T

1. jedna z liter pol­skie­go al­fa­be­tu
2. bezdź­więcz­na, twar­da spół­gło­ska
3. skrót od: tona (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dwu­dzie­sta szó­sta li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

skrót

 (2.1) = tona


T ("te", mi­nu­sku­ła: t) – dwu­dzie­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, dwu­dzie­sta szó­sta li­te­ra al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza zwy­kle w danym ję­zy­ku spół­gło­skę przed­nio­ję­zy­ko­wą zwar­tą bezdź­więcz­ną, np. [k

To druga naj­po­pu­lar­niej­sza li­te­ra w tek­stach w ję­zy­ku gun­gam


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ta

za­i­mek peł­nią­cy w zda­niu różne funk­cje


za­i­mek wska­zu­ją­cy, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­i­mek wska­zu­ją­cy, ro­dzaj żeń­ski

spój­nik

 (2.1) reg-pl|Kresy. i

par­ty­ku­ła

 (3.1) reg-pl|Kresy. par­ty­ku­ła wzmac­nia­ją­ca wy­po­wiedź


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taaak

par­ty­ku­ła "tak" o prze­dłu­żo­nej ar­ty­ku­la­cji (np. dla pod­kre­śle­nia emo­cjo­nal­no­ści wy­po­wie­dzi, po­wąt­pie­wa­nia); taak


Źródła:

SJP.pl

Taak

par­ty­ku­ła "tak" o prze­dłu­żo­nej ar­ty­ku­la­cji (np. dla pod­kre­śle­nia emo­cjo­nal­no­ści wy­po­wie­dzi, po­wąt­pie­wa­nia); taaak


Źródła:

SJP.pl

Tab

kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra słu­żą­cy m.in. do prze­cho­dze­nia do na­stęp­nej ko­lum­ny; ta­bu­la­tor, Tab, Ta­bu­la­tor


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tab.

skrót od: ta­be­la (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = ta­be­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabaczany

od­no­szą­cy się do ta­ba­ki, ty­to­niu; ty­to­nio­wy, ta­bacz­ny, ta­ba­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Tabaczarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. sklep z wy­ro­ba­mi ty­to­nio­wy­mi

 (1.2) daw. za­kład przet­wór­stwa ty­to­nio­we­go

 (1.3) daw. po­mie­szcze­nie lub lokal przez­na­czo­ny do pa­le­nia ty­to­niu


Źródła:

Wiktionary

Tabaczarz

osoba za­ży­wa­ją­ca ta­ba­kę; ta­bacz­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek za­ży­wa­ją­cy ta­ba­kę

 (1.2) przest. rzad. hand­larz wy­ro­ba­mi ty­to­nio­wy­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabaczka

zdrob­nie­nie od: ta­ba­ka


Ta­bacz­ka ( Табачка) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Ruse, w gmi­nie Iwa­no­wo. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 czerw­ca 2020 roku miej­sco­wość li­czy­ła 235 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabaczkowy

jas­no­brą­zo­wy o zie­lon­ka­wym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru jas­no­brą­zo­we­go o zie­lon­ka­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabacznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta za­ży­wa­ją­ca ta­ba­kę

 (1.2) przest. rzad. hand­lar­ka wy­ro­ba­mi ty­to­nio­wy­mi


Źródła:

Wiktionary

Tabacznik

1. osoba za­ży­wa­ją­ca ta­ba­kę; ta­ba­czarz;
2. daw­niej: osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją i sprze­da­żą ta­ba­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabaczny

od­no­szą­cy się do ta­ba­ki, ty­to­niu; ty­to­nio­wy, ta­ba­cza­ny, ta­ba­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Tabaczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny nie­prze­chod­ni

 (1.1) pot. za­ży­wać ta­ba­kę


Źródła:

Wiktionary

Tabaczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tabak

fer­men­to­wa­ny, wy­su­szo­ny i sprosz­ko­wa­ny tytoń, wcią­ga­ny do nosa, po­wo­du­ją­cy ki­cha­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabaka

fer­men­to­wa­ny, wy­su­szo­ny i sprosz­ko­wa­ny tytoń, wcią­ga­ny do nosa, po­wo­du­ją­cy ki­cha­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprosz­ko­wa­ny tytoń za­ży­wa­ny przez nos;

 (1.2) daw. każdy tytoń – do pa­le­nia i do wcią­ga­nia nosem; Glo­ger.


Ta­ba­ka – sprosz­ko­wa­ny tytoń, czę­sto wzbo­ga­ca­ny kom­po­zy­cja­mi aro­ma­ty­zu­ją­cy­mi, przez­na­czo­ny do za­ży­wa­nia przez nos. W odróż­nie­niu od pa­pie­ro­sów, ni­ko­ty­na wchła­nia­na jest nie przez płuca, ale przez ślu­zów­kę nosa. Czę­sto ta­ba­ką nie­wła­ści­wie na­zy­wa­ne są ty­to­nie do żucia lub ssa­nia (snus). Osoba za­ży­wa­ją­ca ta­ba­kę to ta­ba­czarz lub ta­bacz­nik.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabakiera

1. po­jem­ni­czek na ta­ba­kę; ta­ba­kie­ra;
2. ryj dzika


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pu­de­łecz­ko na ta­ba­kę;

 (1.2) łow. ryj dzika


Ta­ba­kie­ra – po­jem­nik przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia ta­ba­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabakiereczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ta­ba­kier­ka


Źródła:

Wiktionary

Tabakierka

po­jem­ni­czek na ta­ba­kę; ta­ba­kier­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ta­ba­kie­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabakiernik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem ta­ba­kier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­stu­do., nazwa ro­dza­ju żółwi ame­ry­kań­skich


Źródła:

Wiktionary

Tabako

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ta­ba­ka


Źródła:

Wiktionary

Tabakowy

od­no­szą­cy się do ta­ba­ki, ty­to­niu; ty­to­nio­wy, ta­ba­cza­ny, ta­bacz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­ba­ką, do­ty­czą­cy ta­ba­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabard

dawny ro­dzaj dłu­giej po kost­ki togi


Źródła:

SJP.pl

Tabasarański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­ba­ra­sa­na­mi, do­ty­czą­cy Ta­ba­ra­sa­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ta­ba­sa­rań­ski;


Źródła:

Wiktionary

Tabasarańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ta­ba­sa­rań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ta­ba­sa­rań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ta­ba­sa­rań­skim


Źródła:

Wiktionary

Tabasco

[czy­taj: ta­ba­sko]
1. bar­dzo ostry sos na na­pa­rze pie­przo­wym
2. różne ga­tun­ki pie­przu tu­rec­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. bar­dzo ostry sos na bazie pie­przu z ostrej czer­wo­nej pa­pry­ki;

 (1.2) kulin. nazwa kilku ga­tun­ków pie­przu, z któ­rych robi się sos ta­ba­sco (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabata

in­ten­syw­ny tre­ning in­ter­wa­ło­wy trwa­ją­cy czte­ry mi­nu­ty


Źródła:

SJP.pl

Tabbouleh

[czy­taj: ta­bu­le] arab­ska sa­łat­ka z sie­ka­nych ja­rzyn i śruty psze­nicz­nej; tab­bu­la


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. ta­bu­le.


Tab­bo­u­leh (arab. تبولة, wy­mo­wa: "ta­bu­le"; ang. "tab­bo­u­leh" lub "ta­bo­u­leh") – cha­rak­te­ry­stycz­na dla kuch­ni li­bań­skiej od­mia­na sa­łat­ki wa­rzyw­nej z po­mi­do­rów i bul­gu­ru z do­dat­kiem ce­bu­li, czosn­ku, ogór­ka i czer­wo­nej pa­pry­ki. Smak i aro­mat sa­łat­ki tab­bo­u­leh wzbo­ga­co­ny jest miętą, cy­try­ną i natką pie­trusz­ki, ewen­tu­al­nie także orzesz­ka­mi pi­nio­wy­mi. Za­miast kaszy bul­gur można użyć tej samej ilo­ści ziar­na ku­skus. Po­tra­wa ta jest ele­men­tem kuch­ni arab­skiej, na­zy­wa­na bywa też "sa­łat­ką li­bań­ską".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabbula

arab­ska sa­łat­ka z sie­ka­nych ja­rzyn i śruty psze­nicz­nej; tab­bo­u­leh


Źródła:

SJP.pl

Tabela

1. wykaz, re­jestr, spis da­nych roz­mie­szczo­nych na ar­ku­szu w upo­rząd­ko­wa­ny spo­sób we­dług ru­bryk;
2. do­ku­ment urzę­do­wy do­ty­czą­cy po­win­no­ści chłop­skich lub uwła­szcze­nia chło­pów w Pol­sce w XIX wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­rząd­ko­wa­ny wykaz więk­szej licz­by da­nych, od­po­wied­nio po­se­gre­go­wa­nych i umie­szczo­nych w ru­bry­kach


Ta­be­la, forma ta­be­la­rycz­na – spo­sób za­pi­su i przed­sta­wia­nia in­for­ma­cji, w któ­rym dane umie­szcza się w od­po­wied­nio roz­mie­szczo­nych po­lach. Pola te ut­wo­rzo­ne są po­przez po­zio­me i pio­no­we linie (na wy­dru­kach lub mo­ni­to­rach oba te typy linii, albo tylko jeden z nich, nie muszą być wi­docz­ne lub mogą być zróż­ni­co­wa­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabelaryczny

ma­ją­cy formę ta­be­li


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) uło­żo­ny w po­sta­ci ta­be­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabelaryzować

ze­sta­wiać w for­mie ta­be­li, ukła­dać w ta­be­lę


Źródła:

SJP.pl

Tabelka

mała ta­be­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ta­be­la

 (1.2) ru­bry­ka z da­ny­mi w książ­ce, pu­bli­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabelkowy

→ ta­bel­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­bel­ką, do­ty­czą­cy ta­bel­ki


Patrz:tabelka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabelowy

→ ta­be­la


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­be­lą, do­ty­czą­cy ta­be­li


Patrz:tabela

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabenka

klapa z półt­war­dej skóry, bę­dą­ca czę­ścią sio­dła, da­ją­ca opar­cie dla kolan jeźdź­ca; te­ben­ka, ty­bin­ka, te­bin­ka


Źródła:

SJP.pl

Tabenki

daw­niej: frędz­le i ozdo­by skó­rza­ne wi­szą­ce u sio­dła; te­bin­ki, te­ben­ki, ty­bin­ki


Źródła:

SJP.pl

Tabernakulum

szaf­ka sto­ją­ca na oł­ta­rzu, przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia ho­stii i ko­mu­ni­kan­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. szaf­ka umie­szczo­na na oł­ta­rzu w ko­ście­le ka­to­lic­kim, przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia ho­stii;


Ta­ber­na­ku­lum ( ta­ber­na­cu­lum „na­miot”) – w chrze­ści­jań­stwie, głów­nie w ko­ścio­łach ka­to­lic­kich, mała, za­my­ka­na na klucz szaf­ka, umie­szczo­na naj­czę­ściej w tyl­nej czę­ści pre­zbi­te­rium. Jest ono miej­scem prze­cho­wy­wa­nia chle­ba eu­cha­ry­stycz­ne­go, kon­se­kro­wa­ne­go w cza­sie mszy. Zaz­wy­czaj prze­cho­wy­wa­ne są kon­se­kro­wa­ne ko­mu­ni­kan­ty w cy­bo­rium przez­na­czo­ne do roz­dzie­la­nia Ko­mu­nii świę­tej oraz ho­stia umo­co­wa­na w mel­chi­ze­de­ku w ku­sto­dii, przez­na­czo­na do ado­ra­cji Najś­więt­sze­go Sa­kra­men­tu w mon­stran­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabes

po­ra­że­nie rdze­nia krę­go­we­go jako jeden z póź­nych ob­ja­wów kiły


Źródła:

SJP.pl

Tabetyczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na tabes (po­ra­że­nie rdze­nia krę­go­we­go)


Źródła:

SJP.pl

Tabetyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kiły i cho­rych na kiłę


Źródła:

SJP.pl

Tabetyk

osoba cier­pią­ca na tabes (po­ra­że­nie rdze­nia krę­go­we­go)


Źródła:

SJP.pl

Tabi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tra­dy­cyj­ne ja­poń­skie skar­pe­ty z osob­nym pal­cem;


Tabi (jap. 足袋) – tra­dy­cyj­ne, się­ga­ją­ce kost­ki ja­poń­skie skar­pe­ty z osob­nym pal­cem.

Tabi są no­szo­ne do tra­dy­cyj­nych ja­poń­skich stro­jów, ta­kich jak ki­mo­no, razem z tra­dy­cyj­nym ja­poń­skim obu­wiem (zōri lub geta). Tabi są no­szo­ne za­rów­no przez męż­czyzn, jak i przez ko­bie­ty.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tabin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. włók. ga­tu­nek tka­ni­ny jed­wab­nej, zło­ci­sta mora


Źródła:

Wiktionary

Tabisz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabiś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tabl.

skrót od: ta­bli­ca (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = ta­bli­ca

 (1.2) = ta­blet­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabla

in­dyj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy mem­bra­no­fo­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. in­dyj­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny zło­żo­ny z pary drew­nia­nych, gli­nia­nych lub mie­dzia­nych bę­ben­ków z mem­bra­ną na­cią­gnię­tą rze­mie­nia­mi;


Tabla – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy mem­bra­no­fo­nów.

Jest to para drew­nia­nych, gli­nia­nych lub mie­dzia­nych ko­cioł­ków, gra się na nich ki­ścia­mi dłoni lub pal­ca­mi. Mem­bra­ny obu na­cią­ga się rze­mie­nia­mi.

Tablę wy­na­le­zio­no w In­diach. Tra­dy­cyj­nie niek­tó­rzy uwa­ża­ją, że wy­na­lazł ją Amir Chus­ro, jed­nak poza tra­dy­cją nic tej te­o­rii nie wspie­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tablatura

daw­niej:
1. tafla, opra­wio­na płyta jako ozdob­na za­sło­na;
2. ta­bu­la­tu­ra;
3. płót­no, na któ­rym się ma­lu­je


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. płyta, tafla w ramce jako za­sło­na ozdob­na

 (1.2) daw. zapis mu­zycz­ny za po­mo­cą liter i cyfr

 (1.3) stpol. płót­no do ma­lo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tableau

[czy­taj: tabLO]
1. scena ko­micz­na sta­wia­ją­ca kogoś w śmiesz­nym po­ło­że­niu;
2. zbio­ro­wa fo­to­gra­fia pa­miąt­ko­wa skła­da­ją­ca się z wielu ma­łych zdjęć po­szcze­gól­nych osób; tablo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pa­miąt­ko­wa ta­bli­ca lub ar­kusz z fo­to­gra­fia­mi szkol­ne­go rocz­ni­ka

 (1.2) zda­rze­nie sta­wia­ją­ce kogoś w śmiesz­nym po­ło­że­niu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tableciarz

użyt­kow­nik ta­ble­tu


Źródła:

SJP.pl

Tablecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ta­blet


Źródła:

Wiktionary

Tablet

1. prze­no­śny kom­pu­ter oso­bi­sty z ekra­nem do­ty­ko­wym, wzo­ro­wa­ny na no­te­bo­o­ku;
2. ta­blet gra­ficz­ny - urzą­dze­nie wska­zu­ją­ce, słu­żą­ce głów­nie do ry­so­wa­nia ele­men­tów gra­ficz­nych na kom­pu­te­rze, mo­gą­ce rów­nież za­stę­po­wać mysz­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. urzą­dze­nie wska­zu­ją­ce słu­żą­ce prze­de wszyst­kim do ry­so­wa­nia ele­men­tów gra­ficz­nych na kom­pu­te­rze, uży­wa­ne za­miast mysz­ki kom­pu­te­ro­wej;

 (1.2) in­form. prze­no­śny kom­pu­ter oso­bi­sty z ekra­nem do­ty­ko­wym za­stę­pu­ją­cym kla­wia­tu­rę;

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. taca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabletka

mały pła­ski krą­żek spra­so­wa­ne­go prosz­ku, zwy­kle leku; pa­styl­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. por­cja spra­so­wa­ne­go prosz­ku, naj­czę­ściej leku, zwy­kle w po­sta­ci ma­łe­go krąż­ka


Ta­blet­ka (łac. "Ta­bu­let­ta Com­pres­si, Com­pri­ma­ta") – stała po­stać leku, przez­na­czo­na do sto­so­wa­nia do­ust­ne­go (z moż­li­wo­ścią uwal­nia­nia sub­stan­cji lecz­ni­czej w róż­nych od­cin­kach prze­wo­du po­kar­mo­we­go), pod­ję­zy­ko­we­go lub pod­po­licz­ko­we­go. Rza­dziej jest sto­so­wa­na do in­nych jam ciała, do im­plan­ta­cji lub przy­go­to­wy­wa­nia rozt­wo­rów o róż­nym za­sto­so­wa­niu. Ta­blet­ki skła­da­ją się ze spra­so­wa­ne­go prosz­ku, zło­żo­ne­go z sub­stan­cji lecz­ni­czej oraz sub­stan­cji po­moc­ni­czych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabletkarka

ma­szy­na, urzą­dze­nie wy­wie­ra­ją­ce na­cisk na jakiś ma­te­riał, uży­wa­ne do wstęp­nej pro­duk­cji leków; pa­styl­kar­ka


Ta­blet­kar­ka – urzą­dze­nie słu­żą­ce do for­mo­wa­nia ta­ble­tek po­przez ich spra­so­wa­nie z su­row­ców syp­kich, py­li­stych i gra­nu­la­tów. Ma za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle far­ma­ce­u­tycz­nym, che­micz­nym i spo­żyw­czym. Wy­róż­nia się dwa za­sad­ni­cze typy ta­blet­ka­rek: mi­moś­ro­do­wą i ro­ta­cyj­ną. Róż­nią się one me­cha­niz­mem za­pew­nia­ją­cym ści­ska­nie masy ta­blet­ko­wej z od­po­wied­nią siłą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabletkarnia

dział fa­bry­ki far­ma­ce­u­tycz­nej, w któ­rym wy­ra­bia się ta­blet­ki


Źródła:

SJP.pl

Tabletki

mały pła­ski krą­żek spra­so­wa­ne­go prosz­ku, zwy­kle leku; pa­styl­ka


Źródła:

SJP.pl

Tabletkowanie

pro­ces wyt­wa­rza­nia ta­ble­tek z prosz­ku lub gra­nu­la­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­du­ko­wa­nie ta­ble­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabletkowany

ufor­mo­wa­ny w po­stać ta­ble­tek


Źródła:

SJP.pl

Tabletkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pro­du­ko­wać ta­blet­ki


Źródła:

Wiktionary

Tabletkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­blet­ką, od­no­szą­cy się do ta­blet­ki


Źródła:

Wiktionary

Tabletowy

→ ta­blet


Patrz:tablet

Źródła:

SJP.pl

Tabletyzacja

wpro­wa­dza­nie ta­ble­tów w róż­nych dzie­dzi­nach życia


Źródła:

SJP.pl

Tablica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce do umie­szcza­nia ogło­szeń, in­for­ma­cji

 (1.2) eduk. miej­sce do pi­sa­nia za po­mo­cą kredy (czar­na lub zie­lo­na deska)

 (1.3) eduk. miej­sce do pi­sa­nia za po­mo­cą spe­cjal­ne­go pi­sa­ka (wy­ko­na­na z bia­łe­go pla­sti­ku)

 (1.4) techn. eduk. zob. ta­bli­ca in­te­rak­tyw­na.

 (1.5) eduk. mat. chem. ze­sta­wie­nie da­nych, wzo­rów

 (1.6) płyta z ja­kimś na­pi­sem, in­for­ma­cją

 (1.7) in­form. kon­te­ner da­nych, do któ­rych do­stęp uzy­ski­wa­ny jest przy po­mo­cy, na ogół licz­bo­we­go, klu­cza;

 (1.8) daw. deska

 (1.9) daw. obraz, ma­lo­wi­dło

 (1.10) daw. pła­sko­rzeź­ba

 (1.11) elektr. miej­sce łą­cze­nia ob­wo­dów elek­trycz­nych i słu­żą­ce do umie­szcza­nia ele­men­tów ste­row­ni­czych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tablice

ze­staw tabel wy­da­ny w for­mie bro­szu­ry lub książ­ki


Źródła:

SJP.pl

Tablicowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ta­bli­co­wać.


Ta­bli­co­wa­nie – tech­ni­ka pro­gra­mi­stycz­na wy­ko­rzy­stu­ją­ca struk­tu­rę na­zy­wa­ną "ta­bli­cą" ( lo­o­kup table) do prze­cho­wy­wa­nia przy­go­to­wa­nych wcze­śniej da­nych, co umoż­li­wia za­o­szczę­dze­nie czasu wy­ma­ga­ne­go na ich obli­cze­nie kosz­tem więk­sze­go zu­ży­cia pa­mię­ci. Cza­sem moż­li­we jest uzy­ska­nie da­nych poś­red­nich na pod­sta­wie sta­bli­co­wa­nych (zob.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tablicować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sta­bli­co­wać)

 (1.1) mat. gro­ma­dzić w po­sta­ci ta­bli­cy da­nych war­to­ści funk­cji dla okre­ślo­nych, naj­czę­ściej uży­wa­nych zmien­nych w celu za­o­szczę­dze­nia obli­czeń po­przez póź­niej­sze od­czy­ty­wa­nie już wy­li­czo­nych war­to­ści z ta­bli­cy


Źródła:

Wiktionary

Tabliczka

zdrob­nie­nie od: ta­bli­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ta­bli­ca

 (1.2) mała ta­bli­ca, płyta z okre­ślo­nym na­pi­sem

 (1.3) zob. ta­blicz­ka mno­że­nia.

 (1.4) zob. ta­blicz­ka cze­ko­la­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabliczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ta­blicz­kę (płytę)


Źródła:

SJP.pl

Tabliczkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­blicz­ką, do­ty­czą­cy ta­blicz­ki


Źródła:

Wiktionary

Tablinum

po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne w daw­nym domu rzym­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­roż. ar­chit. w rzym­skim domu: po­mie­szcze­nie re­cep­cyj­ne, mie­szczą­ce w sobie także ro­dzin­ne ar­chi­wum, po­łą­czo­ne z atrium;


Ta­bli­num – ważne po­mie­szcze­nie w domu rzym­skim, w bez­poś­red­nim są­siedzt­wie atrium i pe­ry­sty­lu.

Miało cha­rak­ter po­mie­szcze­nia re­cep­cyj­ne­go po­ło­żo­ne­go na osi głów­ne­go wej­ścia, z wyj­ściem na atrium. Prześ­wi­tem w murze łą­czy­ło się z ogro­dem bądź z pe­ry­sty­lem. Słu­ży­ło jako ga­bi­net pana domu, gdzie pra­co­wał on i przyj­mo­wał klien­tów. Po­nad­to mie­ści­ło się tam do­mo­we ar­chi­wum do­ku­men­tów ro­dzin­nych i prze­cho­wy­wa­no wo­sko­we po­do­biz­ny (maski) przod­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tablo

in­dyj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy mem­bra­no­fo­nów


To jest bio­gra­fia osoby no­szą­cej ko­re­ań­skie naz­wi­sko Lee.

Tablo (Han­gul: 타블로, ur. 22 lipca 1980), właśc. Da­niel Ar­mand Lee (kor. Lee Seon-woong; Han­gul: 이선웅) – ko­re­ań­sko-ka­na­dyj­ski raper, autor tek­stów, pro­du­cent, autor i przed­się­bior­ca; także były aktor i oso­bo­wość ra­dio­wa. Tablo jest naj­le­piej znany jako lider i pro­du­cent ko­re­ań­skiej grupy hip-ho­po­wej Epik High, a także za­ło­ży­ciel nie­za­leż­nej wyt­wór­ni mu­zycz­nej HIGHGRND (High Gro­und), do któ­rej na­le­żą ze­spo­ły Hy­u­koh i The Black Skirts.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabloid

ga­ze­to­id, bru­ko­wiec, szma­tła­wiec;
1. ga­ze­ta po­da­ją­ca sen­sa­cyj­ne tre­ści, plot­ki;
2. po­tocz­nie: ga­ze­ta bez­war­to­ścio­wa, na ni­skim po­zio­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ga­ze­ta za­wie­ra­ją­ca dużo ko­lo­ro­wych ilu­stra­cji i nie­wiel­ką ilość tre­ści o sen­sa­cyj­nym cha­rak­te­rze;


Ta­blo­id (bul­wa­rów­ka, bru­ko­wiec) – typ ga­ze­ty, prze­waż­nie dzien­ni­ka o sen­sa­cyj­nej tre­ści i dużej licz­bie ilu­stra­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabloidalny

→ ta­blo­id; ta­blo­i­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Tabloidowy

→ ta­blo­id; ta­blo­i­dal­ny


Źródła:

SJP.pl

Tabloidyzacja

upo­dob­nie­nie się sty­lem do ta­blo­i­dów, po­pu­lar­nych gazet zaj­mu­ją­cych się plot­ka­mi, skan­da­la­mi i nie­i­stot­ny­mi sen­sa­cja­mi; ta­blo­i­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Tabloidyzować

1. na­da­wać cze­muś bar­dzo upro­szczo­ną formę;
2. ta­blo­i­dy­zo­wać się - upo­dab­niać się sty­lem do ta­blo­i­dów, po­pu­lar­nych gazet zaj­mu­ją­cych się plot­ka­mi i nie­i­stot­ny­mi sen­sa­cja­mi


Źródła:

SJP.pl

Tabloizacja

upo­dob­nie­nie się sty­lem do ta­blo­i­dów, po­pu­lar­nych gazet zaj­mu­ją­cych się plot­ka­mi, skan­da­la­mi i nie­i­stot­ny­mi sen­sa­cja­mi; ta­blo­i­dy­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Tabor

1. ogół po­ja­zdów okre­ślo­ne­go ro­dza­ju;
2. obóz, obo­zo­wi­sko;
3. obóz cy­gań­ski;
4. obóz wa­row­ny ut­wo­rzo­ny z po­łą­czo­nych wozów w kilka rzę­dów, sto­so­wa­ny w dzia­ła­niach wo­jen­nych od sta­ro­żyt­no­ści do XVIIw.;
5. środ­ki tran­spor­to­we wio­zą­ce za woj­skiem pełne za­o­pa­trze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duża wę­drow­na grupa Cy­ga­nów

 (1.2) wozy cy­gań­skie zgro­ma­dzo­ne na po­sto­ju

 (1.3) ogół ja­kichś środ­ków tran­spor­to­wych

 (1.4) ze­spół środ­ków tran­spor­to­wych za­o­pa­tru­ją­cych woj­sko

 (1.5) hist. obóz wa­row­ny z po­łą­czo­nych wozów, usta­wio­nych w kilka rzę­dów, sto­so­wa­ny w dzia­ła­niach wo­jen­nych od sta­ro­żyt­no­ści do XVIII w.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taborecik

zdrob­nie­nie od: ta­bo­ret


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ta­bo­ret


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taborek

1. zdrob­nie­nie od: tabor;
2. po­tocz­nie: ta­bo­ret


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zo­wsze. ta­bo­ret, sto­łek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taboret

sto­łek ku­chen­ny bez opar­cia; zydel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj krze­sła bez opar­cia

 (1.2) gw-pl|Piw­nicz­na. ta­blet


Ta­bo­ret (z fr. "ta­bo­u­ret", także sto­łek, reg. gw. rycz­ka) – ro­dzaj mebla, sie­dzi­sko z jedną lub kil­ko­ma no­ga­mi, zwy­kle bez opar­cia i po­dło­kiet­ni­ków.

Po­cho­dze­nie stoł­ków po­zo­sta­je nie­jas­ne, lecz pewne jest, że sta­no­wią one jedne z najw­cze­śniej­szych form mebli drew­nia­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taborodzień

jed­nost­ka sto­so­wa­na daw­niej przy obli­cza­niu wy­daj­no­ści warsz­ta­tów


Źródła:

SJP.pl

Taborowy

→ tabor


Patrz:tabor

Źródła:

SJP.pl

Taborski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Taboryci

czło­nek ra­dy­kal­ne­go odła­mu hu­sy­tów cze­skich pod wodzą Jana Żiżki (1375-1424)


Ta­bo­ry­ci – naj­bar­dziej ra­dy­kal­ny odłam hu­sy­tyz­mu pow­sta­ły po roz­pa­dzie głów­ne­go nurtu na po­cząt­ku lat 20. XV wieku sku­pia­ją­cy chło­pów, mie­szczan i część ubo­giej szlach­ty, pro­pa­gu­ją­cy grun­tow­ne re­for­my dok­try­ny i or­ga­ni­za­cji Ko­ścio­ła oraz sto­sun­ków spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych, dą­żą­cy do znie­sie­nia pań­szczyz­ny i pod­dań­stwa oraz wpro­wa­dze­nia wspól­no­ty ma­jąt­ko­wej. Ta­bo­ry­ci skie­ro­wa­li ruch hu­syc­ki w kie­run­ku an­ty­fe­u­dal­nej wojny chłop­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taborycki

zwią­za­ny z ta­bo­ry­tą


Źródła:

SJP.pl

Taboryta

czło­nek ra­dy­kal­ne­go odła­mu hu­sy­tów cze­skich pod wodzą Jana Żiżki (1375-1424)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek naj­ra­dy­kal­niej­szej z grup hu­syc­kich, dą­żą­cej do grun­tow­nej prze­bu­do­wy sto­sun­ków spo­łecz­nych i re­for­my ko­ścio­ła a prze­wo­dzo­nej przez Jana Žižkę i Pro­ko­pa Wiel­kie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taborytka

→ ta­bo­ry­ta


Patrz:taboryta

Źródła:

SJP.pl

Taborzec

Ta­bo­rzec ( Ta­ber­wie­se) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Tabsy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. ta­blet­ki


Źródła:

Wiktionary

Tabu

1. we­dług wie­rzeń ludów pier­wot­nych: zakaz sty­ka­nia się z pew­ny­mi przed­mio­ta­mi, oso­ba­mi, zwie­rzę­ta­mi lub mó­wie­nia o nich, któ­re­go na­ru­sze­nie miało po­wo­do­wać karę sił nad­na­tu­ral­nych;
2. przed­miot, osoba, zwie­rzę, słowo, miej­sce itp. ob­ję­te tym za­ka­zem;
3. nie­ty­kal­na świę­tość;
4. to, co jest za­ka­za­ne w ja­kimś spo­łe­czeń­stwie, po­nie­waż jest wstyd­li­we, nie­bez­piecz­ne, kon­tro­wer­syj­ne lub przy­kre;
5. nie­ty­kal­ny, za­ka­za­ny, np. słowo tabu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) głę­bo­ki i fun­da­men­tal­ny zakaz kul­tu­ro­wy;


Tabu – głę­bo­ki i fun­da­men­tal­ny zakaz kul­tu­ro­wy, któ­re­go zła­ma­nie po­wo­du­je spon­ta­nicz­ną i nie­jed­no­krot­nie gwał­tow­ną re­ak­cję ze stro­ny ogółu przed­sta­wi­cie­li tej kul­tu­ry, gdyż jest przez nich od­bie­ra­ne jako za­mach na całą struk­tu­rę tej kul­tu­ry i jej in­te­gral­ność, czyli jako za­gro­że­nie dla dal­sze­go ist­nie­nia da­ne­go spo­łe­czeń­stwa. Tabu może obej­mo­wać czyn­no­ści, miej­sca, przed­mio­ty, osoby lub słowa. W naj­pier­wot­niej­szym zna­cze­niu ter­mi­nu te czyn­no­ści i ele­men­ty są za­ra­zem za­ka­za­ne i świę­te.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tabuiczny

→ tabu


Patrz:tabu

Źródła:

SJP.pl

Tabuistyczny

→ ta­bu­izm


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy tabu, opie­ra­ją­cy się na tabu


Patrz:tabuizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabuizacja

na­da­wa­nie cze­muś lub komuś cha­rak­te­ru tabu


Źródła:

SJP.pl

Tabuizm

zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia tabu w re­li­giach ludów pier­wot­nych


Źródła:

SJP.pl

Tabuizować

na­da­wać cha­rak­ter tabu


Źródła:

SJP.pl

Tabula

in­sty­tu­cja urzę­do­wych ksiąg praw­nych, roz­po­wszech­nio­na w Ga­li­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ta­blicz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tabulacja

1. forma za­pi­su nu­to­we­go ut­wo­rów mu­zycz­nych;
2. punkt, do któ­re­go prze­ska­ku­je­my po wci­śnię­ciu kla­wi­sza Tab


Ta­bu­la­cja – spo­sób wy­rów­ny­wa­nia tek­stu sto­so­wa­ny w ma­szy­nach do pi­sa­nia, do któ­rych za­cho­wa­nia na­wią­zu­ją kom­pu­te­ro­we edy­to­ry tek­stu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabularium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: ar­chi­wum (np. do­mo­we, pań­stwo­we, woj­sko­we, świą­tyn­ne, miej­skie);


Ta­bu­la­rium (od łac. "ta­bu­lae" – ta­blicz­ki) – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie ter­min okre­śla­ją­cy wszel­kie­go ro­dza­ju ar­chi­wum, w któ­rym prze­cho­wy­wa­no naj­waż­niej­sze do­ku­men­ty i akty praw­ne spi­sa­ne na ta­blicz­kach, zwo­jach pa­pi­ru­su i per­ga­mi­nu.

Nazwę tę od­no­szo­no za­rów­no do ar­chi­wum ro­dzin­ne­go prze­cho­wy­wa­ne­go w wy­dzie­lo­nym po­mie­szcze­niu domu, jak i do ar­chi­wum pań­stwo­we­go, woj­sko­we­go, świą­tyn­ne­go, miej­skie­go i in­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tabulat

wy­mar­ły pa­le­o­zo­icz­ny ko­ra­lo­wiec; den­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Tabulator

1. urzą­dze­nie w ma­szy­nach do pi­sa­nia ułat­wia­ją­ce pi­sa­nie tek­stu w ko­lum­nach
2. kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra umoż­li­wia­ją­cy przej­ście do pi­sa­nia w na­stęp­nej ko­lum­nie; tab


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabulatorowy

→ ta­bu­la­tor


Patrz:tabulator

Źródła:

SJP.pl

Tabulatura

1. mu­zycz­ny sy­stem no­ta­cyj­ny sto­so­wa­ny w XV-XVII wieku;
2. zbiór ut­wo­rów za­no­to­wa­ny spe­cjal­ny­mi zna­ka­mi, róż­ny­mi dla po­szcze­gól­nych in­stru­men­tów


Ta­bu­la­tu­ra – 1) zbior­czy ter­min na okre­śle­nie in­stru­men­tal­nych sy­ste­mów no­ta­cyj­nych XV–XVII wieku lub 2) zbiór ut­wo­rów za­pi­sa­nych tą no­ta­cją.

W tym okre­sie ist­nia­ły ta­ba­la­tu­ry na różne in­stru­men­ty, na flet, gi­ta­rę, skrzyp­ce, cytrę itp. Nie zdo­by­ły one jed­nak ta­kiej po­pu­lar­no­ści jak ta­bu­la­tu­ra or­ga­no­wa czy ta­bu­la­tu­ra lut­nio­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tabulaturowy

→ ta­bu­la­tu­ra


Patrz:tabulatura

Źródła:

SJP.pl

Tabulaty

grupa wy­mar­łych w per­mie ko­ra­low­ców ko­lo­nij­nych; den­kow­ce


Źródła:

SJP.pl

Tabule

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. kulin. li­bań­ska sa­łat­ka, któ­rej głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są: bul­gur (lub ku­skus), po­mi­do­ry, ogó­rek, ce­bu­la, natka pie­trusz­ki, mięta i sok z cy­try­ny;


Źródła:

Wiktionary

Tabulka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ta­blicz­ka


Źródła:

Wiktionary

Tabulogram

wy­druk in­for­ma­cji za­pi­sa­nej na kar­tach per­fo­ro­wa­nych, uzy­ska­ny za po­mo­cą ta­bu­la­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Tabulować

wy­rów­ny­wać tekst ta­bu­la­to­rem


Źródła:

SJP.pl

Tabun

1. stado dzi­kich koni lub in­nych zwie­rząt;
2. w ło­wiect­wie: duże stado dzi­kich gęsi lub dropi;
3. sil­nie tru­ją­cy gaz bo­jo­wy;
4. po­tocz­nie: tłum, rze­sza, zgra­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) licz­ne stado koni lub bydła, zwła­szcza w ste­pie

 (1.2) przen. pejor. ha­ła­śli­wa grupa ludzi, zwła­szcza gdy bie­gnie

 (1.3) łow. duże stado dzi­kich gęsi lub dropi

 (1.4) daw. koń ste­po­wy

 (1.5) nazwa hand­lo­wa di­me­ty­la­mi­do­cy­ja­ni­do­fos­fo­ra­nu etylu, gazu bo­jo­we­go;


Tabun – nazwa hand­lo­wa "di­me­ty­lo­a­mi­do­cy­ja­ni­do­fos­fo­ra­nu etylu", fos­fo­ro­or­ga­nicz­ne­go związ­ku che­micz­ne­go sto­so­wa­ne­go głów­nie jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy z grupy pa­ra­li­tycz­no-drgaw­ko­wych z sze­re­gu G. Zgod­nie z re­zo­lu­cją ONZ nr 687 zo­stał za­kla­sy­fi­ko­wa­ny jako broń ma­so­we­go ra­że­nia. Jego pro­duk­cja jest pod ści­słą kon­tro­lą, a skła­do­wa­nie za­ka­za­ne w myśl Kon­wen­cji o za­ka­zie broni che­micz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taburecik

zdrob­nie­nie od: ta­bu­ret (daw­niej: ta­bo­ret)


Źródła:

SJP.pl

Taca

1. pła­skie na­czy­nie sto­ło­we do prze­no­sze­nia więk­szej ilo­ści rze­czy (np. po­traw);
2. zbiór­ka pie­nię­dzy pod­czas mszy;
3. pie­nią­dze ze­bra­ne w ko­ście­le pod­czas mszy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży, pła­ski przed­miot słu­żą­cy do no­sze­nia na nim na­czyń, po­traw itp.;

 (1.2) kośc. po­jem­nik, czę­sto ko­szy­czek, słu­żą­cy do zbie­ra­nia pie­nię­dzy od wier­nych w cza­sie mszy świę­tej

 (1.3) pot. kośc. pie­nią­dze ze­bra­ne od wyz­naw­ców pod­czas mszy do tacy (1.2)

 (1.4) techn. wy­su­wa­ny ele­ment odt­wa­rza­cza CD i DVD


Taca (wł. "tazza" z pers. "taszt" – "kubek") – pła­skie na­czy­nie, na któ­rym prze­no­szo­ne są lub po­da­wa­ne do stołu naj­czę­ściej dania lub za­sta­wa sto­ło­wa. Tace naj­czę­ściej są wy­ko­na­ne z me­ta­lu - pos­re­brza­ne­go lub zdo­bio­ne­go ma­lun­ka­mi albo pla­sti­ku.

Ist­nie­ją rów­nież tzw. tacki – jed­no­ra­zo­we na­czy­nia wy­ko­na­ne z tek­tu­ry, pla­sti­ku lub sty­ro­pia­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tace

mil­czy - ter­min uży­wa­ny w par­ty­tu­rach i gło­sach or­kie­stro­wych lub chó­ral­nych, oz­na­cza­ją­cy, że in­stru­ment lub głos nie bie­rze udzia­łu w wy­ko­na­niu ko­lej­nej czę­ści kom­po­zy­cji; tacet


Źródła:

SJP.pl

Tacet

mil­czy - ter­min uży­wa­ny w par­ty­tu­rach i gło­sach or­kie­stro­wych lub chó­ral­nych, oz­na­cza­ją­cy, że in­stru­ment lub głos nie bie­rze udzia­łu w wy­ko­na­niu ko­lej­nej czę­ści kom­po­zy­cji; tace


Źródła:

SJP.pl

Tachać

ta­szczyć, ta­skać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. nieść z tru­dem coś cięż­kie­go lub nie­wy­god­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tacheng

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Chi­nach, w Re­gio­nie Au­to­no­micz­nym Sin­ciang-Ujgur, nie­da­le­ko gra­ni­cy z Ka­zach­sta­nem;


Ta­cheng (daw. Czu­gu­czak, Tar­ba­ga­taj; chiń. upr. 塔城; pi­ny­in "Tǎchéng"; ujg. تارباغاتاي, "Tar­bag­ha­tay"; kaz. Шәуешек) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­nich Chi­nach, w Sin­cian­gu, nie­da­le­ko gra­ni­cy z Ka­zach­sta­nem. W 2003 roku mia­sto za­miesz­ki­wa­ło ok. 140 tys. osób. W mie­ście znaj­du­je się port lot­ni­czy Ta­cheng.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tacheometr

urzą­dze­nie w lu­ne­cie in­stru­men­tów po­mia­ro­wych, słu­żą­ce do szyb­kich po­mia­rów od­le­gło­ści; ta­chy­metr; ta­chi­metr


Źródła:

SJP.pl

Tachi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj dłu­gie­go mie­cza ja­poń­skie­go;


Tachi (jap. 太刀 długi miecz) – długa ja­poń­ska broń siecz­na, pier­wszy ty­po­wy "miecz ja­poń­ski" (nihon-tō). No­szo­ny na rap­ciach ostrzem w dół (w odróż­nie­niu od ka­ta­ny, za­ty­ka­nej za pas ostrzem w górę).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tachikardia

w me­dy­cy­nie: zbyt szyb­ka praca serca; ta­chy­kar­dia, czę­sto­skurcz


Źródła:

SJP.pl

Tachimetr

przy­rząd do po­mia­ru to­po­gra­ficz­ne­go; ta­chy­metr


Ta­chi­metr (ew. "ta­chy­metr") – op­tycz­ny in­stru­ment ge­o­de­zyj­ny przez­na­czo­ny do po­mia­ru kątów po­zio­mych, kątów pio­no­wych oraz od­le­gło­ści.

In­stru­ment ten jest cały czas wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kla­sycz­nej ta­chi­me­trii, czyli „ma­so­wym” po­mia­rze po­ło­że­nia punk­tów te­re­no­wych przy "ma­po­wa­niu" te­re­nu w celu spo­rzą­dze­nia map w ska­lach od 1:10000 do 1:25000.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tachimetria

me­to­da szyb­kich po­mia­rów sy­tu­a­cyj­no-wy­so­ko­ścio­wych; ta­chy­me­tria


Ta­chi­me­tria (kie­dyś na­zy­wa­na też ta­chy­me­trią) – nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go i do­słow­nie oz­na­cza „szyb­ki po­miar”, co uzy­sku­je się w prak­ty­ce przez sto­so­wa­nie dal­mie­rzy op­tycz­nych, elek­tro­op­tycz­nych lub la­se­ro­wych do okre­śla­nia od­le­gło­ści oraz wy­ko­ny­wa­nie od­czy­tów słu­żą­cych do wyz­na­cza­nia kątów po­zio­mych i pio­no­wych ze śred­nią do­kład­no­ścią.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tachimetryczny

→ ta­chi­me­tria


Patrz:tachimetria

Źródła:

SJP.pl

Tachion

hi­po­te­tycz­na cząst­ka ele­men­tar­na mo­gą­ca się po­ru­szać z pręd­ko­ścią więk­szą niż pręd­kość świa­tła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. hi­po­te­tycz­na cząst­ka ele­men­tar­na po­ru­sza­ją­ca się szyb­ciej od świa­tła;


Ta­chion (z grec­kie­go ταχύς "tachýs" – szyb­ki, pręd­ki) – hi­po­te­tycz­na cząst­ka ele­men­tar­na, która po­ru­sza się z pręd­ko­ścią nadś­wietl­ną, czyli więk­szą niż pręd­kość świa­tła w próż­ni ("c"). Nie ma jed­nak żad­ne­go do­wo­du na ist­nie­nie tych czą­stek.

Ist­nie­je hi­po­te­za, we­dług któ­rej ta­chio­na­mi mogą być ne­u­tri­na. Oscy­la­cje ne­u­trin wska­zu­ją jed­nak, że ne­u­tri­na po­sia­da­ją bar­dzo nie­wiel­ką masę rze­czy­wi­stą, a do­nie­sie­nia o prze­kro­cze­niu przez nie pręd­ko­ści świa­tła w próż­ni nie znaj­du­ją pot­wier­dze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tachionowy

→ ta­chion


Patrz:tachion

Źródła:

SJP.pl

Tachistoskop

przy­rząd do ba­da­nia pa­mię­ci, uwagi oraz spo­strze­gaw­czo­ści, uży­wa­ny w ba­da­niach mar­ke­tin­go­wych i psy­cho­lo­gicz­nych; ta­chy­sto­skop


Źródła:

SJP.pl

Tacho

po­tocz­nie: ta­cho­graf


Źródła:

SJP.pl

Tachograf

urzą­dze­nie mon­to­wa­ne w sa­mo­cho­dach cię­ża­ro­wych i au­to­ka­rach słu­żą­ce do re­je­stra­cji niek­tó­rych pa­ra­me­trów jazdy


Ta­cho­graf (gr. ta­chos – pręd­kość + grap­ho – pisać) – urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce funk­cjo­no­wa­nie po­ja­zdu, w tym wska­za­nia pręd­ko­ścio­mie­rza. Ta­cho­graf re­je­stru­je w funk­cji czasu: prze­je­cha­ną przez po­jazd drogę, jego chwi­lo­wą pręd­kość oraz ak­tyw­ność kie­row­cy, czyli okre­sy jego jazdy, innej pracy, dy­żu­ru (ocze­ki­wa­nia) i od­po­czyn­ku. Niek­tó­re ta­cho­gra­fy po­sia­da­ją moż­li­wość re­je­stra­cji in­nych pa­ra­me­trów, np. obro­tów sil­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tachometr

przy­rząd do mie­rze­nia licz­by obro­tów ja­kie­goś urzą­dze­nia; obro­to­ścio­mierz


Ta­cho­metr – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru pręd­ko­ści po­ru­sza­ją­ce­go się ciała lub sub­stan­cji (z grec. "ta­chos" – pręd­kość, "me­tron" – mie­rzyć). Naj­czę­ściej spo­ty­ka­ną po­sta­cią ta­cho­me­tru jest ta­cho­metr mie­rzą­cy pręd­kość obro­tów wału na­pę­do­we­go w sil­ni­ku lub w ma­szy­nie. Tra­dy­cyj­nie od­czyt jest w po­sta­ci ana­lo­go­wej, ale wskaź­ni­ki cy­fro­we są coraz czę­ściej spo­ty­ka­ne. Obro­to­mierz to mier­nik pręd­ko­ści obro­to­wej i bywa utoż­sa­mia­ny z ta­cho­me­trem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tachometria

dział me­tro­lo­gii do­ty­czą­cy po­mia­rów licz­by obro­tów róż­nych czę­ści ma­szyn w ruchu


Źródła:

SJP.pl

Tachometryczny

→ ta­cho­me­tria


Patrz:tachometria

Źródła:

SJP.pl

Tachta

daw­niej: duża ka­na­pa bez opar­cia; tap­czan


Źródła:

SJP.pl

Tachyfilaksja

zja­wi­sko przyz­wy­cza­je­nia się or­ga­niz­mu do przyj­mo­wa­nej dawki sub­stan­cji (czę­sto leku), które zmu­sza do zwięk­sza­nia dawki w celu uzy­ska­nia efek­tu ta­kie­go jak po­cząt­ko­wy; to­le­ran­cja


Ta­chy­fi­lak­sja (stgr. ταχύς, "ta­chys", „szyb­ki", φύλαξις, "phy­la­xis", „ochro­na") – zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia szyb­kiej utra­ty wraż­li­wo­ści na lek w przy­pad­ku jego czę­ste­go po­da­wa­nia, bez od­po­wied­nich przerw. Wy­stę­pu­je ono w przy­pad­ku ni­tra­tów i in­nych leków, któ­rych dzia­ła­nie opar­te jest na me­cha­niz­mie re­cep­to­ro­wym (na przy­kład opio­i­dów).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tachyfrenia

be­zład­ne prze­ska­ki­wa­nie my­śla­mi z te­ma­tu na temat; cho­ro­ba psy­chicz­na


Źródła:

SJP.pl

Tachyfreniczny

→ ta­chy­fre­nia


Patrz:tachyfrenia

Źródła:

SJP.pl

Tachygrafia

pier­wszy spo­sób pi­sa­nia w skró­co­nej, zwię­złej for­mie, wpro­wa­dzo­ny przez Ty­ro­na, od­po­wied­nik współ­czes­nej ste­no­gra­fii; noty ty­roń­skie


Ta­chy­gra­fia (gr. "tachýs" „szyb­ki”, "grap­ho" „pisać”), znaki ti­roń­skie – pier­wszy spo­sób szyb­kie­go pi­sa­nia skró­to­we­go, od­po­wied­nik dzi­siej­szej ste­no­gra­fii. We­dług "Słow­ni­ka kul­tu­ry an­tycz­nej" sy­stem był wy­na­le­zio­ny przez rzym­skie­go wyz­wo­leń­ca Ty­ro­na, we­dług en­cy­klo­pe­dii PWN sy­stem ten znany był już w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i zo­stał je­dy­nie wpro­wa­dzo­ny do Rzymu przez Ty­ro­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tachygraficzny

→ ta­chy­gra­fia


Patrz:tachygrafia

Źródła:

SJP.pl

Tachykardia

w me­dy­cy­nie: zbyt szyb­ka praca serca; ta­chi­kar­dia, czę­sto­skurcz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. szyb­ka czyn­ność rytmu serca


Ta­chy­kar­dia, czę­sto­skurcz (łac. "ta­chy­car­dia") – przy­spie­sze­nie akcji serca po­wy­żej 100 ude­rzeń na mi­nu­tę.

Ta­chy­kar­dię można po­dzie­lić na ta­chy­kar­dię za­to­ko­wą, czę­sto­skurcz nad­ko­mo­ro­wy, mi­go­ta­nie i trze­po­ta­nie przed­sion­ków, mi­go­ta­nie i trze­po­ta­nie komór, czę­sto­skurcz ko­mo­ro­wy, ta­chy­kar­dię wę­zło­wą i ze­spół po­stu­ral­nej ta­chy­kar­dii or­to­sta­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tachykinina

ne­u­ro­pep­tyd wy­stę­pu­ją­cy we wszyst­kich struk­tu­rach oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Tachymetr

przy­rząd do po­mia­ru to­po­gra­ficz­ne­go; ta­chi­metr


Źródła:

SJP.pl

Tachymetria

me­to­da szyb­kich po­mia­rów sy­tu­a­cyj­no-wy­so­ko­ścio­wych; ta­chi­me­tria


Źródła:

SJP.pl

Tachymetryczny

→ ta­chy­me­tria


Patrz:tachymetria

Źródła:

SJP.pl

Tachystoskop

przy­rząd do ba­da­nia pa­mię­ci, uwagi oraz spo­strze­gaw­czo­ści, uży­wa­ny w ba­da­niach mar­ke­tin­go­wych i psy­cho­lo­gicz­nych; ta­chi­sto­skop


Ta­chi­sto­skop – przy­rząd uży­wa­ny w ba­da­niach psy­cho­lo­gicz­nych, umoż­li­wia­ją­cy ek­spo­no­wa­nie oso­bom ba­da­nym obra­zów, sym­bo­li, słów oraz in­nych ma­te­ria­łów wi­zu­al­nych w okre­ślo­nym cza­sie. Ta­chi­sto­skop jest uży­wa­ny w ba­da­niach psy­cho­lo­gicz­nych do­ty­czą­cych pa­mię­ci, uwagi oraz spo­strze­gaw­czo­ści. Ta­chi­sto­skop jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny rów­nież w ba­da­niach mar­ke­tin­go­wych. Służy on wów­czas do po­mia­ru re­ak­cji ba­da­nych osób na te­sto­wa­ne pro­duk­ty oraz re­kla­my.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tachystoskopowy

→ ta­chy­sto­skop


Patrz:tachystoskop

Źródła:

SJP.pl

Tachytelia

szyb­kość prze­mian ewo­lu­cyj­nych więk­sza od prze­cięt­ne­go tempa ewo­lu­cji w danej gru­pie or­ga­niz­mów


Źródła:

SJP.pl

Taciak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tacierzyński

żar­to­bli­wie:
1. zwią­za­ny z by­ciem tatą i po­wią­za­ny­mi z tym uczu­cia­mi, przy­wi­le­ja­mi i obo­wiąz­ka­mi;
2. urlop ta­cie­rzyń­ski - płat­ny urlop przy­słu­gu­ją­cy męż­czyź­nie w związ­ku z uro­dze­niem dziec­ka; urlop oj­cow­ski


przy­miot­nik

 (1.1) żart. publ. męski od­po­wied­nik słowa ma­cie­rzyń­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. część ur­lo­pu ma­cie­rzyń­skie­go, wy­ko­rzy­sty­wa­na przez ojca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tacierzyństwo

żar­to­bli­wie: bycie tatą i po­wią­za­ne z tym uczu­cia, przy­wi­le­je i obo­wiąz­ki; ta­to­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żart. pot. oj­co­stwo, bycie tatą w spo­sób, który an­ga­żu­je się w opie­kę nad dzieć­mi i wy­rę­cza matkę w tra­dy­cyj­nych jej obo­wiąz­kach do­mo­wych; ko­ja­rzo­ny z ogó­łem cech przy­słu­gu­ją­cych współ­czes­ne­mu tacie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taciewo

Ta­cie­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

W oko­li­cy wsi po­ło­żo­ne są je­zio­ra: Okmin, Ta­cie­wo, Ożewo, Gra­beń­szczyz­na. Od­le­głość od Su­wałk - 12 km.


Źródła:

Wikipedia

Tacik

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oj­ciec, tato

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dzia­dek

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. star­szy czło­wiek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taciszów

wieś w Pol­sce


Ta­ci­szów ( Ta­tis­chau) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Ru­dzi­niec.

W Ta­ci­szo­wie znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Ta­ci­szów oraz przy­sta­nek au­to­bu­so­wy. Wieś jest sie­dzi­bą ka­to­lic­kiej Pa­ra­fii św. Jó­ze­fa Ro­bot­ni­ka oraz wspól­no­ty za­kon­nej Ka­mi­lia­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tacitron

typ lampy elek­tro­no­wej


Ta­ci­tron to lampa ga­zo­wa­na zbli­żo­na kon­struk­cyj­nie i funk­cjo­nal­nie do ty­ra­tro­nu. Za­płon i ga­sze­nie ta­ci­tro­nu (trwa­ją­ce kró­cej niż ty­ra­tro­nie) od­by­wa się przy po­mo­cy zmien­ne­go na­pię­cia do­pro­wa­dzo­ne­go do siat­ki - w ty­ra­tro­nie ga­sze­nie na­stę­pu­je na sku­tek przer­wa­nia ob­wo­du ano­do­we­go. Istot­ną za­le­tą tej lampy jest brak za­kłó­ceń wiel­kiej czę­stot­li­wo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tacjana

imię żeń­skie


Ta­cja­na, Ta­cjan­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia rzym­skie­go; żeń­ski od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Ta­cjan ut­wo­rzo­ne­go z rzym­skie­go przy­dom­ka "Ta­tia­nus", który pow­stał z nazwy rzym­skie­go rodu "Ta­tius" (pol. Ta­cjusz) po­przez do­da­nie przy­rost­ka "-anus/ana" oz­na­cza­ją­ce­go przy­na­leż­ność, po­cho­dze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tacjaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ta­cja­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tacjanna

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Tacka

1. zdrob­nie­nie od: taca;
2. wy­su­wal­ny po­daj­nik na prze­no­śny no­śnik da­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od taca

 (1.2) mała taca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tacker

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. techn. urzą­dze­nie do wbi­ja­nia spi­nek, zszy­wek w twar­de po­dło­że


Źródła:

Wiktionary

Tackowy

→ tacka


Patrz:tacka

Źródła:

SJP.pl

Taco

[czy­taj: tako] danie kuch­ni mek­sy­kań­skiej przy­rzą­dza­ne z tor­til­li sma­żo­nej z mięs­nym lub se­ro­wym na­dzie­niem oraz wa­rzy­wa­mi i przy­pra­wa­mi


Taco (l.mn. "tacos") – jedno z po­pu­lar­niej­szych dań kuch­ni mek­sy­kań­skiej.

Skła­da się ono prze­waż­nie z tor­til­li wy­ko­na­nej z mąki ku­ku­ry­dzia­nej lub pszen­nej, zaz­wy­czaj o nie­wiel­kiej wiel­ko­ści o śred­ni­cy kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów, oraz – tra­dy­cyj­nie i naj­czę­ściej – sie­ka­ne­go mięsa (wie­przo­we­go, wo­ło­we­go, dro­bio­we­go, także z po­dro­bów).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tacoma

[czy­taj: taKOma] mia­sto w USA


Ta­co­ma – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wa­szyng­ton, sie­dzi­ba hrab­stwa Pier­ce. 196 957 miesz­kań­ców (2005), po­wierzch­nia 162,2 km². Jest czę­ścią ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go mia­sta Se­att­le. Miej­sco­wość znana z ka­ta­stro­fy mostu Ta­co­ma.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł elek­tro­che­micz­ny, me­ta­lo­wy, drzew­ny oraz hut­ni­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tacomat

au­to­mat do wpła­ca­nia dat­ków w świą­ty­ni przy uży­ciu płat­no­ści elek­tro­nicz­nych; ofia­ro­mat


Źródła:

SJP.pl

Tacos

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. mek­sy­kań­ska prze­ką­ska z ku­ku­ry­dzia­nej tor­til­li z far­szem, głów­nie z wo­ło­wi­ny, fa­so­li i po­mi­do­rów;


Źródła:

Wiktionary

Tacowy

przy­miot­nik od: taca; taki, któ­re­go część sta­no­wi taca lub sy­stem po­łą­czo­nych ze sobą tac (np. prze­no­śnik ta­co­wy, ko­piar­ka, dru­kar­ka ta­co­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z tacą (np. opła­ta ta­co­wa)


Źródła:

SJP.pl

Tacuma

[czy­taj: ta­ku­ma] model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo


Źródła:

SJP.pl

Tacyt

(około 55-120); hi­sto­ryk rzym­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taczalin

Ta­cza­lin (niem. "Tents­chel") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Le­gnic­kie Pole.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Taczanka

po­jazd bo­jo­wy po­ru­sza­ny za po­mo­cą koni, wy­po­sa­żo­ny w ka­ra­bin ma­szy­no­wy, uży­wa­ny w la­tach 1917-1939 przez woj­ska ro­syj­skie i pol­ską ka­wa­le­rię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. lekki jed­no­o­sio­wy lub dwu­o­sio­wy wózek konny z za­mon­to­wa­nym na nim ka­ra­bi­nem ma­szy­no­wym;


Ta­czan­ka (ros. i ukr. тачанка) – re­so­ro­wa­ny za­przęg konny z cięż­kim ka­ra­bi­nem ma­szy­no­wym, wy­na­le­zio­ny przez ukra­iń­skie­go anar­chi­stę i re­wo­lu­cjo­ni­stę Ne­sto­ra Mach­nę.

Wśród róż­nych wy­ja­śnień po­cho­dze­nia tej nazwy naj­czę­ściej łączy się ją z pol­skim okre­śle­niem „naj­ty­czan­ka”, od­no­szą­cym się do po­pu­lar­ne­go po­wo­zu (brycz­ki), któ­re­go nazwa pow­sta­ła od mia­sta Ne­u­tits­che­in (Nowy Ji­czyn), choć sam jej źró­dło­słów po­cho­dzi wy­raź­nie od ukra­iń­skie­go "тачка" (tacz­ka), "тачати" (ta­cza­ty).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taczać

1. tur­lać, kulać
2. ta­rzać w czymś
3. ta­czać się:
a) iść chwiej­nym kro­kiem
b) tur­lać się, ta­rzać się


Źródła:

SJP.pl

Taczała

1. tur­lać, kulać
2. ta­rzać w czymś
3. ta­czać się:
a) iść chwiej­nym kro­kiem
b) tur­lać się, ta­rzać się


Ta­cza­ła ("Żuraw") – pol­ski herb szla­chec­ki, no­szą­cy za­wo­ła­nie "Ta­cza­ła", uży­wa­ło go kil­ka­dzie­siąt ro­dzin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taczerysta

zwo­len­nik ta­cze­ryz­mu; that­che­ry­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik ta­cze­ryz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taczerystka

→ ta­cze­ry­sta; that­che­ryst­ka


Źródła:

SJP.pl

Taczerystowski

wła­ści­wy ta­cze­ryz­mo­wi, od­no­szą­cy się do ta­cze­ryz­mu, zwią­za­ny z po­li­ty­ką pre­mier Wiel­kiej Bry­ta­nii Mar­ga­ret That­cher; that­che­ry­stow­ski


Źródła:

SJP.pl

Taczeryzm

styl spra­wo­wa­nia rzą­dów (od naz­wi­ska M.That­cher - bry­tyj­skiej pre­mier w la­tach 1979-1990); that­che­ryzm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. li­be­ral­na po­li­ty­ka go­spo­dar­cza pro­wa­dzo­na przez Mar­ga­ret That­cher, pre­mier Wiel­kiej Bry­ta­nii w la­tach 1979-1990, ce­chu­ją­ca się m.in. ogra­ni­cza­niem roli pań­stwa i związ­ków za­wo­do­wych w go­spo­dar­ce;


Ta­cze­ryzm (that­che­ryzm) – po­glą­dy i bę­dą­ca ich wy­ni­kiem dzia­łal­ność Lady Mar­ga­ret That­cher, która z ra­mie­nia Par­tii Kon­ser­wa­tyw­nej peł­ni­ła urząd pre­mie­ra Wiel­kiej Bry­ta­nii w la­tach 1979–1990.

Ter­min ten zo­stał po raz pier­wszy wy­ko­rzy­sta­ny przez przed­sta­wi­cie­li opo­zy­cyj­nej Par­tii Pracy. Ta­cze­ryzm oz­na­cza po­łą­cze­nie ele­men­tów kon­ser­wa­tyz­mu, ne­o­li­be­ra­liz­mu i mo­ne­ta­ryz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taczewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Taczka

wózek na 3 kół­kach słu­żą­cy do prze­wo­że­nia ła­dun­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały wózek z jed­nym lub dwoma kół­ka­mi uży­wa­ny do tran­spor­tu przed­mio­tów lub ma­te­ria­łów syp­kich na nie­wiel­kich od­le­gło­ściach;

 (1.2) za­war­tość tacz­ki (1.1)


Tacz­ka, tacz­ki – mały wózek z jed­nym kołem, czę­ścio­wo uno­szo­ny ręcz­nie, uży­wa­ny do tran­spor­tu przed­mio­tów lub ma­te­ria­łów syp­kich na nie­wiel­kich od­le­gło­ściach. Tacz­ki wy­po­sa­żo­ne są w dwa uchwy­ty, przy po­mo­cy któ­rych są uno­szo­ne i pcha­ne, rza­dziej cią­gnię­te, przez czło­wie­ka. Wy­ko­ny­wa­ne są z drew­na, me­ta­lu, pla­sti­ku lub kom­bi­na­cji tych ma­te­ria­łów. Znaj­du­ją sze­ro­kie za­sto­so­wa­nie w ogrod­nict­wie i na pla­cach bu­do­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taczkarz

1. ro­bot­nik ko­rzy­sta­ją­cy z tacz­ki;
2. daw­niej: czło­wiek sprze­da­ją­cy lub wy­ra­bia­ją­cy tacz­ki


Źródła:

SJP.pl

Taczki

wózek na 3 kół­kach słu­żą­cy do prze­wo­że­nia ła­dun­ków


Tacz­ki ( Tatz­ken) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Prost­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tacznik

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy tacz­kach w ko­pal­ni


Źródła:

SJP.pl

Taczów

Ta­czów (także Ta­czew) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Za­krzew.

W skład so­łect­wa wcho­dzą Ta­czów i Wola Ta­czow­ska. W 2023 so­łect­wo li­czy­ło 524 miesz­kań­ców.

Z Ta­czo­wa po­cho­dzi­li: Mi­ko­łaj Po­wa­ła (słyn­ny ry­cerz, bio­rą­cy udział w Bit­wie pod Grun­wal­dem), Fran­ci­szek Ksa­we­ry Brzo­zow­ski (1856-1931, sę­dzia).


Źródła:

Wikipedia

Tadajewo

Ta­da­je­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek.


Źródła:

Wikipedia

Tadajówka

wieś w Pol­sce


Ta­da­jów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Żu­ro­min. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tadalafil

sub­stan­cja czyn­na sto­so­wa­na w le­cze­niu za­bu­rzeń erek­cji


Ta­da­la­fil – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek przez­na­czo­ny dla męż­czyzn z za­bu­rze­niem erek­cji. Na­le­ży do grupy leków na­zy­wa­nych in­hi­bi­to­ra­mi fos­fo­die­ste­ra­zy typu 5. Po sty­mu­la­cji sek­su­al­nej, ta­da­la­fil po­ma­ga w roz­sze­rze­niu na­czyń krwio­no­śnych człon­ka, co umoż­li­wia na­pływ krwi do człon­ka. W wy­ni­ku tego do­cho­dzi do po­pra­wy erek­cji. Ta­da­la­fil nie po­ma­ga pa­cjen­tom, u któ­rych nie wy­stę­pu­ją za­bu­rze­nia erek­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tadam

wy­krzy­knik uży­wa­ny w celu pod­kre­śle­nia po­myśl­nie wy­ko­na­nej czyn­no­ści


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. słowo na­śla­du­ją­ce fan­fa­ry, uży­wa­ne dla pod­kre­śle­nia ja­kie­goś suk­ce­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tadasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; pod­sta­wo­wa po­zy­cja sto­ją­ca, w któ­rej palce stopy są do­ci­śnię­te do po­dło­gi, krę­go­słup i głowa wy­cią­gnię­te do góry, a barki ścią­gnię­te w dół


Źródła:

Wiktionary

Tadek

zdrob­nie­nie od: Ta­de­usz (imię mę­skie); Ta­de­u­szek, Ta­dzio, Ta­dzik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Ta­de­usz

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Tadka ż.


Tadek, właśc. Ta­de­usz Pol­kow­ski (ur. 26 sierp­nia 1982 w Kra­ko­wie) – pol­ski raper. Znany jest prze­de wszyst­kim z wie­lo­let­nich wy­stę­pów w ze­spo­le hip-ho­po­wym Firma, któ­re­go był współ­za­ło­ży­cie­lem. Wcze­śniej wy­stę­po­wał w lo­kal­nej for­ma­cji DMF (Dwóch Ma­ło­let­nich Fa­chow­ców). Od 2011 pro­wa­dzi rów­nież so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tadelakt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ozdob­ny stiuk po­cho­dzą­cy z oko­lic Mar­ra­ke­szu w Ma­ro­ku


Ta­de­lakt – stiuk ozdob­ny po­cho­dzą­cy z oko­lic Mar­ra­ke­szu w Ma­ro­ku. Wy­ko­ny­wa­ny jest ręcz­nie po­przez na­kła­da­nie war­stwy tynku i po­le­ro­wa­nie jej po wysch­nię­ciu ka­mie­niem półsz­la­chet­nym. Ze wzglę­du na swoją wo­do­od­por­ność sto­so­wa­ny głów­nie w po­mie­szcze­niach na­ra­żo­nych na kon­takt w wodą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tadeusiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tadeusiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tadeusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ta­de­usz – imię mę­skie po­cho­dze­nia se­mic­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „od­waż­ny”, „śmia­ły”. Imię przy­pi­sy­wa­ne apo­sto­ło­wi Ju­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tadeuszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tadeuszek

zdrob­nie­nie od: Ta­de­usz (imię mę­skie); Tadek, Ta­dzio, Ta­dzik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Ta­de­usz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tadeuszostwo

Ta­de­usz z mał­żon­ką; Ta­de­u­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Tadeuszowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Ta­de­u­sza

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: Ta­de­u­szo­wy


Źródła:

Wiktionary

Tadeuszowie

Ta­de­usz z mał­żon­ką; Ta­de­u­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Tadeuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ta­de­u­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ta­de­u­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tadkowie

zdrob­nie­nie od: Ta­de­usz (imię mę­skie); Ta­de­u­szek, Ta­dzio, Ta­dzik


Źródła:

SJP.pl

Tadkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Tadka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tadla

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tadzik

zdrob­nie­nie od: Ta­de­usz (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ta­de­usz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tadzikowie

Ta­dzik z mał­żon­ką


Źródła:

SJP.pl

Tadzikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ta­dzi­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tadzin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tadzino

Ta­dzi­no (kaszb. "Tadzëno", niem. "Tad­den") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no. Leży przy tra­sie linii ko­le­jo­wej Wej­he­ro­wo-Cho­cze­wo-Lę­bork (obec­nie za­wie­szo­nej).

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ta­dzi­no", w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież Pła­cze­wo.


Źródła:

Wikipedia

Tadzio

zdrob­nie­nie od: Ta­de­usz (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. po­u­fa­ła forma imie­nia Ta­de­usz


Ta­dzio (ang. "Titch") – se­rial ani­mo­wa­ny emi­to­wa­ny na ka­na­le KidsCo. Pre­mie­ra od­by­ła się 8 paź­dzier­ni­ka 2007 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tadziowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ta­dzia lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tadżin

tażin, tajin;
1. arab­skie na­czy­nie gli­nia­ne do przy­go­to­wy­wa­nia dań na wol­nym ogniu;
2. po­tra­wa przy­go­to­wa­na w takim na­czy­niu


Źródła:

SJP.pl

Tadżycki

przy­miot­nik od: Ta­dżyk, Ta­dży­ki­stan


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Ta­dży­ki­stan lub Ta­dży­ków, zwią­za­ny z Ta­dży­ki­sta­nem lub Ta­dży­ka­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Ta­dży­ki­sta­nu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tadżyckojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ta­dżyc­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ta­dżyc­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ta­dżyc­kim


Źródła:

Wiktionary

Tadżyczka

oby­wa­tel­ka Ta­dży­ki­sta­nu; Ta­dżyj­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. oby­wa­tel­ka Ta­dży­ki­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tadżyjka

oby­wa­tel­ka Ta­dży­ki­sta­nu; Ta­dżycz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ta­dży­ki­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tadżyk

oby­wa­tel Ta­dży­ki­sta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ta­dży­ki­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tadżykistan

[czy­taj: tad-ży­ki­stan] Re­pu­bli­ka Ta­dży­ki­sta­nu; pań­stwo w Azji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;


Ta­dży­ki­stan, Re­pu­bli­ka Ta­dży­ki­sta­nu ( Ҷумҳурии Тоҷикистон, "Dżum­hu­rii To­dżi­ki­ston") – pań­stwo w środ­ko­wej Azji ze sto­li­cą w Du­szan­be. Ta­dży­ki­stan gra­ni­czy z Uzbe­ki­sta­nem, Kir­gi­sta­nem, Chi­na­mi i Af­ga­ni­sta­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tadżykistanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ta­dży­ki­sta­nu


Źródła:

Wiktionary

Tadżykistańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ta­dży­ki­sta­nu


Źródła:

Wiktionary

Tadżykistański

→ Ta­dży­ki­sta­nu; ta­dżyc­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­dży­ki­sta­nem, do­ty­czą­cy Ta­dży­ki­sta­nu

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do Ta­dży­ki­sta­nu, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Ta­dży­ki­sta­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taekkyeon

[czy­taj: tekk­jon] tra­dy­cyj­na ko­re­ań­ska sztu­ka walki


Ta­ek­ky­e­on (nie­for­mal­nie la­ty­ni­zo­wa­ny rów­nież jako "Ta­ek­ky­on" i "Ta­e­ky­on") – tra­dy­cyj­na ko­re­ań­ska sztu­ka walki, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się płyn­ny­mi, ta­necz­ny­mi ru­cha­mi, in­ten­syw­ną pracą nóg, m.in. sto­so­wa­niem kop­nięć i pod­cięć by prze­wró­cić prze­ciw­ni­ka.

W 2011 roku sztu­ka walki ta­ek­ky­e­on zo­sta­ła wpi­sa­na na listę nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taekwon-Do

[czy­taj: te­kłon­do] sztu­ka walki pow­sta­ła z po­łą­cze­nia ko­re­ań­skiej sztu­ki walki ta­ek­ky­e­on i ka­ra­te; ta­ek­won­do


Źródła:

SJP.pl

Taekwondo

[czy­taj: te­kłon­do] sztu­ka walki pow­sta­ła z po­łą­cze­nia ko­re­ań­skiej sztu­ki walki ta­ek­ky­e­on i ka­ra­te; ta­ek­won-do


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. olim­pij­ska dy­scy­pli­na spor­to­wa pow­sta­ła z po­łą­cze­nia tra­dy­cyj­nej sta­ro­ko­re­ań­skiej sztu­ki walki i ka­ra­te;


Ta­ek­won­do (han­gul: 태권도; han­cha: 跆拳道, []) – na­ro­do­wy sport i tra­dy­cyj­na sztu­ka walki Korei. Po­cząt­ko­wo zo­sta­ło stwo­rzo­ne do celów mi­li­tar­nych, na­stęp­nie zo­sta­ło za­a­dap­to­wa­ne do użyt­ku cy­wil­ne­go, jego twór­cą jest gen. Choi Hong-hi. Obec­nie jest jedną z peł­no­praw­nych dy­scy­plin olim­pij­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taekwondzista

[czy­taj: te­kłon­dzi­sta] osoba upra­wia­ją­ca ta­ek­won­do


Źródła:

SJP.pl

Taekwondzistka

→ ta­ek­won­dzi­sta [czy­taj: [czy­taj: te­kłon­dzist­ka]


Źródła:

SJP.pl

Tael

1. chiń­ska jed­nost­ka wagi sre­bra;
2. dawna jed­nost­ka mo­ne­tar­na w róż­nych re­gio­nach Chin i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji


Tael – dawna chiń­ska jed­nost­ka mo­ne­tar­na, od­po­wia­da­ją­ca 37,3 g czy­ste­go sre­bra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tafa

zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny nie­ła­zów, tor­bacz ży­ją­cy w la­sach Au­stra­lii; my­szo­wór, my­szo­wór pędz­lo­o­go­no­wy, mysz wor­ko­wa­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dra­pież­ny tor­bacz z ro­dzi­ny nie­ła­zów, wy­stę­pu­ją­cy w Au­stra­lii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tafefobia

cho­ro­bli­wy lęk przed by­ciem po­grze­ba­nym żyw­cem


Ta­fe­fo­bia – lęk przed po­grze­ba­niem żyw­cem. Obawy te były szcze­gól­nie silne na prze­ło­mie XVII i XVIII oraz w pier­wszej po­ło­wie XIX w.

Strach przed po­grze­ba­niem za życia po­tę­go­wa­ły mro­żą­ce krew w ży­łach do­nie­sie­nia o eks­hu­ma­cjach i przy­pad­kach przedw­czes­nych po­grze­bów, a także po­pu­lar­na w ów­czes­nym cza­sie li­te­ra­tu­ra grozy. Osoby cier­pią­ce na ta­fe­fo­bię po­zo­sta­wia­ły w te­sta­men­tach dy­spo­zy­cję o tym, jak na­le­ży po­stę­po­wać z ich cia­łem po śmier­ci, aby mieć zu­peł­ną pew­ność, że nie żyją.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tafelka

mała płyt­ka, tafla


Źródła:

SJP.pl

Tafelkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy małą taflę, po­dob­ny do małej tafli


Źródła:

SJP.pl

Tafelspitz

sztu­ka mięsa z ja­rzy­na­mi, po­tra­wa au­striac­ka, ulu­bio­ne danie ce­sa­rza Fran­cisz­ka Jó­ze­fa I


Ta­fel­spitz – danie mięs­ne cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni au­striac­kiej i ba­war­skiej, zwła­szcza znane w Wied­niu, gdzie było po­pu­la­ry­zo­wa­ne przez jego ama­to­ra, ce­sa­rza Fran­cisz­ka Jó­ze­fa I. Po­zo­sta­je po­pu­lar­nym da­niem au­striac­kim (wcze­śniej au­stro-wę­gier­skim).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tafia

rum z trzci­ny cu­kro­wej, nie pod­da­wa­ny le­ża­ko­wa­niu


Tafia to ro­dzaj ta­nie­go rumu, pro­du­ko­wa­ne­go z soku z trzci­ny cu­kro­wej. W prze­ci­wień­stwie jed­nak do zwy­kłe­go rumu doj­rze­wa­ją­ce­go w drew­nia­nych becz­kach, tafia nie le­ża­ku­je, co wpły­wa na za­war­tość w niej szkod­li­we­go oleju fuz­lo­we­go. Jej nazwa po­cho­dzi od to­a­stu wy­gła­sza­ne­go przez Kre­o­lów po­cho­dze­nia fran­cu­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tafla

1. płyta gład­kie­go, sztyw­ne­go ma­te­ria­łu;
2. gład­ka, równa, lśnią­ca po­wierzch­nia;
3. we fli­sact­wie: tylny ko­niec trat­wy; cal, ple­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyta cze­goś gład­kie­go

 (1.2) równa, gład­ka, lśnią­ca po­wierzch­nia wody


Tafla – naj­więk­sza, górna fa­set­ka (pła­szczy­za) ka­mie­nia osz­li­fo­wa­ne­go szli­fem fa­set­ko­wym. Szli­fa­mi fa­set­ko­wy­mi szli­fu­je się ka­mie­nie przez­ro­czy­ste (np. dia­men­ty, ru­bi­ny, sza­fi­ry). Dzię­ki temu na tafli wi­docz­ne są różne efek­ty świetl­ne pow­sta­łe w wy­ni­ku za­ła­mań świa­tła na in­nych, na­chy­lo­nych pod róż­nym kątem wzglę­dem tafli, fa­set­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taflowy

→ tafla


Patrz:tafla

Źródła:

SJP.pl

Tafofilia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­do­ba­nie do od­wie­dza­nia cmen­ta­rzy


Źródła:

Wiktionary

Tafonomia

dział bio­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ana­li­zą pow­sta­wa­nia złóż szcząt­ków or­ga­nicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. pa­le­ont. dział nauki ba­da­ją­cy pro­ce­sy od śmier­ci or­ga­niz­mu do za­cho­wa­nia szcząt­ków bio­lo­gicz­nych w po­sta­ci ska­mie­nia­ło­ści


Ta­fo­no­mia (gr. "tap­hos" – po­grzeb, mo­gi­ła; "nomos" – prawo) – nauka ba­da­ją­ca po­śmiert­ny los szcząt­ków or­ga­nicz­nych, za­rów­no współ­czes­nych (szcząt­ki sub­fo­syl­ne), jak i ko­pal­nych (ska­mie­nia­ło­ści). Po­ję­cie "ta­fo­no­mia" wpro­wa­dził pa­le­on­to­log ro­syj­ski Iwan Je­frie­mow w 1940 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tafonomiczny

→ ta­fo­no­mia


Patrz:tafonomia

Źródła:

SJP.pl

Tafrynowce

grzyb wor­ko­wy pa­so­ży­tu­ją­cy na drze­wach; szpet­czak


Źródła:

SJP.pl

Tafrynowiec

grzyb wor­ko­wy pa­so­ży­tu­ją­cy na drze­wach; szpet­czak


Źródła:

SJP.pl

Tafta

tka­ni­na jed­wab­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. gęsta, nieco sztyw­na, sze­le­szczą­ca tka­ni­na jed­wab­na


Tafta (fran. "taf­fe­tas" z wł. "taf­fe­ta" z per. "tãfta" - tkane, ple­cio­ne, tka­ni­na) – gęsta i sztyw­na tka­ni­na wy­ko­na­na z na­tu­ral­ne­go jed­wa­biu, sze­le­szczą­ca i mie­nią­ca się przy po­ru­sza­niu. Wy­ko­rzy­sty­wa­na naj­czę­ściej w su­kniach wie­czo­ro­wych i ba­lo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taftowy

przy­miot­nik od: tafta (tka­ni­na jed­wab­na)


Źródła:

SJP.pl

Tag

1. w in­for­ma­ty­ce: napis roz­po­czy­na­ją­cy i koń­czą­cy wy­bra­ny ele­ment tek­stu, za­wie­ra­ją­cy za­ko­do­wa­ną in­for­ma­cję o struk­tu­rze tek­stu; znacz­nik;
2. w re­kla­mie: do­dat­ko­wy, kil­ku­se­kun­do­wy spot umie­szcza­ny po pod­sta­wo­wym, sta­łym kli­pie re­kla­mo­wym, in­for­mu­ją­cy o pro­mo­cjach itp.;
3. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: pod­pis (zwy­kle na murze) graf­fi­cia­rzy i człon­ków sub­kul­tur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. znacz­nik roz­po­czy­na­ją­cy i koń­czą­cy tekst i zaz­na­cza­ją­cy jego od­mien­ną funk­cję lub cechy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tagalog

język z in­do­ne­zyj­skiej grupy ję­zy­ko­wej, opar­ty na al­fa­be­cie ła­ciń­skim, urzę­do­wy na Fi­li­pi­nach; język ta­gal­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tagalowie

lud ży­ją­cy na Fi­li­pi­nach, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie po­łud­nio­wą część Lu­zo­nu i wyspę Min­do­ro


Ta­ga­lo­wie – lud fi­li­piń­ski sta­no­wią­cy do­mi­nu­ją­cą grupę lud­no­ści w Ma­ni­li, we wszyst­kich pro­win­cjach gra­ni­czą­cych z Za­to­ką Ma­nil­ską (oprócz pro­win­cji Pam­pan­ga) oraz w pro­win­cjach Nueva Ecija, Ba­tan­gas, La­gu­na, Ma­rin­du­que, Min­do­ro i Qu­e­zon. Ich li­czeb­ność wy­no­si 24 mln (pocz. XXI w.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tagalski

do­ty­czą­cy Ta­ga­lów, wła­ści­wy Ta­ga­lom - lu­do­wi na Fi­li­pi­nach, za­miesz­ku­ją­ce­mu głów­nie po­łud­nio­wą część Lu­zo­nu i wyspę Min­do­ro


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­ga­la­mi, do­ty­czą­cy Ta­ga­lów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ta­gal­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tagalskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ta­gal­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ta­gal­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ta­gal­skim


Źródła:

Wiktionary

Taganrog

por­to­we mia­sto w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. por­to­we mia­sto nad Mo­rzem Azow­skim w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim;


Ta­gan­rog ( Таганрог) – por­to­we mia­sto nad Mo­rzem Azow­skim w Rosji (obwód ro­stow­ski). Lud­ność ok. 248 tys. (2020).

Jako twier­dza za­ło­żo­ny przez Pio­tra Wiel­kie­go w 1698 z przez­na­cze­niem na pier­wszą bazę ro­syj­skiej ma­ry­nar­ki wo­jen­nej. Zbu­rzo­ny w 1712. Prawa miej­skie uzy­skał w 1775. Od po­cząt­ku XIX wieku ważny oś­ro­dek hand­lo­wy, zaś od prze­ło­mu XIX i XX wieku rów­nież – prze­my­sło­wy. W 1918 przej­ścio­wo sto­li­ca Ukra­iń­skiej Re­pu­bli­ki So­wiec­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taganroski

przy­miot­nik od: Ta­gan­rog (mia­sto w Rosji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­gan­ro­giem, do­ty­czą­cy Ta­gan­ro­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tagari

worek z wełny no­szo­ny na ra­mie­niu


Źródła:

SJP.pl

Tagatoza

cu­kier pro­sty na­le­żą­cy do ketoz, uży­wa­ny jako sło­dzik


Źródła:

SJP.pl

Tagielnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ro­bot­nik wy­naj­mo­wa­ny do pracy na krót­ki czas, zwy­kle na jeden dzień; dniów­karz

 (1.2) daw. wolny czło­wiek nie­po­sia­da­ją­cy włas­ne­go domu ani ziemi, miesz­ka­ją­cy u kogoś i utrzy­mu­ją­cy się z pracy do­ryw­czej; miej­ski lub wiej­ski ko­mor­nik


Źródła:

Wiktionary

Tagin

mięso ja­gnię­ce albo kur­czę du­szo­ne z ja­rzy­na­mi


Źródła:

SJP.pl

Tagił

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, znaj­du­ją­ca się na te­re­nie ob­wo­du swier­dłow­skie­go, prawy do­pływ Tury;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tagliatelle

[czy­taj: ta­lia­tel­le] cien­ki ma­ka­ron wło­ski, cias­no skrę­co­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie dłu­gich, pła­skich pa­sków o gru­bo­ści ok. 2 mm i bli­sko 1 cm sze­ro­ko­ści;


Ta­glia­tel­le (ta­glio­li­ni, reg. "ta­glie­ri­ni" – z wł. "ta­glia­re" – „ciąć”) – kla­sycz­ny wło­ski ma­ka­ron z re­jo­nu Emi­lia-Ro­ma­gna w kształ­cie dłu­gich, pła­skich wstą­żek o gru­bo­ści ok. 2 mm i sze­ro­ko­ści 0,65–1 cm. Kształ­tem przy­po­mi­na fet­tuc­ci­ne, lecz jest od niego szer­szy. Ta­glia­tel­le po­da­je się zwy­kle z so­sa­mi, zaz­wy­czaj z bo­lo­gne­se.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tagma

funk­cjo­nal­nie wy­róż­nio­ny od­ci­nek ciała sta­wo­no­gów pow­sta­ły w wy­ni­ku po­łą­cze­nia dwóch lub wię­cej seg­men­tów


Tagma – wy­róż­nial­na część ciała sta­wo­no­gów, pow­sta­ła w wy­ni­ku po­łą­cze­nia dwóch lub wię­cej me­ta­me­rów. Taką seg­men­ta­cję ciała na­zy­wa się he­te­re­no­micz­ną, a pro­ces ewo­lu­cyj­ny, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­ła: tag­ma­ty­za­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tagować

1. umie­szczać w tek­ście tagi (znacz­ni­ki);
2. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: umie­szczać tag (pod­pis), zwy­kle na murze


Źródła:

SJP.pl

Tagowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­giem, do­ty­czą­cy tagu


Źródła:

Wiktionary

Taguan

gry­zoń na­drzew­ny


Źródła:

SJP.pl

Taha

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tahina

pasta z na­sion se­za­mu, po­pu­lar­na na Bli­skim Wscho­dzie; ta­hi­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pasta z se­za­mu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tahini

pasta z na­sion se­za­mu, po­pu­lar­na na Bli­skim Wscho­dzie; ta­hi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. pasta z na­sion se­za­mu, pół­pro­dukt uży­wa­ny do przy­go­to­wy­wa­nia wielu po­traw;


Ta­hi­ni (ta­hi­na) (arab. طحينة "ta­hi­na"), pasta se­za­mo­wa (chin. "zhi­ma­jiang" (芝麻醤), jap. "neri-goma" (ねりごま, 練りごま) – pasta na bazie na­sion se­za­mu, wy­ko­rzy­sty­wa­na do przy­go­to­wy­wa­nia wielu az­ja­tyc­kich po­traw.

W kra­jach Bli­skie­go Wscho­du spo­rzą­dza­na jest z lekko pod­pra­ża­nych na­sion se­za­mu (pro­ces ten zwięk­sza aro­ma­tycz­ność). We wschod­niej Azji pro­du­ko­wa­na z nie­łu­ska­nych na­sion se­za­mu, dzię­ki czemu na­bie­ra bar­dziej gorz­kie­go smaku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tahitanka

[czy­taj: ta­i­tan­ka] miesz­kan­ka Ta­hi­ti


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka wyspy Ta­hi­ti


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tahitańczyk

[czy­taj: ta­i­tań­czyk] miesz­ka­niec Ta­hi­ti


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec wyspy Ta­hi­ti


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tahitański

[czy­taj: ta­i­tań­ski] przy­miot­nik od: Ta­hi­ti (wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­hi­ti lub Ta­hi­tań­czy­ka­mi, do­ty­czą­cy Ta­hi­ti (wyspy na Oce­a­nie Spo­koj­nym)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ta­hi­tań­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tahitańskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ta­hi­tań­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ta­hi­tań­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ta­hi­tań­skim


Źródła:

Wiktionary

Tahiti

[czy­taj: taiti] wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na po­łud­nio­wym Pa­cy­fi­ku, na­le­żą­ca do Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej;


Nie mylić z: Haiti.

Ta­hi­ti – wyspa w po­łud­nio­wej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go w ar­chi­pe­la­gu Wysp To­wa­rzy­stwa (Wyspy Na Wie­trze); naj­więk­sza wśród wysp Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej, cen­trum po­li­tycz­ne, go­spo­dar­cze i kul­tu­ral­ne. Pier­wot­na nazwa Ota­he­i­ti.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tahoma

1. czcion­ka kom­pu­te­ro­wa;
2. jed­nost­ka osad­ni­cza w USA


Ta­ho­ma – bez­sze­ry­fo­wy krój pisma, pow­sta­ły w 1994 w fir­mie Mi­cro­soft. Twór­cą Ta­ho­my jest Matt­hew Car­ter, a pliki fon­tów były po raz pier­wszy dy­stry­bu­o­wa­ne z sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym Win­dows 95. Mi­cro­soft zez­wa­la na bez­płat­ne wy­ko­rzy­sty­wa­nie Ta­ho­my (bez moż­li­wo­ści zmian kroju) w ra­mach sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go, z któ­rym zo­sta­ła do­star­czo­na. Re­dy­stry­bu­cja Ta­ho­my poza sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym (wli­cza­jąc w to wszel­kie­go typu up­da­te’y i ak­tu­a­li­za­cje), z któ­rym zo­sta­ła do­star­czo­na, wy­ma­ga wy­ku­pie­nia li­cen­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tai

taić się - książ­ko­wo: za­wrzeć, za­wie­rać w sobie, nie uzew­nętrz­nić, uzew­nętrz­niać się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = Te­le­wi­zyj­na Agen­cja In­for­ma­cyj­na;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tai-Chi

[czy­taj: taj CZI] chiń­ska gim­na­sty­ka re­lak­sa­cyj­na po­le­ga­ją­ca na ła­god­nych, płyn­nych ćwi­cze­niach ko­or­dy­na­cyj­nych przy­po­mi­na­ją­cych walkę z nie­wi­docz­nym prze­ciw­ni­kiem; taiji, tai chi


Źródła:

SJP.pl

Taibei

sto­li­ca Taj­wa­nu; Taj­pej


Źródła:

SJP.pl

Taiji

[czy­taj: tajCI] chiń­ska gim­na­sty­ka re­lak­sa­cyj­na po­le­ga­ją­ca na ła­god­nych, płyn­nych ćwi­cze­niach ko­or­dy­na­cyj­nych przy­po­mi­na­ją­cych walkę z nie­wi­docz­nym prze­ciw­ni­kiem; tai chi, tai-chi


Taiji – chiń­ska kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na zwią­za­na z kon­fu­cja­niz­mem oraz ta­o­iz­mem, tłu­ma­czo­na jako „naj­wyż­sza osta­tecz­ność”. Taiji to nazwa stanu wszechś­wia­ta, w któ­rym dosz­ło do po­dzia­łu na yin i yang; jest prze­ci­wień­stwem wuji, stanu sprzed tego po­dzia­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taiko

ja­poń­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny


Taiko (jap. 太鼓; bęben) – ja­poń­ski in­stru­ment per­ku­syj­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taikonauta

chiń­ski kos­mo­na­u­ta; taj­ko­na­u­ta


Źródła:

SJP.pl

Taikonautka

chiń­ska kos­mo­na­ut­ka; taj­ko­na­ut­ka


Źródła:

SJP.pl

Taikun

[czy­taj: taj­kun] taj­kun;
1. tytuł ja­poń­skich szo­gu­nów uży­wa­ny przez cu­dzo­ziem­ców;
2. wpły­wo­wy czło­wiek in­te­re­su, ma­gnat prze­my­sło­wy; ty­co­on


Źródła:

SJP.pl

Tailgate

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy sto­so­wa­nia glis­sand w grze na pu­zo­nie


Źródła:

Wiktionary

Taine

[czy­taj: ten] naz­wi­sko, m.in. Hip­po­ly­te Adolp­he Taine (1828-1893) - fran­cu­ski fi­lo­zof i hi­sto­ryk


Źródła:

SJP.pl

Taino

język Ta­i­nów (In­dian Taino), wy­mar­łe­go rodu in­diań­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tainowie

wy­mar­ły ród in­diań­ski za­miesz­ku­ją­cy Wiel­kie An­ty­le i Wyspy Ba­ha­ma; Taino


Ta­i­no­wie (In­dia­nie Taino) – rdzen­ni, pre­ko­lum­bij­scy miesz­kań­cy wysp Ba­ha­ma oraz Wiel­kich An­ty­li (Kuby, Hi­spa­nio­li, Por­to­ry­ko i Ja­maj­ki), za­miesz­ku­ją­cy te te­re­ny w okre­sie po­prze­dza­ją­cym przy­by­cie Ko­lum­ba w 1492 roku. Za­so­by źró­dło­we do­ty­czą­ce ich życia są ogra­ni­czo­ne. Przy­pu­szcza się, że przy­by­li na Kubę około 1100 r. p.n.e., prze­mie­szcza­jąc się z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej przez An­ty­le.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taipan

ja­do­wi­ty wąż au­stra­lij­ski; taj­pan


Źródła:

SJP.pl

Tais

Tais (oryg. "Thaïs") – po­wieść Ana­to­le’a Fran­ce’a. Po raz pier­wszy opu­bli­ko­wa­na zo­sta­ła (z pod­ty­tu­łem Po­wiast­ka fi­lo­zo­ficz­na) w nu­me­rze „Revue des Deus Mon­des” z lipca-sierp­nia 1889 r. W 1891 r. Fran­ce do­ko­nał po­pra­wek i roz­sze­rzył po­wieść o ponad 20 stron. W tym samym roku „Tais” wy­da­na zo­sta­ła w for­mie książ­ko­wej.


Źródła:

Wikipedia

Taiwan

daw­niej: Taj­wan


Źródła:

SJP.pl

Taiwanka

[czy­taj: taj­wan­ka] daw­niej: Taj­wan­ka


Źródła:

SJP.pl

Taiwańczyk

[czy­taj: taj­wań­czyk] daw­niej: Taj­wań­czyk


Źródła:

SJP.pl

Taiwański

daw­niej: do­ty­czą­cy Ta­i­wa­nu (Taj­wa­nu); taj­wań­ski


Źródła:

SJP.pl

Taiyuan

[czy­taj: taj­ju­an] mia­sto w Chi­nach; Tajjüan


Ta­iy­u­an (chiń. 太原; pi­ny­in "Tàiyuán", wym. []) – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w środ­ko­wych Chi­nach, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Shan­xi. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 2 809 501. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 3 304 023 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taizé

[czy­taj: teZE] mia­sto we Fran­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taić

książ­ko­wo:
1. trzy­mać coś w ta­jem­ni­cy; ukry­wać; za­ta­jać;
2. nie pod­da­wać się ba­da­niu, ek­splo­ra­cji


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ukry­wać, nie wy­ja­wiać, zob. za­ta­jać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taj

1. język taj­landz­ki (sy­jam­ski); thai, thaj;
2. ję­zy­ki taj - grupa ję­zy­ków uży­wa­nych w Taj­lan­dii, Bir­mie, La­o­sie, Wiet­na­mie i Chi­nach; ję­zy­ki thai, ję­zy­ki thaj


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek ludu az­ja­tyc­kie­go, przed­sta­wi­ciel na­ro­do­wo­ści taj­skiej, za­miesz­ku­ją­cej głów­nie Taj­lan­dię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajać

1. zmie­niać swój stan sku­pie­nia ze sta­łe­go w cie­kły; top­nieć, topić się;
2. roz­ma­rzać wsku­tek dzia­ła­nia cie­pła; roz­grze­wać się;
3. prze­no­śnie: roz­rzew­niać się, ła­god­nieć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) top­nieć, roz­ta­piać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajduś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tajemnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wia­do­mość po­uf­na, przez­na­czo­na dla niek­tó­rych osób lub cał­ko­wi­cie skry­ta

 (1.2) rzecz ta­jem­na, nie­wy­tłu­ma­czal­na


Ta­jem­ni­ca – dane lub in­for­ma­cje, któ­rych ujaw­nie­nie oso­bom nie­u­praw­nio­nym jest za­ka­za­ne ze wzglę­du na normy praw­ne lub inne normy spo­łecz­ne. W re­li­giach, szcze­gól­nie w kul­tach mi­ste­ryj­nych, słowo "ta­jem­ni­ca" (gr. mystērion) od­no­si się do ukry­tej rze­czy­wi­sto­ści du­cho­wej, z którą czło­wiek spo­ty­ka się przez obrzę­dy re­li­gij­ne. W chrze­ści­jań­stwie jest nazwą sa­kra­men­tu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tajemnice

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|ta­jem­ni­ca.


Źródła:

Wiktionary

Tajemniczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ta­jem­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Tajemniczość

ta­jem­ni­czy na­strój, za­gad­ko­wość, ta­jem­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ta­jem­ni­cze, za­gad­ko­we, nie­jas­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajemniczy

przy­miot­nik

 (1.1) za­gad­ko­wy i trud­ny do zro­zu­mie­nia

 (1.2) o czło­wie­ku skry­ty

 (1.3) ma­ją­cy zwią­zek ze zja­wi­ska­mi nad­przy­ro­dzo­ny­mi lub magią


Źródła:

Wiktionary

Tajemnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ta­jem­ny


Źródła:

Wiktionary

Tajemniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ta­jem­nie


Źródła:

SJP.pl

Tajemniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ta­jem­ny


Źródła:

SJP.pl

Tajemny

1. ukry­ty, trzy­ma­ny w ta­jem­ni­cy; tajny, po­ta­jem­ny;
2. zwią­za­ny z magią lub ze zja­wi­ska­mi nad­przy­ro­dzo­ny­mi; ma­gicz­ny, ta­jem­ni­czy


przy­miot­nik

 (1.1) skry­ty, owia­ny ta­jem­ni­cą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajenko

Ta­jen­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Bar­głów Ko­ściel­ny. Leży nad je­zio­rem Tajno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Tajfun

gwał­tow­ny, niez­wy­kle silny wi­cher wi­ro­wy, wie­ją­cy na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. cy­klon tro­pi­kal­ny, nazwa uży­wa­na na okre­śle­nie cy­klo­nów w Azji Wschod­niej i Po­łud­nio­wo-Wschod­niej;


Taj­fun – lo­kal­na nazwa cy­klo­nów tro­pi­kal­nych uży­wa­na we wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji. W taj­fu­nach wy­stę­pu­je tzw. oko cy­klo­nu, w któ­rym pa­nu­je bezwz­ględ­ny spo­kój, nie pada deszcz i nie ma wia­tru. Miej­sce znaj­du­ją­ce się w oku cy­klo­nu jest przez ok. 1 go­dzi­nę od­cię­te od sztor­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tajfunnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tajfunowy

→ taj­fun


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) me­te­o­rol. zwią­za­ny z taj­fu­nem, do­ty­czą­cy taj­fu­nu


Patrz:tajfun

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajga

lasy pół­noc­ne z prze­wa­gą drzew igla­stych, two­rzą­ce stre­fę ro­ślin­ną w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym chłod­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bo­re­al­ne lasy szpil­ko­we wy­stę­pu­ją­ce w pół­noc­nej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Eu­ro­py oraz Azji;


Tajga, bo­re­al­ny las igla­sty – lasy igla­ste, które wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go chłod­ne­go i sub­po­lar­ne­go w pół­noc­nej czę­ści Azji, głów­nie w Rosji (Sy­be­ria, Kam­czat­ka, Sa­cha­lin), w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach (Man­dżu­ria), w pół­noc­nej Ja­po­nii (na wy­spie Hok­ka­i­do), w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (Ala­ska i Ka­na­da) i Eu­ro­pie (Pół­wy­sep Fen­no­skandz­ki, pół­noc­no-wschod­nia część Ni­zi­ny Wschod­nio­e­u­ro­pej­skiej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tajgowy

→ tajga


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z tajgą, za­miesz­ku­ją­cy tajgę, znaj­du­ją­cy się w taj­dze


Patrz:tajga

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajin

[czy­taj: ta­dżin] ta­dżin;
1. arab­skie na­czy­nie gli­nia­ne do przy­go­to­wy­wa­nia dań na wol­nym ogniu;
2. po­tra­wa przy­go­to­wa­na w takim na­czy­niu


Źródła:

SJP.pl

Tajjüan

mia­sto w Chi­nach; Ta­iy­u­an


Źródła:

SJP.pl

Tajka

człon­ki­ni ludu za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Taj­lan­dię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni ludu az­ja­tyc­kie­go, przed­sta­wi­ciel na­ro­do­wo­ści taj­skiej, za­miesz­ku­ją­cej głów­nie Taj­lan­dię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajkonauta

chiń­ski kos­mo­na­u­ta; ta­i­ko­na­u­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) astr. zaw. chiń­ski astro­na­u­ta;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajkonautka

chiń­ska kos­mo­na­ut­ka; ta­i­ko­na­ut­ka


Źródła:

SJP.pl

Tajkun

ta­i­kun;
1. tytuł ja­poń­skich szo­gu­nów uży­wa­ny przez cu­dzo­ziem­ców;
2. wpły­wo­wy czło­wiek in­te­re­su, ma­gnat prze­my­sło­wy; ty­co­on


Źródła:

SJP.pl

Tajla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. część


Źródła:

Wiktionary

Tajlandczyk

oby­wa­tel Taj­lan­dii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Taj­lan­dii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajlandia

pań­stwo w Azji ze sto­li­cą w Bang­ko­ku; Kró­le­stwo Taj­lan­dii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Azji;


Taj­lan­dia, Kró­le­stwo Taj­lan­dii ( ราชอาณาจักรไทย, "Prat­het Thai"; po­tocz­nie เมืองไทย, "Muang Thai") – pań­stwo w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, gra­ni­czą­ce z La­o­sem i Kam­bo­dżą na wscho­dzie, z Ma­lez­ją na po­łud­niu oraz z Mjan­mą (Birmą) na za­cho­dzie i pół­noc­nym za­cho­dzie. Daw­niej pań­stwo no­si­ło nazwę Syjam (taj. สยาม "Sayam") jako ofi­cjal­ną do 11 maja 1949. Okre­śle­nie „Thai” (ไทย) zna­czy po taj­sku „wolny”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tajlandka

oby­wa­tel­ka Taj­lan­dii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Taj­lan­dii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajlandyzacja

zja­wi­sko wzro­stu po­pu­lar­no­ści tu­ry­sty­ki sek­su­al­nej w prze­strze­ni pu­blicz­nej da­ne­go mia­sta


Źródła:

SJP.pl

Tajlandzki

zwią­za­ny z Taj­lan­dią (pań­stwem w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Taj­lan­dii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajloryzm

sy­stem or­ga­ni­za­cji pracy stwo­rzo­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku przez Fre­de­ric­ka W. Ta­y­lo­ra; ta­y­lo­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Tajmen

ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych; taj­mień


Źródła:

SJP.pl

Tajmień

ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych; taj­men


Taj­mień, taj­men ("Hucho ta­i­men") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby ło­so­sioksz­tałt­nej, naj­więk­szej i ewo­lu­cyj­nie naj­star­szej w ro­dzi­nie ło­so­sio­wa­tych (Sal­mo­ni­dae). Jest bli­sko spo­krew­nio­na z gło­wa­ci­cą (była kla­sy­fi­ko­wa­ne jako jej pod­ga­tu­nek "H. h. ta­i­men").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tajmyr

pół­wy­sep i je­zio­ro w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­bar­dziej wy­su­nię­ty na pół­noc pół­wy­sep Azji, po­ło­żo­ny mię­dzy Za­to­ką Je­ni­sej­ską a Za­to­ką Cha­tań­ską, le­żą­cy w ca­ło­ści w gra­ni­cach Rosji;

 (1.2) geogr. je­zio­ro na pół­wy­spie Taj­myr (1.1);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tajmyra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji na pół­wy­spie Taj­myr, na pół­no­cy Kraju Kras­no­jar­skie­go, prze­pły­wa­ją­ca przez je­zio­ro Taj­myr;


Taj­my­ra ( Таймыра) − rzeka w Rosji na pół­wy­spie Taj­myr, na pół­no­cy Kraju Kras­no­jar­skie­go. Wpada do Morza Kar­skie­go.

Źró­dła rzeki znaj­du­ją się w gó­rach Byr­ran­ga. Śred­ni prze­pływ wody wy­no­si 1220 m³/s. Wiel­kość do­rze­cza wy­no­si około 124 000 km2. Rzeka za­si­la­na jest głów­nie roz­ta­pia­nym śnie­giem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tajmyrski

przy­miot­nik od: Taj­myr (pół­wy­sep lub je­zio­ro w Rosji)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Taj­my­rem, do­ty­czą­cy Taj­my­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajner

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tajnia

prze­sta­rza­łe: ta­jem­ni­ca; ta­jem­ni­czość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. (dziś poet.) ta­jem­ni­ca

 (1.2) gwara. wie­cze­rza, ko­la­cja w Wiel­ki Czwar­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajniacki

→ taj­niak


Patrz:tajniak

Źródła:

SJP.pl

Tajniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od taj­niak


Źródła:

Wiktionary

Tajniaczka

→ taj­niak


Patrz:tajniak

Źródła:

SJP.pl

Tajniak

po­tocz­nie: tajny funk­cjo­na­riusz po­li­cji, wy­wia­du lub in­nych służb bez­pie­czeń­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. depr. tajny funk­cjo­na­riusz służb mun­du­ro­wych, kon­tro­li lub wy­wia­du

 (1.2) pot. fizj. cicho wy­pu­szczo­ne gazy


Taj­niak, Po­dziem­ne Pismo Taj­niak, Po­dziem­ne Pismo Taj­niak przy Taj­niak SA – pa­pie­ro­wy i in­ter­ne­to­wy pe­rio­dyk al­ter­na­tyw­ny pow­sta­ły w 1993. W In­ter­ne­cie po­ja­wił się pod ko­niec 1999, jako ser­wis Taj­niak SA, który sku­piał pod­ser­wi­sy: fo­to­gra­ficz­ną stro­nę ze­spo­łu Armia, stro­nę ek­spe­ry­men­tal­nej grupy mu­zycz­nej Banda Idio­tów, al­ter­na­tyw­ną wer­sję stro­ny ir­co­we­go ka­na­łu #troj­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tajniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: taj­nie


Źródła:

SJP.pl

Tajniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: tajny


Źródła:

SJP.pl

Tajnik

zwy­kle w licz­bie mno­giej (taj­ni­ki): spra­wy ta­jem­ne, ta­jem­ni­ce, ar­ka­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spra­wa lub umie­jęt­ność znana tylko niek­tó­rym oso­bom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajniki

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (1.1) de­ta­le, szcze­gó­ły znane nie­licz­nym


Źródła:

Wiktionary

Tajno

daw­niej: nie jest (nie było) znane, jest (było) ta­jem­ni­cą; prze­ci­wień­stwo "wia­do­mo" (np. ni­ko­mu nie było tajno, że to jego wina)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tajność

cecha cze­goś, co jest nie­jaw­ne, po­uf­ne, nie­po­da­wa­ne do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści; nie­jaw­ność, po­uf­ność, se­kret­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest tajne, co nie jest jawne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajny

1. utrzy­my­wa­ny w se­kre­cie, nie­po­da­ny do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści; po­uf­ny, nie­jaw­ny;
2. nie­le­gal­ny, zaz­wy­czaj skie­ro­wa­ny prze­ciw­ko wła­dzy; kon­spi­ra­cyj­ny, po­dziem­ny;
3. o służ­bach bez­pie­czeń­stwa: dzia­ła­ją­cy nie­jaw­nie;
4. bar­dzo oso­bi­sty, in­tym­ny;
5. taki, któ­re­go nikt nie zna, jest niez­głę­bio­ny, głę­bo­ko ukry­ty; uta­jo­ny, se­kret­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ukry­ty i nie­przez­na­czo­ny dla wszyst­kich

 (1.2) utrzy­my­wa­ny w ta­jem­ni­cy

 (1.3) nie­le­gal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajony

książ­ko­wo:
1. trzy­mać coś w ta­jem­ni­cy; ukry­wać; za­ta­jać;
2. nie pod­da­wać się ba­da­niu, ek­splo­ra­cji


Źródła:

SJP.pl

Tajowie

lud za­miesz­ku­ją­cy Taj­lan­dię


Ta­jo­wie (nazwa włas­na: ไทยสยาม, trb. "Thai Sa­y­a­am", dosł. „Ta­jo­wie sy­jam­scy”), daw­niej Sy­jam­czy­cy – naród az­ja­tyc­ki na­le­żą­cy do grupy ludów taj­skich, po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem taj­skim. Ten 63-mi­lio­no­wy naród, poza Taj­lan­dią, za­miesz­ku­je głów­nie USA (110 tys.)


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tajpan

ja­do­wi­ty wąż au­stra­lij­ski; ta­i­pan


Źródła:

SJP.pl

Tajpej

sto­li­ca Taj­wa­nu; Ta­i­bei


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Taj­wa­nu;


Taj­pej (chiń. 台北 lub 臺北; pi­ny­in "Táiběi"; pe̍h-ōe-jī "Tâi-pak") – sto­li­ca Re­pu­bli­ki Chiń­skiej (Taj­wa­nu), po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści wyspy i two­rzą­ca razem z Nowym Taj­pej oraz Ta­o­y­u­an aglo­me­ra­cję li­czą­cą około 9 mi­lio­nów miesz­kań­ców. Znaj­du­ją­ce się na pół­noc­nym krań­cu wyspy, Taj­pej jest en­kla­wą mia­sta Nowe Taj­pej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tajpejczyk

miesz­ka­niec Taj­pe­ju (sto­li­cy Taj­wa­nu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Taj­pej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajpejka

miesz­kan­ka Taj­pej (sto­li­cy Taj­wa­nu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Taj­pej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajpejski

przy­miot­nik od: Taj­pej (sto­li­ca Taj­wa­nu)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Taj­pe­jem, do­ty­czą­cy Taj­pe­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajski

do­ty­czą­cy Tajów (ludu za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie Taj­lan­dię)


przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­dzą­cy się z Taj­lan­dii, do­ty­czą­cy Taj­lan­dii lub Tajów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Taj­lan­dii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem taj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem taj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku taj­skim


Źródła:

Wiktionary

Tajskość

→ taj­ski


Patrz:tajski

Źródła:

SJP.pl

Tajstra

daw­niej: skó­rza­na torba na żyw­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. torba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajszczyzna

po­tra­wa kuch­ni taj­skiej


Źródła:

SJP.pl

Tajwan

1. wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym;
2. pań­stwo w Azji (for­mal­nie: pro­win­cja Chin)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Oce­a­nie Spo­koj­nym;

 (1.2) geogr. polit. Re­pu­bli­ka Chiń­ska, pań­stwo na wy­spie Taj­wan (1.1), przez Chiń­ską Re­pu­bli­kę Lu­do­wą uz­na­wa­ne za zbun­to­wa­ną pro­win­cję;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tajwanka

miesz­kan­ka Taj­wa­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Taj­wa­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajwańczyk

miesz­ka­niec Taj­wa­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Taj­wa­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajwański

przy­miot­nik od: Taj­wan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Taj­wa­nu, po­cho­dzą­cy z Taj­wa­nu, od­no­szą­cy się do Taj­wa­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tajęża

ro­śli­na z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


Ta­ję­ża ("Go­o­dy­e­ra" R. Br.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego 96–99 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je Eu­raz­ję, Ame­ry­kę Pół­noc­ną, Mo­zam­bik, Ma­da­ga­skar i inne wyspy na Oce­a­nie In­dyj­skim, wschod­nią Au­stra­lię i wyspy Oce­a­nii. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest ta­ję­ża jed­no­stron­na ("Go­o­dy­e­ra re­pens" L.), za­ra­zem je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju we flo­rze Pol­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tak

1. wyraz sta­no­wią­cy pot­wier­dze­nie, zgodę;
2. za­i­mek wska­zu­ją­cy na­si­le­nie, sku­tek lub przy­czy­nę, wy­ra­ża­ją­cy zdzi­wie­nie, unie­sie­nie;
3. wyraz dźwię­ko­na­śla­dow­czy, uży­wa­ny zwy­kle w po­łą­cze­niu z "tik"


za­i­mek przy­słow­ny wska­zu­ją­cy

 (1.1) uży­wa­ny do pod­kre­śla­nia cechy przy­słów­ka

 (1.2) uży­wa­ny do pod­kre­śla­nia cechy przy­miot­ni­ka

 (1.3) w ten spo­sób, w taki spo­sób

par­ty­ku­ła twier­dzą­ca

 (2.1) wyraz słu­żą­cy do udzie­la­nia od­po­wie­dzi twier­dzą­cej na py­ta­nie za­czę­te od słowa „czy”; pot­wier­dze­nie cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) przen. czy­jaś zgoda, ak­cep­ta­cja

wy­krzy­knik

 (4.1) zob. tik-tak.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taka

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ban­gla­de­szu (1 taka = 100 pajs)


forma za­im­ka.

 (1.1) ro­dzaj żeń­ski za­im­ka taki

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) monet. wa­lu­ta Ban­gla­de­szu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Takahashi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Takahe

ptak nie­lot z ro­dzi­ny chru­ście­lo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy na Wy­spie Po­łud­nio­wej w Nowej Ze­lan­dii


Źródła:

SJP.pl

Takanie

rzad­ko: nag­min­ne koń­cze­nie wy­po­wie­dzi py­ta­niem „tak?”


Źródła:

SJP.pl

Takcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od takt


Źródła:

Wiktionary

Takelunek

prze­sta­rza­le: ta­kie­lu­nek (omasz­to­wa­nie, oża­glo­wa­nie i oli­no­wa­nie stat­ku)


Źródła:

SJP.pl

Taker

zszy­wacz ta­pi­cer­ski


Źródła:

SJP.pl

Taki

1. za­i­mek wska­zu­ją­cy pewną cechę; tego ro­dza­ju, po­dob­ny
2. za­i­mek wy­stę­pu­ją­cy przed pier­wszym czło­nem po­rów­na­nia (taki jak)
3. za­i­mek na­wią­zu­ją­cy do zda­nia po­przed­nie­go
4. za­i­mek wska­zu­ją­cy na wy­so­ki sto­pień na­si­le­nia cze­goś; tak bar­dzo


za­i­mek okre­ślo­ny, uży­wa­ny…

 (1.1) …do wzmoc­nie­nia przy­miot­ni­ka

 (1.2) …do za­stą­pie­nia przy­miot­ni­ka zna­ne­go z kon­tek­stu

 (1.3) …do pod­kre­śle­nia zwro­tu, który bę­dzie omó­wio­ny w zda­niu po­drzęd­nym

 (1.4) …pod­czas po­rów­ny­wa­nia rze­czow­ni­ków, do wy­ra­że­nia ich iden­tycz­no­ści

spój­nik

 (2.1) reg-pl|Kresy. jed­nak


Taki (jap. 多気町 Taki-chō) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Mie. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 14 021 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 136 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Takiego

po­tocz­nie: do­po­wie­dze­nie wy­ra­ża­ją­ce od­mo­wę


Źródła:

SJP.pl

Takiel

lina słu­żą­ca do pod­no­sze­nia, mo­co­wa­nia i na­pi­na­nia żagli na jach­tach i okrę­tach ża­glo­wych


Źródła:

SJP.pl

Takielarz

ktoś na­pra­wia­ją­cy ta­kie­lu­nek (oli­no­wa­nie) na jed­nost­kach pły­wa­ją­cych; pra­cow­nik ta­kie­lar­ni


Źródła:

SJP.pl

Takielaż

omasz­to­wa­nie stat­ku


Źródła:

SJP.pl

Takielować

za­o­pa­try­wać sta­tek w ta­kie­lu­nek (masz­ty, liny, żagle); ta­klo­wać


Źródła:

SJP.pl

Takielunek

omasz­to­wa­nie, oża­glo­wa­nie i oli­no­wa­nie stat­ku; ta­ke­lu­nek (daw­niej)


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żegl. sy­stem lin na ża­glow­cu oraz ru­cho­my os­przęt słu­żą­cy do ich ob­słu­gi

 (1.2) żegl. wszyst­kie ru­cho­me lub łatwo de­mon­to­wal­ne przy­rzą­dy zwią­za­ne z na­pę­dem ża­glo­wym

 (1.3) żegl. wszyst­ko po­wy­żej linii po­kła­du łącz­nie z masz­ta­mi; okre­śla typ jed­nost­ki


Ta­kie­lu­nek (od Ta­ke­lung / Ta­klung) – ter­min że­glar­ski oz­na­cza­ją­cy tę część os­przę­tu ża­glo­we­go na stat­ku wod­nym o na­pę­dzie ża­glo­wym, która jest ak­tu­al­nie roz­mie­szczo­na na jed­nost­ce w celu użyt­ko­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Takieta

po­przecz­ka sta­no­wią­ca część przesz­ko­dy na torze jeź­dziec­kim


Źródła:

SJP.pl

Takifugu

tro­pi­kal­na ryba oce­a­nicz­na o ciele po­kry­tym kol­ca­mi, na­dy­ma­ją­ca się w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia, po­da­wa­na jako przys­mak w kuch­ni ja­poń­skiej po­mi­mo swej tok­sycz­no­ści; ro­zdym­ka, fugu


Ta­ki­fu­gu – ro­dzaj głów­nie mor­skich ryb z ro­dzi­ny ro­zdym­ko­wa­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Takim

forma za­im­ka.

 (1.1) N. i Ms. m./n., C. lm. od: taki


Źródła:

Wiktionary

Takin

zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bu­dor­cas ta­xi­co­lor|ref=tak., hi­ma­laj­ski ssak z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich;


Takin ("Bu­dor­cas") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Takir

kot­li­na ila­sta w obrę­bie pu­styń pia­szczy­stych w Azji Środ­ko­wej; takyr


Źródła:

SJP.pl

Takiż

wzmoc­nio­ne "taki"


Źródła:

SJP.pl

Takka

by­li­na z ro­dzi­ny krą­pie­lo­wa­tych (Tac­ca­ce­ae), wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; świń­ska rzepa, krą­piel


Źródła:

SJP.pl

Takla

linka ry­bac­ka z ha­czy­ka­mi do po­ło­wu ryb


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taklować

za­o­pa­try­wać sta­tek w ta­kie­lu­nek (masz­ty, liny, żagle); ta­kie­lo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ota­klo­wać)

 (1.1) żegl. przy­go­to­wa­nie stat­ku do że­glu­gi po­przez za­mo­co­wa­nie ca­łe­go nie­zbęd­ne­go wy­po­sa­że­nia (ta­kie­lun­ku)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taklowiec

ro­dzaj stat­ku ry­bac­kie­go do po­ło­wu za po­mo­cą takli - dłu­gich sznu­rów z ha­czy­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj stat­ku ry­bac­kie­go, z któ­re­go po­ło­wy pro­wa­dzi się za po­mo­cą takli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tako

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ban­gla­de­szu (1 taka = 100 pajs)


Tako (jap. 多古町 Tako-machi) – mia­sto w Ja­po­nii, na wy­spie Hon­siu, w pre­fek­tu­rze Chiba. We­dług da­nych na rok 2020 miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 13 735 miesz­kań­ców, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­nio­sła 188,7 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Takomski

→ Ta­co­ma [czy­taj: ta­kom­ski]


Źródła:

SJP.pl

Takowy

prze­sta­rza­le: (wła­śnie) taki, ten, o któ­rym mowa


za­i­mek okre­ślo­ny

 (1.1) daw. książk. taki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Takowyż

wzmoc­nio­ne "ta­ko­wy"


Źródła:

SJP.pl

Takoż

także (forma sta­ro­pol­ska)


za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) daw. tak samo, też, rów­nież, także


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taks

rasa psa; jam­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. kynol. łow. typ ni­skie­go psa wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go pod­czas po­lo­wa­nia do no­ro­wa­nia

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od taksa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taksa

stała opła­ta po­bie­ra­na za ja­kieś usłu­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) staw­ka opła­ty za jakąś usłu­gę

 (1.2) pot. tak­sów­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. i B. lp. od taks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taksacja

1. ocena war­to­ści cze­goś; osza­co­wa­nie, wy­ce­na;
2. usta­le­nie taksy - opła­ty po­bie­ra­nej za pewne usłu­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. osza­co­wa­nie war­to­ści cze­goś, usta­le­nie taksy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taksacyjny

→ tak­sa­cja, np. opis tak­sa­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Taksator

osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ce­nia­niem cze­goś, usta­la­niem taksy; rze­czoz­naw­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­czoz­naw­ca oce­nia­ją­cy war­tość przed­mio­tu w celu usta­le­nia taksy (opła­ty)


Tak­sa­tor – rze­czoz­naw­ca tak­su­ją­cy (sza­cu­ją­cy) przed­mio­ty, oce­nia­ją­cy ich war­tość w celu usta­le­nia opła­ty (taksy). []


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taksatywny

w pra­wie: two­rzą­cy zam­knię­tą listę, nie­poz­wa­la­ją­cy na do­wol­ne po­sze­rza­nie i in­ter­pre­ta­cję, jed­noz­nacz­nie wy­szcze­gól­nio­ny


Źródła:

SJP.pl

Taksflacja

zja­wi­sko prze­su­wa­nia do­cho­dów w wyż­sze prze­dzia­ły pro­gre­syw­ne­go po­dat­ku do­cho­do­we­go, za­cho­dzą­ce w wa­run­kach in­fla­cji; peł­za­nie mię­dzy­prze­dzia­ło­we


Taks­fla­cja, także peł­za­nie prze­dzia­ło­we – wzrost ob­cią­że­nia do­cho­dów po­dat­ni­ków w wa­run­kach in­fla­cji i pro­gre­sji po­dat­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taksi

sa­mo­chód, zwy­kle oso­bo­wy, przez­na­czo­ny do prze­wo­że­nia ludzi lub to­wa­rów za opła­tą zgod­ną z usta­lo­ną ta­ry­fą; taxi; tak­sów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. tak­sów­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taksiarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kie­row­czy­ni tak­sów­ki


Źródła:

Wiktionary

Taksiarski

przy­miot­nik

 (1.1) tak­sów­kar­ski


Źródła:

Wiktionary

Taksiarz

po­tocz­nie: tak­sów­karz; ta­ry­fiarz, zło­tó­wa, zło­tów­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. kie­row­ca tak­sów­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taksik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od taks

 (1.2) mały taks


Źródła:

Wiktionary

Taksja

re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie po­ru­sza­ją­cych się or­ga­niz­mów lub ko­mó­rek (np. ame­bo­cy­tów, plem­ni­ków) na kie­run­ko­we bodź­ce do­cie­ra­ją­ce ze śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go (np. na świa­tło, tem­pe­ra­tu­rę), do­dat­nia w stro­nę źró­dła bodź­ca lub ujem­na w stro­nę prze­ciw­ną; tak­tyzm


Tak­sja, tak­tyzm – ukie­run­ko­wa­ny ruch ca­łe­go or­ga­niz­mu (np. bak­te­rii, ni­cie­nia, glonu, pier­wot­nia­ka) lub ko­mór­ki (np. plem­ni­ka) bę­dą­cy re­ak­cją na kie­run­ko­wy bo­dziec. Ruch w kie­run­ku bodź­ca to tak­sja do­dat­nia, w kie­run­ku prze­ciw­nym – tak­sja ujem­na. Służy po­szu­ki­wa­niu op­ty­mal­nych wa­run­ków śro­do­wi­sko­wych, np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taksofon

rzad­kie: apa­rat te­le­fo­nicz­ny na że­to­ny, mo­ne­ty lub karty te­le­fo­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Taksol

hand­lo­wa nazwa leku za­wie­ra­ją­ce­go pa­kli­tak­sel, sto­so­wa­ne­go w che­mio­te­ra­pii no­wot­wo­rów; Taxol


Źródła:

SJP.pl

Taksometr

w tak­sów­ce: licz­nik wska­zu­ją­cy wiel­kość opła­ty za prze­jazd we­dług danej ta­ry­fy; tak­so­mierz


Tak­so­metr – w przesz­ło­ści me­cha­nicz­ny, a obec­nie elek­tro­nicz­ny przy­rząd po­mia­ro­wy in­sta­lo­wa­ny w po­ja­zdach słu­żą­cych do usłu­go­we­go pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści w za­kre­sie prze­wo­zu osób i ła­dun­ków (tak­sów­kach). Tak­so­me­try służą do obli­cza­nia (we­dług usta­lo­nych taryf) na­leż­no­ści za dłu­gość drogi prze­by­tej przez tak­sów­kę lub za czas wy­na­ję­cia tej tak­sów­ki. Wy­róż­nia się dwa sy­ste­my na­li­cza­nia opła­ty za kurs: sy­stem S i sy­stem D.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taksomierz

w tak­sów­ce: licz­nik wska­zu­ją­cy wiel­kość opła­ty za prze­jazd we­dług danej ta­ry­fy; tak­so­metr


Źródła:

SJP.pl

Takson

jed­nost­ka sy­ste­ma­tycz­na ży­wych or­ga­niz­mów, np. ga­tu­nek, ro­dzaj, ro­dzi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. jed­nost­ka w sy­ste­ma­ty­ce bio­lo­gicz­nej gru­pu­ją­ca or­ga­niz­my o okre­ślo­nym ze­sta­wie cech np.: pies do­mo­wy, róża, gło­wo­no­gi;


Tak­son (z gr. τάξις "táksis" – „układ, po­rzą­dek”) – grupa or­ga­niz­mów (po­pu­la­cja lub grupa po­pu­la­cji) zwy­kle uz­na­wa­nych za fi­lo­ge­ne­tycz­nie spo­krew­nio­ne, wy­róż­nia­ją­cych się kon­kret­ną cechą róż­nią­cą je od in­nych jed­no­stek tak­so­no­micz­nych.

Tak­son obej­mu­je wszyst­kie za­war­te w nim tak­so­ny niż­sze­go po­zio­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taksonom

spe­cja­li­sta od kla­sy­fi­ko­wa­nia or­ga­niz­mów ży­wych; sy­ste­ma­tyk


Źródła:

SJP.pl

Taksonomia

nauka o za­sa­dach i me­to­dach kla­sy­fi­ko­wa­nia, w szcze­gól­no­ści o two­rze­niu i opi­sy­wa­niu jed­no­stek sy­ste­ma­tycz­nych: tak­so­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. pod­dy­scy­pli­na sy­ste­ma­ty­ki or­ga­niz­mów, nauka o za­sa­dach kla­sy­fi­ko­wa­nia przy opi­sie ga­tun­ków;


Tak­so­no­mia (gr. τάξις "táksis" „układ, po­rzą­dek” + νόμος "nómos" „prawo”) – pod­dy­scy­pli­na sy­ste­ma­ty­ki or­ga­niz­mów, nauka o za­sa­dach i me­to­dach kla­sy­fi­ko­wa­nia, w szcze­gól­no­ści o two­rze­niu i opi­sy­wa­niu jed­no­stek sy­ste­ma­tycz­nych (tak­so­nów) i włą­cza­niu ich w układ ka­te­go­rii tak­so­no­micz­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taksowaty

po­dob­ny do taksa (jam­ni­ka); jam­ni­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Taksować

1. okre­ślać cenę; sza­co­wać
2. oce­niać kogoś


cza­sow­nik

 (1.1) oce­niać pa­trząc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taksydermia

pre­pa­ro­wa­nie i wy­py­cha­nie zwie­rzę­cych zwłok


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rze­mio­sło, umie­jęt­ność pre­pa­ro­wa­nia i wy­py­cha­nia zwłok zwie­rzę­cych;


Zo­bacz też: Tak­sy­der­mia (album).

Tak­sy­der­mia (z gr.: "taxis" przy­go­to­wy­wa­nie, ukła­da­nie + "derma" skóra lub z łac.: "taxi" ruch + "derm" skóra) – sztu­ka mon­ta­żu skóry i czę­ści kost­nych zwie­rząt w spo­sób trwa­ły i moż­li­wie bli­ski ich na­tu­ral­nej bu­do­wie. Wy­ko­rzy­sty­wa­na jest do celów edu­ka­cyj­nych, wy­sta­wo­wych, w tym do ek­spo­zy­cji np. tro­fe­ów my­śliw­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taksydermik

osoba zaj­mu­ją­ca się pre­pa­ro­wa­niem i wy­py­cha­niem zwie­rzę­cych zwłok; tak­sy­der­mi­sta


Źródła:

SJP.pl

Taksydermista

osoba zaj­mu­ją­ca się pre­pa­ro­wa­niem i wy­py­cha­niem zwie­rzę­cych zwłok; tak­sy­der­mik


Źródła:

SJP.pl

Taksydermistka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pre­pa­ro­wa­niem i wy­py­cha­niem zwie­rzę­cych zwłok


Źródła:

SJP.pl

Taksóweczka

zdrob­nie­nie od: tak­sów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: tak­sów­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taksówka

sa­mo­chód, zwy­kle oso­bo­wy, przez­na­czo­ny do prze­wo­że­nia ludzi lub to­wa­rów za opła­tą zgod­ną z usta­lo­ną ta­ry­fą; taxi, taksi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mo­chód, któ­rym za pie­nią­dze ktoś wozi in­nych ludzi tam, gdzie chcą;


Tak­sów­ka – śro­dek tran­spor­tu miej­skie­go, li­cen­cjo­no­wa­ny sa­mo­chód oso­bo­wy do wy­na­ję­cia wraz z kie­row­cą, nie­ma­ją­cy z góry okre­ślo­nych tras prze­ja­zdu.

We­dług pol­skie­go prawa o ruchu dro­go­wym jest to po­jazd sa­mo­cho­do­wy, od­po­wied­nio wy­po­sa­żo­ny i oz­na­czo­ny, przez­na­czo­ny do prze­wo­zu osób w licz­bie nie więk­szej niż 9 (łącz­nie z kie­row­cą) oraz ich ba­ga­żu po­dręcz­ne­go za opła­tą usta­lo­ną na pod­sta­wie tak­so­me­tru (lub za­le­ga­li­zo­wa­nej apli­ka­cji).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taksówkarka

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca tak­sów­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kie­ru­ją­ca tak­sów­ką lub wła­ści­ciel­ka tak­sów­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taksówkarski

→ tak­sów­karz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub za­wo­dem tak­sów­ka­rza


Patrz:taksówkarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taksówkarstwo

zawód tak­sów­ka­rza


Źródła:

SJP.pl

Taksówkarz

wła­ści­ciel, kie­row­ca tak­sów­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kie­row­ca tak­sów­ki


Zo­bacz też: Tak­sów­karz (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Tak­sów­karz – osoba kie­ru­ją­ca po­ja­zdem sa­mo­cho­do­wym przez­na­czo­nym do wy­ko­na­nia usłu­gi prze­wo­zu osób lub mie­nia, na­zy­wa­nej po­wszech­nie tak­sów­ką.

Okre­śle­nie to, a także „taksa”, po­cho­dzi od naz­wi­ska Fran­za von Ta­xi­sa, który w 1490 roku był or­ga­ni­za­to­rem prze­wo­zu ce­sar­skiej pocz­ty dla Mak­sy­mi­lia­na II.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taksówkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z tak­sów­ką, wy­ko­rzy­stu­ją­cy tak­sów­ki


Źródła:

Wiktionary

Takt

1. umie­jęt­ność za­cho­wa­nia się,
2. jed­nost­ka po­dzia­łu me­trycz­ne­go w ut­wo­rze mu­zycz­nym,
3. część pracy sil­ni­ka; suw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­czu­cie jak na­le­ży się za­cho­wy­wać w danej sy­tu­a­cji wy­ma­ga­ją­cej opa­no­wa­nia i de­li­kat­no­ści;

 (1.2) muz. najm­niej­szy od­ci­nek tek­stu mu­zycz­ne­go za­war­te­go mię­dzy dwie­ma kre­ska­mi, zwa­ny­mi kre­ska­mi tak­to­wy­mi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taktometr

urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w mu­zy­ce do wy­bi­ja­nia tak­tów z za­da­ną czę­stot­li­wo­ścią; me­tro­nom


Źródła:

SJP.pl

Taktomierz

me­tro­nom, mia­ro­mierz;
1. urzą­dze­nie ze­ga­ro­we do od­mie­rza­nia tempa ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
2. pro­gram kom­pu­te­ro­wy imi­tu­ją­cy dzia­ła­nie ta­kie­go urzą­dze­nia


Źródła:

SJP.pl

Taktownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób tak­tow­ny, z tak­tem


Źródła:

Wiktionary

Taktowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: tak­tow­nie


Źródła:

SJP.pl

Taktowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: tak­tow­ny


Źródła:

SJP.pl

Taktowność

takt, spo­sób za­cho­wa­nia się osoby tak­tow­nej


Źródła:

SJP.pl

Taktowny

kul­tu­ral­ny, de­li­kat­ny, sub­tel­ny;
1. o czło­wie­ku: odz­na­cza­ją­cy się umie­jęt­no­ścią za­cho­wa­nia się w kon­tak­tach z ludź­mi;
2. świad­czą­cy o czy­imś tak­cie, np. tak­tow­na uwaga, od­mo­wa


przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się tak­tem, uprzej­my, kul­tu­ral­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taktowy

→ takt


Patrz:takt

Źródła:

SJP.pl

Taktyczka

→ tak­tyk


Patrz:taktyk

Źródła:

SJP.pl

Taktycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób tak­tycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Taktyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: tak­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Taktyczny

zgod­ny z tak­ty­ką, prze­my­śla­ny


przy­miot­nik

 (1.1) wojsk. sport. zwią­za­ny z tak­ty­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taktyk

1. te­o­re­tyk sztu­ki do­wo­dze­nia mniej­szy­mi od­dzia­ła­mi woj­ska;
2. czło­wiek prze­bie­gły, pla­nu­ją­cy z wy­prze­dze­niem swoje dzia­ła­nia, po­stę­pu­ją­cy zgod­nie z ob­my­ślo­nym wcze­śniej pla­nem


Źródła:

SJP.pl

Taktyka

1. spo­sób dzia­ła­nia we­dług prze­my­śla­ne­go planu
2. część sztu­ki wo­jen­nej do­ty­czą­ca te­o­re­tycz­nych i prak­tycz­nych aspek­tów pro­wa­dze­nia walki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. te­o­ria i prak­ty­ka po­słu­gi­wa­nia się jed­nost­ka­mi woj­sko­wy­mi dla osią­gnię­cia za­mie­rzo­ne­go celu;

 (1.2) spo­sób dzia­ła­nia we­dług wcze­śniej prze­my­śla­ne­go planu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: tak­tyk


Tak­ty­ka (gr. "taktiká") – te­o­ria i prak­ty­ka po­słu­gi­wa­nia się od­dzia­ła­mi woj­sko­wy­mi dla osią­gnię­cia za­mie­rzo­ne­go celu. Tak­ty­ka jest naj­niż­szym po­zio­mem sztu­ki wo­jen­nej; to spe­cjal­ność obej­mu­ją­ca te­o­rię i prak­ty­kę przy­go­to­wa­nia i pro­wa­dze­nia walki przez po­dod­dzia­ły, od­dzia­ły i związ­ki tak­tycz­ne jed­ne­go lub kilku ro­dza­jów wojsk, ze skła­du róż­nych ro­dza­jów sił zbroj­nych. Wyż­szy­mi szcze­bla­mi sztu­ki wo­jen­nej są: sztu­ka ope­ra­cyj­na i stra­te­gia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taktylność

→ tak­tyl­ny


Patrz:taktylny

Źródła:

SJP.pl

Taktylny

zwią­za­ny ze zmy­słem do­ty­ku, kon­tak­tem fi­zycz­nym lub wy­ko­rzy­stu­ją­cy dotyk


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­ko­wy, do­ty­czą­cy wra­żeń do­ty­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taktyzm

re­ak­cja ru­cho­wa swo­bod­nie po­ru­sza­ją­cych się or­ga­niz­mów lub ko­mó­rek (np. ame­bo­cy­tów, plem­ni­ków) na kie­run­ko­we bodź­ce do­cie­ra­ją­ce ze śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go (np. na świa­tło, tem­pe­ra­tu­rę), do­dat­nia w stro­nę źró­dła bodź­ca lub ujem­na w stro­nę prze­ciw­ną; tak­sja


Źródła:

SJP.pl

Takusieńki

zdrob­nie­nie od: taki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: taki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Takuteńki

zdrob­nie­nie od: taki


Źródła:

SJP.pl

Takuśki

zdrob­nie­nie od: taki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: taki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Takyr

kot­li­na ila­sta w obrę­bie pu­styń pia­szczy­stych w Azji Środ­ko­wej; takir


Źródła:

SJP.pl

Także

wyraz pod­kre­śla­ją­cy, że dany stan rze­czy jest pod pew­ny­mi wzglę­da­mi po­dob­ny do in­ne­go stanu rze­czy, zwła­szcza do tego, o któ­rym była mowa już wcze­śniej


par­ty­ku­ła

 (1.1) …uży­wa­na do wy­ra­że­nia, że orze­cze­nie nie do­ty­czy tylko jed­ne­go ele­men­tu, ale i in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tal

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Tl


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Tl i licz­bie ato­mo­wej 81; lekki, sre­brzy­sty metal o dużej re­ak­tyw­no­ści i wła­ści­wo­ściach tok­sycz­nych;


Tal (Tl, thal­lium) – pier­wia­stek che­micz­ny, metal wy­stę­pu­ją­cy w bloku p ukła­du okre­so­we­go. Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "thal­los", oz­na­cza­ją­ce­go zie­lo­ną ga­łąz­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tala

wa­lu­ta Samoa


rze­czow­nik

 (1.1) monet. wa­lu­ta Samoa;

 (1.2) muz. miara ryt­micz­na w mu­zy­ce in­dyj­skiej;

 (1.3) muz. w śred­nio­wie­czu sche­mat ryt­micz­ny głosu te­no­ro­we­go

 (1.4) włók. zob. talka.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talaczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Talaga

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Talak

ter­min mu­zuł­mań­skie­go prawa mał­żeń­skie­go oz­na­cza­ją­cy od­trą­ce­nie żony przez męża, forma roz­wo­du


Talak ( ‏talaq‎ „opu­szcze­nie, roz­wód”) – for­mu­ła roz­wo­du w re­li­gii mu­zuł­mań­skiej i opar­tym na niej pra­wie is­la­mu. Męż­czyz­na prze­pro­wa­dza roz­wód wy­po­wia­da­jąc trzy­krot­nie wobec żony słowa "talak, talak, talak", tj. „roz­wo­dzę się z tobą”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talapoin

ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów


Ta­la­po­in ("Mio­pit­he­cus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny kocz­ko­da­nów (Cer­co­pit­he­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talar

duża mo­ne­ta srebr­na, po­cząt­ko­wo sta­no­wią­ca rów­no­war­tość zło­te­go du­ka­ta, bita od XV w. w róż­nych kra­jach eu­ro­pej­skich; w Pol­sce przetr­wa­ła w obie­gu do dru­giej po­ło­wy XIX w.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. duża mo­ne­ta srebr­na, po­cząt­ko­wo sta­no­wią­ca rów­no­war­tość zło­te­go du­ka­ta;


Talar – gruba mo­ne­ta srebr­na (po­cząt­ko­wo rów­no­war­tość w sre­brze zło­te­go du­ka­ta), bita w Eu­ro­pie od końca XV wieku, bę­dą­ca pod­sta­wo­wą mo­ne­tą w hand­lu mię­dzy­na­ro­do­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Talarek

1. pla­ste­rek, krą­żek;
2. zdrob­nie­nie od: talar (mo­ne­ta uży­wa­na daw­niej w róż­nych kra­jach eu­ro­pej­skich)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: talar

 (1.2) okrą­gły pla­ste­rek ja­rzy­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talarkowo

Ta­lar­ko­wo – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Ra­cię­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Talarowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Talarowy

przy­miot­nik od: talar


Źródła:

SJP.pl

Talasemia

cho­ro­ba dzie­dzicz­na, w któ­rej za­bu­rzo­na syn­te­za łań­cu­chów glo­bi­ny w he­mo­glo­bi­nie pro­wa­dzi do nie­dokr­wi­sto­ści, usz­ko­dze­nia śle­dzio­ny, a w ostrej po­sta­ci - do dzie­sią­te­go roku życia czło­wie­ka - do śmier­ci; tha­la­se­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba krwi po­le­ga­ją­ca na za­bu­rze­niach syn­te­zy he­mo­glo­bi­ny;


Ta­la­se­mia (nie­dokr­wi­stość tar­czo­wa­tokr­win­ko­wa, łac. "tha­las­sa­e­mia", ang. tha­las­se­mia) – ilo­ścio­we za­bu­rze­nia syn­te­zy he­mo­glo­bi­ny, spo­wo­do­wa­ne wro­dzo­nym de­fek­tem bio­syn­te­zy łań­cu­chów glo­bi­ny. Naj­czę­ściej za­bu­rze­nia do­ty­czą ek­spre­sji alfa-glo­bi­ny (alfa-ta­la­se­mia) lub beta-glo­bi­ny (beta-ta­la­se­mia), choć ist­nie­ją także ta­la­se­mie zwią­za­ne z ob­ni­żo­ną syn­te­zą in­nych glo­bin np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talasoida

ko­li­sta de­pre­sja na po­wierzch­ni Księ­ży­ca


Źródła:

SJP.pl

Talasonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na morza lub oce­a­nu


Źródła:

Wiktionary

Talasoterapia

le­cze­nie kli­ma­tycz­ne w miej­sco­wo­ściach nad­mor­skich; tha­las­so­te­ra­pia


Ta­la­so­te­ra­pia (gr. "tha­las­sa – morze") – forma te­ra­pii, wy­ko­rzy­stu­ją­ca mor­ski kli­mat, mor­ską wodę, muł, glony, pia­sek, wo­do­ro­sty, błoto, a także inne sub­stan­cje po­cho­dzą­ce z morza jako czyn­nik te­ra­pe­u­tycz­ny.

Cie­pła woda mor­ska oraz wy­ciąg z glo­nów mor­skich umoż­li­wia­ją wni­ka­nie do skóry ciała mi­ne­ra­łów oraz wi­ta­min, co sprzy­ja od­no­wie ko­mó­rek, zwięk­sza prze­pływ krwi oraz me­ta­bo­lizm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talassa

Ta­las­sa (gr. Θαλασσα, łac. "Tha­las­sa") – w mi­to­lo­gii grec­kiej pier­wot­na bo­gi­ni morza, jedna z Pro­to­ge­noi. Była je­dy­nie uo­so­bie­niem (per­so­ni­fi­ka­cją), a nie cia­łem fi­zycz­nym morza. Ta­las­sa jest żeń­skim od­po­wied­ni­kiem Pon­to­sa.

Ucho­dzi­ła za córkę Etera (Świa­tło) oraz He­me­ry (Dzień). Z Pon­to­sem zro­dzi­ła dzie­wię­ciu Tel­chi­nów oraz Halię. We­dług Hez­jo­da Ta­las­sa zro­dzi­ła Afro­dy­tę, kiedy od­cię­te ge­ni­ta­lia Ura­no­sa spa­dły do morza. Hygin pisze też, że po­tom­stwem Ta­las­sy i Pon­to­sa były ryby.


Źródła:

Wikipedia

Talassokracja

do­mi­na­cja pań­stwa opar­ta na mor­skiej po­tę­dze


Ta­las­so­kra­cja ( θαλασσοκρατία – „pa­no­wa­nie na morzu”, od θάλασσα „morze” + κράτος „wła­dza, moc”) – mo­car­stwo, które zdo­by­wa i utrzy­mu­je do­mi­na­cję za po­mo­cą sil­nej floty. Cała po­tę­ga i po­li­tycz­ne zna­cze­nie danej ta­las­so­kra­cji do­bie­ga końca w wy­pad­ku ani­hi­la­cji sił mor­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talassokratyczny

→ ta­las­so­kra­cja


Patrz:talassokracja

Źródła:

SJP.pl

Talaudzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z wy­spa­mi Ta­la­ud, do­ty­czą­cy wysp Ta­la­ud


Źródła:

Wiktionary

Talaśka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Talbot

au­to­ma­tycz­nie wy­ła­do­wu­ją­cy się wagon do prze­wo­że­nia węgla


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górn. kolej. czte­ro­o­sio­wy wagon wy­ła­do­wu­ją­cy się au­to­ma­tycz­nie, uży­wa­ny do prze­wo­że­nia węgla, koksu, pia­sku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talbotypia

pier­wsza ne­ga­ty­wo­wo-po­zy­ty­wo­wa me­to­da otrzy­my­wa­nia obra­zów fo­to­gra­ficz­nych; ka­lo­ty­pia


Źródła:

SJP.pl

Talbotypiczny

→ tal­bo­ty­pia; ka­lo­ty­po­wy, tal­bo­ty­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Talbotypowy

→ tal­bo­ty­pia; ka­lo­ty­po­wy, tal­bo­ty­picz­ny


Źródła:

SJP.pl

Talcyt

sku­pie­nie mu­sko­wi­tu o wy­glą­dzie talku, od­mia­na talku


Źródła:

SJP.pl

Talczyn

Tal­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Kock. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa rzeka Czar­na, do­pływ Ty­śmie­ni­cy.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Kock. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 617 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Talea

rze­czow­nik

 (1.1) muz. w śred­nio­wie­czu sche­mat ryt­micz­ny głosu te­no­ro­we­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Talencik

zdrob­nie­nie od: ta­lent


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ta­lent


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talent

1. uzdol­nie­nie w ja­kimś kie­run­ku, pre­dy­spo­zy­cje, zdol­no­ści;
2. czło­wiek uta­len­to­wa­ny;
3. uży­wa­na w sta­ro­żyt­no­ści (w Ba­bi­lo­nii i Asy­rii) jed­nost­ka wa­go­wo-pie­nięż­na;
4. w śred­nio­wie­czu: pie­nięż­na jed­nost­ka obra­chun­ko­wa równa 240 de­na­rom


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sta­ro­żyt­na jed­nost­ka masy; także jed­nost­ka mo­ne­tar­na;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) po­nad­prze­cięt­ne uzdol­nie­nie w ja­kimś kie­run­ku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) osoba ob­da­rzo­na nadz­wy­czaj­ny­mi uzdol­nie­nia­mi w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talentowy

→ ta­lent


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z ta­len­tem

 (1.2) daw. wa­żą­cy ta­lent


Patrz:talent

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talerz

1. na­czy­nie sto­ło­we; także za­war­tość tego na­czy­nia;
2. biała plama na po­ślad­kach je­le­nio­wa­tych;
3. jedna z dwóch płyt czy­ne­li (żeli), na któ­rej można grać; żel, czy­nel;
4. okrą­głe ostrze na­rzę­dzi rol­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pła­skie, okrą­głe na­czy­nie, z któ­re­go je się po­sił­ki;

 (1.2) za­war­tość ta­le­rza (1.1)

 (1.3) muz. przy­po­mi­na­ją­cy ta­lerz (1.1), zro­bio­ny z me­ta­lu ele­ment per­ku­sji;

 (1.4) muz. przy­po­mi­na­ją­cy ta­lerz (1.1), zro­bio­ny z me­ta­lu sa­mo­dziel­ny in­stru­ment;

 (1.5) pot. zwier­cia­dło an­te­ny sa­te­li­tar­nej

 (1.6) in­form. ele­ment dysku twar­de­go kom­pu­te­ra

 (1.7) łow. środ­ko­wa część zadu je­le­nio­wa­tych wy­róż­nia­ją­ca się jasną sier­ścią

 (1.8) techn. muz. okrą­gły ele­ment pod­trzy­mu­ją­cy płytę w odt­wa­rza­czach mu­zycz­nych


Ta­lerz – okrą­głe na­czy­nie, na ogół mniej wgłę­bio­ne (ta­lerz płyt­ki) lub bar­dziej wgłę­bio­ne (ta­lerz głę­bo­ki, np. do zup), słu­żą­ce do po­da­wa­nia po­traw. Ta­le­rze są wy­ko­ny­wa­ne z róż­nych ma­te­ria­łów, naj­czę­ściej z ce­ra­mi­ki (por­ce­la­na, fa­jans), me­ta­lu, szkła, współ­cze­śnie także z two­rzyw sztucz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talerze

1. na­czy­nie sto­ło­we; także za­war­tość tego na­czy­nia;
2. biała plama na po­ślad­kach je­le­nio­wa­tych;
3. jedna z dwóch płyt czy­ne­li (żeli), na któ­rej można grać; żel, czy­nel;
4. okrą­głe ostrze na­rzę­dzi rol­ni­czych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talerzowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ta­lerz


Źródła:

SJP.pl

Talerzować

spulch­niać wierzch­nią war­stwę gleby broną ta­le­rzo­wą


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) roln. wzru­szać i spulch­niać po­wierz­chow­ną war­stwę grun­tu lub usu­wać za­chwa­szcze­nie przy po­mo­cy brony ta­le­rzo­wej (ta­le­rzów­ki)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talerzowy

→ ta­lerz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­le­rzem, do­ty­czą­cy ta­le­rza


Patrz:talerz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talerzyk

zdrob­nie­nie od: ta­lerz; mały ta­lerz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ta­lerz

 (1.2) mały ta­lerz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talerzykowato

przy­słó­wek

 (1.1) w kształ­cie ta­le­rzy­ka


Źródła:

Wiktionary

Talerzykowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem mały ta­lerz


Źródła:

SJP.pl

Talerzówka

na­rzę­dzie rol­ni­cze, za­li­cza­ne do bron, spulch­nia­ją­ce płyt­ko glebę; brona ta­le­rzo­wa


Źródła:

SJP.pl

Tales

Tales z Mi­le­tu, sta­ro­żyt­ny fi­lo­zof grec­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. fi­lo­zof i uczo­ny sta­ro­żyt­nej Gre­cji z prze­ło­mu VII i VI w. p.n.e.;


TAL Ex­pres­sion Syn­tax (TALES) – stan­dard de­fi­nio­wa­nia wy­ra­żeń dla ję­zy­ków TAL (Tem­pla­te At­tri­bu­te Lan­gu­a­ge) i METAL (Macro Ex­ten­sion for TAL). TALES de­fi­niu­je sześć typów wy­ra­żeń:

Do­myśl­nym typem jest co­di­ce_4, dla­te­go w przy­pad­ku braku okre­śle­nia typu, Zope po­trak­tu­je je jako wy­ra­że­nie tego wła­śnie typu. Jeśli ist­nie­je ko­niecz­ność umie­szcze­nia kilku wy­ra­żeń, to ko­lej­ne z nich od­dzie­la się dwu­krop­kiem. Oprócz tego TALES okre­śla rów­nież listę słów klu­czo­wych:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tali

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) drewn. eg­zo­tycz­ne drew­no po­zy­ski­wa­ne w Afry­ce z drzew z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eryth­roph­le­um ivo­ren­se|ref=tak.


Źródła:

Wiktionary

Talia

1. kom­plet kart do gry
2. u ko­bie­ty: zwę­ża­ją­ca się część tu­ło­wia mię­dzy że­bra­mi i bio­dra­mi; pas, stan


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. prze­wę­że­nie ciała po­wy­żej bio­der

 (1.2) karc. kom­plet kart do gry

 (1.3) żegl. wie­lo­krą­żek;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talib

1. przed­sta­wi­ciel af­gań­skie­go, ra­dy­kal­ne­go odła­mu is­la­mu;
2. do­słow­nie: uczeń (re­li­gij­ny uczeń lub zwo­len­nik, szcze­gól­nie w is­la­mie);
3. lek­ce­wa­żą­co: osoba ry­go­ry­stycz­nie trzy­ma­ją­ca się zasad re­li­gii; or­to­doks, fun­da­men­ta­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. rel. czło­nek fun­da­men­ta­li­stycz­ne­go ugru­po­wa­nia is­lam­skie­go, które pow­sta­ło w 1994 w Af­ga­ni­sta­nie;

 (1.2) przen. fun­da­men­ta­li­sta, ra­dy­kał, fa­na­tyk, osoba za­go­rza­ła i nie­uz­na­ją­ca żad­nych ustępstw w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Talib – uczeń, naj­czę­ściej me­dre­sy lub szko­ły ko­ra­nicz­nej, zdo­by­wa­ją­cy za po­mo­cą nauki pa­mię­cio­wej ogól­ną wie­dzę na temat Ko­ra­nu.

Edu­ka­cja za­czy­na się już w wieku dzie­cię­cym i trwa około 10 lat. Obec­nie wzrost licz­by ucz­niów koń­czą­cych me­dre­sy jest spo­wo­do­wa­ny: bez­płat­ną nauką, zag­wa­ran­to­wa­nym wy­ży­wie­niem oraz miesz­ka­niem na czas nauki, co w bied­nych spo­łe­czeń­stwach is­lam­skich jest pro­po­zy­cją bar­dzo ku­szą­cą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taliban

1. ob­szar Af­ga­ni­sta­nu po­zo­sta­ją­cy pod kon­tro­lą ta­li­bów;
2. ta­li­bo­wie spra­wu­ją­cy wła­dzę nad tym ob­sza­rem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talibański

→ Ta­li­ban; ta­lib­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. ta­lib­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talibizacja

wpro­wa­dza­nie re­li­gii, pojęć i oby­cza­jów ta­lib­skich


Źródła:

SJP.pl

Talibka

→ talib


Patrz:talib

Źródła:

SJP.pl

Talibski

→ talib; ta­li­bań­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z ta­li­ba­mi, do­ty­czą­cy ta­li­bów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talidomid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny daw­niej jako lek o dzia­ła­niu prze­ciw­wy­miot­nym, prze­ciw­bó­lo­wym i usy­pia­ją­cym, a obec­nie w le­cze­niu niek­tó­rych no­wot­wo­rów i cho­rób za­pal­nych


Ta­li­do­mid – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny zbu­do­wa­ny z resz­ty fta­li­mi­do­wej i glu­ta­ri­mi­do­wej, sto­so­wa­ny jako lek o dzia­ła­niu prze­ciw­wy­miot­nym, prze­ciw­bó­lo­wym, usy­pia­ją­cym i hip­no­tycz­nym. Ta­li­do­mid zo­stał uzy­ska­ny przez che­mi­ków z Che­mie Grünenthal z Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec w 1953 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talidomidowy

→ ta­li­do­mid


Patrz:talidomid

Źródła:

SJP.pl

Talijan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. Włoch


Źródła:

Wiktionary

Talijka

zdrob­nie­nie od: talia


Źródła:

SJP.pl

Talik

naz­wi­sko


Talik – war­stwa grun­tu, po­ło­żo­na mię­dzy war­stwą wiecz­nej zmarz­li­ny a grun­tem świe­żo za­ma­rza­ją­cym, ty­po­wa dla stre­fy oko­ło­bie­gu­no­wej. Woda po­zo­sta­ją­ca w ta­li­ku prze­do­sta­je się przez spę­ka­nia lodu i cza­sem two­rzy na­ledź. Ta­li­ki są ważne dla miej­sco­wej lud­no­ści, ze wzglę­du na moż­li­wość po­zy­ski­wa­nia z nich wody.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talion

1. kara rów­noz­nacz­na szko­dzie, jaką wy­rzą­dził winny, zgod­na z za­sa­dą "oko za oko, ząb za ząb" (np. śmierć za za­bój­stwo); prawo ta­lio­nu, kara ta­lio­nu - prawo opar­te na sto­so­wa­niu tego typu kar;
2. w re­non­sie (grze w karty): karty odło­żo­ne i na­kry­te, zdo­by­wa­ne przez osobę, która wy­li­cy­tu­je naj­wy­żej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. praw. prawo ka­ra­nia we­dług za­sa­dy „oko za oko, ząb za ząb”; kara równa wy­rzą­dzo­nej krzyw­dzie;

 (1.2) karc. w niek­tó­rych grach: karty odło­żo­ne, które zdo­by­wa osoba, która li­cy­to­wa­ła naj­wy­żej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taliowanie

1. zwę­żać ubra­nie w talii;
2. robić zwę­że­nie w nar­cie lub desce snow­bo­ar­do­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ta­lio­wać.

 (1.2) kraw. wcię­cie ubra­nia w talii

 (1.3) sport. zwę­że­nie w środ­ko­wej czę­ści narty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taliować

1. zwę­żać ubra­nie w talii;
2. robić zwę­że­nie w nar­cie lub desce snow­bo­ar­do­wej


Źródła:

SJP.pl

Talit

pro­sto­kąt­na chu­sta no­szo­na przez żydów w cza­sie mod­li­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ży­dow­ska chu­sta mod­li­tew­na z frędz­la­mi;


Talit ( ‏טַלִּית‎, "talit") lub tałes ( ‏טלית‎, "tales") – pro­sto­kąt­na chu­sta (szal mod­li­tew­ny) na­kła­da­na przez Żydów na głowę bądź ra­mio­na pod­czas mod­lit­wy.

Tałes wy­ko­na­ny jest zwy­kle z bia­łe­go ma­te­ria­łu (wełny, ba­weł­ny lub jed­wa­biu), ozda­bia­ny jest po­przecz­ny­mi pa­sa­mi w ko­lo­rze nie­bie­skim lub czar­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talizman

ma­gicz­ny przed­miot ma­ją­cy przy­no­sić szczę­ście i chro­nić od złego; amu­let, fe­tysz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ezot. przed­miot, któ­re­mu przy­pi­su­je się ma­gicz­ną moc przy­no­sze­nia szczę­ścia jego po­sia­da­czo­wi;


Ta­liz­man (fr. "ta­lis­man", hiszp. "talismán"; z arab. "til­sam" lub "ti­lasm" = „obraz ma­gicz­ny z mi­stycz­ny­mi zna­ka­mi prze­ciw cza­rom”; z gr. "télesma" = „kon­se­kra­cja”) – przed­miot z przy­pi­sy­wa­nym mu dzia­ła­niem ma­gicz­nym (czę­sto drob­ny), ma­ją­cy przy­no­sić jego po­sia­da­czo­wi szczę­ście lub chro­nić przed nie­szczę­ścia­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talizmanowy

→ ta­liz­man


Patrz:talizman

Źródła:

SJP.pl

Talk

1. mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian ma­gne­zu; łojek;
2. biały puder do pie­lę­gna­cji skóry, wyt­wa­rza­ny z talku - mi­ne­ra­łu;
3. [czy­taj: tok] po­tocz­nie: talk show


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mięk­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

 (1.2) kos­met. med. biały puder mi­ne­ral­ny uży­wa­ny jako kos­me­tyk do pie­lę­gna­cji skóry


Talk – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych.

Nazwa po­cho­dzi od arab­skie­go słowa "talk" oz­na­cza­ją­ce­go mikę i na­wią­zu­je do po­do­bień­stwa tych mi­ne­ra­łów. Z kolei po ła­ci­nie "tal­cus" to tłuszcz, stąd w daw­nej pol­szczyź­nie cza­sem uży­wa­no nazwy "łojek".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talk-Show

[czy­taj: tok-szoł] pro­gram te­le­wi­zyj­ny lub ra­dio­wy, gdzie pro­wa­dzi się roz­mo­wy z za­pro­szo­ny­mi gość­mi, czę­sto przy udzia­le pu­blicz­no­ści; talk show, tok szoł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) telew. ga­tu­nek pro­gra­mu pu­bli­cy­stycz­ne­go, w któ­rym jeden lub wielu pro­wa­dzą­cych roz­ma­wia w stu­diu z uczest­ni­ka­mi;


Talk-show – ga­tu­nek pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go, wi­do­wi­sko pu­bli­cy­stycz­ne, w któ­rym pro­wa­dzą­cy (z re­gu­ły – jeden, choć by­wa­ją wi­do­wi­ska z dwoma pro­wa­dzą­cy­mi) roz­ma­wia w stu­diu z uczest­ni­ka­mi na usta­lo­ny temat (talk-show mo­no­te­ma­tycz­ny) bądź na do­wol­ne te­ma­ty (ogól­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talka

1. przy­rząd do od­mie­rza­nia i zwi­ja­nia w motki nici, przę­dzy; mo­to­wi­dło;
2. motek nici przę­dzy zdję­ty z mo­to­wi­dła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. mo­to­wi­dło do mo­ta­nia przę­dzy

 (1.2) włók. motek nici zdję­ty z mo­to­wi­dła


Talka – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Võru, w gmi­nie Meremäe.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talkować

po­sy­py­wać coś bia­łym pu­drem (tal­kiem)


Źródła:

SJP.pl

Talkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Talkowszczyzna

wieś w Pol­sce


Tal­kow­szczyz­na – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Szu­dzia­ło­wo.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Tal­kow­szczyz­na, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Szu­dzia­ło­wo. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talkowy

1. → talk;
2. [czy­taj: to­ko­wy] po­tocz­nie: zwią­za­ny z talk show


Źródła:

SJP.pl

Tall

pa­gó­rek kry­ją­cy w sobie ruiny daw­nych po­je­dyn­czych bu­dow­li lub ca­łych ze­spo­łów ar­chi­tek­to­nicz­nych; tell


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­che­ol. typ sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne­go w for­mie ścię­te­go wzgó­rza ut­wo­rzo­ne­go z na­war­stwia­ją­cych się, wsku­tek dłu­gotr­wa­łe­go osad­nict­wa, po­zo­sta­ło­ści osad ludz­kich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tallboy

[czy­taj: tol­boj]
1. wy­so­ka ko­mo­da skła­da­ją­ca się z dwóch mniej­szych kil­ku­szu­fla­do­wych komód, usta­wio­nych jedna na dru­giej, lub ko­mo­ra na pod­wyż­sze­niu z szu­fla­da­mi i wy­gię­ty­mi nóż­ka­mi, cha­rak­te­ry­stycz­na dla me­blar­stwa ame­ry­kań­skie­go i an­giel­skie­go w XVIII-XIX wieku; high­boy;
2. w że­glar­stwie: wy­so­ki, wąski ża­giel przed­ni, sto­so­wa­ny na jach­tach re­ga­to­wych, sta­wia­ny pod­czas że­glo­wa­nia baj­de­win­dem


Tall­boy (ang. "wy­so­ki chło­piec") – bomba lot­ni­cza odłam­ko­wo-bu­rzą­ca, o masie 5400 kg uży­wa­na w cza­sie II wojny świa­to­wej, mniej­sza wer­sja naj­cięż­szej bomby lot­ni­czej Grand Slam.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talleyrand

[czy­taj: talejRĄ, w od­mia­nie: Tal­le­y­ran­da - czy­taj: talejRANda itd.] naz­wi­sko, m.in. Char­les Tal­le­y­rand (1754-1838) - fran­cu­ski mąż stanu


Źródła:

SJP.pl

Tallin

sto­li­ca Esto­nii; Tal­linn


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Esto­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tallinianin

miesz­ka­niec Tal­li­na (Tal­lin­na), sto­li­cy Esto­nii; Tal­lin­nia­nin, Tal­liń­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tal­lin­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tallinianka

miesz­kan­ka Tal­li­na (Tal­lin­na), sto­li­cy Esto­nii; Tal­lin­nian­ka, Tal­lin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tal­lin­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tallinka

miesz­kan­ka Tal­li­na (Tal­lin­na), sto­li­cy Esto­nii; Tal­li­nian­ka, Tal­lin­nian­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tal­lin­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tallinn

sto­li­ca Esto­nii; Tal­lin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Esto­nii;


Tal­linn (od 1219 do 1918 Rewel, niem. hist. Reval) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Esto­nii, zlo­ka­li­zo­wa­ne na pół­no­cy kraju, na brze­gu Za­to­ki Tal­liń­skiej. Tal­linn zaj­mu­je 7. miej­sce na li­ście naj­bar­dziej in­te­li­gent­nych miast świa­ta. Wraz z fiń­skim Turku było Eu­ro­pej­ską Sto­li­cą Kul­tu­ry w 2011 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tallinnianin

miesz­ka­niec Tal­lin­na (Tal­li­na), sto­li­cy Esto­nii; Tal­li­nia­nin, Tal­liń­czyk


Źródła:

SJP.pl

Tallinnianka

miesz­kan­ka Tal­lin­na (Tal­li­na), sto­li­cy Esto­nii; Tal­li­nian­ka, Tal­lin­ka


Źródła:

SJP.pl

Tallińczyk

miesz­ka­niec Tal­li­na (Tal­lin­na), sto­li­cy Esto­nii; Tal­lin­nia­nin, Tal­li­nia­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tal­lin­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talliński

przy­miot­nik od: Tal­lin, sto­li­ca Esto­nii


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Tal­linn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talmi

daw­niej: stop mie­dzi, cynku, cyny i że­la­za, pla­te­ro­wa­ny zło­tem, uży­wa­ny do wy­ro­bu ta­niej bi­żu­te­rii; tal­mi­gold; talmi-złoto


Talmi (ina­czej tal­mi­zło­to lub tal­mi­gold) – na­śla­du­ją­cy złoto stop me­ta­li niesz­la­chet­nych, wy­ko­rzy­sty­wa­ny daw­niej w ju­bi­ler­stwie.

Był to aliaż mie­dzi, cynku i cyny z mi­ni­mal­ną do­miesz­ką że­la­za, pla­te­ro­wa­ny zło­tem i efek­tow­nie imi­tu­ją­cy au­ten­tycz­ną bi­żu­te­rię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Talmi-Złoto

daw­niej: stop mie­dzi, cynku, cyny i że­la­za, pla­te­ro­wa­ny zło­tem, uży­wa­ny do wy­ro­bu ta­niej bi­żu­te­rii; tal­mi­gold; talmi


Źródła:

SJP.pl

Talmigold

daw­niej: stop mie­dzi, cynku, cyny i że­la­za, pla­te­ro­wa­ny zło­tem, uży­wa­ny do wy­ro­bu ta­niej bi­żu­te­rii; talmi; talmi-złoto


Źródła:

SJP.pl

Talmud

eg­zem­plarz Tal­mu­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. zbiór prze­pi­sów ju­da­i­stycz­nych;

 (1.2) prze­pi­sa­ny lub wy­dru­ko­wa­ny eg­zem­plarz Tal­mu­du (1.1)


Tal­mud ( ‏תלמוד‎ "tal­mud" „nauka”) – jedna z pod­sta­wo­wych (choć nie jest uz­na­wa­na za świę­tą) ksiąg ju­da­iz­mu. Zo­stał na­pi­sa­ny ję­zy­kiem judeo-ara­mej­skim. Tal­mud jest ko­men­ta­rzem do bi­blij­nej Tory, w któ­rym wy­ja­śnio­no, jak prze­strze­gać prawa za­war­te­go w Torze w wa­run­kach, jakie za­pa­no­wa­ły wśród Żydów wy­pę­dzo­nych z Pa­le­sty­ny w II wieku. Dla wyz­naw­ców tra­dy­cyj­ne­go ju­da­iz­mu Tal­mud sta­no­wi ro­dzaj od­po­wied­ni­ka chrze­ści­jań­skie­go ka­te­chiz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talmudyczny

1. od­no­szą­cy się do Tal­mu­du (zbio­ru tra­dy­cyj­nych, do­peł­nia­ją­cych Stary Te­sta­ment praw ju­da­iz­mu), zwią­za­ny z Tal­mu­dem;
2. ści­śle prze­strze­ga­ją­cy praw, prze­pi­sów okre­ślo­nych w danej dzie­dzi­nie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Tal­mu­dem, za­war­ty w Tal­mu­dzie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. pejor. trzy­ma­ją­cy się ści­śle prze­pi­sów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talmudysta

znaw­ca Tal­mu­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca Tal­mu­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talmudystka

→ tal­mu­dy­sta


Patrz:talmudysta

Źródła:

SJP.pl

Talmudystyczny

→ tal­mu­dy­sta


Patrz:talmudysta

Źródła:

SJP.pl

Talmudyzm

1. ogół prawd i twier­dzeń, opar­tych na Tal­mu­dzie;
2. ry­go­ry­stycz­ne prze­strze­ga­nie praw za­war­tych w Tal­mu­dzie


Źródła:

SJP.pl

Talo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. pla­cek z mąki ku­ku­ry­dzia­nej pie­czo­ny na ogniu, spe­cjal­ność ba­skij­ska


Źródła:

Wiktionary

Talon

do­ku­ment upraw­nia­ją­cy do otrzy­ma­nia to­wa­rów, pie­nię­dzy lub usłu­gi; bon; kupon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­ku­ment upraw­nia­ją­cy do na­by­cia re­gla­men­to­wa­ne­go to­wa­ru lub zniż­ki ce­no­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Talonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od talon


Źródła:

Wiktionary

Talonowicz

osoba ku­pu­ją­ca coś na pod­sta­wie ta­lo­nu


Źródła:

SJP.pl

Talonowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ta­lo­nów


Źródła:

Wiktionary

Talos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. po­stać mi­to­lo­gicz­na, ol­brzym z brązu, strze­gą­cy Krety przed pi­ra­ta­mi i ob­cy­mi;

 (1.2) mitgr. po­stać mi­to­lo­gicz­na, niez­wy­kle zdol­ny uczeń De­da­la, któ­re­go ten z zaz­dro­ści strą­cił ze szczy­tu wzgó­rza akro­po­lu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Talowy

przy­miot­nik od: tal


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy talu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Talpicyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek kre­to­bój­czy, uniesz­kod­li­wia­ją­cy krety (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tal­pi­dae|ref=tak.);


Źródła:

Wiktionary

Talrep

ro­dzaj ścią­ga­cza li­no­we­go słu­żą­ce­go do za­mo­co­wa­nia i na­cią­gnię­cia want


Tal­rep – lina ro­ślin­na sto­so­wa­na w ścią­ga­czu tal­re­po­wym na daw­nym ża­glow­cu. Po­tocz­nie na­zy­wa­no tal­re­pem rów­nież sam ścią­gacz. Dziś tego typu os­przęt wy­stę­pu­je w re­pli­kach, lub ża­glow­cach sty­li­zo­wa­nych na te z mi­nio­nych epok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taltybios

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. he­rold i przy­ja­ciel Aga­mem­no­na


Tal­ty­bios (gr. Ταλθύβιος) – po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, he­rold Aga­mem­no­na pod­czas wojny tro­jań­skiej.

Miał to­wa­rzy­sza imie­niem Eu­ry­ba­tes, w póź­niej­szych prze­ka­zach scho­dzą­ce­go na dal­szy plan. Wzmian­ko­wa­ny jest kil­ku­krot­nie w "Ilia­dzie". To wła­śnie on miał ode­brać Achil­le­so­wi Bry­zej­dę i po­sło­wać do Ma­cha­o­na oraz Ki­ny­ra­sa. Miał też to­wa­rzy­szyć Ifi­ge­nii w dro­dze do Au­li­dy, gdzie zo­sta­ła zło­żo­na w ofie­rze. Eu­ry­pi­des uczy­nił Tal­ty­bio­sa bo­ha­te­rem swo­jej tra­ge­dii "Tro­jan­ki".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Talus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

 (1.2) mitgr. ol­brzym z brązu strze­gą­cy Krety przed pi­ra­ta­mi i ob­cy­mi;

 (1.3) mitgr. niez­wy­kle zdol­ny uczeń De­da­la, któ­re­go ten z zaz­dro­ści strą­cił ze szczy­tu wzgó­rza akro­po­lu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Talweg

linia naj­głęb­sze­go ko­ry­ta bę­dą­ca pod­sta­wą do wy­ty­cze­nia linii gra­nicz­nej na rze­kach że­glow­nych


Źródła:

SJP.pl

Talyrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ta­lerz


Źródła:

Wiktionary

Tam

1. za­i­mek wska­zu­ją­cy bli­żej nie­o­kre­ślo­ne miej­sce lub od­no­szą­cy się w kon­tek­ście do wcze­śniej okre­ślo­ne­go miej­sca;
2. par­ty­ku­ła ek­spre­syw­na


za­i­mek

 (1.1) …wska­zu­ją­cy miej­sce inne od miej­sca, w któ­rym znaj­du­je się mó­wią­cy

 (1.2) …wska­zu­ją­cy miej­sce, do któ­re­go na­wią­za­no już wcze­śniej

par­ty­ku­ła

 (2.1) …o cha­rak­te­rze wzmac­nia­ją­cym wy­po­wiedź, de­pre­cjo­nu­ją­ca

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: tama


Tam (zapis sty­li­zo­wa­ny: TAM) – dzie­wią­ty album stu­dyj­ny pol­skiej pio­sen­kar­ki Na­ta­lii Przy­bysz. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 13 paź­dzier­ni­ka 2023 na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Kayax w dy­stry­bu­cji e-Mu­zy­ka.

Album jest utrzy­ma­ny w stylu mu­zy­ki al­ter­na­tyw­nej. Skła­da się z wer­sji stan­dar­do­wej (1 CD) i płyty ana­lo­go­wej (1 LP).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tam-Tam

1. drew­nia­ny bęben afry­kań­ski, uży­wa­ny przez niek­tó­re ple­mio­na jako in­stru­ment mu­zycz­ny lub do prze­ka­zy­wa­nia wia­do­mo­ści na od­le­głość;
2. in­stru­ment per­ku­syj­ny z grupy idio­fo­nów ude­rza­nych, od­mia­na gongu w kształ­cie me­ta­lo­wej tar­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment per­ku­syj­ny z grupy idio­fo­nów;

 (1.2) muz. az­ja­tyc­ki in­stru­ment per­ku­syj­ny o cien­kiej, me­ta­lo­wej tar­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tam-Tamista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. muz. muzyk gra­ją­cy na tam-tamie


Źródła:

Wiktionary

Tam-Tamistka

→ tam-ta­mi­sta


Patrz:tam-tamista

Źródła:

SJP.pl

Tam-Tamowy

→ tam-tam; tam­ta­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Tama

1. wał wzno­szo­ny w celu re­gu­la­cji rzeki;
2. za­po­ra, przesz­ko­da, za­wa­da;
3. bu­dow­la od­gra­dza­ją­ca w ko­pal­ni dwie czę­ści wy­ro­bi­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. bu­dow­la za­trzy­mu­ją­ca i spię­trza­ją­ca wodę;

 (1.2) górn. kon­struk­cja od­gra­dza­ją­ca w ko­pal­ni dwie prze­strze­nie;

 (1.3) przen. za­blo­ko­wa­nie cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamada

go­spo­darz przy­ję­cia w Gruz­ji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mistrz ce­re­mo­nii pod­czas supry (uczty) na Ka­u­ka­zie, w szcze­gól­no­ści w Gruz­ji; zwy­kle doj­rza­ły męż­czyz­na, który cie­szy się sza­cun­kiem i po­tra­fi wy­gła­szać ora­tor­skie to­a­sty


Ta­ma­da – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w sta­ro­żyt­nej pro­win­cji rzym­skiej Ma­u­re­ta­nia Ca­e­sa­rien­sis, znaj­du­ją­cej się w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, jedno z ka­to­lic­kich bi­skupstw ty­tu­lar­nych, usta­no­wio­ne w 1933.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamagotchi

[czy­taj: ta­ma­go­czi] elek­tro­nicz­na za­baw­ka w po­sta­ci ma­łe­go urzą­dze­nia z ekra­ni­kiem, na któ­rym po­ja­wia się zwie­rząt­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ja­poń­ska za­baw­ka elek­tro­nicz­na, sub­sty­tut zwie­rzę­cia do­mo­we­go, w po­sta­ci ma­łe­go urzą­dze­nia z wyś­wiet­la­czem cie­kło­kry­sta­licz­nym, na któ­rym uka­zu­je się po­stać zwie­rząt­ka, któ­rym trze­ba „opie­ko­wać się;”


Ta­ma­got­chi (jap. たまごっち) – elek­tro­nicz­na za­baw­ka za­pro­jek­to­wa­na w Ja­po­nii przez Aki­hi­ro Yokoi i Aki Maitę. Wpro­wa­dzo­na do sprze­da­ży przez firmę Ban­dai 23 li­sto­pa­da 1996 roku w Ja­po­nii. W Pol­sce pier­wsze za­baw­ki tego typu po­ja­wi­ły się je­sie­nią 1997 roku.

Nazwa "ta­ma­got­chi" jest zbit­ką stwo­rzo­ną ze słów ja­poń­skich: "jajko" ("たまご" w tran­skryp­cji "ta­ma­go") oraz "ze­ga­rek" ("ウォッチ" czyli "uot­chi", co jest fo­ne­tycz­nym za­pi­sem an­giel­skie­go słowa "watch").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamagoyaki

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ja­poń­ski omlet, który pow­sta­je po­przez zwi­ja­nie kilku warstw ubi­tych jajek sma­żo­nych na pro­sto­kąt­nej pa­tel­ni, por­cjo­wa­ny przed po­da­niem


Ta­ma­go­y­a­ki (jap. 卵焼き lub 玉子焼き, „sma­żo­ne jajko”) – ro­dzaj ja­poń­skie­go om­le­tu przy­go­to­wy­wa­ne­go po­przez za­wi­nię­cie kilku warstw sma­żo­nych ubi­tych jajek. Czę­sto przy­go­to­wu­je się go na pro­sto­kąt­nej pa­tel­ni do om­le­tów zwa­nej ma­kiy­a­ki­na­be lub ta­ma­go­y­a­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tamajajo

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o ta­ma­got­chi; ta­ma­kur­czak


Źródła:

SJP.pl

Tamakurczak

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o ta­ma­got­chi; ta­ma­ja­jo


Źródła:

SJP.pl

Tamal

danie mek­sy­kań­skie z na­dzie­wa­ne­go cia­sta z mąki ku­ku­ry­dzia­nej owi­nię­te­go li­ściem z kolby ku­ku­ry­dzy


Tamal, l. mn. ta­ma­les, z ję­zy­ka na­hu­atl "ta­mal­li" (do­słow­nie „za­wi­nię­ty”) – danie mek­sy­kań­skie po­cho­dze­nia przed­ko­lum­bij­skie­go (ja­da­no je już około 5-8 ty­się­cy lat temu), skła­da­ją­ce się z na­dzie­wa­ne­go cia­sta z mąki ku­ku­ry­dzia­nej, go­to­wa­ne na parze po uprzed­nim owi­nię­ciu li­ściem z kolby ku­ku­ry­dzy (cza­sa­mi rów­nież in­ny­mi liść­mi).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamandua

zwie­rzę na­drzew­ne; żywi się ter­mi­ta­mi


Ta­man­dua ("Ta­man­dua") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny mrów­ko­ja­do­wa­tych (Myr­me­cop­ha­gi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamanu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­lop­hyl­lum inop­hyl­lum|ref=tak., ros­ną­ce po­wo­li, naj­czę­ściej w do­li­nach, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo wy­stę­pu­ją­ce w tro­pi­kal­nych la­sach Azji, Afry­ki i Oce­a­nii o cięż­kim i trwa­łym drew­nie

 (1.2) kos­met. olej po­zy­ski­wa­ny po­przez wy­tło­cze­nie na zimno pe­stek owo­ców drze­wa ta­ma­nu (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Tamara

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) środ. kolej. lo­ko­mo­ty­wa spa­li­no­wa TEM2 (SM48)


Ta­ma­ra – współ­czes­na forma żeń­skie­go imie­nia se­mic­kie­go Tamar ( ‏ܬܡܪ‎ – "palma dak­ty­lo­wa").

Ta­ma­ra imie­ni­ny ob­cho­dzi: 25 marca, 1 maja i 3 czerw­ca.

W stycz­niu 2024 w upu­blicz­nio­nych da­nych re­je­stru PESEL wid­nia­ło 12 931 ko­biet o imie­niu Ta­ma­ra i 698 o imie­niu Tamar na­da­nym jako imię pier­wsze, a także 2636 ko­biet no­szą­cych imię Ta­ma­ra oraz 22 ko­bie­ty o imie­niu Tamar jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne imię żeń­skie – Anna – nosi 1 072 616 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamarillo

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, o owo­cach po­dob­nych do po­mi­do­rów;
2. owoc tej ro­śli­ny


Źródła:

SJP.pl

Tamaryna

na­drzew­na małp­ka z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


Ta­ma­ry­na ("Sa­gu­i­nus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny pa­zur­kow­co­wa­tych (Cal­li­tri­chi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamarynd

tro­pi­kal­ne drze­wo ze wschod­niej Afry­ki; ta­ma­ryn­da, ta­ma­ryn­dus, ta­ma­ryn­do­wiec


Źródła:

SJP.pl

Tamarynda

owoc ta­ma­ryn­dow­ca - tro­pi­kal­ne­go drze­wa afry­kań­skie­go; ta­ma­rynd


Źródła:

SJP.pl

Tamaryndowcowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­ma­ryn­dow­cem, do­ty­czą­cy ta­ma­ryn­dow­cu


Źródła:

Wiktionary

Tamaryndowiec

tro­pi­kal­ne drze­wo ze wschod­niej Afry­ki; ta­ma­ryn­dus, ta­ma­rynd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­ma­rin­dus|ref=taj., mo­no­ty­po­wy ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju ta­ma­ryn­dow­ców (1.1)

 (1.3) spoż. ja­dal­ny owoc ta­ma­ryn­dow­ca (1.2)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamaryndowy

→ ta­ma­rynd (ta­ma­ryn­dus, ta­ma­ryn­do­wiec)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­ma­ryn­dem, do­ty­czą­cy ta­ma­ryn­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamaryndus

tro­pi­kal­ne drze­wo ze wschod­niej Afry­ki; ta­ma­ryn­do­wiec, ta­ma­rynd


Źródła:

SJP.pl

Tamaryszek

krzew lub drzew­ko z ro­dzi­ny ta­ma­rysz­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. krzew z ro­dzi­ny ta­ma­rysz­ko­wa­tych


Ta­ma­ry­szek ("Ta­ma­rix" L.) – ro­dzaj krze­wów lub ma­łych drzew z ro­dzi­ny ta­ma­rysz­ko­wa­tych. Liczy około 60–90 ga­tun­ków, trud­nych do de­li­mi­ta­cji (baza tak­so­no­micz­na "Plants of the World on­li­ne" wy­mie­nia 73 ga­tun­ki zwe­ry­fi­ko­wa­ne). Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w Eu­raz­ji i pół­noc­nej Afry­ce na ob­sza­rze od Wysp Ka­na­ryj­skich po­przez basen Morza Śró­dziem­ne­go i Azję, po Chiny na wscho­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamaryszka

krzew lub drzew­ko z ro­dzi­ny ta­ma­rysz­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Acro­cep­ha­lus me­la­no­po­gon|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny trzci­nia­ków;


Ta­ma­rysz­ka ("Acro­cep­ha­lus me­la­no­po­gon") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny trzci­nia­ków (Acro­cep­ha­li­dae), wcze­śniej za­li­cza­nych do po­krzew­ko­wa­tych (Syl­vii­dae). Za­miesz­ku­je pla­mo­wo Eu­ro­pę Po­łud­nio­wą, po­łud­nio­we czę­ści Eu­ro­py Środ­ko­wej i Wschod­niej, Bli­ski Wschód, Azję Środ­ko­wą oraz pół­noc­no-za­chod­nią Afry­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamaryszkowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu ta­ma­rysz­kow­ców obej­mu­ją­ca drze­wa i krze­wy wy­stę­pu­ją­ce głów­nie na ob­sza­rach podz­wrot­ni­ko­wych, o drob­nych li­ściach zre­du­ko­wa­nych w for­mie igieł lub łusek


Ta­ma­rysz­ko­wa­te ("Ta­ma­ri­ca­ce­ae" Link) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Za­li­cza­nych jest tu 5 ro­dza­jów ro­ślin z 90 ga­tun­ka­mi o pę­dach drew­nie­ją­cych, z drob­ny­mi liść­mi i kwia­ta­mi. Są one ha­lo­fi­ta­mi, kse­ro­fi­ta­mi lub re­o­fi­ta­mi. Naj­więk­sze ich zróż­ni­co­wa­nie wy­stę­pu­je na ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim i dalej na wscho­dzie, po Azję Środ­ko­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamaryszkowaty

o ce­chach ta­ma­rysz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Tamaryszkowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych z pod­kla­sy ukę­ślo­wych; Ta­ma­ri­ca­les


Źródła:

SJP.pl

Tamaryszkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych z pod­kla­sy ukę­ślo­wych


Źródła:

SJP.pl

Tamaryszkowy

1. → ta­ma­ry­szek;
2. suwak ta­ma­rysz­ko­wy - ga­tu­nek ssaka z po­dro­dzi­ny my­szo­skocz­ków


Źródła:

SJP.pl

Tamarzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ta­ma­ry lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tamaszek

język z po­łud­nio­wej ga­łę­zi ję­zy­ków ber­ber­skich, uży­wa­ny w Afry­ce Pół­noc­nej; język tu­a­re­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jęz. język ber­be­ryj­ski, uży­wa­ny w Afry­ce (na roz­le­głych ob­sza­rach Mali, Nigru, Al­gie­rii, Libii i Bur­ki­na Faso), roz­dzie­la­ją­cy się na czte­ry dia­lek­ty;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tambala

1/100 kwa­chy, ma­la­wij­skiej jed­nost­ki pie­nięż­nej


Tam­ba­la (język czi­cze­wa "kogut") – mo­ne­ta zdaw­ko­wa uży­wa­na w Ma­la­wi jako rów­no­war­tość 1/100 kwa­chy ma­la­wij­skiej.

Wpro­wa­dzo­na do obie­gu pod­czas re­for­my mo­ne­tar­nej w 1971. Wy­stę­po­wa­ła w no­mi­na­łach 1, 2, 5, 10, 20 i 50 tam­ba­li, jed­nak wsku­tek de­wa­lu­a­cji wa­lu­ty prak­tycz­nie wysz­ła z obie­gu, a ostat­nią serię wy­bi­to w 2004 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tambor

1. osło­na gór­nej czę­ści bocz­nych kół ło­pat­ko­wych na stat­kach z na­pę­dem bocz­no­ko­ło­wym;
2. urzą­dze­nie w for­mie wałka o śred­ni­cy za­leż­nej od dłu­go­ści pa­pier­ni­cy, słu­żą­ce­go do na­wi­ja­nia go­to­we­go pa­pie­ru scho­dzą­ce­go z ma­szy­ny;
3. daw­niej: przy­rząd słu­żą­cy do roz­pi­na­nia na nim ma­te­ria­łu w celu ułat­wie­nia jego haf­to­wa­nia; tam­bo­rek


Tam­bor – (hiszp. "tam­bor" - bęben) osło­na gór­nej czę­ści (wy­sta­ją­cej ponad po­wierzch­nię wody) bocz­nych kół ło­pat­ko­wych na stat­kach z na­pę­dem bocz­no­ko­ło­wym. Tam­bo­ry miały na celu głów­nie ochro­nę kół ło­pat­ko­wych przed usz­ko­dze­niem, kiedy sta­tek sty­kał się z burtą in­ne­go stat­ku lub innym obiek­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamborek

przy­rząd słu­żą­cy do roz­pi­na­nia na nim ma­te­ria­łu w celu ułat­wie­nia jego haf­to­wa­nia; tam­bor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ułat­wia­ją­cy wy­szy­wa­nie przy­rząd w for­mie dwóch obrę­czy słu­żą­cych do na­pi­na­nia ma­te­ria­łu lub kanwy do haf­to­wa­nia;


Tam­bo­rek – przed­miot ułat­wia­ją­cy haf­to­wa­nie, skła­da­ją­cy się z dwóch obrę­czy, które za­ci­ska się na sie­bie, na­pi­na­jąc jed­no­cze­śnie na­cią­gnię­ty mię­dzy nimi ma­te­riał.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tambormajor

tam­bur­ma­jor;
1. dy­ry­gent or­kie­stry w mar­szu
2. do­wód­ca do­bo­szów lub or­kie­stry woj­sko­wej


Źródła:

SJP.pl

Tambormajorski

→ tam­bor­ma­jor


Patrz:tambormajor

Źródła:

SJP.pl

Tamborski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tambow

mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w środ­ku eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, po­ło­żo­ne nad rzeką Cną;


Tam­bow (ros. Тамбов) – mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­ne, go­spo­dar­cze i kul­tu­ral­ne cen­trum ob­wo­du tam­bow­skie­go na ob­sza­rze Cen­tral­ne­go Okrę­gu Fe­de­ral­ne­go w Rosji, na Ni­zi­nie Ocko-Doń­skiej, nad rzeką Cną, około 418 km na po­łud­nio­wy wschód od Mosk­wy, w 2025 roku mia­sto li­czy­ło 254 940 miesz­kań­ców i 107,31 km² po­wierzch­ni. Mia­sto dzie­li się na 3 dziel­ni­ce, zwane re­jo­na­mi: rejon le­ni­now­ski, rejon paź­dzier­ni­ko­wy, oraz rejon so­wiec­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tambowski

→ Tam­bow


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Tam­bo­wem, do­ty­czą­cy Tam­bo­wa


Patrz:Tambow

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tambur

1. wschod­ni in­stru­ment mu­zycz­ny, ro­dzaj bębna;
2. wie­lo­bocz­na, elip­tycz­na lub cy­lin­drycz­na pod­bu­do­wa pod ko­pu­łą


Źródła:

SJP.pl

Tambura

ro­dzaj lutni az­ja­tyc­kiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamburek

daw­niej: przy­rząd słu­żą­cy do roz­pi­na­nia na nim ma­te­ria­łu w celu ułat­wie­nia jego haf­to­wa­nia; tam­bo­rek, tam­bor


Źródła:

SJP.pl

Tamburmajor

daw­niej: tam­bor­ma­jor;
1. dy­ry­gent or­kie­stry w mar­szu;
2. do­wód­ca do­bo­szów lub or­kie­stry woj­sko­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. dy­ry­gent or­kie­stry mar­szo­wej

 (1.2) przest. wojsk. do­wód­ca or­kie­stry woj­sko­wej lub od­dzia­łu zło­żo­ne­go z do­bo­szów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamburmajorka

→ tam­bur­ma­jor


Patrz:tamburmajor

Źródła:

SJP.pl

Tamburowy

przy­miot­nik od: tam­bur


Źródła:

SJP.pl

Tamburyn

in­stru­ment mu­zycz­ny, mały pła­ski bę­be­nek na obrę­czy z brzę­czą­cy­mi blasz­ka­mi; tam­bu­ry­no


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment per­ku­syj­ny w for­mie obrę­czy z na­cią­gnię­tą mem­bra­ną i blasz­ka­mi lub dzwo­necz­ka­mi na­o­ko­ło;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamburynista

muzyk gra­ją­cy na tam­bu­ry­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk, który gra na tam­bu­ry­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamburynistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na tam­bu­ry­nie


Źródła:

Wiktionary

Tamburyno

in­stru­ment mu­zycz­ny, mały pła­ski bę­be­nek na obrę­czy z brzę­czą­cy­mi blasz­ka­mi; tam­bu­ryn


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. tam­bu­ryn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tambylec

po­tocz­nie: by­wa­lec


Źródła:

SJP.pl

Tambów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. lub rzad. geogr. Tam­bow (zapis spol­szczo­ny)


Źródła:

Wiktionary

Tamci

forma za­im­ka.

 (1.1) mos. lm. od tam­ten


Źródła:

Wiktionary

Tamdotąd

za­i­mek

 (1.1) reg. pozn. - tam


Źródła:

Wiktionary

Tameczny

daw­niej: tam­tej­szy


Źródła:

SJP.pl

Tamerlan

wład­ca środ­ko­wo­az­ja­tyc­ki; Timur, Timur Lenk, Timur Chro­my


Źródła:

SJP.pl

Tamga

1. znak ro­do­wy i włas­no­ścio­wy u daw­nych ludów tu­rec­kich
2. znak na mo­ne­tach tu­rec­kich i ta­tar­skich z imie­niem i ty­tu­łem suł­ta­na lub chana; mo­ne­ta z tymże zna­kiem


Tamga (mong. "tamag", tur. "damga", tat. "tamga" „znak, pięt­no, pie­częć”) – znak wła­dzy chań­skiej. Pier­wot­nie znak ple­mien­ny, ro­do­wy i włas­no­ścio­wy u daw­nych ludów Wiel­kie­go Stepu (scy­tyj­skich, sar­mac­kich i potem mon­gol­skich, tu­rec­kich, irań­skich i ugro­fiń­skich), uży­wa­ny m.in. do oz­na­cza­nia koni, bydła, sprzę­tów i uz­bro­je­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamiarz

1. ro­bot­nik w ko­pal­ni za­trud­nio­ny przy bu­do­wie i kon­ser­wa­cji róż­ne­go ro­dza­ju tam
2. ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy tamy ślu­zo­we na dro­gach prze­wo­zo­wych


Źródła:

SJP.pl

Tamil

język ta­mil­ski bę­dą­cy ję­zy­kiem urzę­do­wym w Sin­ga­pu­rze, Sri Lance i w czę­ści Indii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel na­ro­du dra­wi­dyj­skie­go, po­słu­gu­ją­ce­go się ję­zy­kiem ta­mil­skim i za­miesz­ku­ją­ce­go in­dyj­ski stan Tamil Nadu i pół­noc­no-wschod­nią część Sri Lanki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamil.

skrót od: ta­mil­ski


Źródła:

SJP.pl

Tamilka

człon­ki­ni na­ro­du za­miesz­ku­ją­ce­go głów­nie po­łud­nio­we Indie i Sri Lankę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka na­ro­du dra­wi­dyj­skie­go, po­słu­gu­ją­ce­go się ję­zy­kiem ta­mil­skim i za­miesz­ku­ją­ce­go in­dyj­ski stan Tamil Nadu i pół­noc­no-wschod­nią część Sri Lanki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamilnad

stan w In­diach; Ta­mil­na­du


Źródła:

SJP.pl

Tamilnadu

stan w In­diach; Ta­mil­nad


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w In­diach;


Ta­mil­na­du ( தமிழ்நாடு; ang. "Tamil Nadu"; hindi तमिल नाडु, trb.: "Ta­mil­nad", trl.: "Tamiḻ Nāṭu") – jeden ze sta­nów Indii, po­ło­żo­ny w ich po­łud­nio­wej czę­ści, za­miesz­ka­ny głów­nie przez Ta­mi­lów, lud po­cho­dze­nia dra­wi­dyj­skie­go.

Sto­li­cą stanu, a za­ra­zem naj­więk­szym mia­stem jest Ćen­naj.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamilnadzki

→ Ta­mil­na­du


Patrz:Tamilnadu

Źródła:

SJP.pl

Tamilowie

naród za­miesz­ku­ją­cy głów­nie po­łud­nio­we Indie i Sri Lankę


Ta­mi­lo­wie ( தமிழர்கள், "Tamiḻarkaḷ") – naród z grupy ludów dra­wi­dyj­skich, po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ta­mil­skim, 74 mi­lio­ny osób we­dług sza­cun­ków z 1997 roku. Za­miesz­ku­je in­dyj­ski stan Tamil Nadu i pół­noc­no-wschod­nią część Sri Lanki, poza tym sku­pi­ska w In­do­nez­ji, Ma­lez­ji, Sin­ga­pu­rze i Mjan­mie, a poza Azją w Po­łud­nio­wej Afry­ce i Ma­u­ri­tiu­sie, emi­gra­cja do Eu­ro­py, Sta­nach Zjed­no­czo­nych, Ka­na­dy i Au­stra­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamilski

do­ty­czą­cy Ta­mi­lów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ta­mi­lów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język z ro­dzi­ny dra­wi­dyj­skiej, któ­rym po­słu­gu­ją się Ta­mi­lo­wie za­miesz­ku­ją­cy po­łud­nio­wo­in­dyj­ski stan Ta­mil­na­du (60 mln) oraz wyspę Cej­lon (4 mln);

przy­miot­nik

 (2.1) do­ty­czą­cy Ta­mi­lów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamilskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ta­mil­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ta­mil­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ta­mil­skim


Źródła:

Wiktionary

Tamiza

rzeka w Wiel­kiej Bry­ta­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej An­glii;


Ta­mi­za ( Tha­mes, wym. ; w gór­nym biegu także Isis; Ta­me­sis, Ta­me­sa) – rzeka w po­łud­nio­wej An­glii, nad którą po­ło­żo­ny jest Lon­dyn, druga pod wzglę­dem dłu­go­ści rzeka Wiel­kiej Bry­ta­nii (po Se­vern), liczy 346 km. Do­rze­cze ma po­wierzch­nię około 13 000 km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamizański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Ta­mi­zą (rzeką w An­glii)


Źródła:

Wiktionary

Tamo

daw­niej: tam


Źródła:

SJP.pl

Tamoksifen

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek blo­ku­ją­cy estro­gen, sto­so­wa­ny głów­nie w te­ra­pii raka sutka; ta­mok­sy­fen


Źródła:

SJP.pl

Tamoksyfen

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek blo­ku­ją­cy estro­gen, sto­so­wa­ny głów­nie w te­ra­pii raka sutka; ta­mok­si­fen


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek sto­so­wa­ny głów­nie w le­cze­niu i za­po­bie­ga­niu ra­ko­wi pier­si; se­lek­tyw­ny mo­du­la­tor re­cep­to­rów estro­ge­no­wych


Ta­mok­sy­fen (ta­mo­xi­fen) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, na­le­żą­cy do se­lek­tyw­nych mo­du­la­to­rów re­cep­to­ra estro­ge­no­we­go (SERM), syn­te­tycz­ny lek o dzia­ła­niu an­ty­e­stro­ge­no­wym, sto­so­wa­ny głów­nie w te­ra­pii raka sutka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamować

ha­mo­wać, wstrzy­my­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ta­mo­wać)

 (1.1) utrud­niać swo­bod­ny ruch (zwy­kle prze­mie­szcza­nie) lub dzia­ła­nie

 (1.2) pow­strzy­my­wać upływ krwi

 (1.3) pow­strzy­my­wać oka­zy­wa­nie uczuć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamowy

przy­miot­nik od: tama


Źródła:

SJP.pl

Tampa

mia­sto w USA


Tampa – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Hills­bo­ro­ugh, po­ło­żo­ne na za­chod­nim wy­brze­żu pół­wy­spu Flo­ry­da, nad za­to­ką Tampa, nad uj­ściem rzeki Hills­bo­ro­ugh. Jest to trze­cie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto na Flo­ry­dzie, w 2020 roku li­czy­ło 384 959 miesz­kań­ców. Ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Tampa–St. Pe­ters­burg–Cle­ar­wa­ter, za­miesz­ka­ny przez 3 175 275 osób (2020), jest drugą co do wiel­ko­ści aglo­me­ra­cją Flo­ry­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tampax

marka tam­po­nów hi­gie­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Tamper

urzą­dze­nie do ubi­ja­nia zmie­lo­nej kawy w kol­bie; ubi­jak do kawy


Tam­per (z ang. "ubi­jak") — urzą­dze­nie słu­żą­ce do ubi­ja­nia mie­szan­ki do espres­so przez ba­ri­stę w por­ta­fil­trze.

Ist­nie­je wiele spo­so­bów uży­wa­nia go — jedni ba­ri­ści na­ci­ska­ją bar­dzo mocno, przy­ci­ska­jąc go cię­ża­rem ciała, inni tylko de­li­kat­nie kładą go na zmie­lo­nej kawie, po­le­ga­jąc na gra­wi­ta­cji, jed­nak nie­za­leż­nie od stylu, każdy obra­ca go wokół włas­nej osi, żeby wy­po­le­ro­wać kawę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tampere

mia­sto w Fin­lan­dii


Tam­pe­re ( Tam­mer­fors) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fin­lan­dii le­żą­ce na przes­my­ku mię­dzy je­zio­ra­mi Näsijärvi i w re­gio­nie Pir­kan­maa.

Jeden z naj­więk­szych oś­rod­ków prze­my­sło­wych w kraju, przez co bywa na­zy­wa­ne „Man­che­ste­rem Fin­lan­dii”, port śród­lą­do­wy i węzeł ko­le­jo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tampon

1. zwi­tek ma­te­ria­łu do ta­mo­wa­nia krwa­wień, oczy­szcza­nia ran lub wpro­wa­dza­nia leków;
2. opa­tru­nek hi­gie­nicz­ny uży­wa­ny przez ko­bie­ty w okre­sie men­stru­a­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. med. ro­dzaj opa­trun­ku bę­dą­cy zwit­kiem gazy, waty itp. uży­wa­ny do wpro­wa­dza­nia leków do jam ciała lub ran oraz jako ma­te­riał opa­trun­ko­wy;

 (1.2) hig. spe­cjal­nie uksz­tał­to­wa­ny opa­tru­nek ze sznur­kiem sto­so­wa­ny wew­nętrz­nie pod­czas men­stru­a­cji;

 (1.3) techn. kulka ufor­mo­wa­na np. z waty, owi­nię­ta cien­kim płót­nem, fla­ne­lą itp., uży­wa­na do na­no­sze­nia sub­stan­cji płyn­nych


Tam­pon – zwi­tek (kłąb) chłon­ne­go ma­te­ria­łu (gąbki, waty), zwy­kle po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go (ba­weł­na, wełna, ce­lu­lo­za), uży­wa­ny jako ma­te­riał opa­trun­ko­wy lub na­rzę­dzie do na­no­sze­nia sub­stan­cji płyn­nych (np. farb) na po­dło­że – tzw. ta­po­wa­nie. Tam­po­ny wy­po­sa­żo­ne w sznu­recz­ki (tam­po­ny hi­gie­nicz­ne) są rów­nież uży­wa­ne jako środ­ki hi­gie­ny oso­bi­stej pod­czas men­stru­a­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tamponada

1. wy­peł­nia­nie jam ciała lub ran tam­po­na­mi uci­ska­ją­cy­mi w celu opa­no­wa­nia krwa­wie­nia; seton
2. tam­po­na­da serca - gro­ma­dze­nie się w worku osier­dzio­wym, ota­cza­ją­cym mię­sień serca, krwi lub płynu w ilo­ści po­wo­du­ją­cej po­gor­sze­nie jego funk­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tampondruk

Tam­pon­druk – tech­ni­ka druku poś­red­nie­go, za­li­cza­na do po­chod­nych druku wklę­słe­go, po­le­ga­ją­ca na na­kła­da­niu farby dru­kar­skiej za po­mo­cą mięk­kie­go gład­kie­go stem­pla zwa­ne­go tam­po­nem. Za po­mo­cą tam­po­nu o od­po­wied­nim kształ­cie wy­ko­ny­wa­ny jest na­druk na nie­rów­nych i nie­re­gu­lar­nych po­wierzch­niach. Przez do­bra­nie od­po­wied­niej farby moż­li­we jest dru­ko­wa­nie na po­dło­żach (zwa­nych kształt­ka­mi) ta­kich jak two­rzy­wa sztucz­ne, guma, szkło, metal itp.


Źródła:

Wikipedia

Tamponiarka

ma­szy­na dru­kar­ska wy­ko­rzy­sty­wa­na do tam­po­dru­ku


Źródła:

SJP.pl

Tamponik

mały tam­pon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od tam­pon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamponować

1. oczy­szczać ranę tam­po­nem, ta­mo­wać krew, wpro­wa­dzać leki za po­mo­cą tam­po­nu;
2. uszczel­niać skały przez wy­peł­nia­nie szcze­lin wo­do­szczel­nym rozt­wo­rem ce­men­tu


Źródła:

SJP.pl

Tamponowy

→ tam­pon


Patrz:tampon

Źródła:

SJP.pl

Tamta

forma za­im­ka.

 (1.1) ż. lp. od tam­ten


Tamta Go­du­a­dze ( თამთა გოდუაძე, Τάμτα Γκοντουάτζε; ur. 10 stycz­nia 1981 w Tbi­li­si) – gru­ziń­sko-grec­ka pio­sen­kar­ka, re­pre­zen­tant­ka Cypru w 64. Kon­kur­sie Pio­sen­ki Eu­ro­wiz­ji (2019).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tamtamowy

→ tam-tam; tam-ta­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Tamte

forma za­im­ka.

 (1.1) nmos. lm. od tam­ten


Źródła:

Wiktionary

Tamteczny

przy­miot­nik

 (1.1) śrpol., także. daw. tam­tej­szy


Źródła:

Wiktionary

Tamtejszy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się we wcze­śniej wspom­nia­nym miej­scu (w któ­rym roz­mów­cy się nie znaj­du­ją)

 (1.2) do­ty­czą­cy wcze­śniej wspom­nia­ne­go miej­sca (w któ­rym roz­mów­cy się nie znaj­du­ją)


Źródła:

Wiktionary

Tamten

znaj­du­ją­cy się tam, a nie tu; bar­dziej od­le­gły w prze­strze­ni lub cza­sie niż ten, który jest bli­żej (tu)


za­i­mek przy­miot­ny wska­zu­ją­cy

 (1.1) obiekt bar­dziej od­le­gły w prze­strze­ni lub cza­sie niż ten, który jest bli­żej (tu)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamto

za­i­mek przy­miot­ny wska­zu­ją­cy, forma po­chod­na

 (1.1) od­no­si się do obiek­tów lub oko­licz­no­ści po­strze­ga­nych jako dal­sze w sen­sie umiej­sco­wie­nia lub wy­stą­pie­nia w cza­sie; n. lp. od tam­ten


Źródła:

Wiktionary

Tamtoczasowy

daw­niej: ów­czes­ny; tam­to­czes­ny


Źródła:

SJP.pl

Tamtoczesny

daw­niej: ów­czes­ny; tam­to­cza­so­wy


przy­miot­nik

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy cza­sów, o któ­rych była mowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamtoroczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który odbył się/zda­rzył się w tam­tym (wska­za­nym wcze­śniej) roku


Źródła:

Wiktionary

Tamtędy

tamtą drogą, w tam­tym kie­run­ku


za­i­mek

 (1.1) tamtą drogą (da­le­ką od osoby wska­zu­ją­cej)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tamure

ta­niec po­li­ne­zyj­ski


Źródła:

SJP.pl

Tamwors

bry­tyj­ska rasa świń; tam­worth


Źródła:

SJP.pl

Tamworth

[czy­taj: ta­młorf albo ta­młors] bry­tyj­ska rasa świń; tam­wors


Tam­worth – mia­sto w środ­ko­wej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie Staf­fords­hi­re, w dy­stryk­cie Tam­worth, po­ło­żo­ne nad rzeką Tame, na pół­noc­ny wschód od Bir­ming­ham. W 2001 roku li­czy­ło 71 650 miesz­kań­ców. Roz­wi­nię­ty prze­mysł ma­szy­no­wy, włó­kien­ni­czy, me­ta­lo­wy oraz spo­żyw­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tamój

za­i­mek wska­zu­ją­cy

 (1.1) gwara. tam


Źródła:

Wiktionary

Tamże

1. za­i­mek od­no­szą­cy się do miej­sca, o któ­rym była już mowa wcze­śniej;
2. w przy­pi­sach do tek­stów na­u­ko­wych: we wska­za­nym bez­poś­red­nio wcze­śniej źród­le; ibi­dem


za­i­mek

 (1.1) … od­no­szą­cy się do miej­sca, o któ­rym była mowa, zob. tam.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tan

prze­sta­rza­łe: ta­niec; tany


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. ta­niec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. tytuł ary­sto­kra­tycz­ny w śred­nio­wiecz­nej An­glii, od­po­wied­nik ba­ro­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tana

dawny tytuł szla­chec­ki na­da­wa­ny wła­ści­cie­lom ziem­skim; osoba no­szą­ca ten tytuł


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. żyd. bi­blia he­braj­ska skła­da­ją­ca się z 24 ksiąg, świę­ta księ­ga ju­da­iz­mu;


Ta­nach ( ‏תנ״ך‎) – akro­nim okre­śla­ją­cy Bi­blię he­braj­ską, ut­wo­rzo­ny od po­cząt­ko­wych liter trzech czę­ści Pisma: Tora („Prawo”), Ne­wiim („Pro­ro­cy”), Ke­tu­wim („Pisma”). Ta­nach jest świę­tą księ­gą ju­da­iz­mu, która pow­sta­ła z tek­stów he­braj­skich oraz – w nie­wiel­kiej czę­ści – ara­mej­skich, po­cho­dzą­cych we­dług róż­nych ocen z okre­su od 1400 [1200] do 400 roku p.n.e. lub we­dług innej kon­cep­cji da­ta­cji z okre­su od 900/800 do 165 roku p.n.e.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tanager

ptak z rzędu wró­blo­wa­tych; ta­na­gra, sier­po­tek


Źródła:

SJP.pl

Tanagra

1. po­li­chro­mo­wa­na fi­gur­ka te­ra­ko­to­wa przed­sta­wia­ją­ca zwy­kle młodą ko­bie­tę, wy­ra­bia­na nieg­dyś w Be­o­cji; fi­gur­ka ta­na­gryj­ska, ta­na­gryj­ka, my­ri­na;
2. ptak z rzędu wró­blo­wa­tych; ta­na­ger, sier­po­tek


Ta­na­gra (stgr. Τάναγρα, Τανάγρη; ngr. Τανάγρα) – sta­ro­żyt­ne mia­sto grec­kie w Be­o­cji po­ło­żo­ne nad rzeką Aso­pos, nie­da­le­ko Pla­te­jów i Teb, w po­bli­żu gra­ni­cy z At­ty­ką.

W sta­ro­żyt­no­ści silne polis ry­wa­li­zu­ją­ce z są­sied­ni­mi Te­ba­mi, le­żą­ce na żyz­nej rów­ni­nie sprzy­ja­ją­cej upra­wom rol­ni­czym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanagrowate

1. sta­rzy­ko­wiec ta­na­gro­wa­ty - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych;
2. o ce­chach ta­na­gro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Ta­na­gro­wa­te (Thra­u­pi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), wcze­śniej kla­sy­fi­ko­wa­na jako po­dro­dzi­na trznad­lo­wa­tych (Em­be­ri­zi­dae). Do ta­na­gro­wa­tych za­li­cza­nych jest obec­nie około 390 ga­tun­ków pta­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej obu Ame­ryk – od Mek­sy­ku i skraj­ne­go po­łud­nia USA do Chile i Ar­gen­ty­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanagrowaty

1. sta­rzy­ko­wiec ta­na­gro­wa­ty - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ka­cy­ko­wa­tych;
2. o ce­chach ta­na­gro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Tanagry

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych


Ta­na­gry (Thra­u­pi­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych (Thra­u­pi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanagryjski

przy­miot­nik od: Ta­na­gra (mia­sto w Gre­cji)


Źródła:

SJP.pl

Tanalbina

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bie­gun­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go ta­ni­nę z biał­kiem al­bu­mi­ną


Źródła:

SJP.pl

Tanana

1. mia­sto w USA, na Ala­sce;
2. rzeka w USA, lewy do­pływ Ju­ko­nu


Ta­na­na ( Ta­na­na River) – rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści stanu Ala­ska, jeden z głów­nych do­pły­wów Ju­ko­nu. Prze­pły­wa przez te­ry­to­rium okrę­gów Yukon–Ko­y­u­kuk, Fa­ir­banks North Star oraz So­ut­he­ast Fa­ir­banks.

Ta­na­na pow­sta­je w oko­li­cach z po­łą­cze­nia dwóch rzek źró­dło­wych – i, któ­rych źró­dła znaj­du­ją się w pa­śmie gór­skim Ala­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanatocenoza

na­gro­ma­dze­nie róż­nych ga­tun­ków ko­pal­nych i ich szcząt­ków, bez żad­ne­go po­rząd­ku i związ­ku, zwy­kle na­nie­sio­ne w jedno miej­sce; ne­kro­ce­no­za, cmen­ta­rzy­sko


Ta­na­to­ce­no­za – ko­pal­ny ze­spół or­ga­niz­mów obu­mar­łych w jed­nym miej­scu i cza­sie. Aby pow­sta­ła ta­na­to­ce­no­za, or­ga­niz­my ją bu­du­ją­ce muszą zgi­nąć gwał­tow­nie, na sku­tek ka­ta­stro­fy (ta­kiej jak klę­ska ży­wio­ło­wa, epi­de­mia). Z tego po­wo­du jej skład przy­po­mi­na skład bio­ce­no­zy or­ga­niz­mów ży­wych, gdyż śmier­ci ule­gły wszyst­kie osob­ni­ki lub ich lo­so­wa re­pre­zen­ta­cja (a nie tylko osob­ni­ki stare lub słabe).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanatofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed śmier­cią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lęk przed śmier­cią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanatokosmetolog

osoba wy­ko­nu­ją­ca za­wo­do­wo za­bie­gi kos­me­tycz­ne po­pra­wia­ją­ce wy­gląd zmar­łe­go przed po­grze­bem


Źródła:

SJP.pl

Tanatokosmetyka

za­bie­gi kos­me­tycz­ne po­pra­wia­ją­ce wy­gląd zmar­łe­go przed po­grze­bem


Źródła:

SJP.pl

Tanatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ta­na­to­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Tanatologia

nauka ba­da­ją­ca przy­czy­ny śmier­ci, zmia­ny za­cho­dzą­ce w or­ga­niz­mie w pro­ce­sie umie­ra­nia i po śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. in­ter­dy­scy­pli­nar­na nauka o śmier­ci i umie­ra­niu


Ta­na­to­lo­gia (gr. "thánatos", "Ta­na­tos" – śmierć oraz "lógos" – nauka) – dział me­dy­cy­ny są­do­wej, który zaj­mu­je się te­ma­ty­ką umie­ra­nia i śmier­ci, a także za­cho­dzą­cy­mi w ich wy­ni­ku zja­wi­ska­mi w or­ga­niz­mie.

Wie­dza z za­kre­su ta­na­to­lo­gii jest po­wszech­nie wy­ko­rzy­sty­wa­na przez le­ka­rzy z dzie­dzi­ny me­dy­cy­ny są­do­wej, mię­dzy in­ny­mi pod­czas wy­ko­ny­wa­nia sek­cji zwłok.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tanatologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z ta­na­to­lo­gią, do­ty­czą­cy ta­na­to­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Tanatolożka

→ ta­na­to­log


Patrz:tanatolog

Źródła:

SJP.pl

Tanatoplastyk

osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo odt­wa­rza­niem znieksz­tał­co­ne­go ciała zmar­łe­go przed po­grze­bem


Źródła:

SJP.pl

Tanatoplastyka

odt­wo­rze­nie znieksz­tał­co­ne­go ciała zmar­łe­go przed po­grze­bem


Źródła:

SJP.pl

Tanatoprakser

osoba do­ko­nu­ją­ca ta­na­to­prak­sji


Źródła:

SJP.pl

Tanatopraksja

za­bez­pie­cza­nie ciała zmar­łe­go przed roz­kła­dem i przy­go­to­wa­nie go do po­chów­ku; ta­na­to­prak­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­bieg przy­go­to­wu­ją­cy ciało do po­chów­ku po­le­ga­ją­cy na za­bez­pie­cze­niu go przed roz­kła­dem lub na usu­nię­ciu zmian po­śmiert­nych;


Ta­na­to­prak­sja (bal­sa­mo­wa­nie) – za­bieg po­le­ga­ją­cy na za­bez­pie­cze­niu ciała zmar­łe­go przed roz­kła­dem lub na usu­nię­ciu zmian po­śmiert­nych. Ope­ra­cja po­le­ga na wstrzy­ki­wa­niu do tęt­nic soli eli­mi­nu­ją­cych bak­te­rie od­po­wie­dzial­ne za pro­ce­sy gnil­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tanatopraktor

osoba za­bez­pie­cza­ją­ca ciało zmar­łe­go przed roz­kła­dem i przy­go­to­wu­ją­ca go do po­chów­ku; ta­na­to­prak­tyk


Źródła:

SJP.pl

Tanatopraktyk

osoba za­bez­pie­cza­ją­ca ciało zmar­łe­go przed roz­kła­dem i przy­go­to­wu­ją­ca go do po­chów­ku; ta­na­to­prak­tor


Źródła:

SJP.pl

Tanatopraktyka

osoba za­bez­pie­cza­ją­ca ciało zmar­łe­go przed roz­kła­dem i przy­go­to­wu­ją­ca go do po­chów­ku; ta­na­to­prak­tor


Źródła:

SJP.pl

Tanatos

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bóg i uo­so­bie­nie śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg i uo­so­bie­nie śmier­ci utoż­sa­mia­ny z rzym­ską Mors;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tanatoturysta

osoba zwie­dza­ją­ca miej­sca po­wią­za­ne ze śmier­cią, np. cmen­ta­rze, ka­ta­stro­fy itp.


Źródła:

SJP.pl

Tanatoturystyka

zwie­dza­nie miejsc po­wią­za­nych ze śmier­cią, np. cmen­ta­rzy, ka­ta­strof itp.; dark to­u­rism


Źródła:

SJP.pl

Tanatoza

re­ak­cja obron­na niek­tó­rych zwie­rząt, po­le­ga­ją­ca na przyj­mo­wa­niu w obli­czu za­gro­że­nia pozy cha­rak­te­ry­stycz­nej dla osob­ni­ka mart­we­go, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie u owa­dów, np. pa­ją­ków i niek­tó­rych chrzą­szczy; odruch za­mie­ra­nia


Ta­na­to­za (gr. "thánatos" = śmierć) – re­ak­cja obron­na or­ga­niz­mu prze­ciw dra­pież­ni­kom, w któ­rej po­ten­cjal­na ofia­ra za­sty­ga w bez­ru­chu lub udaje śmierć. Dra­pież­nik, wi­dząc „śmierć” ofia­ry, prze­waż­nie za­prze­sta­je ataku. Przy­czy­na ta­kie­go za­cho­wa­nia nie jest pewna – praw­do­po­dob­nie wy­stę­pu­je ono głów­nie u dra­pież­ni­ków po­lu­ją­cych na żywą zdo­bycz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanatyczny

zwią­za­ny ze śmier­cią


Źródła:

SJP.pl

Tanaś

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanbur

wschod­ni in­stru­ment mu­zycz­ny; tam­bur


Tan­bur – arab­ska nazwa bli­skows­chod­nich in­stru­men­tów mu­zycz­nych z grupy lutni dłu­go­szyj­ko­wych. Tan­bu­ry wy­ko­rzy­sty­wa­ne są współ­cze­śnie w mu­zy­ce ar­ty­stycz­nej i mu­zy­ce lu­do­wej, a ich ge­ne­za sięga sta­ro­żyt­no­ści – na po­dob­nych in­stru­men­tach grano w Ba­bi­lo­nii i w Egip­cie (patrz pan­do­ra).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tancbuda

po­drzęd­ny lokal roz­ryw­ko­wy z miej­scem do tań­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­śled­ni, ni­skiej ka­te­go­rii lokal, w któ­rym tań­czy się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tancereczka

zdrob­nie­nie od: tan­cer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: tan­cer­ka

 (1.2) tan­cer­ka-dziec­ko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tancerka

→ tan­cerz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. ko­bie­ta, któ­rej pro­fe­sją jest ta­niec

 (1.2) ko­bie­ta, która po­tra­fi tań­czyć

 (1.3) sport. łyż­wiar­ka, która upra­wia jazdę fi­gu­ro­wą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:tancerz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tancerski

→ tan­cerz


Patrz:tancerz

Źródła:

SJP.pl

Tancerz

1. męż­czyz­na tań­czą­cy za­wo­do­wo;
2. part­ner w tańcu; dan­ser;
3. pier­wszy tan­cerz - naj­lep­szy tan­cerz w ze­spo­le ba­le­to­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. osoba, któ­rej zawód po­le­ga na tań­cze­niu

 (1.2) czło­wiek, który tań­czy

 (1.3) sport. za­wod­nik jazdy fi­gu­ro­wej na lo­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tancmistrz

prze­sta­rza­le:
1. na­u­czy­ciel tańca;
2. osoba kie­ru­ją­ca ze­spo­łem ta­necz­nym


Źródła:

SJP.pl

Tancmistrzyni

prze­sta­rza­le:
1. na­u­czy­ciel­ka tańca;
2. ko­bie­ta kie­ru­ją­ca ze­spo­łem ta­necz­nym


Źródła:

SJP.pl

Tandeciara

→ tan­de­ciarz; tan­de­ciar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na uwa­ża­na za tan­det­ną, m.in. z po­wo­du ki­czo­wa­te­go ubio­ru, no­sze­nia prze­sad­ne­go ma­ki­ja­żu, źle do­bra­ne­go ko­lo­ru wło­sów itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tandeciarka

→ tan­de­ciarz; tan­de­cia­ra


Źródła:

SJP.pl

Tandeciarnia

prze­sta­rza­łe: sklep z tan­de­tą


Źródła:

SJP.pl

Tandeciarski

1. prze­sta­rza­łe: do­ty­czą­cy tan­de­ty, tan­de­cia­rza;
2. wy­ko­na­ny tan­det­nie


Źródła:

SJP.pl

Tandeciarstwo

1. daw­niej: han­del tan­de­tą;
2. tan­det­ne wy­ko­na­nie


Źródła:

SJP.pl

Tandeciarz

1. po­gard­li­wie: hand­larz prze­mio­ta­mi złej ja­ko­ści;
2. po­tocz­nie: osoba lu­bią­ca tan­de­tę;
3. daw­niej: hand­larz sta­rzyz­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. ten, kto pro­du­ku­je lub sprze­da­je rze­czy złej ja­ko­ści

 (1.2) daw. hand­larz sta­rzyz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tandecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tandem

1. układ kilku współ­pra­cu­ją­cych ze sobą ele­men­tów;
2. rower dwu­o­so­bo­wy;
3. za­przęg koni lub psów;
4. para za­wod­ni­ków wy­stę­pu­ją­cych w tych sa­mych bar­wach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. rower dla dwóch osób

 (1.2) dwu­o­so­bo­wy ze­spół za­wod­ni­ków, pra­cow­ni­ków, ar­ty­stów itp.

 (1.3) układ w ma­szy­nach, po­ja­zdach itp. zło­żo­ny z dwóch pra­cu­ją­cych jed­no­cze­śnie ele­men­tów


Tan­dem – rower przez­na­czo­ny dla dwóch lub wię­cej osób sie­dzą­cych w ukła­dzie jedna za drugą. Ty­po­wy tan­dem ma, tak samo jak rower jed­no­o­so­bo­wy, jedną ramę i dwa koła, za to każda z osób ma włas­ne: kie­row­ni­cę, sio­deł­ko i pe­da­ły.

Udział w na­pę­dza­niu ro­we­ru mają obie osoby, na­to­miast kie­ru­je ro­we­rem zaz­wy­czaj osoba z przo­du, acz­kol­wiek spo­ty­ka­ne są ro­we­ry spe­cja­li­stycz­ne, np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tandemowy

→ tan­dem


Patrz:tandem

Źródła:

SJP.pl

Tandeta

1. po­tocz­nie: coś li­che­go, nietr­wa­łe­go, nied­ba­le wy­ko­na­ne­go
2. daw­niej: miej­sce hand­lu rze­cza­mi uży­wa­ny­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzecz źle wy­ko­na­na, sła­bej ja­ko­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tandetnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób tan­det­ny


Źródła:

Wiktionary

Tandetniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: tan­det­nie


Źródła:

SJP.pl

Tandetniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: tan­det­ny


Źródła:

SJP.pl

Tandetnik

prze­sta­rza­łe: hand­larz sta­rzyz­ną; tan­de­ciarz


Źródła:

SJP.pl

Tandetny

ki­czo­wa­ty, ni­skiej ja­ko­ści lub wy­ko­na­ny z ni­skiej ja­ko­ści ma­te­ria­łów


przy­miot­nik

 (1.1) o przed­mio­cie: kiep­ski, o ni­skiej war­to­ści, wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łów o ni­skiej ja­ko­ści

 (1.2) po­zba­wio­ny wyż­szych war­to­ści i do­bre­go smaku; ki­czo­wa­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tandil

mia­sto w Ar­gen­ty­nie


Tan­dil – mia­sto w Ar­gen­ty­nie, w pro­win­cji Bu­e­nos Aires.

Licz­ba miesz­kań­ców w 2013 roku wy­no­si­ła ok. 111 tys.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy oraz sa­mo­cho­do­wy. W mie­ście znaj­du­je się port lot­ni­czy Tan­dil.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tandoor

[czy­taj: tan­dur] gli­nia­ny piec az­ja­tyc­ki w kształ­cie dzba­na, róż­no­rod­ny pod wzglę­dem bu­do­wy i przez­na­cze­nia; tan­dyr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gli­nia­ny piec w kształ­cie becz­ki;


Tan­do­or lub tan­dyr (hindi "tandūr", "tannūr"; pers. "tanūr"; arab. "tannūr"; tan­dir; тандыр) – gli­nia­ny piec w kształ­cie dzba­na uży­wa­ny w In­diach oraz in­nych re­gio­nach po­łud­nio­wej Azji i Azji Środ­ko­wej, opa­la­ny wę­glem drzew­nym, drew­nem lub na­wo­zem, zaś kon­ser­wo­wa­ny liść­mi szpi­na­ku. Tem­pe­ra­tu­ra pie­cze­nia prze­kra­cza 480°C.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tandoori

[czy­taj: tan­du­ri] tra­dy­cyj­na po­tra­wa mięs­na kuch­ni in­dyj­skiej przy­go­to­wy­wa­na w spe­cjal­nym gli­nia­nym piecu po uprzed­nim za­ma­ry­no­wa­niu mięsa w jo­gur­cie i przy­pra­wach, np. kur­czak tan­do­o­ri


Tan­do­o­ri – ko­lo­ro­we i wonne po­tra­wy kuch­ni in­dyj­skiej przy­go­to­wy­wa­ne w gli­nia­nym piecu typu tan­do­or. Przed wło­że­niem do pieca mięso ma­ry­nu­je się w jo­gur­cie i przy­pra­wach oraz barwi na czer­wo­no kasz­mir­ską chili lub na żółto sza­fra­nem. Po­nie­waż czas pie­cze­nia jest krót­ki, kolor po­tra­wy po­zo­sta­je bar­dzo in­ten­syw­ny, zaś mięso pie­czo­ne bez­poś­red­nio nad go­rą­cym pa­le­ni­skiem nie wy­sy­cha i po­zo­sta­je mięk­kie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tandyr

gli­nia­ny piec az­ja­tyc­ki w kształ­cie dzba­na, róż­no­rod­ny pod wzglę­dem bu­do­wy i przez­na­cze­nia; tan­do­or


Źródła:

SJP.pl

Tanecznia

w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim i rzym­skim: miej­sce mię­dzy sceną a wi­dow­nią, na któ­rym wy­stę­po­wał chór; or­che­stra


Źródła:

SJP.pl

Tanecznica

daw­niej: tan­cer­ka; tań­cow­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. cho­re­ogr. ko­bie­ta, któ­rej pro­fe­sją jest ta­niec

 (1.2) przest. ko­bie­ta, która po­tra­fi tań­czyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanecznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ta­necz­ny, tań­cząc


Źródła:

Wiktionary

Tanecznik

daw­niej: tan­cerz; tań­cow­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. cho­re­ogr. męż­czyz­na, któ­re­go pro­fe­sją jest ta­niec

 (1.2) przest. osoba, która po­tra­fi tań­czyć


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taneczny

do­ty­czą­cy tańca


przy­miot­nik

 (1.1) cho­re­ogr. zwią­za­ny z tań­cem, do­ty­czą­cy tańca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanek

forma po­e­tyc­ka w li­te­ra­tu­rze ja­poń­skiej, utwór nie­ry­mo­wa­ny; uta


Źródła:

SJP.pl

Tanew

rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce (o dłu­go­ści 113 km), w do­rze­czu Wisły


Tanew – rzeka, pra­wo­stron­ny do­pływ Sanu o dłu­go­ści 114,25 km i po­wierzch­ni zlew­ni 2.339 km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanga

na­stro­jo­wy ta­niec to­wa­rzy­ski o wol­nym tem­pie, w tak­cie 2/4 lub 4/4, wy­wo­dzą­cy się z Ar­gen­ty­ny; utwór mu­zycz­ny w takim tak­cie, przez­na­czo­ny do tańca tanga


Tanga – mia­sto we wschod­niej czę­ści Tan­za­nii, nad Oce­a­nem In­dyj­skim; sto­li­ca re­gio­nu Tanga; 246 tys. miesz­kań­ców (2006); prze­mysł spo­żyw­czy, włó­kien­ni­czy, drzew­ny; port mor­ski ob­słu­gu­ją­cy ok. 30% obro­tów to­wa­ro­wych kraju; wywóz głów­nie pro­duk­tów rol­nych; port lot­ni­czy Tanga; po­łą­cze­nie ko­le­jo­we z Dar es Sa­la­am i Aru­sza.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanganicki

przy­miot­nik od: Tan­ga­ni­ka


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do je­zio­ra Tan­ga­ni­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanganijczyk

miesz­ka­niec Tan­ga­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec (hist. oby­wa­tel) Tan­ga­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanganijka

miesz­kan­ka Tan­ga­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka (hist. oby­wa­tel­ka) Tan­ga­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanganijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tan­ga­ni­ką, do­ty­czą­cy Tan­ga­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Tanganika

1. kon­ty­nen­tal­na część Tan­za­nii;
2. je­zio­ro w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kon­ty­nen­tal­na część Tan­za­nii, była ko­lo­nia Ce­sar­stwa Nie­miec­kie­go, a mię­dzy 1961 a 1964 nie­pod­le­głe pań­stwo;

 (1.2) geogr. adm. pla­no­wa­ća­no­wa­na pro­win­cja w De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ce Konga;

 (1.3) geogr. je­zio­ro w Afry­ce Wschod­niej w stre­fie ryftu wschod­nio­a­fry­kań­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tanganikański

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do je­zio­ra Tan­ga­ni­ka


Źródła:

Wiktionary

Tangarka

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ta­nagr


Źródła:

SJP.pl

Tangbao

chiń­skie pie­roż­ki na parze, zwy­kle z mięs­nym far­szem i bu­lio­nem


Źródła:

SJP.pl

Tangela

tan­ge­ryn­ka;
1. zi­mo­zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, pow­sta­łe ze skrzy­żo­wa­nia man­da­ryn­ki z grejp­fru­tem;
2. owoc tego drze­wa


Źródła:

SJP.pl

Tangens

jedna z funk­cji try­go­no­me­trycz­nych; sto­su­nek dłu­go­ści przy­pro­sto­kąt­nej le­żą­cej na­prze­ciw da­ne­go kąta ostre­go do dłu­go­ści dru­giej przy­pro­sto­kąt­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. funk­cja wy­ra­ża­ją­ca dla ar­gu­men­tów α z prze­dzia­łu 0 ≤ α < π/2 sto­su­nek dłu­go­ści przy­pro­sto­kąt­nej na­prze­ciw da­ne­go kąta do dłu­go­ści przy­pro­sto­kąt­nej przy­le­głej do kąta;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tangensoida

linia krzy­wa przed­sta­wia­ją­ca zmien­ność funk­cji tan­gens


Źródła:

SJP.pl

Tangent

Tan­gent – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Linn.


Źródła:

Wikipedia

Tanger

mia­sto w Ma­ro­ku


Tan­ger ( ‏طنجة‎, "Ṭanǧa"; marok. arab. "Ṭanža") – mia­sto w pół­noc­nym Ma­ro­ku, port nad Cie­śni­ną Gi­bral­tar­ską, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­gio­nu Tan­ger-Te­tu­an-Al-Hu­saj­ma. W 2024 roku li­czy­ło ok. 1,3 mln miesz­kań­ców.

Od 1971 roku w mie­ście dzia­ła uni­wer­sy­tet.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tangerczyk

miesz­ka­niec Tan­ge­ru (mia­sta w Ma­ro­ku)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tan­ge­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tangerka

miesz­kan­ka Tan­ge­ru (mia­sta w Ma­ro­ku)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tan­ge­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tangerski

przy­miot­nik od: Tan­ger (mia­sto w Ma­ro­ku)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tan­ge­rem, do­ty­czą­cy Tan­ge­ru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tangerynka

tan­ge­la;
1. zi­mo­zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, pow­sta­łe ze skrzy­żo­wa­nia man­da­ryn­ki z grejp­fru­tem;
2. owoc tego drze­wa


Źródła:

SJP.pl

Tangier

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­nim Ma­ro­ku w Za­to­ce Tan­ger­skiej, port nad Cie­śni­ną Gi­bral­tar­ską;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tango

na­stro­jo­wy ta­niec to­wa­rzy­ski o wol­nym tem­pie, w tak­cie 2/4 lub 4/4, wy­wo­dzą­cy się z Ar­gen­ty­ny; utwór mu­zycz­ny w takim tak­cie, przez­na­czo­ny do tańca tanga


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dzą­cy z Bu­e­nos Aires;

 (1.2) muz. forma mu­zycz­na, na któ­rej opie­ra się ta­niec tango (1.1);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tangowy

→ tango


Patrz:tango

Źródła:

SJP.pl

Tangram

ro­dzaj ukła­dan­ki mo­za­i­ko­wej po­cho­dze­nia chiń­skie­go


Tan­gram – chiń­ska ła­mi­głów­ka (ukła­dan­ka), znana od ok. 3000 lat. Skła­da się z sied­miu ele­men­tów w po­sta­ci figur ge­o­me­trycz­nych ("tan"), pow­sta­łych przez roz­cię­cie kwa­dra­tu. Są nimi:

Na iden­tycz­nej idei opar­ty jest też sta­ro­grec­ki sto­ma­chion, za­wie­ra­ją­cy 14 ele­men­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tangramowy

→ tan­gram


Patrz:tangram

Źródła:

SJP.pl

Tangshan

[czy­taj: TANKszan] mia­sto w Chi­nach; Tang­szan


Tangs­han, Tang­szan (chiń. 唐山; pi­ny­in "Tángshān") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w Chi­nach, we wschod­niej czę­ści pro­win­cji Hebei, około 145 km na wschód od Pe­ki­nu. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 1 627 819. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 11 022 165 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tangszan

mia­sto w Chi­nach; Tangs­han


Źródła:

SJP.pl

Tanguci

ko­czow­ni­czy lud ty­be­tań­ski


Tan­gu­ci – ko­czow­ni­czy lud po­cho­dze­nia ty­be­tań­skie­go, który przed X wie­kiem prze­niósł się na za­chod­nie te­re­ny dzi­siej­szej pro­win­cji Sy­czu­an. Tan­gu­ci po­słu­gi­wa­li się włas­nym ję­zy­kiem, który praw­do­po­dob­nie wy­marł razem z nimi. Na zie­miach chiń­skich ule­gli si­ni­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tangucki

1. → Tan­gu­ci (wy­mar­ły lud ty­be­tań­ski);
2. po­woj­nik tan­guc­ki - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tangut

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel ko­czow­ni­cze­go ple­mię­e­mie­nia po­cho­dze­nia ty­be­tań­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Tani

nie­dro­gi


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy niską cenę, nie­wy­ma­ga­ją­cy du­żych na­kła­dów fi­nan­so­wych

 (1.2) ofe­ru­ją­cy to­wa­ry po ni­skich ce­nach

 (1.3) nie­wie­le wart

 (1.4) daw. nie­god­ny więk­sze­go sza­cun­ku

 (1.5) daw. taki, który spu­ścił z tonu, wy­co­fał się; po­tul­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taniak

1. po­tocz­nie: pro­dukt tani w po­rów­na­niu z in­ny­mi pro­duk­ta­mi tego ro­dza­ju; bu­dże­to­wiec, ni­sko­pół­ko­wiec;
2. daw­niej: tania ja­dło­daj­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. rzad. tania ja­dło­daj­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taniczny

garb­ni­ko­wy, cierp­ki, ścią­ga­ją­cy usta ze wzglę­du na obec­ność tanin


Źródła:

SJP.pl

Taniec

ze­spół ru­chów sko­or­dy­no­wa­nych z mu­zy­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. ze­spół ru­chów wy­ko­ny­wa­ny zwy­kle w rytm mu­zy­ki, zaz­wy­czaj w parze z inną osobą, ale także in­dy­wi­du­al­nie lub w więk­szej gru­pie osób;

 (1.2) okre­ślo­ny styl tańca (1.1)

 (1.3) zob. ta­niec go­do­wy.

 (1.4) zob. tańce.

 (1.5) stpol. wojna, bitwa


Ta­niec – układ ryt­micz­nych ru­chów ciała, pow­sta­ją­cych spon­ta­nicz­nie pod wpły­wem bodź­ców emo­cjo­nal­nych lub świa­do­mie wy­ra­ża­ją­cych pewne stany psy­chicz­ne, sko­or­dy­no­wa­nych zaz­wy­czaj ze zryt­mi­zo­wa­ną mu­zy­ką lub tylko ele­men­tem ryt­micz­nym. Ruchy te mają war­tość este­tycz­ną i sym­bo­licz­ną, i są w danej kul­tu­rze uz­na­wa­ne za ta­niec przez wy­ko­naw­ców i od­bior­ców. Tańce mogą być po­dzie­lo­ne i opi­sa­ne ze wzglę­du na ro­dzaj cho­re­o­gra­fii, ro­dzaj ru­chów lub hi­sto­rycz­ne po­cho­dze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: tanio


Źródła:

SJP.pl

Tanieć

sta­wać się tań­szym


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ta­nieć lub sta­nieć)

 (1.1) zmie­niać swoją cenę na niż­szą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanina

garb­nik wy­stę­pu­ją­cy w korze dę­bo­wej - garb­nik z ga­la­só­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. na­tu­ral­ny garb­nik po­li­fe­no­lo­wy po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taninowy

→ ta­ni­na


Patrz:tanina

Źródła:

SJP.pl

Tanio

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób tani; nie­dro­go, po okaz­jo­nal­nej/ni­skiej cenie


Źródła:

Wiktionary

Taniocha

po­tocz­nie: to, co jest tanie


Źródła:

SJP.pl

Taniorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Spisz. ta­lerz


Źródła:

Wiktionary

Taniość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest tanie; cecha tych, któ­rzy są tani


Źródła:

Wiktionary

Tanistrofeus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­ny­strop­he­us|Meyer|ref=tak., wy­mar­ły gad ry­bo­żer­ny o bar­dzo dłu­giej szyi, ży­ją­cy w okre­sie środ­ko­we­go tria­su


Źródła:

Wiktionary

Tanit

od­mia­na że­la­za me­te­o­rycz­ne­go za­wie­ra­ją­ca ni­kiel; że­la­zo wstę­go­we; tenit


Tanit – pu­nic­ka bo­gi­ni płod­no­ści, księ­ży­ca i wody, czczo­na prze­de wszyst­kim w Kar­ta­gi­nie jako opie­kun­ka mia­sta.

Od­po­wied­nik fe­nic­kiej Asz­tar­te, któ­rej miej­sce póź­niej prze­ję­ła w wie­rze­niach Fe­ni­cjan i Kar­ta­giń­czy­ków. Mi­tycz­na mał­żon­ka Baal Ham­mo­na, boga nieba i we­ge­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taniuchny

zdrob­nie­nie od: tani; ta­niu­si, ta­niuś­ki, ta­niut­ki


Źródła:

SJP.pl

Taniusi

zdrob­nie­nie od: tani; ta­niut­ki, ta­niuś­ki, ta­niuch­ny


Źródła:

SJP.pl

Taniusieńki

zdrob­nie­nie od: ta­niuś­ki; ta­niu­teń­ki


Źródła:

SJP.pl

Taniuteńki

zdrob­nie­nie od: ta­niut­ki; ta­niu­sień­ki


Źródła:

SJP.pl

Taniutki

zdrob­nie­nie od: tani; ta­niu­si, ta­niuś­ki, ta­niuch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: tani


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taniuśki

zdrob­nie­nie od: tani; ta­niu­si, ta­niuś­ki, ta­niut­ki


Źródła:

SJP.pl

Tanizna

ta­niość, tan­de­ta


Źródła:

SJP.pl

Tanjug

[czy­taj: TANjuk]
1. mia­sto w In­do­nez­ji;
2. dawna serb­ska agen­cja pra­so­wa


Tan­jug ("Te­le­graf­ska agen­ci­ja nove Ju­gos­la­vi­je") – serb­ska agen­cja pra­so­wa za­ło­żo­na 5 li­sto­pa­da 1943 w miej­sco­wo­ści Jajce w Bośni i Her­ce­go­wi­nie przez ko­mu­ni­stę Mošę Pi­ja­dę. Pier­wszym dy­rek­to­rem był Vla­dis­lav S. Rib­ni­kar. W cza­sie II wojny świa­to­wej była agen­cją pra­so­wą par­ty­zan­tów Tity.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tank

prze­sta­rza­le:
1. duży zbior­nik na ciecz lub gaz;
2. czołg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. wojsk. czołg

 (1.2) przest. duży zbior­nik na ciecz lub gaz

 (1.3) gry­komp. klasa po­sta­ci ce­chu­ją­ca się dużą ilo­ścią punk­tów życia oraz od­por­no­ścią na obra­że­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanka

forma po­e­tyc­ka w li­te­ra­tu­rze ja­poń­skiej, utwór nie­ry­mo­wa­ny; uta


Tanka (jap. 短歌 tanka; ‘krót­ka pieśń’, ‘krót­ki wiersz’) – jedna z naj­star­szych form po­ez­ji ja­poń­skiej (pier­wot­nie jedna z od­mian "waka") pow­sta­ła około VI wieku. Każda "tanka" skła­da się z 31 sylab uło­żo­nych w pier­wszej czę­ści wier­sza ("kami no ku") w wersy we­dług sche­ma­tu 5 + 7 + 5 sylab, a w dru­giej czę­ści ("shimo no ku") we­dług sche­ma­tu 7 + 7 sylab. Używa się ter­mi­nów górna stro­fa tanki i dolna stro­fa tanki. Jest jedną z naj­ży­wot­niej­szych form po­ez­ji ja­poń­skiej, upra­wia­ną rów­nież obec­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tankietka

lekki po­jazd pan­cer­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. mały, lekki czołg naj­czę­ściej bez wieży;


Tan­kiet­ka – mały, naj­czę­ściej bez­wie­żo­wy wóz bo­jo­wy z dwu­o­so­bo­wą za­ło­gą. Cza­sa­mi tan­kiet­ka­mi na­zy­wa­no także małe czoł­gi z wieżą obro­to­wą.

Tan­kiet­ki były uz­bro­jo­ne w 1 lub 2 ka­ra­bi­ny ma­szy­no­we, rza­dziej sto­so­wa­no dział­ka ka­li­ber 20 mm. Cha­rak­te­ry­zo­wa­ły się masą 1,5 - 3,5 t i nie­wiel­ki­mi wy­mia­ra­mi. Dzię­ki kon­struk­cji bez­wie­żo­wej wy­so­kość mie­ści­ła się w gra­ni­cach 1,4 m, dłu­gość - do 3 m. Pręd­kość wy­no­si­ła ok. 40-45 km/h.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tankini

dam­ski strój ką­pie­lo­wy zło­żo­ny z ko­szul­ki oraz maj­tek lub szor­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dam­ski strój pla­żo­wy, skła­da­ją­cy się z fig i topu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tankofermentator

kadź do fer­men­ta­cji piwa; tan­ko­fer­men­tor, fer­men­ta­tor, fer­men­tor, kadź fer­men­ta­cyj­na, tank fer­men­ta­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Tankofermentor

kadź do fer­men­ta­cji piwa; tan­ko­fer­men­ta­tor, fer­men­ta­tor, fer­men­tor, kadź fer­men­ta­cyj­na, tank fer­men­ta­cyj­ny


Tan­ko­fer­men­tor – pio­no­wy zbior­nik cy­lin­drycz­no-stoż­ko­wy zwany rów­nież uni­tan­kiem słu­żą­cy do prze­pro­wa­dze­nia fer­men­ta­cji i kon­dy­cjo­no­wa­nia (le­ża­ko­wa­nia) piwa. Tan­ko­fer­men­to­ry prze­my­sło­we po­sia­da­ją po­jem­ność ponad 2000 hl. Ze wzglę­du na ich wszech­stron­ność, funk­cjo­nal­ność, za­le­ty tech­nicz­ne i moż­li­wość pro­duk­cji du­żych ilo­ści piwa w eko­no­micz­ny spo­sób za­stą­pi­ły one w wielu bro­wa­rach tra­dy­cyj­ne ka­dzie fer­men­ta­cyj­ne i tanki le­ża­ko­we, gdyż można w nich prze­pro­wa­dzać za­rów­no pro­ces fer­men­ta­cji jak i le­ża­ko­wa­nia piwa, który zo­stał skró­co­ny z kilku ty­god­ni lub mie­się­cy do kil­ku­na­stu dni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tankomat

au­to­mat do sprze­da­ży pa­li­wa


Źródła:

SJP.pl

Tankowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tan­ko­wać.


Tan­ko­wa­nie – uzu­peł­nia­nie zbior­ni­ków po­ja­zdów me­cha­nicz­nych pa­li­wem i in­ny­mi ma­te­ria­ła­mi pęd­ny­mi. Od­by­wa się to przy uży­ciu od­po­wied­nie­go sprzę­tu za­leż­ne­go od ro­dza­ju po­ja­zdu, pa­li­wa, czasu na­peł­nia­nia itp.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tankować

1. na­peł­niać zbior­ni­ki ma­te­ria­ła­mi pęd­ny­mi, wodą;
2. żar­to­bli­wie: pić al­ko­hol


cza­sow­nik

 (1.1) mot. lotn. na­peł­niać bak pa­li­wem

 (1.2) pot. pić al­ko­hol


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tankowiec

sta­tek wy­po­sa­żo­ny w zbior­ni­ki, uży­wa­ny do prze­wo­zu ła­dun­ków płyn­nych; zbior­ni­ko­wiec, cy­ster­no­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zbior­ni­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tankownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się zbior­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Tankowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tan­kiem, do­ty­czą­cy tanka


Źródła:

Wiktionary

Tankowóz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd prze­wo­żą­cy pa­li­wo i umoż­li­wia­ją­cy tan­ko­wa­nie poza sta­cją paliw


Źródła:

Wiktionary

Tankred

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tanksztela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sta­cja ben­zy­no­wa


Źródła:

Wiktionary

Tanna

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tannenberg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. daw. Stę­bark


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tannenberski

→ Tan­nen­berg


Patrz:Tannenberg

Źródła:

SJP.pl

Tanner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tanoreksja

cho­ro­bli­wa po­trze­ba bycia opa­lo­nym, zwy­kle po­wią­za­na z uza­leż­nie­niem od so­la­rium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. med. nałóg opa­la­nia się, czę­sto po­wią­za­ny z uza­leż­nie­niem od so­la­rium;


Ta­no­rek­sja (z ang. 'to tan' – 'opa­lać się', ang. "tan­ning de­pen­den­ce") – uza­leż­nie­nie po­le­ga­ją­ce na cią­głej chęci opa­la­nia się, naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­ce u mło­dych ko­biet.

W kul­tu­rze środ­ko­wo­e­u­ro­pej­skiej opa­le­niz­na jest sym­bo­lem wy­spor­to­wa­nia, zdro­wia i ra­do­ści życia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tanorektyczka

ko­bie­ta z ob­se­syj­ną po­trze­bą bycia opa­lo­nym, zwy­kle uza­leż­nio­na od so­la­rium


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. med. ko­bie­ta cier­pią­ca na ta­no­rek­sję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanorektyczny

→ ta­no­rek­sja


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z ta­no­rek­sją


Patrz:tanoreksja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanorektyk

osoba z ob­se­syj­ną po­trze­bą bycia opa­lo­nym, zwy­kle uza­leż­nio­na od so­la­rium


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na cier­pią­cy na ta­no­rek­sję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanowo

Ta­no­wo (niem. "Fal­ken­wal­de") – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Po­li­ce. Jest po­ło­żo­na na Rów­ni­nie Po­lic­kiej w Pu­szczy Wkrzań­skiej przy roz­wid­le­niu dróg wo­je­wódz­kich nr 114 do Polic (8 km) i dalej przez Trze­bież do No­we­go Warp­na oraz nr 115 do Do­bie­szczy­na (13 km) i Szcze­ci­na.


Źródła:

Wikipedia

Tantal

pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 73 i sym­bo­lu Ta, ko­wal­ny, sta­lo­wo­sza­ry metal, od­por­ny na dzia­ła­nie kwa­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ta i licz­bie ato­mo­wej 73;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tantalit

mi­ne­rał, zło­żo­ny tle­nek że­la­za, man­ga­nu, tan­ta­lu i niobu; ko­lum­bit; nio­bit


Tan­ta­lit – rzad­ki mi­ne­rał z klasy tlen­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tantalos

w mi­to­lo­gii grec­kiej: król fry­gij­ski, syn Zeusa zdra­dza­ją­cy lu­dziom se­kre­ty bogów; Tan­tal, Tan­ta­lus


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tantalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tan­ta­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tantalować

po­kry­wać po­wło­ką tan­ta­lo­wą


Źródła:

SJP.pl

Tantalowy

przy­miot­nik od: tan­tal


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy tan­ta­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tantalus

w mi­to­lo­gii grec­kiej: król fry­gij­ski, syn Zeusa zdra­dza­ją­cy lu­dziom se­kre­ty bogów; Tan­tal, Tan­ta­los


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tantiema

umow­na opła­ta li­cen­cyj­na za ko­rzy­sta­nie z ut­wo­rów mu­zycz­nych (i in­nych, np. au­dial­nych lub wi­zu­al­nych) pła­co­na przez użyt­kow­ni­ka na rzecz wła­ści­cie­la praw ma­jąt­ko­wych do dzie­ła (twór­cy, pro­du­cen­ta, Or­ga­ni­za­cji Zbio­ro­we­go Za­rzą­dza­nia)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tantnisiowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu mo­ty­li, nie­wiel­kich roz­mia­rów (do 18 mm dłu­go­ści), o cha­rak­te­ry­stycz­nej bu­do­wie skrzy­deł, z któ­rych przed­nia para jest wąska i wy­dłu­żo­na, tylna szer­sza i prze­waż­nie krót­sza


Tant­ni­sio­wa­te (Plu­tel­li­dae) – ro­dzi­na ma­łych i śred­nich mo­ty­li z na­dro­dzi­ny Ypo­no­me­u­to­i­dea. Jest to ro­dzi­na o świa­to­wym za­się­gu wy­stę­po­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tantnisiowaty

o ce­chach tant­ni­sio­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Tantniś

tant­niś krzy­żo­wia­czek - motyl z ro­dzi­ny tant­ni­sio­wa­tych (Plu­tel­la ma­scu­li­pen­nis) bę­dą­cy groź­nym szkod­ni­kiem ro­ślin krzy­żo­wych


Źródła:

SJP.pl

Tanto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze (czę­sto uży­wa­ne w po­wią­za­niu z in­ny­mi, np. non tanto = nie za wiele): tyle, tak wiele


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tantra

1. re­li­gij­ny tekst łą­czą­cy w sobie sen­ten­cje fi­lo­zo­ficz­ne, pow­sta­ły w kręgu hin­du­iz­mu, bud­dyz­mu, dźi­niz­mu i w mniej­szym stop­niu in­nych re­li­gii wscho­du;
2. nurt re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny opar­ty na ta­kich tek­stach; tan­tryzm


Tan­tra – ro­dzaj dzie­ła, wła­ści­wy dla tan­tryz­mu śak­tyj­skie­go, dźi­nij­skie­go i bud­dyj­skie­go. Tan­tra to tekst ezo­te­rycz­ny, może za­wie­rać za­rów­no opisy dok­try­ny, jak i prak­tyk tan­tryz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tantrajana

kie­ru­nek bud­dyz­mu, który wy­o­dręb­nił się w II wieku n.e. z tra­dy­cji ma­ha­ja­ny i pie­lę­gno­wał ideał bod­hi­satt­wy; wadż­ra­ja­na; man­tra­ja­na; bud­dyzm tan­trycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Tantryczka

→ tan­tryk


Patrz:tantryk

Źródła:

SJP.pl

Tantrycznie

→ tan­trycz­ny


Patrz:tantryczny

Źródła:

SJP.pl

Tantryczny

przy­miot­nik od: tan­tryzm, tan­tra; cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla tan­tryz­mu, ogółu tek­stów re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­nych, pow­sta­łych głów­nie w kręgu hin­du­iz­mu, bud­dyz­mu i dźi­niz­mu (np. po­gląd tan­trycz­ny), zwią­za­ny z nur­tem opar­tym na ta­kich tek­stach


Źródła:

SJP.pl

Tantryjski

→ tan­tra; tan­trycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Tantryk

wyz­naw­ca tan­tryz­mu, in­dyj­skie­go ruchu re­li­gij­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Tantryzm

nurt re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny opar­ty na tek­stach, pow­sta­łych w kręgu hin­du­iz­mu, bud­dyz­mu, dźi­niz­mu i w mniej­szym stop­niu in­nych re­li­gii wscho­du; tan­tra


Na tę stro­nę wska­zu­je „Kaula”. Zo­bacz też: Kaʻula – ha­waj­ska wyspa.

Tan­tryzm – prąd re­li­gij­no-fi­lo­zo­ficz­ny, kul­tu­ra re­li­gij­na (re­li­gij­na fi­lo­zo­fia i kul­tu­ra) w In­diach i w Ty­be­cie. Tan­tryzm prze­ni­knął, w cza­sie swo­jej naj­więk­szej po­pu­lar­no­ści, do wszyst­kich obec­nych w In­diach ru­chów re­li­gij­nych, w tym i do bud­dyz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tantung

mia­sto w Chi­nach; Dan­dong


Źródła:

SJP.pl

Tantuński

→ Tan­tung


Patrz:Tantung

Źródła:

SJP.pl

Tany

dawny tytuł szla­chec­ki na­da­wa­ny wła­ści­cie­lom ziem­skim; osoba no­szą­ca ten tytuł


Źródła:

SJP.pl

Tanzania

Zjed­no­czo­na Re­pu­bli­ka Tan­za­nii; pań­stwo w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo we wschod­niej Afry­ce ze sto­li­cą w Do­do­ma;


Tan­za­nia, Zjed­no­czo­na Re­pu­bli­ka Tan­za­nii ( Jam­hu­ri ya Mu­un­ga­no wa Tan­za­nia) – pań­stwo we wschod­niej Afry­ce pow­sta­łe z po­łą­cze­nia daw­nych ko­lo­nii bry­tyj­skich: Tan­ga­ni­ki (do I wojny świa­to­wej nie­miec­kiej) oraz bry­tyj­skie­go Zan­zi­ba­ru, co sym­bo­li­zo­wa­ła nazwa ut­wo­rzo­na z pier­wszych sylab nazw obu kra­jów TAN+ZAN.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tanzanit

barw­na od­mia­na zo­i­zy­tu (mi­ne­ra­łu z sze­re­gu epi­do­tu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. od­mia­na zo­i­sy­tu


Tan­za­nit (Tan­ga­nit) – przez­ro­czy­sta, nie­bie­ska w od­cie­niach do fio­le­to­wej gem­mo­lo­gicz­na od­mia­na zo­i­sy­tu. Nie­pra­wi­dło­wo na­zy­wa­ny „sza­fi­rem Meru” – pierw­si jego od­kryw­cy myl­nie uz­na­li go za sza­fir.

Nazwa po­cho­dzą­ca od Tan­za­nii, gdzie mi­ne­rał ten zo­stał od­kry­ty, zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na przez firmę ju­bi­ler­ską Tif­fa­ny z No­we­go Jorku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tanzanitowy

→ tan­za­nit


Patrz:tanzanit

Źródła:

SJP.pl

Tanzanka

oby­wa­tel­ka Tan­za­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Tan­za­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanzańczyk

oby­wa­tel Tan­za­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Tan­za­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanzański

zwią­za­ny z Tan­za­nią


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Tan­za­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tanzimat

okres re­form w Tur­cji w la­tach 1839-1870, zmie­rza­ją­cych do ut­wo­rze­nia no­wo­czes­ne­go pań­stwa; tan­zy­mat


Tan­zi­mat (os­mań­sko­tu­rec­kie تنظيمات) – okres re­form w Im­pe­rium Os­mań­skim w la­tach 1839–1876. Ter­min ten w ję­zy­ku os­mań­sko­tu­rec­kim oz­na­cza „re­or­ga­ni­za­cję”.

Tan­zi­mat roz­po­czął się za­rów­no dzię­ki ini­cja­ty­wie suł­ta­nów Mah­mu­da II i Ab­dul­me­ci­da I, jak i za spra­wą ini­cja­ty­wy doś­wiad­czo­nych na eu­ro­pej­skich pla­ców­kach dy­plo­ma­tycz­nych do­rad­ców: Ali Paszy, Mid­ha­ta Paszy, Fuada Paszy oraz Ra­szi­da Paszy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tanzymat

okres re­form w Tur­cji w la­tach 1839-1870, zmie­rza­ją­cych do ut­wo­rze­nia no­wo­czes­ne­go pań­stwa; tan­zi­mat


Źródła:

SJP.pl

Tao

wie­loz­nacz­ne, róż­nie tłu­ma­czo­ne głów­ne po­ję­cie ta­o­iz­mu; dao


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) filoz. w ta­o­iz­mie i ogól­nie fi­lo­zo­fii chiń­skiej: na­tu­ral­na droga, którą po­dą­ża wszechś­wiat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taoiseach

[czy­taj: ti­szech] w Ir­lan­dii: pre­zes rady mi­ni­strów, pre­mier


Ta­o­i­se­ach, An Ta­o­i­se­ach (wym. lub, l.mn. "Ta­o­i­sigh", wym. lub ; do­słow­nie z irl. – wódz, przy­wód­ca) – pre­mier Ir­lan­dii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taoista

zwo­len­nik ta­o­iz­mu (da­o­iz­mu); da­o­i­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca ta­o­iz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taoistka

wyz­naw­czy­ni ta­o­iz­mu (da­o­iz­mu); da­o­ist­ka


Źródła:

SJP.pl

Taoistyczny

→ ta­o­izm; da­o­i­stycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ta­o­iz­mem i ta­o­i­sta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taoizm

chiń­ski kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny; przeksz­tał­co­ny póź­niej w zbiór prak­tyk ma­gicz­nych ma­ją­cych za­pew­nić nie­śmier­tel­ność lub dłu­go­wiecz­ność; da­o­izm (rza­dziej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. rel. tra­dy­cyj­ny chiń­ski sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny i re­li­gij­ny, pod­kre­śla­ją­cy rów­no­wa­gę, pro­sto­tę i życie w har­mo­nii z wszechś­wia­tem;


Ta­o­izm (cza­sem za­pi­sy­wa­ny jako "da­o­izm") – tra­dy­cyj­ny chiń­ski sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny i re­li­gij­ny. Stwo­rze­nie fi­lo­zo­fii ta­o­i­stycz­nej przy­pi­su­je się mędr­co­wi zwa­ne­mu Laozi w VI wieku p.n.e., ta­o­izm re­li­gij­ny pow­stał w II i III wieku n.e. Za naj­waż­niej­sze księ­gi ta­o­iz­mu uważa się "Da­o­de­jing" oraz "Zhu­ang­zi".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taon

cząst­ka ele­men­tar­na na­le­żą­ca do grupy lep­to­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. nietr­wa­ła cząst­ka ele­men­tar­na na­le­żą­ca do lep­to­nów, ma­ją­ca ujem­ny ła­du­nek elek­trycz­ny;


Taon – cząst­ka ele­men­tar­na z grupy lep­to­nów ob­da­rzo­na ła­dun­kiem ujem­nym, śred­nim cza­sem życia 3×10−13 se­kun­dy i dużą masą wy­no­szą­cą 1777 MeV/c2 = 3,17×10−27 kg (dla po­rów­na­nia 939 MeV/c2 dla pro­to­nu i 0,511 MeV/c2 dla elek­tro­nu).

Taony zo­sta­ły od­kry­te w 1975 roku przez Mar­ti­na Le­wi­sa Perla.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taonowy

→ taon


Patrz:taon

Źródła:

SJP.pl

Taormina

miej­sco­wość i gmina we Wło­szech


Ta­or­mi­na (syc. "Ta­ur­mi­na", grec. "Ta­u­ro­me­nion", łac. "Ta­u­ro­me­nium") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Me­sy­na.

We­dług da­nych na rok 2013 gminę za­miesz­ki­wa­ło 11 061 osób, 842,4 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taormiński

przy­miot­nik od: Ta­or­mi­na (mia­sto we Wło­szech)


Źródła:

SJP.pl

Taotie

motyw zdob­ni­czy w sztu­ce chiń­skiej, ma­ją­cy sym­bo­li­zo­wać de­mo­na od­stra­sza­ją­ce­go złe duchy


Tāotiè (chiń., 饕餮), Tōtetsu (jap. 饕餮) – nazwa mi­to­lo­gicz­ne­go pot­wo­ra i mo­ty­wu or­na­men­ta­cyj­ne­go, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla chiń­skich na­czyń z brązu z epok Shang i Zhou.

Ozdob­ne or­na­men­ty (zwane ma­ska­mi) na­czyń ce­re­mo­nial­nych (ofiar­nych) naj­czę­ściej przed­sta­wia­ją pysk tego pot­wo­ra, któ­re­go wi­ze­ru­nek miał od­stra­szać zło­dziei i tych, któ­rzy za­kłó­ca­ją ry­tu­a­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tap

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w ob­wo­dzie tiu­meń­skim Rosji, prawy do­pływ To­bo­łu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tap-Dance

[czy­taj: tap dens] ta­niec, pod­czas któ­re­go ryt­micz­nie ude­rza się o po­dło­gę bu­ta­mi z pod­ku­ty­mi pię­ta­mi i ob­ca­sa­mi; ste­po­wa­nie, przy­tup


Źródła:

SJP.pl

Tapas

prze­ką­ska po­da­wa­na głów­nie do na­po­jów w ba­rach, zwła­szcza w Hisz­pa­nii, np. oliw­ki, owoce morza, ka­ta­loń­ska kieł­ba­sa


Tapas (z hiszp. "tapa" – przy­kryw­ka, wiecz­ko) – nie­wiel­kie prze­ką­ski po­da­wa­ne zaz­wy­czaj do na­po­jów w ba­rach Hisz­pa­nii. Mogą być po­da­wa­ne na cie­pło lub na zimno i przyj­mo­wać różne formy – od pro­stych prze­ką­sek po bar­dziej skom­pli­ko­wa­ne dania. Przy­rzą­dza się je z roz­ma­i­tych skład­ni­ków: wa­rzyw, mięs, owo­ców morza, jajek itp. W Kraju Ba­sków tapas na­zy­wa­ne są "pint­xos" (od wbi­tych w prze­ką­ski wy­ka­ła­czek).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tapczan

mebel do spa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. ro­dzaj łóżka w for­mie skrzy­ni, w któ­rym część, na któ­rej się śpi (ma­te­rac), sta­no­wi jed­no­cze­śnie wieko po­jem­ni­ka na po­ściel;


Tap­czan – mebel przez­na­czo­ny do spa­nia oraz od­po­czyn­ku w po­zy­cji le­żą­cej. Skła­da się z drew­nia­ne­go pudła, w któ­rym zaz­wy­czaj trzy­ma się po­ściel, i ma­te­ra­ca, który był po­ło­żo­ny po­cząt­ko­wo na pa­sach lub sznu­rach, póź­niej na siat­ce lub sprę­ży­nach. Tap­czan czę­sto był obity tka­ni­ną de­ko­ra­cyj­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tapczanik

mały tap­czan


Źródła:

SJP.pl

Tapczanisko

zgru­bie­nie od: tap­czan


Źródła:

SJP.pl

Tapczanopółka

mebel łą­czą­cy w sobie cechy tap­cza­nu i półki


Źródła:

SJP.pl

Tapczanowy

przy­miot­nik od: tap­czan


Źródła:

SJP.pl

Tapeciak

po­tocz­nie: nożyk z ła­ma­nym ostrzem


Źródła:

SJP.pl

Tapeciara

po­gard­li­wie: ko­bie­ta z dużą ilo­ścią ma­ki­ja­żu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. obraź. o ko­bie­cie prze­sad­nie sto­su­ją­cej ma­ki­jaż, szcze­gól­nie o na­kła­da­ją­cej zbyt grubą war­stwę flu­i­du lub pudru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tapeciarka

1. ko­bie­ta trud­nią­ca się wy­kle­ja­niem ta­pe­tą ścian;
2. przy­rząd ułat­wia­ją­cy kła­dze­nie ta­pe­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­wo­do­wo przy­kle­ja­ją­ca ta­pe­ty do ścian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tapeciarski

zwią­za­ny z wy­kle­ja­niem ścian ta­pe­tą


Źródła:

SJP.pl

Tapeciarstwo

za­ję­cie ta­pe­cia­rza


Źródła:

SJP.pl

Tapeciarz

osoba trud­nią­ca się wy­kle­ja­niem ta­pe­tą ścian


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­wo­do­wo przy­kle­ja­ją­ca ta­pe­ty do ścian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tapenada

pro­wan­sal­ska pasta zio­ło­wa do przy­pra­wia­nia po­traw; ta­pe­na­de


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pro­wan­sal­ska pasta, któ­rej głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są oliw­ki, ka­pa­ry i oliwa;


Ta­pe­na­da – pasta, któ­rej głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są oliw­ki i ka­pa­ry oraz oliwa. Obok nich, w za­leż­no­ści od wer­sji, w skła­dzie mogą zna­leźć się np. czos­nek, ba­kła­żan, an­cho­is i różne przy­pra­wy. Wy­wo­dzi się z Pro­wan­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tapenade

pro­wan­sal­ska pasta zio­ło­wa do przy­pra­wia­nia po­traw; ta­pe­na­da


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. pro­wan­sal­ska pasta, któ­rej głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są oliw­ki, ka­pa­ry i oliwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taper

daw­niej:
1. pia­ni­sta gra­ją­cy w ka­wiar­niach, re­sta­u­ra­cjach, na za­ba­wach ta­necz­nych lub pod­czas lek­cji tańca;
2. pia­ni­sta two­rzą­cy pod­kład mu­zycz­ny pod­czas se­an­su filmu nie­me­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) film. muz. pia­ni­sta akom­pa­niu­ją­cy fil­mo­wi lub przy­gry­wa­ją­cy w ka­wiar­ni


Taper – w nie­mym kinie osoba gra­ją­ca na pia­ni­nie lub or­ga­nach te­a­tral­nych, im­pro­wi­zu­ją­ca pod­kład mu­zycz­ny do wyś­wiet­la­nych scen. Samo słowo wy­wo­dzi się z ję­zy­ka fran­cu­skie­go "taper" i oz­na­cza­ło mię­dzy in­ny­mi: "pi­sa­nie na ma­szy­nie, stu­ka­nie, stu­ka­nie w kla­wi­sze".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taperka

→ taper


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. muz. pia­nist­ka akom­pa­nia­tor­ka


Patrz:taper

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taperować

przy­gry­wać na for­te­pia­nie


Źródła:

SJP.pl

Taperski

→ taper


Patrz:taper

Źródła:

SJP.pl

Tapet

stół na­kry­ty zie­lo­nym su­knem, przy któ­rym daw­niej to­czo­no obra­dy; dziś tylko w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych:
a) być, po­ja­wić się, zna­leźć się na ta­pe­cie - być oma­wia­nym, stać się te­ma­tem roz­mów, dy­sku­sji;
b) mieć coś na ta­pe­cie - wła­śnie coś oma­wiać, zaj­mo­wać się czymś w danej chwi­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. stół, przy któ­rym od­by­wa­ją się obra­dy, przy­kry­ty su­knem, zwy­kle w ko­lo­rze zie­lo­nym

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ta­pe­ta


Tapet – daw­niej stół, przy któ­rym od­by­wa­ły się obra­dy, przy­kry­ty su­knem, zwy­kle w ko­lo­rze zie­lo­nym.

Dziś głów­nie w po­wie­dze­niu "być/zna­leźć się/mieć coś na ta­pe­cie" po­cho­dzą­cym od nie­miec­kie­go "etwas aufs Tapet brin­gen", przy czym w ję­zy­ku nie­miec­kim "Tapet" nie oz­na­czał stołu, lecz sukno do jego przy­kry­wa­nia. Cza­sem spo­ty­ka­na jest też znieksz­tał­co­na wer­sja "wziąć coś na ta­pe­tę" (za­miast "wziąć coś na tapet"), pow­sta­ła po­przez mylne sko­ja­rze­nie ze sło­wem ta­pe­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tapeta

1. wzo­rzy­sty lub jed­no­barw­ny pa­pier (rza­dziej tka­ni­na lub two­rzy­wo sztucz­ne) słu­żą­cy do wy­kle­ja­nia ścian;
2. obraz na wyś­wiet­la­czu te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go, na pul­pi­cie mo­ni­to­ra kom­pu­te­ro­we­go;
3. po­tocz­nie: prze­sa­dzo­ny, mocny ma­ki­jaż


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ko­lo­ro­wy lub wzo­rzy­sty pa­pier, któ­rym de­ko­ru­je się wew­nętrz­ne ścia­ny po­mie­szczeń;

 (1.2) in­form. gra­fi­ka umie­szczo­na jako tło ro­bo­cze­go ob­sza­ru pul­pi­tu kom­pu­te­ra;

 (1.3) slang. przen. nad­mier­ny, zbyt grubo na­ło­żo­ny ma­ki­jaż


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tapetka

zdrob­nie­nie od: ta­pe­ta


Źródła:

SJP.pl

Tapetnik

gry­ziel ta­pet­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny gry­zie­lo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tapetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ta­pe­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tapetować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ta­pe­to­wać)

 (1.1) po­kry­wać ścia­ny ta­pe­tą; kłaść ta­pe­tę

 (1.2) po­kry­wać stop­nio­wo war­stwą

 (1.3) po­kry­wać de­ko­ra­cyj­nie; obi­jać coś dla ozdo­by

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ta­pe­to­wać się (dk. wy­ta­pe­to­wać się)

 (2.1) być ta­pe­to­wa­nym

 (2.2) pot. na­kła­dać ma­ki­jaż na sie­bie


Źródła:

Wiktionary

Tapetum

tkan­ka wy­ście­ła­ją­ca ścia­nę wo­recz­ków pył­ko­wych u na­sien­nych oraz ścia­nę za­rod­ni pa­prot­ni­ków i msza­ków


Ta­pe­tum (łac.), tkan­ka wy­ście­ła­ją­ca – tkan­ka ro­ślin­na, two­rzą­ca war­stwę ko­mó­rek ota­cza­ją­cych tkan­kę za­rod­ni­kot­wór­czą (ar­che­spor) w za­rod­niach wielu pa­prot­ni­ków oraz w wo­recz­ku pył­ko­wym ro­ślin na­sien­nych.

U pa­prot­ni­ków pełni funk­cję tkan­ki odżyw­czej wy­ście­la­ją­cej za­rod­nie. Skła­da się z dwóch warstw ko­mó­rek, które roz­kła­da­ją się w cza­sie roz­wo­ju za­rod­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tapety

1. wzo­rzy­sty lub jed­no­barw­ny pa­pier (rza­dziej tka­ni­na lub two­rzy­wo sztucz­ne) słu­żą­cy do wy­kle­ja­nia ścian;
2. obraz na wyś­wiet­la­czu te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go, na pul­pi­cie mo­ni­to­ra kom­pu­te­ro­we­go;
3. po­tocz­nie: prze­sa­dzo­ny, mocny ma­ki­jaż


Źródła:

SJP.pl

Tapicer

rze­mieśl­nik wy­ście­ła­ją­cy ma­te­ria­łem meble lub ele­men­ty wy­po­sa­że­nia sa­mo­cho­dów; ta­pi­sjer (daw­niej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem obić, po­kry­wa­niem tka­ni­na­mi mebli, kanap, fo­te­li sa­mo­cho­do­wych itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tapicerka

1. to, czym są wy­ście­ła­ne meble lub ele­men­ty wy­po­sa­że­nia sa­mo­cho­dów;
2. po­tocz­nie: ta­pi­cer­stwo - rze­mio­sło ta­pi­ce­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, czym usła­ne są meble lub wy­po­sa­że­nie sa­mo­cho­du

 (1.2) pot. ta­pi­cer­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tapicernia

dział fa­bry­ki lub warsz­tat rze­mieśl­ni­czy, w któ­rym wy­ko­nu­je się prace ta­pi­cer­skie


Źródła:

SJP.pl

Tapicerować

wy­ście­łać okre­ślo­nym ma­te­ria­łem meble, ścia­ny, drzwi lub ele­men­ty wy­po­sa­że­nia sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Tapicerski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ta­pi­cer­stwa lub ta­pi­ce­ra


Źródła:

Wiktionary

Tapicerstwo

wy­ście­ła­nie ma­te­ria­łem mebli lub ele­men­tów wy­po­sa­że­nia sa­mo­cho­dów


Ta­pi­cer­stwo – ro­dzaj rze­mio­sła lub dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się wy­ście­la­niem i obi­ja­niem tka­ni­ną, skórą lub innym ma­te­ria­łem: mebli, sie­dzeń, wnętrz po­ja­zdów oraz in­nych wy­ro­bów użyt­ko­wych lub de­ko­ra­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tapiewo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Gwar­diejsk (obec­nie także eg­zo­nim wa­rian­to­wy);


Źródła:

Wiktionary

Tapiewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­pie­wem, do­ty­czą­cy Ta­pie­wa


Źródła:

Wiktionary

Tapin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Taping

test umoż­li­wia­ją­cy ocenę spraw­no­ści i pra­wi­dło­wo­ści wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści mo­to­rycz­nych, spraw­dza­ją­cy pre­cyz­ję, czas re­ak­cji i tempo ru­chów


Źródła:

SJP.pl

Tapioka

kasza z bulw ma­nio­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mąka, białe gra­nul­ki lub płat­ki skro­bio­we otrzy­ma­ne z ma­nio­ku;


Ta­pio­ka, skro­bia ta­pio­ko­wa – pro­dukt skro­bio­wy otrzy­ma­ny z ma­nio­ku. Pro­ces izo­la­cji ta­pio­ki jest zbli­żo­ny do po­zy­ski­wa­nia skro­bi ziem­nia­cza­nej i obej­mu­je: mycie oraz obie­ra­nie ko­rze­ni, roz­drab­nia­nie, wy­my­wa­nie skro­bi, od­dzie­le­nie wody so­ko­wej, oczy­szcza­nie, od­wad­nia­nie i su­sze­nie. Wy­stę­pu­je w po­sta­ci per­ło­wych kulek, płat­ków i mąki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tapiokowy

→ ta­pio­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z ta­pio­ki


Patrz:tapioka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tapiolit

mi­ne­rał o skła­dzie tan­ta­li­tu, na­le­żą­cy jed­nak do ukła­du te­tra­go­nal­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Tapir

ro­śli­no­żer­ny ssak za­miesz­ku­ją­cy dżun­gle Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Azji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­pi­rus|Bris­son|ref=tak., ssak lasów tro­pi­kal­nych, o nie­wiel­kiej trą­bie wyksz­tał­co­nej z nosa i wargi;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. uta­pi­ro­wa­ne włosy


Tapir ("Ta­pi­rus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny ta­pi­ro­wa­tych (Ta­pi­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tapiranga

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tapirek

zdrob­nie­nie od: tapir


Źródła:

SJP.pl

Tapirowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ta­pi­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tapirowate

ro­dzi­na ssa­ków ro­śli­no­żer­nych z rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, o wy­dłu­żo­nej gło­wie, ma­ją­cych nos i wargę przeksz­tał­co­ną w ruch­li­wą trąbę, wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kach Ame­ry­ki, na Pół­wy­spie Ma­laj­skim i na niek­tó­rych wy­spach In­do­nez­ji; ta­pi­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­pi­ri­dae|Gray|ref=tak., mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków ko­pyt­nych z rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych;


Ta­pi­ro­wa­te, ta­pi­ry (Ta­pi­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ko­pyt­nych z rzędu nie­pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Pe­ris­so­dac­ty­la). Do ro­dzi­ny na­le­żą duże ssaki o dłu­go­ści ciała 180–300 cm z za­o­krą­glo­nym cia­łem z tyłu wraz z tyl­ny­mi koń­czy­na­mi, zwę­ża­ją­cym się w kie­run­ku nosa i koń­czyn przed­nich, z krót­ki­mi, mu­sku­lar­ny­mi no­ga­mi, ciem­nym ko­lo­rem futra, grubą skórą i szcze­ci­nia­sty­mi, po­roz­rzu­ca­ny­mi wło­sa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tapirowaty

o ce­chach ta­pi­ro­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Tapirować

stro­szyć włosy, cze­sząc grze­bie­niem po­szcze­gól­ne pasma w kie­run­ku do skóry, w celu stwo­rze­nia pew­ne­go ro­dza­ju pod­kład­ki pod wy­so­ką fry­zu­rę


Źródła:

SJP.pl

Tapirowy

→ tapir


Patrz:tapir

Źródła:

SJP.pl

Tapiseria

wie­lo­barw­na, jed­no­stron­na tka­ni­na ar­ty­stycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. jed­no­stron­na tka­ni­na o róż­no­rod­nej de­ko­ra­cji, słu­żą­cą do de­ko­ra­cji ścian;


Ta­pi­se­ria (z franc. "ta­pis­se­rie") – ogól­na nazwa okre­śla­ją­ca jed­no­stron­ną tka­ni­nę o róż­no­rod­nej de­ko­ra­cji: fi­gu­ral­nej (np. ze sce­na­mi mi­to­lo­gicz­ny­mi, bi­blij­ny­mi), he­ral­dycz­nej bądź zwie­rzę­co-ro­ślin­nej (tzw. wer­diu­ra), słu­żą­cą do de­ko­ra­cji ścian. Po­tocz­nie ter­min „ta­pi­se­ria” sto­so­wa­ny jest wy­mien­nie z naz­wa­mi: go­be­lin i arras.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tapiseriowy

→ ta­pi­se­ria


Patrz:tapiseria

Źródła:

SJP.pl

Tapisjer

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ście­ła­ją­cy ma­te­ria­łem meble lub ele­men­ty wy­po­sa­że­nia sa­mo­cho­dów; ta­pi­cer


Źródła:

SJP.pl

Taplać

po­tocz­nie:
1. nu­rzać coś w wo­dzie, bło­cie;
2. ta­plać się - brnąć w wo­dzie lub bło­cie; pła­wić się


Źródła:

SJP.pl

Tapnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tap­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Tapnąć

dot­knąć lekko pal­cem, zwy­kle na ekra­nie do­ty­ko­wym


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) in­form. dot­knąć pal­cem (w od­nie­sie­niu do urzą­dzeń do­ty­ko­wych)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tapsuj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w sy­be­ryj­skiej czę­ści Rosji, prawy do­pływ Sośwy Pół­noc­nej


Źródła:

Wiktionary

Tar

ży­ją­ce w wy­so­kich gó­rach Azji zwie­rzę z ro­dzi­ny krę­to­ro­gich, z wy­glą­du po­dob­ne do kozy


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: tara


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tara

1. przy­rząd do pra­nia ręcz­ne­go;
2. waga opa­ko­wa­nia (brut­to - netto)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. hist. deska do pra­nia ręcz­ne­go;

 (1.2) hand. waga opa­ko­wa­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taraba

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny chron­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taraban

1. wiel­ki bęben uży­wa­ny przez tu­rec­kie pułki jan­czar­skie; ba­ra­ban;
2. bęben o po­dłuż­nym kształ­cie uży­wa­ny w daw­nym woj­sku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. muz. wojsk. wal­co­wa­ty bęben uży­wa­ny przez woj­sko;


Ta­ra­ban lub tu­łum­bas (tur. "da­ra­ban") – duży, po­dłuż­ny bęben ka­pe­li jan­czar­skich, uży­wa­ny także w daw­nym woj­sku pol­skim.

Ta­ra­ba­nów uży­wa­no do na­da­wa­niu taktu w mar­szu oraz w bit­wach do prze­ka­zy­wa­nia roz­ka­zów. Takie za­sto­so­wa­nie miało miej­sce m.in. w bit­wie pod Carr­hae. Ta­ra­ban jest wspom­nia­ny w czwar­tej zwrot­ce pol­skie­go hymnu:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarabanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ta­ra­ban


Źródła:

Wiktionary

Tarabanić

1. bić w ta­ra­ban, bęb­nić;
2. po­tocz­nie: ude­rzać w coś mocno, gwał­tow­nie; walić, ło­mo­tać;
3. po­tocz­nie: dźwi­gać coś cięż­kie­go;
4. ta­ra­ba­nić się - po­tocz­nie:
a) po­ru­szać się nie­zdar­nie, z tru­dem;
b) wcho­dzić na coś niez­grab­nie, z tru­dem; wta­ra­ba­niać się, gra­mo­lić się


Źródła:

SJP.pl

Taracha

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Taradajka

brycz­ka, zwy­kle dwu­ko­ło­wa, bez re­so­rów, uży­wa­na w XVIII wieku; ta­ra­dej­ka, ta­ra­taj­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. nie­wiel­ki, czte­ro­ko­ło­wy, od­kry­ty po­jazd konny o pro­stej kon­struk­cji, zwy­kle bez re­so­rów, uży­wa­ny w Pol­sce w XVIII wieku;

 (1.2) przest. żart. osoba ga­dat­li­wa


Ta­ra­daj­ka (ta­ra­dej­ka, ta­ra­taj­ka) (od ukr. тарадайка, ros. таратайка) – lekka, od­kry­ta, nie­re­so­ro­wa­na brycz­ka, na ogół dwu­ko­ło­wa, po­wo­żo­na naj­czę­ściej w za­przę­gu jed­no­kon­nym, uży­wa­na na zie­miach pol­skich w XVIII wieku.

Była nie­wiel­kim po­ja­zdem o pro­stej kon­struk­cji, który Glo­ger uważa za ro­dzaj zwy­kłej małej brycz­ki lub ko­la­ski, jaka po­ja­wi­ła się w Pol­sce w XVIII wieku. Póź­niej uży­wa­na czę­sto jako po­dręcz­ny wózek czte­ro­ko­ło­wy, w za­przę­gu dwu­kon­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taradejka

brycz­ka, zwy­kle dwu­ko­ło­wa, bez re­so­rów, uży­wa­na w XVIII wieku; ta­ra­daj­ka, ta­ra­taj­ka


Źródła:

SJP.pl

Tarahumara

lud za­miesz­ku­ją­cy stan Chi­hu­a­hua w Mek­sy­ku


Ta­ra­hu­ma­ra, Rarámuri – lud za­miesz­ku­ją­cy stan Chi­hu­a­hua w Mek­sy­ku, po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ta­ra­hu­ma­ra z ro­dzi­ny uto-az­tec­kiej. Ich li­czeb­ność wy­no­si około 70 ty­się­cy osób. Słyną z niez­wy­kłej wy­trzy­ma­ło­ści w biegu, którą wy­ko­rzy­stu­ją w tzw. po­lo­wa­niu upor­czy­wym. Stąd po­cho­dzi nazwa ludu – "Rarámuri", która do­słow­nie zna­czy „bie­ga­cze”. Biegi sta­no­wią także ele­ment tra­dy­cyj­nych za­wo­dów spor­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taraj

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych; kot cęt­ko­wa­ny, kotek cęt­ko­wa­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Prio­na­i­lu­rus vi­ver­ri­nus|ref=tak., kotek cęt­ko­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarakan

reg.: ka­ra­luch


Ta­ra­kan – mia­sto w In­do­nez­ji na wy­spie Ta­ra­kan w pro­win­cji Bor­neo Pół­noc­ne; po­wierzch­nia 250,8 km²; lud­ność 147 030 (VI 2005); gę­stość za­lud­nie­nia 586,2 osób/1 km².

Oś­ro­dek wy­do­by­cia ropy naf­to­wej; port wy­wo­zo­wy tego su­row­ca; port lot­ni­czy "Ju­wa­ta Air­port".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taramasalata

za­ką­ska w po­sta­ci kre­mo­wej pasty ryb­nej z ikry zmie­sza­nej z na­mo­czo­ną bułką lub go­to­wa­ny­mi ziem­nia­ka­mi, ce­bu­lą i ko­per­kiem; ta­ra­mo­sa­la­ta


Źródła:

SJP.pl

Taramosalata

za­ką­ska w po­sta­ci kre­mo­wej pasty ryb­nej z ikry zmie­sza­nej z na­mo­czo­ną bułką lub go­to­wa­ny­mi ziem­nia­ka­mi, ce­bu­lą i ko­per­kiem; ta­ra­ma­sa­la­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pasta z ikry, tra­dy­cyj­na grec­ka po­tra­wa wiel­ko­post­na;


Ta­ra­mo­sa­la­ta (ngr. ταραμοσαλάτα) – po­pu­lar­na grec­ka pasta z ikry, czę­sto po­da­wa­na jako przy­staw­ka.

Jest też da­niem tra­dy­cyj­nie post­nym przy­go­to­wy­wa­nym na tzw. Czy­sty Po­nie­dzia­łek, czyli pier­wszy dzień Wiel­kie­go Postu; po­da­wa­na wtedy do la­ga­ny (wiel­kich plac­ków chle­bo­wych wy­pie­ka­nych na ten dzień).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taran

1. belka za­koń­czo­na że­laz­ną gło­wi­cą słu­żą­ca daw­niej do bu­rze­nia bram i murów;
2. za­o­strzo­na belka wy­sta­ją­ca z dzio­bu okrę­tu albo ostro za­koń­czo­ny, wy­dłu­żo­ny dziób, słu­żą­ce daw­niej np. do prze­bi­ja­nia burt wro­gich okrę­tów;
3. po­tocz­nie: roz­pę­dzo­ny duży przed­miot ude­rza­ją­cy w coś i ni­szczą­cy to


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. ma­chi­na oblęż­ni­cza z cięż­ką kłodą do kru­sze­nia murów i ro­zbi­ja­nia bram;

 (1.2) hist. żegl. ele­ment kon­struk­cji okrę­tu, słu­żą­cy do za­ta­pia­nia okrę­tów wroga przez ude­rze­nie dzio­bem;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taranek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Taraniec

ta­ra­niec pa­sko­wa­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Taranik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od taran


Źródła:

Wiktionary

Taranować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sta­ra­no­wać)

 (1.1) hist. wojsk. żegl. ro­zbi­jać, ni­szczyć lub wy­wa­żać coś przy uży­ciu ta­ra­nu

 (1.2) hist. wojsk. żegl. ude­rzyć włas­nym po­ja­zdem, okrę­tem albo sa­mo­lo­tem obiekt wroga w celu jego usz­ko­dze­nia albo zni­szcze­nia;

 (1.3) na­jeż­dżać lub ude­rzać w przesz­ko­dę

 (1.4) pot. z im­pe­tem w coś lub kogoś wje­chać po­py­cha­jąc go


Źródła:

Wiktionary

Tarant

koń lub pies o maści bia­łej w gnia­de, kare lub kasz­ta­no­wa­te plamy


Źródła:

SJP.pl

Tarantas

dawny powóz o nad­wo­ziu w kształ­cie pudła osa­dzo­ne­go na drąż­kach za­miast re­so­rów


Ta­ran­tas (ros. "тарантас") – po­dróż­ny czte­ro­ko­ło­wy po­jazd za­przę­go­wy wy­wo­dzą­cy się z Rosji, ro­dzaj brycz­ki. Ta­ran­tas za­przę­ga­ny był w jed­ne­go lub dwa konie.

Wy­dłu­żo­ne pudło tego po­ja­zdu, w tyl­nej czę­ści kryte pó­ło­krą­głą, bre­zen­to­wą budą, osa­dzo­ne było na dłu­gich (kil­ku­me­tro­wych), ela­stycz­nych drą­gach peł­nią­cych rolę re­so­rów. Uwa­ża­ny był za wy­god­ny po­jazd po­dróż­ny, po­nie­waż mie­ścił miej­sca le­żą­ce i sie­dzą­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarantela

ta­ran­tel­la;
1. ne­a­po­li­tań­ski ta­niec lu­do­wy o bar­dzo szyb­kim tem­pie, w tak­cie 6/8 lub 3/8;
2. mu­zy­ka do tego tańca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. folk. tra­dy­cyj­ny ta­niec ne­a­po­li­tań­ski

 (1.2) muz. folk. mu­zy­ka to­wa­rzy­szą­ca ta­ran­te­li (1.1)


Ta­ran­te­la (wł. "ta­ran­tel­la") – wło­ski ta­niec lu­do­wy, z Ne­a­po­lu.

Cha­rak­te­ry­zu­je się ści­śle usta­lo­ną ryt­mi­ką, opar­tą na jed­no­staj­nym po­cho­dzie drob­nych war­to­ści ryt­micz­nych; tempo szyb­kie, naj­czę­ściej w me­trum 6/8, jed­nak zda­rza­ją się także wy­ko­na­nia w me­trum 3/8.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarantella

ta­ran­te­la;
1. ne­a­po­li­tań­ski ta­niec lu­do­wy o bar­dzo szyb­kim tem­pie, w tak­cie 6/8 lub 3/8;
2. mu­zy­ka do tego tańca


Źródła:

SJP.pl

Tarantinowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z twór­czo­ścią Qu­en­ti­na Ta­ran­ti­na


Źródła:

Wiktionary

Tarantowaty

o maści konia: biały z nie­wiel­ki­mi pla­ma­mi


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) hipol. o koniu: biały w pla­ma­a­my gnia­de, kare lub kasz­ta­no­wa­te


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarantula

1. duży pająk z ro­dzi­ny po­goń­ców, któ­re­go jad za­gra­ża życiu owa­dów i ma­łych pta­ków, wy­wo­łu­je u ludzi stany za­pal­ne; wy­stę­pu­je w kilku ga­tun­kach, m.in. w po­łud­nio­wych Wło­szech i na ob­sza­rach ste­po­wych wschod­niej Azji i Eu­ro­py; jej uką­sze­nie nie musi pro­wa­dzić do śmier­ci;
2. dawne na­rzę­dzie tor­tur słu­żą­ce do wy­ry­wa­nia ko­bie­tom pier­si


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­co­sa ta­ran­tu­la|ref=tak., dra­pież­ny ga­tu­nek pa­ją­ka;


Ta­ran­tu­la – zwy­cza­jo­wa nazwa na­da­wa­na kilku po­łud­nio­wo- i środ­ko­wo­e­u­ro­pej­skim ro­dza­jom du­żych pa­ją­ków z ro­dzi­ny po­goń­co­wa­tych – "Hogna", "Ly­co­sa" i "Ge­o­ly­co­sa".

Zwy­cza­jo­wo w kilku ję­zy­kach, m.in. w pol­skim, mia­nem „ta­ran­tu­li” na­zy­wa się nie­słusz­nie wiele więk­szych ga­tun­ków pa­ją­ków, zwła­szcza ptasz­ni­ków. Jed­nak w ję­zy­ku an­giel­skim rów­nież ofi­cjal­nie nazwy wielu ptasz­ni­ków za­wie­ra­ją słowo „ta­ran­tu­la”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarantyzm

zbyt­nie uwiel­bie­nie tańca


Ta­ran­tyzm – ze­spół za­cho­wań o cha­rak­te­rze sym­bo­licz­no-re­li­gij­nym okre­śla­ny jako eg­zor­cyzm mu­zycz­no-ta­necz­ny i po­wią­za­ny ze zja­wi­skiem jakim jest mania tańca. Wy­róż­ni­kiem tej formy hi­ste­rycz­nej re­ak­cji ta­necz­nej miało być rze­ko­me ugry­zie­nie przez ta­ran­tu­lę, zaś spo­so­bem na po­zby­cie się jadu z or­ga­niz­mu był ta­niec.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarapata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. ta­ra­pa­ty.


Źródła:

Wiktionary

Tarapaty

po­tocz­nie: trud­ne, przy­kre sy­tu­a­cje, nie­mi­łe przy­go­dy; kło­po­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. przy­kre lub nie­mi­łe sy­tu­a­cje


Ta­ra­pa­ty – pol­ski film fa­mi­lij­no-przy­go­do­wy z 2017 roku w re­ży­se­rii Marty Kar­wow­skiej, wy­pro­du­ko­wa­ny przez Koi Stu­dio.

Film zo­stał zak­wa­li­fi­ko­wa­ny do kon­kur­su Inne Spoj­rze­nie na Fe­sti­wa­lu Pol­skich Fil­mów Fa­bu­lar­nych w Gdyni.

Zdję­cia do filmu pow­sta­wa­ły w War­sza­wie i oko­li­cach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taras

po­wierzch­nia umie­szczo­na na wy­so­ko­ści par­te­ru, pię­tra lub na dachu, cza­sa­mi za­da­szo­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ot­war­ta prze­strzeń użyt­ko­wa bu­dyn­ku;

 (1.2) geol. pod­cię­ty i wy­rów­na­ny teren na stoku góry lub wznie­sie­nia

 (1.3) daw. gro­bla

 (1.4) stpol. gruz, żwir


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarasek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tarasewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tarasiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarasik

zdrob­nie­nie od: taras


Źródła:

SJP.pl

Tarasin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tarasiuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarasić

re­gio­nal­nie: zgnia­tać coś, prze­cho­dząc lub prze­bie­ga­jąc po czymś; dep­tać


Źródła:

SJP.pl

Taraskowo

Ta­ra­sko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca. W la­tach 1973–1995 w gmi­nie Wizna.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa nie­wiel­ka rzeka Ło­je­wek, do­pływ Narwi.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Trój­cy Prze­najś­więt­szej w Ol­szy­nach.


Źródła:

Wikipedia

Tarasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­sta­wia­nie drogi, przej­ścia, prze­ja­zdu


Źródła:

Wiktionary

Tarasowaty

przy­po­mi­na­ją­cy taras


Źródła:

SJP.pl

Tarasować

blo­ko­wać przej­ście lub prze­jazd w danym miej­scu; za­ta­ra­so­wy­wać


cza­sow­nik

 (1.1) blo­ko­wać moż­li­wość przej­ścia lub prze­ja­zdu sto­jąc lub sta­wia­jąc coś na dro­dze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarasowy

→ taras


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest uło­żo­ny w formę ta­ra­su

 (1.2) zwią­za­ny z ta­ra­sem, do­ty­czą­cy ta­ra­su


Patrz:taras

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taraszkiewica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. pot. wa­riant or­to­gra­fii ję­zy­ka bia­ło­ru­skie­go, ofi­cjal­ny do re­for­my w 1933 r., a potem funk­cjo­nu­ją­cy jako al­ter­na­ty­wa dla no­we­go sy­ste­mu;

 (1.2) jęz. pot. ta­rasz­kie­wi­ca (1.1) wraz z niek­tó­ry­mi aspek­ta­mi gra­ma­ty­ki i lek­sy­ki róż­nią­cy­mi się od stan­dar­du


Ta­rasz­kie­wi­ca, kla­sycz­ny wa­riant ( тарашкевіца, "taraškievica"; клясычны правапіс, "klasyčny pra­va­pis") – po­tocz­na nazwa jed­ne­go z wa­rian­tów or­to­gra­fii ję­zy­ka bia­ło­ru­skie­go, opie­ra­ją­ce­go się na re­gu­łach sto­so­wa­nych przed re­for­mą ję­zy­ko­wą z 1933 roku i bę­dą­ce­go sy­ste­mem al­ter­na­tyw­nym w sto­sun­ku do or­to­gra­fii ofi­cjal­nej. W szer­szym ro­zu­mie­niu nazwa "ta­rasz­kie­wi­ca" do­ty­czy rów­nież pew­nych róż­nic w gra­ma­ty­ce i lek­sy­ce (w sto­sun­ku do ofi­cjal­nych norm ję­zy­ko­wych).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Taraszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Taratajka

brycz­ka, zwy­kle dwu­ko­ło­wa, bez re­so­rów, uży­wa­na w XVIII wieku; ta­ra­dej­ka, ta­ra­daj­ka


Źródła:

SJP.pl

Taratar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. chłod­nik ogór­ko­wy, zupa kuch­ni buł­gar­skiej


Źródła:

Wiktionary

Taratatka

daw­niej: ro­dzaj krót­kiej ka­po­ty mę­skiej, ozdo­bio­nej na­szyw­ka­mi ze sznu­ra (sza­me­run­kiem), no­szo­nej w daw­nej Pol­sce na prze­ło­mie XVIII i XIX wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kraw. ro­dzaj krót­kiej mę­skiej ka­po­ty się­ga­ją­cej do kolan i ob­szy­tej sza­me­run­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarator

buł­gar­ska zupa jo­gur­to­wo-ogór­ko­wa z do­dat­kiem oliwy, czosn­ku oraz orze­chów wło­skich


Ta­ra­tor ogór­ko­wy (bułg. "таратор" [tara’tor] "с краставици") – ro­dzaj zupy-chłod­ni­ka; danie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni buł­gar­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarawa

atol na Oce­a­nie Spo­koj­nym, w pań­stwie Ki­ri­ba­ti


Ta­ra­wa – głów­ny atol wy­spiar­skie­go pań­stwa Ki­ri­ba­ti, po­ło­żo­ny w środ­ko­wej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go w ar­chi­pe­la­gu Wysp Gil­ber­ta. Znaj­du­je się tu sto­li­ca kraju Ba­i­ri­ki. Atol jest za­miesz­ka­ny przez 70 090 osób (2020), po­słu­gu­ją­cych się na co dzień ję­zy­kiem an­giel­skim oraz ję­zy­kiem ki­ri­ba­ti.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taraśnica

ro­dzaj pry­mi­tyw­nej ar­ma­ty, uży­wa­nej w śred­nio­wie­czu do obro­ny zam­ków


Ta­ra­śni­ca (sta­ro­pol. od czes. "ta­ras­ni­ce") – śred­nio­wiecz­ne lek­kie dłu­go­lu­fo­we dzia­ło, przez­na­czo­ne do pro­wa­dze­nia ognia bez­poś­red­nie­go.

W XV w. sto­so­wa­li je cze­scy hu­sy­ci, znane było wów­czas i w Pol­sce. Nazwa po­cho­dzi od ru­cho­mej drew­nia­nej za­sło­ny ("taras") umie­szcza­nej jako prze­gro­da w lu­kach po­mię­dzy wo­za­mi szyku ta­bo­ro­we­go. W póź­niej­szym cza­sie uży­wa­no go (po­dob­nie jak ha­kow­nic) w obro­nie murów i in­nych umoc­nień sta­łych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarbusz

czer­wo­na czap­ka fil­co­wa, no­szo­na głów­nie przez mu­zuł­ma­nów za­miesz­ku­ją­cych stre­fę śró­dziem­no­mor­ską


Źródła:

SJP.pl

Tarchalice

Tar­cha­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Tarchalin

Tar­cha­lin (pol. hist. Tar­cha­li­no) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Bo­ja­no­wo.


Źródła:

Wikipedia

Tarchomin

dziel­ni­ca w War­sza­wie


Tar­cho­min – osied­le i ob­szar MSI znaj­du­ją­cy się w pół­noc­nej czę­ści War­sza­wy, w dziel­ni­cy Bia­ło­łę­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarchomiński

zwią­za­ny z Tar­cho­mi­nem, do­ty­czą­cy Tar­cho­mi­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tar­cho­mi­nem, do­ty­czą­cy Tar­cho­mi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarcica

pro­dukt drzew­ny pow­sta­ły w tar­ta­ku w wy­ni­ku wstęp­nej obrób­ki drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) deski pow­sta­łe na sku­tek prze­cię­cia ga­łę­zi lub pnia piłą


Tar­ci­ca – asor­ty­ment drzew­ny pow­sta­ły w wy­ni­ku prze­tar­cia drew­na okrą­głe­go w spo­sób in­dy­wi­du­al­ny bądź gru­po­wy (de­cy­du­je licz­ba rów­no­cze­śnie pra­cu­ją­cych pił) na pi­lar­kach: ra­mo­wych (tra­kach), ta­śmo­wych bądź tar­czo­wych. Ze wzglę­du na sto­pień obrób­ki tar­ci­ce dzie­lą się na:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarciczka

zdrob­nie­nie od: tar­ci­ca


Źródła:

SJP.pl

Tarcie

1. fi­zy­ka: zja­wi­ska fi­zycz­ne to­wa­rzy­szą­ce prze­mie­szcza­niu się wzglę­dem sie­bie dwóch ciał fi­zycz­nych lub ele­men­tów tego sa­me­go ciała;
2. tech­no­lo­gia obrób­ki drew­na po­le­ga­ją­ca na prze­ra­bia­niu drew­na okrą­głe­go na tar­ci­cę przy uży­ciu traka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|trzeć.

 (1.2) fiz. roz­pra­sza­nie ener­gii wsku­tek do­ty­ka­nia się dwóch ciał pod­czas ich względ­ne­go ruchu

 (1.3) zwy­kle w licz­bie mno­giej: sprzecz­ki, nies­na­ski, nie­po­ro­zu­mie­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarciówka

obra­biar­ka do prze­pi­ło­wy­wa­nia drew­na


Źródła:

SJP.pl

Tarcza

1. obron­na część uz­bro­je­nia, uży­wa­na przez pie­cho­tę i jazdę od cza­sów sta­ro­żyt­nych do czasu wpro­wa­dze­nia broni pal­nej, o róż­nych kształ­tach i roz­mia­rach;
2. ta­bli­ca z kon­cen­trycz­ny­mi krę­ga­mi, słu­żą­ca jako cel do strze­la­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. obron­na część uz­bro­je­nia

 (1.2) he­rald. ele­ment herbu w kształ­cie tar­czy (1.1)

 (1.3) tek­tu­ra lub ta­bli­ca z na­ry­so­wa­ny­mi kon­cen­trycz­ny­mi okrę­ga­mi przez­na­czo­na do za­wie­sze­nia na strzel­ni­cy (spor­to­wej/woj­sko­wej / po­li­cyj­nej) jako cel do ostrze­la­nia

 (1.4) cy­fer­blat, część ze­ga­ra / ze­gar­ka

 (1.5) mała pla­kiet­ka/na­szyw­ka w kształ­cie tar­czy (1.1-2) no­szo­na na ubra­niu w celu iden­ty­fi­ka­cji, okre­śle­nia przy­na­leż­no­ści

 (1.6) geol. roz­le­gły, zaz­wy­czaj lekko wy­pu­kły i ma­ją­cy ten­den­cje do pod­no­sze­nia się, ob­szar skał kry­sta­licz­nych

 (1.7) wojsk. zob. tar­cza an­ty­ra­kie­to­wa.

 (1.8) kolej. urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne sto­so­wa­ne w ruchu ko­le­jo­wym; zob. tar­cza ostrze­gaw­cza.

 (1.9) część te­le­fo­nu słu­żą­ca do wy­bie­ra­nia nu­me­ru te­le­fo­nu w te­le­fo­nach star­szej ge­ne­ra­cji; zob. tar­cza nu­me­ro­wa.

 (1.10) mech. część ha­mul­ca tar­czo­we­go naj­czę­ściej wy­ko­na­ne ze stali; zob. tar­cza ha­mul­co­wa.

 (1.11) mech. część sprzę­gła; zob. tar­cza sprzę­gła.

 (1.12) mech. część sprzę­gła; zob. tar­cza do­ci­sko­wa.

 (1.13) mech. lotn. ele­ment ste­ru­ją­cy wir­ni­ka w śmi­głow­cu; zob. tar­cza ste­ru­ją­ca.

 (1.14) ścier­ni­ca, na­rzę­dzie ścier­ne; zob. tar­cza szli­fier­ska.

 (1.15) ele­ment kon­struk­cyj­ny, któ­re­go gru­bość jest mała w po­rów­na­niu do dłu­go­ści i sze­ro­ko­ści, ob­cią­żo­ny pro­sto­pad­le do mniej­sze­go wy­mia­ru

 (1.16) med. część po­chwo­wa szyj­ki ma­ci­cy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarczenica

sko­ru­piak wodny, pa­so­żyt ryb i ki­ja­nek; splew­ka


Źródła:

SJP.pl

Tarczennice

rząd lub pod­gro­ma­da sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy Ma­xil­lo­po­da, pa­so­ży­tu­ją­cych na ry­bach, rza­dziej na pła­zach; tarcz­ni­ce


Źródła:

SJP.pl

Tarczewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tarczka

1. w bo­ta­ni­ce: część za­rod­ka na­sie­nia, która przy­le­ga do biel­ma i speł­nia w cza­sie kieł­ko­wa­nia ziar­na istot­ne funk­cje fiz­jo­lo­gicz­ne;
2. w ogrod­nict­wie: ka­wa­łek kory ścię­ty razem z pącz­kiem z drze­wa szla­chet­ne­go w celu prze­szcze­pie­nia go na pęd dzicz­ki;
3. w zo­o­lo­gii: nie­wiel­kiej gru­bo­ści płyt­ka kost­na ro­go­wa albo sze­re­gi na­cho­dzą­cych na sie­bie pły­tek, które po­kry­wa­ją ciało niek­tó­rych zwie­rząt;
4. w zo­o­lo­gii: tarcz­ka za­rod­ko­wa - sku­pie­nie na po­wierzch­ni żółt­ka jaj ko­mó­rek bo­ga­tych w żółt­ko, z któ­rych roz­wi­ja się za­ro­bek;
5. w me­dy­cy­nie: tarcz­ka wo­szczy­no­wa - suchy, żółty strup, wy­stę­pu­ją­cy przy cho­ro­bie skóry zwa­nej strup­niem wo­szczy­no­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od tar­cza

 (1.2) mała tar­cza

 (1.3) zool. ele­ment pan­ce­rzy­ka owa­dów, wcho­dzą­cy w skład grzbie­to­wej czę­ści tu­ło­wia;

 (1.4) anat. spła­szczo­ny twór sta­no­wią­cy szkie­let po­wie­ki i głów­ny ele­ment osło­ny oka;

 (1.5) spła­szczo­na osło­na rę­ko­je­ści szpa­dy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarczkonogi

pod­gro­ma­da drob­nych mię­cza­ków mor­skich z gro­ma­dy bez­płyt­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Tarczkowaty

ma­ją­cy kształt małej tar­czy


Źródła:

SJP.pl

Tarcznice

rząd lub pod­gro­ma­da sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy Ma­xil­lo­po­da, pa­so­ży­tu­ją­cych na ry­bach, rza­dziej na pła­zach; tar­czen­ni­ce


Źródła:

SJP.pl

Tarcznik

owad z grupy czerw­ców, szkod­nik do­mo­wych ro­ślin do­nicz­ko­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczniki

ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków obej­mu­ją­ca około 2650 ga­tun­ków; tarcz­ni­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Tarcznikowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków obej­mu­ją­ca około 2650 ga­tun­ków; tarcz­ni­ki


Tarcz­ni­ko­wa­te, tarcz­ni­ki (Dia­spi­di­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków li­czą­ca około 2650 ga­tun­ków, w więk­szo­ści szkod­ni­ków ro­ślin upraw­nych. Tarcz­ni­ko­wa­te po­cho­dzą z Eu­raz­ji i Afry­ki Pół­noc­nej, ale obec­nie zo­sta­ły zaw­le­czo­ne także na po­zo­sta­łe kon­ty­nen­ty. Wiele z ga­tun­ków na­le­żą­cych do ro­dzi­ny ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze jako szkod­ni­ki ro­ślin ozdob­nych i szklar­nio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarcznikowaty

o ce­chach tarcz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Tarczociąg

śro­do­wi­sko­wo: urzą­dze­nie do tran­spor­tu tarcz strzel­ni­czych, uży­wa­ne na strzel­ni­cach


Źródła:

SJP.pl

Tarczogłowe

jedna z pod­gro­mad pła­zów


Źródła:

SJP.pl

Tarczowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem tar­czę


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem tar­czę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarczowce

wy­mar­ła gro­ma­da ryb, do któ­rej za­li­cza się zwie­rzę­ta ży­ją­ce w pa­le­o­zo­i­ku od sy­lu­ru do dol­ne­go kar­bo­nu; pla­ko­der­my, po­tocz­nie zwane ry­ba­mi pan­cer­ny­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczowe

→ tar­cza


Patrz:tarcza

Źródła:

SJP.pl

Tarczowiec

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy krę­gow­ców na­le­żą­cych do żu­chwow­ców


Źródła:

SJP.pl

Tarczownicowate

ro­dzi­na po­ro­stów


Tar­czow­ni­co­wa­te ("Par­me­lia­ce­ae" Zen­ker) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu mi­secz­ni­co­wa­tych ("Le­ca­no­ra­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczownicowaty

o ce­chach tar­czow­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na po­ro­stów)


Źródła:

SJP.pl

Tarczowniczka

→ tar­czow­nik


Tar­czow­nicz­ka (sta­ro­nord. "skjaldmær",) – po­stać wo­jow­nicz­ki ze skan­dy­naw­skie­go fol­klo­ru i mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej, być może także z praw­dzi­wej hi­sto­rii. Ko­bie­ty-wo­jow­nicz­ki czę­sto po­ja­wia­ły się w sa­gach, np. w "Sadze o Her­wa­rach" i "Gesta Da­no­rum", jak rów­nież w opo­wie­ściach in­nych ludów ger­mań­skich – Gotów, Cym­brów i Mar­ko­ma­nów. Na po­da­niach o tar­czow­nicz­kach opar­te mogą być mi­tycz­ne wal­ki­rie. We­dług współ­czes­nych ba­da­czy tar­czow­nicz­ki mogły ist­nieć na­praw­dę.


Patrz:tarczownik

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczownik

daw­niej: żoł­nierz pie­szy uz­bro­jo­ny w tar­czę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. hist. we wczes­nej mo­nar­chii pia­stow­skiej: pod­sta­wo­wy żoł­nierz pie­cho­ty, uz­bro­jo­ny we włócz­nię, topór oraz tar­czę

 (1.2) wojsk. hist. pie­chur osła­nia­ją­cy swą tar­czą in­nych żoł­nie­rzy

 (1.3) daw. rze­mieśl­nik, wy­ra­bia­ją­cy tar­cze


Tar­czow­nik – śred­nio­wiecz­ny żoł­nierz, któ­re­go głów­nym za­da­niem było osła­nia­nie in­nych żoł­nie­rzy[] (np. łucz­ni­ków, kusz­ni­ków) przed ata­kiem wroga za po­mo­cą dużej tar­czy.

We wczes­noś­red­nio­wiecz­nej Pol­sce: pod­sta­wo­wa jed­nost­ka woj­sko­wa, pie­cho­ta sło­wiań­ska.

Sło­wiań­scy tar­czow­ni­cy wy­po­sa­że­ni byli we włócz­nie, to­po­ry oraz tar­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarczowy

→ tar­cza


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tar­czą, do­ty­czą­cy tar­czy


Patrz:tarcza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarczyca

gru­czoł do­krew­ny znaj­du­ją­cy się w przed­niej czę­ści szyi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. gru­czoł krę­gow­ców, wy­dzie­la­ją­cy hor­mo­ny ma­ją­ce ważną rolę w re­gu­lo­wa­niu prze­mia­ny ma­te­rii;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych;


Tar­czy­ca, gru­czoł tar­czo­wy ( glan­du­la thy­ro­i­dea) – nie­pa­rzy­sty gru­czoł wy­dzie­la­nia wew­nętrz­ne­go wy­stę­pu­ją­cy u krę­gow­ców. Wyt­wa­rza hor­mo­ny trój­jo­do­ty­ro­ni­nę (T3), ty­rok­sy­nę (T4) i kal­cy­to­ni­nę, wpły­wa­jąc na me­ta­bo­lizm i go­spo­dar­kę wap­nio­wo-fos­fo­ro­wą or­ga­niz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarczycowy

→ tar­czy­ca


przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy tar­czy­cy

 (1.2) anat. wyt­wa­rza­ny przez tar­czy­cę


Patrz:tarczyca

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarczyk

owad z ro­dzi­ny czerw­ców, groź­ny szkod­nik drzew owo­co­wych; tarcz­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczykowate

o ce­chach tar­czy­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Tarczykowaty

o ce­chach tar­czy­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Tarczyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Tar­czyn – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Tar­czyn. Do 1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Ko­mor­ni­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go. Był mia­stem du­chow­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarczynianin

miesz­ka­niec Tar­czy­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tarczynianka

miesz­kan­ka Tar­czy­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tarczyński

przy­miot­nik od: Tar­czyn


Tar­czyń­ski, Tar­czyń­ska – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 2500 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczówka

1. owad z rzędu plusk­wia­ków ży­wią­cy się so­ka­mi drzew;
2. obra­biar­ka do drew­na; pi­lar­ka tar­czo­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczówki

1. owad z rzędu plusk­wia­ków ży­wią­cy się so­ka­mi drzew;
2. obra­biar­ka do drew­na; pi­lar­ka tar­czo­wa


Tar­czów­ki (Pen­ta­to­mo­i­dea) – na­dro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych i in­fra­rzę­du Pen­ta­to­mo­morp­ha.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczówkowate

ro­dzi­na plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych ce­chu­ją­cych się sil­nie roz­wi­nię­tą tarcz­ką na śród­tu­ło­wiu; żywią się so­ka­mi ro­ślin, niek­tó­re wszyst­ko­żer­ne lub dra­pież­ne; tar­czów­ki


Tar­czów­ko­wa­te (Pen­ta­to­mi­dae) – ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarczówkowaty

o ce­chach tar­czów­ko­wa­tych (tar­czó­wek; ro­dzi­na plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych)


Źródła:

SJP.pl

Tarczówkowy

1. pa­śni­ca tar­czów­ko­wa - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny rą­czy­co­wa­tych;
2. wy­trzeszcz­ka tar­czów­ko­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki


Źródła:

SJP.pl

Tardamento

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­wo­li, opie­sza­le, zwal­nia­jąc; tar­dan­do; tardo


Źródła:

SJP.pl

Tardando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­wo­li, opie­sza­le, zwal­nia­jąc; tar­da­men­to; tardo


Źródła:

SJP.pl

Tardis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski

 (1.1) sf. film. ży­ją­cy sta­tek kos­micz­ny w for­mie nie­bie­skiej budki po­li­cyj­nej, po­ru­sza­ją­cy się w cza­sie i prze­strze­ni, wy­stę­pu­ją­cy w uni­wer­sum fil­mo­wym Dok­to­ra Who;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 3325 z pasa głów­ne­go aste­ro­id;


TARDIS (Time And Re­la­ti­ve Di­men­sion(s) In Space) – fik­cyj­ny sta­tek kos­micz­ny zwią­za­ny z bry­tyj­skim se­ria­lem scien­ce-fic­tion pt. "Dok­tor Who".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tardo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­wo­li, opie­sza­le, zwal­nia­jąc; tar­dan­do; tar­da­men­to


Źródła:

SJP.pl

Tardżuman

tłu­macz i poś­red­nik mię­dzy cu­dzo­ziem­ca­mi a miesz­kań­ca­mi Bli­skie­go Wscho­du; dra­go­man


Źródła:

SJP.pl

Tareczka

zdrob­nie­nie od: tarka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: tarka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarecznik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; Flin­der­sia


Źródła:

SJP.pl

Tarencki

przy­miot­nik od: Ta­rent


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­ren­tem, do­ty­czą­cy Ta­ren­tu, po­cho­dzą­cy z Ta­ren­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarent

mia­sto, gmina i pro­win­cja we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w re­gio­nie Apu­lia, w pro­win­cji Ta­rent (1.2), w po­łud­nio­wych Wło­szech;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na na po­łud­niu kraju, w re­gio­nie Apu­lia;


Ta­rent ( Ta­ran­to, Ta­ren­tum, w dia­lek­cie ta­renc­kim "Tarde" lub "Ta­ran­de") – mia­sto i gmina w re­gio­nie Apu­lia, w pro­win­cji Ta­rent, w po­łud­nio­wych Wło­szech. Ważny hand­lo­wy i wo­jen­ny port mor­ski na Morzu Śró­dziem­nym, oś­ro­dek prze­my­słu sta­lo­we­go, che­micz­ne­go i spo­żyw­cze­go. W mie­ście znaj­du­ją się stocz­nie wo­jen­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarentczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ta­ren­tu


Źródła:

Wiktionary

Tarentyjczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ta­ren­tu


Źródła:

Wiktionary

Tarentyjka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ta­ren­tu


Źródła:

Wiktionary

Tarentyńczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ta­ren­tu


Źródła:

Wiktionary

Tarentyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ta­renc­ki, zwią­za­ny z Ta­ren­tem, do­ty­czą­cy Ta­ren­tu


Źródła:

Wiktionary

Tarflen

nazwa hand­lo­wa po­licz­te­ro­flu­o­ro­e­ty­le­nu (te­flo­nu)


Źródła:

SJP.pl

Targ

1. spór o cenę to­wa­ru;
2. sprze­daż i kupno to­wa­rów w wy­dzie­lo­nym miej­scu i usta­lo­nym dniu ty­god­nia; miej­sce, gdzie od­by­wa się sprze­daż i kupno to­wa­rów; bazar, jar­mark


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kupno i sprze­daż to­wa­rów ma­ją­ca miej­sce w wy­dzie­lo­nym miej­scu w okre­ślo­ne dni ty­god­nia

 (1.2) miej­sce, gdzie do­ko­nu­je się tran­sak­cji kupna i sprze­da­ży

 (1.3) spór mię­dzy sprze­da­ją­cym, któ­re­mu za­le­ży na jak naj­więk­szym zysku, a ku­pu­ją­cym, który chce uzy­skać jak naj­niż­szą cenę

 (1.4) przen. spór, w któ­rym obie stro­ny prze­ko­nu­ją się naw­za­jem do cze­goś

 (1.5) zob. targi. → hand. wy­sta­wa róż­nych pro­duk­tów


Targ – miej­sce hand­lu, który od­by­wa się na wy­dzie­lo­nej prze­strze­ni, w okre­ślo­nym cza­sie. Czę­sto zwią­za­ny z pewną tra­dy­cją lub for­mal­ny­mi za­sa­da­mi hand­lo­wy­mi. Miej­sce, gdzie od­by­wa się targ, na­zy­wa­ne jest tar­go­wi­skiem, pla­cem tar­go­wym lub tar­giem ("Târg") albo ba­za­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Targalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Targan

zwy­kle w l. mn.:
1. krót­kie włó­kna lnia­ne od­dzie­la­ne od łodyg przy ręcz­nej lub me­cha­nicz­nej obrób­ce lnu
2. nas­mo­ło­wa­ne pa­ku­ły, które uży­wa­ne są na stat­ku do za­ty­ka­nia szcze­lin mię­dzy klep­ka­mi po­szy­cia burt i po­kła­du
3. gwa­ro­wo: zgrab­ki


Źródła:

SJP.pl

Targanice

Tar­ga­ni­ce (do 1964 "Tar­ga­ni­ca") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wa­do­wic­kim, w gmi­nie An­dry­chów.

In­te­gral­ne czę­ści wsi Tar­ga­ni­ce: Bagna, Be­skid, Chom­lów­ka, Dział, Fa­rów­ka, Fran­cja, Gier­ków­ka, Górka, Ka­mie­niec, Ko­czu­rów­ka, Koło Go­ściń­ca, Lanc­ko­ro­na, Nowa Wieś, Pod Ja­wor­ni­cą, Pod Pu­szczą, Potok, Ry­siów­ka, Tar­ga­ni­ce Dolne, Tar­ga­ni­ce Górne, Wa­wrzy­nów­ka.


Źródła:

Wikipedia

Targanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tar­gać.


Źródła:

Wiktionary

Targaniec

część me­cha­niz­mu ko­siar­ki, która uru­cha­mia ele­men­ty tnące


Źródła:

SJP.pl

Targanina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. cią­głe tar­ga­nie, szar­pa­nie; szar­pa­ni­na


Źródła:

Wiktionary

Targanka

ro­dzaj pakuł uzy­ski­wa­nych wsku­tek szar­pa­nia pod­czas młoc­ki słomy lnia­nej lub lnu trze­pa­ne­go; słoma tar­ga­na


Źródła:

SJP.pl

Targać

1. czo­chrać, wpro­wa­dzać nie­ład we wło­sach;
2. nieść coś lub wlec z wy­sił­kiem;
3. szar­pać, po­cią­gać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. tar­gnąć)

 (1.1) gwał­tow­nie po­cią­gać

 (1.2) fryzj. bu­rzyć uło­że­nie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­tar­gać)

 (2.1) nieść z wy­sił­kiem

 (2.2) po­wo­do­wać splą­ta­nie się cze­goś; bu­rzyć po­rzą­dek cze­goś

 (2.3) drzeć na strzę­py

 (2.4) po­wo­do­wać gwał­tow­ne prze­ży­cia, udrę­kę

 (2.5) włók. do­ko­ny­wać po­cząt­ko­wej obrób­ki ba­weł­ny (mie­sza­nie, oczy­szcza­nie, roz­luź­nia­nie beli)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny tar­gać się (dk. tar­gnąć się)

 (3.1) gwał­tow­nie po­cią­gać sie­bie sa­me­go za coś

 (3.2) gwał­tow­nie po­cią­gać jeden dru­gie­go za coś

 (3.3) pot. ener­gicz­nie po­ru­szać się

 (3.4) do­ko­ny­wać za­ma­chu; wy­stę­po­wać prze­ciw­ko

 (3.5) pró­bo­wać wy­ko­nać coś trud­ne­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny tar­gać się (dk. po­tar­gać się)

 (4.1) ule­gać po­tar­ga­niu

 (4.2) wi­chrzyć sobie sa­me­mu włosy

 (4.3) wi­chrzyć jeden dru­gie­mu włosy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Target

do­ce­lo­wa grupa od­bior­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. hand. grupa do­ce­lo­wa, np. klien­tów, od­bior­ców

 (1.2) techn. ma­te­riał od­pa­ro­wy­wa­ny w trak­cie fi­zycz­ne­go osa­dza­nia z fazy ga­zo­wej

 (1.3) środ. pra­cow­ni­cza norma do wy­ro­bie­nia w mie­sią­cu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Targeting

w mar­ke­tin­gu: okre­śla­nie tar­ge­tu (grupy do­ce­lo­wej); tar­ge­to­wa­nie


Tar­ge­ting – kon­cep­cja, prze­ja­wia­ją­ca się w po­li­ty­ce prze­my­sło­wej, po­le­ga­ją­ca na ty­po­wa­niu pew­nych dzie­dzin lub przed­sięw­zięć, któ­rym na za­sa­dzie se­lek­tyw­nej i czę­sto dy­skry­mi­na­cyj­nej dla po­zo­sta­łych, przyz­na­wa­ne są rzą­do­we prio­ry­te­ty. Prio­ry­te­ty sto­so­wa­ne po­li­ty­ce prze­my­sło­wej to: prio­ry­tet pod­mio­to­wy (przed­się­bior­stwo), przed­mio­to­wy (pro­dukt, grupa pro­duk­tów), re­gio­nal­ny, włas­no­ścio­wy (forma włas­no­ści), tech­no­lo­gicz­ny, ryn­ko­wy (rynek w sen­sie de­mo­gra­ficz­nym i ge­o­gra­ficz­nym) oraz prio­ry­tet kie­run­ku pro­duk­cji (sprze­daż w kraju, ek­sport).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Targetingowy

→ tar­ge­ting


Patrz:targeting

Źródła:

SJP.pl

Targetować

w mar­ke­tin­gu: okre­ślać tar­get (grupę do­ce­lo­wą)


Źródła:

SJP.pl

Targetowy

→ tar­get


Patrz:target

Źródła:

SJP.pl

Targi

wy­sta­wa hand­lo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hand. ro­dzaj ek­spo­zy­cji to­wa­rów na are­nie kra­jo­wej lub mię­dzy­na­ro­do­wej, na któ­rej wy­sta­wia­ne są wyt­wo­ry róż­nych dzie­dzin prze­my­słu, któ­rej celem jest za­wie­ra­nie tran­sak­cji hand­lo­wych

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: targ


Targi (ang. trade shows) – wy­da­rze­nia wy­sta­wien­ni­cze, które dają przed­się­bior­stwom moż­li­wość pre­zen­ta­cji swo­ich pro­duk­tów przed przed­sta­wi­cie­la­mi bran­ży i klien­ta­mi.

Targi od­gry­wa­ją zna­czą­cą rolę jako na­rzę­dzie pro­mo­cji na rynku B2B. Czę­sto są spon­so­ro­wa­ne i or­ga­ni­zo­wa­ne przez bran­żo­we or­ga­ni­za­cje hand­lo­we. Sta­no­wią plat­for­mę do bu­do­wa­nia re­la­cji, na­wią­zy­wa­nia kon­tak­tów biz­ne­so­wych oraz pro­mo­wa­nia swo­jej marki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Targnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tar­gać)

 (1.1) gwał­tow­nie po­cią­gnąć

 (1.2) fryzj. zbu­rzyć uło­że­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny tar­gnąć się (ndk. tar­gać się)

 (2.1) gwał­tow­nie po­cią­gnąć sie­bie sa­me­go za coś

 (2.2) gwał­tow­nie po­cią­gnąć jeden dru­gie­go za coś

 (2.3) pot. ener­gicz­nie po­ru­szyć się

 (2.4) do­ko­nać za­ma­chu; wy­stą­pić prze­ciw­ko

 (2.5) spró­bo­wać wy­ko­nać coś trud­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Targocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. tacz­ka


Źródła:

Wiktionary

Targosz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Targoszyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Targoszyn

Tar­go­szyn (niem. "Bers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Mści­wo­jów.


Źródła:

Wikipedia

Targowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tar­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Targować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­tar­go­wać)

 (1.1) hand. prze­pro­wa­dzać per­trak­ta­cje hand­lo­we; za­wie­rać tran­sak­cje

 (1.2) hand. mieć utarg; osią­gać zysk

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny tar­go­wać się (dk. wy­tar­go­wać się)

 (2.1) hand. pro­wa­dzić per­trak­ta­cje hand­lo­we w celu uzy­ska­nia naj­do­god­niej­szej ceny

 (2.2) pot. pro­wa­dzić spór


Źródła:

Wiktionary

Targowe

→ targ, → targi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. opła­ta tar­go­wa po­bie­ra­na od hand­lu­ją­cych


Patrz:targ, → targi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Targowica

1. kon­fe­de­ra­cja za­wią­za­na w Tar­go­wi­cy dla oba­le­nia Kon­sty­tu­cji 3 maja; kon­fe­de­ra­cja tar­go­wic­ka;
2. daw­niej: miej­sce, gdzie od­by­wa­ją się targi; tar­go­wi­sko;
3. prze­no­śnie:
a) zdra­da;
b) zdraj­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. tar­go­wi­sko

 (1.2) zdra­da


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Targowicki

przy­miot­nik od: Tar­go­wi­ca


Źródła:

SJP.pl

Targowiczanin

uczest­nik lub zwo­len­nik kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej, jej zwo­len­nik

 (1.2) pejor. osoba, o któ­rej mó­wią­cy sądzi, że w po­ro­zu­mie­niu z wro­ga­mi Pol­ski dzia­ła prze­ciw­ko pań­stwu i na­ro­do­wi

 (1.3) miesz­ka­niec Tar­go­wi­cy lub Tar­go­wi­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Targowiczanka

uczest­nicz­ka lub zwo­len­nicz­ka kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej


Źródła:

SJP.pl

Targowisko

1. miej­sce, gdzie od­by­wa­ją się targi;
2. han­del to­wa­ra­mi, zwła­szcza pro­duk­ta­mi rol­ny­mi; plac tar­go­wy; ogół sprze­da­ją­cych i ku­pu­ją­cych; targ


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urb. hand. stałe miej­sce tar­go­we

 (1.2) hand. kupno i sprze­daż to­wa­rów ma­ją­ca miej­sce w wy­dzie­lo­nym miej­scu w okre­ślo­ne dni ty­god­nia

 (1.3) przen. stwo­rzo­na okaz­ja do na­du­żyć po­li­tycz­nych i ko­rup­cji


Tar­go­wi­sko, ina­czej: targ, bazar (pers. "bāzār") – wy­dzie­lo­ny teren przez­na­czo­ny do hand­lu, zaz­wy­czaj na ot­war­tej po­wierzch­ni (plac tar­go­wy).

Tar­go­wi­ska mogą mieć cha­rak­ter spon­ta­nicz­ny lub zor­ga­ni­zo­wa­ny. W tym dru­gim przy­pad­ku teren przez­na­czo­ny do hand­lu może mieć wyz­na­czo­ne płat­ne sta­no­wi­ska dla osób ofe­ru­ją­cych swoje to­wa­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Targowiskowy

do­ty­czą­cy tar­go­wi­ska; od­by­wa­ją­cy się na tar­go­wi­sku


Źródła:

SJP.pl

Targownica

Tar­gow­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Mo­gil­no.


Źródła:

Wikipedia

Targowo

Tar­go­wo (niem. "The­er­wisch") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Dźwie­rzu­ty. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Targowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Targowy

→ targ, → targi


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z tar­giem jako formą hand­lu, także miej­scem, w któ­rym ist­nie­je lub bywa targ czy tar­go­wi­sko

 (1.2) zwią­za­ny z tar­go­wa­niem


Patrz:targ, → targi

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Targoński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Targum

prze­kład Bi­blii he­braj­skiej na język ara­mej­ski, bę­dą­cy czę­sto pa­ra­fra­zą tek­stu ory­gi­nal­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bibl. prze­kład Sta­re­go Te­sta­men­tu lub jego frag­men­tów na język ara­mej­ski;


Tar­gum, Tar­gu­my (aram./hebr. תרגום – „tłu­ma­cze­nie”; od he­tyc­kie­go "tar­kum­maj" – „pro­kla­ma­cja”, „wy­ja­śnie­nie”, „tłu­ma­cze­nie”) – to wy­po­wia­da­ne pa­ra­fra­zy, wy­ja­śnie­nia i roz­wi­nię­cia ży­dow­skiej Bi­blii (Ta­na­chu), prze­ka­zy­wa­ne przez ra­bi­na we wspól­nym ję­zy­ku słu­cha­czy, któ­rym po­cząt­ko­wo był czę­sto ara­mej­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Targumiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bibl. zwią­za­ny z tar­gu­mem, do­ty­czą­cy tar­gu­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) bibl. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tar­gu­mu, ma­ją­cy cechy tar­gu­mu


Źródła:

Wiktionary

Targówczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tar­gów­ka


Źródła:

Wiktionary

Targówczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tar­gów­ka


Źródła:

Wiktionary

Targówek

pra­wo­brzeż­na dziel­ni­ca War­sza­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pra­wo­brzeż­na dziel­ni­ca War­sza­wy;


Tar­gó­wek – dziel­ni­ca War­sza­wy po­ło­żo­na w pra­wo­brzeż­nej czę­ści mia­sta. Jest jedną z 18 jed­no­stek po­moc­ni­czych m.st. War­sza­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Targówka

pra­wo­brzeż­na dziel­ni­ca War­sza­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarka

1. bla­sza­na lub pla­sti­ko­wa płyt­ka z ostry­mi dziur­ka­mi słu­żą­ca do tar­cia owo­ców i wa­rzyw;
2. owoc tar­ni­ny; tarn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dawny przy­rząd słu­żą­cy do pra­nia ręcz­ne­go w for­mie po­fał­do­wa­nej płyty

 (1.2) kulin. przy­rząd ku­chen­ny do ręcz­ne­go roz­drab­nia­nia su­row­ców przez po­cie­ra­nie

 (1.3) zool. chi­ty­no­wy fałd na dnie gar­dzie­li mię­cza­ków po­kry­ty rzę­da­mi ząb­ków słu­żą­cy do ście­ra­nia po­kar­mu;

 (1.4) muz. in­stru­ment per­ku­syj­ny zbu­do­wa­ny na wzór tarki (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarkawica

Tar­ka­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ostró­wek.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

W la­tach 1954–1968 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Tar­ka­wi­ca, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ka­mien­no­wo­la. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Tarkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tar­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tarkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarkwiniusz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tarkówek

Tar­kó­wek (nazwa hi­sto­rycz­na: Tar­kó­wek Mały) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Przes­my­ki. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Tarlak

ryba doj­rza­ła płcio­wo; sa­mi­ca - ikrzak, sa­miec - mle­czak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ryba zdol­na do rozm­na­ża­nia się


Tar­lak – ryba w fazie peł­nej doj­rza­ło­ści płcio­wej, zdol­na do roz­ro­du (zob. tarło). Sa­mi­ca okre­śla­na jest jako ikrzak (ikrzy­ca), sa­miec zaś jako mle­czak. W go­spo­dar­ce ryb­nej, w ho­dow­li, na tar­la­ki wy­bie­ra się naj­więk­sze ryby z da­ne­go miotu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarlatan

sztyw­na tka­ni­na ba­weł­nia­na lub z włó­kien sztucz­nych


Źródła:

SJP.pl

Tarlatanowy

przy­miot­nik od: tar­la­tan


Źródła:

SJP.pl

Tarlecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tarlica

drew­nia­ny przy­rząd z no­ży­co­wo skrzy­żo­wa­ny­mi mie­cza­mi słu­żą­cy do ła­ma­nia i zgnia­ta­nia łodyg lnu lub ko­no­pi; cier­li­ca


Źródła:

SJP.pl

Tarlisko

miej­sce od­by­wa­nia tarła przez ryby


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) icht. miej­sce tarła

 (1.2) zo­o­techn. staw przy­go­to­wa­ny na tarło i do wy­lę­gu ryb


Tar­li­sko – miej­sce na­tu­ral­ne­go tarła ryb. Od­po­wied­nim tar­li­skiem np. dla ryb ło­so­sio­wa­tych są rwące stru­mie­nie o żwi­ro­wa­tym dnie, dla ryb kar­pio­wa­tych i szczu­pa­ka za­ro­śnię­te wody przy­brzeż­ne rzek i je­zior oraz za­la­ne łąki, dla wę­go­rza – toń wodna.

W oś­rod­kach ho­dow­la­nych rolę tar­li­ska pełni płyt­ki (do 50 cm) staw z za­ro­śnię­tym trawą dnem, za­pew­nia­ją­cy wła­ści­we wa­run­ki roz­wo­ju ikry, wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia re­gu­lu­ją­ce prze­pływ wody. W obrę­bie tar­li­ska obo­wią­zu­je za­wsze cał­ko­wi­ty zakaz po­ło­wu ryb.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarliskowy

przy­miot­nik od: tar­li­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) icht. zwią­za­ny z tar­li­skiem, do­ty­czą­cy tar­li­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarlon

hand­lo­wa nazwa sztucz­ne­go włó­kna po­lia­mi­do­we­go, po­dob­ne­go do ba­weł­ny


Źródła:

SJP.pl

Tarmosić

po­tocz­nie:
1. szar­pać, tar­gać;
2. tar­mo­sić się:
a) tar­mo­sić sa­me­go sie­bie za część ciała lub odzie­ży;
b) tar­mo­sić sie­bie naw­za­jem


cza­sow­nik

 (1.1) pot. szar­pać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarmoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tar­mo­sić.


Źródła:

Wiktionary

Tarn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Fran­cji;

 (1.2) geogr. adm. de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tarnacki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tarnawa

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarnawatecki

przy­miot­nik od: Tar­na­wat­ka


Źródła:

SJP.pl

Tarnawatka

1. wieś w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce


Tar­na­wat­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Tar­na­wat­ka. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 17

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy Tar­na­wat­ka. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go Lud­no­ści i Miesz­kań z roku 2011 wieś miała 941 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarnawiec

Tar­na­wiec (do roku 1939 Dorn­bach) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­żaj­skim, w gmi­nie Ku­ry­łów­ka. Pow­stał w 1786 obok Tar­naw­ca. Nazwy wsi Tar­na­wiec i Dorn­bach, są­sia­du­ją­cych ze sobą, były bar­dzo czę­sto uży­wa­ne za­mien­nie w do­ku­men­tach urzę­do­wych z tam­te­go czasu.


Źródła:

Wikipedia

Tarnawski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarnica

naj­wyż­szy szczyt gór­ski w pol­skich Bie­szcza­dach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­wyż­szy szczyt pol­skich Bie­szcza­dów oraz wo­je­wództ­wa pod­kar­pac­kie­go;


Tar­ni­ca (1346 m) – naj­wyż­szy szczyt pol­skich Bie­szcza­dów i wo­je­wództ­wa pod­kar­pac­kie­go, wzno­szą­cy się na krań­cu pasma po­ło­nin, w gru­pie tzw. gnia­zda Tar­ni­cy i Ha­li­cza. Na­le­ży do Ko­ro­ny Gór Pol­ski.

Szczyt Tar­ni­cy wzno­si się ponad 500 m nad do­li­nę Wo­ło­sat­ki i wy­róż­nia się oso­bli­wą syl­wet­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarnik

w tech­ni­ce: pil­nik ślu­sar­ski o gru­bych na­cię­ciach, uży­wa­ny do obrób­ki mięk­kich me­ta­li, drew­na, mas pla­stycz­nych itp.; zdzie­rak, rasz­pla, rasz­pel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. pil­nik do zgrub­nej obrób­ki ma­te­ria­łów mięk­kich, np. drew­na;


Tar­nik (pot. rasz­pel, rasz­pla od niem. "Ra­spel") – na­rzę­dzie sto­lar­skie, ro­dzaj pil­ni­ka z trój­kąt­ny­mi zę­ba­mi do zgrub­nej obrób­ki drew­na, rogów zwie­rzę­cych i in­nych mięk­kich ma­te­ria­łów.

Tar­nik usuwa więk­szą ilość zbęd­nej ma­te­rii kształ­to­wa­ne­go przed­mio­tu niż inne pil­ni­ki z racji więk­szych na­cięć, jakie po­sia­da.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarnikować

obra­biać tar­ni­kiem


Źródła:

SJP.pl

Tarnikowy

→ tar­nik


Patrz:tarnik

Źródła:

SJP.pl

Tarnina

cier­ni­sty krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; owoce tego krze­wu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pru­nus spi­no­sa|L.|ref=tak., cier­ni­sty krzew, dziki ga­tu­nek śliwy o drob­nych, bia­łych kwia­tach i gra­na­to­wych owo­cach;

 (1.2) kulin. owoc tar­ni­ny (1.1) o cierp­kim smaku sto­so­wa­ny w zio­ło­lecz­nict­wie i uży­wa­ny na przet­wo­ry


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarninaczek

li­ci­nek tar­ni­na­czek - motyl z ro­dzi­ny na­miot­ni­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Tarninowiec

ogoń­czyk tar­ni­no­wiec - motyl z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tarninówka

na­lew­ka z tar­ni­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka z tar­ni­ny


Tar­ni­nów­ka – wódka owo­co­wa, wyt­wa­rza­na ze spi­ry­tu­su rek­ty­fi­ko­wa­ne­go, al­ko­ho­lo­we­go wy­cią­gu (na­le­wu) z owo­ców tar­ni­ny i śliwy do­mo­wej oraz do­mie­szek aro­ma­tycz­no-sma­ko­wych, cukru i wody. Płyn jest kla­row­ny o bar­wie brą­zo­wej, owo­co­wym za­pa­chu i cierp­kim smaku. Wódka w ofer­cie hand­lo­wej za­wie­ra­ła ok. 40% al­ko­ho­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarniowy

→ tarń


Patrz:tarń

Źródła:

SJP.pl

Tarnka

owoc tar­ni­ny; tarka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kulin. tar­ni­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnobrzeg

mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


}|-

Tar­no­brzeg – mia­sto w Pol­sce, na pra­wach po­wia­tu, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim. Sie­dzi­ba władz po­wia­tu tar­no­brze­skie­go w la­tach 1867–1975 oraz od 1999. Sie­dzi­ba władz wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go w la­tach 1975–1998. W la­tach 1973–1976 mia­sto było sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Tar­no­brzeg. Do po­cząt­ku lat 90. XX wieku naj­więk­szy w Pol­sce oś­ro­dek wy­do­by­cia i przet­wór­stwa siar­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarnobrzeski

przy­miot­nik od: Tar­no­brzeg


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Tar­no­brze­ga, zwią­za­ny z Tar­no­brze­giem, po­cho­dzą­cy z Tar­no­brze­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnobrzeskie

przy­miot­nik od: Tar­no­brzeg


Źródła:

SJP.pl

Tarnobrzeżanin

miesz­ka­niec Tar­no­brze­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tar­no­brze­ga

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Tar­no­brze­ga, uro­dzo­na w Tar­no­brze­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnobrzeżanka

miesz­kan­ka Tar­no­brze­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tar­no­brze­ga

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Tar­no­brze­ga, uro­dzo­na w Tar­no­brze­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnogrodzianin

miesz­ka­niec Tar­no­gro­du (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tarnogrodzianka

miesz­kan­ka Tar­no­gro­du (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tarnogrodzki

przy­miot­nik od: Tar­no­gród


Źródła:

SJP.pl

Tarnogród

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Tar­no­gród ( Терногород, ‏טאַרנעגראָד‎) – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Tar­no­gród. Leży na Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kim, nad Nitką i Złotą Nitką. We­dług da­nych GUS z 2025 Tar­no­gród li­czył 3080 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarnogóra

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tarnogórski

przy­miot­nik od: Tar­now­skie Góry


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Tar­now­skich Gór, zwią­za­ny z Tar­now­ski­mi Gó­ra­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnogórzanin

miesz­ka­niec Tar­now­skich Gór


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tar­now­skich Gór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnogórzanka

miesz­kan­ka Tar­now­skich Gór


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tar­now­skich Gór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnopol

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie;

 (1.2) geogr. wieś we wschod­niej Pol­sce;


Zo­bacz też: Tar­no­pol w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Tar­no­pol (ukr. Тернопіль, "Ter­no­pil"; ros. Тернополь, "Ter­no­pol"; niem. "Tar­no­pol"; jid. טערנאָפּיל, "Ter­no­pil") – mia­sto na Ukra­i­nie, nad Se­re­tem, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na ob­wo­du tar­no­pol­skie­go, re­jo­nu tar­no­pol­skie­go i hro­ma­dzie Tar­no­pol. W 2022 roku li­czy­ło 225 004 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarnopolanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tar­no­po­la


Źródła:

Wiktionary

Tarnopolanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tar­no­po­la


Źródła:

Wiktionary

Tarnopolski

1. → Tar­no­pol;
2. obwód tar­no­pol­ski - jeden z 24 ob­wo­dów Ukra­i­ny


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Tar­no­po­la, zwią­za­ny z Tar­no­po­lem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnowianin

miesz­ka­niec Tar­no­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tar­no­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Tar­no­wa, uro­dzo­na w Tar­no­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnowianka

miesz­kan­ka Tar­no­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Tar­nów

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z miej­sco­wo­ści Tar­nów, uro­dzo­na w Tar­no­wie

 (1.3) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Tar­no­wo

 (1.4) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z miej­sco­wo­ści Tar­no­wo, uro­dzo­na w Tar­no­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarnowice

hi­sto­rycz­ne mia­stecz­ko w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Tarnowicyt

mi­ne­rał, od­mia­na ara­go­ni­tu za­wie­ra­ją­ce­go do­miesz­ki wę­gla­nu oło­wiu; wy­stę­pu­je w Tar­no­wi­cach na Gór­nym Ślą­sku


Tar­no­wi­cyt ("Tar­no­wit­zyt, Tar­now­skit, Ara­go­nit oło­wio­wy") – od­mia­na ara­go­ni­tu, mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów.

Jest to od­mia­na ara­go­ni­tu za­wie­ra­ją­ca izo­for­micz­ną do­miesz­kę wę­gla­nu oło­wiu, ce­ru­sy­tu PbCO3. Za­war­tość PbCO3 w mi­ne­ra­le do­cho­dzi od 9 do 15%.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarnowiczanin

miesz­ka­niec Tar­no­wic (hi­sto­rycz­ne­go mia­stecz­ka w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tarnowiczanka

miesz­ka­niec Tar­no­wic (hi­sto­rycz­ne­go mia­stecz­ka w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tarnowiec

nazwa kilku miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarnowiecki

przy­miot­nik od: Tar­no­wiec


Źródła:

SJP.pl

Tarnowo

nazwa kilku wsi i osad w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarnowski

przy­miot­nik od: Tar­nów, Tar­nów Opol­ski, Tar­no­wo Pod­gór­ne


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Tar­no­wa, zwią­za­ny z Tar­no­wem, po­cho­dzą­cy z Tar­no­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarnowskie

przy­miot­nik od: Tar­nów, Tar­nów Opol­ski, Tar­no­wo Pod­gór­ne


Źródła:

SJP.pl

Tarnów

nazwa dwóch miast i kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce;


Tar­nów () – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu tar­now­skie­go i gminy wiej­skiej Tar­nów. Leży przy uj­ściu Bia­łej do Du­naj­ca. Jest mia­stem cen­tral­nym aglo­me­ra­cji tar­now­skiej. Mia­sto lo­ko­wa­ne przez Spy­ci­mi­ra herbu Le­li­wa, na pod­sta­wie do­ku­men­tu wy­sta­wio­ne­go przez kan­ce­la­rię króla Wła­dy­sła­wa Ło­kiet­ka z 7 marca 1330 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarnówczyn

Tar­nów­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Kra­jen­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Pan­ka­wa, rzeka do­rze­cza Warty.


Źródła:

Wikipedia

Tarnówecki

przy­miot­nik od: Tar­nów­ka


Źródła:

SJP.pl

Tarnówka

nazwa kilku miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taro

ja­dal­ne bulwy ko­lo­kaz­ji; po ugo­to­wa­niu są po­ży­wie­niem skro­bio­wym wielu ludów stre­fy tro­pi­kal­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. bot. kulin. zob. ko­lo­kaz­ja ja­dal­na.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od tara


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarocista

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tarocistka

→ ta­ro­ci­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: ta­ro­ci­sta


Patrz:tarocista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarok

tarot;
1. ro­dzaj wróż­by opar­tej na talii spe­cjal­nych 78 kart;
2. dawna gra w karty


Tarok lub tarot – gra kar­cia­na, do któ­rej używa się talii ta­ro­ta zło­żo­nej zwy­kle z 54 lub 78 kart, w któ­rej głów­ną rolę od­gry­wa 21 tzw. ta­ro­ków, czyli atu­tów. Po­le­ga na bra­niu lew i zbie­ra­niu punk­tów za karty. Różne jej od­mia­ny po­pu­lar­ne są w wielu kra­jach eu­ro­pej­skich. W roz­ma­i­tych wa­rian­tach gra od trzech do sze­ściu osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarot

tarok;
1. ro­dzaj wróż­by opar­tej na talii spe­cjal­nych 78 kart;
2. dawna gra w karty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. hist. po­pu­lar­na daw­niej gra kar­cia­na, po­le­ga­ją­ca na bra­niu lew i zbie­ra­niu punk­tów za karty;

 (1.2) talia do gry w ta­ro­ta (1.1)

 (1.3) ezot. wró­że­nie z ta­ro­ta (1.2), opie­ra­ją­ce się na wie­rze­niu, że sym­bo­le na kar­tach po­sia­da­ją mi­stycz­ne zna­cze­nia


Talia ta­ro­ta, tarot – spe­cjal­na talia kart do gry li­czą­ca 78 kart skła­da­ją­ca się z:

1) Czte­rech ko­lo­rów zło­żo­nych z króla, damy, ry­ce­rza, wa­le­ta i blo­tek od 1 do 10.

2) Do­dat­ko­we­go, per­ma­nent­ne­go ko­lo­ru atu­to­we­go zło­żo­ne­go z kart po­nu­me­ro­wa­nych od 1 do 21.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarotowy

→ tarot


Patrz:tarot

Źródła:

SJP.pl

Tarować

1. ob­cią­żać wa­go­wą szalę, by zrów­no­wa­żyć wagę opa­ko­wa­nia to­wa­ru;
2. re­gu­lo­wać pracę wagi


Źródła:

SJP.pl

Tarowy

→ tara


Patrz:tara

Źródła:

SJP.pl

Tarp

1. płach­ta bi­wa­ko­wa do okry­wa­nia lub ochro­ny przed wa­run­ka­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi;
2. kon­struk­cja z ta­kiej płach­ty


Tarp – mia­sto w Danii, w re­gio­nie Dania Po­łud­nio­wa, w gmi­nie Esb­jerg.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarpan

mały dziki koń o burej sier­ści, jeden z przod­ków konia do­mo­we­go, za­miesz­ku­ją­cy stepy po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­py, wy­tę­pio­ny w XIX wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Equus ferus ferus|ref=tak., wy­mar­ły ga­tu­nek dzi­kie­go konia o sza­rym ubar­wie­niu z ciem­ną pręgą na grzbie­cie oraz czar­ną, sto­ją­cą grzy­wą i czar­nym ogo­nem, wy­tę­pio­ny w XIX wieku;

 (1.2) zool. koń z ga­tun­ku tar­pan (1.1)

 (1.3) mot. sa­mo­chód marki Tar­pan


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarpanowaty

o koniu: ma­ją­cy czar­ną, sto­ją­cą grzy­wę, czar­ny ogon oraz ciem­ną pręgę na grzbie­cie


Źródła:

SJP.pl

Tarpolina

nie­prze­ma­kal­ne płót­no smo­ło­wa­ne, uży­wa­ne do wy­ro­bu wor­ków i do ochro­ny ot­wo­rów (np. luków) na stat­kach


Źródła:

SJP.pl

Tarpon

ryba wód tro­pi­kal­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarquinia

[czy­taj: tarKŁInia] mia­sto we Wło­szech


Tar­qu­i­nia – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Vi­ter­bo.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 14 859 osób, 53,3 os./km².

W sta­ro­żyt­no­ści mia­sto etru­skie, któ­re­go ne­kro­po­la Mon­te­roz­zi zo­sta­ła umie­szczo­na na li­ście świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarragona

mia­sto w Hisz­pa­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej Hisz­pa­nii nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, w po­łud­nio­wej Ka­ta­lo­nii;


Tar­ra­go­na (wym. katal. [], wym. hiszp. []; łac. "Tar­ra­co") – mia­sto we wschod­niej Hisz­pa­nii nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, w po­łud­nio­wej Ka­ta­lo­nii; sto­li­ca pro­win­cji o tej samej naz­wie i co­mar­ki Tarragonès. Mia­sto w 2022 li­czy­ło 134 883 miesz­kań­ców. Zwią­zek miej­ski Tar­ra­go­ny jest dwu­dzie­sty pod wzglę­dem wiel­ko­ści w Hisz­pa­nii i liczy 348 921 miesz­kań­ców. W Tar­ra­go­nie znaj­du­je się duży port mor­ski. Mia­sto jest sie­dzi­bą uni­wer­sy­te­tu ("Uni­ver­si­tat Ro­vi­ra i Vir­gi­li").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarragoński

→ Tar­ra­go­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tar­ra­go­ną, do­ty­czą­cy Tar­ra­go­ny, po­cho­dzą­cy z Tar­ra­go­ny (mia­sta w Hisz­pa­nii)


Patrz:Tarragona

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tars

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w po­łud­nio­wej Azji Mniej­szej, obec­nie tu­rec­kie Tar­sus;


Źródła:

Wiktionary

Tarsjusz

mał­piat­ka na­drzew­na z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie (Tar­sii­dae); wyrak


Źródła:

SJP.pl

Tarsjusze

mał­piat­ka na­drzew­na z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie (Tar­sii­dae); wyrak


Źródła:

SJP.pl

Tarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tarsycjusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Tar­sy­cjusz, Ta­rzy­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od grec­kie­go słowa "Tar­si­si," nazwy sta­ro­żyt­ne­go grec­kie­go mia­sta Tar­sos. Nazwa ta była zhel­le­ni­zo­wa­ną formą Tarsu. Moż­li­we jest także etru­skie po­cho­dze­nie tego imie­nia.

Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Tar­sy­cjusz, ży­ją­cy w cza­sach ce­sa­rza Dio­kle­cja­na. Spo­ty­ka­ny jest rów­nież inny wa­riant tego imie­nia – Ta­rzy­cjusz. Po­chod­na forma żeń­ska – Tar­sy­cja.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tarsycjuszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. Tar­sy­cjusz


Źródła:

Wiktionary

Tarsycjuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Tar­sy­cju­sza


Źródła:

Wiktionary

Tarta

kru­che, cien­kie cia­sto pie­czo­ne w ni­skich for­mach, prze­kła­da­ne na­dzie­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. cuk. nie­wy­so­kie cia­sto na kru­chym spo­dzie, na któ­rym kła­dzie się na­dzie­nie słod­kie (owoce lub kon­fi­tu­ry) lub słone (rybę, wa­rzy­wa, węd­li­nę itp.);

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) forma przy­miot­ni­ka. od: tarty; M. i W. lp., ro­dzaj żeń­ski

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: trzeć; fż.


Tarta ( tarte) – ro­dzaj wy­pie­ku, skła­da­ją­ce­go się z cia­sta kru­che­go, droż­dżo­we­go lub fran­cu­skie­go oraz na­dzie­nia, które może być za­rów­no słod­kie (np. z owo­ca­mi, kre­ma­mi), jak i wy­traw­ne (np. z wa­rzy­wa­mi, grzy­ba­mi, twa­ro­giem). Tarta jest jedną z naj­po­pu­lar­niej­szych po­traw kuch­ni fran­cu­skiej, lecz obec­ne jest także w kuch­ni ame­ry­kań­skiej w for­mie m.in. apple pie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tartaczek

zdrob­nie­nie od: tar­tak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od tar­tak


Tar­ta­czek – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Belsk Duży.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tartacznictwo

dział prze­my­słu drzew­ne­go zaj­mu­ją­cy się obrób­ką wstęp­ną drew­na


Źródła:

SJP.pl

Tartacznik

pra­cow­nik tar­ta­ku


Źródła:

SJP.pl

Tartaczny

→ tar­tak; tar­ta­ko­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z tar­ta­kiem, do­ty­czą­cy tar­ta­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tartaglia

[czy­taj: tar­tal­ja] cha­rak­te­ry­stycz­na dla ne­a­po­li­tań­skiej ko­me­dii lu­do­wej po­stać ją­ka­ły, oku­lar­ni­ka, czę­sto no­ta­riu­sza; Tar­ta­glia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tartak

przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce deski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­kład prze­ra­bia­ją­cy drew­no okrą­głe na tar­ci­cę


Tar­tak (reg. troc) – za­kład, w któ­rym do­ko­nu­je się prze­ro­bu drew­na okrą­głe­go na tar­ci­cę w pro­ce­sie tech­no­lo­gicz­nym tar­cia (ina­czej: prze­cie­ra­nia), czyli roz­pi­ło­wy­wa­nia za po­mo­cą urzą­dze­nia zwa­ne­go tra­kiem. Tar­ci­cę prze­ra­bia się na ele­men­ty drew­nia­ne okre­ślo­ne­go przez­na­cze­nia (łaty gię­tar­skie, czę­ści me­blar­skie, sto­lar­kę bu­dow­la­ną, a także fryzy po­sadz­ko­we).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tartakowy

→ tar­tak; tar­tacz­ny


Źródła:

SJP.pl

Tartaletka

mała tarta wy­peł­nio­na słod­kim lub sło­nym na­dzie­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mi­nia­tu­ro­wa tarta wiel­ko­ści kilku cen­ty­me­trów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tartan

1. sztucz­ne two­rzy­wo sto­so­wa­ne do wy­kła­da­nia na­wierzch­ni sta­dio­nów spor­to­wych;
2. po­tocz­nie: bież­nia po­kry­ta tym two­rzy­wem;
3. szkoc­ka tka­ni­na w róż­no­ko­lo­ro­wą kratę; także odzież z tej tka­ni­ny;
4. wzór w kratę z pasów róż­nych ko­lo­rów i róż­nej sze­ro­ko­ści, bę­dą­cy daw­niej oz­na­ką okre­ślo­ne­go klanu szkoc­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tra­dy­cyj­ny szkoc­ki deseń w kratę;

 (1.2) two­rzy­wo po­liu­re­ta­no­we na na­wierzch­nie spor­to­we;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. tytuł do­stoj­ni­ka asy­ryj­skie­go, na­czel­ne­go do­wód­cy wojsk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tartana

przy­brzeż­ny sta­tek śró­dziem­no­mor­ski o jed­nym masz­cie


Tar­ta­na (fr. "tar­ta­ne") - mały sta­tek ża­glo­wy uży­wa­ny do po­ło­wu ryb oraz prze­wo­zu to­wa­rów na Morzu Śró­dziem­nym przez kilka stu­le­ci do po­ło­wy XX wieku. Tar­ta­na po­sia­da­ła jeden maszt i li­czy­ła od 14 do 25 me­trów dłu­go­ści oraz do 5 me­trów sze­ro­ko­ści. Obec­nie uży­wa­na jest tylko jedna tar­ta­na - "La Flâneuse", która cu­mu­je w por­cie Prado w Mar­sy­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tartanowy

przy­miot­nik od: tar­tan


Źródła:

SJP.pl

Tartar

1. mit. gr. prze­paść pod Ha­de­sem, miej­sce strą­ce­nia Kro­no­sa i Ty­ta­nów przez Zeusa;
2. w Nowym Te­sta­men­cie: pie­kło


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. naj­niż­sza część kra­i­ny po­dzie­mia;

 (1.2) bibl. pie­kło

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mit. bó­stwo per­so­ni­fi­ku­ją­ce ot­chła­nie po­dzie­mi, syn Gai i Etera;


Tar­tar (gr. Τάρταρος Tártaros, łac. "Tar­ta­rus") – w mi­to­lo­gii grec­kiej najm­rocz­niej­sza i naj­niż­sza część kra­i­ny po­dzie­mia, w któ­rej prze­by­wa­ły dusze ska­za­nych na wiecz­ne cier­pie­nie.

Od­le­głość Tar­ta­ru od Ha­de­su była równa od­le­gło­ści mię­dzy nie­bem a zie­mią (Hez­jod po­da­je, że ko­wa­dło z brązu zrzu­co­ne z nieba spad­nie na zie­mię po dzie­wię­ciu no­cach i dniach). Na męki w Tar­ta­rze ska­za­ni byli m.in.: Syzyf, Tan­tal, Ik­sjon, Ty­tios, Da­na­i­dy i Side.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tartaria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. wiel­ka az­ja­tyc­ka kra­i­na lub im­pe­rium o nie­jas­nej hi­sto­rii, oz­na­cza­ne głów­nie na śred­nio­wiecz­nych i re­ne­san­so­wych ma­pach, które współ­cze­śnie stało się przed­mio­tem licz­nych nie­o­fi­cjal­nych lub spi­sko­wych te­o­rii


Źródła:

Wiktionary

Tartarin

ty­tu­ło­wa po­stać po­wie­ści fr. pi­sa­rza A. Da­u­det "Przy­go­dy Tar­ta­re­na z Ta­ra­sko­nu"; typ sym­pa­tycz­ne­go py­szał­ka opo­wia­da­ją­ce­go o swych nie­sa­mo­wi­tych czy­nach


Źródła:

SJP.pl

Tartaruga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. herp. masa ro­go­wa ze sko­ru­py żół­wiej


Źródła:

Wiktionary

Tartas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie no­wo­sy­bir­skim Rosji, prawy do­pływ Omu


Tar­tas – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Landy.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2769 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 91 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Tar­tas pla­su­je się na 158 miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 278).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tarteletka

mała tarta; nie­wiel­kie, kru­che ciast­ko z na­dzie­niem


Źródła:

SJP.pl

Tartinka

nie­wiel­kich roz­mia­rów ka­nap­ka z cien­kie­go ka­wał­ka bułki lub chle­ba pos­ma­ro­wa­ne­go ma­słem, z do­dat­kiem np. węd­li­ny, sera i wa­rzyw; tar­tyn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­je­dyn­cza ka­nap­ka, na jed­nej krom­ce lub kra­ker­sie;


Tar­tin­ka – ro­dzaj ka­nap­ki na jed­nej war­stwie pie­czy­wa (np. chleb, bułka, pie­czy­wo chrup­kie lub kra­kers), na któ­rej ukła­da się do­dat­ki, np. ser, węd­li­nę, jajka, wa­rzy­wa, pastę rybną, ja­jecz­ną, ma­jo­nez, ket­chup. Tar­tin­ki z ozdob­nie uło­żo­ny­mi do­dat­ka­mi po­da­je się na przy­ję­ciach i ban­kie­tach, mniej skom­pli­ko­wa­ne zaś sta­no­wią część co­dzien­ne­go ja­dło­spi­su, zwła­szcza w Pol­sce. Ka­nap­ki tego ro­dza­ju jada się zwy­cza­jo­wo także w Skan­dy­na­wii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tartka

re­gio­nal­nie: tarka


Źródła:

SJP.pl

Tartrazyna

cy­try­no­wo­żół­ty barw­nik pro­du­ko­wa­ny głów­nie do celów spo­żyw­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. spoż. cy­try­no­wo­żół­ty barw­nik azowy uży­wa­ny głów­nie do celów spo­żyw­czych;


Tar­tra­zy­na ("żół­cień spo­żyw­cza 5", "E102") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, cy­try­no­wo­żół­ty barw­nik azowy pro­du­ko­wa­ny głów­nie do celów spo­żyw­czych. Na­le­ży do syn­te­tycz­nych barw­ni­ków kwa­so­wych z grupy barw­ni­ków pi­ra­zo­lo­wych (pi­ra­zo­lo­no­wych). Jako pierw­si otrzy­ma­li ją J.H. 


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tartu

dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto Esto­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Esto­nii;

 (1.2) geogr. adm. nazwa jed­nej z pięt­na­stu pro­win­cji w Esto­nii;

 (1.3) geogr. adm. nazwa gminy wiej­skiej w Esto­nii;


Tartu (hist. pol., niem. i szw. "Dor­pat", Дерпт, Dierpt, dawn. Юрьев, Jur´jew) – dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto Esto­nii, uz­na­wa­ne za in­te­lek­tu­al­ną i kul­tu­ral­ną sto­li­cę kraju. Sły­nie z uni­wer­sy­te­tu, za­ło­żo­ne­go w 1632 przez króla Szwe­cji Gu­sta­wa II Adol­fa. Przez mia­sto prze­pły­wa rzeka Emajõgi, łą­czą­ca dwa naj­więk­sze je­zio­ra Esto­nii (Võrtsjärv i Pej­pus). Tran­sport lot­ni­czy ob­słu­gu­je Port lot­ni­czy Tartu. Tartu jest mia­stem, w któ­rym znaj­du­je się sie­dzi­ba sądu naj­wyż­sze­go Esto­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tartucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mały kot­let z ziem­nia­ków

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. kulin. ciem­na klu­ska z mąki ta­tar­cza­nej


Źródła:

Wiktionary

Tartufe

[czy­taj: tar­tuf] rzad­ko: świę­to­szek, obłud­nik, hi­po­kry­ta; tar­tuf­fe (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Tartuffe

[czy­taj: tar­tuf] świę­to­szek, obłud­nik, hi­po­kry­ta; tar­tu­fe (rza­dziej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) świę­to­szek, obłud­nik i hi­po­kry­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tartus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto por­to­we w pół­noc­no-za­chod­niej Syrii;


Tar­tus ( ‏طرطوس‎) – mia­sto por­to­we w za­chod­niej Syrii nad Mo­rzem Śró­dziem­nym, sie­dzi­ba mu­ha­fa­zy Tar­tus.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tartuski

→ Tartu


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Tartu

 (1.2) eduk. jęz. zwią­za­ny ze szko­łą tar­tur­ską


Patrz:Tartu

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarty

taki, który zo­stał star­ty, roz­drob­nio­ny (np. tarta rzod­kiew)


przy­miot­nik

 (1.1) kulin. star­ty za po­mo­cą tarki

 (1.2) kulin. cuk. wy­ko­na­ny za po­mo­cą ucie­ra­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: trzeć

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: tarta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tartynka

nie­wiel­kich roz­mia­rów ka­nap­ka z cien­kie­go ka­wał­ka bułki lub chle­ba pos­ma­ro­wa­ne­go ma­słem, z do­dat­kiem np. węd­li­ny, sera i wa­rzyw; tar­tin­ka


Źródła:

SJP.pl

Taruka

ga­tu­nek pa­rzy­sto­ko­pyt­ne­go ssaka z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; hu­e­mal pe­ru­wiań­ski


Źródła:

SJP.pl

Taryfa

1. ofi­cjal­ny, urzę­do­wy wykaz sta­wek cen lub opłat za okre­ślo­ne usłu­gi;
2. po­tocz­nie: tak­sów­ka;
3. ta­ry­fa ul­go­wa - ła­god­niej­sze niż zaz­wy­czaj trak­to­wa­nie kogoś lub cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. ofi­cjal­ny wykaz za­wie­ra­ją­cy staw­ki róż­ne­go typu opłat, po­dat­ków lub cen pro­duk­tów

 (1.2) pot. tak­sów­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taryfiarz

po­tocz­nie: tak­sów­karz; tak­siarz, zło­tó­wa, zło­tów­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. kie­row­ca tak­sów­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taryfikacja

1. kla­sy­fi­ka­cja cze­goś we­dług usta­lo­nej ta­ry­fy;
2. po­rząd­ko­wa­nie cze­goś zgod­nie z od­po­wied­ni­mi wy­ka­za­mi sta­wek cen lub opłat; spo­rzą­dza­nie ta­ry­fi­ka­to­rów


Źródła:

SJP.pl

Taryfikacyjny

→ ta­ry­fi­ka­cja


Patrz:taryfikacja

Źródła:

SJP.pl

Taryfikować

na­kła­dać na coś ta­ry­fę


Źródła:

SJP.pl

Tarym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w za­chod­nich Chi­nach, w be­zod­pły­wo­wej Kot­li­nie Kasz­gar­skiej;


Tarym (chiń. upr. 塔里木河; pi­ny­in "Tǎlǐmù Hé", ‏تارىم دەرياسى‎, "Tarim däryasi") – rzeka w za­chod­nich Chi­nach, w be­zod­pły­wo­wej Kot­li­nie Kasz­gar­skiej. Dłu­gość (z Jar­kend-darią) – 2030 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 951,5 tys. km².

Tarym pow­sta­je z po­łą­cze­nia Jar­kend-darii, Kasz­ga­ru, Aksu He i Hotan He we wschod­niej czę­ści Gór Ałaj­skich.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tarymski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­ry­mem, do­ty­czą­cy Ta­ry­mu


Źródła:

Wiktionary

Tarzan

1. po­tocz­nie: czło­wiek o dużej sile i zręcz­no­ści, przy­po­mi­na­ją­cy Ta­rza­na;
2. po­tocz­nie: nies­for­ne dziec­ko; urwis, łobuz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek krzep­ki, zręcz­ny, przy­po­mi­na­ją­cy Ta­rza­na

 (1.2) pot. nies­for­ne dziec­ko


Ta­rzan (ur. jako John Cla­y­ton II, wi­ceh­ra­bia Gre­y­sto­ke) – po­stać fik­cyj­na. Wy­cho­wa­ny jako dziec­ko w afry­kań­skiej dżun­gli przez małpy człe­koksz­tałt­ne, styka się póź­niej z cy­wi­li­za­cją, by ją w końcu odrzu­cić i po­wró­cić do dzi­ko­ści jako bo­ha­ter­ski po­szu­ki­wacz przy­gód.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ta­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Tarzawisko

w ło­wiect­wie: miej­sce po be­ko­wi­sku da­nie­li


Źródła:

SJP.pl

Tarzać

1. tur­lać;
2. to­czyć po ziemi, w bło­cie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) cią­gnąć coś po czymś, co bru­dzi lub pyli

cza­sow­nik zwrot­ny ta­rzać się

 (2.1) prze­wra­cać się z boku na bok w czymś, co bru­dzi lub pyli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarło

okres go­do­wy u ryb


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) icht. okres go­do­wy u ryb;

 (1.2) icht. akt płcio­wy u ryb: skła­da­nie ikry przez sa­mi­ce i za­pład­nia­nie ich mle­czem przez samce

 (1.3) daw. gw-pl|Kra­ków. tarka

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. n. przesz. od: trzeć


Tarło – okres go­do­wy u ryb ja­jo­rod­nych, w cza­sie któ­re­go sa­mi­ca skła­da ikrę, a sa­miec uwal­nia plem­ni­ki celem za­płod­nie­nia jaj. Nazwa po­cho­dzi od spe­cy­ficz­ne­go za­cho­wa­nia się ryb w tym okre­sie. Ryby stają się nie­spo­koj­ne, ocie­ra­ją się bo­kiem o dno, samce (tzw. mle­cza­ki) ocie­ra­ją się bo­kiem o sa­mi­ce (tzw. ikrza­ki) po­le­wa­jąc mle­czem skła­da­ną ikrę. Ryby w tym okre­sie na­zy­wa się tar­la­ka­mi, a miej­sce, gdzie tarło się od­by­wa – tar­li­skiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tarłowianin

miesz­ka­niec Tar­ło­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tarłowianka

miesz­kan­ka Tar­ło­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Tarłowski

→ Tar­łów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Tarłów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarłowy

do­ty­czą­cy tarła, okre­su go­do­we­go ryb


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) icht. zwią­za­ny z tar­łem, do­ty­czą­cy tarła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tarłów

wieś w Pol­sce


Tar­łów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim. Sie­dzi­ba gminy Tar­łów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Świę­tej Trój­cy.

W la­tach 1550–1870 sa­mo­dziel­ne mia­sto. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Tar­łów. W la­tach 1975–1998 Tar­łów po­ło­żo­ny był w wo­je­wództ­wie tar­no­brze­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tarń

1. gwa­ro­wo o tar­ni­nie;
2. tarń dwu­dziel­na: wada krę­go­słu­pa pow­sta­ła w życiu pło­do­wym; roz­szczep krę­go­słu­pa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tas

tylko w wy­ra­że­niu: karty w tas - o ta­so­wa­niu kart


Tas, tasim (hebr. tar­cza) – nie­wiel­kich roz­mia­rów me­ta­lo­wa, mi­ster­nie zdo­bio­na płyt­ka, w kształ­cie tar­czy, naj­czę­ściej pla­te­ro­wa­na zło­tem lub sre­brem, którą za­wie­sza się na ubra­ną Torę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tasaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od tasak


Źródła:

Wiktionary

Tasak

na­rzę­dzie ku­chen­ne w kształ­cie sze­ro­kiej sie­kier­ki z krót­ką rącz­ką, słu­żą­ce do sie­ka­nia ja­rzyn, mięsa itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzę­dzie ku­chen­ne w kształ­cie pła­skiej, pro­sto­kąt­nej sie­kier­ki z krót­kim uchwy­tem, słu­żą­ce do sie­ka­nia i rą­ba­nia;

 (1.2) hist. wojsk. dawna broń siecz­na w kształ­cie krót­kie­go, sze­ro­kie­go mie­cza lub sza­bli, uży­wa­na od XVI do XIX wieku;

 (1.3) łow. dawny sze­ro­ki nóż my­śliw­ski do pa­tro­sze­nia i ćwiar­to­wa­nia gru­bej zwie­rzy­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tasakowy

→ tasak


Patrz:tasak

Źródła:

SJP.pl

Tasarz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Taser

ro­dzaj pa­ra­li­za­to­ra elek­trycz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj pa­ra­li­za­to­ra o dużym za­się­gu ra­że­nia, wy­strze­li­wu­ją­ce­go elek­tro­dy na od­le­głość

wy­krzy­knik

 (2.1) …ostrze­ga­ją­cy na­past­ni­ka o moż­li­wo­ści uży­cia ta­se­ra (1.1) w przy­pad­ku nie­do­sto­so­wa­nia się do po­le­ceń służb po­rząd­ko­wych


Taser (pełna nazwa: Tho­mas A. Swift’s elec­tric rifle) – pa­ra­li­za­tor elek­trycz­ny pro­du­ko­wa­ny przez firmę Taser In­ter­na­tio­nal. Po­sia­da za­sięg ra­że­nia do 5 me­trów dzię­ki wy­strze­li­wa­nym z rę­ko­je­ści elek­tro­dom, które łączą się z nią za po­mo­cą od­wi­ja­nych prze­wo­dów. Ge­ne­ro­wa­ne wy­so­kie na­pię­cie elek­trycz­ne przy ni­skim na­tę­że­niu po­wo­du­je silny ból oraz za­kłó­ce­nie dzia­ła­nia ukła­du ner­wo­we­go, a w re­zul­ta­cie chwi­lo­wy cał­ko­wi­ty pa­ra­liż.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tasergal

ga­tu­nek mor­skiej ryby oko­nioksz­tałt­nej; lufar, skrze­lo­łusk


Źródła:

SJP.pl

Tasia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torba


Źródła:

Wiktionary

Tasiejewa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, pow­sta­je z po­łą­cze­nia Czuny i Bi­riu­sy, ucho­dzi do An­ga­ry;


Ta­sie­je­wa – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, do­pływ An­ga­ry. Pow­sta­je z po­łą­cze­nia Czuny i Bi­riu­sy. Liczy 116 dłu­go­ści (1319 km od źró­deł Czuny), a po­wierzch­nia do­rze­cza wy­no­si 128 tys. km². Rzeka prze­pły­wa przez po­łud­nio­wą część Wy­ży­ny Środ­ko­wo­sy­be­ryj­skiej. Rzeka ta jest wy­ko­rzy­sty­wa­na do że­glu­gi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tasiemce

cien­ka, wąska taśma


Ta­siem­ce (Ce­sto­da) – gro­ma­da pa­so­żyt­ni­czych pła­ziń­ców (Pla­ty­hel­mint­hes), []. Do­ro­słe osob­ni­ki są pa­so­ży­ta­mi wew­nętrz­ny­mi prze­wo­du po­kar­mo­we­go krę­gow­ców (w tym czło­wie­ka), wy­wo­łu­ją cho­ro­bę zwaną ta­siem­czy­cą ( tæniasis). Larwy pa­so­ży­tu­ją w jamie ciała lub tkan­kach za­rów­no krę­gow­ców, jak i bez­krę­gow­ców (które są ich ży­wi­cie­lem poś­red­nim).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tasiemcowaty

przy­po­mi­na­ją­cy ta­siem­ca, po­dob­ny do ta­siem­ca


Źródła:

SJP.pl

Tasiemczyca

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza czło­wie­ka i zwie­rząt wy­wo­ły­wa­na przez ta­siem­ce; ce­sto­do­za


Ta­siem­czy­ca, te­nio­za ( tæniasis, "Ta­e­nia" ‘ta­sie­miec’) – pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba odz­wie­rzę­ca prze­wo­du po­kar­mo­we­go wy­wo­ły­wa­na przez ta­siem­ca nie­uz­bro­jo­ne­go ("Ta­e­nia sa­gi­na­ta") lub ta­siem­ca uz­bro­jo­ne­go ("T. so­lium"). W przy­pad­ku tego dru­gie­go ga­tun­ku pa­so­ży­ta ży­wi­cie­lem osta­tecz­nym, poza czło­wie­kiem, mogą być rów­nież gib­bo­ny oraz pa­wia­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tasiemeczka

zdrob­nie­nie od: ta­siem­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ta­siem­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tasiemiec

pła­zi­niec o ciele po­zba­wio­nym prze­wo­du po­kar­mo­we­go oraz na­rzą­dów zmy­słów, pa­so­ży­tu­ją­cy w ciele krę­gow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. med. pła­zi­niec o ciele po­zba­wio­nym prze­wo­du po­kar­mo­we­go oraz na­rzą­dów zmy­słów, pa­so­ży­tu­ją­cy w ciele krę­gow­ców;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przen. o czymś bar­dzo dłu­gim, np. se­ria­lu te­le­wi­zyj­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tasiemka

cien­ka, wąska taśma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: taśma

 (1.2) cien­ka taśma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tasiemkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­siem­ką, do­ty­czą­cy ta­siem­ki


Źródła:

Wiktionary

Tasiemnica

pod­wod­na by­li­na z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych, o dłu­gich, wstę­go­wa­tych li­ściach uży­wa­nych jako su­ro­wiec ta­pi­cer­ski i opa­kun­ko­wy, wy­stę­pu­ją­ca w przy­brzeż­nym pasie mórz stre­fy umiar­ko­wa­nej (w tym Morza Bał­tyc­kie­go); trawa mor­ska, zo­ste­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Task

śro­do­wi­sko­wo: kon­kret­ne za­da­nie do wy­ko­na­nia


Źródła:

SJP.pl

Taskać

ta­szczyć, ta­chać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. nieść lub cią­gnąć z tru­dem coś cięż­kie­go bądź nie­po­ręcz­ne­go (rza­dziej kogoś); ta­szczyć

 (1.2) reg-pl|Kresy Po­łud­nio­we., gw-pl|Lwów. nieść, nosić

 (1.3) pot. przen. przest. cią­gać kogoś pod przy­mu­sem lub bez po­trze­by w różne miej­sca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tasmania

wyspa u wy­brze­ży kon­ty­nen­tu au­stra­lij­skie­go, najm­niej­szy stan w Au­stra­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa u wy­brze­ża Au­stra­lii;


Tas­ma­nia – wyspa u po­łud­nio­wo-wschod­nich wy­brze­ży kon­ty­nen­tu au­stra­lij­skie­go, a za­ra­zem najm­niej­szy stan Au­stra­lii. W skład stanu Tas­ma­nia wcho­dzą też mniej­sze wyspy w Cie­śni­nie Bassa oraz wyspa Mac­qu­a­rie – pow. 128 km² (w po­łud­nio­wej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tasmanit

od­mia­na ży­wi­cy ko­pal­nej zbli­żo­na do bursz­ty­nu


Źródła:

SJP.pl

Tasmanka

miesz­kan­ka Tas­ma­nii (wyspy i stanu)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tas­ma­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tasmanowal

ro­dzaj wa­le­nia z ro­dzi­ny zy­fio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tasmańczyk

miesz­ka­niec Tas­ma­nii (wyspy i stanu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tas­ma­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tasmański

przy­miot­nik od: Tas­ma­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tas­ma­nią, do­ty­czą­cy Tas­ma­nii, po­cho­dzą­cy z Tas­ma­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ta­so­wać.


Ta­so­wa­nie – pro­ce­du­ra po­le­ga­ją­ca na wy­mie­sza­niu kart w talii, aby za­pew­nić ele­ment lo­so­wo­ści w roz­gryw­ce. Po ta­so­wa­niu czę­sto na­stę­pu­je prze­ło­że­nie, które ma upew­nić gra­ją­cych, że ta­su­ją­cy nie ma­ni­pu­lo­wał ko­lej­no­ścią kart.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tasować

cza­sow­nik

 (1.1) karc. mie­szać talię kart przed grą

 (1.2) przen. zmie­niać układ cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Tass

agen­cja pra­so­wa


Tass – wieś i gmina w środ­ko­wej czę­ści Wę­gier, w po­bli­żu mia­sta Kun­szent­mi­klós. Gmina liczy 2944 miesz­kań­ców (sty­czeń 2011) i zaj­mu­je ob­szar 74,72 km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tassiana

rzad­ko: wszyst­ko, co do­ty­czy życia i twór­czo­ści Tor­qu­a­to Tassa, np. prace na­u­ko­we o nim, wy­da­nia jego dzieł


Źródła:

SJP.pl

Tasso

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Taster

apa­rat słu­żą­cy do dziur­ko­wa­nia taśmy pa­pie­ro­wej; skła­dar­ka


Ta­ster ("ta­sten" „macać”; „do­ty­kać”) – ma­szy­na dru­kar­ska do dziur­ko­wa­nia taśmy pa­pie­ro­wej, która ste­ru­je od­le­war­ką mo­no­ty­pu. Po­sia­da kla­wia­tu­rę ze­spo­lo­ną z igła­mi, na­kłu­wa­ją­cy­mi ot­wo­ry na pa­pie­ro­wej ta­śmie. Ot­wo­ry służą jako ma­try­ce do od­le­wu liter przez od­le­war­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tastevin

dawne na­czy­nie do de­gu­sta­cji wina


Źródła:

SJP.pl

Tasto

we wło­skiej no­men­kla­tu­rze mu­zycz­nej: kla­wisz


Źródła:

SJP.pl

Tastrować

dziur­ko­wać taśmę mo­no­ty­po­wą za po­mo­cą ta­stra


Źródła:

SJP.pl

Tasza

1. ga­tu­nek ryby skor­pe­noksz­tałt­nej z rzędu oko­nioksz­tałt­nych o krę­pym, sil­nie wygrz­bie­cio­nym ciele; zając mor­ski;
2. re­gio­nal­nie: torba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba mor­ska po­ła­wia­na w ce­lach spo­żyw­czych;

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. torba


Tasza, zając mor­ski ("Cyc­lop­te­rus lum­pus") – ga­tu­nek ryby skor­pe­noksz­tałt­nej z ro­dzi­ny ta­szo­wa­tych (Cyc­lop­te­ri­dae), je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Cyc­lop­te­rus". Po­ła­wia­na jako ryba kon­sump­cyj­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ta­szczyć.


Źródła:

Wiktionary

Taszczyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stpol. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cap­sel­la bursa-pa­sto­ris|(L.) Medik.|ref=tak., tasz­nik po­spo­li­ty


Źródła:

Wiktionary

Taszczyn

ta­szczyn pszcze­li - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny grze­ba­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Taszczyć

nieść albo cią­gnąć coś cięż­kie­go; dźwi­gać coś z tru­dem


cza­sow­nik

 (1.1) pot. nieść, cią­gnąć z tru­dem coś (rza­dziej kogoś), cięż­kie­go lub nie­wy­god­ne­go

cza­sow­nik zwrot­ny ta­szczyć się

 (2.1) pot. iść, wcho­dzić gdzieś po­wo­li, z tru­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taszewko

Ta­szew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 127 miesz­kań­ców. Jest czter­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Je­że­wo.


Źródła:

Wikipedia

Taszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Taszka

1. ele­ment broni bia­łej, w for­mie koł­nie­rza, chro­nią­ce­go wlot po­chwy przed do­sta­wa­niem się do jej wnę­trza wody i za­nie­czy­szczeń;
2. re­gio­nal­nie:
a) dam­ska to­reb­ka skó­rza­na;
b) ba­weł­nia­na lub pa­pie­ro­wa torba na za­ku­py


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. to­reb­ka dam­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taszkencki

przy­miot­nik od: Tasz­kent; tasz­kienc­ki


przy­miot­nik

 (1.1) od: Tasz­kent


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taszkent

sto­li­ca Uzbe­ki­sta­nu; Tasz­kient


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Uzbe­ki­sta­nu;


Tasz­kent ( Tosh­kent; uzb. cyr. Тошкент; Ташкент, Tasz­kient) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Uzbe­ki­sta­nu. Po­ło­żo­ne jest nad rzeką Chir­chiq na przed­gó­rzu Tien­sza­nu. Sta­no­wi głów­ny oś­ro­dek prze­my­sło­wy i kul­tu­ral­no-na­u­ko­wy kraju oraz jedno z naj­więk­szych miast Azji Środ­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taszkentczyk

miesz­ka­niec Tasz­ken­tu; Tasz­kient­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Tasz­ken­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taszkentka

miesz­kan­ka Tasz­ken­tu; Tasz­kient­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Tasz­ken­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taszkiencki

przy­miot­nik od: Tasz­kient (Tasz­kent) - sto­li­ca Uzbe­ki­sta­nu; tasz­kenc­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od: Tasz­kient


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taszkient

sto­li­ca Uzbe­ki­sta­nu; Tasz­kent


Źródła:

SJP.pl

Taszkientczyk

miesz­ka­niec Tasz­ken­tu; Tasz­kent­czyk


Źródła:

SJP.pl

Taszkientka

miesz­kan­ka Tasz­ken­tu; Tasz­kent­ka


Źródła:

SJP.pl

Taszlampa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. la­tar­ka


Źródła:

Wiktionary

Taszlich

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. rel. ży­dow­ski obrzęd sym­bo­licz­ne­go oczy­szcze­nia z grze­chów po­le­ga­ją­cy na wy­rzu­ce­niu w nurt dro­bin wy­trzą­śnię­tych z kie­sze­ni i mod­lit­wie;


Tasz­lich ( ‏תשליך‎ = „wy­rzu­cisz”; ‏תּשליך‎ "tasz­lech") – w ju­da­iz­mie obrzęd sym­bo­licz­ne­go oczy­szcze­nia z grze­chów, wy­wo­dzo­ny z Księ­gi Mi­che­a­sza 7, 19 („Wy­rzu­cisz wszyst­kie ich grze­chy w głąb morza”). Po­le­ga on na wy­rzu­ce­niu w nurt rzeki, stru­mie­nia lub do morza dro­bin wy­trzą­śnię­tych z kie­sze­ni.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tasznik

po­spo­li­ty, trud­ny do wy­tę­pie­nia chwast, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w zie­lar­stwie


Tasz­nik ("Cap­sel­la" Medik.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Kla­sy­fi­ka­cja w obrę­bie ro­dza­ju – jego po­dział na ga­tun­ki – jest bar­dzo kło­pot­li­wa ze wzglę­du na ogrom­ną zmien­ność mor­fo­lo­gicz­ną za­li­cza­nych tu ro­ślin. Na po­cząt­ku XXI wieku uz­na­wa­no, że ro­dzaj obej­mu­je trzy ga­tun­ki – te­tra­plo­i­dal­ny tasz­nik po­spo­li­ty "C.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taszniki

po­spo­li­ty, trud­ny do wy­tę­pie­nia chwast, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w zie­lar­stwie


Źródła:

SJP.pl

Tasznikowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych, nie­wiel­kich roz­mia­rów (do 12 mm dłu­go­ści), o smu­kłym kształ­cie i de­li­kat­nej bu­do­wie, wy­stę­pu­ją­cych kos­mo­po­li­tycz­nie na wszyst­kich kon­ty­nen­tach


Tasz­ni­ko­wa­te (Mi­ri­dae syn. Cap­si­dae) – naj­więk­sza ro­dzi­na plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych li­czą­ca ponad 11 tys. ga­tun­ków zgru­po­wa­nych w około 1400 ro­dza­jach. Każ­de­go roku opi­sy­wa­ne są nowe tak­so­ny głów­nie z te­re­nów tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych. Owady tej ro­dzi­ny wy­stę­pu­ją na więk­szo­ści kon­ty­nen­tów. W Pol­sce ro­dzi­na ta jest naj­licz­niej­sza w swoim po­drzę­dzie, a licz­bę wy­ka­za­nych do tej pory ga­tun­ków sza­cu­je się na ponad 260.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tasznikowaty

o ce­chach tasz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Taszowate

ro­dzi­na ryb z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych, małej lub śred­niej wiel­ko­ści, ży­ją­cych w wo­dach pół­noc­nej czę­ści Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go i Oce­a­nu Spo­koj­ne­go


Ta­szo­wa­te (Cyc­lop­te­ri­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb skor­pe­noksz­tałt­nych, bli­sko spo­krew­nio­nych z den­ni­kow­wa­ty­mi, z któ­ry­mi wcze­śniej za­li­cza­ne były do jed­nej ro­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taszowaty

o ce­chach ta­szo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Taszycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Taszyntuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chu­stecz­ka do nosa


Źródła:

Wiktionary

Taszysta

zwo­len­nik ta­szyz­mu, ma­larz two­rzą­cy we­dług zasad ta­szyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Taszystka

zwo­len­nicz­ka ta­szyz­mu, ma­lar­ka two­rzą­ca we­dług zasad ta­szyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Taszystowski

do­ty­czą­cy ta­szyz­mu, ta­szy­stów


Źródła:

SJP.pl

Taszystyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­szyz­mem, do­ty­czą­cy ta­szyz­mu


Źródła:

Wiktionary

Taszyzm

kie­ru­nek w ma­lar­stwie, po­le­ga­ją­cy na two­rze­niu spon­ta­nicz­nych kom­po­zy­cji ze swo­bod­nych plam barw­nych, uzy­ska­nych przez roz­le­wa­nie i roz­pry­ski­wa­nie farb


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. kie­ru­nek w ab­strak­cjo­niz­mie, w któ­rym kom­po­zy­cja jest two­rzo­na spon­ta­nicz­nie przez przy­pad­ko­wy układ barw­nych, nie­ge­o­me­trycz­nych pla­ma­am;


Ta­szyzm (od franc. "tache" – plama) – kie­ru­nek w ma­lar­stwie ab­strak­cyj­nym pow­sta­ły w Eu­ro­pie w pier­wszych la­tach po II woj­nie świa­to­wej. Na­le­ży do nurtu ab­strak­cjo­niz­mu nie­ge­o­me­trycz­ne­go i jest eu­ro­pej­skim od­po­wied­ni­kiem ab­strak­cyj­ne­go ek­spre­sjo­niz­mu, roz­wi­ja­ją­ce­go się w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taszów

Ta­szów (niem. "Tas­sau") – przy­gra­nicz­na wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Lewin Kłodz­ki.


Źródła:

Wikipedia

Tat.

skrót od: ta­tar­ski


Źródła:

SJP.pl

Tata

1. pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko;
2. pie­szczot­li­wie: teść


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. oj­ciec

 (1.2) przen. fa­mi­liar­nie o te­ściu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatami

tra­dy­cyj­na ja­poń­ska mata uży­wa­na daw­niej po­wszech­nie jako po­kry­cie po­dłóg w po­ko­jach miesz­kal­nych, obec­nie rza­dziej, sto­so­wa­na jed­nak do upra­wia­nia judo, ka­ra­te i in­nych spor­tów walki


Ta­ta­mi (jap. 畳) – tra­dy­cyj­na mata ja­poń­ska, uży­wa­na do po­kry­wa­nia po­dło­gi.

Część za­sad­ni­cza, wew­nętrz­na ("ta­ta­mi-toko") jest wy­ko­na­na ze słomy ry­żo­wej, a war­stwa wierzch­nia ("ta­ta­mi-omote") z pod­wój­nej war­stwy ple­cio­nej słomy trawy "igusa" ("sit roz­pierz­chły", "Jun­cus ef­fu­sus" L., ang.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatar

po­tocz­nie: befsz­tyk po ta­tar­sku, befsz­tyk ta­tar­ski - su­ro­we mięso wo­ło­we, sie­ka­ne albo mie­lo­ne, od­po­wied­nio przy­pra­wio­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spoż. kulin. befsz­tyk ta­tar­ski z su­ro­wej wo­ło­wi­ny;

 (1.2) spoż. kulin. po­tra­wa z każ­de­go mie­lo­ne­go lub sie­ka­ne­go su­ro­we­go mięsa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatara

po­tocz­nie: befsz­tyk po ta­tar­sku, befsz­tyk ta­tar­ski - su­ro­we mięso wo­ło­we, sie­ka­ne albo mie­lo­ne, od­po­wied­nio przy­pra­wio­ne


Ta­ta­ra (jap. 鑪) – tra­dy­cyj­ny ja­poń­ski piec do wy­ta­pia­nia że­la­za i stali. (Uwaga: słowo "ta­ta­ra" oz­na­cza w ję­zy­ku ja­poń­skim "mie­chy". Przy­ję­ło się jed­nak na­zy­wać tak całe urzą­dze­nie)

W pie­cach ta­ta­ra z węgla sos­no­we­go, czar­ne­go pia­sku że­la­zo­we­go oraz mi­ne­ral­nych rud że­la­za wy­ta­pia­na jest ta­ma­ha­ga­ne (jap. 玉鋼), ro­dzaj bar­dzo czy­stej ja­poń­skiej stali wy­ko­rzy­sty­wa­nej głów­nie do two­rze­nia sa­mu­raj­skich mie­czy nihon-tō (jap. 日本刀), zna­nych po­wszech­nie jako ka­ta­na (jap. 刀).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatarak

ro­śli­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, po­spo­li­ta na brze­gach wód; ajer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aco­rus|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ara­ce­ae|ref=tak.), o mie­czo­wa­tych, za­o­strzo­nych li­ściach i kłą­czach za­wie­ra­ją­cych olej­ki ete­rycz­ne, uży­wa­ne w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym, spo­żyw­czym i w lecz­nict­wie; ro­śnie na brze­gach sta­wów i po­to­ków;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatarczany

1. zro­bio­ny z ta­tar­ki, zwła­szcza z jej na­sion; gry­cza­ny
2. przy­miot­nik od: ta­tar­ka


Źródła:

SJP.pl

Tatarczuch

gwa­ro­wo: chleb lub pla­cek z mąki ta­tar­cza­nej


Ta­tar­czuch, chleb ta­tar­czuch, ta­tar­czak, chleb z ta­tar­ki, chleb hre­cza­ny, ła­za­nek z mąki ta­tar­cza­nej – od­mia­na tra­dy­cyj­ne­go, ciem­ne­go, słod­kie­go chle­ba wy­pie­ka­ne­go z mąki gry­cza­nej (zwa­nej też „mąką ta­tar­cza­ną”), wyt­wa­rza­ne­go w re­gio­nie Czę­sto­cho­wy. Ta­tar­czuch bywa także okre­śla­ny jako pla­cek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatarczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tatarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tatareczka

zdrob­nie­nie od: ta­tar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ta­tar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatarek

ro­śli­na pa­stew­na z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych, ga­tu­nek gryki, z jej na­sion wy­ra­bia się kaszę i mąkę


Źródła:

SJP.pl

Tataria

hi­sto­rycz­ny re­gion w Azji


Źródła:

SJP.pl

Tatarka

ro­śli­na pa­stew­na z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych, ga­tu­nek gryki, z jej na­sion wy­ra­bia się kaszę i mąkę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatarkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatarski

1. do­ty­czą­cy Ta­ta­ra, Ta­ta­rów;
2. do­ty­czą­cy Ta­tar­sta­nu; ta­tar­stań­ski;
3. befsz­tyk ta­tar­ski - su­ro­we mięso wo­ło­we, sie­ka­ne albo mie­lo­ne, od­po­wied­nio przy­pra­wio­ne; befsz­tyk po ta­tar­sku, tatar;
4. sos ta­tar­ski - ostry sos przy­rzą­dza­ny z żół­tek jaj, octu, oliwy, musz­tar­dy i ogór­ków ki­szo­nych bądź kor­ni­szo­nów


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­ta­ra­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. jęz. język ta­tar­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatarskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ta­tar­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ta­tar­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ta­tar­skim


Źródła:

Wiktionary

Tatarskość

ze­spół cech ty­po­wych dla Ta­ta­rów


Źródła:

SJP.pl

Tatarstan

au­to­no­micz­na re­pu­bli­ka w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. pod­miot Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, re­pu­bli­ka au­to­no­micz­na ze sto­li­cą w Ka­za­niu;


Ta­tar­stan, Re­pu­bli­ka Ta­tar­sta­nu ( Респу́блика Татарста́н; Татарстан Республикасы) – pod­miot (re­pu­bli­ka) Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej wcho­dzą­ca w skład Nad­woł­żań­skie­go Okrę­gu Fe­de­ral­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatarstański

→ Ta­tar­stan; ta­tar­ski


Źródła:

SJP.pl

Tatarszczyzna

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Tatarynowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tatarzy

1. czło­nek ludu tu­rec­kie­go, wy­wo­dzą­ce­go się z daw­nych ple­mion mon­gol­skich, dziś ży­ją­ce­go głów­nie na Po­woł­żu, a także na Sy­be­rii, Kry­mie i Ka­u­ka­zie;
2. daw­niej: czło­nek ludu za­miesz­ku­ją­ce­go te­re­ny im­pe­rium mon­gol­skie­go i Zło­tej Ordy, które w XIII wieku do­ko­ny­wa­ły pod­bo­jów w Azji i Eu­ro­pie


Ta­ta­rzy (nazwa włas­na: "ta­tar­lar" / татарлар) – ludy tu­rec­kie w Eu­ro­pie wschod­niej oraz pół­noc­nej Azji uży­wa­ją­ce nazwy „Ta­ta­rzy” do sa­mo­o­kre­śle­nia.

Nazwa „Ta­ta­rzy” po raz pier­wszy po­ja­wi­ła się wśród ko­czow­ni­czych ple­mion tur­kij­sko­ję­zycz­nych z te­re­nów pół­noc­no-wschod­niej Mon­go­lii i re­jo­nu Baj­ka­łu, praw­do­po­dob­nie spo­krew­nie­ni są z Po­łow­ca­mi i Kip­cza­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatarzyn

daw­niej: Tatar (czło­nek jed­ne­go z ludów za­miesz­ku­ją­cych te­re­ny im­pe­rium mon­gol­skie­go i Zło­tej Ordy)


Źródła:

SJP.pl

Tatarzątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ta­tar­skie dziec­ko


Źródła:

Wiktionary

Tate

[czy­taj: tejt] naz­wi­sko obce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatek

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tata, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ekspr. tata

 (1.2) pot. ekspr. teść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taternicki

do­ty­czą­cy ta­ter­nict­wa, ta­ter­ni­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z ta­ter­nict­wem, do­ty­czą­cy ta­ter­nict­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taternictwo

zdo­by­wa­nie trud­no do­stęp­nych miejsc w Ta­trach z wy­ko­rzy­sta­niem tech­ni­ki wspi­nacz­ko­wej i spe­cja­li­stycz­ne­go sprzę­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­mia­na tu­ry­sty­ki wy­czy­no­wej po­le­ga­ją­cej na po­ko­ny­wa­niu trud­no do­stęp­nych miejsc w Ta­trach

 (1.2) zdo­by­wa­nie trud­nych par­tii w wy­so­kich gó­rach


Ta­ter­nict­wo – wspi­nacz­ka upra­wia­na w Ta­trach. Nieg­dyś ter­min ten oz­na­czał każdą dzia­łal­ność w Ta­trach po­le­ga­ją­cą na wcho­dze­niu na ich szczy­ty. Obec­nie obej­mu­je on wy­łącz­nie wspi­nacz­kę gór­ską, pro­wa­dzo­ną poza wyz­na­czo­ny­mi szla­ka­mi tu­ry­stycz­ny­mi. Ter­min pow­stał w po­dob­ny spo­sób jak al­pi­nizm (który dziś czę­sto jest rów­noz­nacz­ny ze wspi­nacz­ką gór­ską), hi­ma­la­izm czy an­dy­nizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taterniczka

→ ta­ter­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca ta­ter­nict­wo;


Patrz:taternik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taterniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z ta­ter­nict­wem, do­ty­czą­cy ta­ter­nict­wa


Źródła:

Wiktionary

Taternik

czło­wiek upra­wia­ją­cy tu­ry­sty­kę wy­so­ko­gór­ską na trud­no do­stęp­nych szczy­tach Tatr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba upra­wia­ją­ca ta­ter­nict­wo;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatersal

prze­sta­rza­le: ujeż­dżal­nia koni oraz miej­sce sprze­da­ży koni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. tar­go­wi­sko koni w miej­scu zam­knię­tym (bu­dyn­ku); wy­dzie­lo­ne pu­blicz­ne miej­sce hand­lu końmi, także po­wo­za­mi;

 (1.2) daw. miej­ska ujeż­dżal­nia koni


Ta­ter­sal – daw­niej zor­ga­ni­zo­wa­ne tar­go­wi­sko koni w miej­scu zam­knię­tym; także pu­blicz­na ujeż­dżal­nia lub szko­ła jazdy kon­nej.

Okre­śle­nie po­cho­dzi od nazwy przed­się­bior­stwa hand­lu końmi Tat­ter­sall’s, za­ło­żo­ne­go w 1766 roku koło lon­dyń­skie­go Hyde Park Cor­ner przez Ri­char­da Tat­ter­sal­la (1724-1795), ko­niu­sze­go księ­cia King­ston. Po­cząt­ko­wo zaj­mo­wa­ło się ono sprze­da­żą koni wy­ści­go­wych. Wnuk za­ło­ży­cie­la roz­wi­nął je i w 1865 prze­niósł na prze­stron­niej­szy teren Knights­brid­ge Green.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tateł

słod­ki przys­mak ze Wscho­du


Źródła:

SJP.pl

Tatiana

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ta­tia­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Tatka

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tata, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatko

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tata, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: tata, tato


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatkowy

→ tatek, → tatka, → tatko


Patrz:tatek, → tatka, → tatko

Źródła:

SJP.pl

Tato

1. pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tata, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko;
2. pie­szczot­li­wie: teść


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. oj­ciec

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: tata


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatowość

żar­to­bli­wie: bycie tatą i po­wią­za­ne z tym uczu­cia, przy­wi­le­je i obo­wiąz­ki; ta­cie­rzyń­stwo


Źródła:

SJP.pl

Tatowy

→ tata, → tato


Patrz:tata, → tato

Źródła:

SJP.pl

Tatoń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Tatra

1. marka sa­mo­cho­dów;
2. marka piwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Tatra;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatrologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ter­min okre­śla­ją­cy ca­łoksz­tałt wie­dzy o Ta­trach;


Ta­tro­lo­gia, ta­troz­naw­stwo – sto­so­wa­ny po­wszech­nie w wy­daw­nict­wach poś­wię­co­nych Ta­trom ter­min na okre­śle­nie ca­łoksz­tał­tu wie­dzy o Ta­trach, obej­mu­ją­cy za­rów­no aspek­ty to­po­gra­ficz­ne, ge­o­gra­ficz­ne, jak też przy­rod­ni­cze, et­no­gra­ficz­ne, kul­tu­roz­naw­cze i inne. Spe­cja­li­stów z tej dzie­dzi­ny wie­dzy okre­śla się mia­nem ta­tro­lo­gów lub ta­troz­naw­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tatroznawstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ter­min okre­śla­ją­cy ca­łoksz­tałt wie­dzy o Ta­trach;


Źródła:

Wiktionary

Tatry

pasmo gór w łań­cu­chu Kar­pat


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góry w Pol­sce i Sło­wa­cji;


Tatry (514.5, Tatry, Tatra, Tátra) – naj­wyż­sze pasmo w łań­cu­chu Kar­pat. Są czę­ścią Łań­cu­cha Ta­trzań­skie­go, w Cen­tral­nych Kar­pa­tach Za­chod­nich.

Wy­so­ko­gór­ska część Tatr o gla­cjal­nym cha­rak­te­rze jest uni­ka­to­wa w skali Pol­ski i za­li­cza się do naj­wyż­szej ka­te­go­rii pod wzglę­dem atrak­cyj­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatryt

od­mia­na gra­ni­tu, z któ­re­go zbu­do­wa­ne są Tatry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ta­trzań­ska od­mia­na gra­ni­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatrytowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ta­try­tu, wy­ko­na­ny z ta­try­tu


Źródła:

Wiktionary

Tatrz.

skrót

 (1.1) = ta­trzań­ski


Źródła:

Wiktionary

Tatrzanka

cie­pły, zi­mo­wy but z cho­lew­ką, sznu­ro­wa­ny lub za­pi­na­ny na suwak


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. tek­styl­ny zi­mo­wy but z cho­lew­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatrzańska

przy­miot­nik od: Tatry


Źródła:

SJP.pl

Tatrzański

przy­miot­nik od: Tatry


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Tatr, zwią­za­ny z Ta­tra­mi, po­cho­dzą­cy z Tatr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatrzańsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób ta­trzań­ski


Źródła:

Wiktionary

Tatrzańskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co ta­trzań­skie


Źródła:

Wiktionary

Tatuator

rzad­ko: osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ko­ny­wa­niem ta­tu­a­ży - ry­sun­ków lub na­pi­sów na ciele czło­wie­ka; ta­tu­a­ży­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kult. osoba wy­ko­nu­ją­ca ta­tu­a­że


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuatorka

rzad­ko: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­ko­ny­wa­niem ta­tu­a­ży - ry­sun­ków lub na­pi­sów na ciele czło­wie­ka; ta­tu­a­żyst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca ta­tu­a­że


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuatorski

→ ta­tu­a­tor


Patrz:tatuator

Źródła:

SJP.pl

Tatuaż

trwa­ły znak gra­ficz­ny wy­ko­na­ny na skó­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trwa­ły napis, wzór lub ry­su­nek wy­ko­na­ny na ciele po­przez wpro­wa­dze­nie barw­ni­ka w skórę;

 (1.2) eufem. mart­wi­ca

 (1.3) eufem. czer­niak


Ta­tu­aż – forma mo­dy­fi­ka­cji ciała po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu tuszu do skóry wła­ści­wej, aby zmie­nić pig­ment skóry.

W kra­jach za­chod­nich ta­tu­aż ma około kil­ka­na­ście pro­cent po­pu­la­cji. Męż­czyź­ni po­sia­da­ją go czę­ściej niż ko­bie­ty, a mło­dzież – czę­ściej niż star­si.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatuażyk

zdrob­nie­nie od: ta­tu­aż


Źródła:

SJP.pl

Tatuażysta

osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ko­ny­wa­niem ta­tu­a­ży - ry­sun­ków lub na­pi­sów na ciele czło­wie­ka; ta­tu­a­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kult. czło­wiek, który wy­ko­nu­je ta­tu­a­że


Ta­tu­a­ży­sta, ta­tu­a­tor – osoba wy­ko­nu­ją­ca ta­tu­a­że, zaz­wy­czaj w przez­na­czo­nych do tego miej­scach np. stu­diach ta­tu­a­żu.

Ta­tu­a­ży­ści po­bie­ra­ją naukę zwy­kle u doś­wiad­czo­nych, uty­tu­ło­wa­nych ar­ty­stów. Do wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du nie są ko­niecz­ne zaś­wiad­cze­nia oraz spe­cja­li­stycz­ne kursy. Wy­ją­tek sta­no­wią je­dy­nie Stany Zjed­no­czo­ne, gdzie w sta­nach Ha­wa­je oraz Ore­gon wy­ma­ga­ny jest eg­za­min z za­kre­su zdro­wia oraz bez­pie­czeń­stwa pod­czas ta­tu­o­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tatuażystka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­ko­ny­wa­niem ta­tu­a­ży - ry­sun­ków lub na­pi­sów na ciele czło­wie­ka; ta­tu­a­tor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. ko­bie­ta, która wy­ko­nu­je ta­tu­a­że


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatul

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tata, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Tatul – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ara­ga­cotn. W 2011 roku li­czy­ła 822 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatula

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tata, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Ta­tu­la – rzeka na Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim, w re­jo­nach ku­pi­szec­kim, bir­żań­skim i pos­wol­skim. Prawy do­pływ Muszy. Dłu­gość rzeki wy­no­si 65 ki­lo­me­trów, a po­wierzch­nia do­rze­cza 453 km².

Źró­dło rzeki znaj­du­je się w lesie Sa­la­mie­stis, 9 km na pół­noc­ny wschód od Wo­bol­nik. Rzeka wpły­wa do Muszy 45 ki­lo­me­trów od jej uj­ścia do Niem­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tatulek

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, tata, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. tata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuleńko

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, tata, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatulinek

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; oj­czu­lek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­lek, ta­tu­lo, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cio, ta­tu­siek, tatuś, ta­teń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­nia, ta­tu­niek


Źródła:

SJP.pl

Tatulka

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, tata, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatulko

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, tata, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatulkowy

→ ta­tu­lek, → ta­tul­ka, → ta­tul­ko


Patrz:tatulek, → tatulka, → tatulko

Źródła:

SJP.pl

Tatulo

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, tata, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pieszcz. oj­ciec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatulowy

→ tatul, → ta­tu­la, → ta­tu­lo


Patrz:tatul, → tatula, → tatulo

Źródła:

SJP.pl

Tatunia

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, tata, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatuniek

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, tata, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatunio

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, tata, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. oj­ciec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuniowy

→ tatuń, → ta­tu­nia, → ta­tu­nio


Patrz:tatuń, → tatunia, → tatunio

Źródła:

SJP.pl

Tatuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie ta­tu­a­żu


Źródła:

Wiktionary

Tatuować

wy­ko­ny­wać ta­tu­aż


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ta­tu­o­wać)

 (1.1) wy­ko­ny­wać ta­tu­aż

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ta­tu­o­wać się (dk. wy­ta­tu­o­wać się)

 (2.1) wy­ko­ny­wać ta­tu­aż sa­me­mu sobie

 (2.2) dawać sobie wy­ko­ny­wać ta­tu­aż


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do zna­ko­wa­nia zwie­rząt go­spo­dar­skich


Źródła:

Wiktionary

Tatusiek

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, tata, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekspr., pieszcz. lub iron. oj­ciec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatusieć

żar­to­bli­wie o męż­czyź­nie: sta­wać się mało atrak­cyj­nym, na­bie­rać cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla dużo star­sze­go czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Tatusiny

→ tatuś; ta­tu­sio­wy


Źródła:

SJP.pl

Tatusiowaty

po­tocz­nie:
1. przy­po­mi­na­ją­cy za­cho­wa­niem ste­re­o­ty­po­we­go ojca;
2. o męż­czyź­nie w śred­nim wieku: wy­glą­da­ją­cy na wię­cej lat, niż ma; pod­ta­tu­sia­ły


Źródła:

SJP.pl

Tatusiowość

żar­to­bli­wie:
1. bycie czy­imś ta­tu­siem;
2. bycie pod­ta­tu­sia­łym, wy­glą­da­nie na star­sze­go niż w rze­czy­wi­sto­ści


Źródła:

SJP.pl

Tatusiowy

→ tatuś; ta­tu­si­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ta­tu­sia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do ta­tu­sia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) wła­ści­wy ta­tu­sio­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuń

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tata, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ekspr. oj­ciec

 (1.2) pot. ekspr. teść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuńcia

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, tata, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatuńcio

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, tata, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekspr. oj­ciec

 (1.2) ekspr. teść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuńciowy

→ ta­tuń­cia, → ta­tuń­cio


Patrz:tatuńcia, → tatuńcio

Źródła:

SJP.pl

Tatuńka

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, tata, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatuńko

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, tata, ta­tu­siek, tatuś, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatuńkowy

→ ta­tuń­ka, → ta­tuń­ko


Patrz:tatuńka, → tatuńko

Źródła:

SJP.pl

Tatuś

1. pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tata, ta­tuś­ka, ta­tuś­ko;
2. pie­szczot­li­wie: teść


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. tata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tatuśka

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, tata, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatuśko

pie­szczot­li­wie: oj­ciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, ta­tu­la, ta­tu­lek, ta­tu­leń­ko, ta­tul­ka, ta­tul­ko, ta­tu­lo, ta­tu­nia, ta­tu­niek, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cia, ta­tuń­cio, ta­tuń­ka, ta­tuń­ko, ta­tu­siek, tatuś, tata, ta­tuś­ko


Źródła:

SJP.pl

Tatuśkowy

→ ta­tuś­ka, → ta­tuś­ko


Patrz:tatuśka, → tatuśko

Źródła:

SJP.pl

Tatynek

rzad­kie zdrob­nie­nie od: tata; tatul, ta­tu­lek, ta­tu­lo, ta­tu­nio, tatuń, ta­tuń­cio, ta­tu­siek, tatuś


Źródła:

SJP.pl

Tatła

słod­ki przys­mak ze Wscho­du


Źródła:

SJP.pl

Tau

1. li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go i he­braj­skie­go;
2. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ba­tra­cho­wa­tych;
3. cząst­ka tau - cząst­ka ele­men­tar­na na­le­żą­ca do grupy lep­to­nów; taon


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. sta­ro­grec­ka nazwa dzie­więt­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, τ;

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Op­sa­nus tau|ref=tak., ga­tu­nek mor­skiej ryby ba­tra­choksz­tałt­nej


Tau (taf, st.gr. ταῦ, nw.gr. ταυ, pi­sa­na Ττ) – dzie­więt­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go i dwu­dzie­sta druga, a za­ra­zem ostat­nia li­te­ra al­fa­be­tu he­braj­skie­go znana pod sym­bo­lem ת. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 300, a w he­braj­skim licz­bę 400.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tauj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji, ucho­dzą­ca do Morza Ochoc­kie­go


Źródła:

Wiktionary

Taujski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­u­jem, do­ty­czą­cy Tauja


Źródła:

Wiktionary

Tauka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krzy­żyk sty­li­zo­wa­ny na he­braj­ską li­te­rę „Tau”


Źródła:

Wiktionary

Taumatrop

kart­ko­wa­ny obra­zek da­ją­cy wra­że­nie śmie­ją­cej się po­sta­ci


Źródła:

SJP.pl

Taumaturg

osoba po­sia­da­ją­ca dar czy­nie­nia cudów; cu­dot­wór­ca


Źródła:

SJP.pl

Taumaturgia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czy­nie­nie cudów


Ta­u­ma­tur­gia (gr. θαῦμα "thaûma" – cud i ἔργον "érgon" – czyn, dzia­ła­nie, moc) – zdol­ność czy­nie­nia cudów, cu­dot­wór­stwo. Osoba po­sia­da­ją­ca te zdol­no­ści na­zy­wa­na jest ta­u­ma­tur­giem.

W re­li­gii chrze­ści­jań­skiej moc ta­u­ma­tur­gicz­ną po­sia­da­li niek­tó­rzy świę­ci, np. świę­ty Ber­nard z Cla­ir­va­ux. W iko­no­gra­fii takie zdol­no­ści oz­na­cza gwia­zda nad głową świę­te­go, np. na obra­zie Fran­ci­sca Goi "Świę­ty Ber­nard z Cla­ir­va­ux".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Taumaturgiczny

→ ta­u­ma­tur­gia


Patrz:taumaturgia

Źródła:

SJP.pl

Taumatyna

biał­ko ro­ślin­ne uży­wa­ne w prze­my­śle spo­żyw­czym


Ta­u­ma­ty­na – słod­kie biał­ko obec­ne w owo­cach ro­śli­ny "Tha­u­ma­to­coc­cus da­niel­lii", od­kry­tej przez bry­tyj­skie­go le­ka­rza woj­sko­we­go W.F. Da­niel­la w 1840 roku w Afry­ce Za­chod­niej. W 1972 roku biał­ko zo­sta­ło wy­i­zo­lo­wa­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taunus

góry w Niem­czech


Ta­u­nus – sto­sun­ko­wo ni­skie pasmo gór­skie w środ­ko­wych Niem­czech w kraju związ­ko­wym Hesja w są­siedzt­wie do­li­ny Menu. Część Reń­skich Gór Łup­ko­wych. Naj­wyż­szym szczy­tem jest Gros­ser Feld­berg o wy­so­ko­ści 881,5 m n.p.m. Cen­tral­na część gór Ta­u­nus jest pła­ska, a stoki (szcze­gól­nie po­łud­nio­we) stro­me.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taupe

sza­ro­brą­zo­wy kolor, przy­po­mi­na­ją­cy barwę kreta


Taupe – ciem­no­sza­ro-brą­zo­wy kolor. Słowo po­cho­dzi od fran­cu­skie­go rze­czow­ni­ka "taupe", które oz­na­cza „kreta”. Pier­wot­nie nazwa od­no­si­ła się tylko do prze­cięt­ne­go ko­lo­ru kreta, ale od lat 40. XX wieku za­czę­to jej uży­wać do opi­sa­nia szer­sze­go za­kre­su od­cie­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taurobolium

ry­tu­al­ne oczy­szcze­nie w krwi byka ofiar­ne­go; obrzęd zwią­za­ny z kul­tem Ky­be­le i At­ti­sa oraz irań­skiej Mitry


Ta­u­ro­bo­lium (ofia­ra z byka) – ofia­ra ek­spia­cyj­na, ini­cja­cyj­na i oczy­szcza­ją­ca w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, zwią­za­na z kul­tem bóstw: Ky­be­le, At­ti­sa i Mitry.

W kul­cie Ky­be­le ka­płan, zwany gal­lem, scho­dził do po­dziem­ne­go po­mie­szcze­nia, nad któ­rym za­bi­ja­ny był byk i w ten spo­sób krew zwie­rzę­cia spły­wa­ła w dół na ka­pła­na w for­mie ry­tu­al­nej ką­pie­li. Było to okre­śla­ne jako ofia­ra oczy­szcza­ją­ca lub jako ini­cja­cja do kultu At­ti­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taurogi

mia­sto na Lit­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Lit­wie;


Ta­u­ro­gi (lit. "Tauragė", żmudz. "Ta­u­ra­gie", niem. "Ta­u­rog­gen") – mia­sto na za­chod­niej Lit­wie. 31 tys. miesz­kań­ców w 2001. Sie­dzi­ba okrę­gu ta­u­ro­skie­go.

W mie­ście roz­wi­ja się prze­mysł ma­szy­no­wy, włó­kien­ni­czy, ce­ra­micz­ny i spo­żyw­czy. Naj­waż­niej­sze za­byt­ki: zamek Ra­dzi­wił­łów, póź­niej Zu­bo­wów (kom­plet­nie prze­bu­do­wa­ny w XIX w.), ko­ściół ewan­ge­lic­ki Mar­ty­na­sa Mažvydasa oraz ko­ściół ka­to­lic­ki św.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tauromachia

walka byków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. walka byków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tauroski

→ Ta­u­ro­gi (mia­sto na Lit­wie)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ta­u­ro­gów, zwią­za­ny z Ta­u­ro­ga­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taurowy

kwas ta­u­ro­wy - prze­sta­rza­le: ta­u­ry­na (ami­nok­was en­do­gen­ny wcho­dzą­cy w skład kwa­sów żół­cio­wych)


Źródła:

SJP.pl

Taurus

łań­cuch gór­ski w po­łud­nio­wej Tur­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tauryda

sta­ro­żyt­na nazwa Krymu, po­cho­dzą­ca od nazwy ple­mie­nia Ta­u­rów za­miesz­ku­ją­cych kie­dyś pół­wy­sep


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) książk. geogr. Krym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taurydy

sta­ro­żyt­na nazwa Krymu, po­cho­dzą­ca od nazwy ple­mie­nia Ta­u­rów za­miesz­ku­ją­cych kie­dyś pół­wy­sep


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Taurydzki

przy­miot­nik od: Ta­u­ry­da


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. lub książk. zwią­za­ny z Ta­u­ry­dą (Kry­mem)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tauryjski

1. → Ta­u­rus (łań­cuch gór­ski w po­łud­nio­wej Tur­cji);
2. suseł ta­u­ryj­ski - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tauryna

ami­nok­was en­do­gen­ny wcho­dzą­cy w skład kwa­sów żół­cio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów bio­gen­nych;


Ta­u­ry­na, kwas 2-ami­no­e­ta­no­sul­fo­no­wy – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów bio­gen­nych. W prze­ci­wień­stwie do ami­nok­wa­sów biał­ko­wych nie ma kwa­so­wej grupy kar­bok­sy­lo­wej, lecz grupę sul­fo­no­wą. Ta­u­ry­na jest β-ami­nok­wa­sem (grupa ami­no­wa i sul­fo­no­wa są roz­dzie­lo­ne 2 ato­ma­mi węgla). Nie za­wie­ra ato­mów asy­me­trycz­nych, nie wy­ka­zu­je więc ak­tyw­no­ści op­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taurynowy

→ ta­u­ry­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bio­chem. zwią­za­ny z ta­u­ry­ną, do­ty­czą­cy ta­u­ry­ny


Patrz:tauryna

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tautacyzm

nie­mi­ły dla ucha zbieg sylab lub po­dob­nie brzmią­cych słów


Źródła:

SJP.pl

Tauto-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z toż­sa­mo­ścią, pow­ta­rzal­no­ścią ele­men­tów


Źródła:

Wiktionary

Tautochrona

krzy­wa obra­zu­ją­ca miej­sca, po któ­rych czas sta­cza­nia się masy punk­to­wej do punk­tu A pod wpły­wem sta­łej siły cięż­ko­ści jest jed­na­ko­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tautogram

utwór wier­szo­wa­ny, w któ­rym każdy wers lub każdy wyraz za­czy­na się od tej samej li­te­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) liter. utwór li­te­rac­ki, czę­sto wier­szo­wa­ny, zbu­do­wa­ny na za­sa­dzie ali­te­ra­cji


Ta­u­to­gram – utwór li­te­rac­ki, czę­sto wier­szo­wa­ny, zbu­do­wa­ny na za­sa­dzie ali­te­ra­cji, w któ­rym każdy wers lub wyraz roz­po­czy­na się od tej samej li­te­ry. Przy­kła­dem ła­ciń­skie­go ta­u­to­gra­mu jest zwrot "veni, vidi, vici".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tautologia

1. wy­ra­że­nie zło­żo­ne z wy­ra­zów o takim samym lub bar­dzo po­dob­nym zna­cze­niu, zwy­kle oce­nia­ne jako błąd, np. cofać się w tył; ple­o­nazm, ta­u­to­lo­gizm;
2. w lo­gi­ce: zda­nie, któ­re­go praw­dzi­wość wy­ni­ka z jego struk­tu­ry, np.: jutro bę­dzie po­go­da lub jutro nie bę­dzie po­go­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. kon­struk­cja wy­ra­zo­wa, w któ­rej jeden lub kilka wy­ra­zów po­kry­wa­ją się zna­cze­nio­wo, przez co część wy­ra­zów jest zbęd­na;

 (1.2) log. zda­nie, które jest za­wsze praw­dzi­we;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tautologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ta­u­to­lo­gicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Tautologiczny

przy­miot­nik od: ta­u­to­lo­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. jęz. zwią­za­ny z ta­u­to­lo­gią, do­ty­czą­cy ta­u­to­lo­gii

 (1.2) he­rald. toż­sa­my z go­dłem he­ral­dycz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tautologizm

wy­ra­że­nie zło­żo­ne z wy­ra­zów o takim samym lub bar­dzo po­dob­nym zna­cze­niu, zwy­kle oce­nia­ne jako błąd, np. cofać się w tył; ta­u­to­lo­gia, ple­o­nazm


Źródła:

SJP.pl

Tautomeria

Ta­u­to­me­ria (zwana też daw­niej "des­mo­tro­pią") – ro­dzaj prze­mia­ny izo­me­rycz­nej, w któ­rej dany zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­je w dwóch for­mach (zwa­nych "ta­u­to­me­ra­mi") za­wie­ra­ją­cych tę samą licz­bę tych sa­mych ato­mów w czą­stecz­ce, ale ina­czej z sobą po­łą­czo­nych, zgod­nie z ogól­nym sche­ma­tem:


Źródła:

Wikipedia

Tautomeryczny

→ ta­u­to­me­ria; des­mo­tro­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Tautonim

1. każdy z wy­ra­zów brzmią­cych w róż­nych ję­zy­kach po­dob­nie, lecz ma­ją­cych od­mien­ne zna­cze­nie, np. ro­syj­ski wyraz "diwán" (tap­czan) i pol­ski "dywan";
2. w sy­ste­ma­ty­ce: nazwa ga­tun­ko­wa, w któ­rej obyd­wa czło­ny (ro­dza­jo­wy i ga­tun­ko­wy) są iden­tycz­ne; sto­so­wa­ne w no­men­kla­tu­rze zo­o­lo­gicz­nej, nie­doz­wo­lo­ne w no­men­kla­tu­rze bo­ta­nicz­nej


Ta­u­to­nim ( ταὐτός „ten sam”, ὄνυμα „imię”) – wy­ra­zy ma­ją­ce po­dob­ne lub iden­tycz­ne brzmie­nie albo pi­sow­nię w róż­nych (zwy­kle w dwóch) ję­zy­kach, ale od­mien­ne zna­cze­nie. Cza­sem zja­wi­sko roz­pa­try­wa­ne na grun­cie róż­nych od­mian ję­zy­ka lub róż­nych sy­ste­mów ter­mi­no­lo­gii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tautonimiczny

→ ta­u­to­nim


Patrz:tautonim

Źródła:

SJP.pl

Tauzen

[czy­taj: tał­zen] po­tocz­nie: ty­siąc zło­tych; tał­zen


Źródła:

SJP.pl

Tavrija

marka sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Tawda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w do­rze­czu Obu, lewy do­pływ rzeki Toboł;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tawerenka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ta­wer­na


Źródła:

Wiktionary

Tawerna

knajp­ka por­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. knaj­pa por­to­wa


Ta­wer­na (wł. "ta­ver­na", fr. "ta­ver­ne", z łac. "ta­ber­na") – okre­śle­nie lo­ka­lu ga­stro­no­micz­ne­go; w ję­zy­ku pol­skim oz­na­cza małą re­sta­u­ra­cję (lub lokal o cha­rak­te­rze re­sta­u­ra­cji) znaj­du­ją­cą się w por­cie mor­skim albo w po­bli­żu morza. Słowo to w po­da­nych ję­zy­kach źró­dło­wych oz­na­cza ubo­gie miesz­ka­nie, ubogą karcz­mę lub szopę; W uję­ciu en­cy­klo­pe­dycz­nym bywa opi­sy­wa­na jako karcz­ma (go­spo­da) por­to­wa, ko­ja­rzo­na z że­gla­rza­mi i ry­ba­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tawernowy

przy­miot­nik od: ta­wer­na (knaj­pa por­to­wa)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ta­wer­ną, od­no­szą­cy się do ta­wer­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tawgijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Taw­ga­mi, do­ty­czą­cy Taw­gów (Nga­na­sa­nów)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język taw­gij­ski


Źródła:

Wiktionary

Tawlina

taw­li­na ja­rzę­bo­list­na - krzew ozdob­ny z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych (Sor­ba­ria sor­bi­fo­lia) upra­wia­ny w ogro­dach i par­kach; ta­wu­lec


Taw­li­na ("Sor­ba­ria" (Ser.) A. Braun) – ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. W jego skład wcho­dzi w za­leż­no­ści od uję­cia od 4 do 9 ga­tun­ków. "S. to­men­to­sa" ro­śnie w Af­ga­ni­sta­nie, Pa­ki­sta­nie i pół­noc­nych In­diach, po­zo­sta­łe ga­tun­ki w Chi­nach, Ja­po­nii i na wscho­dzie Rosji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tawrosz

ro­dzaj ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej z ro­dzi­ny ta­wro­szo­wa­tych, rekin ży­wią­cy się głów­nie ry­ba­mi, gło­wo­no­ga­mi i sko­ru­pia­ka­mi, wy­stę­pu­ją­cy we wszyst­kich wo­dach cie­płych mórz


Źródła:

SJP.pl

Taws

skró­to­wiec

 (1.1) lotn. techn. = ang. Ter­ra­in Awa­re­ness and War­ning System → sy­stem ostrze­ga­nia przed zbyt ni­skim lotem


Źródła:

Wiktionary

Tawulec

krzew ozdob­ny z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych (Sor­ba­ria sor­bi­fo­lia) upra­wia­ny w ogro­dach i par­kach; taw­li­na ja­rzę­bo­list­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tawuła

krzew o ma­łych, mio­do­daj­nych kwia­tach; spi­rea


Ta­wu­ła ("Spi­ra­ea" L.) – ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. W jego skład wcho­dzi ok. 80–100 ga­tun­ków, we­dług niek­tó­rych źró­deł do ok. 120. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej w stre­fie chłod­nej i umiar­ko­wa­nej, na po­łud­nie się­ga­jąc Mek­sy­ku, po­łud­nio­wej Eu­ro­py, Pa­ki­sta­nu, Mjan­my i Wiet­na­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tawułka

ro­śli­na wie­lo­let­nia z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Chin, Ja­po­nii i Pół­wy­spu Ko­re­ań­skie­go; astil­be


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Astil­be|ref=tak., by­li­na z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych, upra­wia­na w ce­lach ozdob­nych;


Ta­wuł­ka, astil­be, za­ta­wuł­ka ("Astil­be") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je 21 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych we wschod­niej Azji (od Hi­ma­la­jów po Ja­po­nię) oraz jeden ga­tu­nek ("A. bi­ter­na­ta") ros­ną­cy we wschod­niej Ame­ry­ce Pół­noc­nej w Ap­pa­la­chach. Wiele ga­tun­ków i mie­szań­ców mię­dzy nimi w licz­nych od­mia­nach upra­wia­nych jest jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tawułowe

po­dro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; Spi­re­o­i­de­ae


Źródła:

SJP.pl

Tawułowiec

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Tawułowy

o ce­chach ta­wu­ło­wych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Tawęcino

Ta­wę­ci­no (kaszb. "Tawãcëno" lub też "Tawùcëno", niem. "Ta­u­en­zin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Lę­bor­ska.

Leży na tra­sie linii ko­le­jo­wej Lę­bork-Cho­cze­wo-Wej­he­ro­wo (obec­nie za­wie­szo­nej), na któej był przy­sta­nek Ta­wę­ci­no.


Źródła:

Wikipedia

Taxi

1. sa­mo­chód przez­na­czo­ny do prze­wo­że­nia ludzi lub to­wa­rów za opła­tą zgod­ną z usta­lo­ną ta­ry­fą; taksi; tak­sów­ka;
2. taxi girl: ko­bie­ta wy­naj­mo­wa­na za opła­tą jako part­ner­ka do tańca w niek­tó­rych klu­bach roz­ryw­ko­wych; for­dan­ser­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. tak­sów­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taylor

[czy­taj: taj­lor] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tayloryzm

[czy­taj: tej­lo­ryzm lub taj­lo­ryzm] sy­stem or­ga­ni­za­cji pracy stwo­rzo­ny na prze­ło­mie XIX i XX wieku przez Fre­de­ric­ka W. Ta­y­lo­ra; taj­lo­ryzm


Źródła:

SJP.pl

Tayuc

[czy­taj: tajuk] in­dyj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów smycz­ko­wych, o kor­pu­sie w kształ­cie pawia z osa­dzo­ny­mi na nim pió­ra­mi z pa­wie­go ogona, wy­po­sa­żo­ny w 4 stru­ny me­lo­dycz­ne i 15 re­zo­nan­so­wych


Źródła:

SJP.pl

Taz

skrót od: Die Ta­ge­sze­i­tung [czy­taj: di ta­ge­scaj­tung] - nie­miec­ki dzien­nik wy­da­wa­ny od 1979 roku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, na za­chod­niej Sy­be­rii, ucho­dzi do Za­to­ki Ta­zow­skiej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tazobaktam

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek wspo­ma­ga­ją­cy an­ty­bio­ty­ko­te­ra­pię


Ta­zo­bak­tam – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, zwią­zek syn­te­tycz­ny, sul­fon po­chod­ny kwasu pe­ni­cy­la­no­we­go, ma­ją­cy struk­tu­rę an­ty­bio­ty­ku β-lak­ta­mo­we­go. Na­le­ży do in­hi­bi­to­rów β-lak­ta­maz, które mogą być po­da­wa­ne razem z an­ty­bio­ty­ka­mi β-lak­ta­mo­wy­mi, w celu uchro­nie­nia ich przed zni­szcze­niem przez bak­te­ryj­ne β-Lak­ta­ma­zy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tazowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Tazem, do­ty­czą­cy Tazu


Źródła:

Wiktionary

Tać

za­i­mek wska­zu­ją­cy

 (1.1) daw. …wzmoc­nia­ją­cy formę za­im­ka wska­zu­ją­ce­go ro­dza­ju żeń­skie­go; od­po­wied­nik wy­ra­żeń: „ta wła­śnie”, „ta kon­kret­na”, „owa”

par­ty­ku­ła

 (2.1) daw., współcz. gwara. …uwy­dat­nia­ją­ca oczy­wi­stość; pełni funk­cję sy­no­ni­micz­ną wzglę­dem: „prze­cież”, „wszak”, „toż”

spój­nik

 (3.1) daw. …łą­czą­cy zda­nia lub ich czę­ści, bli­ski zna­cze­nio­wo wy­ra­zom: „rów­nież”, „tu­dzież”


Źródła:

Wiktionary

Tałaj

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tałas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Kir­gi­sta­nie i Ka­zach­sta­nie;

 (1.2) geogr. mia­sto w Kir­gi­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du ta­ła­skie­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Tałaski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­ła­sem, do­ty­czą­cy Ta­ła­su


Źródła:

Wiktionary

Tałatajstwo

ta­ła­łaj­stwo; po­gard­li­wie:
1. gro­ma­da ludzi nie­o­krze­sa­nych, ha­ła­śli­wych; ho­ło­ta, ha­ła­stra, mo­tłoch;
2. duża ilość bez­war­to­ścio­wych rze­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. pot. gro­ma­da nie­o­krze­sa­nych, ha­ła­śli­wych ludzi

 (1.2) przest. pot. duża licz­ba mało war­tych przed­mio­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tałałajstwo

ta­ła­taj­stwo; po­gard­li­wie:
1. gro­ma­da ludzi nie­o­krze­sa­nych, ha­ła­śli­wych; ho­ło­ta, ha­ła­stra, mo­tłoch;
2. duża ilość bez­war­to­ścio­wych rze­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. ta­ła­taj­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tałes

uro­czy­sta szata wierzch­nia, uży­wa­na przez Żydów w cza­sie po­ran­nej mod­lit­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. tra­dy­cyj­ny ży­dow­ski szal mod­li­tew­ny, biały w czar­ne lub nie­bie­skie pasy, z frędz­la­mi;

 (1.2) rel. część ubra­nia or­to­dok­syj­nych Żydów, ro­dzaj ka­mi­zel­ki z dwóch ka­wał­ków bia­łej tka­ni­ny za­kła­da­nej przez głowę i wią­za­nej z boków, z czte­re­ma sznu­recz­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tałpa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz. po­desz­wa


Źródła:

Wiktionary

Tałtański

przy­miot­nik od: Tałty; tał­teń­ski (rza­dziej)


Źródła:

SJP.pl

Tałteński

przy­miot­nik od: Tałty; tał­tań­ski (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Tałty

je­zio­ro w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki;

 (1.2) geogr. je­zio­ro ryn­no­we w Kra­i­nie Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich, w do­rze­czu Pisy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tałyski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ta­ły­sza­mi, do­ty­czą­cy Ta­ły­szów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ta­ły­ski;


Źródła:

Wiktionary

Tałzen

po­tocz­nie: ty­siąc zło­tych; ta­u­zen (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Tańce

ze­spół ru­chów sko­or­dy­no­wa­nych z mu­zy­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) im­pre­za to­wa­rzy­ska z mu­zy­ką i tań­cem

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ta­niec


Tańce – pol­ska nie­za­leż­na wyt­wór­nia mu­zycz­na za­ło­żo­na w 2020 przez Łu­ka­sza Warnę-Wie­sław­skie­go, by­łe­go współ­ku­ra­to­ra fe­sti­wa­lu Un­so­und.

Wyt­wór­nia zaj­mu­je się mu­zy­ką na po­gra­ni­czu mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej i pol­skiej mu­zy­ki tra­dy­cyj­nej. Warna-Wie­sław­ski, za­in­spi­ro­wa­ny za­pra­sza­ny­mi przez sie­bie ar­ty­sta­mi z Afry­ki czy Ame­ry­ki Cen­tral­nej i Po­łud­nio­wej, któ­rzy wy­ko­rzy­stu­ją tra­dy­cyj­ne rytmy i me­lo­die w pro­duk­cji mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej, po­sta­no­wił od­szu­kać i pro­mo­wać ar­ty­stów two­rzą­cych w po­dob­ny spo­sób na bazie pol­skich tań­ców lu­do­wych i brzmień lo­kal­nych in­stru­men­tów[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Tańcowadło

gwa­ro­wo, żar­to­bli­wie o oso­bie tań­czą­cej


Źródła:

SJP.pl

Tańcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tań­co­wać.


Źródła:

Wiktionary

Tańcować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. także pot. wy­ko­ny­wać ta­niec

 (1.2) książk. po­ru­szać się szyb­ko w ja­kimś ryt­mie


Źródła:

Wiktionary

Tańcownica

daw­niej: tan­cer­ka; ta­necz­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. także gwara. tań­czą­ca ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tańcownik

daw­niej: tan­cerz; ta­necz­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba, która po­tra­fi tań­czyć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tańcowy

prze­sta­rza­le: ta­necz­ny


Źródła:

SJP.pl

Tańcujący

daw­niej w od­nie­sie­niu do zabaw: z tań­ca­mi, taki, na któ­rym od­by­wa­ją się tańce


Źródła:

SJP.pl

Tańczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|tań­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Tańczyk

zdrob­nie­nie od: ta­niec


Źródła:

SJP.pl

Tańczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­tań­czyć)

 (1.1) cho­re­ogr. po­ru­szać się ryt­micz­nie w takt mu­zy­ki, wy­ko­ny­wać ta­niec

 (1.2) po­ru­szać się szyb­ko w ja­kimś ryt­mie


Źródła:

Wiktionary

Tańczący

osoba, która tań­czy


przy­miot­nik

 (1.1) przest. taki, na któ­rym się tań­czy


Patrz:tańczyć

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Tańcówka

prze­sta­rza­le: po­tań­ców­ka - za­ba­wa ta­necz­na; po­tańc


Źródła:

SJP.pl

Tański

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Tańszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: tani


Źródła:

SJP.pl

Taś

po­tocz­nie: wy­krzy­knik (pa­ro­krot­nie pow­tó­rzo­ny) uży­wa­ny do na­wo­ły­wa­nia ka­czek


wy­krzy­knik

 (1.1) …na­śla­du­ją­cy od­głos ka­czek, uży­wa­ny w celu ich przy­wo­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taśka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. to­reb­ka


Źródła:

Wiktionary

Taśma

1. pas z ja­kie­goś ma­te­ria­łu o róż­nym za­sto­so­wa­niu;
2. wstę­ga wi­szą­ca wzdłuż linii mety, prze­ry­wa­na przez zwy­cięz­cę biegu;
3. ru­cho­my pas bę­dą­cy ele­men­tem prze­no­śni­ka;
4. pas z na­bo­ja­mi umoż­li­wia­ją­cy strze­la­nie se­ria­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długi pas z ja­kie­goś ma­te­ria­łu, np. gumy, pla­sti­ku itp.

 (1.2) ze­spół prze­no­śni­ków prze­my­sło­wych

 (1.3) daw. środ. polit. szu­bie­ni­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taśmiak

ryba z ro­dzi­ny śliz­go­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Taśmociąg

ma­szy­na prze­my­sło­wa słu­żą­ca do prze­mie­szcza­nia su­row­ców lub to­wa­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. układ prze­no­śni­ków ta­śmo­wych;


Ta­śmo­ciąg – układ po­łą­czo­nych sze­re­go­wo prze­no­śni­ków ta­śmo­wych. [].

Po­je­dyn­czy prze­no­śnik może mieć dłu­gość nawet 20 ki­lo­me­trów, a cały ta­śmo­ciąg - setki ki­lo­me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Taśmoteka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. muz. zbiór na­grań utr­wa­lo­nych na ta­śmach ma­gne­tycz­nych


Źródła:

Wiktionary

Taśmowaty

przy­po­mi­na­ją­cy taśmę, długi i wąski


Źródła:

SJP.pl

Taśmować

1. umie­szczać na­sio­na siew­ne w ce­lu­lo­zo­wej ta­śmie;
2. daw­niej: wkła­dać na­bo­je do taśmy broni sa­mo­czyn­nej


Źródła:

SJP.pl

Taśmownik

pła­ski, o gru­bo­ści około pół cen­ty­me­tra, blok że­la­za przez­na­czo­ny do dal­szej obrób­ki


Źródła:

SJP.pl

Taśmowy

1. → taśma;
2. prze­no­śnie: sche­ma­tycz­ny, au­to­ma­tycz­ny, bez za­an­ga­żo­wa­nia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z taśmą, do­ty­czą­cy taśmy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba ob­słu­gu­ją­ca pas z na­bo­ja­mi

 (2.2) osoba pra­cu­ją­ca przy ta­śmie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Taśtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|taś­tać.


Źródła:

Wiktionary

Taśtać

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. nieść


Źródła:

Wiktionary

Tażin

ta­dżin, tajin;
1. arab­skie na­czy­nie gli­nia­ne do przy­go­to­wy­wa­nia dań na wol­nym ogniu;
2. po­tra­wa przy­go­to­wa­na w takim na­czy­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) arab­skie na­czy­nie z gliny po­sia­da­ją­ce wy­so­ką, stoż­ko­wa­tą po­kry­wę, słu­żą­ce do du­sze­nia mięs nad roz­ża­rzo­nym wę­glem lub drew­nem, roz­po­wszech­nio­ne w kuch­niach Magh­re­bu, zwła­szcza w Ma­ro­ku;

 (1.2) kulin. tra­dy­cyj­na ma­ro­kań­ska po­tra­wa przy­go­to­wa­na w takim na­czy­niu, zwy­kle skła­da­ją­ca się z mięsa i wa­rzyw, cza­sem sa­mych wa­rzyw


Ta­dżin, tażin ( ‏طاجين‎; wy­mo­wa w dia­lek­cie ma­ro­kań­skim:, w arab­skim li­te­rac­kim: ; ta­ji­ne) – arab­skie na­czy­nie słu­żą­ce do przy­go­to­wa­nia dań nad roz­ża­rzo­nym wę­glem lub drew­nem, roz­po­wszech­nio­ne w kuch­niach Magh­re­bu, zwła­szcza w Ma­ro­ku. Na­czy­nie to wy­ko­ny­wa­ne jest z gliny. Skła­da się z dwóch czę­ści – pod­sta­wy (głęb­szej misy) i stoż­ko­wa­tej po­kry­wy. W ta­ji­ne po­tra­wy go­to­wa­ne są bar­dzo wolno, dzię­ki czemu za­cho­wu­ją swój smak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia