo­gicz­nych ist­nie­ją licz­ne re­la­cje świad­ków twier­dzą­cych, że zet­knę­li się z tym zja­wi­skiem lub po­tra­fią je wy­wo­ły­wać, ale mimo wielu stu­diów zja­wi­sko nigdy nie przesz­ło po­zy­tyw­nie te­stów na­u­ko­wych w wa­run­kach unie­moż­li­wia­ją­cych do­ko­ny­wa­nie oszustw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telepatka

→ te­le­pa­ta


Patrz:telepata

Źródła:

SJP.pl

Telepatrzydło

po­tocz­nie o te­le­wi­zo­rze; te­le­pu­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. te­le­wi­zor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telepatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób te­le­pa­tycz­ny, za po­mo­cą te­le­pa­tii


Źródła:

Wiktionary

Telepatyczny

→ te­le­pa­tia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­le­pa­tią, do­ty­czą­cy te­le­pa­tii


Patrz:telepatia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telepnąć

po­tocz­nie: za­trząść, po­trząs­nąć


Źródła:

SJP.pl

Teleporada

śro­do­wi­sko­wo: po­ra­da le­kar­ska udzie­lo­na pod­czas roz­mo­wy te­le­fo­nicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Teleport

w fan­ta­sty­ce: urzą­dze­nie do prze­no­sze­nia w inne miej­sce bez za­cho­wa­nia cią­gło­ści ist­nie­nia w prze­strze­ni; te­le­por­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sf. urzą­dze­nie słu­żą­ce do te­le­por­ta­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleportacja

prze­no­sze­nie obiek­tów z jed­ne­go miej­sca w inne, bez za­cho­wa­nia cią­gło­ści ist­nie­nia obiek­tu w prze­strze­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. prze­mie­szcze­nie się mię­dzy dwoma punk­ta­mi prze­strze­ni bez fi­zycz­ne­go prze­by­wa­nia drogi mię­dzy nimi;


Te­le­por­ta­cja (z gr. "τῆλε, tele" "od­le­gły" i łac. "por­ta­re" "nosić") – hi­po­te­tycz­ny w skali ma­kro­sko­po­wej pro­ces prze­no­sze­nia obiek­tów z jed­ne­go miej­sca w inne, bez za­cho­wa­nia cią­gło­ści ist­nie­nia obiek­tu w prze­strze­ni. Słowo "te­le­por­ta­cja" zo­sta­ło po raz pier­wszy użyte praw­do­po­dob­nie przez Char­le­sa Forta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleportacyjny

→ te­le­por­ta­cja


Patrz:teleportacja

Źródła:

SJP.pl

Teleporter

w fan­ta­sty­ce: urzą­dze­nie do prze­no­sze­nia w inne miej­sce bez za­cho­wa­nia cią­gło­ści ist­nie­nia w prze­strze­ni; te­le­port


Źródła:

SJP.pl

Teleportować

prze­no­sić (prze­nieść) w inne miej­sce bez za­cho­wa­nia cią­gło­ści ist­nie­nia w prze­strze­ni


Źródła:

SJP.pl

Telepraca

praca wy­ko­ny­wa­na poza sie­dzi­bą firmy z wy­ko­rzy­sta­niem urzą­dzeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych i kom­pu­te­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. forma or­ga­ni­za­cji pracy po­le­ga­ją­ca na świad­cze­niu pracy poza jed­nost­ką or­ga­ni­za­cyj­ną pra­co­daw­cy za po­mo­cą środ­ków ko­mu­ni­ka­cji elek­tro­nicz­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telepracownica

pra­cow­nia wy­ko­nu­ją­ca swoją pracę poza firmą, łą­czą­ca się z sie­dzi­bą firmy za poś­red­nict­wem kom­pu­te­rów i urzą­dzeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Telepracownik

pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy swoją pracę poza firmą, łą­czą­cy się z sie­dzi­bą firmy za poś­red­nict­wem kom­pu­te­rów i urzą­dzeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Teleprodukcja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) telew. pro­gram, film itp. pow­sta­ły na za­mó­wie­nie te­le­wiz­ji


Źródła:

Wiktionary

Teleprompter

urzą­dze­nie sto­so­wa­ne w te­le­wiz­ji, zwy­kle w kształ­cie obra­ca­ją­ce­go się bębna albo rolek z na­wi­nię­tym pa­pie­rem, na któ­rym du­ży­mi li­te­ra­mi jest na­pi­sa­ny tekst dla osoby mó­wią­cej, sto­ją­cej przed ka­me­rą; promp­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) telew. urzą­dze­nie do po­ka­zy­wa­nia lek­to­ro­wi w stu­dio tek­stu do czy­ta­nia;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telepudło

po­tocz­nie o te­le­wi­zo­rze; te­le­pa­trzy­dło


Źródła:

SJP.pl

Telepyla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. mi­tycz­na kra­i­na Laj­stry­go­nów


Źródła:

Wiktionary

Teleradiola

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: ra­dio­od­bior­nik i te­le­wi­zor (cza­sem też i ma­gne­to­fon) w jed­nej obu­do­wie


Źródła:

SJP.pl

Teleradiologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. forma ra­dio­lo­gii, wcho­dzą­ca w skład te­le­me­dy­cy­ny;


Te­le­ra­dio­lo­gia (ra­dio­lo­gia na od­le­głość) – forma ra­dio­lo­gii, wcho­dzą­ca w skład te­le­me­dy­cy­ny. Łączy w sobie ele­men­ty te­le­ko­mu­ni­ka­cji, in­for­ma­ty­ki oraz me­dy­cy­ny, a w szcze­gól­no­ści ra­dio­lo­gii.

Dzię­ki wy­ko­rzy­sta­niu no­wych tech­no­lo­gii poz­wa­la na wy­mia­nę spe­cja­li­stycz­nych in­for­ma­cji prze­sy­ła­jąc obra­zy sta­ty­stycz­ne, jak i dy­na­micz­ne (prze­sy­ła­nie naj­wyż­szej ja­ko­ści zdjęć USG, MRI).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teleradioterapia

le­cze­nie no­wot­wo­rów zło­śli­wych po­przez na­pro­mie­nia­nie ich ze źró­dła zew­nętrz­ne­go (z dużej od­le­gło­ści) za po­mo­cą apa­ra­tów rent­ge­now­skich lub urzą­dzeń ko­bal­to­wych czy ce­zo­wych; te­le­te­ra­pia


Te­le­ra­dio­te­ra­pia – tech­ni­ka le­cze­nia za po­mo­cą pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go (ra­dio­te­ra­pia), w me­to­dzie tej źró­dło pro­mie­nio­wa­nia umie­szczo­ne jest w pew­nej od­le­gło­ści od tka­nek. Po­le­ga na na­pro­mie­nia­niu wiąz­ka­mi zew­nętrz­ny­mi okre­ślo­nej ob­ję­to­ści tka­nek, obej­mu­ją­cej guz no­wot­wo­ro­wy z adek­wat­nym mar­gi­ne­sem tka­nek oraz, w razie po­trze­by, re­gio­nal­ne węzły chłon­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teleran

sy­stem na­ziem­nej ra­dio­na­wi­ga­cji lot­ni­czej


Źródła:

SJP.pl

Teleranek

po­ran­ny pro­gram te­le­wi­zyj­ny dla dzie­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) telew. pro­gram te­le­wi­zyj­ny dla dzie­ci i mło­dzie­ży na­da­wa­ny w nie­dziel­ne po­ran­ki


Te­le­ra­nek – te­le­wi­zyj­ny pro­gram dla dzie­ci na­da­wa­ny od wrze­śnia 1972 roku do grud­nia 2009 roku i po­now­nie od 6 marca 2016 roku w TVP1, na­to­miast od 4 wrze­śnia 2016 w TVP ABC.

Od po­cząt­ku sym­bo­lem pro­gra­mu był kogut za­pro­jek­to­wa­ny przez Jo­an­nę Za­cha­rzew­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telereceptor

re­cep­tor od­bie­ra­ją­cy bodź­ce na­pły­wa­ją­ce z pew­nej od­le­gło­ści, któ­rych źró­dło znaj­du­je się w od­da­le­niu od na­rzą­du zmy­słu, np. re­cep­tor wzro­ku, słu­chu; te­le­cep­tor


Te­le­re­cep­tor – ro­dzaj ek­ste­ro­re­cep­to­ra, od­bie­ra­ją­cy bodź­ce nie w bez­poś­red­nim kon­tak­cie, tylko za poś­red­nict­wem ja­kie­goś no­śni­ka. No­śni­kiem tym może być np. świa­tło, dźwięk (lub inna fala me­cha­nicz­na).

Do te­le­re­cep­to­rów za­li­cza się re­cep­to­ry:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telerecording

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. dawna me­to­da za­pi­su obra­zu te­le­wi­zyj­ne­go na ta­śmie fil­mo­wej, wy­ko­rzy­sty­wa­na przed wy­na­le­zie­niem ma­gne­to­wi­du;

 (1.2) techn. urzą­dze­nie do te­le­re­cor­din­gu (1.1)


Te­le­re­cor­ding (znany w USA pod nazwą ki­ne­sco­ping) – me­to­da za­pi­su pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych na ta­śmie fil­mo­wej w celu ich za­cho­wa­nia, póź­niej­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia bądź ods­prze­da­ży. Mimo swo­jej nie­do­sko­na­ło­ści była to, do czasu wpro­wa­dze­nia do użyt­ku ma­gne­to­wi­dów w roku 1956, je­dy­na me­to­da re­je­stra­cji pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Telerekording

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zob. te­le­re­cor­ding.


Źródła:

Wiktionary

Telesensacja

po­tocz­nie: sen­sa­cja te­le­wi­zyj­na


Źródła:

SJP.pl

Telesfor

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Te­les­for – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, gr. "Τελεσφορος (Te­lesp­hó­ros)", oz­na­cza­ją­ce „do­pro­wa­dzo­ny do końca, do­pro­wa­dzo­ny do do­sko­na­ło­ści”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telesforostwo

Te­les­for z mał­żon­ką; Te­les­fo­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Telesforowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Telesforowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­les­fo­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Teleshop

[czy­taj: teleSZOP] in­sty­tu­cja ofe­ru­ją­ca swoje pro­duk­ty po­przez re­kla­my te­le­wi­zyj­ne, sprze­da­ją­ca wy­sył­ko­wo, przyj­mu­ją­ca za­mó­wie­nia drogą te­le­fo­nicz­ną; te­les­klep (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Telesklep

in­sty­tu­cja ofe­ru­ją­ca swoje pro­duk­ty po­przez re­kla­my te­le­wi­zyj­ne, sprze­da­ją­ca wy­sył­ko­wo, przyj­mu­ją­ca za­mó­wie­nia drogą te­le­fo­nicz­ną; te­les­hop (rza­dziej)


Te­les­klep – ga­tu­nek pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go lub cały kanał te­le­wi­zyj­ny poś­wię­co­ny za­ku­pom. Pod­czas pro­gra­mu pro­duk­ty są szcze­gó­ło­wo oma­wia­ne i de­mon­stro­wa­ne w uży­ciu. Pre­zen­te­rzy wy­po­wia­da­ją na an­te­nie cha­rak­te­ry­stycz­ny pitch sprze­da­żo­wy, po któ­rym wi­dzo­wie są in­stru­o­wa­ni, jak mogą za­mó­wić pro­dukt te­le­fo­nicz­nie i otrzy­mać wy­sył­kę do swo­ich miesz­kań.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teleskop

1. przy­rząd astro­no­micz­ny słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji gwiazd, pla­net, ogól­nie: kos­mo­su
2. amor­ty­za­tor zło­żo­ny z dwóch rur, szer­szej i węż­szej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opt. astr. przy­rząd astro­no­micz­ny uży­wa­ny do ob­ser­wa­cji nieba;

 (1.2) pot. techn. ele­ment kon­struk­cyj­ny, który skła­da się z rurek wsu­wa­ją­cych się jedna w drugą

 (1.3) pot. mot. amor­ty­za­tor te­le­sko­po­wy

 (1.4) pot. fot. apa­rat fo­to­gra­ficz­ny z te­le­o­biek­ty­wem

 (1.5) icht. od­mia­na zło­tej rybki o du­żych, mocno wy­pu­kłych oczach;


Te­le­skop (gr. "tēle-skó­pos" – da­le­ko wi­dzą­cy) – na­rzę­dzie, które służy do ob­ser­wa­cji od­le­głych obiek­tów po­przez zbie­ra­nie pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go (np. świa­tła wi­dzial­ne­go).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleskopowy

przy­miot­nik

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy te­le­sko­pu, zwią­za­ny z te­le­sko­pem

 (1.2) techn. zbu­do­wa­ny z za­cho­dzą­cych na sie­bie, roz­su­wa­nych i wsu­wa­nych rur lub wal­ców


Źródła:

Wiktionary

Teleskopówka

po­tocz­nie o czymś te­le­sko­po­wym, np. an­te­nie, wędce itp.


Źródła:

SJP.pl

Telesprzedawca

osoba zaj­mu­ją­ca się te­les­prze­da­żą


Źródła:

SJP.pl

Telesprzedaż

sprze­daż z wy­ko­rzy­sta­niem te­le­wiz­ji lub te­le­fo­nu


Te­les­prze­daż – prze­kaz hand­lo­wy za­wie­ra­ją­cy bez­poś­red­nią ofer­tę sprze­da­ży to­wa­rów lub od­płat­ne­go świad­cze­nia usług, w tym nie­ru­cho­mo­ści, praw i zo­bo­wią­zań.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telesprzedażowy

→ te­les­prze­daż


Patrz:telesprzedaż

Źródła:

SJP.pl

Telestacja

rzad­ko: sta­cja na­daw­cza emi­tu­ją­ca pro­gram te­le­wi­zyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Telestych

wiersz, w któ­rym ostat­nie li­te­ry po­szcze­gól­nych wer­sów ukła­da­ją się w wyraz bądź układ wy­ra­zów


Źródła:

SJP.pl

Teleszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Telet

kosz­tow­na tka­ni­na jed­wab­na na su­knie; telej; tylet


Źródła:

SJP.pl

Teletechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie te­le­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Teletechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie te­le­tech­ni­ki


Te­le­tech­ni­ka – dzie­dzi­na tech­ni­ki, zaj­mu­ją­ca się prak­tycz­nym za­sto­so­wa­niem te­le­ko­mu­ni­ka­cji – do­ty­czy za­gad­nień zwią­za­nych z pro­duk­cją, pro­jek­to­wa­niem, wy­ko­naw­stwem i utrzy­ma­niem sieci, urzą­dzeń i sy­ste­mów te­le­tech­nicz­nych (te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teletekst

1. sy­stem prze­sy­łu in­for­ma­cji w sy­gna­le te­le­wi­zyj­nym, odt­wa­rza­nych na ekra­nie te­le­wi­zo­ra z de­ko­de­rem;
2. tekst od­bie­ra­ny za po­mo­cą te­le­wi­zo­ra, za­wie­ra­ją­cy ak­tu­a­li­zo­wa­ne co pe­wien czas wia­do­mo­ści, re­kla­my itp.; te­le­ga­ze­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) telew. sy­stem opra­co­wa­ny przez BBC, przez­na­czo­ny do prze­sy­ła­nia in­for­ma­cji w for­mie tek­sto­wej razem z sy­gna­łem te­le­wi­zyj­nym, wy­ma­ga­ją­cy spe­cjal­ne­go de­ko­de­ra w od­bior­ni­ku;

 (1.2) telew. trans­mi­to­wa­ne razem z sy­gna­łem te­le­wi­zyj­nym tre­ści sy­ste­mu te­le­tek­stu (1.1)


Te­le­tekst – cy­fro­wy sy­stem prze­sy­ła­nia do­dat­ko­wych in­for­ma­cji na­da­wa­nych jed­no­cze­śnie z pro­gra­mem te­le­wi­zyj­nym. Do­dat­ko­we in­for­ma­cje w po­sta­ci tek­stu i zna­ków gra­ficz­nych można oglą­dać na ekra­nie te­le­wi­zo­ra za­miast na­da­wa­ne­go pro­gra­mu lub na tle pro­gra­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleterapia

le­cze­nie no­wot­wo­rów zło­śli­wych po­przez na­pro­mie­nia­nie ich ze źró­dła zew­nętrz­ne­go (z dużej od­le­gło­ści) za po­mo­cą apa­ra­tów rent­ge­now­skich lub urzą­dzeń ko­bal­to­wych czy ce­zo­wych; te­le­ra­dio­te­ra­pia


Źródła:

SJP.pl

Teletermometr

ter­mo­metr mo­gą­cy prze­ka­zy­wać dane o tem­pe­ra­tu­rze na od­le­głość


Źródła:

SJP.pl

Teletransmisja

Te­le­trans­mi­sja – dział te­le­ko­mu­ni­ka­cji zaj­mu­ją­cy się prze­sy­ła­niem sy­gna­łów za po­mo­cą torów te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych.

Obec­nie w trans­mi­sji je­szcze czę­sto uży­wa­ne są prze­wo­dy mie­dzia­ne, ale zwła­szcza przy dal­szych od­le­gło­ściach me­dium trans­mi­syj­ne naj­czę­ściej sta­no­wi świa­tło­wód.


Źródła:

Wikipedia

Teletransportować

rzad­ko: prze­no­sić w inne miej­sce bez za­cho­wa­nia cią­gło­ści ist­nie­nia w prze­strze­ni; te­le­por­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Teletubisie

baj­ko­wa po­stać z po­pu­lar­ne­go bry­tyj­skie­go pro­gra­mu dla naj­młod­szych dzie­ci


Te­le­tu­bi­sie ( Te­le­tub­bies) – bry­tyj­ski se­rial dla dzie­ci. Był emi­to­wa­ny od 31 marca 1997 do 21 grud­nia 2001 na an­te­nie BBC Two i po­now­nie od 9 li­sto­pa­da 2015 do 12 paź­dzier­ni­ka 2018 na an­te­nie CBeebies. Zo­stał wy­pro­du­ko­wa­ny przez Rag­doll Pro­duc­tions (1997–2001) oraz Dar­rall MacQueen i DHX Media (2015–2018) na za­mó­wie­nie BBC. Pow­sta­ło 365 od­cin­ków w la­tach 1997–2001 i 120 od­cin­ków w la­tach 2015–2018. Po­my­sło­daw­ca­mi se­ria­lu byli Anne Wood i An­drew Da­ven­port.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teletubiś

baj­ko­wa po­stać z po­pu­lar­ne­go bry­tyj­skie­go pro­gra­mu dla naj­młod­szych dzie­ci


Źródła:

SJP.pl

Teleturniej

au­dy­cja te­le­wi­zyj­na w for­mie kon­kur­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­kurs od­by­wa­ją­cy się w stu­dio te­le­wi­zyj­nym


Te­le­tur­niej – spe­cy­ficz­nie te­le­wi­zyj­ny ga­tu­nek dzien­ni­kar­ski i typ te­le­wi­zyj­ne­go pro­gra­mu roz­ryw­ko­we­go. Po­le­ga na wy­ko­ny­wa­niu przed ka­me­ra­mi przez uczest­ni­ków (na ogół do­bie­ra­nych na za­sa­dzie ot­war­tych eli­mi­na­cji, choć cza­sem spe­cjal­nie za­pra­sza­nych do pro­gra­mu – wów­czas są to z re­gu­ły osoby po­wszech­nie znane) na­rzu­co­nych im przez pro­wa­dzą­ce­go zadań, za co otrzy­mu­ją – nie­kie­dy bar­dzo wy­so­kie – na­gro­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teleturniejowicz

uczest­nik te­le­tur­nie­ju


Źródła:

SJP.pl

Teletutor

edu­ka­tor kształ­cą­cy na od­le­głość, zwy­kle przez in­ter­net; te­le­e­du­ka­tor


Źródła:

SJP.pl

Teletypistka

→ te­le­ty­pi­sta


Patrz:teletypista

Źródła:

SJP.pl

Teleutospor

dwu­ko­mór­ko­wy, di­ka­rio­tycz­ny za­rod­nik zi­mo­wy wyt­wa­rza­ny przez grzyb­nię naj­czę­ściej pod ko­niec okre­su we­ge­ta­tyw­ne­go; z te­le­u­to­spo­ru wy­ra­sta­ją pod­staw­ki z za­rod­ni­ka­mi (ba­si­dio­spo­ra­mi)


Źródła:

SJP.pl

Televariétés

[czy­taj: telewarieTE] z fran­cu­skie­go: ro­dzaj roz­ryw­ko­we­go pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Telew.

skrót od: te­le­wiz­ja, te­le­wi­zyj­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Telewidowisko

wi­do­wi­sko re­a­li­zo­wa­ne i na­da­wa­ne przez te­le­wiz­ję


Źródła:

SJP.pl

Telewidz

ktoś, kto oglą­da te­le­wiz­ję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) widz pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go; oglą­da­ją­cy te­le­wiz­ję


Te­le­widz – utwór ze­spo­łu IRA po­cho­dzą­cy z szó­stej płyty "Ogro­dy". Kom­po­zy­cja zo­sta­ła za­mie­szczo­na na czwar­tym miej­scu na krąż­ku, trwa 3 mi­nu­ty i 21 se­kund i jest dru­gim ut­wo­rem co do naj­krót­szych. Krót­sze jest tylko "Nie tracę wiary" (2:57).

Tekst ut­wo­ru opo­wia­da o czło­wie­ku który za­śle­pio­ny oglą­da­niem te­le­wiz­ji nie zwra­ca uwagi na to co się dzie­je wokół niego. Żyje w zu­peł­nie innym świe­cie, w któ­rym jest mu do­brze. Tekst do ut­wo­ru na­pi­sał wo­ka­li­sta grupy Artur Ga­dow­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telewidzka

ko­bie­ta oglą­da­ją­ca te­le­wiz­ję


Źródła:

SJP.pl

Telewizja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­to­da prze­ka­zy­wa­nia ru­cho­me­go obra­zu oraz dźwię­ku na od­le­głość;

 (1.2) in­sty­tu­cja bę­dą­ca na­daw­cą sy­gna­łu te­le­wi­zyj­ne­go

 (1.3) ogół pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych na­da­wa­nych me­to­dą (1.1)


Te­le­wiz­ja (TV) – dzie­dzi­na te­le­ko­mu­ni­ka­cji prze­ka­zu­ją­ca ru­cho­my obraz oraz dźwięk na od­le­głość. W jed­nym miej­scu za po­mo­cą ka­me­ry te­le­wi­zyj­nej i mi­kro­fo­nu re­je­stru­je się sy­gnał, który na­stęp­nie jest trans­mi­to­wa­ny do do­wol­ne­go miej­sca w za­się­gu trans­mi­sji. Sy­gnał od­bie­ra­ny jest przez od­bior­nik te­le­wi­zyj­ny i przet­wa­rza­ny na obraz oraz dźwięk.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Telewizjada

pro­gram te­le­wi­zyj­ny poś­wię­co­ny spor­to­wi ma­so­we­mu, ma­so­wym kon­kur­som i tur­nie­jom


Źródła:

SJP.pl

Telewizjoner

1. żar­to­bli­wie: te­le­widz;
2. żar­to­bli­wie: osoba pro­pa­gu­ją­ca w te­le­wiz­ji ja­kieś wizje, gło­szą­ca ja­kieś pro­gno­zy


Źródła:

SJP.pl

Telewizjotyzm

bez­myśl­ne, ogłu­pia­ją­ce oglą­da­nie te­le­wiz­ji


Źródła:

SJP.pl

Telewizor

urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do zdal­ne­go od­bio­ru ru­cho­me­go obra­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie wy­po­sa­żo­ne w ekran umoż­li­wia­ją­ce od­biór i oglą­da­nie sy­gna­łu te­le­wi­zyj­ne­go;


Te­le­wi­zor, rów­nież od­bior­nik te­le­wi­zyj­ny (od gr. "tele" „da­le­ko” oraz vīsus „wi­dze­nie”, „widok”) – urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne poz­wa­la­ją­ce na od­biór sy­gna­łu na­da­wa­ne­go przez te­le­wi­zyj­ne sta­cje na­daw­cze oraz do przet­wa­rza­nia ich na obraz odt­wa­rza­ny na ekra­nie te­le­wi­zyj­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telewizorek

1. mały te­le­wi­zor;
2. po­pu­lar­na nazwa ko­szycz­ka za­nę­to­we­go uży­wa­ne­go przez węd­ka­rzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: te­le­wi­zor

 (1.2) mały te­le­wi­zor lub mo­ni­tor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telewizornia

po­tocz­nie:
1. te­le­wiz­ja (in­sty­tu­cja lub pro­gram);
2. te­le­wi­zor;
3. sala te­le­wi­zyj­na;
4. świet­li­ca szkol­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. te­le­wiz­ja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telewizorowy

przy­miot­nik od: te­le­wi­zor


Źródła:

SJP.pl

Telewizyjniak

śro­do­wi­sko­wo: film te­le­wi­zyj­ny, przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne przy­go­to­wa­ne dla te­le­wiz­ji


Źródła:

SJP.pl

Telewizyjny

ma­ją­cy zwią­zek z te­le­wiz­ją, na­da­wa­ny w te­le­wiz­ji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­le­wiz­ją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telewizyta

forma kon­sul­ta­cji me­dycz­nej na od­le­głość


Źródła:

SJP.pl

Telex

te­leks;
1. sieć abo­nenc­ka sku­pia­ją­ca ko­mu­ni­ku­ją­cych się za po­mo­cą da­le­ko­pi­sów;
2. ro­dzaj apa­ra­tu te­le­gra­ficz­ne­go, ina­czej: da­le­ko­pis;
3. tekst wy­sła­ny przy uży­ciu urzą­dze­nia o tej samej naz­wie; da­le­ko­pis


Telex – bel­gij­ska grupa mu­zycz­na za­ło­żo­na w 1978 roku przez Marca Mo­u­li­na, Dana Lacks­ma­na i Mi­che­la Mo­er­sa. Ze­spół pow­stał z za­mia­ru „two­rze­nia cze­goś na­praw­dę eu­ro­pej­skie­go, in­ne­go niż rock i bez gi­ta­ry – tym po­my­słem była mu­zy­ka elek­tro­nicz­na”. Ich mu­zy­ka po­le­ga­ła na łą­cze­niu w ut­wo­rach este­ty­ki disco, punku i ek­spe­ry­men­tal­nej elek­tro­ni­ki. De­biu­tanc­ki album "Lo­o­king for Saint Tro­pez" za­wie­rał hi­to­wy sin­gel "Mo­skow Di­skow", który przy­niósł ze­spo­ło­wi mię­dzy­na­ro­do­wą sławę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telezakupowy

→ te­le­za­ku­py


Patrz:telezakupy

Źródła:

SJP.pl

Telezakupy

za­ku­py ro­bio­ne w te­les­kle­pie, te­les­kle­pach; pot. re­kla­ma te­le­wi­zyj­na pre­zen­tu­ją­ca ofer­tę te­les­kle­pu


Źródła:

SJP.pl

Telezegarynka

au­to­mat te­le­fo­nicz­nie po­da­ją­cy in­for­ma­cje o pro­gra­mach te­le­wi­zyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Teleżka

wózek dwu­ko­ło­wy z dysz­lem


Źródła:

SJP.pl

Telichowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Teliczka

za­i­mek li­czeb­ny wska­zu­ją­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tro­szecz­kę


Źródła:

Wiktionary

Teliga

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Telimena

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telimeniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­li­me­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Teliszewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Telko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. te­le­kon­fe­ren­cja


Źródła:

Wiktionary

Tell

pa­gó­rek kry­ją­cy w sobie ruiny daw­nych po­je­dyn­czych bu­dow­li lub ca­łych ze­spo­łów ar­chi­tek­to­nicz­nych; tall


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­che­ol. typ sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne­go w for­mie ścię­te­go wzgó­rza ut­wo­rzo­ne­go z na­war­stwia­ją­cych się, wsku­tek dłu­gotr­wa­łe­go osad­nict­wa, po­zo­sta­ło­ści osad ludz­kich;


Tell, także tall – typ sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne­go, ut­wo­rzo­ne­go z na­war­stwia­ją­cych się wsku­tek dłu­gotr­wa­łe­go osad­nict­wa, szcząt­ków osad ludz­kich.

Po raz pier­wszy zja­wi­sko aku­mu­la­cji po­zio­mów stra­ty­gra­ficz­nych osad­nict­wa ludz­kie­go na sta­no­wi­sku tego typu zo­sta­ło za­u­wa­żo­ne przez He­in­ri­cha Schlie­man­na i Wil­hel­ma Dörpfelda pod­czas prac wy­ko­pa­li­sko­wych w Troi w la­tach 70.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tellur

pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 52, sre­brzy­sto­bia­ły pół­me­tal, skład­nik wielu sto­pów (sym­bol Te)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 52; kru­chy, sre­brzy­sto­bia­ły pół­me­tal o wła­ści­wo­ściach tru­ją­cych;


Tel­lur (Te, tel­lu­rium) – pier­wia­stek che­micz­ny, tle­no­wiec z grupy pół­me­ta­li w ukła­dzie okre­so­wym. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy ziemi – "tel­lus".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telluran

sól kwasu tel­lu­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Tellurek

zwią­zek tel­lu­ru


Źródła:

SJP.pl

Tellurium

model Słoń­ca, Ziemi i Księ­ży­ca wy­ko­rzy­sty­wa­ny do celów dy­dak­tycz­nych


Tel­lu­rium – przy­rząd bę­dą­cy mo­de­lem ru­chów Ziemi i Księ­ży­ca wzglę­dem Słoń­ca, słu­żą­cy do po­ka­zy­wa­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tellurometr

urzą­dze­nie do po­mia­ru od­le­gło­ści, wy­ko­rzy­stu­ją­ce pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Tellurowy

→ tel­lur


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tel­lu­rem, do­ty­czą­cy tel­lu­ru

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy tel­lur


Patrz:tellur

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Telluryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. zwią­za­ny z zie­mią (lądem, glebą), do­ty­czą­cy ziemi

 (1.2) astr. zwią­za­ny z Zie­mią


Źródła:

Wiktionary

Telnet

stan­dard pro­to­ko­łu ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go uży­wa­ne­go w sie­ciach kom­pu­te­ro­wych do ob­słu­gi od­le­głe­go ter­mi­na­la w ar­chi­tek­tu­rze klient-ser­wer


Tel­net – stan­dard pro­to­ko­łu ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go uży­wa­ne­go w sie­ciach kom­pu­te­ro­wych do ob­słu­gi od­le­głe­go ter­mi­na­la w ar­chi­tek­tu­rze klient-ser­wer.

Pro­to­kół ob­słu­gu­je tylko ter­mi­na­le al­fa­nu­me­rycz­ne, co oz­na­cza, że nie ob­słu­gu­je myszy ani in­nych urzą­dzeń wska­zu­ją­cych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telofaza

ostat­nia faza po­dzia­łu jądra ko­mór­ko­we­go


Te­lo­fa­za (z j. grec­kie­go τέλος ("télos") „ko­niec” oraz φάσις ("phásis"), „faza”) jest koń­co­wą fazą po­dzia­łu ko­mór­ki: roz­po­czy­na się, gdy chro­mo­so­my są już roz­dzie­lo­ne i od­da­lo­ne od sie­bie na mak­sy­mal­ną od­le­głość (co do­ko­nu­je się w ana­fa­zie); po­le­ga na two­rze­niu oto­czek ją­dro­wych i roz­kon­den­so­wa­niu (de­spi­ra­li­za­cji) chro­mo­so­mów w ak­tyw­ną ek­spre­syj­nie chro­ma­ty­nę (two­rzy się ją­der­ko); na­stę­pu­je wtedy po­dział cy­to­plaz­my po­mię­dzy ko­mór­ki po­tom­ne (cy­to­ki­ne­za), choć cza­sem ma to miej­sce już w ana­fa­zie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telogen

faza ro­śnię­cia włosa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się jego po­wol­nym obu­mie­ra­niem


Źródła:

SJP.pl

Telogenowy

→ te­lo­gen


Patrz:telogen

Źródła:

SJP.pl

Telom

koń­co­wa część wid­la­ste­go roz­ga­łę­zie­nia bez­list­nych pędów ko­pal­nych pa­prot­ni­ków - psy­lo­fi­tów


Telom – jed­nost­ka mor­fo­lo­gicz­na w bu­do­wie ro­ślin. Po­je­dyn­cze od­ga­łę­zie­nie spo­ro­fi­tu za­wie­ra­ją­ce wiąz­kę prze­wo­dzą­cą. Po­ję­cie zo­sta­ło stwo­rzo­ne przez nie­miec­kie­go mor­fo­lo­ga ro­ślin Wal­te­ra Zim­mer­man­na w roku 1930 na po­trze­by hi­po­te­zy te­lo­mo­wej. We­dług tej hi­po­te­zy wszyst­kie or­ga­ny ro­ślin pow­sta­ły z przeksz­tał­ce­nia pier­wot­nych te­lo­mów. Spła­szcze­nie te­lo­mów we­dług hi­po­te­zy te­lo­mo­wej stały się liść­mi. Od te­lo­mu wzię­ły nazwę ro­śli­ny te­lo­mo­we ("Te­lo­mop­hy­ta").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telomer

sek­wen­cja DNA znaj­du­ją­ca się na końcu chro­mo­so­mu, nie­zbęd­na do utrzy­ma­nia jego sta­bil­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ele­ment struk­tu­ral­ny chro­mo­so­mu;

 (1.2) chem. po­li­mer zdol­ny do dal­szej po­li­me­ry­za­cji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telomeraza

enzym po­wo­du­ją­cy odt­wa­rza­nie się DNA te­lo­me­ru


Te­lo­me­ra­za – enzym ry­bo­nu­kle­o­pro­te­i­no­wy, któ­re­go za­da­niem jest do­bu­do­wa­nie bra­ku­ją­ce­go (w związ­ku z tzw. pro­ble­mem re­pli­ka­cji końca) 3'-koń­co­we­go od­cin­ka nici DNA (tak zwa­nej nici opóź­nio­nej). Te­lo­me­ra­za po­słu­gu­je się w tym celu zin­te­gro­wa­ną z nią czą­stecz­ką RNA.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telomerowy

→ te­lo­mer


Patrz:telomer

Źródła:

SJP.pl

Telomowy

→ telom


Patrz:telom

Źródła:

SJP.pl

Telos

z grec­kie­go: cel


Źródła:

SJP.pl

Telson

koń­co­wy seg­ment od­wło­ka u sta­wo­no­gów


Tel­son – ostat­ni seg­ment od­wło­ka, wy­stę­pu­ją­cy u niek­tó­rych sta­wo­no­gów, ma­ją­cy kształt:

Z tel­so­nu wielu sko­ru­pia­ków wy­ra­sta­ją wi­deł­ko­wa­te przy­dat­ki – furka. U in­nych (pan­ce­rzow­ców) zaś ostat­nie od­nó­ża od­wło­ko­we (uro­po­da).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telstar

seria ame­ry­kań­skich sa­te­li­tów te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Telszański

→ Tel­sze (mia­sto na Lit­wie)


Źródła:

SJP.pl

Telsze

mia­sto na Lit­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Lit­wie;


Tel­sze (lit. "Telšiai", żmudz. "Telšē") – mia­sto na Wy­so­czyź­nie Żmudz­kiej w pół­noc­no-za­chod­niej Lit­wie po­ło­żo­ne na za­chód od Szaw­li. Sie­dzi­ba władz okrę­gu tel­szań­skie­go. Miej­sce uro­dzin Ga­brie­la Na­ru­to­wi­cza i Ro­lan­da­sa Pak­sa­sa. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł skó­rza­ny oraz dzie­wiar­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Telugu

1. język z grupy ję­zy­ków dra­wi­dyj­skich, jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii;
2. li­te­ra­tu­ra in­dyj­ska two­rzo­na w ję­zy­ku te­lu­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język z grupy po­łud­nio­wows­chod­niej ro­dzi­ny ję­zy­ków dra­wi­dyj­skich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teluk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Teluran

daw­niej: sól kwasu te­lur­ne­go (tel­lu­ro­we­go); tel­lu­ran


Źródła:

SJP.pl

Telękać

o głusz­cu: wy­da­wać dźwięk w cza­sie toków


Źródła:

SJP.pl

Tem

jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Ce­sar­stwie Bi­zan­tyj­skim


forma za­im­ka.

 (1.1) przest. N. i Ms. m. i n. lp. oraz C. lm. od: ten


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tema

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) daw. temat, wątek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Temacik

zdrob­nie­nie od: temat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od temat


Te­ma­cik – sin­gel grupy in­flu­en­ce­rów Ekipa, który zo­stał wy­da­ny 30 stycz­nia 2026 za po­mo­cą wyt­wór­ni Ekipa za poś­red­nict­wem. Jest to czwar­ty sin­gel pro­mu­ją­cy drugi album stu­dyj­ny grupy, pt. „Mul­ti­ver­se”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temaki

od­mia­na sushi, w któ­rej wo­do­ro­sty nori zwi­nię­te są w rożek na­dzie­wa­ny ryżem, grzy­ba­mi, wa­rzy­wa­mi i owo­ca­mi morza


Źródła:

SJP.pl

Temat

za­gad­nie­nie lub ze­spół za­gad­nień sta­no­wią­cych pod­sta­wo­wą myśl


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) głów­na myśl lub przed­miot roz­mo­wy, pracy lub dzie­ła

 (1.2) jęz. część wy­ra­zu po­zo­sta­ją­ca po odrzu­ce­niu koń­ców­ki

 (1.3) muz. wio­dą­cy motyw ut­wo­ru mu­zycz­ne­go

 (1.4) szach. motyw, na któ­rym jest opar­te za­da­nie sza­cho­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tematolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie te­ma­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Tematologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się mo­ty­wa­mi i wąt­ka­mi pi­sar­ski­mi w róż­nych epo­kach


Źródła:

SJP.pl

Tematologiczny

zwią­za­ny z te­ma­to­lo­gią (nauką o mo­ty­wach i wąt­kach spo­ty­ka­nych u róż­nych pi­sa­rzy w róż­nych epo­kach)


Źródła:

SJP.pl

Tematycznie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z te­ma­tem


Źródła:

Wiktionary

Tematyczny

→ temat; te­ma­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z te­ma­tem, te­ma­ty­ką, opie­ra­ją­cy się na te­ma­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tematyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół za­gad­nień


Źródła:

Wiktionary

Tematyzacja

pod­po­rząd­ko­wa­nie cze­goś (wy­po­wie­dzi, prze­strze­ni itp.) w ca­ło­ści głów­ne­mu te­ma­to­wi


Źródła:

SJP.pl

Tematyzować

pod­po­rząd­ko­wy­wać coś (wy­po­wiedź, prze­strzeń itp.) w ca­ło­ści głów­ne­mu te­ma­to­wi


Źródła:

SJP.pl

Temblaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od tem­blak


Źródła:

Wiktionary

Temblak

1. opa­ska lub trój­kąt­na chu­sta za­wie­szo­na na karku cho­re­go
2. pasek z chwa­ści­kiem za­wie­szo­ny przy rę­ko­je­ści broni siecz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. opa­ska unie­ru­cha­mia­ją­ca chorą rękę;

 (1.2) wojsk. opa­ska na prze­gu­bie za­po­bie­ga­ją­ca upu­szcze­niu broni siecz­nej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tembr

barwa dźwię­ku cha­rak­te­ry­stycz­na dla głosu ludz­kie­go lub in­stru­men­tów mu­zycz­nych; timbr; tim­bre


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ja­kość brzmie­nia dźwię­ku lub głosu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Temelin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Cze­chach, w kraju po­łud­nio­wo­cze­skim; 2 km od Te­me­li­na znaj­du­je się elek­trow­nia ją­dro­wa;


Te­me­lin (cz.) – wieś w Cze­chach, w kraju po­łud­nio­wo­cze­skim, po­wiat Cze­skie Bu­dzie­jo­wi­ce, sie­dzi­ba gminy Te­me­lin. W 2004 roku za­miesz­ki­wa­na przez 776 miesz­kań­ców.

2 km od Te­me­li­na znaj­du­je się jedna z dwóch cze­skich elek­trow­ni ją­dro­wych - Elek­trow­nia Ją­dro­wa Temelín.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Temenos

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ob­szar po­da­ro­wa­ny ja­kiejś oso­bie przez mia­sto w za­mian za wyś­wiad­czo­ne przy­słu­gi


Te­me­nos (gr. "τέμενος") – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji wy­dzie­lo­ny, nie­ty­kal­ny ob­szar poś­wię­co­ny bó­stwu albo przez­na­czo­ny do celów kultu (np. de­mo­nów, zmar­łych przod­ków, muz, he­ro­sów). W okre­sie ar­cha­icz­nym Grecy za­czę­li od­cho­dzić od te­me­no­sów na rzecz sta­łych, bu­do­wa­nych po­cząt­ko­wo z drew­na, a potem z ka­mie­nia świą­tyń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Temeski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­me­szem, do­ty­czą­cy Te­me­szu


Źródła:

Wiktionary

Temesz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ru­mu­nii i w pół­noc­no-wschod­niej Ser­bii, lewy do­pływ Du­na­ju;

 (1.2) geogr. adm. okręg w za­chod­niej Ru­mu­nii;


Te­mesz (łac. "Ti­bi­scus" lub "Ti­bi­sis", rum. "Timiș", serb. Тамиш – "Tamiš", niem. "Te­mesch", węg. "Temes") – rzeka w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ru­mu­nii (Banat) i w pół­noc­no-wschod­niej Ser­bii (Woj­wo­di­na). Lewy do­pływ Du­na­ju. Dłu­gość – 359 km (241 km w Ru­mu­nii, 118 km w Ser­bii), po­wierzch­nia zlew­ni – 13 085 km² (8085 km² w Ru­mu­nii, 5000 km² w Ser­bii), śred­ni prze­pływ u uj­ścia – 47 m³/s.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Temeszwar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. daw. Timișoara, mia­sto w za­chod­niej Ru­mu­nii


Źródła:

Wiktionary

Temeszów

Te­me­szów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie brzo­zow­skim, w gmi­nie Dyd­nia. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś leży po­mię­dzy Krze­mien­ną i Wi­try­ło­wem, w do­li­nie rzeki San (jedne z naj­pię­kniej­szych prze­ło­mów tej rzeki).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Temida

prze­no­śnie:
1. wy­miar spra­wied­li­wo­ści; są­dow­nict­wo;
2. spra­wied­li­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni prawa i pra­wo­rząd­no­ści;

 (1.2) mi­trzym. zob. Kar­men­ta.

 (1.3) książk. przen. prawo, spra­wied­li­wość, są­dow­nict­wo, wy­miar spra­wied­li­wo­ści

 (1.4) rzad. imię|pol­ski|ż.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temistokles

ateń­ski mąż stanu (ok. 525-ok. 460 p.n.e.), wy­bit­ny po­li­tyk i dy­plo­ma­ta, ini­cja­tor ro­zbu­do­wy portu Pi­re­u­su, do­wód­ca floty grec­kiej w bit­wie pod Sa­la­mi­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. po­li­tyk i wódz ateń­ski;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.;


Te­mi­sto­kles ( Θεμιστοκλῆς; ur. ok. 524 p.n.e. w Ate­nach, zm. ok. 459 p.n.e. w Ma­gnez­ji nad Me­an­drem) – ateń­ski wódz i po­li­tyk, pia­stu­ją­cy sta­no­wi­ska ar­chon­ta i stra­te­ga, przy­wód­ca stron­nict­wa de­mo­kra­tycz­ne­go, twór­ca po­tę­gi mor­skiej Aten w V wieku p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temnospondyle

Tem­no­spon­dy­le (Tem­no­spon­dy­li – gr. „po­cię­te kręgi”) – rząd waż­nych i bar­dzo zróż­ni­co­wa­nych pła­zów ży­ją­cych prze­de wszyst­kim w kar­bo­nie, per­mie i tria­sie, choć nie­licz­ne przetr­wa­ły aż do kredy. Tak­son obej­mo­wał za­rów­no małe jak i duże ro­dza­je. W trak­cie swej ewo­lu­cji za­a­dap­to­wa­ły się do sze­ro­kiej gamy róż­nych śro­do­wisk, od wod­nych przez ziem­no­wod­ne do lą­do­wych, niek­tó­re za­miesz­ki­wa­ły też morza nie­da­le­ko wy­brze­ży.


Źródła:

Wikipedia

Temp.

skrót od: tem­pe­ra­tu­ra


skrót

 (1.1) = tem­pe­ra­tu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tempa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp., B. lm., W. lm. od: tempo


Tempa − wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Hiuma, sto­li­ca gminy Pühalepa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tempalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tempczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tempe

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tempeh

pro­dukt z prze­fer­men­to­wa­nej soi, tra­dy­cyj­ny skład­nik kuch­ni in­do­ne­zyj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wyfakt.

 (1.1) kulin. spoż. pro­dukt spo­żyw­czy w for­mie twar­de­go bloku z czę­ścio­wo ugo­to­wa­nej fer­men­to­wa­nej soi;


Tem­peh – tra­dy­cyj­ny skład­nik kuch­ni in­do­ne­zyj­skiej wyt­wa­rza­ny z zia­ren soi pod­da­wa­nych pro­ce­so­wi fer­men­ta­cji. Ze wzglę­du na wy­so­kie war­to­ści odżyw­cze, a także cha­rak­te­ry­stycz­ną tek­stu­rę i smak, jest współ­cze­śnie sze­ro­ko sto­so­wa­ny w kuch­ni we­gań­skiej i we­ge­ta­riań­skiej jako za­mien­nik mięsa oraz na­bia­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tempelhof

dziel­ni­ca Ber­li­na


Tem­pel­hof, Ber­lin-Tem­pel­hof – dziel­ni­ca "(Ort­ste­il)" Ber­li­na w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Tem­pel­hof-Schöneberg. Od 1 paź­dzier­ni­ka 1920 w gra­ni­cach mia­sta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tempera

1. ro­dzaj farby emul­syj­nej
2. tech­ni­ka ma­lar­ska wy­ko­rzy­stu­ją­ca tę farbę; rów­nież obraz na­ma­lo­wa­ny tą tech­ni­ką


Źródła:

SJP.pl

Temperacja

w mu­zy­ce:
1. sy­stem po­dzia­łu ok­ta­wy na pół­to­ny; sy­stem tem­pe­ra­cji;
2. tem­pe­ra­cja rów­no­mier­na - do­mi­nu­ją­cy od XVIII wieku sy­stem po­dzia­łu ok­ta­wy na 12 rów­nych pół­to­nów, z wnie­sie­niem po­pra­wek do nie­rów­no­mier­nej tem­pe­ra­cji na­tu­ral­nej i pi­ta­go­rej­skiej


Źródła:

SJP.pl

Temperamencik

zdrob­nie­nie od: tem­pe­ra­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od tem­pe­ra­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Temperament

1. ze­spół sta­łych cech psy­chicz­nych czło­wie­ka cha­rak­te­ry­zu­ją­cych jego spo­sób re­a­go­wa­nia na bodź­ce zew­nętrz­ne, sto­pień po­bud­li­wo­ści, życie emo­cjo­nal­ne; uspo­so­bie­nie;
2. duża po­bud­li­wość fi­zycz­na i psy­chicz­na, żywe uspo­so­bie­nie, na­tu­ra pełna ener­gii;
3. wro­dzo­na skłon­ność, uzdol­nie­nie, po­ciąg do cze­goś; pre­dy­spo­zy­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. cha­rak­ter czło­wie­ka, jego uspo­so­bie­nie, sto­pień po­bud­li­wo­ści, spo­sób re­a­go­wa­nia itp.

 (1.2) duża po­bud­li­wość, ży­wot­ność, ener­gicz­ność, werwa

 (1.3) pre­dy­spo­zy­cja, zdol­ność do cze­goś


Tem­pe­ra­ment ( tem­pe­ra­men­tum – mie­sza­ni­na; ter­min wpro­wa­dzo­ny przez Ga­le­na) – ze­spół cech oso­bo­wo­ści, zde­ter­mi­no­wa­nych ge­ne­tycz­nie i ujaw­nia­ją­cych się już w pier­wszym roku życia czło­wie­ka. Tak ro­zu­mia­ny tem­pe­ra­ment sta­no­wi pod­sta­wę kształ­to­wa­nia się i roz­wo­ju oso­bo­wo­ści (Buss i Plo­min).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temperamentalny

→ tem­pe­ra­ment; tem­pe­ra­men­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Temperamentny

odz­na­cza­ją­cy się wy­bu­cho­wym, gwał­tow­nym tem­pe­ra­men­tem


Źródła:

SJP.pl

Temperamentowy

→ tem­pe­ra­ment; tem­pe­ra­men­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Temperatura

1. wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca sto­pień ogrza­nia cze­goś;
2. po­tocz­nie: go­rącz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. miara na­grza­nia ciał;

 (1.2) war­tość tem­pe­ra­tu­ry (1.1) w przy­ję­tej skali

 (1.3) pot. go­rącz­ka


Tem­pe­ra­tu­ra – jedna z pod­sta­wo­wych wiel­ko­ści fi­zycz­nych (pa­ra­me­trów stanu) w ter­mo­dy­na­mi­ce. Tem­pe­ra­tu­ra jest zwią­za­na ze śred­nią ener­gią ki­ne­tycz­ną ruchu i drgań wszyst­kich czą­ste­czek two­rzą­cych dany układ i jest miarą tej ener­gii.

Tem­pe­ra­tu­rę można ści­śle zde­fi­nio­wać tylko dla sta­nów rów­no­wa­gi ter­mo­dy­na­micz­nej, bo­wiem z ter­mo­dy­na­micz­ne­go punk­tu wi­dze­nia jest ona wiel­ko­ścią re­pre­zen­tu­ją­cą wspól­ną włas­ność dwóch ukła­dów po­zo­sta­ją­cych w rów­no­wa­dze ze sobą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temperaturka

zdrob­nie­nie od: tem­pe­ra­tu­ra


Źródła:

SJP.pl

Temperaturowy

→ tem­pe­ra­tu­ra


Patrz:temperatura

Źródła:

SJP.pl

Temperowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tem­pe­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Temperować

1. ostrzyć ołó­wek lub kred­kę;
2. stu­dzić zapał, ogra­ni­czać


Źródła:

SJP.pl

Temperówka

na­rzę­dzie do ostrze­nia ołów­ków; ostrzał­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opra­wio­ne ostrze, słu­żą­ce do tem­pe­ro­wa­nia ołów­ków;


Tem­pe­rów­ka – nie­wiel­ki przy­rząd słu­żą­cy do tem­pe­ro­wa­nia (ostrze­nia) przy­rzą­dów kre­ślar­skich, np. ołów­ków, kre­dek. Tem­pe­rów­ki ręcz­ne naj­czę­ściej mają nie­wiel­kie ostrze umie­szczo­ne w uchwy­cie ze stoż­ko­wym ot­wo­rem. Wło­że­nie ołów­ka do tego ot­wo­ru i obra­ca­nie go w nim po­wo­du­je skra­wa­nie cien­kie­go wióra z drew­nia­nej opra­wy ołów­ka z jed­no­czes­nym kształ­to­wa­niem – ostrze­niem – jego gra­fi­to­we­go rdze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temperówkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy tem­pe­rów­ki


Źródła:

Wiktionary

Tempestoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: burz­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Tempietto

1. mała świą­ty­nia zbu­do­wa­na na pla­nie koła
2. ba­ro­ko­wy lub kla­sy­cy­stycz­ny bu­dy­nek ogro­do­wy pow­sta­ły na pla­nie koła


Tem­piet­to (wł. – "mała świą­ty­nia") – mała ka­pli­ca zbu­do­wa­na na pla­nie koła.

Nazwa uży­wa­na szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do re­ne­san­so­wej ka­pli­cy na dzie­dziń­cu Ko­ścio­ła św. Pio­tra in Mon­to­rio w Rzy­mie, zbu­do­wa­nej w 1502 r. we­dług pro­jek­tu Do­na­to Bra­man­te­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Templariusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. kośc. czło­nek śred­nio­wiecz­ne­go ry­cer­skie­go Za­ko­nu Ubo­gich Ry­ce­rzy Chry­stu­sa i Świą­ty­ni Sa­lo­mo­na;


Źródła:

Wiktionary

Templariusze

Zakon Ubo­gich Ry­ce­rzy Chry­stu­sa i Świą­ty­ni Sa­lo­mo­na ( Fra­tres Mi­li­tiae Tem­pli, Pa­u­pe­res Com­mi­li­to­nes Chri­sti Tem­pli­que Sa­lo­mo­nis; Pa­uv­res Che­va­liers du Christ et du Tem­ple de Sa­lo­mon), po­tocz­nie: tem­pla­riu­sze (fr. Les Tem­pliers) – śred­nio­wiecz­ny ka­to­lic­ki zakon ry­cer­ski, dzia­ła­ją­cy od XII do XIV wieku.


Źródła:

Wikipedia

Templariuszka

→ tem­pla­riusz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. ko­bie­ta na­le­żą­ca do za­ko­nu tem­pla­riu­szy (OSMTJ)


Patrz:templariusz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Templarski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z tem­pla­riu­sza­mi


Źródła:

Wiktionary

Templatka

po­tocz­nie: go­to­wy wzór lub sza­blon do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Temple

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Templewo

Zo­bacz też: Tem­ple­wo w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Tem­ple­wo ( "Tem­pel") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Ble­dzew.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Templum

świą­ty­nia an­tycz­na


Tem­plum (łac.) – w słow­nict­wie sta­ro­żyt­nych Rzy­mian ter­min o zróż­ni­co­wa­nym zna­cze­niu:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tempo

1. szyb­kość wy­ko­ny­wa­nia lub dzia­nia się cze­goś;
2. ryt­micz­ność, mia­ro­wość;
3. szyb­kość wy­ko­ny­wa­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pręd­kość wy­ko­ny­wa­nia ja­kiejś czyn­no­ści, zwy­kle pow­ta­rza­nej

 (1.2) muz. szyb­kość ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tempomat

au­to­mat do utrzy­my­wa­nia sta­łej pręd­ko­ści po­ja­zdu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. au­to­ma­tycz­ny sy­stem utrzy­my­wa­nia sta­łej pręd­ko­ści sa­mo­cho­du na dro­dze


Tem­po­mat (CCS, z Cru­i­sing Con­trol Sy­stem) – urzą­dze­nie utrzy­mu­ją­ce stałą pręd­kość po­ja­zdu nie­za­leż­nie od tego, czy po­jazd po­ru­sza się po pła­skiej na­wierzch­ni, czy też po­chy­łej (pod­ja­zdy, zja­zdy). Kie­row­ca nie musi na­ci­skać pe­da­łu przy­spie­sze­nia, gdyż re­gu­la­cja pręd­ko­ści od­by­wa się au­to­ma­tycz­nie (w przy­pad­ku wy­po­sa­że­nia w skrzy­nię au­to­ma­tycz­ną rów­nież biegi są zmie­nia­ne au­to­ma­tycz­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Temponauta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. po­dróż­nik w cza­sie


Źródła:

Wiktionary

Temporalizacja

1. w psy­cho­lo­gii: od­no­sze­nie prze­ży­cia ak­tu­al­ne­go do wcze­śniej­sze­go;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: osa­dze­nie zda­rze­nia w cza­sie, zwy­kle za po­mo­cą od­po­wied­niej formy cza­sow­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. od­nie­sie­nie ak­tu­al­ne­go prze­ży­cia do daw­niej­sze­go

 (1.2) jęz. osa­dze­nie zda­rze­nia w okre­ślo­nym mo­men­cie lub od­cin­ku czasu, naj­czę­ściej za po­mo­cą wła­ści­wych form cza­sow­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Temporalny

trwa­ją­cy przez krót­ki czas; chwi­lo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) cza­so­wy

 (1.2) gram. do­ty­czą­cy czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tempowiec

dłu­go­dy­stan­so­wiec utrzy­mu­ją­cy szyb­kie tempo w cza­sie ca­łe­go biegu


Źródła:

SJP.pl

Tempowy

w spor­cie: ma­ją­cy pewne tempo, do­ko­ny­wa­ny w szyb­kim tem­pie


Źródła:

SJP.pl

Tempra

model sa­mo­cho­du marki Fiat


Źródła:

SJP.pl

Tempura

ja­poń­ska po­tra­wa z owo­ców morza, wa­rzyw, ryb lub rza­dziej mięsa, pa­nie­ro­wa­nych i sma­żo­nych na głę­bo­kim oleju


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ja­poń­ska po­tra­wa z ja­rzyn, grzy­bów i owo­ców morza sma­żo­nych w cie­ście na­le­śni­ko­wym, po­da­wa­nych ze spe­cjal­nym sosem;


Tem­pu­ra (jap. 天ぷら, てんぷら, 天麩羅, 天婦羅 ten­pu­ra) – po­tra­wa kuch­ni ja­poń­skiej, po­cho­dzą­ca z Por­tu­ga­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tempówka

tre­ning po­le­ga­ją­cy na in­ten­syw­nym wy­sił­ku (np. bie­ga­niu) prze­pla­ta­nym z ni­skim wy­sił­kiem albo od­po­czyn­kiem


Źródła:

SJP.pl

Temu

za­i­mek peł­nią­cy w zda­niu różne funk­cje


forma za­im­ka.

 (1.1) C. zob. ten., to

przy­i­mek post­po­zy­cyj­ny

 (2.1) …uży­wa­na po okre­śle­niu czasu, oz­na­cza­ją­ca, że ja­kieś wy­da­rze­nie od­by­ło się przed tym od­stę­pem czasu

spój­nik

 (3.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na, Pod­la­sie. dla­te­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ten

za­i­mek peł­nią­cy w zda­niu różne funk­cje


za­i­mek wska­zu­ją­cy, ro­dzaj męski

 (1.1) …na przed­miot, zwie­rzę, osobę lub po­ję­cie znaj­du­ją­ce się bli­sko mó­wią­ce­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenakiel

pod­staw­ka słu­żą­ca do umo­co­wa­nia stro­nic skła­da­ne­go ręcz­nie rę­ko­pi­su na kasz­cie dru­kar­skiej


Źródła:

SJP.pl

Tenantozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy igu­a­no­do­nów; te­non­to­za­ur


Źródła:

SJP.pl

Tenardyt

mi­ne­rał, siar­czan sodu


Te­nar­dyt (the­nar­dyt) – mi­ne­rał z grupy siar­cza­nów. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, wy­stę­pu­ją­cych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska fran­cu­skie­go che­mi­ka L.J. The­nar­da (1777-1857).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tenardytowy

→ te­nar­dyt


Patrz:tenardyt

Źródła:

SJP.pl

Tencel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. tka­ni­na z włó­kien otrzy­my­wa­nych z masy ce­lu­lo­zo­wej przy uży­ciu przę­dze­nia na mokro, od­por­na na gnie­ce­nie


Źródła:

Wiktionary

Tenczyn

Ten­czyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie Lu­bień.


Źródła:

Wikipedia

Tenczynek

Ten­czy­nek

Ten­czy­nek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce.


Źródła:

Wikipedia

Tenczyński

→ Ten­czyn, → Ten­czy­nek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ten­czyn­kiem, do­ty­czą­cy Ten­czyn­ka


Patrz:Tenczyn, → Tenczynek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tendencja

skłon­ność do cze­goś; dy­spo­zy­cja psy­chicz­na; in­ten­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skłon­ność do cze­goś

 (1.2) trend, moda

 (1.3) stat. trend, jed­no­staj­ność wzro­stu lub spad­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tendencyjka

zdrob­nie­nie od: ten­den­cja


Źródła:

SJP.pl

Tendencyjniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ten­den­cyj­nie


Źródła:

SJP.pl

Tendencyjniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ten­den­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Tendencyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ten­den­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są ten­den­cyj­ni


Ten­den­cyj­ność – nie­o­biek­tyw­ne i stron­ni­cze pre­zen­to­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści, naj­czę­ściej (np. w li­te­ra­tu­rze) w spo­sób pod­po­rząd­ko­wa­ny wy­tycz­nym ja­kiejś idei. Przed­sta­wie­nie takie jest z re­gu­ły niez­god­nie z fak­ta­mi i wy­ra­ża upo­do­ba­nia oraz punkt wi­dze­nia ja­kiejś osoby, czy grupy, np. w celu wspar­cia da­ne­go celu po­li­tycz­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tendencyjny

odz­na­cza­ją­cy się pewną ten­den­cją; stron­ni­czy


przy­miot­nik

 (1.1) stron­ni­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tender

1. po­jazd po­łą­czo­ny na stałe z pa­ro­wo­zem, wy­po­sa­żo­ny w po­mie­szcze­nia na pa­li­wo, zbior­nik na wodę oraz na­rzę­dzia po­trzeb­ne do ob­słu­gi pa­ro­wo­zu w dro­dze
2. sta­tek po­moc­ni­czy do za­o­pa­try­wa­nia in­nych stat­ków w żyw­ność, wodę itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. wagon spe­cjal­nej kon­struk­cji po­łą­czo­ny z pa­ro­wo­zem do prze­wo­zu węgla;

 (1.2) mar. sta­tek po­moc­ni­czy za­o­pa­tru­ją­cy inne jed­nost­ki pły­wa­ją­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tendomiopatia

cho­ro­ba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się upor­czy­wy­mi mię­śnio­wo-sta­wo­wy­mi oraz wy­stę­po­wa­niem cha­rak­te­ry­stycz­nych punk­tów wraż­li­wych na ucisk; fi­bro­mial­gia, re­u­ma­tyzm tka­nek mięk­kich


Źródła:

SJP.pl

Tendrzak

pa­ro­wóz ten­drzak - pa­ro­wóz bez ten­dra, ma­ją­cy zapas węgla i wody w spe­cjal­nych ko­mo­rach po obu stro­nach kotła; pa­ro­wóz kusy


Ten­drzak – pa­ro­wóz przy­sto­so­wa­ny kon­struk­cyj­nie do ek­splo­a­ta­cji bez ten­dra, prze­wo­żą­cy w od­po­wied­nich zbior­ni­kach i za­sob­ni­kach zapas wody ko­tło­wej i opału (naj­czę­ściej węgla). Ten­drza­ki w sy­ste­mie oz­na­czeń na PKP mają jako drugą dużą li­te­rę K.

Wodę w ten­drza­kach prze­wo­zi się naj­czę­ściej w pro­sto­pa­dło­ścien­nych zbior­ni­kach (tzw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tenebrystyczny

→ te­ne­bryzm


Patrz:tenebryzm

Źródła:

SJP.pl

Tenebryzm

styl w ma­lar­stwie po­le­ga­ją­cy na sto­so­wa­niu ciem­ne­go tła i wy­do­by­wa­niu z niego po­sta­ci za po­mo­cą ostre­go świa­tło­cie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. za­sto­so­wa­nie ciem­nej to­na­cji barw­nej w obra­zie przy jed­no­czes­nym uka­za­niu po­sta­ci przy uży­ciu ostre­go świa­tło­cie­nia;


Te­ne­bryzm (z łac. "te­ne­brae" – ciem­no­ści, mrok) – w daw­nym ma­lar­stwie eu­ro­pej­skim spo­sób kom­po­zy­cji obra­zu, po­le­ga­ją­cy na uży­ciu ciem­nej to­na­cji barw­nej, z któ­rej ludz­kie po­sta­cie i przed­mio­ty wy­do­by­wa­no z mrocz­ne­go tła ostrym świa­tło­cie­niem. W ma­nie­rze tej umie­szcza­ne czę­sto w sce­ne­rii noc­nej wy­o­bra­że­nia umie­jęt­nie kon­tra­sto­wa­no z niez­wy­kły­mi efek­ta­mi oś­wiet­le­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wy­trzy­mu­jąc (war­to­ści ryt­micz­ne dźwię­ków)


Źródła:

SJP.pl

Teneramente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: tkli­wie, de­li­kat­nie


Źródła:

SJP.pl

Tenere

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: trzy­mać, wy­trzy­mać (war­to­ści ryt­micz­ne dźwię­ków)


Źródła:

SJP.pl

Tenerowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Teneryfa

ro­dzaj ko­ron­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hisz­pań­ska wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Ka­na­ryj­skich;


Te­ne­ry­fa ( Te­ne­ri­fe) – na­le­żą­ca do Hisz­pa­nii wyspa na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, bę­dą­ca czę­ścią ar­chi­pe­la­gu i re­gio­nu Wyspy Ka­na­ryj­skie. Zlo­ka­li­zo­wa­na nie­o­po­dal pół­noc­no-za­chod­nich wy­brze­ży Afry­ki, wraz z ar­chi­pe­la­giem za­li­cza­na jest do Ma­ka­ro­nez­ji. Jest naj­więk­szą i naj­lud­niej­szą wyspą w ar­chi­pe­la­gu i naj­lud­niej­szą wyspą hisz­pań­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teneryfczyk

miesz­ka­niec Te­ne­ry­fy (wyspy na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Te­ne­ry­fy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teneryfka

miesz­kan­ka Te­ne­ry­fy (wyspy na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Te­ne­ry­fy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teneryfski

→ Te­ne­ry­fa (wyspa na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­ne­ry­fą, do­ty­czą­cy Te­ne­ry­fy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tenes

pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 117 (sym­bol Ts)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ts i licz­bie ato­mo­wej 117;


Tenes (Ts, ten­nes­si­ne) – syn­te­tycz­ny pier­wia­stek che­micz­ny, tran­su­ra­no­wiec o licz­bie ato­mo­wej 117. Po raz pier­wszy zsyn­te­ty­zo­wa­no go w dru­giej po­ło­wie 2009 roku w la­bo­ra­to­rium w Dub­nej w Rosji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenge

1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ka­zach­sta­nu;
2. 1/100 ma­na­ta, turk­meń­skiej jed­nost­ki pie­nięż­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta Ka­zach­sta­nu;


Tenge (wym. /tɛŋgɛ/, kaz. teñge, kod ISO 4217: KZT) – wpro­wa­dzo­na 15 li­sto­pa­da 1993 wa­lu­ta na­ro­do­wa Ka­zach­sta­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tengen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) w go cen­tral­ny punkt na go­ba­nie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tengryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ze­spół wie­rzeń ste­po­wych wyz­na­wa­nych przez m.in. Mon­go­łów, Ma­dzia­rów, a także Pro­to­buł­ga­rów, za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty sza­ma­niz­mu, to­te­miz­mu i ani­miz­mu


Źródła:

Wiktionary

Teniodont

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du wy­mar­łych ssa­ków wyż­szych o sil­nie roz­wi­nię­tych kłach


Źródła:

SJP.pl

Teniodonty

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du wy­mar­łych ssa­ków wyż­szych o sil­nie roz­wi­nię­tych kłach


Te­nio­don­ty (Ta­e­nio­don­ta) – klad wy­mar­łych ssa­ków wyż­szych. Żyły w Ame­ry­ce Pół­noc­nej od póź­nej kredy do środ­ko­we­go eo­ce­nu. Te­nio­don­ty były pier­wszy­mi ssa­ka­mi, które po wy­mie­ra­niu kre­do­wym osią­gnę­ły duże roz­mia­ry, a także pier­wszy­mi, u któ­rych pow­sta­ło uzę­bie­nie hip­so­don­tycz­ne. Ce­cho­wa­ły się dużą róż­no­rod­no­ścią pod wzglę­dem bio­lo­gii w po­rów­na­niu do in­nych współ­czes­nych im grup ssa­ków, grupa ta obej­mo­wa­ła m.in. nie­wiel­kich owa­do­żer­ców i du­żych, ko­pią­cych ro­śli­no­żer­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tenis

gra roz­gry­wa­na na kor­cie przez dwój­kę prze­ciw­ni­ków (gra po­je­dyn­cza) lub dwie ry­wa­li­zu­ją­ce pary (debel), przy uży­ciu od­po­wied­nich ra­kiet, słu­żą­cych do prze­bi­ja­nia pi­łecz­ki nad siat­ką na pole prze­ciw­ni­ka, prze­ciw­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. gra roz­gry­wa­na na kor­cie, po­le­ga­ją­ca na od­bi­ja­niu ra­kie­tą piłki na pole prze­ciw­ni­ka;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) weł­nia­na tka­ni­na o splo­cie sko­śnym;


Tenis, tenis ziem­ny – dy­scy­pli­na spor­to­wa roz­gry­wa­na na kor­cie te­ni­so­wym, po­le­ga­ją­ca na prze­bi­ja­niu ra­kie­tą te­ni­so­wą piłki ponad lub obok siat­ki na pole prze­ciw­ni­ka, celem zdo­by­cia punk­tu bez­poś­red­nio lub poś­red­nio, w wy­ni­ku błędu prze­ciw­ni­ka. Może być roz­gry­wa­na po­je­dyn­czo (tzw. "sin­giel") lub w dwu­o­so­bo­wych ze­spo­łach za­wod­ni­ków jed­nej płci ("debel") lub obu ("mikst"). Tenis na­le­żał do grona let­nich dy­scy­plin olim­pij­skich w la­tach 1896–1924. Do ich pro­gra­mu po­wró­cił w 1988.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenisista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś, kto gra w te­ni­sa ziem­ne­go, spor­to­wo lub re­kre­a­cyj­nie

 (1.2) sport. ktoś, kto gra w te­ni­sa sto­ło­we­go, spor­to­wo lub re­kre­a­cyj­nie


Źródła:

Wiktionary

Tenisistka

→ te­ni­si­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w te­ni­sa; także ko­bie­ta ama­tor­sko gra­ją­ca w te­ni­sa


Patrz:tenisista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tenisowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z te­ni­sem, do­ty­czą­cy te­ni­sa


Źródła:

Wiktionary

Tenisówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obuw. lekki, spor­to­wy but z tka­ni­ny


Źródła:

Wiktionary

Tenisówki

Te­ni­sów­ki – ro­dzaj płyt­kie­go spor­to­we­go obu­wia tek­styl­ne­go, na po­desz­wie z gumy. W odróż­nie­niu od po­krew­nych im tram­pek, te­ni­sów­ki po­sia­da­ją bar­dzo ni­skie cho­lew­ki (nie za­kry­wa­ją­ce ko­stek) i poza po­desz­wą wy­ko­na­ne są zaz­wy­czaj z jed­no­rod­ne­go ma­te­ria­łu (z re­gu­ły nie po­sia­da­jąc gu­mo­wa­nych no­sków).


Źródła:

Wikipedia

Tenit

od­mia­na że­la­za me­te­o­rycz­ne­go za­wie­ra­ją­ca ni­kiel; że­la­zo wstę­go­we; tanit


Źródła:

SJP.pl

Tennessee

[czy­taj: teneS-I lub TEnes-i]
1. stan w USA;
2. rzeka w USA, lewy do­pływ Ohio;
3. obce imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan na po­łud­nio­wym wscho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. hy­dron. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, głów­ny do­pływ rzeki Ohio;

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (3.1) imię|pol­ski|m.


Ten­nes­see () – stan na po­łud­nio­wym wscho­dzie Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Gra­ni­czy z ośmio­ma sta­na­mi, na pół­no­cy z Ken­tuc­ky i Wir­gi­nią, na wscho­dzie z Ka­ro­li­ną Pół­noc­ną, na po­łud­niu z Ge­or­gią, Ala­ba­mą, Mis­si­si­pi, a na za­cho­dzie z Ar­kan­sas i Mis­so­u­ri.

Stan ode­grał ważną rolę w woj­nie se­ce­syj­nej, gdzie ro­ze­gra­no wiele waż­nych bitew, w tym bitwę pod Shi­loh, która była wów­czas naj­bar­dziej śmier­cio­no­śną bitwą w hi­sto­rii Ame­ry­ki. Wię­cej bitew sto­czo­no je­dy­nie w są­sied­niej Wir­gi­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenno

tytuł ce­sa­rza ja­poń­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. ce­sarz ja­poń­ski


Tenno – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Try­dent-Górna Adyga, w pro­win­cji Try­dent.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 1732 osoby, 61,9 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tennyson

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tenontozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy igu­a­no­do­nów; te­nan­to­za­ur


Te­non­to­za­ur, te­nan­to­za­ur ("Te­non­to­sa­u­rus") – ro­dzaj di­no­za­u­ra; pry­mi­tyw­ny przed­sta­wi­ciel grupy igu­a­no­do­nów (Igu­a­no­don­tia).

Żył w epoce wczes­nej kredy około 115 mi­lio­nów lat temu na te­re­nach dzi­siej­szej Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. Osią­gał dłu­gość ciała do 7 m, wy­so­kość do 2,2 m, masę ok. 1 t. Po­sia­dał długi ogon usz­tyw­nio­ny skost­nia­ły­mi ścię­gna­mi oraz za­koń­czo­ne pa­zu­ra­mi palce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tenor

1. naj­wyż­szy głos męski
2. prze­sta­rza­le: brzmie­nie lub treść ja­kie­goś pisma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. naj­wyż­szy głos męski;

 (1.2) pot. in­stru­ment z taką barwą dźwię­ku

 (1.3) książk. wydź­więk, cha­rak­ter cze­goś

 (1.4) gw-pl|War­mia. trąb­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. męż­czyz­na o naj­wyż­szej skali głosu


Tenor – jeden z czte­rech głów­nych ro­dza­jów, klas głosu ludz­kie­go. Mia­nem tym okre­śla się rów­nież osoby śpie­wa­ją­ce tym gło­sem. Skala te­no­rów so­li­stów obej­mu­je dźwię­ki od c do c'-d’, a skala te­no­rów chó­ral­nych "–" od c do g'-a’. Sy­tu­u­je się po­mię­dzy skalą ba­ry­to­nu a mę­skie­go altu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenorek

lek­ce­wa­żą­co o te­no­rze - śpie­wa­ku lub gło­sie


Źródła:

SJP.pl

Tenorino

1. słaby głos te­no­ro­wy
2. głos ka­stra­ta


Źródła:

SJP.pl

Tenorka

ro­dzaj pi­szczał­ki


Źródła:

SJP.pl

Tenorki

ro­dzaj skrzy­piec wiel­ko­ści poś­red­niej mię­dzy al­tów­ką a wio­lon­cze­lą; skrzyp­ce te­no­ro­we


Źródła:

SJP.pl

Tenorowo-Basowy

te­no­ro­wy i ba­so­wy, np. in­stru­ment te­no­ro­wo-ba­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Tenoryt

mi­ne­rał, tle­nek mie­dzi


Te­no­ryt (me­la­ko­nit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska wło­skie­go bo­ta­ni­ka Mi­che­le Te­no­re (1780-1861).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tenorzysta

śpie­wak śpie­wa­ją­cy te­no­rem; tenor


Źródła:

SJP.pl

Tenrek

kol­cza­ste zwie­rzę z Ma­da­ga­ska­ru; kre­to­jeż


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. ma­da­ga­skar­ski ssak przy­po­mi­na­ją­cy jeża;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tenrekowate

o ce­chach ten­re­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Ten­re­ko­wa­te, kre­to­je­że (Ten­re­ci­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du ten­re­koksz­tałt­nych (Ten­re­co­morp­ha) w obrę­bie rzędu afro­sor­kow­ców (Afro­so­ri­ci­da).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tenrekowaty

o ce­chach ten­re­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Tenri

mia­sto w Ja­po­nii


Tenri (jap. 天理市 Tenri-shi) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Nara.

W mie­ście znaj­du­je się kwa­te­ra głów­na wspól­no­ty re­li­gij­nej Tenri-kyō oraz inne obiek­ty na­le­żą­ce do niej, w tym Uni­wer­sy­tet Tenri (Tenri Da­i­ga­ku), któ­re­go bi­blio­te­ka po­sia­da war­to­ścio­we zbio­ry daw­ne­go pi­śmien­nict­wa ja­poń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tensja

siły dzia­ła­ją­ce w sko­ru­pie ziem­skiej, po­wo­du­ją­ce pow­sta­wa­nie rowów tek­to­nicz­nych; prze­ci­wień­stwo kom­pre­sji


Ten­sja – w ge­o­lo­gii oz­na­cza siły roz­cią­ga­ją­ce dzia­ła­ją­ce w sko­ru­pie ziem­skiej (na­prę­że­nie), któ­rych skut­kiem jest ek­sten­sja: odksz­tał­ce­nie oś­rod­ka ma­ją­ce cha­rak­ter roz­cią­gnię­cia.

Skut­kiem dzia­ła­nia ten­sji jest pow­sta­wa­nie m.in. rowów tek­to­nicz­nych, ryf­tów lub usko­ków nor­mal­nych. Siły te dzia­ła­ją prze­ciw­nie do sił kom­pre­sji, wy­wo­łu­ją­cych skró­ce­nie oś­rod­ka (np. fał­do­wa­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tensjometr

urzą­dze­nie do po­mia­ru za­war­to­ści w gle­bie wody łatwo do­stęp­nej dla ro­ślin


Źródła:

SJP.pl

Tensometr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru odksz­tał­ceń li­nio­wych lub na­prę­żeń ciała sta­łe­go za­cho­dzą­cych pod dzia­ła­niem ob­cią­żeń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. techn. me­trol. mier­nik na­prę­żeń ma­te­ria­łów;


Ten­so­metr (łac. "ten­sus" – "na­pię­ty", gr. "metréô" – "mie­rzę") – mier­nik słu­żą­cy do po­mia­ru na­prę­że­nia. W prak­ty­ce mie­rzy się odksz­tał­ce­nie i obli­cza na­prę­że­nie w opar­ciu o przy­ję­ty zwią­zek fi­zycz­ny (np. prawo Hooke’a).

Ten­so­me­try wy­ko­rzy­stu­je się także poś­red­nio do po­mia­ru in­nych wiel­ko­ści nie­e­lek­trycz­nych (np. siły, ci­śnie­nia, przy­spie­sze­nia, masy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tensometria

dział me­tro­lo­gii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi sprę­ży­stych odksz­tał­ceń ma­te­ria­łów pod­da­nych dzia­ła­niu ob­cią­żeń


Ten­so­me­tria – punk­to­wa me­to­da po­mia­rów odksz­tał­ceń ma­te­ria­łu ba­da­nej kon­struk­cji, poz­wa­la­ją­ca na wyz­na­cze­nie odksz­tał­ceń wy­bra­nych punk­tów po­wierzch­ni obiek­tu, za po­mo­cą ten­so­me­trów przy­kle­jo­nych w tych punk­tach.

Naj­czę­ściej sto­so­wa­nym typem ten­so­me­trów są ten­so­me­try elek­tro­o­po­ro­we, wy­ko­rzy­stu­ją­ce zja­wi­sko li­nio­wej za­leż­no­ści zmia­ny oporu od odksz­tał­ce­nia i poz­wa­la­ją­ce na okre­śle­nie odksz­tał­ceń za­rów­no sta­tycz­nych jak i dy­na­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tenson

po­e­tyc­ka forma li­te­rac­ka po­le­ga­ją­ca na pro­wa­dze­niu przez dwóch au­to­rów dy­sku­sji na dany temat


Źródła:

SJP.pl

Tensor

uo­gól­nie­nie wek­to­ra i ska­la­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. obiekt ge­o­me­trycz­ny opi­su­ją­cy wie­lo­li­nio­we za­leż­no­ści mię­dzy zbio­ra­mi wek­to­rów, niez­mien­ni­cze wzglę­dem ukła­du współ­rzęd­nych;


Ten­sor – obiekt ma­te­ma­tycz­ny, bę­dą­cy – w pe­wien szcze­gól­ny spo­sób okre­ślo­nym – uo­gól­nie­niem po­ję­cia wek­to­ra. Zbiór wszyst­kich ten­so­rów wraz z od­po­wied­ni­mi dzia­ła­nia­mi do­da­wa­nia i mno­że­nia przez ska­lar, na­zy­wa się prze­strze­nią ten­so­ro­wą. Ten­so­ry, po­dob­nie jak wek­to­ry, mogą być swo­bod­ne i za­cze­pio­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tensorowy

ra­chu­nek ten­so­ro­wy - dział ma­te­ma­ty­ki do­ty­czą­cy ba­da­nia wła­ści­wo­ści i za­sto­so­wań ten­so­rów


Źródła:

SJP.pl

Tensyd

zwią­zek che­micz­ny ad­sor­bu­ją­cy się na po­wierzch­ni ukła­du i zmie­nia­ją­cy jej ener­gię swo­bod­ną; sur­fak­tant, ten­zyd


Źródła:

SJP.pl

Tensyjny

→ ten­sja


Patrz:tensja

Źródła:

SJP.pl

Tent

bre­zent lub płót­no ża­glo­we roz­kła­da­ne nad po­kła­dem stat­ku w celu jego ochro­ny


Tent - płót­no lub bre­zent roz­pi­na­ne nad po­kła­dem stat­ku, sta­no­wią­ce dach chro­nią­cy przed słoń­cem lub de­szczem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tentacja

daw­niej:
1. ku­sze­nie, nę­ce­nie;
2. usi­ło­wa­nie, próba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ku­sze­nie

 (1.2) daw. pró­bo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tentakulit

wy­mar­ły bez­krę­go­wiec wy­stę­pu­ją­cy w sy­lu­rze i de­wo­nie


Źródła:

SJP.pl

Tentator

daw­niej: ten, kto za­chę­ca, na­ma­wia do cze­goś, zwła­szcza do cze­goś złego; ku­si­ciel


Źródła:

SJP.pl

Tentatywny

śro­do­wi­sko­wo: prób­ny, wstęp­ny


Źródła:

SJP.pl

Tentego

po­tocz­nie: wyraz za­stę­pu­ją­cy (czę­sto eu­fe­mi­stycz­nie) okre­śle­nie ja­kiejś czyn­no­ści, sy­tu­a­cji, ja­kie­goś faktu, stanu itp., któ­rych na­daw­ca nie chce lub nie umie okre­ślić


Źródła:

SJP.pl

Tentegowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ten­te­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tentegować

po­tocz­nie:
1. wy­ko­ny­wać jakąś czyn­ność;
2. od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny; ten­te­go­wać się, bzy­kać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ten­te­go­wać)

 (1.1) pot. cza­sow­nik, który może być okre­śle­niem do­wol­nej czyn­no­ści

 (1.2) eufem. o męż­czyź­nie: od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ten­te­go­wać się

 (2.1) eufem. od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tentorium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. ele­ment struk­tu­ry szkie­le­to­wej wew­nątrz głowy owa­dów i wijów;


Ten­to­rium – ele­ment szkie­le­tu wew­nętrz­ne­go głowy owa­dów i wijów. Zbu­do­wa­ny jest z sy­ste­mu apo­dem, sta­no­wią­cych punkt za­cze­pu dla mię­śni po­ru­sza­ją­cych apa­ra­tem gę­bo­wym, czuł­ka­mi i całą głową.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tentować

daw­niej:
1. kusić, nęcić, po­cią­gać do ja­kie­goś dzia­ła­nia;
2. kusić się, sta­rać się, za­bie­gać o coś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. za­chę­cać, nęcić, być bar­dzo atrak­cyj­nym i po­żą­da­nym

 (1.2) daw. usi­ło­wać zro­bić coś, za­bie­gać o coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tenues

w ję­zy­koz­naw­stwie: bezdź­więcz­ne spół­gło­ski zwar­te (w Pol­sce 'p', 't' i 'k')


Źródła:

SJP.pl

Tenuta

prze­sta­rza­le o dzier­ża­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ekon. czynsz dzier­żaw­ny;

 (1.2) hist. kró­lew­szczyz­na w użyt­ko­wa­niu sta­ro­sty nie­gro­do­we­go


Te­nu­ta – (wł. 'po­sia­dłość, ma­ją­tek (ziem­ski); ob­ję­tość; uni­form' z łac. "tenēre" 'trzy­mać'). Ma dwa zna­cze­nia: „te­nu­ta dzier­żaw­na” – czynsz dzier­żaw­czy (renta dzier­żaw­na), którą dzier­żaw­ca prze­ka­zu­je wła­ści­cie­lo­wi ziemi.

W innym zna­cze­niu jest to dzier­ża­wa dóbr kró­lew­skich lub ksią­żę­cych. Dzier­żaw­cę ta­kich dóbr zwano grzecz­no­ścio­wo w Pol­sce w XVI i XVII w. sta­ro­stą nie­gro­do­wym lub te­nu­ta­riu­szem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tenutariusz

daw­niej: dzier­żaw­ca dóbr kró­lew­skich; po­sia­dacz sta­ro­stwa bez ju­rys­dyk­cji; sta­ro­sta nie­gro­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. dzier­ża­wią­cy kró­lew­szczyz­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tenutariuszka

→ te­nu­ta­riusz


Patrz:tenutariusz

Źródła:

SJP.pl

Tenuto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wy­trzy­mu­jąc


Źródła:

SJP.pl

Tenzyd

zwią­zek che­micz­ny ad­sor­bu­ją­cy się na po­wierzch­ni ukła­du i zmie­nia­ją­cy jej ener­gię swo­bod­ną; sur­fak­tant, ten­syd


Źródła:

SJP.pl

Tenże

książ­ko­wo: za­i­mek "ten" wzmoc­nio­ny par­ty­ku­łą ek­spre­syw­ną -że; ten sam, ten wła­śnie


za­i­mek wska­zu­ją­cy

 (1.1) książk. …na przed­miot, zwie­rzę, osobę lub po­ję­cie znaj­du­ją­ce się bli­sko mó­wią­ce­go, wzmoc­nio­ny o par­ty­ku­łę ek­spre­syw­ną -że; ten sam


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teobald

imię mę­skie


Te­o­bald – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, za­pi­sy­wa­ne w Pol­sce od śred­nio­wie­cza. Pier­wszy człon to germ. "þeudo", stsas. "thio­da", stwniem. "diot" – „lud”; drugi to "bald" – „od­waż­ny, śmia­ły”. Można je tłu­ma­czyć jako „sław­ny wśród ludzi”. Pier­wszy człon tego imie­nia no­to­wał licz­ne od­mia­ny, w tym w daw­nej Pol­sce za­pi­sa­no wa­riant tego imie­nia Ty­bald (tę formę imie­nia przy­ję­to w tłu­ma­cze­niu dla jed­nej z po­sta­ci „Romea i Julii” Szek­spi­ra), Dy­połt, Dzie­połt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teobromina

głów­ny al­ka­lo­id na­sion ka­ka­ow­ca, wy­ka­zu­ją­cy silne dzia­ła­nie mo­czo­pęd­ne i roz­kur­cza­ją­ce mię­śnie gład­kie


Te­o­bro­mi­na, 3,7-di­me­ty­lok­san­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów pu­ry­no­wych. Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie prze­de wszyst­kim w ziar­nach kakao (ok. 1,8%). W ro­śli­nach to­wa­rzy­szy jej czę­sto ko­fe­i­na, np. w her­ba­cie i yerba mate. Gorz­ka cze­ko­la­da za­wie­ra około 10 gra­mów te­o­bro­mi­ny na ki­lo­gram, a mlecz­na – około 5 gra­mów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teocalli

[czy­taj: te­o­ka­li] sta­ro­żyt­na świą­ty­nia w Mek­sy­ku


Te­o­cal­li (nah. „Bóg-dom”) – me­zo­a­me­ry­kań­ska pi­ra­mi­da z umie­szczo­ną na szczy­cie świą­ty­nią. Pi­ra­mi­da tego typu zwień­czo­na jest ta­ra­sem; punk­tem cen­tral­nym był wi­ze­ru­nek bó­stwa wraz z oł­ta­rzem ofiar­nym. Świą­ty­nia wień­czą­ca te­o­cal­li była miej­scem ce­le­bra­cji wy­bra­nych naj­waż­niej­szych ry­tu­a­łów re­li­gij­nych pre­ko­lum­bij­skie­go Mek­sy­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teocentryczny

zwią­za­ny z te­o­cen­tryz­mem, wy­ni­ka­ją­cy z te­o­cen­tryz­mu (np. świa­to­po­gląd te­o­cen­trycz­ny, wizja te­o­cen­trycz­na)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­o­cen­tryz­mem, do­ty­czą­cy te­o­cen­tryz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­o­cen­tryz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teocentryzm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny sta­wia­ją­cy Boga w cen­trum wszechś­wia­ta, uz­na­ją­cy go za naj­wyż­szą war­tość, za przy­czy­nę i cel ist­nie­nia wszel­kich bytów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teol. po­gląd uz­na­ją­cy Boga za naj­wyż­szą war­tość oraz przy­czy­nę i cel wszyst­kie­go, co ist­nie­je;


Te­o­cen­tryzm (z gr. "Θεός", theos – "bóg" i z łac. "cen­trum" – "śro­dek") – po­gląd uz­na­ją­cy Boga/bogów za przy­czy­nę i cel ist­nie­nia wszyst­kich bytów. Bóg (bo­go­wie) uwa­ża­ny jest za byt zew­nętrz­ny wobec wszechś­wia­ta, dzia­ła­ją­cy stale, wzy­wa­ją­cy do życia du­cho­we­go w łącz­no­ści ze swoją osobą i re­a­gu­ją­cy na ak­tyw­ność ludzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodolit

przy­rząd ge­o­de­zyj­ny do mie­rze­nia kątów w pła­szczyź­nie pio­no­wej i po­zio­mej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geod. in­stru­ment ge­o­de­zyj­ny do po­mia­ru kątów;


Te­o­do­lit ( The­o­do­li­te) – in­stru­ment ge­o­de­zyj­ny słu­żą­cy do po­mia­rów kątów po­zio­mych oraz kątów pio­no­wych. Można wy­róż­nić te­o­do­li­ty op­tycz­ne oraz elek­tro­nicz­ne. W te­o­do­li­tach op­tycz­nych za­sto­so­wa­ne jest szkla­ne koło po­zio­me (lim­bus) i koło pio­no­we z na­nie­sio­nym po­dzia­łem ką­to­wym stop­nio­wym (kąt pełny – 360° stop­ni) lub gra­do­wym (kąt pełny – 400° gra­do­wych), z któ­re­go ob­ser­wa­tor wy­ko­nu­je od­czyt kie­run­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodolitowy

→ te­o­do­lit


Patrz:teodolit

Źródła:

SJP.pl

Teodor

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Te­o­do­ra


Te­o­dor ( θεός + δῶρον – bóg + dar, tj. „dar boży, da­ro­wa­ny przez boga”) – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Por. Dio­dor.

W Pol­sce na­da­wa­ne co najm­niej od XIII wieku i za­pi­sy­wa­ne m.in. w po­sta­ci: "Tader", "Cho­dor" (wschsł.), "Te­o­dor", "Todor", "C(z)ader", "C(z)eder". Od­po­wied­ni­kiem zna­cze­nio­wym tego imie­nia wśród imion sta­ro­pol­skich jest Dadz­bog, Bo­ży­dar, Bog­dan, Boh­dan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodora

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Te­o­dor


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodorczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Teodorek

zdrob­nie­nie od: Te­o­dor (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Teodorostwo

Te­o­dor z mał­żon­ką; Te­o­do­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Teodorowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teodorowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Teodorowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­o­do­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Teodoryk

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodorzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­o­do­ry lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Teodorówka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teodot

imię mę­skie


Te­o­dot – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, od Θεόδοτος (The­o­do­tos), które oz­na­cza­ło „ofia­ro­wa­ny Bogu”, z θεός ("theos" – "Bóg") i "δοτος dotos" — "dany". Jest to imię wielu świę­tych i mę­czen­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teodozewo

Te­o­do­ze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako ko­lo­nia Te­o­do­ro­wo na­le­ża­ła do wsi mniej­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Kröben (krob­skim) w re­jen­cji poz­nań­skiej.


Źródła:

Wikipedia

Teodozja

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie, na wy­brze­żu Krymu;

 (1.3) geogr. hist. grec­ka polis w miej­scu współ­czes­nej Te­o­doz­ji (1.2)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teodozjański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą o imie­niu Te­o­doz­jusz, jak np. ce­sa­rze rzym­scy Te­o­doz­jusz I i Te­o­doz­jusz II


Źródła:

Wiktionary

Teodozjusz

1. Te­o­doz­jusz I Wiel­ki (347-395), ce­sarz rzym­ski od 379;
2. Te­o­doz­jusz II (ok. 401-450), ce­sarz wschod­nio­rzym­ski od 408, wnuk Te­o­doz­ju­sza I Wiel­kie­go;
3. imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teodozjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­o­doz­ju­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Teodozjów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Teodramatyczny

przy­miot­nik

 (1.1) teol. do­ty­czą­cy te­o­dra­ma­tu


Źródła:

Wiktionary

Teodycea

1. kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na, któ­rej za­sad­ni­czym celem jest uspra­wied­li­wie­nie Boga z za­rzu­tu ist­nie­nia zła i nie­spra­wied­li­wo­ści na świe­cie;
2. dzie­ło przed­sta­wia­ją­ce taką kon­cep­cję;
3. dział fi­lo­zo­fii chrze­ści­jań­skiej zaj­mu­ją­cy się ro­zu­mo­wym uza­sad­nie­niem poz­na­wal­no­ści i ist­nie­nia Boga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. teol. kon­cep­cja dą­żą­ca do uz­god­nie­nia sprzecz­no­ści po­mię­dzy wiarą w dobro i wszech­moc bożą a ist­nie­niem zła i nie­szczęść na świe­cie;


Te­o­dy­cea – gałąź te­o­lo­gii zaj­mu­ją­ca się pro­ble­mem, jak po­go­dzić ist­nie­nie do­bre­go, mi­ło­sier­ne­go i wszech­mo­gą­ce­go Boga z ist­nie­niem zła.

Ter­min ten po­cho­dzi od grec­kie­go θεός ("theós" – bóg) i δίκη ("díkē" – spra­wied­li­wość), można go tłu­ma­czyć dwo­ja­ko: albo jako "od­da­nie spra­wied­li­wo­ści Bogu", albo "spra­wied­li­wość Boga".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teofan

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;


Te­o­fan – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go ( Θεοφάνης), oz­na­cza­ją­ce „prze­ja­wie­nie się Boga” — zło­żo­ne z θεός ("theos", „bóg”) i φανης ("pha­nes", „ob­ja­wić się, uka­zać się”). Imię to no­to­wa­ne jest w źró­dłach pol­skich (na Ślą­sku, w Wiel­ko­pol­sce i na Ma­zo­wszu) od XIV wieku, w for­mie Tyfan. Świę­tych, no­szą­cych to imię, było co najm­niej sze­ściu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teofania

w re­li­gii: ob­ja­wie­nie się bó­stwa w wi­dzial­nej po­sta­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. po­je­dyn­czy akt ob­ja­wie­nia się Boga w świe­cie; uka­za­nie się Boga w nadz­wy­czaj­nym znaku;


Te­o­fa­nia (gr. Θεοφάνια od Θεός 'Bóg' i φαίνειν 'uka­zać się') – w te­o­lo­gii po­je­dyn­czy akt ob­ja­wie­nia się Boga. Te­o­fa­nie mają umac­niać wiarę ludzi, przy­po­mi­nać im o bli­sko­ści i do­bro­ci Boga, a także o opie­ce, jaką ich darzy. We­dług "Ka­te­chiz­mu Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go" te­o­fa­nie roz­ja­śnia­ją treść obiet­nic da­wa­nych lu­dziom przez Boga, można w nich zo­ba­czyć i usły­szeć nie­wi­dzial­ne­go Boga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teofil

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: Te­o­fi­la


Te­o­fil – imię po­cho­dze­nia grec­kie­go. Oz­na­cza „miły Bogu”. Ist­nie­ją licz­ni świę­ci o tym imie­niu. Świę­ty Łu­kasz, autor jed­nej z Ewan­ge­lii oraz Dzie­jów Apo­stol­skich tym imie­niem (Łk 1,3) (Dz 1,1) zwra­ca się do swo­je­go czy­tel­ni­ka roz­po­czy­na­jąc na­pi­sa­ne przez sie­bie księ­gi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teofila

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: Te­o­fil


Te­o­fi­la – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Te­o­fil. Oz­na­cza „mi­łu­ją­cą Boga”. Za od­po­wied­ni­ki zna­cze­nio­we uz­na­je się m.in. imio­na Bo­gu­mi­ła i Ama­dea.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teofilek

zdrob­nie­nie od: Te­o­fi­la (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Teofilina

al­ka­lo­id ro­ślin­ny o dzia­ła­niu zbli­żo­nym do ko­fe­i­ny


Te­o­fi­li­na (1,3-di­me­ty­lok­san­ty­na) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­lo­i­dów pu­ry­no­wych. Wy­stę­pu­je na­tu­ral­nie m.in. w ziar­nach kakao ("The­o­bro­ma cacao"), w li­ściach her­ba­ty ("Ca­mel­lia si­nen­sis") i yerba mate ("Ilex pa­ra­gu­a­rien­sis"). Znaj­du­je za­sto­so­wa­nie w le­cze­niu astmy os­krze­lo­wej i przew­le­kłej ob­tu­ra­cyj­nej cho­ro­by płuc.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teofiliny

al­ka­lo­id ro­ślin­ny o dzia­ła­niu zbli­żo­nym do ko­fe­i­ny


Źródła:

SJP.pl

Teofilka

zdrob­nie­nie od: Te­o­fi­la (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Teofilostwo

Te­o­fil z mał­żon­ką; Te­o­fi­lo­wie


Źródła:

SJP.pl

Teofilowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Teofilowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­o­fi­la lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Teofilówka

wieś w Pol­sce


Te­o­fi­lów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ja­błon­na Lacka. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży w od­le­gło­ści około 5 km na pół­noc­ny wschód od Ja­błon­ny Lac­kiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teoforyczny

za­wie­ra­ją­cy imię Boga lub bó­stwa, np. Bo­gu­mił


przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy w sobie imię bó­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teofrast

grec­ki uczo­ny ży­ją­cy w la­tach ok. 370-287 p.n.e.


Źródła:

SJP.pl

Teogonia

część dok­try­ny re­li­gij­nej lub mi­to­lo­gii, któ­rej przed­mio­tem badań jest po­cho­dze­nie bóstw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. zbiór wy­o­bra­żeń i opo­wie­ści na temat po­cho­dze­nia bóstw

 (1.2) dział te­o­lo­gii i mi­to­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem po­cho­dze­nia Boga;


Te­o­go­nia (gr. θεογονία "the­o­go­nia") – część te­o­lo­gii lub mi­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się kwe­stią po­cho­dze­nia bogów i he­ro­sów. Jest to naj­czę­ściej pieśń przed­sta­wia­ją­ca na­ro­dzi­ny bogów. Re­li­gioz­naw­stwo współ­czes­ne trak­tu­je kwe­stie te­o­go­nii sym­bo­licz­nie, uz­na­jąc opi­sy­wa­ne przez nią zda­rze­nia jako wyraz wielu funk­cji sfery sa­crum. Przy­kła­dem te­o­go­ni jest Te­o­go­nia Hez­jo­da, opi­su­ją­ca pow­sta­nie i losy bogów grec­kie­go pan­te­o­nu, a także te­o­go­nie in­dyj­skie za­war­te w Pu­ra­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teogoniczny

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy czę­ścią te­o­go­nii, zwią­za­ny z nią lub do­ty­czą­cy jej


Źródła:

Wiktionary

Teokracja

wła­dza du­chow­nych; także ustrój pań­stwa z ich wła­dzą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. rel. ustrój pań­stwo­wy, w któ­rym naj­wyż­sza wła­dza na­le­ży do du­cho­wień­stwa;

 (1.2) polit. pań­stwo, w któ­rym pa­nu­je te­o­kra­cja (1.1)


Te­o­kra­cja ( θεοκρατία, od θεός + κράτος, „bóg + wła­dza”) – dok­try­na po­li­tycz­na, we­dług któ­rej wła­dzę w pań­stwie spra­wu­je ka­płan lub ka­pła­ni i w któ­rej du­chow­ni de­cy­du­ją o spra­wach cy­wil­nych i re­li­gij­nych. Utrzy­mu­je się wtedy, że spra­wu­ją­cy wła­dzę w pań­stwie są po­wo­ły­wa­ni przez Boga lub bogów, któ­rzy spra­wu­ją w nim rze­czy­wi­stą wła­dzę. Celem wła­dzy ziem­skiej jest re­a­li­za­cja na­drzęd­nej woli, wła­dzy bo­skiej i urze­czy­wist­nie­nie uni­wer­sal­nych zasad usta­no­wio­nych przez Boga lub bogów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teokrata

zwo­len­nik ustro­ju, w któ­rym naj­wyż­szą wła­dzę pań­stwo­wą spra­wu­ją du­chow­ni; czło­nek rzą­dów te­o­kra­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Teokratyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest te­o­kra­tycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Teokratyczny

→ te­o­kra­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, w któ­rym wła­dzę spra­wu­je bó­stwo lub jego ka­pła­ni


Patrz:teokracja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teokratyzacja

wpro­wa­dza­nie rzą­dów kleru, wła­dzy du­chow­nych


Źródła:

SJP.pl

Teokratyzm

wła­dza du­chow­nych; także ustrój pań­stwa z ich wła­dzą


Źródła:

SJP.pl

Teokryt

grec­ki poeta z Sy­ra­kuz (około 310 p.n.e. - około 250 p.n.e.)


Te­o­kryt (gr. Θεόκριτος "The­o­kri­tos", około 310 p.n.e. – około 250 p.n.e.) – grec­ki poeta z Sy­ra­kuz, uwa­ża­ny za twór­cę sie­lan­ki. Prze­by­wał w Alek­san­drii na dwo­rze Pto­le­me­u­sza II Fi­la­del­fo­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teol.

skrót od: te­o­lo­gia, te­o­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Teolatria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­da­wa­nie czci bogu, kult boga


Źródła:

Wiktionary

Teolin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Teolog

osoba ba­da­ją­ca na­tu­rę Boga oraz jego re­la­cję do świa­ta i ludzi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. rel. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie te­o­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) filoz. rel. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie te­o­lo­gii


Te­o­log – osoba zaj­mu­ją­ca się sy­ste­ma­tycz­nym, opar­tym na me­to­dach fi­lo­zo­ficz­nych, hi­sto­rycz­nych i in., stu­dium twier­dzeń re­li­gij­nych uz­na­wa­nych za ob­ja­wio­ne do­ty­czą­cych Boga oraz Jego re­la­cji do świa­ta, w myśl mak­sy­my "fides qu­a­e­rens in­tel­lec­tum" - "wiara szu­ka­ją­ca zro­zu­mie­nia". Naj­czę­ściej zwią­za­na z chrze­ści­jań­stwem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teologia

nauka o Bogu lub bo­gach, in­ter­pre­tu­ją­ca i uza­sad­nia­ją­ca twier­dze­nia danej re­li­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. te­o­re­tycz­na pod­bu­do­wa ja­kiejś re­li­gii, zwła­szcza w od­nie­sie­niu do re­li­gii uz­na­ją­cych ist­nie­nie Boga (bogów);

 (1.2) pot. wy­dział lub kie­ru­nek na uczel­ni obej­mu­ją­cy stu­dia w dzie­dzi­nie te­o­lo­gii (1.1)


Te­o­lo­gia (gr. θεος, "theos", „Bóg”, + λογος, "logos", „nauka”) lub sacra doc­tri­na ("świę­ta nauka"); bo­goz­naw­stwo – re­flek­sja nad dok­try­na­mi re­li­gij­ny­mi, wy­kra­cza­ją­ca poza re­li­gioz­naw­stwo, które nie oce­nia praw­dzi­wo­ści re­li­gii (w prze­ci­wień­stwie do te­o­lo­gii, która za­kła­da praw­dzi­wość da­ne­go wyz­na­nia) oraz poza fi­lo­zo­fię re­li­gii, która to nie opie­ra się na wie­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teol. zwią­za­ny z te­o­lo­gią


Źródła:

Wiktionary

Teolożka

→ te­o­log


Patrz:teolog

Źródła:

SJP.pl

Teonela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Źródła:

Wiktionary

Teonilla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Te­o­nil­la, "Te­o­ne­la" – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, pier­wot­nie sta­no­wią­ce zdrob­nia­łą żeń­ską formę imie­nia Te­o­nas. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Te­o­nil­la (Te­o­ne­la), zm. w 303 roku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teonomizm

od­mia­na de­on­to­lo­giz­mu he­te­ro­no­micz­ne­go, wg któ­rej normy mo­ral­ne zo­sta­ły po­dyk­to­wa­ne wprost przez Boga, a jego wolna de­cyz­ja jest źró­dłem i je­dy­nym uza­sad­nie­niem wszel­kich war­to­ści mo­ral­nych


Źródła:

SJP.pl

Teor.

skrót od: te­o­re­tycz­ny; te­o­ret.


Źródła:

SJP.pl

Teorban

in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny, ro­dzaj lutni ba­so­wej


Te­or­ban (także te­or­ba) – in­stru­ment mu­zycz­ny, w któ­rym źró­dłem dźwię­ku są na­pię­te stru­ny szar­pa­ne pal­ca­mi. Jeden z trzech typów ar­cy­lut­ni.

Ma owal­ny, wy­pu­kły kor­pus re­zo­nan­so­wy, po­dob­ny do kor­pu­su lutni, oraz sze­ro­ką, długą szyj­kę za­koń­czo­ną pod­wój­ną skrzyn­ką koł­ko­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teorbanistka

→ te­or­ba­ni­sta


Patrz:teorbanista

Źródła:

SJP.pl

Teoremat

twier­dze­nie na­le­żą­ce do sy­ste­mu de­duk­cyj­ne­go, wy­pro­wa­dzo­ne za po­mo­cą de­duk­cji z ak­sjo­ma­tów sy­ste­mu, do któ­re­go na­le­ży


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) log. twier­dze­nie po­chod­ne, który wy­stę­pu­je w obrę­bie sy­ste­mu de­duk­cyj­ne­go i jest wy­pro­wa­dzo­ne za po­mo­cą wnio­sko­wa­nia de­duk­cyj­ne­go z ak­sjo­ma­tów tego sy­ste­mu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teorematyczny

→ te­o­re­mat


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy te­o­re­ma­tu


Patrz:teoremat

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teoret.

skrót od: te­o­re­tycz­ny; teor.


Źródła:

SJP.pl

Teoretyczka

→ te­o­re­tyk


Patrz:teoretyk

Źródła:

SJP.pl

Teoretycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób te­o­re­tycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Teoretycznoliteracki

do­ty­czą­cy te­o­rii li­te­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Teoretycznopoznawczy

do­ty­czą­cy te­o­rii poz­na­nia (epi­ste­mo­lo­gii); te­o­rio­poz­naw­czy, epi­ste­mo­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Teoretyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest te­o­re­tycz­ne


Źródła:

Wiktionary

Teoretyczny

1. opar­ty na te­o­rii na­u­ko­wej, a nie na doś­wiad­cze­niu;
2. hi­po­te­tycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) nie­spraw­dzo­ny w prak­ty­ce, opar­ty tylko na te­o­rii

 (1.2) mało praw­do­po­dob­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teoretyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się nauką te­o­re­tycz­ną

 (1.2) czło­wiek, który po­siadł wie­dzę ogól­ną w danej dzie­dzi­nie, ale nie po­tra­fi wdro­żyć ją w prak­ty­kę


Źródła:

Wiktionary

Teoretyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ra­ża­nie przy­pu­szczeń


Źródła:

Wiktionary

Teoretyzować

roz­wa­żać coś w sen­sie te­o­re­tycz­nym, w oder­wa­niu od prak­ty­ki


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. wy­ra­żać przy­pu­szcze­nia nie wy­cho­dzą­ce poza sferę te­o­rii

 (1.2) nauk. opra­co­wy­wać te­o­rię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teoria

1. kon­cep­cja opar­ta na poz­na­niu i zro­zu­mie­niu istot­nych czyn­ni­ków kształ­tu­ją­cych pewną sferę rze­czy­wi­sto­ści;
2. gałąź nauki, sztu­ki, tech­no­lo­gii itp. w prze­ci­wień­stwie do prak­ty­ki zaj­mu­ją­ca się kwe­stia­mi ogól­ny­mi, za­ło­że­nia­mi; me­to­do­lo­gia;
3. teza ma­ją­ca coś tłu­ma­czyć, lecz nie­da­ją­ca się udo­wod­nić na­u­ko­wo lub w prak­ty­ce zwe­ry­fi­ko­wać


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sy­stem pojęć, de­fi­ni­cji, ak­sjo­ma­tów, i twier­dzeń, opi­su­ją­cy wy­bra­ny frag­ment świa­ta fi­zycz­ne­go, świa­ta kul­tu­ry, bądź ab­strak­cyj­ne­go obiek­tu;

 (1.2) log. zbiór wza­jem­nie nies­przecz­nych zdań lo­gicz­nych;

 (1.3) pot. teza tłu­ma­czą­ca coś, ale nie udo­wod­nio­na (w nauce takie uży­cie uwa­ża­ne jest za błąd, patrz uwagi)

 (1.4) pot. ab­strak­cja, nie ma­ją­ca od­nie­sie­nia do prak­ty­ki

 (1.5) pot. te­o­re­tycz­na (w prze­ci­wień­stwie do prak­tycz­nej) część na­u­cza­nia bądź eg­za­mi­nu


Te­o­ria (z gr. "theoría" – oglą­da­nie, roz­wa­ża­nie) – sy­stem pojęć, de­fi­ni­cji, ak­sjo­ma­tów i twier­dzeń, usta­la­ją­cych re­la­cje mię­dzy tymi po­ję­cia­mi i ak­sjo­ma­ta­mi, two­rzą­cy spój­ny sy­stem po­ję­cio­wy, opi­su­ją­cy jakąś wy­bra­ną dzie­dzi­nę fi­zycz­ną lub ab­strak­cyj­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teorikon

ateń­ski za­si­łek dla ubo­gich oby­wa­te­li na opła­ce­nie ich wstę­pu na wy­da­rze­nia kul­tu­ral­ne po­bie­ra­ny w IV i V w. p.n.e.


Te­o­ri­kon (gr. "the­o­ri­kon") to za­si­łek w wy­so­ko­ści dwóch oboli, wy­pła­ca­ny w Ate­nach od cza­sów Pe­ry­kle­sa ubo­gim oby­wa­te­lom na opła­ce­nie wstę­pu do te­a­tru, a z cza­sem na wszel­kie wi­do­wi­ska. Był jed­nym z cha­rak­te­ry­stycz­nych prze­ja­wów po­li­ty­ki kul­tu­ral­nej pań­stwa ateń­skie­go w V w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teorioinformacyjny

zwią­za­ny z te­o­rią in­for­ma­cji (dy­scy­pli­ną na­u­ko­wą)


Źródła:

SJP.pl

Teorioliczbowy

do­ty­czą­cy te­o­rii liczb


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. wy­ko­rzy­stu­ją­cy do­ro­bek te­o­rii liczb, opie­ra­ją­cy się na te­o­rii liczb, do­ty­czą­cy te­o­rii liczb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teoriomnogościowy

do­ty­czą­cy te­o­rii mno­go­ści


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. zwią­za­ny z te­o­rią mno­go­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teoriomodelowy

do­ty­czą­cy te­o­rii mo­de­li (se­man­ty­ki lo­gicz­nej)


Źródła:

SJP.pl

Teoriopoznawczy

do­ty­czą­cy te­o­rii poz­na­nia (epi­ste­mo­lo­gii); te­o­re­tycz­no­poz­naw­czy, epi­ste­mo­lo­gicz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) filoz. do­ty­czą­cy te­o­rii poz­na­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teoryjka

zdrob­nie­nie od: te­o­ria


Źródła:

SJP.pl

Teosin

Te­o­sin – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Ko­lo­nia wcho­dzi w skład so­łect­wa "Te­o­sin, Świer­że-Ko­lo­nia". We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 108 miesz­kań­ców i była sie­dem­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Do­ro­husk.


Źródła:

Wikipedia

Teownik

kształ­tow­nik o prze­kro­ju po­przecz­nym w kształ­cie li­te­ry T; te­ów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kształ­tow­nik o prze­kro­ju po­przecz­nym zbli­żo­nym do li­te­ry T;


Te­ow­nik – ro­dzaj kształ­tow­ni­ka o prze­kro­ju po­przecz­nym zbli­żo­nym do li­te­ry T. Z te­ow­ni­ków wy­ko­ny­wa­ne są ele­men­ty kon­struk­cji ma­szyn, bu­dow­li i tym po­dob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teownikowy

→ te­ow­nik


Patrz:teownik

Źródła:

SJP.pl

Teowy

w kształ­cie li­te­ry T


Źródła:

SJP.pl

Teozof

zwo­len­nik te­o­zo­fii


Źródła:

SJP.pl

Teozofia

1. fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny nurt my­ślo­wy ba­da­ją­cy ta­jem­ni­ce świa­ta nad­przy­ro­dzo­ne­go przez mi­stycz­ny kon­takt z Bo­giem
2. nazwa dla róż­nych ru­chów fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­nych roz­wi­ja­ją­cych się zwła­szcza na prze­ło­mie wie­ków XIX i XX


Te­o­zo­fia (gr. "theos" „bóg” i "sop­hia" „mą­drość”) – świa­to­po­gląd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy moż­li­wość uzy­ska­nia bez­poś­red­nie­go kon­tak­tu czło­wie­ka ze świa­tem nad­przy­ro­dzo­nym i poz­na­nia jego ta­jem­nic prze­de wszyst­kim przez mi­stycz­ne ob­ja­wie­nie, w węż­szym zna­cze­niu jeden z prze­ja­wów ten­den­cji po­łą­cze­nia róż­nych re­li­gii (syn­kre­tyzm) gło­szo­ny przez To­wa­rzy­stwo Te­o­zo­ficz­ne, za­ło­żo­ne w 1875 roku przez He­le­nę Bła­wat­ską w Nowym Jorku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teozoficzny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z te­o­zo­fią


Źródła:

Wiktionary

Teozofio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: te­o­zo­fia


Źródła:

Wiktionary

Teoś

zdrob­nie­nie od: Te­o­dor, Te­o­fil (imio­na mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|m. Te­o­fil


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tepedowiec

czło­nek TPD (To­wa­rzy­stwa Przy­ja­ciół Dzie­ci); TPD-owiec


Źródła:

SJP.pl

Tepedowski

przy­miot­nik od: TPD (To­wa­rzy­stwo Przy­ja­ciół Dzie­ci); TPD-owski


Źródła:

SJP.pl

Teperek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tepidarium

sala do cie­płych ką­pie­li w sta­ro­żyt­nych łaź­niach rzym­skich


Te­pi­da­rium – ogrze­wa­na po­dło­go­wo sala z cie­płą wodą przez­na­czo­na do wy­po­czyn­ku w sta­ro­żyt­nych ter­mach rzym­skich. Cha­rak­te­ry­zu­je się bez­poś­red­nim pro­mie­nio­wa­niem ze ścian i po­dłóg cie­pła ma­ją­ce­go wpływ na or­ga­nizm.

W łaź­niach Rzy­mian te­pi­da­rium sta­no­wi­ło cen­tral­ną halę oto­czo­ną in­ny­mi po­mie­szcze­nia­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tepido

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: obo­jęt­nie


Źródła:

SJP.pl

Tepito

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. dziel­ni­ca mia­sta Mek­syk, ma­ją­ca opi­nię nie­bez­piecz­nej, z szem­ra­nym hand­lem, włas­ną kul­tu­rą, dia­lek­tem i uni­kal­nym spo­so­bem bycia


Źródła:

Wiktionary

Tepować

ude­rzać lekko pędz­lem po świe­żo za­ma­lo­wa­nej po­wierzch­ni obra­zu w celu uzy­ska­nia chro­po­wa­to­ści


Źródła:

SJP.pl

Tepsa

po­tocz­nie, z od­cie­niem lek­ce­wa­że­nia o Te­le­ko­mu­ni­ka­cji Pol­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pot. Te­le­ko­mu­ni­ka­cja Pol­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tequila

[czy­taj: te­ki­la] wódka mek­sy­kań­ska z soku agawy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mocny mek­sy­kań­ski napój al­ko­ho­lo­wy pro­du­ko­wa­ny ze sfer­men­to­wa­ne­go soku agawy nie­bie­skiej;


– wy­so­ko­pro­cen­to­wy, mek­sy­kań­ski napój al­ko­ho­lo­wy, pro­du­ko­wa­ny ze sfer­men­to­wa­ne­go soku agawy nie­bie­skiej ("Agave te­qu­i­la­na"). Nazwa po­cho­dzi od mia­sta Te­qu­i­la, cen­trum pro­duk­cji trun­ku.

W 2006 roku upra­wy agawy oraz za­byt­ko­we za­kła­dy przet­wór­cze w re­gio­nie Te­qu­i­li zo­sta­ły wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ter

mie­sza­ni­na smoły, ka­la­fo­nii i tłu­szczu uży­wa­na jako smar ochron­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tera

(ar­chi­tek­tu­ra) świą­ty­nia bud­dyj­ska w Ja­po­nii, zło­żo­na z ośmiu bu­dow­li sa­kral­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ro­dzaj bud­dyj­skiej świą­ty­ni w Ja­po­nii

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Pszczy­na. smoła

przy­słó­wek

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. teraz


Tera (T) ("gr. teras" – pot­wór) – prze­dro­stek jed­nost­ki miary oz­na­cza­ją­cy mnoż­nik 1 000 000 000 000 = 1012 (bi­lion).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terabajt

w in­for­ma­ty­ce: jed­nost­ka po­jem­no­ści pa­mię­ci równa 1024 gi­ga­baj­tom (skrót: TB)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka po­jem­no­ści no­śni­ków da­nych i pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej kom­pu­te­ra równa 1024 gi­ga­baj­tom;


Te­ra­bajt (skrót TB), te­bi­bajt (skrót TiB) – jed­nost­ki uży­wa­ne w in­for­ma­ty­ce m.in. do okre­śla­nia roz­mia­ru naj­więk­szych pa­mię­ci ma­so­wych, za­so­bów pli­ków i baz da­nych. Prze­dro­stek tera po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "téras" oz­na­cza­ją­ce­go pot­wo­ra; prze­dro­stek "tebi" zo­stał ut­wo­rzo­ny sztucz­nie (zob. prze­dro­stek dwój­ko­wy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terabajtowy

→ te­ra­bajt


przy­miot­nik

 (1.1) in­form. ma­ją­cy po­jem­ność lub roz­miar jed­ne­go te­ra­baj­ta


Patrz:terabajt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terabit

jed­nost­ka in­for­ma­cji; bi­lion bitów


Te­ra­bit – jed­nost­ka in­for­ma­cji, w skró­cie Tb lub Tbit.

1 Tbit = 1012 = 1 000 000 000 000 bitów.

Przy­kła­do­we prze­li­cze­nia na inne jed­nost­ki:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terabitowy

→ te­ra­bit


Patrz:terabit

Źródła:

SJP.pl

Teraflop

jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­ra równa bi­lio­no­wi flo­pów; te­ra­flops


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­ra równa 1012 (bi­lion) flo­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teraflops

jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­ra równa bi­lio­no­wi flop­sów; te­ra­flop


Źródła:

SJP.pl

Teraherc

jed­nost­ka czę­stot­li­wo­ści równa bi­lio­no­wi her­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. fiz. jed­nost­ka czę­stot­li­wo­ści równa bi­lio­no­wi her­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terahercowy

→ te­ra­herc


Patrz:teraherc

Źródła:

SJP.pl

Terajewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Terajsy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. te­raź­niej­szy


Źródła:

Wiktionary

Terakociarz

ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się ukła­da­niem te­ra­ko­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bud. środ. spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się wy­kła­da­niem płyt­ka­mi te­ra­ko­to­wy­mi ścian lub po­dłóg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terakota

1. pa­lo­na, niesz­kli­wio­na glina;
2. wyrób z niesz­kli­wio­nej gliny, po­ro­wa­ty, o bar­wie czer­wo­nej lub żół­tej;
3. nazwa ko­lo­ru brą­zo­wo­czer­wo­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. two­rzy­wo ce­ra­micz­ne otrzy­my­wa­ne przez spie­ka­nie w tem­pe­ra­tu­rze 1150–1300℃ gliny ogniotr­wa­łej, ska­le­ni, pia­sku, z do­dat­kiem bar­wią­cych tlen­ków me­ta­li, zwy­kle na kolor ce­gla­sto­czer­wo­ny;

 (1.2) bud. szt. wyrób z te­ra­ko­ty (1.1), zwy­kle przed­miot użyt­ko­wy, ar­ty­stycz­ny lub okła­dzi­na


Te­ra­ko­ta (wł. "terra cotta" – zie­mia wy­pa­lo­na) – wy­ro­by z do­brze oczy­szczo­nej i wy­pa­lo­nej gliny w for­mie fi­gu­rek lub pły­tek, sto­so­wa­ne do zdo­bień.

Znane w sta­ro­żyt­nym Egip­cie, Me­zo­po­ta­mii, Gre­cji, Etru­rii, Rzy­mie, a także w Chi­nach, na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim oraz w pre­ko­lum­bij­skiej Me­zo­a­me­ry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terakotowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy te­ra­ko­ty; wy­ko­na­ny z te­ra­ko­ty

 (1.2) ko­lo­ru brą­zo­wo­czer­wo­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Terakowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Teralit

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa po­dob­na do gabra


Źródła:

SJP.pl

Terapena

ro­dzaj żółwi z ro­dzi­ny żółwi błot­nych


Źródła:

SJP.pl

Terapeuta

1. spe­cja­li­sta w sto­so­wa­niu ja­kichś za­bie­gów me­dycz­nych, zwy­kle le­karz;
2. psy­cho­te­ra­pe­u­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta od pro­wa­dze­nia ja­kiejś te­ra­pii;

 (1.2) psych. psy­cho­te­ra­pe­u­ta


Te­ra­pe­u­ta to osoba, która spe­cja­li­zu­je się w okre­ślo­nym ro­dza­ju te­ra­pii, naj­czę­ściej w psy­cho­te­ra­pii. Można się też spot­kać z de­fi­ni­cją która okre­śla te­ra­pe­u­tę jako "spe­cja­li­stę w dzie­dzi­nie te­ra­pii, znaw­ca metod te­ra­pii". Te­ra­pe­u­ta sto­su­jąc od­po­wied­nie me­to­dy, testy oraz an­ga­żu­jąc pa­cjen­ta/klien­ta w roz­wią­zy­wa­nie okre­ślo­nych zadań i wy­ko­ny­wa­nie od­po­wied­nich czyn­no­ści wpły­wa­ją na zmia­nę po­stę­po­wa­nia lub zmia­nę za­cho­wa­nia swo­je­go pa­cjen­ta/klien­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terapeutka

→ te­ra­pe­u­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spe­cja­list­ka od pro­wa­dze­nia ja­kiejś te­ra­pii

 (1.2) psych. psy­cho­te­ra­pe­ut­ka


Patrz:terapeuta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terapeutycznie

przy­słó­wek

 (1.1) za po­mo­cą te­ra­pii


Źródła:

Wiktionary

Terapeutyczny

1. lecz­ni­czy;
2. psy­cho­te­ra­pe­u­tycz­ny;
3. speł­nia­ją­cy taką samą rolę jak te­ra­pia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy te­ra­pii lub te­ra­pe­u­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terapeutyzować

pro­wa­dzić dzia­ła­nia o cha­rak­te­rze te­ra­pe­u­tycz­nym, wspie­ra­ją­ce zdro­wie psy­chicz­ne lub emo­cjo­nal­ne


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pod­da­wać kogoś / coś te­ra­pii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terapia

przy­wra­ca­nie zdro­wia przez sto­so­wa­nie róż­ne­go ro­dza­ju za­bie­gów, leków; także me­to­da le­cze­nia cho­ro­by; te­ra­pe­u­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przy­wra­ca­nie zdro­wia, pro­ces le­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terapiobus

po­jazd ofe­ru­ją­cy pomoc psy­cho­lo­gicz­ną lub te­ra­pe­u­tycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Terapsyd

przed­sta­wi­ciel rzędu wy­mar­łych gadów z gro­ma­dy sy­nap­sy­dów; gad ssa­koksz­tałt­ny


Źródła:

SJP.pl

Terapsydy

przed­sta­wi­ciel rzędu wy­mar­łych gadów z gro­ma­dy sy­nap­sy­dów; gad ssa­koksz­tałt­ny


Te­rap­sy­dy, gady ssa­koksz­tałt­ne (The­rap­si­da) – rząd sy­nap­sy­dów, który po­ja­wił się we wczes­nym per­mie i stał się do­mi­nu­ją­cą grupą krę­gow­ców lą­do­wych w po­ło­wie tego okre­su. Zgod­nie z za­sa­da­mi kla­dy­sty­ki do te­rap­sy­dów, aby były tak­so­nem mo­no­fi­le­tycz­nym, na­le­ży rów­nież za­li­czyć wy­wo­dzą­cą się z cy­no­don­tów gro­ma­dę ssa­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terasa

pła­ski, po­zio­my próg na zbo­czu do­li­ny rzecz­nej lub nad brze­giem morza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. geol. pła­ski teren na zbo­czu do­li­ny rzeki lub nad brze­giem morza;

 (1.2) przest. zob. taras.


Te­ra­sa (taras) – forma te­re­nu pow­sta­ła w do­li­nie rzecz­nej wsku­tek ero­zyj­nej lub aku­mu­la­cyj­nej dzia­łal­no­ści pły­ną­cych wód. Wy­stę­pu­je w ze­spo­łach, two­rząc w prze­kro­ju po­przecz­nym do­li­ny cha­rak­te­ry­stycz­ny układ scho­dów. Te­ra­sy mogą też pow­stać na wy­brze­żu morza lub je­zio­ra, w związ­ku z dzia­łal­no­ścią fa­lo­wa­nia i zmia­ny po­zio­mu lu­stra wody w ak­we­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terasowaty

1. ma­ją­cy pewne cechy te­ra­sy;
2. za­wie­ra­ją­cy te­ra­sy


Źródła:

SJP.pl

Terasowy

→ te­ra­sa


Patrz:terasa

Źródła:

SJP.pl

Teratogenetyczny

→ te­ra­to­ge­ne­za; te­ra­to­gen­ny


Źródła:

SJP.pl

Teratogeneza

pow­sta­wa­nie wad roz­wo­jo­wych w trak­cie roz­wo­ju osob­ni­cze­go


Źródła:

SJP.pl

Teratogenia

dział em­brio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się pow­sta­wa­niem wad roz­wo­jo­wych


Źródła:

SJP.pl

Teratogeniczny

→ te­ra­to­ge­nia


Patrz:teratogenia

Źródła:

SJP.pl

Teratogenność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest te­ra­to­gen­ne, co po­wo­du­je pow­sta­wa­nie wad roz­wo­jo­wych płodu


Te­ra­to­gen­ność – wła­ści­wość niek­tó­rych czyn­ni­ków zew­nętrz­nych, okre­śla­nych jako te­ra­to­ge­ny, do wy­wo­ły­wa­nia u roz­wi­ja­ją­cych się or­ga­niz­mów wy­kra­cza­ją­cych poza stan­dar­do­we zmien­no­ści fe­no­ty­po­wych lub róż­nych de­fek­tów czyn­no­ści me­ta­bo­licz­nych, okre­śla­nych jako wady wro­dzo­ne lub "pot­wor­no­ści".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teratogenny

po­wo­du­ją­cy wady roz­wo­jo­we w or­ga­niz­mach


przy­miot­nik

 (1.1) med. wet. po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie wad roz­wo­jo­wych płodu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teratolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie te­ra­to­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta od wad roz­wo­jo­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teratologia

nauka o dzie­dzicz­nych lub pa­to­lo­gicz­nych znieksz­tał­ce­niach u ludzi, zwie­rząt i ro­ślin


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. med. nauka o wa­dach roz­wo­jo­wych i pot­wor­no­ściach u or­ga­niz­mów ży­wych;


Te­ra­to­lo­gia (z gr. "téras" = "pot­wór" i "lógos" = "nauka") – nauka, która zaj­mu­je się ba­da­niem pot­wor­no­ści, nie­pra­wi­dło­wo­ści oraz wad roz­wo­jo­wych. Po­wią­za­na jest ści­śle z ana­to­mią po­rów­naw­czą i pa­to­lo­gicz­ną, em­brio­lo­gią i ge­ne­ty­ką. Ba­da­nia te­ra­to­lo­gii mają wiel­kie zna­cze­nie dla poz­na­nia pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju or­ga­niz­mów, po­nie­waż u pot­wor­ków wi­docz­ne są szcze­gól­nie wy­raź­nie okre­ślo­ne wła­ści­wo­ści roz­wo­jo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teratologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. med. zwią­za­ny z te­ra­to­lo­gią, do­ty­czą­cy te­ra­to­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Teratoma

no­wot­wór prze­waż­nie w po­sta­ci tor­bie­li, zbu­do­wa­ny z be­zład­nie uło­żo­nych tka­nek i frag­men­tów na­rzą­dów; pot­wor­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. pot­wor­niak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teratornis

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny ko­pal­nych pta­ków; te­ra­tor­nit


Źródła:

SJP.pl

Teratornisy

ro­dzi­na ko­pal­nych pta­ków; te­ra­tor­ni­ty


Źródła:

SJP.pl

Teratornit

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny ko­pal­nych pta­ków; te­ra­tor­nis


Źródła:

SJP.pl

Teratornity

ro­dzi­na ko­pal­nych pta­ków; te­ra­tor­ni­sy


Źródła:

SJP.pl

Terawat

jed­nost­ka mocy równa 10^12 watów (skrót: TW)


Źródła:

SJP.pl

Terawatogodzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. ilość ener­gii elek­trycz­nej równa pracy wy­ko­ny­wa­nej przez prąd o mocy 1 te­ra­wa­ta w ciągu jed­nej go­dzi­ny; mi­liard ki­lo­wa­to­go­dzin


Źródła:

Wiktionary

Teraz

w tej chwi­li


przy­słó­wek

 (1.1) w tej chwi­li, obec­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terazki

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teraz


Źródła:

Wiktionary

Terazzo

mie­sza­ni­na wody, ce­men­tu i grysu sto­so­wa­na do wy­lew­ki po­sa­dzek lub scho­dów; la­stry­ko, la­stri­ko, la­stri­co, ter­raz­zo


Źródła:

SJP.pl

Terać

daw­niej: zmniej­szać moc, war­tość cze­goś, zu­ży­wać, nad­we­rę­żać; mar­no­wać, tra­cić, trwo­nić, tyrać


Źródła:

SJP.pl

Teraźniejszość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czas obec­ny; to, co dzie­je się teraz

 (1.2) od­przym. cecha tego, co jest te­raź­niej­sze; cecha tych, któ­rzy są te­raź­niej­si


Te­raź­niej­szość – część linii czasu dzie­ją­ca się obec­nie (w li­nio­wej kon­cep­cji czasu). W tym sen­sie te­raź­niej­szo­ści prze­ciw­sta­wia się przesz­łość oraz przysz­łość.

W fi­lo­zo­fii ist­nie­je po­zy­cja zwana pre­zen­tyz­mem, we­dług któ­rej te­raź­niej­szość jest je­dy­nym z trzech wy­mie­nio­nych sta­nów (przesz­łość, przysz­łość, te­raź­niej­szość), który rze­czy­wi­ście ist­nie­je. Ter­mi­ny, które sto­su­je się do mó­wie­nia o po­zo­sta­łych sta­nach, są kon­wen­cja­mi i nie na­le­ży z nich wy­cią­gać kon­sek­wen­cji on­to­lo­gicz­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teraźniejszy

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się teraz

 (1.2) gram. do­ty­czą­cy czasu te­raź­niej­sze­go


Źródła:

Wiktionary

Terb

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Tb i licz­bie ato­mo­wej 65, metal na­le­żą­cy do lan­ta­now­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako skład­nik ma­te­ria­łów ma­gne­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Tb i licz­bie ato­mo­wej 65;


Terb (Tb, łac. "ter­bium") – pier­wia­stek che­micz­ny, lan­ta­no­wiec.

Jest to jeden z czte­rech pier­wiast­ków, któ­rych nazwy zo­sta­ły ut­wo­rzo­ne od szwedz­kiej miej­sco­wo­ści Yt­ter­by (są to: erb, itr, iterb, terb). Zo­stał od­kry­ty w 1843 r.

Wy­stę­pu­je w sko­ru­pie ziem­skiej w ilo­ści 1,1 ppm. Jego naj­waż­niej­szym mi­ne­ra­łem jest mo­na­cyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr,Tb)PO4, naj­czę­ściej po­zy­ski­wa­ny z tzw. pia­sków mo­na­cy­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terbowy

→ terb


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy terbu


Patrz:terb

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tercdecyma

in­ter­wał mu­zycz­ny zło­żo­ny z ok­ta­wy i sek­sty


Terc­de­cy­ma – in­ter­wał zło­żo­ny za­war­ty mię­dzy trzy­na­sto­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej. W sze­re­gu za­sad­ni­czym na­tu­ral­nie wy­stę­pu­je terc­de­cy­ma mała i wiel­ka. Za­sto­so­wa­nie zna­ków chro­ma­tycz­nych poz­wa­la zmie­nić jej roz­miar.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tercecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ter­cet


Źródła:

Wiktionary

Terceron

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­to­mek Mu­lat­ki i bia­łe­go męż­czyz­ny lub Mu­la­ta i bia­łej ko­bie­ty


Źródła:

Wiktionary

Tercet

ze­spół skła­da­ją­cy się z trzech wy­ko­naw­ców; trio


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trzech mu­zy­ków

 (1.2) trzech ludzi, któ­rzy razem coś robią


Ter­cet – dwuz­nacz­ne po­ję­cie mu­zycz­ne:

Trzy­o­so­bo­wy ze­spół in­stru­men­tal­ny nosi nazwę trio. Ana­lo­gicz­nie dwu­o­so­bo­wy ze­spół wo­kal­ny nosi nazwę duet, a dwu­o­so­bo­wy ze­spół in­stru­men­tal­ny to duo. Od kwar­te­tu wzwyż nie ma roz­róż­nie­nia, okre­śle­nie do­ty­czy za­rów­no czte­rech śpie­wa­ków, jak i czte­rech in­stru­men­ta­li­stów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tercetowy

→ ter­cet


Patrz:tercet

Źródła:

SJP.pl

Terchowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w pół­noc­nej Sło­wa­cji


Źródła:

Wiktionary

Tercja

1. głów­ny in­ter­wał w akor­dach sy­ste­mu dur-moll
2. daw­niej: sześć­dzie­sią­ta część se­kun­dy
3. jedna z trzech czę­ści meczu
4. trze­cia po­zy­cja obron­na w sza­bli w szer­mier­ce
5. sto­pień czcion­ki o wiel­ko­ści szes­na­stu punk­tów ty­po­gra­ficz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­ter­wał o wiel­ko­ści 3 lub 4 pół­to­nów;

 (1.2) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy szes­na­stu punk­tom (6,0144 mm)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tercjalny

→ ter­cja (część mod­lit­wy bre­wia­rzo­wej); ter­cjo­wy


Źródła:

SJP.pl

Tercjan

daw­niej: woźny w za­kła­dzie na­u­ko­wym; pedel; bedel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. woźny szkol­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tercjanowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona ter­cja­na

 (1.2) przest. woźna


Źródła:

Wiktionary

Tercjara

po­tocz­nie: ko­bie­ta, która jako osoba świec­ka zwią­za­na jest z okre­ślo­nym za­ko­nem


Źródła:

SJP.pl

Tercjarka

→ ter­cjarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni jed­ne­go z trze­cich za­ko­nów


Patrz:tercjarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tercjarski

zwią­za­ny z ter­cjar­stwem (or­ga­ni­za­cja re­li­gij­na ludzi świec­kich)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ter­cjar­stwa, wła­ści­wy ter­cjar­stwu, zwią­za­ny z ter­cjar­stwem, na­le­żą­cy do ter­cjar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tercjarstwo

w ko­ście­le ka­to­lic­kim: or­ga­ni­za­cja re­li­gij­na ludzi świec­kich, zwią­za­na z okre­ślo­nym za­ko­nem (jed­nak bez obo­wiąz­ku życia w klasz­to­rze i skła­da­nia ślu­bów za­kon­nych); sto­wa­rzy­sze­nie ter­cjar­skie; trze­ci zakon


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: or­ga­ni­za­cja re­li­gij­na, któ­rej świec­cy człon­ko­wie w co­dzien­nym życiu re­a­li­zu­ją za­sa­dy jed­ne­go z za­ko­nów, jed­nak bez obo­wiąz­ku po­zo­sta­wa­nia w klasz­to­rze i skła­da­nia ślu­bów za­kon­nych; trze­ci zakon;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tercjarz

czło­nek ter­cjar­stwa, świec­kie­go zgro­ma­dze­nia wokół niek­tó­rych klasz­to­rów, prze­strze­ga­ją­ce­go ich re­gu­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek jed­ne­go z ka­to­lic­kich sto­wa­rzy­szeń świec­kich, tzw. „za­ko­nów ter­cjar­skich” (za­ko­nów trze­cich);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tercjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;


Ter­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od li­czeb­ni­ka oz­na­cza­ją­ce­go "trze­ci" (por. Ok­ta­wiusz). Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ter­cjusz, wspo­mi­na­ny razem ze śwśw. Dio­niz­ją, Da­ty­wą, Le­on­cją, Emi­lia­nem, Bo­ni­fa­cym, Ma­jo­ry­kiem i Ser­wu­sem (V wiek).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tercyna

trzy­wier­szo­wa zwrot­ka o spe­cy­ficz­nym ukła­dzie rymów


Ter­cy­na (wł. "terza rima") – stro­fa ot­war­ta zło­żo­na z 3 wer­sów, zwy­kle je­de­na­stoz­gło­sko­wych, po­wią­za­na ry­ma­mi ze stro­fą po­przed­nią i na­stęp­ną. Rymy mają na­stę­pu­ją­cy układ w ko­lej­nych zwrot­kach: "aba, bcb, cdc, ded" itd.

"Nagle mnie trą­cił płacz na pu­stym bło­niu:"


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tercynowy

→ ter­cy­na


Patrz:tercyna

Źródła:

SJP.pl

Tere-Fere

po­tocz­ne wy­ra­że­nie wy­po­wia­da­ne, gdy po­wąt­pie­wa­my w praw­dzi­wość czy­ichś słów (np. Tere fere, znowu zmy­ślasz.), lek­ce­wa­ży­my czy­jąś wy­po­wiedź (np. Tere fere, gadaj zdrów.), prze­ko­ma­rza­my się z kimś (np. Tere fere, złap mnie!) itp.; tere fere


Źródła:

SJP.pl

Terebiniec

Te­re­bi­niec – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce.

Ko­lo­nia jest so­łect­wem w gmi­nie Werb­ko­wi­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 308 miesz­kań­ców i była dwu­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.


Źródła:

Wikipedia

Terebint

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; ter­pen­ty­no­we drze­wo, pi­sta­cja ter­pen­ty­no­wa


Źródła:

SJP.pl

Tereftalan

poli(te­ref­ta­lan ety­le­nu) - po­pu­lar­ne two­rzy­wo sztucz­ne z grupy po­lie­strów; PET


Źródła:

SJP.pl

Tereftalowy

kwas te­ref­ta­lo­wy - kwas aro­ma­tycz­ny, izo­mer kwasu fta­lo­we­go uży­wa­ny do syn­te­zy włó­kien po­lie­stro­wych


Źródła:

SJP.pl

Terek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Przed­ka­u­ka­ziu, pły­ną­ca przez Rosję i Gruz­ję, ucho­dzą­ca deltą do Morza Ka­spij­skie­go;


Terek (gruz. თერგი, "Tergi"; ros. Терек, "Tie­riek"; czecz. Теркa, "Terka") – rzeka na Ka­u­ka­zie Pół­noc­nym. Jej dłu­gość wy­no­si 623 km; do­rze­cze zaj­mu­je po­wierzch­nię 43,2 tys. km².

Źró­dła znaj­du­ją się w Wiel­kim Ka­u­ka­zie na sto­kach Pasma Głów­ne­go (Wo­do­dzia­ło­we­go). Rzeka prze­pły­wa przez te­ry­to­rium Gruz­ji i Rosji (Ose­tia Pół­noc­na, Cze­cze­nia i Da­ge­stan). W Pas­mie Bocz­nym two­rzy prze­łom zwany Wą­wo­zem Da­rial­skim (dł. ok. 3 km, głę­bo­kość do 1000 m).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Terekia

ptak z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Xenus ci­ne­re­us|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych;


Te­re­kia ("Xenus ci­ne­re­us") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych (Sco­lo­pa­ci­dae). Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terelak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Terem

w pa­ła­cach car­skich i bo­jar­skich na Rusi: naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja miesz­kal­na, głów­nie dla ko­biet


Terem (ros. "tie­riem", dosł. pod­da­sze) – naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja w XVII-wiecz­nych pa­ła­cach car­skich i dwo­rach bo­jar­skich, przez­na­czo­na wy­łącz­nie dla ko­biet.

Kon­dy­gna­cja ta była zaz­wy­czaj wy­o­dręb­nio­na od resz­ty bu­dow­li ma­low­ni­czym, wy­so­kim da­chem. Bu­do­wa­no ją cza­sem osob­no i była wów­czas po­łą­czo­na z głów­ną re­zy­den­cją zam­knię­tym przej­ściem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teremiec

Te­re­miec – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Bia­ło­po­le.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Ko­lo­nia jest so­łect­wem w gmi­nie Bia­ło­po­le. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 ko­lo­nia li­czy­ła 129 miesz­kań­ców i była dzie­sią­tą co do licz­by lud­no­ści miej­sco­wo­ścią gminy.


Źródła:

Wikipedia

Teren

1. ob­szar, miej­sce;
2. po­tocz­nie: pro­win­cjo­nal­ne oś­rod­ki par­tii po­li­tycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pe­wien okre­ślo­ny ob­szar ziemi

 (1.2) ob­szar bę­dą­cy w sfe­rze czy­ichś wpły­wów, za­in­te­re­so­wa­nia czy dzia­ła­nia

 (1.3) przen. dzie­dzi­na czy­jejś ak­tyw­ność

 (1.4) pot. wła­dza, oś­ro­dek pro­win­cjo­nal­ny wobec wła­dzy, oś­rod­ka cen­tral­ne­go

 (1.5) arena pew­nych okre­ślo­nych wy­da­rzeń

 (1.6) ot­war­ta część po­wierzch­ni ziemi wraz z jej uksz­tał­to­wa­niem i po­kry­ciem


Teren – każdy do­wol­nie okre­ślo­ny frag­ment po­wierzch­ni lą­do­wej. Ter­min speł­nia­ją­cy taką samą funk­cję, jak akwen w od­nie­sie­niu do po­wierzch­ni wod­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terencja

imię żeń­skie


Te­ren­cja – imię żeń­skie po­cho­dze­nia rzym­skie­go, pow­sta­łe z nazwy rzym­skie­go rodu "Te­ren­tius" (o niez­na­nym zna­cze­niu). Jego męską formą jest Te­ren­cjusz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terencjusz

imię mę­skie


Pu­blius Te­ren­tius Afer (ur. ok. 195 p.n.e., zm. nie wcze­śniej niż 159 p.n.e.) – ko­me­dio­pi­sarz rzym­ski, jeden z dwóch (obok Pla­u­ta), któ­re­go ko­me­die za­cho­wa­ły się do na­szych cza­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terencjuszostwo

Te­ren­cjusz z mał­żon­ką; Te­ren­cju­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Terencjuszowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Terencjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­ren­cju­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Terenia

imię zdrob­nie­nie od: Te­re­sa (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. imię|pol­ski|ż. Te­re­sa

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Brwi­nów;


Te­re­nia – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Brwi­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terenik

1. zdrob­nie­nie od teren;
2. po­tocz­nie: jazda konna w te­re­nie, poza ujeż­dżal­nią lub pla­cem tre­nin­go­wym


Źródła:

SJP.pl

Terenin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­re­ni lub z nią zwią­za­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tereniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­re­ni lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Terenowiec

1. osoba pra­cu­ją­ca w te­re­nie; dzia­łacz te­re­no­wy;
2. osoba upra­wia­ją­ca spor­to­wo jazdę sa­mo­cho­dem te­re­no­wym po nie­ut­war­dzo­nych tra­sach; off ro­a­do­wiec, off-ro­a­do­wiec, of­fro­a­do­wiec, of­fro­a­der, off-ro­a­der


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. dzia­łacz te­re­no­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terenowość

→ te­re­no­wy


Patrz:terenowy

Źródła:

SJP.pl

Terenowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­re­nem, do­ty­czą­cy te­re­nu

 (1.2) taki, który dzia­ła poza biu­rem, „w te­re­nie”

 (1.3) mot. o po­jeź­dzie: przy­sto­so­wa­ny do jazdy w te­re­nie, poza szo­sa­mi


Źródła:

Wiktionary

Terenoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wie­dzy o uksz­tał­to­wa­niu te­re­nu, spo­so­bach odw­zo­ro­wy­wa­nia go na mapie oraz o orien­to­wa­niu się w nim


Źródła:

SJP.pl

Terenoznawczy

zwią­za­ny z wie­dzą o uksz­tał­to­wa­niu te­re­nu, spo­so­bach odw­zo­ro­wy­wa­nia go na mapie oraz o orien­to­wa­niu się w nim


Źródła:

SJP.pl

Terenoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie wie­dzy o uksz­tał­to­wa­niu te­re­nu, spo­so­bach odw­zo­ro­wy­wa­nia go na mapie oraz o orien­to­wa­niu się w nim


Źródła:

SJP.pl

Terenoznawstwo

wie­dza o uksz­tał­to­wa­niu te­re­nu, spo­so­bach odw­zo­ro­wy­wa­nia go na mapie oraz o orien­to­wa­niu się w nim


Te­re­noz­naw­stwo – jest to sztu­ka orien­ta­cji w te­re­nie, od­czy­ty­wa­nia i spo­rzą­dza­nia map, po­słu­gi­wa­nia kom­pa­sem, bu­so­lą itp. Umie­jęt­ność pod­sta­wo­wa po­trzeb­na do upra­wia­nia tu­ry­sty­ki.

Do te­re­noz­naw­stwa za­li­cza­my czę­sto je­szcze:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terentiew

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tereny

1. ob­szar, miej­sce;
2. po­tocz­nie: pro­win­cjo­nal­ne oś­rod­ki par­tii po­li­tycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Terenówka

po­tocz­nie:
1. sa­mo­chód przy­sto­so­wa­ny spe­cjal­nie do jazdy w te­re­nie; sa­mo­chód te­re­no­wy;
2. liga (klasa) te­re­no­wa;
3. ogół dzia­łań ma­ją­cych miej­sce w te­re­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. pot. sa­mo­chód przy­sto­so­wa­ny do jazdy w utrud­nio­nych wa­run­kach te­re­no­wych

 (1.2) typ gry fa­bu­lar­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tereré

yerba mate przy­go­to­wa­na na zimno


Tereré − po­pu­lar­ny w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej napój, który przy­rzą­dza się na zimno z liści "ostro­krze­wu pa­rag­waj­skie­go" (yerba mate, herba mate, mate, caa mate, caa mati, "Ilex pa­ra­gu­a­rien­sis").

Tereré spo­ży­wa się w pół­noc­no-wschod­niej Ar­gen­ty­nie i po­łud­nio­wej Bra­zy­lii, a także w Pa­rag­wa­ju, gdzie kul­tu­ra jego picia jest szcze­gól­nie roz­wi­nię­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teresa

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Te­re­sa – imię żeń­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Może wy­wo­dzić się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „miesz­kan­ka wyspy Thera ("zna­nej dziś jako: San­to­ryn")”.

W Pol­sce imię po­ja­wi­ło się w XVII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teresiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Teresin

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teresinianin

miesz­ka­niec Te­re­si­na (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Teresinianka

miesz­kan­ka Te­re­si­na (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Teresiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­re­sy lub z nią zwią­za­ny


Te­re­si­ny – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Rosz­ki.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako "Te­re­sin" ("niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teresiński

przy­miot­nik od: Te­re­sin


Źródła:

SJP.pl

Tereska

zdrob­nie­nie od: Te­re­sa (imię żeń­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia żeń­skie­go Te­re­sa

 (1.2) geogr. przy­sió­łek w Pol­sce w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w gmi­nie Mar­go­nin;


Te­re­ska – przy­sió­łek w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, w gmi­nie Mar­go­nin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terespol

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce;

 (1.3) geogr. zob. Te­re­spol Po­mor­ski.


Te­re­spol – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Te­re­spol leży na Po­le­siu, w daw­nej ziemi brze­skiej. Mia­sto ma­gnac­kie po­ło­żo­ne było w końcu XVIII wieku w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terespolanin

miesz­ka­niec Te­re­spo­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Te­re­spo­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terespolanka

miesz­kan­ka Te­re­spo­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Te­re­spo­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terespolski

przy­miot­nik od: Te­re­spol


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Te­re­spol


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tereszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tereszko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tereszpol

gmina wiej­ska w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tereszpolski

przy­miot­nik od: Te­resz­pol-Ku­kieł­ki, Te­resz­pol-Za­o­ren­da, Te­resz­pol-Zyg­mun­ty


Źródła:

SJP.pl

Tereszyn

Te­re­szyn (nazwa hi­sto­rycz­na: Te­re­czyn) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Terezin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i twier­dza w Cze­chach, w kraju ustec­kim, nad rzeką Ochrzą;


Te­re­zin ( Terezín, The­re­sien­stadt) – mia­sto i twier­dza w Cze­chach, w kraju ustec­kim, nad rzeką Ochrza, na po­łud­nio­wy wschód od Li­to­mie­rzyc. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 2852 miesz­kań­ców. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy oraz me­ta­lo­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tereziński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­re­zi­nem, do­ty­czą­cy Te­re­zi­na


Źródła:

Wiktionary

Terezjański

przy­miot­nik

 (1.1) hist. ma­ją­cy zwią­zek z pa­no­wa­niem ce­sa­rzo­wej Marii Te­re­sy Habs­burg


Źródła:

Wiktionary

Terf

śro­do­wi­sko­wo: osoba odrzu­ca­ją­ca toż­sa­mość tran­sko­biet i wy­klu­cza­ją­ca je w de­ba­tach o płci, fe­mi­niz­mie i pra­wach ko­biet


TERF (spo­ty­ka­na rów­nież pi­sow­nia terf) – skró­to­wiec an­glo­ję­zycz­ne­go zwro­tu trans-exc­lu­sio­na­ry ra­di­cal fe­mi­nism/fe­mi­nist ("ra­dy­kal­ny/a fe­mi­nizm/fe­mi­nist­ka wy­klu­cza­ją­cy/a osoby trans"). Ukuty w 2008 r., ter­min ten był pier­wot­nie sto­so­wa­ny do opi­sa­nia ra­dy­kal­nych fe­mi­ni­stek opo­wia­da­ją­cych się za po­glą­da­mi uz­na­wa­ny­mi przez ak­ty­wi­stów trans za trans­fo­bicz­ne, ta­kich jak odrzu­ce­nie twier­dze­nia, że ko­bie­ty transpł­cio­we są ko­bie­ta­mi, wy­klu­cze­nie tran­sko­biet z prze­strze­ni tylko dla ko­biet oraz sprze­ciw wobec usta­wo­daw­stwa na rzecz praw osób transpł­cio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terfizm

fe­mi­nizm wy­klu­cza­ją­cy osoby transpł­cio­we


Źródła:

SJP.pl

Terfka

po­tocz­nie: ra­dy­kal­na fe­mi­nist­ka, która wy­klu­cza osoby transpł­cio­we


Źródła:

SJP.pl

Tergal

1. włó­kna syn­te­tycz­ne z te­ry­le­nu;
2. tka­ni­na lub dzia­ni­na z tego włó­kna (czę­sto z do­miesz­ką wełny albo ba­weł­ny)


Źródła:

SJP.pl

Tergit

płyt­ka grzbie­to­wa seg­men­tu ciała w szkie­le­cie zew­nętrz­nym sta­wo­no­gów


Źródła:

SJP.pl

Tergiwersacja

daw­niej: szal­bier­stwo, oszu­kań­stwo


Źródła:

SJP.pl

Tergum

grzbie­to­wa część seg­men­tu ciała sta­wo­no­gów in­ne­go niż głowa


Ter­gum (l. mn.: terga) – grzbie­to­wa część po­szcze­gól­nych seg­men­tów ciała sta­wo­no­gów z wy­jąt­kiem głowy. Przed­nia kra­wędź ter­gum na­zy­wa się pod­sta­wą ("base"), zaś tylna wierz­choł­kiem ("apex" lub "mar­gin"). Terga tu­ło­wio­we u owa­dów two­rzą notum. Naj­sil­niej zes­kle­ro­ty­zo­wa­ną część ter­gum two­rzą skle­ry­ty zwane płyt­ka­mi grzbie­to­wy­mi lub ter­gi­ta­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terier

nie­du­ży pies róż­nej maści, kla­sy­fi­ko­wa­ny pier­wot­nie jako pies my­śliw­ski, obec­nie jako do­mo­wy; ter­rier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. typ psa na­le­żą­ce­go pier­wot­nie do grona psów my­śliw­skich – no­row­ców;


Te­rier – typ psa na­le­żą­ce­go pier­wot­nie do grona psów my­śliw­skich – no­row­ców, po­lu­ją­cych także na po­wierzch­ni (praca w na­gan­ce z in­ny­mi psami). Wy­ko­rzy­sty­wa­ne były do po­lo­wań na zwie­rzę­ta takie jak: bor­su­ki, wydry, lisy czy szczu­ry. Obec­nie więk­szość ras te­rie­rów nie pełni już funk­cji my­śliw­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terierek

sa­mi­ca te­rie­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: te­rier

 (1.2) kynol. mały te­rier

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: te­rier­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terierka

sa­mi­ca te­rie­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kynol. suka te­rie­ra

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. i B. lp. od: te­rie­rek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terierowy

przy­miot­nik od: te­rier


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) kynol. na­le­żą­cy do te­rie­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) kynol. do­ty­czą­cy te­rie­ra, okre­śla­ją­cy te­rie­ra, uży­wa­ny przy te­rie­rze

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) kynol. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­rie­ra, ma­ją­cy cechy te­rie­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terijaki

te­riy­a­ki;
1. ja­poń­ska tech­ni­ka ku­li­nar­na po­le­ga­ją­ca na gril­lo­wa­niu bądź pie­cze­niu mięsa lub ryb w spe­cjal­nej ma­ry­na­cie;
2. ja­poń­ski sos na bazie sosu so­jo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Terinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sa­la­ter­ka


Źródła:

Wiktionary

Teriodont

przed­sta­wi­ciel grupy gadów z rzędu te­rap­sy­dów; gad ssa­ko­zęb­ny


Źródła:

SJP.pl

Teriodonty

grupa gadów z rzędu te­rap­sy­dów; gady ssa­ko­zęb­ne


Te­rio­don­ty, daw­niej na­zy­wa­ne ga­da­mi ssa­ko­zęb­ny­mi (The­rio­don­tia) – grupa owod­niow­ców z rzędu te­rap­sy­dów z gro­ma­dy Sy­nap­si­da.

To bez­poś­red­ni przod­ko­wie ssa­ków, gdyż w ich bu­do­wie wy­stę­pu­je sze­reg cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ssa­ków:

Po­ja­wi­ły się w per­mie i wy­mar­ły pod ko­niec tria­su a je­dy­nie bar­dzo nie­licz­ne żyły je­szcze w jurze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teriolit

zwie­rzę­ca ska­mie­nia­łość


Źródła:

SJP.pl

Teriolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie te­rio­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) biol. zo­o­log zaj­mu­ją­cy się ssa­ka­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) biol. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie te­rio­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teriologia

dział zo­o­lo­gii, nauka o ssa­kach; mam­mo­lo­gia; ma­sto­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ssa­ka­mi;


Te­rio­lo­gia, mam­mo­lo­gia, mam­ma­lo­gia, ma­sto­lo­gia ( θηριον "thērion" „dzi­kie zwie­rzę”, od θηρ "thēr", θηρος "thēros" „zwie­rzę”; λογος "logos" „słowo, dy­sku­sja”) – dział zo­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ssa­ka­mi (Mam­ma­lia), ich bu­do­wą, eko­lo­gią, sy­ste­ma­ty­ką, roz­mie­szcze­niem (zo­o­ge­o­gra­fia), ewo­lu­cją i bio­lo­gią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teriologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zool. zwią­za­ny z te­rio­lo­gią, do­ty­czą­cy te­rio­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Teriyaki

[czy­taj: te­ri­ja­ki] te­ri­ja­ki;
1. ja­poń­ska tech­ni­ka ku­li­nar­na po­le­ga­ją­ca na gril­lo­wa­niu bądź pie­cze­niu mięsa lub ryb w spe­cjal­nej ma­ry­na­cie;
2. ja­poń­ski sos na bazie sosu so­jo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­na ja­poń­ska tech­ni­ka ku­li­nar­na po­le­ga­ją­ca na ma­ry­no­wa­niu mięs w spe­cjal­nej ma­ry­na­cie tare, skła­da­ją­cej się z sosu so­jo­we­go, słod­kie­go sake oraz cukru lub miodu;


Te­riy­a­ki (jap. 照り焼き) – ja­poń­ska tech­ni­ka ku­li­nar­na, za­li­cza­na do ka­te­go­rii po­traw ya­ki­mo­no, po­le­ga­ją­ca na pie­cze­niu bądź gril­lo­wa­niu mięsa lub ryb w spe­cjal­nej ma­ry­na­cie zwa­nej "tare". W samej Ja­po­nii naj­bar­dziej po­pu­lar­ne są różne ro­dza­je ryb przy­rzą­dzo­nych w ten spo­sób, zaś na Za­cho­dzie ra­czej mięsa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terka

naz­wi­sko


Zo­bacz też: Terka – uro­czy­sko-dawna miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim.

Terka (ukr. Терка) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie So­li­na. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad So­lin­ką.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terkoczący

po­tocz­nie: wy­da­ją­cy suchy, jed­no­staj­nie prze­ry­wa­ny dźwięk; zgrzyt­li­wy, prze­ni­kli­wy, ter­ko­cą­cy


Źródła:

SJP.pl

Terkocący

po­tocz­nie: wy­da­ją­cy suchy, jed­no­staj­nie prze­ry­wa­ny dźwięk; zgrzyt­li­wy, prze­ni­kli­wy, ter­ko­czą­cy


Źródła:

SJP.pl

Terkot

od­głos ter­ko­ta­nia, grze­cho­ta­nia, cy­ko­ta­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. od­głos wyt­wa­rza­ny po­przez jed­no­staj­ne mia­ro­we ude­rza­nie

 (1.2) lek­cew. mo­no­ton­ne szyb­kie mó­wie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terkotka

ele­ment ko­ło­wrot­ka węd­kar­skie­go


Ter­kot­ka (także ko­łat­ki, no­i­se­ma­ker, Cog Ratt­le, Rat­chet; Knar­re ma­tra­ca) – in­stru­ment mu­zycz­ny (sa­modź­więcz­ny z grupy idio­fo­nów), wy­ko­na­ny z drew­na. Dzia­ła na za­sa­dzie me­cha­niz­mu zę­bat­ko­wo-za­pad­ko­we­go. Koła zę­ba­te ter­kot­ki wraz ze sztyw­ną płytą są za­mo­co­wa­ne na uchwy­cie, który obra­ca się swo­bod­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terkotliwy

1. wy­da­ją­cy suchy, jed­no­staj­nie prze­ry­wa­ny dźwięk; ter­ko­czą­cy, ter­ko­cą­cy;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: mó­wią­cy dużo i szyb­ko; ga­dat­li­wy


przy­miot­nik

 (1.1) wy­da­ją­cy ter­kot, po­dob­ny do ter­ko­ta­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terlecki

naz­wi­sko


Ter­lec­ki (forma żeń­ska: Ter­lec­ka; licz­ba mnoga: Ter­lec­cy) – pol­skie, ukra­iń­skie i bia­ło­ru­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ły 3333 osoby o tym naz­wi­sku. Naz­wi­sko to po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Terło w daw­nej ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go I Rze­czy­po­spo­li­tej. Dziś Terło znaj­du­je się na Ukra­i­nie, kilka ki­lo­me­trów od pol­sko-ukra­iń­skie­go przej­ścia w Kro­ścien­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terlica

sztyw­na część sio­dła


Ter­li­ca – szkie­let (ste­laż) sio­dła. W jej skład wcho­dzą takie czę­ści jak: sie­dzi­sko, ma­szyn­ki (zamki pu­ślisk) oraz przed­ni i tylny łęk (w siod­le kla­sycz­nym – an­giel­skim) lub ławki, rożek, wi­de­lec i tylny łęk (w siod­le we­ster­no­wym). Do bu­do­wy ter­li­cy wy­ko­rzy­stu­je się dziś głów­nie two­rzy­wa sztucz­ne, kie­dyś ter­li­ce wy­ko­ny­wa­no z drew­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terlikowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terlików

Ter­li­ków – daw­niej Ter­li­ko­wo, wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wieś za­ło­żo­na przed 1430 r.


Źródła:

Wikipedia

Term

1. w me­cha­ni­ce kwan­to­wej:
a) term ato­mo­wy - ob­ser­wo­wa­ny stan atomu od­po­wia­da­ją­cy rze­czy­wi­stym sta­nom o róż­nej ener­gii;
b) term mo­le­ku­lar­ny - ob­ser­wo­wa­ny stan czą­stecz­ki od­po­wia­da­ją­cy jej rze­czy­wi­stej ener­gii;
2. w spek­tro­sko­pii: term wid­mo­wy - ener­gia da­ne­go po­zio­mu elek­tro­no­we­go wy­ra­żo­na w kaj­ze­rach


Term (for­mu­ła naz­wo­wa) – wy­ra­że­nie skła­da­ją­ce się ze zmien­nych oraz sym­bo­li funk­cyj­nych o do­wol­nej ar­gu­men­to­wo­ści (w tym o ar­gu­men­to­wo­ści 0, czyli sta­łych) z pew­ne­go usta­lo­ne­go zbio­ru.

W wielu dzie­dzi­nach ma­te­ma­ty­ki używa się okre­śle­nia "term" na oz­na­cze­nie na­pi­sów (wy­ra­żeń) for­mal­nych, które mogą być trak­to­wa­ne jako "nazwy" na obiek­ty ma­te­ma­tycz­ne. W więk­szo­ści przy­pad­ków zna­cze­nie to można przed­sta­wić jako termy w pew­nym ję­zy­ku pier­wsze­go rzędu, opi­sa­ne po­ni­żej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terma

1. grzej­nik ga­zo­wy lub elek­trycz­ny do wody, uży­wa­ny prze­de wszyst­kim w go­spo­dar­stwach do­mo­wych;
2. źró­dło wód ter­mal­nych lub od­wiert, z któ­re­go takie wody wy­pły­wa­ją; cie­pli­ca, go­rą­ce źró­dło


Źródła:

SJP.pl

Termalit

ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny, który otrzy­mu­je się w wy­ni­ku wy­pa­la­nia mie­sza­ni­ny ziemi okrzem­ko­wej, krze­mion­ki, sza­mo­tu i ma­te­ria­łów spa­la­ją­cych się pod­czas wy­pa­la­nia


Ter­ma­lit – wy­ro­by ter­ma­li­to­we pro­du­ko­wa­ne z ziemi okrzem­ko­wej, na­le­żą do ce­ra­mi­ki ogniotr­wa­łej. Naj­czę­ściej były for­mo­wa­ne w kształt­ki o wy­mia­rach cegły i uży­wa­ne do wy­ko­ny­wa­nia izo­la­cji pie­ców i ko­tłów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termalizacja

pro­ces osią­ga­nia przez czą­stecz­ki rów­no­wa­gi ter­micz­nej


Źródła:

SJP.pl

Termaloj

ma­gne­tycz­nie mięk­ki stop niklu, mie­dzi i że­la­za, spe­cjal­ny ma­te­riał o wy­so­kiej prze­wod­no­ści ciepl­nej, uży­wa­ny w sy­ste­mach za­rzą­dza­nia cie­płem


Źródła:

SJP.pl

Termedia

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) daw­niej: awan­tu­ra, kło­pot, ce­re­gie­la


Ter­me­dia – wy­daw­nict­wo me­dycz­ne zaj­mu­ją­ce się pu­bli­ka­cją cza­so­pism i ksią­żek o cha­rak­te­rze na­u­ko­wym i edu­ka­cyj­no-po­glą­do­wym dla śro­do­wi­ska me­dycz­ne­go. Or­ga­ni­zu­je rów­nież zja­zdy, kon­gre­sy i kon­fe­ren­cje.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termenvox

elek­tro­nicz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny skon­stru­o­wa­ny w 1920 roku przez Lwa Ter­me­na; ete­ro­fon, the­re­min


Źródła:

SJP.pl

Termeski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ter­me­zem, do­ty­czą­cy Ter­me­zu


Źródła:

Wiktionary

Termez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Uzbe­ki­sta­nu, port na pra­wym brze­gu Amu-darii;


Ter­mez (uzb. "Ter­miz") – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Uzbe­ki­sta­nu, port na pra­wym brze­gu Amu-darii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny wi­la­je­tu sur­chan­da­ryj­skie­go. W 2016 roku li­czy­ło ok. 135,7 tys. miesz­kań­ców.

Oś­ro­dek prze­my­słu spo­żyw­cze­go, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, oczy­szczal­nie ba­weł­ny; naj­wyż­sze w Uzbe­ki­sta­nie tem­pe­ra­tu­ry let­nie (mak­sy­mal­nie do 50 °C); mu­ze­um; ruiny zamku Kyrk Kyz (IX wiek), ma­u­zo­lea: Hakim at-Tir­mi­zi (IX-XV wiek) i Suł­tan Sa­a­dat (XI-XVII wiek).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termia

jed­nost­ka cie­pła równa jed­nej me­ga­ka­lo­rii


Ter­mia (gr. "Θέρμεια", tur. "Doğanköy") – wieś na Cy­prze, w dy­stryk­cie Ki­re­nia. Obec­nie znaj­du­je się w gra­ni­cach Cypru Pół­noc­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termici

→ ter­mit (owad); ter­mi­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Termiczny

do­ty­czą­cy cie­pła; ciepl­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z cie­płem, do­ty­czą­cy cie­pła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termidor

je­de­na­sty mie­siąc fran­cu­skie­go ka­len­da­rza re­pu­bli­kań­skie­go; ther­mi­dor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ther­mi­dor.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termidorianin

w okre­sie Wiel­kiej Re­wo­lu­cji Fran­cu­skiej: czło­nek grupy po­słów Kon­wen­tu, która w lipcu 1794 roku oba­li­ła dyk­ta­tu­rę ja­ko­bi­nów i spra­wo­wa­ła wła­dzę do chwi­li ut­wo­rze­nia dy­rek­to­ria­tu


Źródła:

SJP.pl

Termidoriański

→ ter­mi­do­ria­nin


Patrz:termidorianin

Źródła:

SJP.pl

Termik

spe­cja­li­sta w za­kre­sie izo­la­cji ter­micz­nej


Źródła:

SJP.pl

Termika

1. pio­no­we prądy po­wie­trza pow­sta­łe na sku­tek nie­rów­no­mier­ne­go na­grza­nia się Ziemi pro­mie­nia­mi sło­necz­ny­mi
2. nauka zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi wyt­wa­rza­nia, gro­ma­dze­nia i prze­sy­ła­nia cie­pła


Źródła:

SJP.pl

Termin

1. okres, czas, w któ­rym dana czyn­ność po­win­na być wy­ko­na­na;
2. wyraz albo po­łą­cze­nie wy­ra­zo­we o usta­lo­nym zna­cze­niu na­u­ko­wym lub tech­nicz­nym; nazwa na­u­ko­wa;
3. nauka rze­mio­sła u maj­stra;
4. daw­niej: po­sie­dze­nie sądu, roz­pra­wa są­do­wa; rok


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wy­ra­że­nie lub wyraz o spe­cy­ficz­nym zna­cze­niu

 (1.2) czas przez­na­czo­ny na wy­ko­na­nie cze­goś

 (1.3) okre­ślo­ny mo­ment zda­rze­nia

 (1.4) hist. nauka rze­mio­sła

 (1.5) stpol. w lm. ter­mi­ny ta­ra­pa­ty, nie­bez­pie­czeń­stwa wo­jen­ne


Ter­min – ele­ment słow­nict­wa cha­rak­te­ry­stycz­ny dla okre­ślo­nej dzie­dzi­ny wie­dzy lub dzia­łal­no­ści ludz­kiej, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do obiek­tów i pojęć wła­ści­wych dla tego ob­sza­ru w spo­sób – w za­ło­że­niu – ści­sły, pre­cy­zyj­ny i jed­noz­nacz­ny. Zbiór ter­mi­nów wła­ści­wych dla pew­ne­go ob­sza­ru dzia­łal­no­ści two­rzy jego ter­mi­no­lo­gię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terminacja

1. w bio­lo­gii: ostat­ni etap trans­la­cji (bio­syn­te­zy biał­ka w ko­mór­ce);
2. w me­dy­cy­nie: abor­cja do­ko­na­na z po­wo­du cięż­kich wad wro­dzo­nych płodu


Ter­mi­na­cja – koń­co­wy etap trans­la­cji, pod­czas któ­re­go dzia­ła­ją sy­gna­ły ter­mi­na­cyj­ne, wska­zu­ją­ce ko­niec sek­wen­cji ami­nok­wa­so­wej. Ist­nie­ją trzy ko­do­ny „stop”, które nie mają od­po­wia­da­ją­cych sobie czą­ste­czek tRNA: UGA, UAA i UAG. Kiedy ry­bo­som osią­gnie taki kodon, za­trzy­mu­je się, koń­cząc ten etap bio­syn­te­zy biał­ka. Czyn­ni­ki uwal­nia­ją­ce po­wo­du­ją uwol­nie­nie syn­te­ty­zo­wa­ne­go łań­cu­cha po­li­pep­ty­do­we­go z ry­bo­so­mu oraz dy­so­cja­cję pod­jed­no­stek ry­bo­so­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terminacyjny

→ ter­mi­na­cja


Patrz:terminacja

Źródła:

SJP.pl

Terminal

1. duży bu­dy­nek, w któ­rym lu­dzie ocze­ku­ją na sa­mo­lot, sta­tek lub au­to­bus
2. bu­dy­nek, w któ­rym ła­du­je się to­wa­ry przez­na­czo­ne do tran­spor­tu
3. pro­sty kom­pu­ter, który wszyst­kie pro­gra­my uru­cha­mia z ser­we­ra, z któ­rym jest po­łą­czo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. urzą­dze­nie do zdal­ne­go ste­ro­wa­nia kom­pu­te­rem;

 (1.2) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy, umoż­li­wia­ją­cy zdal­ne ko­rzy­sta­nie z in­ne­go kom­pu­te­ra

 (1.3) lotn. mar. kolej. część lot­ni­ska, portu itp., gdzie sa­mo­lo­ty, stat­ki, au­to­bu­sy itp. za­czy­na­ją lub koń­czą po­dróż


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terminalizacja

zmie­rza­nie, prze­su­wa­nie ku koń­co­wi; za­kań­cza­nie


Źródła:

SJP.pl

Terminalnie

przy­słó­wek

 (1.1) przed­śmiert­nie, ago­nal­nie


Źródła:

Wiktionary

Terminalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ter­mi­nal­ne; cecha tych, któ­rzy są ter­mi­nal­ni


Źródła:

Wiktionary

Terminalny

w me­dy­cy­nie: zwią­za­ny z ostat­nim eta­pem cho­ro­by, po­prze­dza­ją­cym śmierć pa­cjen­ta; przed­śmiert­ny, ago­nal­ny


Źródła:

SJP.pl

Terminalowy

→ ter­mi­nal


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ter­mi­na­lem, do­ty­czą­cy ter­mi­na­lu


Patrz:terminal

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terminarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyjś roz­kład zajęć, ter­mi­nów

 (1.2) ka­len­darz w for­mie książ­ki z ru­bry­ka­mi do pla­no­wa­nie­a­no­wa­nia czasu


Źródła:

Wiktionary

Terminarzyk

zdrob­nie­nie od: ter­mi­narz


Źródła:

SJP.pl

Terminator

prze­sta­rza­łe: uczeń od­by­wa­ją­cy naukę pod kie­run­kiem maj­stra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczeń po­bie­ra­ją­cy nauki rze­mio­sła pod okiem mi­strza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) astr. linia po­mię­dzy oś­wiet­lo­ną (dzien­ną) a nie­oś­wiet­lo­ną (nocną) stro­ną ciała nie­bie­skie­go (zwy­kle pla­ne­ta­a­ne­ty lub księ­ży­ca);

 (2.2) elek­tron. in­form. ele­ment w sie­ciach kom­pu­te­ro­wych opar­tych na kablu kon­cen­trycz­nym słu­żą­cy do za­koń­cze­nia linii;

 (2.3) biol. od­ci­nek genu, na któ­rym koń­czy się pro­ces tran­skryp­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terminatorka

1. uczen­ni­ca od­by­wa­ją­ca naukę pod kie­run­kiem maj­stra;
2. po­tocz­nie: ter­mi­no­wa­nie, ter­min


Źródła:

SJP.pl

Terminatorski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ter­mi­na­to­ra


Źródła:

Wiktionary

Terminatorstwo

za­ję­cie ter­mi­na­to­ra - ucz­nia od­by­wa­ją­ce­go naukę rze­mio­sła pod kie­run­kiem maj­stra


Źródła:

SJP.pl

Terministyczny

→ ter­mi­nizm


Patrz:terminizm

Źródła:

SJP.pl

Terminka

daw­niej: brud­no­pis, bru­lion


Źródła:

SJP.pl

Terminolog

Ter­mi­no­log – spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie za­rzą­dza­nia ter­mi­no­lo­gią, czyli two­rze­nia upo­rząd­ko­wa­ne­go za­so­bu ter­mi­nów (słów oraz zwro­tów) uży­wa­nych w danej dzie­dzi­nie dzia­łal­no­ści lub or­ga­ni­za­cji. Praca ter­mi­no­lo­gicz­na obej­mu­je naj­czę­ściej, choć nie za­wsze, do­pa­so­wa­nie za­so­bu ter­mi­no­lo­gicz­ne­go w jed­nym ję­zy­ku do ana­lo­gicz­ne­go za­so­bu w innym lub in­nych ję­zy­kach.


Źródła:

Wikipedia

Terminologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór słów z danej dzie­dzi­ny, np. nauki, sztu­ki, woj­sko­wo­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Terminologiczny

→ ter­mi­no­lo­gia


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ter­mi­no­lo­gii


Patrz:terminologia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terminotwórstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. usta­na­wia­nie ter­mi­nów


Źródła:

Wiktionary

Terminowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ucze­nie się za­wo­du przez cze­lad­ni­ka u maj­stra

 (1.2) zdo­by­wa­nie doś­wiad­cze­nia w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Źródła:

Wiktionary

Terminować

1. uczyć się za­wo­du u maj­stra;
2. zdo­by­wać doś­wiad­cze­nie w ja­kimś za­wo­dzie


cza­sow­nik

 (1.1) uczyć się za­wo­du pod okiem fa­chow­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terminowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ter­mi­no­we; cecha tych, któ­rzy są ter­mi­no­wi


Źródła:

Wiktionary

Terminowy

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się w wyz­na­czo­nym ter­mi­nie

 (1.2) pil­nu­ją­cy da­ne­go ter­mi­nu, wy­ko­nu­ją­cy coś na czas

 (1.3) wy­ma­ga­ją­cy pil­ne­go wy­ko­na­nia


Źródła:

Wiktionary

Termisil

ro­dzaj bar­dzo twar­de­go szkła la­bo­ra­to­ryj­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Termistor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. typ opor­ni­ka, w któ­rym opór zmie­nia się w zna­czą­cy spo­sób wraz ze zmia­ną tem­pe­ra­tu­ry, a zna­jo­mość tej za­leż­no­ści poz­wa­la na uży­cie go jako czuj­ni­ka tem­pe­ra­tu­ry;


Ter­mi­stor – re­zy­stor pół­prze­wod­ni­ko­wy o re­zy­stan­cji sil­nie za­leż­nej od tem­pe­ra­tu­ry, tzn. w dużo więk­szym stop­niu niż w przy­pad­ku stan­dar­do­wych opor­ni­ków. Naj­czę­ściej pół­prze­wod­ni­ko­wy lub me­ta­lo­wy. Wy­ko­nu­je się je z tlen­ków: man­ga­nu, niklu, ko­bal­tu, mie­dzi, glinu, wa­na­du i litu. Od ro­dza­ju i pro­por­cji uży­tych tlen­ków za­le­żą wła­ści­wo­ści ter­mi­sto­ra.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termit

robak drzew­ny, owad po­dob­ny do mrów­ki, ży­ją­cy w kra­jach tro­pi­kal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. owad spo­łecz­ny kra­jów tro­pi­kal­nych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. mie­sza­ni­na glinu z tlen­ka­mi me­ta­li sto­so­wa­na w pi­ro­tech­ni­ce i spa­wal­nict­wie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termitiera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. gnia­zdo ter­mi­tów ma­ją­ce kształt wy­so­kiej ko­lum­ny, gnia­zda na drze­wie lub w for­mie ka­na­łów w drze­wie i ziemi


Ter­mi­tie­ra – gnia­zdo zbu­do­wa­ne i za­miesz­ki­wa­ne przez ter­mi­ty.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termitowy

1. → ter­mit (owad); ter­mi­ci;
2. → ter­mit (mie­sza­ni­na)


Źródła:

SJP.pl

Termity

robak drzew­ny, owad po­dob­ny do mrów­ki, ży­ją­cy w kra­jach tro­pi­kal­nych


Ter­mi­ty (Isop­te­ra, Ter­mi­to­i­dae) – in­fra­rząd (lub al­ter­na­tyw­nie epi­ro­dzi­na) owa­dów spo­łecz­nych z rzędu ka­ra­cza­nów.

Nazwa Isop­te­ra jest po­łą­cze­niem gr. "iso"- czyli równy, i -"ptera", czyli skrzy­dła – co oz­na­cza rów­nos­krzy­dłe owady do­ro­słe (w prze­ci­wień­stwie do mró­wek, któ­rych formy us­krzyd­lo­ne mają przed­nią parę skrzy­deł więk­szą od dru­giej pary skrzy­deł). Prze­cho­dzą prze­o­bra­że­nie nie­zu­peł­ne. Ter­mi­ty mają apa­rat gę­bo­wy gry­zą­cy. Ty­po­wa wiel­kość ter­mi­ta waha się od 4 do 11 mm dłu­go­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termizacja

obrób­ka ciepl­na su­ro­we­go mleka czę­ścio­wo ni­szczą­ca bak­te­rie (ogrze­wa­nie 15–30 se­kund w tem­pe­ra­tu­rze 57–68°C)


Ter­mi­za­cja – ogrze­wa­nie mleka su­ro­we­go co najm­niej przez 15 se­kund w tem­pe­ra­tu­rze od 57 do 68 °C, w któ­re­go wy­ni­ku wy­stę­pu­je do­dat­nia re­ak­cja na obec­ność fos­fa­ta­zy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termizowany

pod­da­wać su­ro­we mleko obrób­ce ciepl­nej czę­ścio­wo ni­szczą­cej bak­te­rie (15–30 se­kund w tem­pe­ra­tu­rze 57–68°C)


Źródła:

SJP.pl

Termizować

pod­da­wać su­ro­we mleko obrób­ce ciepl­nej czę­ścio­wo ni­szczą­cej bak­te­rie (15–30 se­kund w tem­pe­ra­tu­rze 57–68°C)


Źródła:

SJP.pl

Termo-

prze­dro­stek

 (1.1) …two­rzą­cy pier­wszy człon wy­ra­zów zwią­za­nych z cie­płem lub tem­pe­ra­tu­rą


Źródła:

Wiktionary

Termoablacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. chi­rur­gicz­ne ni­szcze­nie tka­nek przez pod­wyż­sze­nie ich tem­pe­ra­tu­ry i wy­wo­ła­nie w nich mart­wi­cy;


Ter­mo­a­bla­cja, abla­cja ter­micz­na – me­to­da le­cze­nia chi­rur­gicz­ne­go po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dza­niu pod kon­tro­lą ul­tra­so­no­gra­ficz­ną lub to­mo­gra­ficz­ną do cen­trum guza no­wot­wo­ro­we­go elek­tro­dy w kształ­cie igły, ge­ne­ru­ją­cej prąd prze­mien­ny o wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści (300–500 kHz), który prze­pły­wa przez tkan­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termoaktywny

1. o tka­ni­nach, odzie­ży: ma­ją­cy wła­ści­wość utrzy­my­wa­nia op­ty­mal­nej tem­pe­ra­tu­ry ciała;
2. zmie­nia­ją­cy wła­ści­wo­ści pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry, re­a­gu­ją­cy na cie­pło


przy­miot­nik

 (1.1) odzież. o tka­ni­nach, odzie­ży itp.: ma­ją­cy wła­ści­wość utrzy­my­wa­nia op­ty­mal­nej tem­pe­ra­tu­ry i wil­got­no­ści ludz­kie­go ciała

 (1.2) taki, któ­re­go skład­ni­ki uak­tyw­nia­ją się w wy­ni­ku ogrza­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termoakustyczny

→ ter­mo­a­ku­sty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z pow­sta­wa­niem i roz­cho­dze­niem się fal aku­stycz­nych wy­wo­ły­wa­nych miej­sco­wy­mi zmia­na­mi tem­pe­ra­tu­ry w oś­rod­ku ma­te­rial­nym albo ba­da­niem tych fal


Patrz:termoakustyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termoakustyka

dzie­dzi­na fi­zy­ki zaj­mu­ją­ca się wza­jem­nym wpły­wem fal aku­stycz­nych i prze­pły­wu cie­pła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. nauka ba­da­ją­ca pow­sta­wa­nie i roz­cho­dze­nie się fal aku­stycz­nych wy­wo­ły­wa­nych miej­sco­wy­mi zmia­na­mi tem­pe­ra­tu­ry w oś­rod­ku ma­te­rial­nym;


Ter­mo­a­ku­sty­ka – dział fi­zy­ki ba­da­ją­cy wza­jem­ny wpływ fal aku­stycz­nych i prze­pły­wu cie­pła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termoanemometr

Ter­mo­a­ne­mo­metr – ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go, który służy do po­mia­ru pręd­ko­ści prze­pły­wu po­wie­trza. Na­grze­wa­ny prą­dem czuj­nik jest chło­dzo­ny okre­ślo­nym stru­mie­niem po­wie­trza, co po­wo­du­je zmia­nę pro­por­cji na­tę­że­nia prądu oraz opor­no­ści włó­kna.

Ter­mo­a­ne­mo­metr jest zwy­kle sto­so­wa­ny w la­bo­ra­to­riach ae­ro­dy­na­micz­nych do pro­wa­dze­nia róż­no­rod­nych badań zwią­za­nych z ae­ro­dy­na­mi­ką.


Źródła:

Wikipedia

Termoareometr

are­o­metr po­łą­czo­ny z ter­mo­me­trem


Ter­mo­a­re­o­metr – ter­mo­den­sy­metr, ro­dzaj are­o­me­tru, który po­da­je gę­stość płynu i jed­no­cze­śnie dzię­ki wbu­do­wa­ne­mu ter­mo­me­tro­wi in­for­mu­je o tem­pe­ra­tu­rze płynu. Tem­pe­ra­tu­ra, jako czyn­nik wpły­wa­ją­cy na gę­stość cie­czy, jest pa­ra­me­trem wpły­wa­ją­cym na war­tość po­mia­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termobarokomora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie, wew­nątrz któ­re­go mogą być odt­wa­rza­ne różne tem­pe­ra­tu­ry i ci­śnie­nia, uży­wa­ne m.in. do sy­mu­lo­wa­nia wa­run­ków pa­nu­ją­cych w po­wie­trzu


Źródła:

Wiktionary

Termobarometr

przy­rząd słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia wy­so­ko­ści punk­tu nad po­zio­mem morza za po­mo­cą po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody w tym punk­cie; hip­so­ter­mo­metr


Źródła:

SJP.pl

Termobaryczny

wy­ko­rzy­stu­ją­cy wy­buch wy­wo­łu­ją­cy silną falę ci­śnie­nia i wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę


przy­miot­nik

 (1.1) wojsk. dzia­ła­ją­cy po­przez wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę oraz ek­stre­mal­nie wy­so­kie, a na­stęp­nie ni­skie ci­śnie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termobielizna

bie­liz­na po­ma­ga­ją­ca utrzy­mać od­po­wied­nią tem­pe­ra­tu­rę ciała i od­pro­wa­dzać wil­goć


Źródła:

SJP.pl

Termobimetal

ele­ment bę­dą­cy po­łą­cze­niem dwóch me­ta­li o róż­nych współ­czyn­ni­kach roz­sze­rzal­no­ści ter­micz­nej, sto­so­wa­ny np. w kie­run­kow­ska­zach sa­mo­cho­do­wych


Ter­mo­bi­me­tal (ina­czej: bi­me­tal ter­mo­me­trycz­ny) – w tech­ni­ce ele­ment sprę­ży­sty, pow­sta­ły po­przez po­łą­cze­nie me­to­dą lu­to­wa­nia bądź zgrze­wa­nia dwóch warstw me­ta­li lub ich sto­pów, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się róż­ny­mi współ­czyn­ni­ka­mi roz­sze­rzal­no­ści ciepl­nej. War­stwa, któ­rej współ­czyn­nik ma więk­szą war­tość, zwana jest war­stwą czyn­ną, druga zaś – war­stwą bier­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termochemia

Ter­mo­che­mia – dział ter­mo­dy­na­mi­ki che­micz­nej zaj­mu­ją­cy się efek­ta­mi ener­ge­tycz­ny­mi (ciepl­ny­mi) re­ak­cji che­micz­nych i prze­mian fa­zo­wych, ich za­leż­no­ścią od wa­run­ków fi­zycz­nych oraz wy­mia­ną ener­gii po­mię­dzy ukła­dem i oto­cze­niem.


Źródła:

Wikipedia

Termoczuły

re­a­gu­ją­cy w spo­sób wi­docz­ny na zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Termodetektor

struk­tu­ra wraż­li­wa na cie­pło, ne­u­ron wy­stę­pu­ją­cy w podwz­gó­rzu


Źródła:

SJP.pl

Termodrewno

drew­no pod­da­ne obrób­ce ter­micz­nej, bar­dziej od­por­ne na wil­goć i szkod­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Termodyfuzja

prze­pływ ma­te­rii spo­wo­do­wa­ny nie­rów­no­mier­nym roz­kła­dem tem­pe­ra­tu­ry; ter­mo­tran­sport, efekt So­re­ta


Ter­mo­dy­fuz­ja, dy­fuz­ja ter­micz­na, zja­wi­sko So­re­ta, efekt So­re­ta, ter­mo­fo­re­za, ter­mo­mi­gra­cja, ter­mo­tran­sport – pro­ces ter­mo­me­cha­nicz­ny wy­wo­ła­ny róż­ni­cą tem­pe­ra­tur w oś­rod­ku. Po­le­ga na prze­mie­szcza­niu się czą­stek w mie­sza­ni­nie lub rozt­wo­rze (czyli dy­fuz­ji) zgod­nie z gra­dien­tem tem­pe­ra­tur, co pro­wa­dzi do pow­sta­nia okre­ślo­ne­go dla da­nych wa­run­ków gra­dien­tu stę­żeń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termodyfuzyjny

→ ter­mo­dy­fuz­ja


Patrz:termodyfuzja

Źródła:

SJP.pl

Termodylucja

roz­cień­cze­nio­wa me­to­da po­mia­ru prze­pły­wu krwi


Źródła:

SJP.pl

Termodynamiczny

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z ter­mo­dy­na­mi­ką


Źródła:

Wiktionary

Termodynamika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem efek­tów ener­ge­tycz­nych prze­mian fi­zycz­nych i che­micz­nych;


Ter­mo­dy­na­mi­ka – dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ener­ge­tycz­nych efek­tów wszel­kich prze­mian fi­zycz­nych i che­micz­nych, które wpły­wa­ją na zmia­ny ener­gii wew­nętrz­nej ana­li­zo­wa­nych ukła­dów. Ter­mo­dy­na­mi­ka bada prze­de wszyst­kim prze­mia­ny ciepl­ne, lecz także efek­ty ener­ge­tycz­ne re­ak­cji che­micz­nych, prze­mian z udzia­łem jonów, prze­mia­ny fa­zo­we, a nawet prze­mia­ny ją­dro­we i ener­gii elek­trycz­nej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termoelastoplast

ro­dzaj ela­sto­me­ru wyt­wo­rzo­ne­go me­to­da­mi ter­mo­pla­stycz­ny­mi; ela­sto­mer pla­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Termoelastyczny

zmie­nia­ją­cy swoją twar­dość i ela­stycz­ność pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Termoelektret

elek­tret otrzy­ma­ny przez ogrze­wa­nie die­lek­try­ka do tem­pe­ra­tu­ry bli­skiej jego tem­pe­ra­tu­ry top­nie­nia, a na­stęp­nie ozię­bia­nie go w polu elek­trycz­nym do tem­pe­ra­tu­ry po­ko­jo­wej


Źródła:

SJP.pl

Termoelektrolityczny

→ ter­mo­e­lek­tro­li­za


Patrz:termoelektroliza

Źródła:

SJP.pl

Termoelektroliza

Ter­mo­e­lek­tro­li­za – ro­dzaj elek­tro­li­zy, w któ­rej elek­tro­li­tem nie jest rozt­wór związ­ku che­micz­ne­go zdol­ne­go do dy­so­cja­cji elek­tro­li­tycz­nej, lecz zwią­zek w po­sta­ci czy­stej, ale sto­pio­nej w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze.

Ter­mo­lek­tro­li­za jest sto­so­wa­na m.in. do otrzy­my­wa­nia niek­tó­rych me­ta­li np. glinu, po­ta­su, wap­nia, ma­gne­zu, sodu ze sto­pio­nych soli lub wo­do­rot­len­ków tych me­ta­li.


Źródła:

Wikipedia

Termoelektrolizer

Ter­mo­e­lek­tro­li­zer – urzą­dze­nie elek­tro­ter­micz­ne elek­tro­do­we słu­żą­ce do pro­duk­cji alu­mi­nium oraz me­ta­li al­ka­licz­nych ta­kich jak: sód, potas, wapń. W urzą­dze­niach tych wy­dzie­la­nie cie­pła na­stę­pu­je w elek­tro­li­cie pod wpły­wem prze­pły­wa­ją­ce­go w nim prądu. Ter­mo­e­lek­tro­li­ze­ry za­si­la­ne są prą­dem sta­łym o na­pię­ciu kilku wol­tów, dla­te­go wanny te łączy się sze­re­go­wo po kil­ka­dzie­siąt, a nawet sto lub wię­cej.


Źródła:

Wikipedia

Termoelektryk

po­tocz­nie: ma­te­riał ter­mo­e­lek­trycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Termoelement

obwód elek­trycz­ny, w któ­rym siła elek­tro­mo­to­rycz­na pow­sta­je przy wy­stę­po­wa­niu róż­ni­cy tem­pe­ra­tur; ter­mo­o­gni­wo; ter­mo­pa­ra


Źródła:

SJP.pl

Termoemisja

emi­sja jonów lub elek­tro­nów pod wpły­wem ogrza­nia ciała do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Termoenergetyczny

→ ter­mo­e­ner­ge­ty­ka


Patrz:termoenergetyka

Źródła:

SJP.pl

Termofil

or­ga­nizm cie­pło­lub­ny, po­trze­bu­ją­cy do życia pod­wyż­szo­nych tem­pe­ra­tur


Ter­mo­fil, or­ga­nizm cie­pło­lub­ny, or­ga­nizm ter­mo­fil­ny (z gr. "ther­mós" – cie­pły, "philéō" – lubię) – ek­stre­mo­fil­ny or­ga­nizm ży­ją­cy w śro­do­wi­skach o sto­sun­ko­wo wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach. Kry­te­rium tem­pe­ra­tu­ry gra­nicz­nej jest róż­nie okre­śla­ne przez po­szcze­gól­nych au­to­rów. W naj­szer­szym zna­cze­niu or­ga­niz­ma­mi ter­mo­fil­ny­mi na­zy­wa­ne są ga­tun­ki wy­ma­ga­ją­ce do życia tem­pe­ra­tur po­wy­żej 20 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termofilność

→ ter­mo­fil­ny


Patrz:termofilny

Źródła:

SJP.pl

Termofilny

przy­miot­nik

 (1.1) cie­pło­lub­ny


Źródła:

Wiktionary

Termofor

gu­mo­wy worek na­peł­nia­ny go­rą­cą wodą, słu­żą­cy do miej­sco­we­go ogrze­wa­nia ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gu­mo­wy worek, słu­żą­cy do miej­sco­we­go ogrze­wa­nia lub ochła­dza­nia ciała;

 (1.2) fiz. przy­rząd do po­mia­ru m.in. cie­pła wła­ści­we­go cie­czy


Ter­mo­for – worek na­peł­nia­ny go­rą­cą wodą, który służy do miej­sco­we­go na­grze­wa­nia ciała. Nazwa pow­sta­ła z po­łą­cze­nia "termo-" + gr. "pho­rós" = nio­są­cy od "phoreín" = nieść.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termoformowanie

for­mo­wać wy­ro­by z pła­skich folii lub płyt pod­grza­nych do tem­pe­ra­tu­ry bli­skiej tem­pe­ra­tu­ry mię­knie­nia


Źródła:

SJP.pl

Termoformować

for­mo­wać wy­ro­by z pła­skich folii lub płyt pod­grza­nych do tem­pe­ra­tu­ry bli­skiej tem­pe­ra­tu­ry mię­knie­nia


Źródła:

SJP.pl

Termogeneza

pro­ces wyt­wa­rza­nia ener­gii ter­micz­nej w celu utrzy­ma­nia sta­łej tem­pe­ra­tu­ry ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. ze­spół pro­ce­sów fiz­jo­lo­gicz­nych i me­ta­bo­licz­nych oraz re­ak­cji be­ha­wio­ral­nych, któ­rych efek­tem jest wyt­wo­rze­nie cie­pła w or­ga­niz­mie;


Ter­mo­ge­ne­za – w fiz­jo­lo­gii jest to ze­spół pro­ce­sów fiz­jo­lo­gicz­nych i me­ta­bo­licz­nych (ok­sy­da­cyj­nych lub ka­ta­bo­licz­nych) oraz re­ak­cji be­ha­wio­ral­nych, któ­rych celem jest wyt­wo­rze­nie cie­pła dla utrzy­ma­nia sta­łej tem­pe­ra­tu­ry ciała. Jest cha­rak­te­ry­stycz­na dla zwie­rząt sta­ło­ciepl­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termograf

1. urzą­dze­nie wy­ko­nu­ją­ce obraz roz­kła­du tem­pe­ra­tur na po­wierzch­ni ja­kie­goś obiek­tu;
2. ter­mo­metr do sa­mo­czyn­ne­go za­pi­su zmian tem­pe­ra­tu­ry


Ter­mo­graf – przy­rząd mie­rzą­cy tem­pe­ra­tu­rę i re­je­stru­ją­cy jej prze­bieg w funk­cji czasu.

Ele­men­tem re­a­gu­ją­cym na zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry jest naj­czę­ściej czuj­nik de­for­ma­cyj­ny, zmie­nia­ją­cy swój kształt w funk­cji zmian tem­pe­ra­tu­ry (np. rożek ma­no­me­trycz­ny wy­peł­nio­ny cie­czą roz­sze­rzal­ną lub ele­ment bi­me­ta­licz­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­to­da dia­gno­stycz­na wy­ko­rzy­stu­ją­ca pod­czer­wień do wy­kry­wa­nia cho­rób


Ter­mo­gra­fia – pro­ces obra­zo­wa­nia w pa­śmie śred­niej pod­czer­wie­ni (o dłu­go­ści fali od 9 do 14 μm). Poz­wa­la on na re­je­stra­cję pro­mie­nio­wa­nia ciepl­ne­go emi­to­wa­ne­go przez ciała fi­zycz­ne w prze­dzia­le tem­pe­ra­tur spo­ty­ka­nych w wa­run­kach co­dzien­nych, bez ko­niecz­no­ści oś­wiet­la­nia ich zew­nętrz­nym źró­dłem świa­tła, a w niek­tó­rych roz­wią­za­niach na do­kład­ny po­miar tem­pe­ra­tu­ry tych obiek­tów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termogram

Ter­mo­gram – zapis obra­zu ciepl­ne­go. Ter­mo­gram może zo­stać spo­rzą­dzo­ny w po­sta­ci fo­to­gra­fii z apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, za­pi­su na ta­śmie wideo lub pliku na do­wol­nym no­śni­ku pa­mię­ci cy­fro­wej. Barwy wi­docz­ne na obra­zie ter­mo­gra­mu są umow­nie przy­pi­sa­ne do po­szcze­gól­nych war­to­ści tem­pe­ra­tur. Obraz ter­mo­gra­mu może też za­wie­rać izo­ter­my. Ter­mo­gram może mieć też formę krzy­wej w funk­cji czasu wy­dru­ko­wa­nej na pa­pie­rze przez ter­mo­graf.


Źródła:

Wikipedia

Termograwimetria

me­to­da ana­li­zy ter­micz­nej


Źródła:

SJP.pl

Termograwimetryczny

→ ter­mo­gra­wi­me­tria


Patrz:termograwimetria

Źródła:

SJP.pl

Termogłębokościomierz

przy­rząd do okre­śla­nia głę­bo­ko­ści mórz me­to­dą ter­micz­ną


Źródła:

SJP.pl

Termohigrograf

urzą­dze­nie sa­mo­pi­szą­ce, słu­żą­ce do re­je­stro­wa­nia zmian tem­pe­ra­tu­ry i stanu wil­got­no­ści po­wie­trza


Źródła:

SJP.pl

Termohigrometr

urzą­dze­nie po­sia­da­ją­ce funk­cje ter­mo­me­tru i hi­gro­me­tru


Źródła:

SJP.pl

Termohipsometr

przy­rząd do po­mia­ru ci­śnie­nia po­wie­trza za po­mo­cą po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody


Źródła:

SJP.pl

Termoizolacja

ma­te­riał izo­la­cyj­ny o małej prze­wod­no­ści ciepl­nej, chro­nią­cy ciało przed wy­mia­ną ener­gii z oto­cze­niem


Źródła:

SJP.pl

Termoizolacyjny

do­ty­czą­cy ter­mo­i­zo­la­cji


Źródła:

SJP.pl

Termoizolator

sub­stan­cja, ma­te­riał lub pro­dukt o małej prze­wod­no­ści ciepl­nej; izo­la­tor ter­micz­ny


Źródła:

SJP.pl

Termoizolować

od­dzie­lać (od­dzie­lić) ma­te­ria­łem chro­nią­cym przed prze­pu­szcza­niem cie­pła


Źródła:

SJP.pl

Termoizopleta

krzy­wa wy­kre­śla­na w celu przed­sta­wie­nia prze­bie­gu tem­pe­ra­tu­ry gleby w funk­cji czasu i głę­bo­ko­ści


Ter­mo­i­zo­ple­ta – gra­ficz­na forma ilu­stra­cji zmian w tem­pe­ra­tu­rze rocz­nej gleby na róż­nej głę­bo­ko­ści. Cha­rak­te­ry­sty­ka zmian po­win­na za­wie­rać war­to­ści ek­stre­mal­ne lub ab­so­lut­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termojonizacyjny

→ ter­mo­jo­ni­za­cja


Patrz:termojonizacja

Źródła:

SJP.pl

Termojądrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy łą­cze­nia lek­kich jąder ato­mów w cięż­sze pod wpły­wem wy­so­kich tem­pe­ra­tur


Źródła:

Wiktionary

Termokatoda

ka­to­da o emi­sji ter­mo­e­lek­tro­no­wej; ka­to­da ża­rzo­na


Ter­mo­ka­to­da – ka­to­da wy­sy­ła­ją­ca elek­tro­ny pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry. Ter­mo­ka­to­da po­dłą­cza­na jest do ujem­ne­go bie­gu­na na­pię­cia za­si­la­ją­ce­go i sta­no­wi ważny ele­ment wielu lamp elek­tro­no­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termoklina

środ­ko­wa war­stwa wód słod­kich i sło­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się dużym spad­kiem tem­pe­ra­tu­ry


Ter­mo­kli­na (me­ta­lim­nion, war­stwa skoku ter­micz­ne­go) – w stra­ty­fi­ko­wa­nych zbior­ni­kach wod­nych war­stwa wody, w któ­rej na­stę­pu­je szyb­ka zmia­na tem­pe­ra­tu­ry wraz ze wzro­stem głę­bo­ko­ści. Po­wy­żej i po­ni­żej ter­mo­kli­ny zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry są mniej za­u­wa­żal­ne.

We­dług róż­nych de­fi­ni­cji może oz­na­czać war­stwę, w któ­rej na­stę­pu­je zmia­na tem­pe­ra­tu­ry co najm­niej 1 °C na metr lub względ­nie naj­szyb­sza zmia­na tem­pe­ra­tu­ry. []


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termokras

Ter­mo­kras, kras ter­micz­ny, ge­li­wy­to­pi­ska – formy te­re­nu po­dob­ne do kra­so­wych, pow­sta­łe w ob­sza­rach wiecz­nej zmarz­li­ny wsku­tek wy­ta­pia­nia lodu.

Ter­mo­kras wy­stę­pu­je na ob­sza­rach wiecz­nej zmarz­li­ny, m.in. Sy­be­rii, Ala­ski i pół­noc­nej Ka­na­dy.


Źródła:

Wikipedia

Termokurcz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rurka ter­mo­kurcz­li­wa


Źródła:

Wiktionary

Termokurczliwość

zdol­ność, wła­ści­wość kur­cze­nia się w cza­sie obrób­ki ciepl­nej


Źródła:

SJP.pl

Termolama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj jed­wab­nej tka­ni­ny


Źródła:

Wiktionary

Termolezja

me­to­da lik­wi­do­wa­nia bólu bez trwa­łe­go usz­ko­dze­nia tkan­ki ner­wo­wej; po­le­ga na wy­łą­cza­niu wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści prą­dem struk­tur ner­wo­wych prze­wo­dzą­cych ból


Ter­mo­lez­ja (ang. radio fre­qu­en­cy ther­mo­le­sion, RF-ther­mo­le­sion) – me­to­da zwal­cza­nia bólu przew­le­kłe­go, po­le­ga­ją­ca na za­sto­so­wa­niu prądu o czę­stot­li­wo­ści fal ra­dio­wych (300–500 kHz).

Isto­tą za­bie­gu jest usz­ko­dze­nie struk­tur ner­wo­wych po­przez kon­tro­lo­wa­ne dzia­ła­nie tem­pe­ra­tu­ry, którą uzy­sku­je się dzię­ki roz­cho­dzą­cym się w tkan­kach falom ra­dio­wym o okre­ślo­nej dłu­go­ści, które są ge­ne­ro­wa­ne przez ge­ne­ra­to­ry fal wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termolok

zwy­kle w licz­bie mno­giej: wałki do na­wi­ja­nia wło­sów, które przed uży­ciem na­grze­wa się w spe­cjal­nym pod­grze­wa­czu


Źródła:

SJP.pl

Termolokacja

wy­kry­wa­nie obiek­tów i okre­śla­nie ich po­ło­że­nia w prze­strze­ni przy uży­ciu emi­to­wa­ne­go lub od­bi­ja­ne­go przez nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go pro­mie­nio­wa­nia ciepl­ne­go; in­fra­lo­ka­cja


Źródła:

SJP.pl

Termolokacyjny

→ ter­mo­lo­ka­cja


Patrz:termolokacja

Źródła:

SJP.pl

Termoluminescencja

Ter­mo­lu­mi­ne­scen­cja – lu­mi­ne­scen­cja sub­stan­cji wy­wo­ła­na ogrze­wa­niem sub­stan­cji, która wcze­śniej zo­sta­ła po­bu­dzo­na przez świa­tło lub pro­mie­nio­wa­nie prze­ni­kli­we. Zja­wi­sko to wy­stę­pu­je w fos­fo­rach kry­sta­licz­nych, flu­o­ry­cie), szkłach, mo­no­krysz­ta­łach tlen­ko­wych.


Źródła:

Wikipedia

Termoluminescencyjny

do­ty­czą­cy ter­mo­lu­mi­ne­scen­cji


Źródła:

SJP.pl

Termomagnetyczny

→ ter­mo­ma­gne­tyzm


Patrz:termomagnetyzm

Źródła:

SJP.pl

Termometr

przy­rząd do mie­rze­nia tem­pe­ra­tu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry;


Ter­mo­metr – przy­rząd do po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry me­to­dą poś­red­nią, na pod­sta­wie zmia­ny pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry wła­ści­wo­ści ter­mo­me­trycz­nej ciała ter­mo­me­trycz­ne­go. Za­kres mie­rzo­nych tem­pe­ra­tur i za­sto­so­wań ter­mo­me­tru w znacz­nym stop­niu za­le­ży od ciała ter­mo­me­trycz­ne­go i wła­ści­wo­ści ter­mo­me­trycz­nej. Ter­mo­metr może słu­żyć do po­mia­ru do­wol­nej tem­pe­ra­tu­ry w okre­ślo­nym za­kre­sie lub wska­zy­wa­nia tylko wy­bra­nych war­to­ści tem­pe­ra­tu­ry (wskaź­ni­ki tem­pe­ra­tu­ry)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termometria

Ter­mo­me­tria – gałąź fi­zy­ki, która zaj­mu­je się po­mia­ra­mi tem­pe­ra­tur oraz kon­struk­cją przy­rzą­dów do po­mia­rów tem­pe­ra­tur (ter­mo­metr) i ich wy­ko­rzy­sty­wa­nia w nauce oraz tech­ni­ce.


Źródła:

Wikipedia

Termomodelage

[czy­taj: termomodeLAŻ] z fran­cu­skie­go: ro­dzaj za­bie­gu kos­me­tycz­ne­go, ma­secz­ka uwal­nia­ją­ca cie­pło


Źródła:

SJP.pl

Termomodernizacja

mo­der­ni­za­cja ma­ją­ca na celu zmniej­sze­nie za­po­trze­bo­wa­nia na ener­gię ciepl­ną w bu­dyn­ku; ter­mo­re­no­wa­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. bud. przed­sięw­zię­cie ma­ją­ce na celu zmniej­sze­nie za­po­trze­bo­wa­nia bu­dyn­ku na ener­gię ciepl­ną


Ter­mo­mo­der­ni­za­cja – przed­sięw­zię­cie ma­ją­ce na celu zmniej­sze­nie za­po­trze­bo­wa­nia i zu­ży­cia ener­gii ciepl­nej w danym obiek­cie bu­dow­la­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termomodernizować

pro­wa­dzić prace zmniej­sza­ją­ce stra­ty cie­pła w bu­dyn­ku


Źródła:

SJP.pl

Termon

ku­chen­ka o jed­nej fa­jer­ce


Źródła:

SJP.pl

Termonastia

Ter­mo­na­stia – ruchy na­stycz­ne ro­ślin wy­wo­ła­ne zmia­ną tem­pe­ra­tu­ry. Przy­kła­dem ta­kich ru­chów jest za­my­ka­nie się (po ob­ni­że­niu tem­pe­ra­tu­ry) i ot­wie­ra­nie (po pod­nie­sie­niu tem­pe­ra­tu­ry) płat­ków kro­ku­sa czy też tu­li­pa­na na sku­tek zmian ter­micz­nych. Me­cha­nizm ten wy­wo­ły­wa­ny jest szyb­szym wzro­stem gór­nej po­wierzch­ni dzia­łek ok­wia­tu niż dol­nej w cie­plej­szym oto­cze­niu.


Źródła:

Wikipedia

Termonastyczny

→ ter­mo­na­stia


Patrz:termonastia

Źródła:

SJP.pl

Termoobieg

rów­no­mier­na cyr­ku­la­cja cie­płe­go po­wie­trza w pie­kar­ni­ku


Źródła:

SJP.pl

Termoochronny

→ ter­mo­o­chro­na


Patrz:termoochrona

Źródła:

SJP.pl

Termoodporność

→ ter­mo­od­por­ny


Patrz:termoodporny

Źródła:

SJP.pl

Termoodporny

od­por­ny na dzia­ła­nie bar­dzo wy­so­kich tem­pe­ra­tur


Źródła:

SJP.pl

Termoodzież

odzież utrzy­mu­ją­ca op­ty­mal­ną tem­pe­ra­tu­rę ciała


Źródła:

SJP.pl

Termoogniwo

obwód elek­trycz­ny, w któ­rym siła elek­tro­mo­to­rycz­na pow­sta­je przy wy­stę­po­wa­niu róż­ni­cy tem­pe­ra­tur; ter­mo­e­le­ment; ter­mo­pa­ra


Źródła:

SJP.pl

Termoopakowanie

opa­ko­wa­nie spo­żyw­cze utrzy­mu­ją­ce od­po­wied­nią tem­pe­ra­tu­rę po­ży­wie­nia


Źródła:

SJP.pl

Termopan

ma­te­riał zło­żo­ny z dwóch płyt szkła pła­skie­go okien­ne­go, skle­jo­nych ze sobą do­kład­nie na kra­wę­dziach z po­zo­sta­wie­niem od­stę­pu około 6 mm, który za­pew­nia­ją paski szkła wło­żo­ne mię­dzy te płyty; szkło szcze­li­no­we, szkło her­me­tycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Termopara

czuj­nik tem­pe­ra­tu­ry wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­sko ter­mo­e­lek­trycz­ne; ter­mo­e­le­ment; ter­mo­o­gni­wo


Ter­mo­pa­ra, ter­mo­o­gni­wo, ter­mo­e­le­ment, ogni­wo ter­mo­e­lek­trycz­ne – ele­ment ob­wo­du elek­trycz­ne­go skła­da­ją­cy się z dwóch róż­nych prze­wod­ni­ków, wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­sko Se­e­bec­ka, za­cho­dzą­ce na ich styku. Ter­mo­pa­ra jest wy­ko­rzy­sty­wa­na jako czuj­nik tem­pe­ra­tu­ry, rza­dziej jako źró­dło za­si­la­nia o bar­dzo ni­skim na­pię­ciu i re­la­tyw­nie wy­so­kim prą­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termopauza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. war­stwa at­mos­fe­ry Ziemi od­dzie­la­ją­ca ter­mos­fe­rę od eg­zos­fe­ry;


Ter­mo­pa­u­za - przej­ścio­wa war­stwa at­mos­fe­ry ziem­skiej, od­dzie­la­ją­ca ter­mos­fe­rę od eg­zos­fe­ry. Znaj­du­je się na wy­so­ko­ści 400 - 1000 km.

Ter­mo­pa­u­za, jest uwa­ża­na za zew­nętrz­ną gra­ni­cę sy­ste­mu ener­ge­tycz­ne­go Ziemi. Po­ni­żej ter­mo­pa­u­zy at­mos­fe­ra re­a­gu­je z pro­mie­nio­wa­niem sło­necz­nym, ze wzglę­du na znacz­ną obec­ność cięż­szych ato­mów, zwła­szcza ato­mów i czą­ste­czek tlenu, które mogą po­chła­niać ul­tra­fio­let.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termopile

prze­no­śnie: sym­bol poś­wię­ce­nia życia w imię ho­no­ru na­ro­do­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. stra­te­gicz­ne, wą­skie przej­ście mię­dzy pas­mem gór­skim Oita a wo­da­mi Za­to­ki Ma­lij­skiej, pro­wa­dzą­ce z Te­sa­lii do Gre­cji środ­ko­wej w po­bli­żu miej­sco­wo­ści Lamia w Gre­cji;

 (1.2) przen. hist. nazwa na­da­wa­na szcze­gól­nie he­ro­icz­nym i krwa­wym wal­kom, na po­do­bień­stwo bitwy pod Ter­mo­pi­la­mi (1.1) sto­czo­nej w 480 r. p.n.e. mię­dzy Gre­ka­mi a Per­sa­mi;


Ter­mo­pi­le ( Θερμοπύλες, Θερμοπύλαι, "ther­mos" – go­rą­cy, "pylai" – wrota) – zwę­że­nie rów­ni­ny nad­mor­skiej, wą­skie przej­ście (po­tocz­nie "przes­myk") mię­dzy gó­ra­mi a mo­rzem w po­bli­żu mia­sta Lamia w Gre­cji, mię­dzy Za­to­ką Ma­lia­kos a górą Oiti, pro­wa­dzą­ce z Te­sa­lii do Gre­cji Środ­ko­wej. Miej­sce zaw­dzię­cza nazwę sil­ne­mu źró­dłu da­ją­ce­mu po­czą­tek stru­mie­nio­wi o tem­pe­ra­tu­rze wód 40 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termopilski

przy­miot­nik od: Ter­mo­pi­le (wąwóz w Gre­cji)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ter­mo­pi­la­mi, do­ty­czą­cy Ter­mo­pil


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termoplast

two­rzy­wo sztucz­ne, które po ostu­dze­niu tward­nie­je i za­cho­wu­je kształt na­da­ny mu w cza­sie ogrze­wa­nia; pla­sto­mer, ter­mo­pla­stik, ter­mo­pla­styk, two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Termoplastik

two­rzy­wo sztucz­ne, które po ostu­dze­niu tward­nie­je i za­cho­wu­je kształt na­da­ny mu w cza­sie ogrze­wa­nia; pla­sto­mer, ter­mo­plast, ter­mo­pla­styk, two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Termoplastycznie

→ ter­mo­pla­stycz­ny


Patrz:termoplastyczny

Źródła:

SJP.pl

Termoplastyczność

→ ter­mo­pla­stycz­ny


Patrz:termoplastyczny

Źródła:

SJP.pl

Termoplastyczny

da­ją­cy się kształ­to­wać pod wpły­wem ogrze­wa­nia


przy­miot­nik

 (1.1) techn. o two­rzy­wie sztucz­nym da­ją­cym się przet­wa­rzać, kształ­to­wać do­wol­ną licz­bę razy pod wpły­wem ogrze­wa­nia, bez ule­ga­nia roz­kła­do­wi che­micz­ne­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termoplastyk

two­rzy­wo sztucz­ne, które po ostu­dze­niu tward­nie­je i za­cho­wu­je kształt na­da­ny mu w cza­sie ogrze­wa­nia; pla­sto­mer, ter­mo­pla­stik, ter­mo­plast, two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Termoport

po­jem­nik ter­mo­i­zo­la­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Termopren

na­tu­ral­ny ka­u­czuk cy­kli­zo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Termoprzewodzący

do­brze prze­wo­dzą­cy cie­pło


Źródła:

SJP.pl

Termoprzylepny

przy­kle­ja­ją­cy się pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Termopunktura

tech­ni­ka le­cze­nia za po­mo­cą przy­że­gań; mok­so­te­ra­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. spo­sób le­cze­nia, wy­wo­dzą­cy się z me­dy­cy­ny chiń­skiej, po­le­ga­ją­cy na draż­nie­niu wy­bra­nych punk­tów ciała wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą za po­mo­cą ża­rzą­cych się su­szo­nych ziół;


Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Ter­mo­punk­tu­ra – tech­ni­ka le­cze­nia przy po­mo­cy przy­że­gań, sto­so­wa­na w me­dy­cy­nie da­le­kows­chod­niej.

Ter­mo­punk­tu­ra, po­dob­nie jak aku­punk­tu­ra, opar­ta jest na od­dzia­ły­wa­niu na od­po­wied­nie punk­ty na ciele.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termoreceptor

typ re­cep­to­ra re­je­stru­ją­ce­go zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry po­wierzch­ni skóry oraz śro­do­wi­ska wew­nętrz­ne­go or­ga­niz­mu


Ter­mo­re­cep­tor – re­cep­tor od­bie­ra­ją­cy ze in­for­ma­cje o zmia­nach tem­pe­ra­tu­ry krwi (ter­mo­de­tek­to­ry) lub skóry (np. ciał­ka Kra­us­se­go, ciał­ka Ruf­fi­nie­go) i prze­ka­zu­ją­cy je do oś­rod­ka ter­mo­re­gu­la­cji w podwz­gó­rzu celem do­sto­so­wa­nia tem­pe­ra­tu­ry ciała do tem­pe­ra­tu­ry śro­do­wi­ska (ter­mo­re­gu­la­cja).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termoregulacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. re­gu­la­cja tem­pe­ra­tu­ry w or­ga­niz­mie żywym;

 (1.2) techn. utrzy­my­wa­nie po­żą­da­nej tem­pe­ra­tu­ry


Ter­mo­re­gu­la­cja – zdol­ność do utrzy­ma­nia tem­pe­ra­tu­ry ciała w za­kre­sie op­ty­mal­nym dla or­ga­niz­mu. Naj­czę­ściej ten me­cha­nizm wy­stę­pu­je u pta­ków i ssa­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Termoregulacyjny

do­ty­czą­cy ter­mo­re­gu­la­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fizj. techn. od­no­szą­cy się do ter­mo­re­gu­la­cji, zwią­za­ny z ter­mo­re­gu­la­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termoregulować

utrzy­my­wać op­ty­mal­ną dla or­ga­niz­mu tem­pe­ra­tu­rę ciała


Źródła:

SJP.pl

Termorenowacja

mo­der­ni­za­cja ma­ją­ca na celu zmniej­sze­nie za­po­trze­bo­wa­nia na ener­gię ciepl­ną w bu­dyn­ku; ter­mo­mo­der­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Termos

na­czy­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia sub­stan­cji o tem­pe­ra­tu­rze innej niż tem­pe­ra­tu­ra oto­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie na płyn, które utrzy­mu­je cie­pło dzię­ki spe­cjal­nej ter­mo­i­zo­la­cji


Ter­mos ( θέρμε "ther­me" – cie­pło) – na­czy­nie o pod­wój­nych ścian­kach, mię­dzy któ­ry­mi jest szczel­na prze­strzeń, w któ­rej pa­nu­je bar­dzo ni­skie ci­śnie­nie, zwane próż­nią tech­nicz­ną. Na­czy­nie to służy głów­nie do prze­cho­wy­wa­nia sub­stan­cji o tem­pe­ra­tu­rze znacz­nie róż­nią­cej się od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termosfera

stre­fa at­mos­fe­rycz­na znaj­du­ją­ca się nad me­zos­fe­rą; pow­sta­ją tam zorze po­lar­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. war­stwa at­mos­fe­ry Ziemi, w któ­rej tem­pe­ra­tu­ra stop­nio­wo wzra­sta wraz ze wzro­stem wy­so­ko­ści;


Ter­mos­fe­ra – zew­nętrz­na war­stwa at­mos­fe­ry pla­ne­ty, w któ­rej ma miej­sce ab­sorp­cja pro­mie­nio­wa­nia, co skut­ku­je wzro­stem tem­pe­ra­tu­ry z wy­so­ko­ścią. Gazy w ter­mos­fe­rze są bar­dzo roz­rze­dzo­ne i może być ona uz­na­wa­na za część prze­strze­ni kos­micz­nej. Jest po­ło­żo­na nad me­zos­fe­rą, od któ­rej dzie­li ją me­zo­pa­u­za, a pod naj­bar­dziej zew­nętrz­ną eg­zos­fe­rą, od któ­rej od­dzie­la ją ter­mo­pa­u­za.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termosferyczny

→ ter­mos­fe­ra


Patrz:termosfera

Źródła:

SJP.pl

Termosik

zdrob­nia­le o ter­mo­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ter­mos


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termoskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. przy­rząd, któ­rym wy­kry­wa się róż­ni­ce tem­pe­ra­tu­ry;

 (1.2) techn. przy­rząd sto­so­wa­ny w hut­nict­wie i w prze­my­śle ce­ra­micz­nym, który służy do stwier­dze­nia, czy osią­gnię­to okre­ślo­ną tem­pe­ra­tu­rę


Źródła:

Wiktionary

Termoskopowy

→ ter­mo­skop


Patrz:termoskop

Źródła:

SJP.pl

Termosonda

sonda słu­żą­ca do po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Termosowy

→ ter­mos


Patrz:termos

Źródła:

SJP.pl

Termostat

urzą­dze­nie do utrzy­my­wa­nia okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do utrzy­my­wa­nia pew­nej sta­łej tem­pe­ra­tu­ry w zam­knię­tej prze­strze­ni;


Ter­mo­stat – urzą­dze­nie lub ele­ment urzą­dze­nia utrzy­mu­ją­cy ("-stat") za­da­ną tem­pe­ra­tu­rę ("termo-") po­przez ak­tyw­ne dzia­ła­nie.

Nazwa jest uży­wa­na na okre­śle­nie urzą­dzeń utrzy­mu­ją­cych stałą tem­pe­ra­tu­rę w pew­nym za­kre­sie i cza­sie dzię­ki do­brej izo­la­cji ciepl­nej np. ter­mos, wy­ko­rzy­stu­ją­ce sub­stan­cje o dużym cie­ple wła­ści­wym (łaź­nia wodna) lub cie­ple prze­mia­ny za­cho­dzą­cym w okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­rze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Termostatyczny

→ ter­mo­sta­ty­ka


Patrz:termostatyka

Źródła:

SJP.pl

Termostop

hand­lo­wa nazwa płyty sty­ro­pia­no­wej o lep­szych pa­ra­me­trach izo­la­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Termostos

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­żeń w wid­mie pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, w po­sta­ci ukła­du po­łą­czo­nych sze­re­go­wo ter­mo­e­le­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Termosublimacyjny

do­ty­czą­cy ter­mo­su­bli­ma­cji


Źródła:

SJP.pl

Termosyfon

układ zam­knię­ty, w któ­rym wy­ko­rzy­sta­no zja­wi­sko sa­mo­czyn­ne­go krą­że­nia czyn­ni­ka wsku­tek róż­nic gę­sto­ści cie­czy o nie­jed­na­ko­wej tem­pe­ra­tu­rze; zja­wi­sko wy­ko­rzy­sty­wa­ne m.in. w sy­ste­mach wod­ne­go chło­dze­nia sil­ni­ków spa­li­no­wych i w in­sta­la­cjach cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Termotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie po­ru­sza­ją­cych się or­ga­niz­mów na bo­dziec kie­run­ko­wy - cie­pło, do­dat­nia w kie­run­ku źró­dła cie­pła lub ujem­na w kie­run­ku prze­ciw­nym


Ter­mo­tak­sja – jedna z tak­sji, re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie prze­mie­szcza­ją­cych się or­ga­niz­mów jed­no­ko­mór­ko­wych na tem­pe­ra­tu­rę pa­nu­ją­cą w ich oto­cze­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termoterapeutyczny

→ ter­mo­te­ra­pia


Patrz:termoterapia

Źródła:

SJP.pl

Termoterapia

le­cze­nie za po­mo­cą na­grze­wa­nia ciała; cie­pło­lecz­nict­wo


Ter­mo­te­ra­pia – dział fi­zy­ko­te­ra­pii wy­ko­rzy­stu­ją­cy ener­gię ciepl­ną w ce­lach lecz­ni­czych.

W przy­pad­ku za­bie­gów do­star­cza­ją­cych do or­ga­niz­mu cie­pło na­zy­wa­na jest cie­pło­lecz­nict­wem, lub jeśli sto­so­wa­ne za­bie­gi po­wo­du­ją ode­bra­nie cie­pła or­ga­niz­mo­wi na­zy­wa­na jest zim­no­lecz­nict­wem, któ­re­go szcze­gól­ną formą jest krio­te­ra­pia, czyli za­bie­gi lecz­ni­cze z za­sto­so­wa­niem tem­pe­ra­tu­ry po­ni­żej 0 °C.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Termotopliwy

uzy­sku­ją­cy płyn­ność pod wpły­wem pod­grza­nia


Źródła:

SJP.pl

Termotransfer

me­to­da na­dru­ku za po­mo­cą wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i ci­śnie­nia


Źródła:

SJP.pl

Termotransferowy

→ ter­mo­trans­fer


Patrz:termotransfer

Źródła:

SJP.pl

Termotropizm

Ter­mo­tro­pizm – ruch wzro­sto­wy ro­ślin pod wpły­wem zmian tem­pe­ra­tu­ry. Wy­ni­ka ze wzro­stu ogrza­nych cześć or­ga­nów, ter­mo­tro­pizm do­dat­ni, lub za­ha­mo­wa­nia wzro­stu pod wpły­wem na­grze­wa­nia. Jest to istot­ny me­cha­nizm adap­ta­cyj­ny ro­ślin.


Źródła:

Wikipedia

Termowizja

tech­ni­ka ob­ser­wa­cji i re­je­stra­cji obra­zów w pod­czer­wie­ni


Źródła:

SJP.pl

Termowizor

Ter­mo­wi­zor, ka­me­ra ter­mo­wi­zyj­na, ka­me­ra ter­mal­na – op­to­e­lek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie obra­zo­we ana­li­zu­ją­ce tzw. tem­pe­ra­tu­ro­we pro­mie­nio­wa­nie pod­czer­wie­ni. Wy­stę­pu­je w wer­sjach ob­ser­wa­cyj­nych oraz po­mia­ro­wych.

Na Za­cho­dzie urzą­dze­nia te wy­stę­pu­ją głów­nie pod naz­wa­mi bę­dą­cy­mi od­po­wied­ni­ka­mi nazw: ka­me­ra ter­micz­na, ter­mo­gra­ficz­na lub ka­me­ra pod­czer­wie­ni, zwła­szcza gdy z kon­tek­stu wy­ni­ka, że jej za­kres czu­ło­ści wid­mo­wej obej­mu­je pasma 3–5 lub 8–13 mi­kro­me­trów.


Źródła:

Wikipedia

Termowizyjnie

→ ter­mo­wi­zyj­ny


Patrz:termowizyjny

Źródła:

SJP.pl

Termowizyjny

→ ter­mo­wiz­ja


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ter­mo­wiz­ją, do­ty­czą­cy ter­mo­wiz­ji


Patrz:termowizja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Termozgrzewalny

moż­li­wy do po­łą­cze­nia pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Termościeralny

moż­li­wy do usu­nię­cia lub star­cia pod wpły­wem cie­pła


Źródła:

SJP.pl

Termy

1. grzej­nik ga­zo­wy lub elek­trycz­ny do wody, uży­wa­ny prze­de wszyst­kim w go­spo­dar­stwach do­mo­wych;
2. źró­dło wód ter­mal­nych lub od­wiert, z któ­re­go takie wody wy­pły­wa­ją; cie­pli­ca, go­rą­ce źró­dło


Termy ( ther­mae od gr. "θερμός" ther­mos – „cie­pło”) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie łaź­nie pu­blicz­ne.

Nie­za­leż­nie od swych funk­cji sa­ni­tar­nych peł­ni­ły one rolę oś­rod­ków życia kul­tu­ral­ne­go i to­wa­rzy­skie­go. Były miej­sca­mi wy­po­czyn­ku i roz­ryw­ki. Mogli ko­rzy­stać z nich wszy­scy oby­wa­te­le bez wzglę­du na przy­na­leż­ność kla­so­wą czy stan ma­jąt­ko­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ternar

dawna pol­ska mo­ne­ta srebr­na war­to­ści trzech de­na­rów; trze­ciak


Źródła:

SJP.pl

Ternate

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) język uży­wa­ny na in­do­ne­zyj­skiej wy­spie Ter­na­te, przed­sta­wi­ciel grupy pół­noc­no­hal­ma­her­skiej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ternateński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ter­na­te (wyspą lub miej­sco­wo­ścią), do­ty­czą­cy Ter­na­te


Źródła:

Wiktionary

Ternew

duży, silny pies o gę­stej sier­ści, uży­wa­ny do ra­to­wa­nia to­ną­cych


Źródła:

SJP.pl

Terni

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, po­ło­żo­ne w Um­brii;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, w re­gio­nie Um­bria;


Terni – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria nad Nerą, w pro­win­cji Terni.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 103 964 osoby, 492,7 os./km².

Mia­sto sły­nie z wy­so­kie­go na 165 m wo­do­spa­du "Ca­sca­ta delle Mar­mo­re", który zo­stał zbu­do­wa­ny przez in­ży­nie­rów sta­ro­żyt­ne­go Rzymu. W Terni po­cho­wa­ny zo­stał bi­skup św. Wa­len­ty, bę­dą­cy pa­tro­nem za­ko­cha­nych. Jego re­lik­wie znaj­du­ją się w ko­ście­le


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ternion

dawna szaf­ka do prze­cho­wy­wa­nia w ko­le­jo­wej kasie bi­le­to­wej wy­dru­ko­wa­nych wcze­śniej bi­le­tów kar­to­no­wych


Ter­nion – spe­cjal­na szafa przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia w ko­le­jo­wej kasie bi­le­to­wej wy­dru­ko­wa­nych wcze­śniej bi­le­tów kar­to­ni­ko­wych (na­zy­wa­nych rów­nież od naz­wi­ska wy­na­laz­cy bi­le­ta­mi Ed­mond­so­na). W za­leż­no­ści od wiel­ko­ści sta­cji i licz­by naj­czę­ściej sprze­da­wa­nych bi­le­tów, zwy­kle w ter­nio­nach znaj­do­wa­ło się kil­ka­na­ście, a nawet kil­ka­dzie­siąt typów go­to­wych bi­le­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terno

1. w lo­te­rii licz­bo­wej: trzy nu­me­ry za­pew­nia­ją­ce wy­gra­ną w jed­nym cią­gnie­niu;
2. kan­dy­da­tu­ra trzech osób na jedno sta­no­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Terofit

ro­śli­na ziel­na ży­ją­ca je­dy­nie przez jeden okres we­ge­ta­cyj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na jed­no­rocz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teromorf

gad ko­pal­ny z grupy sy­nap­sy­dów, ży­ją­cy w okre­sie od gór­ne­go kar­bo­nu do jury


Źródła:

SJP.pl

Teropod

di­no­za­ur z rzędu di­no­za­u­rów ga­dzio­mied­nicz­nych, dra­pież­ny gad o krót­kich przed­nich koń­czy­nach


Źródła:

SJP.pl

Teropody

po­drząd di­no­za­u­rów ga­dzio­mied­nicz­nych


Te­ro­po­dy (The­ro­po­da) – po­drząd di­no­za­u­rów z rzędu di­no­za­u­rów ga­dzio­mied­nicz­nych (Sa­u­ris­chia); nazwa "the­ro­pod" oz­na­cza "stopa be­stii".

Te­ro­po­dy były dwu­noż­ne i w więk­szo­ści mię­so­żer­ne (dra­pież­ni­ki i pad­li­no­żer­cy). Po­ru­sza­ły się w po­sta­wie pół­wy­pro­sto­wa­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terować

techn. po­kry­wać terem


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smo­ło­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terowy

→ ter


Patrz:ter

Źródła:

SJP.pl

Terozka

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teraz


Źródła:

Wiktionary

Terozki

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. teraz


Źródła:

Wiktionary

Terpander

muzyk z An­tis­sy na Les­bos, ży­ją­cy w VII w. p.n.e.


Źródła:

SJP.pl

Terpać

gwa­ro­wo: szar­pać, tar­mo­sić, po­trzą­sać


Źródła:

SJP.pl

Terpen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny, na­tu­ral­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, naj­czę­ściej be­zbarw­ny olej o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu; izo­pre­no­id


Źródła:

SJP.pl

Terpenoid

zwią­zek or­ga­nicz­ny, po­chod­na ter­pe­nu za­wie­ra­ją­ca do­dat­ko­wą grupę funk­cyj­ną


Źródła:

SJP.pl

Terpenoidowy

→ ter­pe­no­id


Patrz:terpenoid

Źródła:

SJP.pl

Terpenoidy

zwią­zek or­ga­nicz­ny, po­chod­na ter­pe­nu za­wie­ra­ją­ca do­dat­ko­wą grupę funk­cyj­ną


Ter­pe­no­i­dy, izo­pre­no­i­dy – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych zbli­żo­nych do ter­pe­nów, dla któ­rych nie jest wy­ma­ga­ne ści­słe prze­strze­ga­nie re­gu­ły izo­pre­no­wej (którą na­to­miast muszą speł­niać ter­pe­ny), np. w wy­ni­ku braku frag­men­tu czą­stecz­ki (zwy­kle grupy me­ty­lo­wej) lub jej prze­su­nię­cia w inne po­ło­że­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terpentyna

be­zbarw­na ciecz wy­są­cza­na z żywic drzew igla­stych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. łat­wo­pal­na ciecz o in­ten­syw­nym za­pa­chu, bę­dą­ca mie­sza­ni­ną ter­pe­nów; skład­nik żywic drzew i krze­wów igla­stych;


Ter­pen­ty­na, syl­we­stren (numer CAS: 8006-64-2, numer RTECS: YO8400000) – mie­sza­ni­na ter­pe­nów (głów­nie α-pi­ne­nu, a także, kam­fe­nu, oc­ta­nu bor­ny­lu i li­mo­ne­nu) o cha­rak­te­ry­stycz­nym, in­ten­syw­nym za­pa­chu. Jest be­zbarw­ną lub żółtą cie­czą, łat­wo­pal­ną i słabo roz­pu­szczal­ną w wo­dzie. Za­wie­ra do 1% związ­ków nie­lot­nych. Roz­pu­szcza tłu­szcze, pa­ra­fi­ny, ży­wi­ce i inne sub­stan­cje or­ga­nicz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terpentyniarnia

za­kład, w któ­rym wyt­wa­rza­na jest ter­pen­ty­na


Źródła:

SJP.pl

Terpentynowce

rząd ro­ślin obej­mu­ją­cy ru­to­wa­te, krzy­żow­ni­co­wa­te, nie­cierp­ko­wa­te i klo­no­wa­te; Te­re­bint­ha­les


Źródła:

SJP.pl

Terpentynowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin obej­mu­ją­ce­go ru­to­wa­te, krzy­żow­ni­co­wa­te, nie­cierp­ko­wa­te i klo­no­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Terpentynowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ter­pen­ty­ny


Źródła:

Wiktionary

Terpichol

nazwa hand­lo­wa leku wspo­ma­ga­ją­ce­go tra­wie­nie i pracę wą­tro­by, za­wie­ra­ją­ce­go kom­po­zy­cję na­tu­ral­nych ter­pe­nów (np. men­tol, bor­ne­ol, cy­ne­ol) oraz olej z oli­wek


Źródła:

SJP.pl

Terpinen

cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór ter­pe­no­wy, be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu cy­tru­so­wym


Źródła:

SJP.pl

Terpineol

cy­klicz­ny al­ko­hol ter­pe­no­wy, be­zbarw­na ciecz o za­pa­chu bzu


Źródła:

SJP.pl

Terpiłowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terpsychora

mi­to­lo­gia grec­ka: muza tańca, przed­sta­wia­na z lirą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. muza tańca i pie­śni chó­ral­nej, jedna z to­wa­rzy­szek Apol­la; córka Zeusa i Mne­mo­sy­ne;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terpsychoterapia

le­cze­nie ner­wic lub scho­rzeń koń­czyn za po­mo­cą wy­ko­ny­wa­nia ru­chów ta­necz­nych w takt mu­zy­ki; cho­re­o­te­ra­pia


Źródła:

SJP.pl

Terpuga

ryba mor­ska z ro­dzi­ny ter­pu­go­wa­tych ży­ją­ca w Oce­a­nie Spo­koj­nym, po­ła­wia­na dla smacz­ne­go mięsa


Źródła:

SJP.pl

Terpugi

ryba mor­ska z ro­dzi­ny ter­pu­go­wa­tych ży­ją­ca w Oce­a­nie Spo­koj­nym, po­ła­wia­na dla smacz­ne­go mięsa


Źródła:

SJP.pl

Terpugowate

ro­dzi­na mor­skich ryb skor­pe­noksz­tałt­nych; ter­pu­gi


Ter­pu­go­wa­te (He­xa­gram­mi­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb skor­pe­noksz­tałt­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terpużka

ter­puż­ka wie­los­muż­ka - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ter­pu­go­wa­tych; Oxy­le­bius pic­tus


Źródła:

SJP.pl

Terracan

[czy­taj: TERrakan] model sa­mo­cho­du marki Hy­un­dai


Źródła:

SJP.pl

Terraformacja

przeksz­tał­ca­nie ciała nie­bie­skie­go (np. pla­ne­ty) w taki spo­sób, by pod wzglę­dem wa­run­ków życia przy­po­mi­na­ło Zie­mię


Źródła:

SJP.pl

Terraformować

przeksz­tał­cać ciało nie­bie­skie (np. pla­ne­tę) w taki spo­sób, by pod wzglę­dem wa­run­ków życia przy­po­mi­na­ło Zie­mię


Źródła:

SJP.pl

Terramechanika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dzie­dzi­na me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­ca się in­te­rak­cją kół i go­sie­nic po­ja­zdów z róż­ne­go ro­dza­ju po­dło­ża­mi


Źródła:

Wiktionary

Terrano

model sa­mo­cho­du marki Nis­san


Źródła:

SJP.pl

Terrariowy

→ ter­ra­rium


Patrz:terrarium

Źródła:

SJP.pl

Terrarium

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji nie­wiel­kich krę­gow­ców lą­do­wych (np. ja­szczu­rek, żab), przy­sto­so­wa­ne do ich wy­ma­gań w na­tu­ral­nych śro­do­wi­skach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbior­nik lub po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do ho­dow­li lą­do­wych pła­zów, gadów lub pa­ję­cza­ków;


Ter­ra­rium (łac. "terra" – zie­mia) – wi­wa­rium przez­na­czo­ne do ho­dow­li prze­waż­nie pła­zów i gadów, ale także bez­krę­gow­ców, przy­sto­so­wa­ne do ich wy­ma­gań w na­tu­ral­nych śro­do­wi­skach. Może to być spe­cjal­ne po­mie­szcze­nie lub prze­no­śny, ewen­tu­al­nie osz­klo­ny, po­jem­nik lub zbior­nik w for­mie skrzyn­ki wy­ko­na­ny z drew­na, bla­chy lub pla­sti­ku (fa­un­bo­xy), a czę­sto w ca­ło­ści ze szkła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terraryjny

→ ter­ra­rium


Patrz:terrarium

Źródła:

SJP.pl

Terrarysta

ho­dow­ca zwie­rząt i ro­ślin w ter­ra­rium


Źródła:

SJP.pl

Terrarystka

→ ter­ra­ry­sta


Patrz:terrarysta

Źródła:

SJP.pl

Terrarystyczny

→ ter­ra­ry­sty­ka


Patrz:terrarystyka

Źródła:

SJP.pl

Terrarystyka

dzie­dzi­na wie­dzy zwią­za­na z ho­do­wa­niem zwie­rząt w ter­ra­riach


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Ter­ra­ry­sty­ka – dzie­dzi­na dzia­łal­no­ści obej­mu­ją­ca ho­dow­lę ma­łych zwie­rząt utrzy­my­wa­nych w ter­ra­riach. Do zwie­rząt ter­ra­ry­stycz­nych na­le­żą głów­nie płazy, gady i owady, ewen­tu­al­nie też ssaki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terrazzo

mie­sza­ni­na wody, ce­men­tu i grysu sto­so­wa­na do wy­lew­ki po­sa­dzek lub scho­dów; la­stry­ko, la­stri­ko, la­stri­co, te­raz­zo


Ter­raz­zo – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska, w pro­win­cji We­ro­na.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 2384 osoby, 119,2 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Terrański

zwią­za­ny z Ter­ra­na­mi (rasą wy­stę­pu­ją­cą w serii gier StarCraft)


Źródła:

SJP.pl

Terrestialny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Zie­mią, do­ty­czą­cy Ziemi – jako pla­ne­ta­a­ne­ty


Źródła:

Wiktionary

Terrier

nie­du­ży pies róż­nej maści, kla­sy­fi­ko­wa­ny pier­wot­nie jako pies my­śliw­ski, obec­nie jako do­mo­wy; te­rier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. zob. te­rier.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terrierek

zdrob­nie­nie od: ter­rier; te­rie­rek


Źródła:

SJP.pl

Terrina

pasz­tet z mięsa lub ryb z do­dat­kiem przy­praw, pi­sta­cji i bran­dy


Źródła:

SJP.pl

Terrine

[czy­taj: teRIN]
1. ka­mion­ka, miska gli­nia­na lub jej za­war­tość;
2. ro­dzaj fran­cu­skie­go pasz­te­tu


Źródła:

SJP.pl

Terror

uży­wa­nie prze­mo­cy w celu za­stra­sze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzia­ła­nie z za­sto­so­wa­niem prze­mo­cy ma­ją­ce na celu za­stra­sze­nie dru­gie­go czło­wie­ka


Ter­ror (łac., dosł. strach, groza) – sto­so­wa­nie prze­mo­cy, gwał­tu, uci­sku, okru­cień­stwa w celu za­stra­sze­nia, zni­szcze­nia prze­ciw­ni­ka; okrut­ne, krwa­we rządy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terrorysta

or­ga­ni­za­tor lub uczest­nik aktów ter­ro­ry­stycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek do­ko­nu­ją­cy aktu ter­ro­ry­stycz­ne­go, sie­ją­cy ter­ror, ter­ro­ry­zu­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terrorystka

→ ter­ro­ry­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: ter­ro­ry­sta


Patrz:terrorysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terrorystycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ter­ro­ry­stycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Terrorystyczny

→ ter­ror. → ter­ro­ryzm, → ter­ro­ry­sta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ter­ro­ru, ter­ro­ry­stów lub ter­ro­ryz­mu


Patrz:terror. → terroryzm, → terrorysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terroryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. uży­cie prze­mo­cy przez osobę lub grupę z pog­wał­ce­niem prawa, ma­ją­ce na celu za­stra­sze­nie i wy­mu­sze­nie ustępstw;


Ter­ro­ryzm (z τρέω, treo, „drże­nie, obawa” oraz ter­ror, -oris „strach, trwo­ga, prze­ra­że­nie”) – ogół agre­syw­nych dzia­łań prze­stęp­czych na­sta­wio­nych na roz­głos i wyt­wo­rze­nie lęku, ma­ją­cych na celu wy­mu­sze­nie na wła­dzy lub spo­łe­czeń­stwie okre­ślo­nych ustępstw lub świad­czeń.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Terroryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. uży­wa­nie prze­mo­cy w celu za­stra­sze­nia


Źródła:

Wiktionary

Terroryzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ster­ro­ry­zo­wać)

 (1.1) przy­mu­szać do cze­goś uży­wa­jąc ter­ro­ru


Źródła:

Wiktionary

Terry

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Terrygeniczny

osad ter­ry­ge­nicz­ny - osad mor­ski skła­da­ją­cy się z ma­te­ria­łu przy­nie­sio­ne­go z lądu; osad te­ry­ge­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Terski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Te­re­kiem, do­ty­czą­cy Te­re­ku (rzeki na Przed­ka­u­ka­ziu)


Źródła:

Wiktionary

Tersyna

ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


Ter­sy­na ("Ter­si­na vi­ri­dis") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych (Thra­u­pi­dae). Za­miesz­ku­je pół­noc­ną i środ­ko­wą Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą. Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Ter­si­na. Ga­tu­nek nie jest za­gro­żo­ny wy­mar­ciem. Dłu­gość ciała ok. 15 cm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tersytes

Ter­sy­tes (gr. Θερσίτης "Thersítēs", łac. "Ther­si­tes") – w mi­to­lo­gii grec­kiej wo­jow­nik achaj­ski, bez­czel­ny, zło­śli­wy, najt­chórz­li­wszy i naj­brzyd­szy uczest­nik wojny tro­jań­skiej; bo­ha­ter "Ilia­dy" Ho­me­ra.

Ucho­dził za syna Agrio­sa. Był spo­krew­nio­ny z Dio­me­de­sem.


Źródła:

Wikipedia

Tertio

po trze­cie


Źródła:

SJP.pl

Tertium

[czy­taj: tert­jum lub ter­cjum] obiekt ist­nie­ją­cy obok dwu po­rów­ny­wal­nych, ze­sta­wio­nych ze sobą; coś trze­cie­go


Źródła:

SJP.pl

Tertulian

ła­ciń­ski te­o­log z Afry­ki Pół­noc­nej; Qu­in­tus Sep­ti­mius Flo­rens Ter­tul­lia­nus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ter­tu­lian, właśc. Qu­in­tus Sep­ti­mius Flo­rens Ter­tul­lia­nus (ur. mię­dzy 150 a 160 w Kar­ta­gi­nie, zm. mię­dzy 230 a 240 tamże) – wczes­no­chrze­ści­jań­ski eg­ze­ge­ta, te­o­log, fi­lo­zof i pi­sarz. Po­glą­dy jego wy­war­ły wpływ na całą za­chod­nią te­o­lo­gię III wieku. Na­u­cza­nie Ter­tu­lia­na jest cen­nym źró­dłem dla te­o­lo­gii, szcze­gól­nie dla te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tertulianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ter­tu­lia­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Teruel

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Hisz­pa­nii, w Ara­go­nii;

 (1.2) geogr. adm. co­mar­ca w Hisz­pa­nii, w Ara­go­nii ze sto­li­cą w Te­ru­el (1.1);

 (1.3) geogr. adm. pro­win­cja w Hisz­pa­nii, w Ara­go­nii ze sto­li­cą w Te­ru­el (1.1);

 (1.4) geogr. mia­sto w Ko­lum­bii


Te­ru­el – mia­sto w Ara­go­nii, na środ­ko­wym wscho­dzie Hisz­pa­nii, sto­li­ca pro­win­cji o tej samej naz­wie. Ma 34 240 miesz­kań­ców (2006) i jest sto­li­cą najm­niej za­lud­nio­nej pro­win­cji hisz­pań­skiej. Znaj­du­je się na zle­wi­sku rzek Gu­a­da­la­viar i Al­fam­bra. Po­nad­to na Sier­ra de Albarracín ma swoje źró­dła rzeka Tag. Leży na wy­so­ko­ści 915 m. Kli­mat cha­rak­te­ry­zu­je się mroź­ny­mi zi­ma­mi oraz go­rą­cy­mi i su­chy­mi la­ta­mi. Jest mia­stem part­ner­skim Lu­bliń­ca.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Terygeniczny

osad te­ry­ge­nicz­ny - osad mor­ski skła­da­ją­cy się z ma­te­ria­łu przy­nie­sio­ne­go z lądu; osad ter­ry­ge­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Terylen

bar­dzo mocne włó­kno po­lie­stro­we


Źródła:

SJP.pl

Teryna

1. owal­ne lub okrą­głe na­czy­nie z przy­kryw­ką peł­nią­ce funk­cję wazy do zupy;
2. pasz­tet mięs­ny, rybny lub wa­rzyw­ny pie­czo­ny w bain-marie


Źródła:

SJP.pl

Teryt

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = kra­jo­wy re­jestr urzę­do­wy po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go kraju;


TERYT, Kra­jo­wy Re­jestr Urzę­do­wy Po­dzia­łu Te­ry­to­rial­ne­go Kraju – re­jestr urzę­do­wy po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go Pol­ski, pro­wa­dzo­ny przez Głów­ny Urząd Sta­ty­stycz­ny.

Zo­stał wpro­wa­dzo­ny roz­po­rzą­dze­niem Rady Mi­ni­strów z dnia 15 grud­nia 1998 roku ().


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Terytorializm

Te­ry­to­ria­lizm – forma in­stynk­tow­nych za­cho­wań u zwie­rząt po­le­ga­ją­ca na obro­nie te­ry­to­rium (ob­sza­ru uz­na­ne­go za włas­ny). Ob­ja­wia się wzmo­żo­ną agre­sją wobec przed­sta­wi­cie­li włas­ne­go lub in­nych ga­tun­ków. Czę­ściej ob­ser­wo­wa­ny u sam­ców, szcze­gól­nie w okre­sie go­do­wym.


Źródła:

Wikipedia

Terytorialność

cecha cze­goś zwią­za­ne­go z te­ry­to­rium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest te­ry­to­rial­ne

 (1.2) psych. ogół za­cho­wań zwią­za­nych z zaj­mo­wa­nym te­ry­to­rium;


Te­ry­to­rial­ność – za­cho­wa­nia prze­strzen­ne czło­wie­ka, zwią­za­ne z jego te­ry­to­rium, a także re­la­cje mię­dzy oto­cze­niem ma­te­rial­nym a za­cho­wa­nia­mi. Czło­wiek na­le­ży do istot ży­wych, które usta­la­ją swoje te­ry­to­rium i bro­nią go przed za­ję­ciem przez inne osob­ni­ki włas­ne­go ga­tun­ku (te­ry­to­ria­lizm). Przy­ję­cie orien­ta­cji włas­no­ścio­wej wobec prze­strze­ni po­le­ga na pro­stym za­ję­ciu tej prze­strze­ni na stałe lub spo­ra­dycz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Terytorialny

przy­miot­nik od: te­ry­to­rium


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy da­ne­go te­ry­to­rium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terytorials

żoł­nierz Wojsk Obro­ny Te­ry­to­rial­nej - jed­ne­go z pię­ciu ro­dza­jów Sił Zbroj­nych RP


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. pot. żoł­nierz wojsk obro­ny te­ry­to­rial­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Terytorium

ob­szar o okre­ślo­nych gra­ni­cach, teren wy­o­dręb­nio­ny ze wzglę­du na pewne cechy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. adm. ob­szar w okre­ślo­nych gra­ni­cach;

 (1.2) ekol. teren wy­stę­po­wa­nia osob­ni­ka lub ga­tun­ku;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tes

skrót od: list do Te­sa­lo­ni­czan (1, 2) - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład No­we­go Te­sta­men­tu


skrót

 (1.1) = bibl. List do Te­sa­lo­ni­czan


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tesalia

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Gre­cji;
2. mia­sto w Ko­lum­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Gre­cji;

 (1.2) geogr. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Gre­cji;

 (1.3) geogr. mia­sto w Ko­lum­bii w de­par­ta­men­cie Huila


Te­sa­lia ( Θεσσαλία – trl. "Thessalía") – kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny współ­czes­nej Gre­cji po­ło­żo­na nad Mo­rzem Egej­skim na po­łud­nie od Ma­ce­do­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tesalijski

przy­miot­nik od: Te­sa­lia (kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Gre­cji); te­sal­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­sa­lią, do­ty­czą­cy Te­sa­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tesaloniczanin

miesz­ka­niec Te­sa­lo­ni­ki (sta­ro­żyt­ne­go mia­sta za­ło­żo­ne­go około 315 roku p.n.e. przez króla Ma­ce­doń­czy­ków Kas­san­dra i naz­wa­ne­go na cześć jego żony, Tes­sa­lo­ni­ki, po­ło­żo­ne­go na te­re­nie dzi­siej­szych Sa­lo­nik)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Te­sa­lo­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tesalonika

daw­niej: Sa­lo­ni­ki (mia­sto w Gre­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. geogr. Sa­lo­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tesalski

przy­miot­nik od: Te­sa­lia (kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w Gre­cji); te­sa­lij­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­sa­lią, do­ty­czą­cy Te­sa­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tesarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cie­śla


Źródła:

Wiktionary

Tesco

[czy­taj: tesko]
1. kon­cern hand­lo­wy z sie­dzi­bą w Wiel­kiej Bry­ta­nii;
2. sklep lub sta­cja ben­zy­no­wa sieci Tesco


Tesco plc – bry­tyj­ska sieć hi­per­mar­ke­tów i su­per­mar­ke­tów, która ma swoje filie rów­nież w in­nych pań­stwach. Po­cząt­ko­wo sieć zaj­mo­wa­ła się sprze­da­żą żyw­no­ści, ale roz­sze­rzy­ła swoją ofer­tę rów­nież na odzież, sprzęt elek­tro­nicz­ny i sa­mo­cho­dy. Do roku 2003 przed­się­bior­stwo miało już w swoim po­sia­da­niu ponad 2000 skle­pów róż­nej wiel­ko­ści, od hi­per­mar­ke­tów do nie­wiel­kich skle­pi­ków, np. przy sta­cjach ben­zy­no­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tesia

zdrob­nie­nie od: Te­re­sa (imię żeń­skie)


Tesia – ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny wierz­bó­wek (Cet­tii­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wierz­bów­ko­wa­tych (Cet­tii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tesla

jed­nost­ka in­duk­cji ma­gne­tycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. miar. jed­nost­ka in­duk­cji ma­gne­tycz­nej;

 (1.2) mot. sa­mo­chód marki Tesla


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teslomierz

mier­nik in­duk­cji ma­gne­tycz­nej


Tes­lo­mierz – przy­rząd do po­mia­ru in­duk­cji ma­gne­tycz­nej bądź na­tę­że­nia pola ma­gne­tycz­ne­go. Skła­da się z przet­wor­ni­ka pola ma­gne­tycz­ne­go w sy­gnał elek­trycz­ny oraz ukła­du do po­mia­ru sy­gna­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tesmoforie

Tes­mo­fo­rie, Thes­mo­fo­rie, Thes­mo­fo­ria, Thes­mop­ho­ria ( Θεσμοφόρια) – świę­to ku czci De­me­ter i jej córki Per­se­fo­ny-Kory ob­cho­dzo­ne w sta­ro­żyt­nej Gre­cji je­sie­nią, w mie­sią­cu Py­a­nep­sion.

Po­nie­waż w Thes­mo­fo­riach uczest­ni­czy­ły wy­łącz­nie ko­bie­ty, zo­bo­wią­za­ne do za­cho­wa­nia ta­jem­ni­cy na temat prze­bie­gu obrzę­dów, w źró­dłach od­na­leźć można sto­sun­ko­wo nie­wie­le in­for­ma­cji do­ty­czą­cych ob­cho­dów świę­ta.


Źródła:

Wikipedia

Tespis

Te­spis z Ika­rii ( Θέσπις – The­spis; VI w. p.n.e.) – grec­ki poeta i aktor, twór­ca tra­ge­dii – ak­to­ra (od­po­wia­da­cza), dia­lo­gu z chó­rem.


Źródła:

Wikipedia

Tessa

obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Tessera

kost­ka bę­dą­ca najm­niej­szym ele­men­tem mo­za­i­ki, zwy­kle z ka­mie­nia lub szkła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ar­chit. ele­ment mo­za­i­ki, kost­ka


Tes­se­ra (łac. "tes­se­ra" – kost­ka, zdr. "tes­sel­la") – nazwa tech­ni­ki mo­za­i­ko­wej (łac. "opus tes­sa­la­tum") wy­ko­ny­wa­nej przy po­mo­cy ma­łych (0,7 cm-1,5 cm) do­kład­nie obro­bio­nych, kwa­dra­to­wych bądź pro­sto­kąt­nych ka­wał­ków ka­mie­nia (ko­stek) lub szkła bar­wio­ne­go albo zło­co­ne­go. Wyraz „tes­se­ra” oz­na­cza także po­je­dyn­czą kost­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tesserakt

czte­ro­wy­mia­ro­wy od­po­wied­nik sze­ścia­nu; hi­per­sze­ścian


Źródła:

SJP.pl

Tessitura

[czy­taj: tess-itura] za­sięg głosu do­mi­nu­ją­cy w ut­wo­rze mu­zycz­nym; tes­sy­tu­ra


Tes­si­tu­ra (wł. "tes­si­tu­ra" − „tek­stu­ra”) – za­kres głosu (dźwię­ków) do­mi­nu­ją­cy w ut­wo­rze, na­jin­ten­syw­niej uży­wa­ny wy­ci­nek skali. Okre­śle­nie jest uży­wa­ne do ut­wo­rów wo­kal­nych i in­stru­men­tal­nych. W przy­pad­ku śpie­wa­ków tes­si­tu­ra jest mniej­sza od skali śpie­wa­ka i oz­na­cza re­jestr, w któ­rym używa on da­ne­go głosu i brzmi naj­le­piej, dla­te­go m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tessyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzad. Ti­ci­no, kan­ton w Szwaj­ca­rii;


Źródła:

Wiktionary

Tessytura

za­sięg głosu do­mi­nu­ją­cy w ut­wo­rze mu­zycz­nym; tes­si­tu­ra


Źródła:

SJP.pl

Tessyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tes­sy­nem, do­ty­czą­cy Tes­sy­nu, po­cho­dzą­cy z Tes­sy­nu (Ti­ci­no) (kan­to­nu w Szwaj­ca­rii)


Źródła:

Wiktionary

Test

1. ro­dzaj pi­sem­ne­go spraw­dzia­nu, eg­za­min; ze­staw od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nych pytań;
2. ba­da­nie, próba;
3. kon­trol­ny obraz w od­bior­ni­ku te­le­wi­zyj­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) próba po­dej­mo­wa­na, aby uzy­skać od­po­wiedź na po­sta­wio­ne py­ta­nia

 (1.2) eduk. eg­za­min, spraw­dzian

 (1.3) techn. obraz prób­ny w te­le­wi­zo­rze

 (1.4) in­form. kod ut­wo­rzo­ny w celu spraw­dze­nia po­praw­no­ści dzia­ła­nia frag­men­tu pro­gra­mu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Testamencik

zdrob­nie­nie od: te­sta­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od te­sta­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Testament

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. do­ku­ment, w któ­rym czło­wiek okre­śla, co po jego śmier­ci na­le­ży zro­bić z jego ma­jąt­kiem;

 (1.2) książk. przen. dzie­ło za­wie­ra­ją­ce prze­sła­nie dla przysz­łych po­ko­leń


Te­sta­ment (z łac. "te­sta­men­tum" – spo­rzą­dzo­ne przy świad­kach, "te­stis" – świa­dek) – roz­rzą­dze­nie włas­nym ma­jąt­kiem na wy­pa­dek śmier­ci. W Pol­sce kwe­stie zwią­za­ne ze spo­rzą­dza­niem te­sta­men­tów re­gu­lu­je prze­de wszyst­kim ko­deks cy­wil­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Testamentalny

→ te­sta­ment; te­sta­men­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Testamentowy

→ te­sta­ment; te­sta­men­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Testator

osoba spo­rzą­dza­ją­ca pi­sem­ne roz­po­rzą­dze­nie ma­jąt­kiem na wy­pa­dek swo­jej śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba, która spo­rzą­dzi­ła te­sta­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Testatorka

ko­bie­ta spo­rzą­dza­ją­ca pi­sem­ne roz­po­rzą­dze­nie ma­jąt­kiem na wy­pa­dek swo­jej śmier­ci


Źródła:

SJP.pl

Testatorski

→ te­sta­tor


Patrz:testator

Źródła:

SJP.pl

Tester

osoba spraw­dza­ją­ca do­bro­wol­nie na sobie dzia­ła­nie je­szcze niew­pro­wa­dzo­ne­go do użyt­ku leku lub kos­me­ty­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie, przy­rząd do te­sto­wa­nia

 (1.2) kos­met. prób­ka kos­me­ty­ku ro­zda­wa­na dla wy­pró­bo­wa­nia klien­tom skle­pu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) med. czło­wiek zaj­mu­ją­cy się spraw­dza­niem dzia­ła­nia leku, który jest do­pie­ro w fazie te­stów

 (2.2) in­form. osoba we­ry­fi­ku­ją­ca dzia­ła­nie opro­gra­mo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Testerka

→ te­ster


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. ko­bie­ta we­ry­fi­ku­ją­ca dzia­ła­nie opro­gra­mo­wa­nia


Patrz:tester

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Testerski

→ te­ster (osoba)


Źródła:

SJP.pl

Testimonium

frag­ment wy­po­wie­dzi pi­sa­rza an­tycz­ne­go, cy­to­wa­ny przez in­ne­go au­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Testo

par­tia wo­kal­na w ora­to­riach, peł­nią­ca funk­cję nar­ra­to­ra ob­ja­śnia­ją­ce­go tło akcji i za­ist­nia­łą sy­tu­a­cję dra­ma­tycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Testomania

nad­mier­ne sto­so­wa­nie i przy­wią­zy­wa­nie wagi do te­stów wie­dzy i umie­jęt­no­ści; te­sto­za, spraw­dzia­no­za


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skłon­ność do nad­mier­ne­go sto­so­wa­nia i prze­sad­ne­go przy­wią­zy­wa­nia wagi do spraw­dza­nia wie­dzy i umie­jęt­no­ści za po­mo­cą te­stów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Testosteron

męski hor­mon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. med. fizj. męski hor­mon płcio­wy, wyt­wa­rza­ny przez jądra, otrzy­my­wa­ny także syn­te­tycz­nie, sto­so­wa­ny do­mię­śnio­wo jako lek przy scho­rze­niach na tle nie­do­mo­gi płcio­wej u męż­czyzn, jak rów­nież przy niek­tó­rych cho­ro­bach ko­bie­cych oraz no­wot­wo­ro­wych;


Te­sto­ste­ron – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy an­dro­ge­nów, na­le­żą­cy do hor­mo­nów ste­ro­i­do­wych. Jest głów­nym an­dro­ge­nem krą­żą­cym we krwi do­ro­słych męż­czyzn; pow­sta­je prze­de wszyst­kim w ko­mór­kach Le­y­di­ga jąder. U ko­biet jest wyt­wa­rza­ny w mniej­szych ilo­ściach w jaj­ni­kach oraz pow­sta­je z pre­kur­so­rów an­dro­ge­no­wych w tkan­kach ob­wo­do­wych. Wy­stę­pu­je fiz­jo­lo­gicz­nie u obu płci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Testowalność

→ te­sto­wal­ny


Patrz:testowalny

Źródła:

SJP.pl

Testowalny

da­ją­cy się prze­te­sto­wać


Źródła:

SJP.pl

Testowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|te­sto­wać.


Źródła:

Wiktionary

Testować

cza­sow­nik

 (1.1) badać z wy­ko­rzy­sta­niem testu

 (1.2) spraw­dzać

 (1.3) praw. spo­rzą­dzać te­sta­ment

 (1.4) bud. fu­go­wać


Źródła:

Wiktionary

Testowość

cecha cze­goś, co jest te­stem


Źródła:

SJP.pl

Testowy

1. bę­dą­cy te­stem lub czę­ścią testu;
2. do­ko­ny­wa­ny przy po­mo­cy testu


Źródła:

SJP.pl

Testoza

zbyt czę­ste prze­pro­wa­dza­nie w szko­le te­stów; spraw­dzia­no­za


Źródła:

SJP.pl

Testu

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (1.1) D. lp. od: test


Źródła:

Wiktionary

Testymonial

pre­zen­ta­cja opi­nii użyt­kow­ni­ka na temat ofe­ro­wa­ne­go pro­duk­tu


Źródła:

SJP.pl

Testówka

po­tocz­nie: eg­zem­plarz te­sto­wy


Źródła:

SJP.pl

Teszarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. sto­larz


Źródła:

Wiktionary

Tet

li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go; theta


Tet (ט,ط) – li­te­ra al­fa­be­tów se­mic­kich, m.in. fe­nic­kie­go, ara­mej­skie­go, arab­skie­go, he­braj­skie­go.

W arab­skim jest trans­li­te­ro­wa­na jako ṭ. W he­braj­skim od­po­wia­da dźwię­ko­wi [t]. W wy­mo­wie se­far­dyj­skiej i przy­pu­szczal­nie w fe­nic­kim odróż­nia się od taw obec­no­ścią fa­ryn­ga­li­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teta

li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go; theta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa ósmej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, θ;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tetania

na­pa­dy drga­wek, skur­cze mię­śni wy­stę­pu­ją­ce wsku­tek wzmo­żo­nej po­bud­li­wo­ści ner­wo­wo-mię­śnio­wej; tę­życz­ka; spaz­mo­fi­lia


Źródła:

SJP.pl

Tetanur

przed­sta­wi­ciel in­fra­rzę­du di­no­za­u­rów z po­drzę­du te­ro­po­dów


Źródła:

SJP.pl

Tetanury

przed­sta­wi­ciel in­fra­rzę­du di­no­za­u­rów z po­drzę­du te­ro­po­dów


Te­ta­nu­ry (Te­ta­nu­rae) – grupa za­a­wan­so­wa­nych te­ro­po­dów; jej przed­sta­wi­cie­le cha­rak­te­ry­zo­wa­li się zre­du­ko­wa­ny­mi dwu- lub trój­pal­cza­sty­mi koń­czy­na­mi przed­ni­mi oraz usz­tyw­nio­ny­mi ogo­na­mi.

Do te­ta­nu­rów na­le­ża­ły m.in.: al­lo­za­ur, we­lo­ci­rap­tor oraz ty­ra­no­za­ur.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetanus

cho­ro­ba, tężec


Źródła:

SJP.pl

Tetera

1. rzad­ka kasz­ka z mąki gry­cza­nej i żyt­niej po­pu­lar­na na Za­po­ro­żu
2. ro­dzaj dzban­ka do her­ba­ty


Źródła:

SJP.pl

Tetere

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie ir­kuc­kim i Kraju Kras­no­jar­skie­go Rosji, ucho­dzi do Pod­ka­mien­nej Tun­guz­ki


Źródła:

Wiktionary

Teterew

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Dnie­pru;


Te­te­rew, także Te­te­rów ( Тетерів "Te­te­riw") – rzeka na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Dnie­pru.

Źró­dła rzeki znaj­du­ją się na wy­so­ko­ści 299 m n.p.m. na po­gra­ni­czu ob­wo­dów ży­to­mier­skie­go i win­nic­kie­go, w oko­li­cach wsi No­siw­ka (ukr. Носiвка) i Sas­liw­ka (ukr. Суслiвка).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Teterycz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tetetka

po­tocz­nie: pi­sto­let TT - pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny, bę­dą­cy w cza­sie II wojny świa­to­wej oso­bi­stą bro­nią ofi­ce­rów, po­do­fi­ce­rów i sze­re­gow­ców Armii Ra­dziec­kiej i Woj­ska Pol­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. sa­mo­pow­ta­rzal­ny pi­sto­let uży­wa­ny zwła­szcza pod­czas dru­giej wojny świa­to­wej przez siły zbroj­ne Związ­ku Ra­dziec­kie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tethering

[czy­taj: te­de­ring] me­to­da do­stę­pu do in­ter­ne­tu za po­mo­cą te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go


Tet­he­ring – me­to­da po­dłą­cze­nia kom­pu­te­ra do in­ter­ne­tu po­przez te­le­fon ko­mór­ko­wy. Po­łą­cze­nie te­le­fo­nu z kom­pu­te­rem może mieć po­stać za­rów­no prze­wo­do­wą (np. USB) jak i bez­prze­wo­do­wą (Blu­e­to­oth, Wi-Fi).

Te­le­fo­ny GSM ge­ne­ra­cji 2 i wyż­szych mają moż­li­wość prze­sy­ła­nia da­nych za po­mo­cą sieci ope­ra­to­ra ko­mór­ko­we­go, tj.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetheringowy

→ tet­he­ring [czy­taj: te­de­rin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Tetmajer

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetra

1. lekka tka­ni­na ba­weł­nia­na, uży­wa­na w kuch­ni lub do szy­cia pie­luch;
2. wyrób z tetry - tka­ni­ny;
3. nazwa zwy­cza­jo­wa te­trach­lo­ro­me­ta­nu (czte­roch­lor­ku węgla);
4. ryba ak­wa­rio­wa z ro­dzi­ny ką­sa­czo­wa­tych, np. tetra ce­sar­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. luźna tka­ni­na, zwy­kle ba­weł­nia­na, ma­te­riał na pie­lu­chy

 (1.2) pot. chem. te­trach­lo­ro­me­tan

 (1.3) pot. icht. nazwa kilku ga­tun­ków drob­nych ryb z ro­dzi­ny ką­sa­czo­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetra-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych ma­ją­cy zna­cze­nie: czte­ro­krot­ny, pocz­wór­ny


Źródła:

Wiktionary

Tetraboran

te­tra­bo­ran sodu - sól so­do­wa kwasu bo­ro­we­go; bo­raks


Źródła:

SJP.pl

Tetrabrach

an­tycz­na stopa mu­zycz­na zło­żo­na z czte­rech krót­kich sylab; pro­ce­le­us­ma­tyk, dy­pir­ry­chej, dy­pi­ry­chej


Źródła:

SJP.pl

Tetrachlorek

te­trach­lo­rek węgla - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik, a daw­niej jako śro­dek ga­śni­czy w ga­śni­cach te­tro­wych; te­trach­lo­ro­me­tan, tetra


Źródła:

SJP.pl

Tetrachlorometan

be­zbarw­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny m.in. jako roz­pu­szczal­nik tłu­szczów, ole­jów; sub­stan­cja tru­ją­ca, nar­ko­tycz­na; tetra, czte­roch­lo­rek węgla


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, be­zbarw­na, tru­ją­ca ciecz, ma­ją­ca słod­ka­wy za­pach, sto­so­wa­na jako roz­pu­szczal­nik oraz w ga­śni­cach;


Te­trach­lo­ro­me­tan, #PATRZ czte­roch­lo­rek węgla – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ha­lo­ge­no­al­ka­nów, w pełni chlo­ro­wa­na po­chod­na me­ta­nu. Daw­niej po­wszech­nie sto­so­wa­ny jako tani roz­pu­szczal­nik, szcze­gól­nie czę­sto uży­wa­ny przy ek­strak­cji tłu­szczów i in­nych związ­ków or­ga­nicz­nych z ro­ślin, a także jako do­da­tek do środ­ków czy­sto­ści, roz­pu­szczal­nik do farb i kle­jów (m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrachord

1. na­stęp­stwo 4 ko­lej­nych dźwię­ków;
2. sta­ro­żyt­ny in­stru­ment czte­ro­strun­ny


Te­tra­chord – czte­ry ko­lej­ne dźwię­ki sied­mio­stop­nio­wej skali mu­zycz­nej za­wie­ra­ją­ce się w kwar­cie czy­stej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrachordalny

→ te­tra­chord


Patrz:tetrachord

Źródła:

SJP.pl

Tetrachromatyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­nad­prze­cięt­na zdol­ność wi­dze­nia więk­szej licz­by ko­lo­rów


Źródła:

Wiktionary

Tetracja

w ma­te­ma­ty­ce: wie­lo­krot­ne po­tę­go­wa­nie ele­men­tu przez sie­bie


Te­tra­cja (znana też jako "ite­ro­wa­ne po­tę­go­wa­nie", "su­per­po­tę­go­wa­nie", "wieża wy­kład­ni­cza" lub "hiper-4") – dzia­ła­nie dwu­ar­gu­men­to­we bę­dą­ce wie­lo­krot­nym po­tę­go­wa­niem ele­men­tu przez sie­bie.

Słowo "te­tra­cja" wy­my­ślił an­giel­ski ma­te­ma­tyk Re­u­ben Louis Go­od­ste­in łą­cząc tetra- (czte­ry) i ite­ra­cja. W prak­ty­ce te­tra­cja jest uży­wa­na do za­pi­su bar­dzo du­żych liczb. Po­ni­żej przed­sta­wio­ne są pier­wsze czte­ry hi­pe­ro­pe­ra­to­ry:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetracyklina

an­ty­bio­tyk z grupy te­tra­cy­klin, sto­so­wa­ny w licz­nych cho­ro­bach za­kaź­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. żółty kry­sta­licz­ny an­ty­bio­tyk o sze­ro­kim spek­trum dzia­ła­nia


Te­tra­cy­kli­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, an­ty­bio­tyk te­tra­cy­kli­no­wy, wyt­wa­rza­ny przez niek­tó­re szcze­py "Strep­to­my­ces" o sze­ro­kim spek­trum prze­ciw­bak­te­ryj­nym. Jest sto­so­wa­ny głów­nie w le­cze­niu trą­dzi­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrada

1. zbiór czte­rech ele­men­tów;
2. rzad­ko w in­for­ma­ty­ce: pół­bajt;
3. kom­pleks zbu­do­wa­ny z czte­rech chro­ma­tyd po­cho­dzą­cych z dwóch chro­mo­so­mów ho­mo­lo­gicz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetradrachma

an­tycz­na mo­ne­ta o war­to­ści 4 drachm


Źródła:

SJP.pl

Tetradymit

mi­ne­rał, siar­ko­tel­lu­rek biz­mu­tu; sto­so­wa­ny do otrzy­my­wa­nia biz­mu­tu i tel­lu­ru


Te­tra­dy­mit – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetraedr

jedna z pię­ciu brył pla­toń­skich; czwo­ro­ścian fo­rem­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. bryła ge­o­me­trycz­na, któ­rej pod­sta­wa oraz ścia­ny są trój­ką­ta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tetraedryczny

→ te­tra­edr


przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy bu­do­wę te­tra­e­dru


Patrz:tetraedr

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tetraedryt

Te­tra­e­dryt – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li. Mi­ne­rał rzad­ki, roz­po­wszech­nio­ny tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa na­wią­zu­je do czę­stej, czwo­ro­ścien­nej (te­tra­e­drycz­nej) po­sta­ci krysz­ta­łów tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

Wikipedia

Tetraetyloołów

zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako śro­dek prze­ciw­stu­ko­wy do ben­zyn; czte­ro­e­ty­lo­o­łów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. tru­ją­ca, be­zbarw­na, ole­i­sta ciecz, sto­so­wa­na głów­nie jako śro­dek prze­ciw­stu­ko­wy do ben­zyn, me­ta­lo­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym C8H20Pb;


Te­tra­e­ty­lo­o­łów ("czte­ro­e­ty­lek oło­wiu"), (C2H5)4Pb, Et4Pb – me­ta­lo­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­łą­cze­nie atomu oło­wiu z 4 gru­pa­mi ety­lo­wy­mi. Sto­so­wa­ny głów­nie jako śro­dek prze­ciw­stu­ko­wy do ben­zyn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrafluorek

zwią­zek che­micz­ny z czą­stecz­ką za­wie­ra­ją­cą czte­ry atomy flu­o­ru; czte­ro­flu­o­rek


Źródła:

SJP.pl

Tetrafluoroetylen

po­chod­na ety­le­nu, w któ­rej czte­ry atomy węgla zo­sta­ły pod­sta­wio­ne ato­ma­mi flu­o­ru


Źródła:

SJP.pl

Tetragon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. rzad. czwo­ro­kąt, fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na o czte­rech ką­tach


Źródła:

Wiktionary

Tetragonalny

ma­ją­cy czte­ry kąty; czwo­ro­kąt­ny


Źródła:

SJP.pl

Tetragram

układ czte­rech he­braj­skich spół­gło­sek (JHWH), oz­na­cza­ją­cy we­dług tra­dy­cji ży­dow­skiej imię Boga (Jahwe); te­tra­gra­ma­ton, te­tra­gram­ma­ton


Te­tra­gram – czte­ry he­braj­skie li­te­ry bę­dą­ce za­pi­sem imie­nia włas­ne­go Boga w Bi­blii: jod, he, waw, he (hebr. יהוה). Ter­min „te­tra­gram” po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go i skła­da się z czło­nów "tetra", „czte­ro-” lub „czte­ry”, i "grámma", „li­te­ra”; do­słow­nie zna­czy więc „czte­ro­li­te­ro­wy”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetragramaton

układ czte­rech he­braj­skich spół­gło­sek (JHWH), oz­na­cza­ją­cy we­dług tra­dy­cji ży­dow­skiej imię Boga (Jahwe); te­tra­gram­ma­ton, te­tra­gram


Źródła:

SJP.pl

Tetragrammaton

układ czte­rech he­braj­skich spół­gło­sek (JHWH), oz­na­cza­ją­cy we­dług tra­dy­cji ży­dow­skiej imię Boga (Jahwe); te­tra­gra­ma­ton, te­tra­gram


Źródła:

SJP.pl

Tetragramowy

→ te­tra­gram


Patrz:tetragram

Źródła:

SJP.pl

Tetrahydrobiopteryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ko­fak­tor niek­tó­rych en­zy­mów (głów­nie hy­drok­sy­laz ami­nok­wa­sów aro­ma­tycz­nych) uczest­ni­czą­cy w kon­wer­sji ami­nok­wa­sów do pre­kur­so­rów ne­u­ro­prze­kaź­ni­ków


Źródła:

Wiktionary

Tetrahydrokannabinol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy kan­na­bi­no­i­dów o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C21H30O2.; głów­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na za­war­ta w ko­no­piach;


Te­tra­hy­dro­kan­na­bi­nol, THC – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kan­na­bi­no­i­dów, izo­mer kan­na­bi­dio­lu i głów­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na za­war­ta w ko­no­piach. Jest prak­tycz­nie nie­roz­pu­szczal­ny w wo­dzie, na­to­miast roz­pu­szcza się w roz­pu­szczal­ni­kach or­ga­nicz­nych, np. al­ko­ho­lu, tłu­szczach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrahymena

ro­dzaj pier­wot­nia­ków z typu orzę­sków


Te­tra­hy­me­na – ro­dzaj orzę­sków. Wy­stę­pu­je u niego 7 płci (oz­na­cza­nych I, II, III, IV, V, VI i VII), z któ­rych każda może współ­żyć z każdą inną. Orzę­ski róż­nej płci wy­glą­da­ją tak samo, ale nie wy­stę­pu­ją rów­nie czę­sto.

U "Te­tra­hy­me­na" płeć kon­tro­lu­je gen zwany "mat". Każdy jego allel nie de­cy­du­je o płci, tylko okre­śla jej praw­do­po­do­bień­stwo. W sumie jest co najm­niej 14 al­le­li, po­dzie­lo­nych na 2 głów­ne grupy: A i B. W gru­pie A moż­li­wa jest każda płeć poza IV i VII, w B każda inna od I.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrajodotyronina

hor­mon tar­czy­cy, ami­nok­was za­wie­ra­ją­cy jod; ty­rok­sy­na


Źródła:

SJP.pl

Tetrakok

bak­te­ria cho­ro­bot­wór­cza


Źródła:

SJP.pl

Tetrakozaktyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. farm. syn­te­tycz­ny hor­mon, ana­log ludz­kiej kor­ty­ko­tro­pi­ny


Źródła:

Wiktionary

Tetralina

wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny pow­sta­ją­cy przez uwo­dor­nie­nie naf­ta­le­nu pod ci­śnie­niem, sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik i do­da­tek do pa­li­wa w sil­ni­kach spa­li­no­wych; te­tra­hy­dro­naf­ta­len, czte­ro­hy­dro­naf­ta­len


Te­tra­li­na ("1,2,3,4-te­tra­hy­dro­naf­ta­len", C10H12) – wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny pow­sta­ły w wy­ni­ku ka­ta­li­tycz­nej re­duk­cji naf­ta­le­nu.

Uży­wa­na jest jako roz­pu­szczal­nik, pół­pro­dukt w prze­my­śle che­micz­nym oraz jako do­da­tek do paliw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetralinowy

→ te­tra­li­na


Patrz:tetralina

Źródła:

SJP.pl

Tetralogia

1. cykl czte­rech ut­wo­rów li­te­rac­kich stwo­rzo­nych przez jed­ne­go au­to­ra i od­po­wied­nio po­wią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie; czte­rok­siąg;
2. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: wi­do­wi­sko te­a­tral­ne zło­żo­ne z trzech tra­ge­dii i dra­ma­tu sa­ty­ro­we­go jed­ne­go au­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. utwór li­te­rac­ki skła­da­ją­cy się z czte­rech czę­ści

 (1.2) hist. teatr. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne skła­da­ją­ce się z czte­rech ut­wo­rów jed­ne­go au­to­ra wy­sta­wia­nych jeden po dru­gim;


Te­tra­lo­gia (z gr. "tetra" „czte­ry”, "logos" „słowo”) – cykl czte­rech ut­wo­rów ar­ty­stycz­nych (naj­czę­ściej li­te­rac­kich), po­łą­czo­nych zaz­wy­czaj ty­tu­łem ogól­nym, z któ­rych każdy sta­no­wi odręb­ną ca­łość. Ut­wo­ry te łączy te­ma­ty­ka, grupa po­sta­ci, zja­wisk lub motyw prze­wod­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetralogiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z te­tra­lo­gią, do­ty­czą­cy te­tra­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Tetrameryczny

→ te­tra­mer


Patrz:tetramer

Źródła:

SJP.pl

Tetrametr

miara wier­sza, równa czte­rem sto­pom lub z czte­rem dy­po­diom


Źródła:

SJP.pl

Tetrametryczny

→ te­tra­metr


Patrz:tetrametr

Źródła:

SJP.pl

Tetramorfa

Te­tra­mor­fa lub te­tra­mor­fos – w sztu­ce śred­nio­wie­cza po­wią­za­nie sym­bo­li czte­rech ewan­ge­li­stów w jedną po­stać (z gr. "te­tra­morp­hos": „o czte­rech kształ­tach”, od "tetra-" + "-morp­hos"). Sym­bo­li­ka wy­wo­dzi się z tra­dy­cji sta­ro­żyt­ne­go Wscho­du.


Źródła:

Wikipedia

Tetranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|te­trać.


Źródła:

Wiktionary

Tetrapak

jed­no­ra­zo­we, kar­to­no­we opa­ko­wa­nie do mleka, na­po­jów i in­nych cie­czy w kształ­cie pi­ra­mi­dy czte­ro­ścien­nej, wy­ko­na­ne z taśmy kar­to­no­wej pow­le­ka­nej od wew­nątrz folią ter­mo­pla­stycz­ną


Źródła:

SJP.pl

Tetraplegia

pa­ra­liż wszyst­kich czte­rech koń­czyn spo­wo­do­wa­ny usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go w od­cin­ku szyj­nym; po­ra­że­nie czte­ro­koń­czy­no­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pa­ra­liż czte­ro­koń­czy­no­wy;


Te­tra­ple­gia, także: po­ra­że­nie czte­ro­koń­czy­no­we (z gr. "tetra-" „czte­ry” i "-ple­gia" „po­ra­że­nie”) – czę­ścio­wa lub cał­ko­wi­ta utra­ta funk­cji ru­cho­wych i czu­cio­wych we wszyst­kich czte­rech koń­czy­nach, zwy­kle zwią­za­na z usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go w od­cin­ku szyj­nym. W za­leż­no­ści od po­zio­mu usz­ko­dze­nia mogą jej to­wa­rzy­szyć za­bu­rze­nia od­dy­cha­nia, zwła­szcza przy wy­so­kich ura­zach szyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetraplegiczny

→ te­tra­ple­gia


Patrz:tetraplegia

Źródła:

SJP.pl

Tetraplegik

osoba cier­pią­ca na pa­ra­liż wszyst­kich czte­rech koń­czyn, spo­wo­do­wa­ny usz­ko­dze­niem rdze­nia krę­go­we­go w od­cin­ku szyj­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba z te­tra­ple­gią – pa­ra­li­żem czte­ro­koń­czy­no­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tetraploid

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ma­ją­cy w ją­drach ko­mó­rek so­ma­tycz­nych czte­ry ze­spo­ły chro­mo­so­mów


Te­tra­plo­id (ang. "te­tra­plo­id") – or­ga­nizm lub ko­mór­ka z pocz­wór­nym ze­sta­wem chro­mo­so­mów ho­mo­lo­gicz­nych za­war­tych w ją­drze ko­mór­ko­wym. Pod­sta­wo­wa licz­ba chro­mo­so­mów oz­na­cza­na jest x, stąd u te­tra­plo­i­dów 2n = 4x, ale też by­wa­ją te­tra­plo­i­dy oz­na­cza­ne jako 4n.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrapod

przed­sta­wi­ciel grupy krę­gow­ców obej­mu­ją­cej płazy, gady, ptaki i ssaki; czwo­ro­nóg


Te­tra­pod (gr. bi­zant. τετραπόδιον, тетра́подъ) – nie­wy­so­ki, pro­sto­kąt­ny sto­lik na czte­rek no­gach, przy­kry­wa­ny ma­te­ria­łem i uży­wa­ny w cerk­wi do umie­szcza­nia na nim ikon lub in­nych przed­mio­tów uży­wa­nych do celów li­tur­gicz­nych. Może też słu­żyć za pod­sta­wę pa­ni­chid­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrapodia

wiersz czte­ro­sto­po­wy; czte­ro­sto­po­wiec


Te­tra­po­dia (gr. "tetrapodía" – "człon czte­ro­sto­po­wy") – typ wier­sza zło­żo­ne­go z czte­rech iden­tycz­nych stóp w każ­dym wer­sie.

Te­tra­po­dia może być sa­mo­dziel­nym wer­sem lub czło­nem śred­niów­ko­wym. Na przy­kład te­tra­po­dia jam­bicz­na może wcho­dzić w skład wersu ośmio­sto­po­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrapody

przed­sta­wi­ciel grupy krę­gow­ców obej­mu­ją­cej płazy, gady, ptaki i ssaki; czwo­ro­nóg


Źródła:

SJP.pl

Tetrapylon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. hist. mo­nu­men­tal­na brama o czte­rech wej­ściach, sta­wia­na w sta­ro­żyt­no­ści na skrzy­żo­wa­niach dróg lub na fo­rach;


Te­tra­py­lon (gr. τετράπυλον, lm "te­tra­py­la"; od τετράπυλος – czwór­bram­ny) – w ar­chi­tek­tu­rze rzym­skiej oka­za­ła brama czte­ro­wej­ścio­wa sta­wia­na na głów­nym placu mia­sta lub na skrzy­żo­wa­niu jego wiel­kich ulic.

Był to ro­dzaj łuku czte­ro­ścien­ne­go (tj. o czte­rech fa­sa­dach) z dwoma skrzy­żo­wa­ny­mi prze­lo­ta­mi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrarcha

tytuł na­da­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści wład­cy te­trar­chii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wład­ca te­trar­chii;


Te­trar­cha (gr. τετράρχης te­trar­ches, od "tet­ta­res" – czte­ry, "archo" – rzą­dzę) – tytuł na­da­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści wład­cy te­trar­chii.

Nosił go za­rzą­dza­ją­cy lub pa­nu­ją­cy nad jedną z czte­rech czę­ści ja­kie­goś kraju. W okre­sie ce­sar­stwa Rzy­mia­nie sto­so­wa­li ten tytuł także w od­nie­sie­niu do pa­nu­ją­cych w mniej­szych pań­stwach az­ja­tyc­kich – np. He­ro­da An­ty­pa­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrarchia

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: sy­stem współ­rzą­dów 4 ce­sa­rzy wpro­wa­dzo­ny przez Dio­kle­cja­na


Te­trar­chia ( τετραρχία, „rządy czte­rech”, „czwór­wła­dza”; qu­a­drum­vi­rat) – sy­stem rzą­dów w Ce­sar­stwie rzym­skim wpro­wa­dza­ny stop­nio­wo przez ce­sa­rza Dio­kle­cja­na od 286 roku. Po­le­gał na rów­no­czes­nym spra­wo­wa­niu wła­dzy przez czte­rech pa­nu­ją­cych: dwóch "au­gu­stów" i dwóch wład­ców niż­szej rangi z ty­tu­łem "ce­za­ra".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrasporowce

rząd ro­ślin z klasy zie­le­nic wła­ści­wych; Te­tra­spo­ra­les


Źródła:

SJP.pl

Tetrasporowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy zie­le­nic wła­ści­wych


Źródła:

SJP.pl

Tetrastych

stro­fa czte­ro­wier­szo­wa lub utwór czte­ro­wier­szo­wy; czte­ro­wiersz; kwar­ty­na


Te­tra­stych, także kwar­ty­na, kwar­ten, qu­a­tra­in, czte­ro­wiersz, czte­ro­wers – typ stro­fy, zwła­szcza w po­ez­ji li­rycz­nej. Skła­da się z czte­rech wer­sów, naj­czę­ściej izo­sy­la­bicz­nych i po­łą­czo­nych ry­ma­mi (pa­rzy­sty­mi, oka­la­ją­cy­mi lub krzy­żo­wy­mi). Ty­po­wy dla te­tra­sty­chu jest ośmio-, je­de­na­sto- lub trzy­na­stoz­gło­sko­wiec. Stro­fa tego typu jest czę­sto ele­men­tem skła­do­wym ca­łych ukła­dów stro­ficz­nych, na przy­kład so­ne­tu. Te­tra­stych czę­sto po­ja­wia się w li­ry­ce pol­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrastyl

świą­ty­nia grec­ka o fa­sa­dzie z cze­re­ma ko­lum­na­mi; te­tra­sty­los


Źródła:

SJP.pl

Tetrastylos

świą­ty­nia grec­ka o fa­sa­dzie z cze­re­ma ko­lum­na­mi; te­tra­styl


Źródła:

SJP.pl

Tetratlenek

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy czte­ry atomy tlenu w czą­stecz­ce; np. tle­nek azotu IV, tle­nek oło­wiu IV


Źródła:

SJP.pl

Tetrazen

Te­tra­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako ma­te­riał wy­bu­cho­wy ini­cju­ją­cy.


Źródła:

Wikipedia

Tetrać

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. robić coś pra­co­wi­cie, mę­czyć się (nad czymś), pa­prać


Źródła:

Wiktionary

Tetri

zdaw­ko­wa mo­ne­ta gru­ziń­ska (100 tetri = 1 lari)


Źródła:

SJP.pl

Tetris

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gry­komp. so­wiec­ka gra lo­gicz­na;


Zo­bacz też: pol­ski raper o pse­u­do­ni­mie Te-Tris oraz album "Te­tris" ze­spo­łu Ziyo.

Te­tris – kom­pu­te­ro­wa gra lo­gicz­na stwo­rzo­na przez Alek­sie­ja Pa­żyt­no­wa i jego współ­pra­cow­ni­ków, Di­mi­tri­ja Pa­włow­skie­go i. Po­ja­wi­ła się na rynku po raz pier­wszy 6 czerw­ca 1984 roku w Związ­ku Ra­dziec­kim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tetroda

lampa próż­nio­wa z czte­re­ma elek­tro­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elek­tron. lampa elek­tro­no­wa po­sia­da­ją­ca czte­ry elek­tro­dy: anodę, dwie siat­ki i ka­to­dę;


Te­tro­da – ro­dzaj lampy elek­tro­no­wej po­sia­da­ją­cej czte­ry elek­tro­dy: anodę, ka­to­dę i dwie siat­ki umie­szczo­ne po­mię­dzy anodą i ka­to­dą.

Krót­ko te­tro­da­mi na­zy­wa się naj­czę­ściej czte­ro­e­lek­tro­do­we lampy próż­nio­we, choć niek­tó­re ty­ra­tro­ny są ga­zo­wa­ny­mi te­tro­da­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetrodonowate

ro­dzi­na ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu na­jeż­koksz­tałt­nych; kol­co­brzu­cho­wa­te, ro­zdym­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Tetrodotoksyna

Te­tro­do­tok­sy­na – wie­lo­funk­cyj­ny zwią­zek che­micz­ny, silna tru­ciz­na znaj­du­ją­ca się w ciele niek­tó­rych ga­tun­ków ryb ro­zdym­koksz­tałt­nych, w tym w ry­bach fugu wy­ko­rzy­sty­wa­nych w kuch­ni ja­poń­skiej. Jej dzia­ła­nie po­le­ga na blo­ko­wa­niu ka­na­łów so­do­wych ko­mó­rek ner­wo­wych. Pow­sta­je przy udzia­le bak­te­rii sym­bio­tycz­nych, ale me­cha­niz­my wyz­wa­la­ją­ce jej pro­duk­cję, tran­sport i ku­mu­la­cję w ciele ryby nie zo­sta­ły poz­na­ne.


Źródła:

Wikipedia

Tetrowy

przy­miot­nik od: tetra


Źródła:

SJP.pl

Tetroza

cu­kier pro­sty ma­ją­cy 4 atomy węgla w czą­stecz­ce


Źródła:

SJP.pl

Tetryczeć

sta­wać się zgorz­knia­łym, gder­li­wym


Źródła:

SJP.pl

Tetryczka

→ te­tryk


Patrz:tetryk

Źródła:

SJP.pl

Tetryczny

prze­sta­rza­łe: o zgryź­li­wym uspo­so­bie­niu, wła­ści­wym ma­ru­dzie, man­ty­ce


Źródła:

SJP.pl

Tetryk

czło­wiek zgryź­li­wy, zgorz­knia­ły, zrzęd­li­wy; zrzę­da, man­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zgryź­li­wy, zgorz­knia­ły, zrzęd­li­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tetrykowaty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nieco te­trycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Tetryl

ma­te­riał wy­bu­cho­wy sil­niej­szy od tro­ty­lu; te­try­lit


Te­tryl, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ni­tro­a­min, ma­te­riał wy­bu­cho­wy bę­dą­cy pro­duk­tem ni­tro­wa­nia di­me­ty­lo­a­ni­li­ny.

Te­tryl zo­stał po raz pier­wszy otrzy­ma­ny w 1877, jed­nak jako woj­sko­wy ma­te­riał wy­bu­cho­wy za­czę­to go sto­so­wać do­pie­ro na po­cząt­ku XX w. – nieco póź­niej niż tro­tyl.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tetrylit

ma­te­riał wy­bu­cho­wy sil­niej­szy od tro­ty­lu; te­tryl


Źródła:

SJP.pl

Tetum

język urzę­do­wy Ti­mo­ru Wschod­nie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych w Ti­mo­rze Wschod­nim, obok por­tu­gal­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetyczny

stwier­dza­ją­cy, usta­na­wia­ją­cy coś


Źródła:

SJP.pl

Tetyda

1. bo­gi­ni, matka he­ro­sa Achil­le­sa;
2. jeden z księ­ży­ców Sa­tur­na;
3. pra­o­ce­an


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. nimfa; córka Ne­re­u­sa i żona Pe­le­u­sa; matka Achil­le­sa; jedna z ne­re­id;

 (1.2) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie żeń­skiej płod­no­ści morza;

 (1.3) geol. pra­o­ce­an roz­dzie­la­ją­cy Eu­ro­pę i Afry­kę;

 (1.4) astr. księ­życ Sa­tur­na;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tetys

bo­gi­ni, matka he­ro­sa Achil­le­sa; Te­ty­da


Źródła:

SJP.pl

Teukros

w mi­to­lo­gii grec­kiej:
1. król Te­u­krów, syn Ska­man­dra;
2. uczest­nik wojny tro­jań­skiej, syn Te­la­mo­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teurg

mag prak­ty­ku­ją­cy te­ur­gię


Źródła:

SJP.pl

Teurgia

forma magii ma­ją­ca zmu­sić bó­stwo do ja­kie­goś dzia­ła­nia, po­pu­lar­na w okre­sie hel­le­niz­mu i w śred­nio­wie­czu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. ry­tu­ał zmu­sza­ją­cy bogów lub bó­stwa do dzia­ła­nia zgod­nie z wolą od­pra­wia­ją­ce­go dany ry­tu­ał lub jego zle­ce­nio­daw­cy;


Te­ur­gia (gr. θεουργία, „bo­skie dzia­ła­nie”) – prak­ty­ko­wa­nie ry­tu­a­łów nie­kie­dy o ma­gicz­nym cha­rak­te­rze, wy­stę­pu­ją­ce w póź­nej sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu.

Słowo „te­ur­gicz­ny” po­ja­wia się do­pie­ro w II wieku i wy­da­je się two­rem au­to­ra lub au­to­rów "Wy­rocz­ni chal­dej­skich", uży­wa­nym na oz­na­cze­nie wy­sił­ków zdol­nych oczy­ścić duszę i jej „po­jazd” – ciało astral­ne – w celu umoż­li­wie­nia jej kon­tem­pla­cji bogów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teurgiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy te­ur­gii


Źródła:

Wiktionary

Teutoburski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Te­ut­ber­giem (Te­ut­bur­giem); do­ty­czą­cy Te­ut­ber­gu (Te­ut­bur­ga)


Źródła:

Wiktionary

Teuton

czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ple­mie­nia za­miesz­ku­ją­ce­go na Pół­wy­spie Jut­landz­kim, praw­do­po­dob­nie ger­mań­skie­go albo cel­tyc­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. hist. czło­nek sta­ro­żyt­ne­go ple­mię­e­mie­nia ger­mań­skie­go, wy­wo­dzą­ce­go się z Pół­wy­spu Jut­landz­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teutoni

ple­mię ger­mań­skie; Te­u­to­no­wie


Te­u­to­ni, Te­u­to­no­wie (łac. "Te­u­to­nes", "Te­u­to­ni", gr. "Τεύτονες") – lud ger­mań­ski lub cel­tyc­ki za­miesz­ku­ją­cy pier­wot­nie przy dol­nym biegu Łaby i na Pół­wy­spie Jut­landz­kim na po­łud­nie od sie­dzib Cym­brów. Po raz pier­wszy wy­mie­nie­ni w źró­dłach an­tycz­nych przez Py­te­a­sza z Mas­sa­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teutonizm

to, co te­u­toń­skie; kul­tu­ra i cy­wi­li­za­cja te­u­toń­ska, nie­miec­ka


Źródła:

SJP.pl

Teutonowie

ple­mię ger­mań­skie; Te­u­to­ni


Źródła:

SJP.pl

Teutoński

1. nie­miec­ki, pru­ski, ger­mań­ski;
2. daw­niej: krzy­żac­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Te­u­to­na­mi

 (1.2) książk. zwią­za­ny z Krzy­ża­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teutońszczyzna

prze­sta­rza­le: Niem­cy, Te­u­to­ni; niem­czyz­na


Źródła:

SJP.pl

Tev

te­ra­e­lek­tro­no­wolt


Źródła:

SJP.pl

Tex

jed­nost­ka miary w sy­ste­mie mię­dzy­na­ro­do­wej nu­me­ra­cji włó­kien; teks


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Texaco

[czy­taj: TEksako] marka paliw i ole­jów oraz dawny kon­cern naf­to­wy


Te­xa­co ("Texas Com­pa­ny") – ame­ry­kań­ski kon­cern pe­tro­che­micz­ny dzia­ła­ją­cy w la­tach 1901–2001.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Texarkana

mia­sto w USA


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Texarkański

→ Te­xar­ka­na


Patrz:Texarkana

Źródła:

SJP.pl

Texas

gruba, sztyw­na tka­ni­na ba­weł­nia­na wy­ko­rzy­sty­wa­na naj­czę­ściej do szy­cia odzie­ży o kroju spor­to­wym; tek­sas


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Texel

bez­ro­ga owca ho­len­der­ska; tek­sel


Texel – ni­zin­na wyspa w Ho­lan­dii, wy­su­nię­ta naj­da­lej na za­chód w gru­pie Wysp Za­chod­nio­fry­zyj­skich. Całe te­ry­to­rium wyspy oraz ota­cza­ją­ce je wody sta­no­wią gminę miej­ską Texel, wcho­dzą­cą w skład pro­win­cji Ho­lan­dia Pół­noc­na. Od­dzie­lo­na na pół­no­cy cie­śni­ną od wyspy Vlie­land. Sie­dzi­ba władz mie­ści się w Den Burg. Bur­mi­strzem w ka­den­cji 2014-2018 jest Fran­ci­ne Gi­skes.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tey

były ka­ba­ret


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tez

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: teza


Źródła:

Wiktionary

Teza

1. za­ło­że­nie, które ktoś za­mie­rza uza­sad­nić;
2. twier­dze­nie lub część twier­dze­nia wy­ma­ga­ją­ce do­wo­du;
3. w ut­wo­rze li­te­rac­kim: roz­wią­za­nie pro­ble­mu przed­sta­wio­ne czy­tel­ni­ko­wi przez au­to­ra; prze­sła­nie, idea


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) twier­dze­nie dla któ­re­go na­le­ży przed­sta­wić uza­sad­nie­nie

 (1.2) filoz. pier­wszy etap trój­fa­zo­we­go cyklu roz­wo­je­go w dia­lek­ty­ce Hegla

 (1.3) liter. roz­wią­za­nie pro­ble­mu pod­su­nię­te czy­tel­ni­ko­wi przez au­to­ra

 (1.4) mat. część twier­dze­nia, którą na­le­ży udo­wod­nić przy da­nych za­ło­że­niach

 (1.5) log. za­ło­że­nie lub twier­dze­nie, które wy­ma­ga do­wo­du


Teza (gr. "θέσις" [thésis] – ’umie­szcze­nie, roz­mie­szcze­nie, zło­że­nie, kom­po­zy­cja’, od "τίθημι" [títhēmi] "– ’"umie­ścić, po­ło­żyć, kłaść, po­sta­wić’) – twier­dze­nie, dla któ­re­go przed­sta­wia się uza­sad­nie­nie. W uję­ciu ma­te­ma­tycz­nym jest to część twier­dze­nia, którą na­le­ży udo­wod­nić, opie­ra­jąc się na przy­ję­tym za­ło­że­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tezaurus

the­sa­u­rus;
1. dzie­ło obej­mu­ją­ce kom­plet­ny zbiór wia­do­mo­ści z danej dzie­dzi­ny wie­dzy;
2. lek­sy­kon lub słow­nik obej­mu­ją­cy całe słow­nict­wo da­ne­go ję­zy­ka;
3. słow­nik sy­no­ni­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. dzie­ło, które obej­mu­je ca­łość okre­ślo­nej wie­dzy, do­rob­ku in­te­lek­tu­al­ne­go

 (1.2) jęz. słow­nik, który obej­mu­je pełne słow­nict­wo ja­kie­goś ję­zy­ka


Te­za­u­rus – słow­nik odz­wier­cied­la­ją­cy struk­tu­rę pola se­man­tycz­ne­go da­ne­go ję­zy­ka in­for­ma­cyj­no-wy­szu­ki­waw­cze­go, obej­mu­ją­cy de­skryp­to­ry, ich re­la­cje oraz re­gu­ły sto­so­wa­nia.

Te­za­u­ru­sy two­rzy się dla ję­zy­ków de­skryp­to­ro­wych, w któ­rych to ję­zy­kach znaj­du­ją się de­skryp­to­ry zwią­za­ne re­la­cja­mi pa­ra­dyg­ma­tycz­ny­mi oraz askryp­to­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tezauryzacja

gro­ma­dze­nie i prze­cho­wy­wa­nie war­to­ści, skar­bu, ma­jąt­ku


Te­za­u­ry­za­cja (gr. "thēsaurós" – "ma­ga­zyn", "skarb(iec)") – gro­ma­dze­nie i prze­cho­wy­wa­nie dóbr ma­te­rial­nych: za­pa­sów złota, pie­nię­dzy krusz­co­wych, pie­nię­dzy pa­pie­ro­wych, wa­lo­rów, wie­rzy­tel­no­ści lub in­nych dóbr ma­te­rial­nych o dużej war­to­ści (nie­ru­cho­mo­ści, dzieł sztu­ki, an­ty­ków, bi­żu­te­rii) poza in­sty­tu­cja­mi de­po­zy­to­wo-oszczęd­no­ścio­wy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tezauryzacyjny

→ te­za­u­ry­za­cja


Patrz:tezauryzacja

Źródła:

SJP.pl

Tezauryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|te­za­u­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tezauryzować

cza­sow­nik

 (1.1) zbie­rać, gro­ma­dzić, ko­lek­cjo­no­wać


Źródła:

Wiktionary

Tezcatlipoca

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. az­tec­ki bóg zła, ciem­no­ści i zem­sty


Tez­cat­li­po­ca (także Metz­li; nah. "Dy­mią­ce Zwier­cia­dło" lub "Pan Dy­mią­ce­go Zwier­cia­dła") – w az­tec­kim pan­te­o­nie bó­stwo zła, ciem­no­ści i zem­sty, któ­re­go ro­do­wód nie jest do końca jasny. We­dług mi­tycz­nych prze­ka­zów był bo­giem-stwór­cą i Słoń­cem Ziemi ("Nahui Oce­lotl") w pier­wszej epoce świa­ta oraz jed­nym z czte­rech synów boga-kre­a­to­ra Ome­te­otl ("Dwa Bóg"), dwo­i­ste­go stwo­rzy­cie­la świa­ta skła­da­ją­ce­go się z mę­skie­go pier­wiast­ka Ome­te­cuht­li ("Pan Dwo­i­sto­ści") i żeń­skie­go Ome­ci­hu­atl ("Pani Dwo­i­sto­ści").


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tezeusz

w mi­to­lo­gii grec­kiej: kró­le­wicz i heros ateń­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. heros ateń­ski i po­grom­ca Mi­no­ta­u­ra, syn Ege­u­sza (albo Po­sej­do­na) i Ajtry;

 (1.2) imię|pol­ski|m.;


Te­ze­usz (gr. Θησεύς Thēseús, łac. The­se­us) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­le­wicz i heros ateń­ski.

Ucho­dził za syna Po­sej­do­na i Ajtry (for­mal­nie był synem Ege­u­sza, króla Aten). Wy­cho­wy­wa­ny poza domem z obawy przed żąd­ny­mi tronu sy­na­mi swo­je­go stry­ja Pal­la­sa. Jego wej­ściem w do­ro­słość było unie­sie­nie głazu, pod któ­rym Ege­usz (Aj­ge­us) zo­sta­wił dla niego miecz i san­da­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tezeuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Te­ze­u­sza lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tezowy

za­wie­ra­ją­cy tezę, ideę, ja­kieś po­glą­dy, prze­ko­na­nia


Źródła:

SJP.pl

Teówka

kształ­tow­nik o prze­kro­ju po­przecz­nym w kształ­cie li­te­ry T; te­ow­nik


Źródła:

SJP.pl

Teńgi

przy­miot­nik

 (1.1) lwów. ol­brzy­mi


Źródła:

Wiktionary

Teścia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. te­ścio­wa


Źródła:

Wiktionary

Teścik

zdrob­nie­nie od: test


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od test


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teściowa

matka żony lub męża


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. matka żony

 (1.2) matka żony lub męża

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: te­ścio­wy


Te­ścio­wa – matka żony (współ­cze­śnie także matka męża, pier­wot­nie "świe­kra"), nazwa re­la­cji ro­dzin­nej w sto­sun­ku do zię­cia lub sy­no­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Teściowie

ro­dzi­ce żony lub męża


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Teściu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. z za­ży­ło­ścią o te­ściu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: te­ścia

 (2.2) Ms. i W. lp. od: teść


Źródła:

Wiktionary

Teściunio

ek­spre­syw­nie: teść


Źródła:

SJP.pl

Teściówka

po­tocz­nie: te­ścio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­ścio­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Teść

oj­ciec żony lub męża


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. oj­ciec żony

 (1.2) oj­ciec żony lub męża

 (1.3) środ. bio­chem. te­sto­ste­ron

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) reg. te­ścio­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Też

par­ty­ku­ła:
1. uwy­dat­nia­ją­ca różne ro­dza­je wy­po­wie­dzi; także, rów­nież;
2. wzmac­nia­ją­ca wyraz (zwy­kle spój­nik) jej to­wa­rzy­szą­cy;
3. ma­ją­ca cha­rak­ter ek­spre­syw­ny, ujem­nie za­bar­wia­ją­ca wyraz, do któ­re­go się od­no­si, wy­ra­ża­ją­ca np. lek­ce­wa­że­nie


par­ty­ku­ła

 (1.1) zob. rów­nież.

forma za­im­ka.

 (2.1) M., B. i W. nmos. od: tenże


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary