Sz

1. po­łą­cze­nie li­te­ro­we oz­na­cza­ją­ce spół­gło­skę "sz";
2. spół­gło­ska przed­nio­ję­zy­ko­wo-dzią­sło­wa, bezdź­więcz­na, twar­da, szcze­li­no­wa, ustna


dwuz­nak

 (1.1) jęz. dwuz­nak pol­ski oz­na­cza­ją­cy fonem IPA2|ʃ.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sz.p.

skrót

 (1.1) = Sza­now­na Pani

 (1.2) = Sza­now­ny Pan

 (1.3) = Sza­now­ni Pań­stwo


Źródła:

Wiktionary

Sza

wy­krzy­knie­nie oz­na­cza­ją­ce wez­wa­nie do za­mil­knię­cia lub za­cho­wa­nia ciszy


wy­krzy­knik

 (1.1) wez­wa­nie do ciszy


SZA (), właśc. Solána Imani Rowe (ur. 8 li­sto­pa­da 1989 w Saint Louis) – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka i au­tor­ka tek­stów. Uro­dzo­na w Saint Louis w sta­nie Mis­so­u­ri, za­czę­ła two­rzyć mu­zy­kę na po­cząt­ku 2010 roku, wy­da­jąc dwie EPki – See.SZA.Run i S – zanim pod­pi­sa­ła kon­trakt z hip­ho­po­wą wyt­wór­nią Top Dawg En­ter­ta­in­ment, dzię­ki któ­rej wy­da­ła Z, swoją trze­cią EPkę i pier­wsze wy­daw­nict­wo do sprze­da­ży de­ta­licz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szabacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sza­bat


Źródła:

Wiktionary

Szabas

1. świą­tecz­ny dzień ty­god­nia w ju­da­iz­mie, trwa­ją­cy od piąt­ko­we­go do so­bot­nie­go za­cho­du słoń­ca; sza­bat, sabat, sza­bes;
2. w ło­wiect­wie: przer­wa w to­kach cie­trze­wi pod­czas wscho­du słoń­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. ży­dow­ski dzień od­po­czyn­ku ob­cho­dzo­ny na końcu ty­god­nia;

 (1.2) łow. przer­wa w to­kach cie­trze­wi o wscho­dzie słoń­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­cho­dze­nie sza­ba­tu, za­cho­wy­wa­nie od­po­czyn­ku sza­ba­so­we­go


Źródła:

Wiktionary

Szabasować

ob­cho­dzić, świę­to­wać sza­bas; sza­ba­to­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żyd. rel. świę­to­wać sza­bas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabasowy

przy­miot­nik od: sza­bas (świą­tecz­ny dzień ty­god­nia w ju­da­iz­mie, trwa­ją­cy od za­cho­du słoń­ca w pią­tek do za­cho­du słoń­ca w so­bo­tę); sza­ba­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z sza­ba­sem, do­ty­czą­cy sza­ba­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabasówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żyd. rel. cien­ka świecz­ka z łoju za­pa­la­na przez ubo­gich żydów pod­czas sza­ba­su

 (1.2) żyd. kulin. ro­dzaj wódki pi­ja­nej przy wie­cze­rzy sza­ba­so­wej

 (1.3) żyd. ży­dow­skie ak­sa­mit­ne na­kry­cie głowy ob­szy­wa­ne fu­trem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szabat

świą­tecz­ny dzień ty­god­nia w ju­da­iz­mie, trwa­ją­cy od piąt­ko­we­go do so­bot­nie­go za­cho­du słoń­ca; sza­bas, sabat, sza­bes


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. żyd. ostat­ni (siód­my) dzień każ­de­go ty­god­nia, ob­cho­dzo­ny jako dzień świę­ty;


Sza­bat ( ‏שַׁבָּת‎ lub יוֹם הַשַׁבָּת, od rdze­nia "szbt": szin + bet/bejt + taw = „od­po­czy­wać”, „ustać”, „ob­ser­wo­wać”, „za­prze­stać dzia­łal­no­ści”), sza­bas, sabat – w ju­da­iz­mie siód­my, ostat­ni dzień ty­god­nia ( ‏"jom ha-szwii"‎), bę­dą­cy we­dług ka­len­da­rza ży­dow­skie­go dniem wy­po­czyn­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szabatować

rzad­ko: ob­cho­dzić sza­bat; sza­ba­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Szabatowy

przy­miot­nik od: sza­bat (świą­tecz­ny dzień ty­god­nia w ju­da­iz­mie, trwa­ją­cy od za­cho­du słoń­ca w pią­tek do za­cho­du słoń­ca w so­bo­tę); sza­ba­so­wy


przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z sza­ba­tem, do­ty­czą­cy sza­ba­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabaśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. do­bu­do­wa­na część przy piecu ku­chen­nym, słu­żą­ca do pie­cze­nia lub trzy­ma­nia w cie­ple wcze­śniej przy­go­to­wa­nych po­traw

 (1.2) poet. świe­ca sza­ba­so­wa


Źródła:

Wiktionary

Szabaśnik

lich­tarz wie­lo­ra­mien­ny, w któ­rym pali się świe­ce pod­czas sza­ba­su


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. złodz. ka­pe­lusz, cy­lin­der

 (1.2) kra­ków. pie­kar­nik

 (1.3) daw. ży­dow­ski świecz­nik uży­wa­ny pod­czas sza­ba­tu

 (1.4) daw. do­bu­do­wa­na część przy piecu ku­chen­nym, słu­żą­ca do pie­cze­nia lub trzy­ma­nia w cie­ple wcze­śniej przy­go­to­wa­nych po­traw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabaśny

prze­sta­rza­łe: do­ty­czą­cy sza­ba­su, zwią­za­ny z sza­ba­sem


przy­miot­nik

 (1.1) rel. przest. zwią­za­ny z sza­ba­sem, do­ty­czą­cy sza­ba­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabel

w gwa­rze wiel­ko­pol­skiej: fa­sol­ka szpa­ra­go­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. strąk fa­so­li

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. fa­sol­ka szpa­ra­go­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabelek

zdrob­nie­nie od: sza­bla


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. strąk fa­so­li

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. fa­sol­ka szpa­ra­go­wa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: sza­bel­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabelka

zdrob­nie­nie od: sza­bla


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sza­bla

 (1.2) mała sza­bla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabelkowy

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem małą sza­blę;
2. odz­na­cza­ją­cy się agre­syw­ną po­sta­wą i zbyt­nią pew­no­ścią sie­bie;
3. → sza­be­lek


Patrz:szabelek

Źródła:

SJP.pl

Szabelkówka

re­gio­nal­nie: zupa z sza­blu (fa­so­li szpa­ra­go­wej)


Źródła:

SJP.pl

Szabelnia

dawny warsz­tat, w któ­rym pro­du­ko­wa­no sza­ble


Zo­bacz też: Sza­bel­nia w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Sza­bel­nia – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szabelniczy

→ sza­bel­nik


Patrz:szabelnik

Źródła:

SJP.pl

Szabelnik

daw­niej:
1. osoba trud­nią­ca się wy­ra­bia­niem sza­bli;
2. osoba uz­bro­jo­na w sza­blę


Źródła:

SJP.pl

Szabelski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szabeltas

dawna, skó­rza­na torba wi­szą­ca przy sza­bli


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. nie­wiel­ka pła­ska torba skó­rza­na za­wie­sza­na przy sza­bli, ty­po­wa dla niek­tó­rych ro­dza­jów ka­wa­le­rii (zwła­szcza dla umun­du­ro­wa­nia hu­za­rów);


Sza­bel­tas (z niem. "Säbeltasche") – w od­dzia­łach lek­kiej ka­wa­le­rii ro­dzaj pła­skiej torby (ka­le­ty) skó­rza­nej, za­wie­sza­nej wraz z sza­blą na dłu­gich rap­ciach.

Uży­wa­na była głów­nie przez hu­za­rów i w niek­tó­rych in­nych for­ma­cjach ka­wa­le­rii w XVIII i na po­cząt­ku XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szaber

1. po­tocz­nie: kra­dzież rze­czy po­rzu­co­nych przez wła­ści­cie­la, np. w cza­sie wojny lub po­wo­dzi;
2. przed­mio­ty z ta­kiej kra­dzie­ży;
3. kru­szy­wo z drob­no tłu­czo­ne­go ka­mie­nia, uży­wa­ne głów­nie na na­wierzch­nie dróg i jako do­da­tek do be­to­nów; tłu­czeń, szu­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gra­bież mie­nia po­rzu­co­ne­go w wy­ni­ku wojny, ka­ta­stro­fy itp.

 (1.2) przed­mio­ty po­cho­dzą­ce z sza­bru (1.1)

 (1.3) gwara prze­stęp­cza dłuto, że­la­zo do ła­ma­nia murów, świ­der do dziu­ra­wie­nia murów

 (1.4) gwara prze­stęp­cza zło­dziej, zwła­szcza okra­da­ją­cy miesz­ka­nia, wła­my­wacz


Sza­ber – pro­ce­der prze­stęp­czy, po­le­ga­ją­cy na gra­bie­ży mie­nia po­zo­sta­ją­ce­go bez opie­ki w wy­ni­ku klęsk ży­wio­ło­wych, prze­wro­tów spo­łecz­nych lub kon­flik­tów zbroj­nych. Zja­wi­sko znane od cza­sów sta­ro­żyt­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szaberek

zdrob­nie­nie od: sza­ber (ra­bu­nek)


Źródła:

SJP.pl

Szabes

świą­tecz­ny dzień ty­god­nia w ju­da­iz­mie, trwa­ją­cy od piąt­ko­we­go do so­bot­nie­go za­cho­du słoń­ca; sza­bas, sabat, sza­bat


Źródła:

SJP.pl

Szabesgoj

osoba (goj) za­trud­nio­na do wy­ko­ny­wa­nia nie­zbęd­nych czyn­no­ści, które są za­ka­za­ne wyz­naw­com ju­da­iz­mu pod­czas sza­ba­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która pra­cu­je na rzecz żydów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabesgojka

ko­bie­ta (gojka) za­trud­nio­na do wy­ko­ny­wa­nia nie­zbęd­nych czyn­no­ści, które są za­ka­za­ne wyz­naw­com ju­da­iz­mu pod­czas sza­ba­tu


Źródła:

SJP.pl

Szabla

1. broń siecz­na o wy­gię­tej klin­dze;
2. broń spor­to­wa uży­wa­na w kon­ku­ren­cji szer­mier­czej;
3. dolny kieł dzika


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. jed­no­siecz­na broń z wy­gię­tą klin­gą;

 (1.2) sport. broń szer­mier­cza

 (1.3) sport. kon­ku­ren­cja z uży­ciem sza­bli (1.2)

 (1.4) zool. dolny kieł dzika

 (1.5) gw-pl|Poz­nań. zie­lo­ny strąk fa­so­li


Sza­bla – jed­no­ręcz­na siecz­na broń biała, wy­róż­nia­ją­ca się długą, jed­no­siecz­ną i za­krzy­wio­ną głow­nią. Sza­bla przez­na­czo­na jest głów­nie do za­da­wa­nia cięć (w mniej­szym stop­niu rów­nież do pchnięć).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szablak

1. ro­dzaj ważki z ro­dzi­ny waż­ko­wa­tych;
2. ga­tu­nek fa­so­li o dłu­gich strą­kach, upra­wia­ny w Azji i Afry­ce; fa­so­la sza­bla­sta, ka­na­wa­lia sza­bla­sta


Sza­blak – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie No­wo­gród.

W oko­li­cach wsi znaj­du­je się uży­tek eko­lo­gicz­ny - bagno „Nar­wiań­skie Za­ko­le” o po­wierzch­ni 2,51 ha.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Na­ro­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w No­wo­gro­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szablastozębny

ty­grys (kot) sza­bla­sto­zęb­ny - wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, dra­pież­nik o po­tęż­nych, za­krzy­wio­nych gór­nych kłach; ty­grys (kot) sza­blo­zęb­ny (sza­blo­zę­by), ma­chaj­ro­don, ma­chaj­ro­dont


Źródła:

SJP.pl

Szablastość

łu­ko­wa­te wy­gię­cie ja­kiejś pła­szczyz­ny; sza­bli­stość, sza­blo­wa­tość


Źródła:

SJP.pl

Szablasty

ma­ją­cy kształt sza­bli, po­dob­ny do sza­bli; sza­bli­sty, sza­bla­ty, sza­blo­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szablaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem sza­blę; sza­bla­sty, sza­bli­sty, sza­blo­wa­ty;
2. daw­niej: uz­bro­jo­ny w sza­blę; sza­bli­sty


Źródła:

SJP.pl

Szablewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szablica

duża sza­bla; sza­bli­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. duża, oka­za­ła, do­brej ja­ko­ści sza­bla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szablina

1. ek­spre­syw­nie o sza­bli; sza­bel­ka;
2. nędz­na, licha sza­bla


Źródła:

SJP.pl

Szablisko

duża sza­bla; sza­bli­ca


Źródła:

SJP.pl

Szablista

1. ma­ją­cy kształt sza­bli, po­dob­ny do sza­bli; sza­bla­sty, sza­bla­ty, sza­blo­wa­ty;
2. daw­niej: uz­bro­jo­ny w sza­blę; sza­bla­ty;
3. gru­bosz sza­bli­sty - ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, o mię­si­stych ło­dy­gach i li­ściach


Źródła:

SJP.pl

Szablistka

→ sza­bli­sta


Patrz:szablista

Źródła:

SJP.pl

Szablistość

1. łu­ko­wa­te wy­gię­cie ja­kiejś pła­szczyz­ny; sza­bla­stość, sza­blo­wa­tość;
2. czę­ste uży­wa­nie sza­bli pod­czas walk i awan­tur


Źródła:

SJP.pl

Szablisty

1. ma­ją­cy kształt sza­bli, po­dob­ny do sza­bli; sza­bla­sty, sza­bla­ty, sza­blo­wa­ty;
2. daw­niej: uz­bro­jo­ny w sza­blę; sza­bla­ty;
3. gru­bosz sza­bli­sty - ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, o mię­si­stych ło­dy­gach i li­ściach


Źródła:

SJP.pl

Szablodziób

ptak z siew­ko­wych, za­miesz­ku­je wy­brze­ża sło­nych je­zior i mórz Eu­ro­py za­chod­niej i po­łud­nio­wej, pół­noc­nej Afry­ki i cen­tral­nej Azji; że­ru­je bro­dząc w wo­dzie lub pły­wa­jąc


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Re­cur­vi­ro­stra avo­set­ta|ref=tak., ptak przy­brzeż­ny o cha­rak­te­ry­stycz­nym czar­nym i cien­kim dzio­bie za­gię­tym w górę;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szablogrzbiet

Sza­blogrz­biet ("Pse­u­dor­ca") – ro­dzaj wod­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny Glo­bi­cep­ha­li­nae w obrę­bie ro­dzi­ny del­fi­no­wa­tych (Delp­hi­ni­dae).


Źródła:

Wikipedia

Szablon

1. me­cha­nicz­ne po­wie­la­nie środ­ków wy­ra­zu; sztam­pa; ma­nie­ra;
2. forma słu­żą­ca do se­ryj­ne­go wy­ra­bia­nia przed­mio­tów;
3. przy­ję­ty wzo­rzec po­stę­po­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do me­cha­nicz­ne­go odt­wa­rza­nia liter, kształ­tów lub ca­łych ry­sun­ków

 (1.2) forma, wzór, we­dług któ­rych wy­ra­bia się se­ryj­nie przed­mio­ty

 (1.3) przy­ję­ty wzo­rzec po­stę­po­wa­nia, czę­sto bez­myśl­nie na­śla­do­wa­ny

 (1.4) go­to­wy wzór do wy­peł­nia­nia lub na­śla­do­wa­nia

 (1.5) szt. tech­ni­ka stre­et artu wy­ko­rzy­stu­ją­ca do ma­lo­wa­nia wy­cię­te ma­try­ce;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szablonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sza­blon


Źródła:

Wiktionary

Szablonowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sza­blo­no­wy


Źródła:

Wiktionary

Szablonowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sza­blo­no­we; cecha tych, któ­rzy są sza­blo­no­wi


Źródła:

Wiktionary

Szablonowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sza­blo­nem, do­ty­czą­cy sza­blo­nu

 (1.2) wy­ko­na­ny z uży­ciem sza­blo­nu, we­dług sza­blo­nu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. bę­dą­cy prze­ja­wem sche­ma­tycz­ne­go my­śle­nia, wy­ko­na­ny stan­dar­do­wo, po­zba­wio­ny wa­lo­ru ory­gi­nal­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Szablowatość

łu­ko­wa­te wy­gię­cie ja­kiejś pła­szczyz­ny; sza­bli­stość, sza­bla­stość


Źródła:

SJP.pl

Szablowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem sza­blę; sza­bla­sty, sza­bla­ty, sza­bli­sty


Źródła:

SJP.pl

Szablowość

cecha cze­goś po­wią­za­ne­go z sza­blą


Źródła:

SJP.pl

Szablowy

1. zwią­za­ny z sza­blą;
2. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem sza­blę; sza­bli­sty, sza­bla­sty, sza­blo­wa­ty;
3. w gwa­rze wiel­ko­pol­skiej: zwią­za­ny z sza­blem (fa­sol­ką szpa­ra­go­wą); sza­bel­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Szablozębny

ty­grys (kot) sza­blo­zęb­ny - wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, dra­pież­nik o po­tęż­nych, za­krzy­wio­nych gór­nych kłach; ty­grys (kot) sza­bla­sto­zęb­ny (sza­blo­zę­by), ma­chaj­ro­don, ma­chaj­ro­dont


Źródła:

SJP.pl

Szablozęby

ty­grys (kot) sza­blo­zę­by - wy­mar­ły ssak z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, dra­pież­nik o po­tęż­nych, za­krzy­wio­nych gór­nych kłach; ty­grys (kot) sza­bla­sto­zęb­ny (sza­blo­zęb­ny), ma­chaj­ro­don, ma­chaj­ro­dont


Źródła:

SJP.pl

Szabota

część ko­wa­dła; kło­dzi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szabraka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - odzież wierzch­nia, płaszcz, kurt­ka


Źródła:

Wiktionary

Szabrawy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ska­łat, Lwów. nędz­ny, marny, nie­u­da­ny, pa­skud­ny


Źródła:

Wiktionary

Szabrolizm

styl fil­mo­wy in­spi­ro­wa­ny twór­czo­ścią re­ży­se­ra fil­mo­we­go, Cla­u­de'a Cha­bro­la; cha­bro­lizm


Źródła:

SJP.pl

Szabrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gra­bie­nie mie­nia po­rzu­co­ne­go w wy­ni­ku wojny, ka­ta­stro­fy, klę­ski ży­wio­ło­wej itp.

 (1.2) bud. wy­peł­nia­nie sza­brem szpar w murze


Źródła:

Wiktionary

Szabrować

1. gra­bić mie­nie po­zo­sta­wio­ne bez opie­ki przez ucie­ka­ją­cych w cza­sie dzia­łań wo­jen­nych, klę­ski ży­wio­ło­wej itp.;
2. daw­niej: wy­peł­niać szpa­ry w murze sza­brem (tłucz­niem)


cza­sow­nik

 (1.1) pod­kra­dać po­rzu­co­ne lub nie­za­bez­pie­czo­ne mie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabrownictwo

kra­dzież po­rzu­co­ne­go lub nie­za­bez­pie­czo­ne­go mie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. gra­bież do­byt­ku po­zo­sta­wio­ne­go bez opie­ki przez wła­ści­cie­li naj­czę­ściej w cza­sie wojny lub klę­ski ży­wio­ło­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabrowniczka

ko­bie­ta gra­bią­ca mie­nie po­zo­sta­wio­ne przez ucie­ka­ją­cych w cza­sie dzia­łań wo­jen­nych lub klę­ski ży­wio­ło­wej


Źródła:

SJP.pl

Szabrownik

osoba gra­bią­ca mie­nie po­zo­sta­wio­ne przez ucie­ka­ją­cych w cza­sie dzia­łań wo­jen­nych lub klę­ski ży­wio­ło­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba zaj­mu­ją­ca się sza­brem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szabłowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szabłoński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. na­rze­czo­ny, luby


Źródła:

Wiktionary

Szach

tytuł wład­ców państw mu­zuł­mań­skie­go Wscho­du, a także osoba no­szą­ca ten tytuł; sza­chin­szach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) szach. za­gro­że­nie króla bi­ciem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) polit. hist. tytuł mo­nar­chy w Per­sji a na­stęp­nie w Ira­nie;

wy­krzy­knik

 (3.1) szach. słowo wy­po­wia­da­ne przez gra­cza, gdy dał on sza­cha (1.1) prze­ciw­ni­ko­wi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szach-Mach

po­tocz­nie: szyb­ko, bły­ska­wicz­nie, na­tych­miast; szach mach, rach-ciach (rach ciach), rachu-cia­chu (rachu cia­chu), mach-mach (mach mach), ciach-mach (ciach mach)


Źródła:

SJP.pl

Szach-Mat

w sza­chach: odzyw­ka in­for­mu­ją­ca, że prze­ciw­nik do­stał mata; szach mat


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szacharit

w ju­da­iz­mie: co­dzien­na mod­lit­wa po­ran­na od­po­wia­da­ją­ca ofie­rze w Świą­ty­ni Je­ro­zo­lim­skiej, usta­no­wio­na we­dług tra­dy­cji przez Abra­ha­ma


Sza­cha­rit (hebr. שחרית) – w ju­da­iz­mie co­dzien­ne mod­lit­wy po­ran­ne od­po­wia­da­ją­ce po­ran­nej ofie­rze skła­da­nej w Świą­ty­ni Je­ro­zo­lim­skiej. We­dług tra­dy­cji usta­no­wił je Abra­ham (Rdz 19, 27).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szacher

daw­niej, zwy­kle w licz­bie mno­giej: oszu­stwo, zwy­kle w nie­zbyt waż­nych spra­wach; krę­tact­wo, ma­tact­wo


Źródła:

SJP.pl

Szacher-Macher

po­tocz­nie: sza­chraj­stwo, oszu­stwo, krę­tact­wo; sza­cher, sza­cher ma­cher


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) pot. pod­stęp­ne za­cho­wa­nie poz­wa­la­ją­ce w spo­sób nie­ucz­ci­wy osią­gnąć ja­kieś ko­rzy­ści

 (1.2) pot. zob. oszust.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szacherka

po­tocz­nie: sza­chraj­stwo, oszu­stwo, krę­tact­wo; sza­cher-ma­cher


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zob. sza­chraj­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachinszach

tytuł wład­ców państw mu­zuł­mań­skie­go Wscho­du, a także osoba no­szą­ca ten tytuł; szach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. hist. tytuł mo­nar­chy w Per­sji a na­stęp­nie w Ira­nie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachista

osoba gra­ją­ca w sza­chy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba gra­ją­ca w sza­chy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szachistka

ko­bie­ta gra­ją­ca w sza­chy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta gra­ją­ca w sza­chy


Sza­chist­ka (fr. "Jo­u­e­u­se") – fran­cu­sko-nie­miec­ki dra­mat oby­cza­jo­wy z 2009 w re­ży­se­rii Ca­ro­li­ne Bot­ta­ro.

Jest to adap­ta­cja po­wie­ści nie­miec­kiej pi­sar­ki Ber­ti­ny Hen­richs.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szachniewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szachowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szach. da­wa­nie sza­cha


Źródła:

Wiktionary

Szachować

1. w grze w sza­chy: spra­wiać, że król prze­ciw­ni­ka jest bez­poś­red­nio ata­ko­wa­ny; dawać sza­cha;
2. gro­zić komuś, trzy­mać w nie­pew­no­ści; trzy­mać w sza­chu


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) w grze w sza­chy: dawać sza­cha (stwa­rzać za­gro­że­nie za­bi­cia króla prze­ciw­ni­ka)

 (1.2) pot. trzy­mać kogoś w nie­pew­no­ści, groź­bą cze­goś zmu­szać do okre­ślo­ne­go po­stę­po­wa­nia, za­gra­żać czymś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szach. plan­sza do gry w sza­chy, skła­da­ją­ca się z kwa­dra­to­wych, dwu­ko­lo­ro­wych pól umie­szczo­nych w taki spo­sób, że każdy kwa­drat styka się całym bo­kiem z kwa­dra­tem o innym ko­lo­rze;

 (1.2) deseń uło­żo­ny z kwa­dra­tów (rza­dziej: rom­bów) na po­do­bień­stwo sza­chow­ni­cy (1.1)

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fri­til­la­ria|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych

 (1.4) wojsk. znak lot­nict­wa woj­sko­we­go Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej

 (1.5) urb. układ ulic zbu­do­wa­nych pro­sto­pad­le


Sza­chow­ni­ca – w sza­chach kla­sycz­nych i war­ca­bach kwa­dra­to­wa 64-po­lo­wa plan­sza, skła­da­ją­ca się z 8 po­zio­mych rzę­dów i 8 pio­no­wych ko­lumn (rzędy i ko­lum­ny na­zy­wa­ne są rów­nież li­nia­mi). Pola te są prze­mien­nie jasne i ciem­ne (dla ujed­no­li­ce­nia na­zy­wa­ne ko­lo­rem bia­łym i czar­nym).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szachownicowy

→ sza­chow­ni­ca


Patrz:szachownica

Źródła:

SJP.pl

Szachowniczka

zdrob­nie­nie od: sza­chow­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Szachowy

zwią­za­ny z grą w sza­chy; przez­na­czo­ny do gry w sza­chy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sza­cha­mi, do­ty­czą­cy sza­chów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachraj

osoba nie­ucz­ci­wa; oszust, krę­tacz, ma­tacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, który do­pu­szcza się sza­chrajstw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachrajka

→ sza­chraj


Patrz:szachraj

Źródła:

SJP.pl

Szachrajski

→ sza­chraj


przy­miot­nik

 (1.1) pot. do­ty­czą­cy sza­chra­ja lub sza­chraj­stwa


Patrz:szachraj

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachrajstwo

po­tocz­nie: oszu­stwo, zwy­kle w nie­zbyt waż­nych spra­wach; krę­tact­wo, ma­tact­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. zob. oszu­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachrować

po­tocz­nie: pro­wa­dzić oszu­kań­cze in­te­re­sy; ma­ta­czyć, oszu­ki­wać


Źródła:

SJP.pl

Szacht

1. w bu­dow­nict­wie: obu­do­wa­ny lub nie­o­bu­do­wa­ny pio­no­wy kanał, w któ­rym po­ru­sza się dźwig; szyb, wieża wy­cią­go­wa;
2. w tech­ni­ce: wnę­trze wiel­kie­go pieca hut­ni­cze­go; szyb;
3. w gór­nict­wie: pio­no­we lub po­chy­łe wy­ro­bi­sko, pro­wa­dzą­ce z po­wierzch­ni do złoża w głąb ziemi, wy­po­sa­żo­ne w róż­ne­go ro­dza­ju urzą­dze­nia do opu­szcza­nia i wy­wo­że­nia na po­wierzch­nię gór­ni­ków, wy­do­by­wa­nia ko­pa­lin, od­wad­nia­nia złoża, prze­wie­trza­nia ko­pal­ni itp.; szyb;
4. daw­niej: cię­cie sza­blą; raz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. pio­no­wy kanał, w któ­rym po­ru­sza się dźwig

 (1.2) górn. pio­no­we lub po­pro­wa­dzo­ne sko­śnie wy­ro­bi­sko z urzą­dze­nia­mi do wy­wo­że­nia na po­wierzch­nię gór­ni­ków lub urob­ku albo do od­wad­nia­nia złoża, wie­trze­nia ko­pal­ni

 (1.3) met. wnę­trze wiel­kie­go pieca hut­ni­cze­go

 (1.4) daw. cię­cie sza­blą

 (1.5) daw. ude­rze­nie batem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szachta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) górn. przest. szyb

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. górn. ko­pal­nia


Źródła:

Wiktionary

Szachtla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. pudło


Źródła:

Wiktionary

Szachtowy

w tech­ni­ce: piec, wa­pien­nik szach­to­wy - wy­so­ki piec z wiel­kim wnę­trzem (szach­tem) do wy­ta­pia­nia su­row­ca


Źródła:

SJP.pl

Szachty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim;


Szach­ty ( Шахты; do 1920 Alek­san­drowsk Gru­szew­ski, Александровск-Грушевский) – mia­sto w po­łud­nio­wej Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim, we wschod­niej czę­ści Do­niec­kie­go Za­głę­bia Wę­glo­we­go. Znaj­du­je się około 26 km od przej­ścia gra­nicz­ne­go z Ukra­i­ną, 36 km od rzeki Don i 68 km od Ro­sto­wa nad Donem. W 2020 roku mia­sto li­czy­ło 230 262 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szachtyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szach­ta­mi, do­ty­czą­cy Szacht


Źródła:

Wiktionary

Szachtyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szach­ta­mi, do­ty­czą­cy Szacht


Źródła:

Wiktionary

Szachulcowy

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny w drew­nia­nej kon­struk­cji szkie­le­to­wej


Źródła:

Wiktionary

Szachulec

w bu­dow­nict­wie: drew­nia­ny ele­ment ścia­ny szkie­le­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. ro­dzaj kon­struk­cji ścia­ny, w któ­rej szkie­let drew­nia­ny wy­peł­nia­ny jest gliną i in­ny­mi ma­te­ria­ła­mi;


Sza­chu­lec – typ ścia­ny szkie­le­to­wej drew­nia­nej, któ­rej wy­peł­nie­nie sta­no­wi glina wy­mie­sza­na i za­ro­bio­na z siecz­ką, z tro­ci­na­mi lub wió­ra­mi czy też za­rzu­co­na na ple­cion­kę z witek z łozy lub łodyg trzci­ny. Re­zul­ta­tem jest spe­cy­ficz­ny wi­ze­ru­nek otyn­ko­wa­ne­go zwy­kle na biało bu­dyn­ku po­prze­ci­na­ne­go ciem­ny­mi od dzieg­ciu bel­ka­mi, uło­żo­ny­mi w kra­tow­ni­cę z uko­śny­mi za­strza­ła­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szachułowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szachy

gra pro­wa­dzo­na na sza­chow­ni­cy przez dwóch prze­ciw­ni­ków, z któ­rych każdy dy­spo­nu­je szes­na­sto­ma fi­gu­ra­mi (8 pio­nów, dwa gońce, dwa konie, dwie wieże, het­man i król); kom­plet figur do tej gry


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) szach. gra dwu­o­so­bo­wa, w któ­rej gra­cze wy­ko­nu­ją na prze­mian ruchy bier­ka­mi na czar­no-bia­łej plan­sza­an­szy;

 (1.2) plan­sza i bier­ki do sza­chów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i B. lm. od: szach (w grze)


Sza­chy – stra­te­gicz­na gra plan­szo­wa roz­gry­wa­na przez dwóch gra­czy na 64-po­lo­wej sza­chow­ni­cy, za po­mo­cą ze­sta­wu bie­rek (pio­nów i figur). Po­pu­lar­nie, choć nie­pre­cy­zyj­nie, sza­cha­mi na­zy­wa się rów­nież wspom­nia­ne bier­ki. Mię­dzy­na­ro­do­wy Ko­mi­tet Olim­pij­ski uz­na­je sza­chy za dy­scy­pli­nę spor­tu. Sza­chy na­le­żą do gier z do­sko­na­łą in­for­ma­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szacić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. przy­o­dzie­wać


Źródła:

Wiktionary

Szaciłowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szaciłówka

wieś w Pol­sce


Sza­ci­łów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Ko­ry­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Zna­le­zie­nia i Pod­wyż­sze­nia Krzy­ża Świę­te­go w Ko­ry­ci­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szacki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szacowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­co­wać.


Sza­co­wa­nie (także: "sza­cu­nek", "wy­ce­na") – przy­bli­żo­ne okre­śla­nie war­to­ści ja­kiejś wiel­ko­ści przy po­sia­da­niu nie­peł­nych da­nych, wy­stę­po­wa­nia za­kłó­ceń lub sto­so­wa­niu upro­szczo­ne­go mo­de­lu opi­su­ją­ce­go pa­ra­me­try, cechy lub cha­rak­ter tej wiel­ko­ści (lub zja­wi­ska wpły­wa­ją­ce na jej za­cho­wa­nie).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szacować

1. oce­niać coś w przy­bli­że­niu (ilość, wiel­kość itp.);
2. oce­niać czyjś wy­gląd, po­stę­po­wa­nie, za­cho­wa­nie; tak­so­wać;
3. daw­niej:
a) sza­no­wać, po­wa­żać, da­rzyć sza­cun­kiem;
b) sza­co­wać się - sza­no­wać się, znać swoją war­tość


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­da­wać war­tość lub wiel­kość w przy­bli­że­niu

 (1.2) daw. przest. sza­no­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szacowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sza­cow­ny


Źródła:

SJP.pl

Szacowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sza­cow­ne; cecha tych, któ­rzy są sza­cow­ni


Źródła:

Wiktionary

Szacowny

1. go­dzien sza­cun­ku; czci­god­ny, do­stoj­ny;
2. po­sia­da­ją­cy dużą war­tość lub zna­cze­nie


przy­miot­nik

 (1.1) po­wszech­nie da­rzo­ny sza­cun­kiem, sza­no­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szacujący

1. oce­niać coś w przy­bli­że­niu (ilość, wiel­kość itp.);
2. oce­niać czyjś wy­gląd, po­stę­po­wa­nie, za­cho­wa­nie; tak­so­wać;
3. daw­niej:
a) sza­no­wać, po­wa­żać, da­rzyć sza­cun­kiem;
b) sza­co­wać się - sza­no­wać się, znać swoją war­tość


Źródła:

SJP.pl

Szacun

mło­dzie­żo­wo: słowo uży­wa­ne w celu oka­za­nie komuś sza­cun­ku, re­spek­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. swo­i­ste uz­na­nie i wzglę­dy oka­zy­wa­ne komuś lub cze­muś

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy uz­na­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szacuneczek

zdrob­nie­nie od: sza­cu­nek


Źródła:

SJP.pl

Szacunek

1. po­wa­ża­nie, uz­na­nie;
2. wy­ce­na pie­nięż­na cze­goś; osza­co­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cześć, po­wa­ża­nie dla kogoś lub cze­goś

 (1.2) ekon. zli­cze­nie war­to­ści ma­te­rial­nej cze­goś

 (1.3) przy­bli­żo­na war­tość, li­czeb­ność, wiel­kość lub ilość cze­goś

 (1.4) przest. war­tość przed­mio­tu wy­ra­żo­na w pie­nią­dzach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szacunkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sza­cun­ko­we


Źródła:

Wiktionary

Szacunkowy

→ sza­cu­nek


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie jest okre­ślo­ny do­kład­nie i daje tylko ogól­ne wy­o­bra­że­nie na jakiś temat


Patrz:szacunek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szadczanin

miesz­ka­niec Szad­ka (mia­sta w Pol­sce); Szad­ko­wia­nin


Źródła:

SJP.pl

Szadczanka

miesz­kan­ka Szad­ka (mia­sta w Pol­sce); Szad­ko­wian­ka


Źródła:

SJP.pl

Szadecki

→ Sza­dek (mia­sto w Pol­sce); szad­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Szadek

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim

 (1.2) geogr. nazwa wsi w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim


Sza­dek – mia­sto w woj. łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Sza­dek. Po­ło­żo­ny jest na Wy­so­czyź­nie Ła­skiej, nad Pich­ną (prawy do­pływ Warty), w oto­cze­niu lasów. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. sie­radz­kie­go. Oś­ro­dek usłu­go­wy re­gio­nu rol­ni­cze­go, drob­ny prze­mysł włó­kien­ni­czy i spo­żyw­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szadkowianin

miesz­ka­niec Szad­ka (mia­sta w Pol­sce); Szad­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Szadkowianka

miesz­kan­ka Szad­ka (mia­sta w Pol­sce); Szad­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Szadkowski

→ Sza­dek (mia­sto w Pol­sce); sza­dec­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szadok

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w Chi­nach i In­diach dla du­żych ja­dal­nych owo­ców; pom­pe­la, pu­me­la, po­ma­rań­cza ol­brzy­mia


Na tę stro­nę wska­zu­je „sza­dok”. Zo­bacz też: po­ma­rań­cza ol­brzy­mia.

Sza­dok – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w obrę­bie dziel­ni­cy Za­łę­ska Hałda-Bry­nów część za­chod­nia. Jej pow­sta­nie w po­ło­wie XIX wieku wiąże się z uru­cho­mie­niem w Ko­ko­ciń­cu ko­pal­ni węgla ka­mien­ne­go „Sza­dok”, w któ­rej z przer­wa­mi pro­wa­dzo­no wy­do­by­cie do 1853 roku. Obec­nie Sza­dok skła­da się głów­nie z ogród­ków dział­ko­wych i domów jed­no­ro­dzin­nych, a przez tę część mia­sta prze­bie­ga kilka linii ko­le­jo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szadrinsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie kur­gań­skim nad Ise­tem


Sza­drinsk ( Шaдринск) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie kur­gań­skim. Jedno z naj­więk­szych miast ob­wo­du.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szadriński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sza­drin­skiem, do­ty­czą­cy Sza­drin­ska


Źródła:

Wiktionary

Szadurczyce

Sza­dur­czy­ce (niem. Scha­der­witz, 1936–1945 Scha­de­berg) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Łam­bi­no­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­dzić.


Sza­dze­nie – zja­wi­sko fo­no­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na za­stą­pie­niu sze­re­gu spół­gło­sek zę­bo­wych zwar­to-szcze­li­no­wych ⟨c, dz⟩ i spół­gło­sek zę­bo­wych szcze­li­no­wych ⟨s, z⟩ sze­re­giem spół­gło­sek dzią­sło­wych ⟨cz, sz, ż, dż⟩. Jego pow­sta­nie wy­ni­kło z prze­sad­ne­go uni­ka­nia ma­zu­rze­nia, które w tym przy­pad­ku jest pro­ce­sem do niego od­wrot­nym. To cecha ty­po­wa dla ob­sza­ru gra­nicz­ne­go gwar ma­zu­rzą­cych z nie­ma­zu­rzą­cy­mi, np. Su­wal­szczyz­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szadzić

wy­ma­wiać "sz" za­miast "s", chcąc prze­sad­nie uni­knąć ma­zu­rze­nia


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) jęz. wy­ma­wiać „sz” za­miast „s”, prze­sad­nie chcąc uni­knąć ma­zu­rze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szadów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szadź

biały osad pow­sta­ją­cy z marz­ną­cych kro­pe­lek mgły; sadź


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. krysz­tał­ki lodu pow­sta­łe na oto­cze­niu w wy­ni­ku re­su­bli­ma­cji pary wod­nej;


Zo­bacz też: Szadź (se­rial te­le­wi­zyj­ny).

Szadź (sadź) – osad lodu pow­sta­ją­cy przy za­ma­rza­niu ma­łych, prze­chło­dzo­nych kro­pe­lek wody (mgły lub chmu­ry) w mo­men­cie zet­knię­cia kro­pel­ki z po­wierzch­nią przed­mio­tu lub po­wierzch­nią wcze­śniej na­ro­słej sza­dzi. Skła­da się ze zle­pio­nych krysz­tał­ków lodu, na­ra­sta­jąc nie­kie­dy do sto­sun­ko­wo znacz­nych gru­bo­ści. Osa­dza­ją­ca się na ga­łę­ziach drzew może po­wo­do­wać ich ła­ma­nie się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafa

1. mebel ma­ją­cy kształt pro­sto­pa­dło­ścia­nu, słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych przed­mio­tów;
2. szafa pa­ro­wa - przy­rząd elek­trycz­ne do pra­so­wa­nia i odś­wie­ża­nia ubrań;
3. szafa gra­ją­ca - urzą­dze­nie odt­wa­rza­ją­ce wy­bra­ną me­lo­dię po wrzu­ce­niu mo­ne­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. mebel uży­wa­ny do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych przed­mio­tów;

 (1.2) techn. duża obu­do­wa ja­kie­goś urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go, czę­sto umoż­li­wia­ją­ca wy­mia­nę mo­du­łów wew­nętrz­nych


Szafa – mebel wol­no­sto­ją­cy lub za­bu­do­wa­ny we wnęce ścia­ny, za­my­ka­ny drzwia­mi, uży­wa­ny do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych przed­mio­tów, ta­kich jak ubra­nia, książ­ki czy na­czy­nia. Na prze­strze­ni lat wy­gląd szafy uno­wo­cze­śniał się. Naj­częst­szym wy­po­sa­że­niem szafy są:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szafareczka

zdrob­nie­nie od: sza­far­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: sza­far­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafarka

1. daw­niej: ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca go­spo­dar­stwem do­mo­wym w du­żych do­mach; klucz­ni­ca; go­spo­dy­ni;
2. osoba sza­fu­ją­ca czymś, ro­zda­ją­ca coś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, rza­dziej rzecz lub zja­wi­sko, ro­zda­ją­ca coś lub za­wia­du­ją­ca czymś

 (1.2) daw. na dwo­rze ma­gnac­kim lub fol­war­ku szla­chec­kim: ko­bie­ta na­dzo­ru­ją­ca go­spo­dar­stwo do­mo­we i za­rzą­dza­ją­ca spi­żar­nią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafarnia

1. spi­żar­nia;
2. prze­sta­rza­łe: spich­lerz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szafarski

→ sza­farz


Patrz:szafarz

Źródła:

SJP.pl

Szafarstwo

daw­niej:
1. za­rzą­dza­nie, go­spo­da­ro­wa­nie czymś;
2. urząd, za­ję­cie sza­fa­rza


Źródła:

SJP.pl

Szafarz

1. osoba ro­zda­ją­ca ja­kieś dobra lub za­rzą­dza­ją­ca nimi;
2. w daw­nej Pol­sce:
a) za­rząd­ca go­spo­dar­stwa do­mo­we­go i spi­żar­ni na dwo­rach ma­gnac­kich;
b) urzęd­nik zaj­mu­ją­cy się spra­wa­mi fi­nan­so­wy­mi pań­stwa;
c) urzęd­nik miej­ski za­rzą­dza­ją­cy skar­bem mia­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba od­po­wie­dzial­na za spi­żar­nię na dwo­rze ma­gnac­kim i w fol­war­ku szla­chec­kim;

 (1.2) daw. urzęd­nik od­po­wie­dzial­ny za spra­wy fi­nan­so­we mia­sta lub pań­stwa w daw­nej Pol­sce

 (1.3) osoba de­cy­du­ją­ca o ro­zdaw­nict­wie ja­kichś dóbr

 (1.4) rel. osoba upraw­nio­na do udzie­la­nia sa­kra­men­tu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafeczka

zdrob­nie­nie od: szaf­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szaf­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafel

okrą­głe na­czy­nie, zwy­kle drew­nia­ne, z jed­nym lub dwoma ucha­mi, uży­wa­ne w mu­rar­stwie i w go­spo­dar­stwach wiej­skich; sza­flik


Źródła:

SJP.pl

Szafiarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca bloga o mo­dzie; fas­hio­nist­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. ko­bie­ta pre­zen­tu­ją­ca w In­ter­ne­cie swój styl ubie­ra­nia się, pu­bli­ku­jąc na blogu lub por­ta­lach spo­łecz­no­ścio­wych swoje zdję­cia w róż­nych sty­li­za­cjach;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafiarski

→ sza­fiarz


Patrz:szafiarz

Źródła:

SJP.pl

Szafiarz

po­tocz­nie: osoba pro­wa­dzą­ca bloga o mo­dzie; fas­hio­ni­sta


Źródła:

SJP.pl

Szafiasto

przy­słó­wek

 (1.1) przysł. od sza­fia­sty


Źródła:

Wiktionary

Szafiasty

po­dob­ny do szafy, przy­po­mi­na­ją­cy szafę


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. ma­ją­cy kształt szafy, po­dob­ny do szafy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafing

po­tocz­nie: spot­ka­nie, na któ­rym wy­mie­nia się róż­ny­mi rze­cza­mi co­dzien­ne­go użyt­ku; swap, swap party, wy­mian­ka


Źródła:

SJP.pl

Szafingowy

→ sza­fing


Patrz:szafing

Źródła:

SJP.pl

Szafir

mi­ne­rał, nie­bie­ska przez­ro­czy­sta od­mia­na ko­run­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. nie­bie­ska od­mia­na ko­run­du;

 (1.2) jubil. ka­mień szla­chet­ny osz­li­fo­wa­ny z sza­fi­ru (1.1) mi­ne­ral­ne­go

 (1.3) książk. in­ten­syw­ny kolor ciem­no­nie­bie­ski


Sza­fir – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, od­mia­na ko­run­du, ka­mień szla­chet­ny naj­czę­ściej o bar­wie nie­bie­skiej w róż­nych od­cie­niach, może przy­bie­rać kolor ró­żo­wy, po­ma­rań­czo­wy, żółty, zie­lo­ny czy fio­le­to­wy lub być cał­ko­wi­cie be­zbarw­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafirek

1. ozdob­na ro­śli­na ce­bu­lo­wa z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych o nie­bie­skich, ze­bra­nych w grona kwia­tach, kwit­ną­ca wczes­ną wios­ną;
2. zdrob­nie­nie od: sza­fir


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­sca­ri|ref=tak. Mill., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych;

 (1.2) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mu­sca­ri bo­try­o­i­des|ref=tak. (L.) Mill., sza­fi­rek drob­nok­wia­to­wy; ozdob­na ro­śli­na ce­bu­lo­wa kwit­ną­ca w wa­run­kach na­tu­ral­nych wczes­ną wios­ną


Sza­fi­rek ("Mu­sca­ri" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. Obej­mu­je 54 ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one w pół­noc­nej Afry­ce, Eu­ro­pie (z wy­jąt­kiem pół­noc­nej czę­ści kon­ty­nen­tu) i po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji. Ro­dzaj we flo­rze Pol­ski nie ma dziko wy­stę­pu­ją­cych przed­sta­wi­cie­li. Tra­dy­cyj­nie za­li­cza­ny do tego ro­dza­ju sza­fi­rek mięk­ko­list­ny kla­sy­fi­ko­wa­ny jest współ­cze­śnie do ro­dza­ju "Le­o­pol­dia" jako "L. co­mo­sa".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafirkowaty

li­rio­pe sza­fir­ko­wa­ta - nie­wiel­ka ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szafirowy

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z sza­fi­ru, do­ty­czą­cy sza­fi­ru

 (1.2) ko­lo­ru in­ten­syw­nie ciem­no­nie­bie­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Szafirski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szafiry

typy skóry z norki lub nu­trii o po­pie­la­to­nie­bie­skiej maści


Źródła:

SJP.pl

Szafka

nie­wiel­ki mebel z pół­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szafa

 (1.2) mała szafa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafki

nie­wiel­ki mebel z pół­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Szafkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szaf­ką, do­ty­czą­cy szaf­ki


Źródła:

Wiktionary

Szaflary

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim;


Sza­fla­ry – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Sza­fla­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafliczek

zdrob­nie­nie od: sza­flik


Źródła:

SJP.pl

Szaflik

okrą­głe na­czy­nie, zwy­kle drew­nia­ne, z jed­nym lub dwoma ucha­mi, uży­wa­ne w mu­rar­stwie i w go­spo­dar­stwach wiej­skich; sza­fel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. daw. ceber


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafner

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kon­duk­tor


Źródła:

Wiktionary

Szafocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sza­fot


Źródła:

Wiktionary

Szafonierka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. szaf­ka głów­nie na bie­liz­nę


Źródła:

Wiktionary

Szafot

daw­niej drew­nia­na kon­struk­cja, rusz­to­wa­nie, na któ­rym ści­na­no ska­za­nych na śmierć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ro­dzaj pod­wyż­sze­nia, na któ­rym wy­ko­ny­wa­no pu­blicz­ne eg­ze­ku­cje;


Sza­fot ("st. fr." "échafaud" – "rusz­to­wa­nie") – ro­dzaj pod­wyż­sze­nia, po­dium, na któ­rym przez ścię­cie mie­czem, póź­niej to­po­rem, a je­szcze póź­niej gi­lo­ty­ną wy­ko­ny­wa­no pu­blicz­ne eg­ze­ku­cje.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­fo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szafować

uży­wać cze­goś nie­o­szczęd­nie; trwo­nić coś


cza­sow­nik

 (1.1) uży­wać cze­goś nie­o­szczęd­nie; trwo­nić coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafowy

przy­miot­nik od: szafa


Źródła:

SJP.pl

Szafran

1. bul­wia­sta by­li­na z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych; kro­kus;
2. ciem­no­po­ma­rań­czo­wy pro­szek z kwia­tów kro­ku­sa, sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie, far­ma­cji oraz jako przy­pra­wa ku­chen­na i barw­nik;
3. sza­fran fał­szy­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny jed­no­rocz­nej z ro­dzi­ny astro­wa­tych; kro­kosz bar­wier­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zob. kro­kus.

 (1.2) kulin. przy­pra­wa otrzy­my­wa­na z wy­su­szo­nych prę­ci­ków lub słup­ków kro­ku­sów


Sza­fran, kro­kus, reg.: kie­luch, tu­li­pa­nek, fi­ja­łek, fi­jo­łek ("Cro­cus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­sać­co­wa­tych. Na­le­ży do niego około 250 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, w kra­jach ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go oraz w Za­chod­niej Azji się­ga­jąc na wscho­dzie po za­chod­nie Chiny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szafranek

sza­fran­ka czer­wo­na - ga­tu­nek ważki róż­nos­krzy­dłej


Źródła:

SJP.pl

Szafranica

ro­śli­na z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych, o barw­nych kwia­tach i mię­si­stych kłą­czach; ostryż, sza­fra­niec, żół­cień, kur­ku­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kur­ku­ma

 (1.2) przy­pra­wa z sza­fra­ni­cy (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafraniec

ro­śli­na z ro­dzi­ny im­bi­ro­wa­tych, o barw­nych kwia­tach i mię­si­stych kłą­czach; kur­ku­ma, ostryż, żół­cień


Źródła:

SJP.pl

Szafranik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sza­fran


Źródła:

Wiktionary

Szafranka

sza­fran­ka czer­wo­na - ga­tu­nek ważki róż­nos­krzy­dłej


Źródła:

SJP.pl

Szafranowozłoty

złoty o sza­fra­no­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szafranowożółty

żółty o sza­fra­no­wym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) żółty jak sza­fran


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafranowy

1. zwią­za­ny z sza­fra­nem (przy­pra­wą);
2. ma­ją­cy kolor sza­fra­nu (przy­pra­wy); in­ten­syw­nie żółty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) farm. kulin. spoż. do­ty­czą­cy sza­fra­nu, po­cho­dzą­cy z sza­fra­nu, za­wie­ra­ją­cy do­miesz­kę sza­fra­nu, za­pra­wio­ny sza­fra­nem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) książk. ma­ją­cy kolor in­ten­syw­nie żółty, taki jak kolor sprosz­ko­wa­ne­go słup­ka kwia­tu sza­fra­nu upraw­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafrański

naz­wi­sko, m.in. Hen­ryk Sza­frań­ski (1905-1992) - dzia­łacz PZPR, poseł, po­li­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szafszawan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nym Ma­ro­ku znane z nie­bie­skich fasad domów;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w Ma­ro­ku w re­gio­nie Tan­ger-Te­tu­an-Al-Hu­saj­ma, z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Szaf­sza­wa­nie (1.1)


Szaf­sza­wan ( ‏شفشاون‎, Chef­cha­o­u­en) – mia­sto w pół­noc­nym Ma­ro­ku, ok. 46 tys. miesz­kań­ców (stan z 2024). Mia­sto przy­cią­ga wielu tu­ry­stów ze wzglę­du na cha­rak­te­ry­stycz­ną ar­chi­tek­tu­rę – domy o błę­kit­nych fa­sa­dach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szafuski

przy­miot­nik od: Sza­fu­za (mia­sto i kan­ton w Szwaj­ca­rii)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sza­fu­zą, do­ty­czą­cy Sza­fu­zy, po­cho­dzą­cy z Sza­fu­zy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szafuza

mia­sto w Szwaj­ca­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Szwaj­ca­rii, nad Renem, przy gra­ni­cy z Niem­ca­mi, sto­li­ca kan­to­nu Sza­fu­za (1.2);

 (1.2) geogr. adm. nie­miec­ko­ję­zycz­ny kan­ton w pół­noc­nej Szwaj­ca­rii;


Sza­fu­za (niem. "Schaff­ha­u­sen"; gsw. "Scha­fu­u­se", "Schaf­fu­u­se", "Schaf­hu­u­se", "Schaff­hu­u­se"; fr. "Schaff­ho­u­se"; wł. "Sciaf­fu­sa"; rm. "Schaf­fu­sa") – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Szwaj­ca­rii nad Renem, po­ło­żo­ne przy gra­ni­cy z Niem­ca­mi. Sto­li­ca kan­to­nu o tej samej naz­wie. 1 stycz­nia 2009 do mia­sta przy­łą­czo­no gminę Hem­men­tal.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szaga

1. skos, ukos;
2. po­tocz­nie: iść na szagę - iść na skró­ty


Źródła:

SJP.pl

Szagryn

skóra cie­lę­ca, kozia lub owcza, uży­wa­na do wy­ro­bu ga­lan­te­rii ka­let­ni­czej; ja­szczur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skóra cie­lę­ca, kozia lub owcza z licem grosz­ko­wa­nym, uży­wa­na do wy­ro­bu ga­lan­te­rii ka­let­ni­czej;


Sza­gryn, ja­szczur ( cha­grin, z sağrı) – skóra koń­ska, ośla, cie­lę­ca, kozia lub owcza, gar­bo­wa­na ro­ślin­nie z licem grosz­ko­wa­nym, przy­po­mi­na­ją­ca skórę ja­szczur­ki. Sza­gryn jest chro­po­wa­ty, mięk­ki i sprę­ży­sty. Uży­wa­ny głów­nie do wy­ro­bu ga­lan­te­rii ka­let­ni­czej oraz opra­wy trzo­nów rę­ko­je­ści i nie­kie­dy po­chew broni bia­łej. W Pol­sce znany od XVII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szagrynowy

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z sza­gry­nu


Źródła:

Wiktionary

Szagówki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. kulin. ko­pyt­ka;


Źródła:

Wiktionary

Szah

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) monet. drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ukra­i­ny, jedna setna hryw­ny;


Szah (ukr. шаг) — hi­sto­rycz­na nazwa monet zdaw­ko­wych bę­dą­cych w obie­gu na ukra­iń­skich te­ry­to­riach od cza­sów Het­ma­na­tu aż do re­wo­lu­cji ukra­iń­skiej w la­tach 1917–1921.

W 2024 roku, w ra­mach pro­ce­su de­ru­sy­fi­ka­cji, Na­ro­do­wy Bank Ukra­i­ny (NBU) (ukr. Націона́льний банк Украї́ни (НБУ)) za­i­ni­cjo­wał zmia­nę nazwy monet zdaw­ko­wych z „ko­piej­ki” na „szah”, na­wią­zu­jąc do ukra­iń­skiej tra­dy­cji hi­sto­rycz­nej i ję­zy­ko­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szahada

mu­zuł­mań­skie wyz­na­nie wiary, które każdy wier­ny musi wy­po­wie­dzieć choć­by raz w życiu; szah­dah, sza­ha­dah


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. mu­zuł­mań­skie wyz­na­nie wiary, jeden z pię­ciu fi­la­rów więk­szo­ści odła­mów is­la­mu

 (1.2) li­ga­tu­ra sza­ha­dy (1.1) bę­dą­ca jed­nym z sym­bo­li is­la­mu


Sza­ha­da (arab. شهادة, "šahāda") – mu­zuł­mań­skie wyz­na­nie wiary, bę­dą­ce jed­nym z pię­ciu obo­wiąz­ków każ­de­go mu­zuł­ma­ni­na (w is­la­mie sun­nic­kim). Szy­i­ci także wiążą sza­ha­dę ze swo­i­mi fi­la­ra­mi wiary.

Skła­da się ono ze słów w ję­zy­ku arab­skim:

لَا إِلٰهَ إِلَّا الله مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله (lā ʾilāha ʾillā-llāh, muḥammadun rasūlu-llāh),


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szahadah

mu­zuł­mań­skie wyz­na­nie wiary, które każdy wier­ny musi wy­po­wie­dzieć choć­by raz w życiu; sza­ha­da, szah­dah


Źródła:

SJP.pl

Szahdah

mu­zuł­mań­skie wyz­na­nie wiary, które każdy wier­ny musi wy­po­wie­dzieć choć­by raz w życiu; sza­ha­da, sza­ha­dah


Źródła:

SJP.pl

Szahid

1. mu­zuł­ma­nin od­da­ją­cy swoje życie za wiarę, wie­rzą­cy, że po śmier­ci trafi za to do raju;
2. pas sza­hi­da - pas lub ka­mi­zel­ka za­ma­chow­ca, w któ­rych scho­wa­ne są ma­te­ria­ły wy­bu­cho­we z de­to­na­to­rem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. mu­zuł­mań­ski mę­czen­nik;


Sza­hid ( ‏شَهيد‎, "šahīd", „świa­dek, mę­czen­nik”) − ter­min wy­wo­dzą­cy się z Ko­ra­nu, oz­na­cza­ją­cy osobę, która od­da­je swoje życie w spra­wie wiary, za co ma obie­ca­ną na­gro­dę wiecz­ną, czyli życie w raju (dżan­na).

Mu­zuł­ma­nie wie­rzą, że Allah na­gra­dza ży­ciem po­śmiert­nym w raju wier­nych mę­czen­ni­ków, któ­rzy po­nie­śli śmierć w walce z „nie­wier­ny­mi”, ko­bie­ty zmar­łe pod­czas po­ro­du (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szahida

mu­zuł­man­ka od­da­ją­ca swoje życie za wiarę, wie­rzą­ca, że po śmier­ci trafi za to do raju; sza­hid­ka


Źródła:

SJP.pl

Szahidka

mu­zuł­man­ka od­da­ją­ca swoje życie za wiarę, wie­rzą­ca, że po śmier­ci trafi za to do raju; sza­hi­da


Sza­hid­ka (w Rosji także czar­na wdowa) – okre­śle­nie ko­biet-za­ma­chow­czyń po­słu­gu­ją­cych się tak zwa­nym pasem sza­hi­da, wy­ła­do­wa­nym ma­te­ria­ła­mi wy­bu­cho­wy­mi, które uwa­ża­ne są przez is­la­mi­stów za mę­czen­nicz­ki. Sa­mo­bój­cze za­ma­chy ko­biet zda­rza­ły się w kon­flik­cie iz­ra­el­sko-pa­le­styń­skim, w Cze­cze­nii, Rosji, Iraku, In­diach (ofia­rą sa­mo­bój­czy­ni padł w Ma­dra­sie in­dyj­ski pre­mier Rajiv Gand­hi), Sri Lance.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szahidowy

→ sza­hid


Patrz:szahid

Źródła:

SJP.pl

Szahristan

hand­lo­wa część mia­sta per­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Szaj

ek­spre­syw­nie: szaj­ka, banda, gang


Źródła:

SJP.pl

Szaja

ek­spre­syw­nie: szaj­ka, banda, gang


Źródła:

SJP.pl

Szajba

1. mała, okrą­gła płyt­ka z dziur­ką pod­kła­da­na pod na­kręt­kę lub głów­kę śruby; pod­kład­ka;
2. po­spo­li­cie: wa­riact­wo, mania na ja­kimś punk­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mania, obłęd, szał, sza­leń­stwo, wa­riact­wo, dzi­wact­wo

 (1.2) techn. krą­żek z ot­wo­rem, który pod­kła­da się pod głów­kę śruby lub pod na­kręt­kę

 (1.3) techn. koło pa­so­we w trans­mi­sjach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szajbnięty

po­tocz­nie: nie­speł­na ro­zu­mu; stu­knię­ty, szur­nię­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wa­riat

 (1.2) pot. zwa­rio­wa­ny męż­czyz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szajbus

po­strze­le­niec, świr, czu­bek; po­tocz­nie:
1. osoba chora umy­sło­wo;
2. osoba po­strze­lo­na, na któ­rej nie można po­le­gać


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wa­riat

 (1.2) pot. zwa­rio­wa­ny męż­czyz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szajbuska

→ szaj­bus


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wa­riat­ka

 (1.2) pot. zwa­rio­wa­na ko­bie­ta


Patrz:szajbus

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szajch

szeik, szejk, szejch;
1. arab­ski tytuł ho­no­ro­wy, uży­wa­ny w sto­sun­ku do osób star­szych;
2. tytuł przy­wód­cy arab­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Szajda

naz­wi­sko


Szaj­da – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 843 osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szajek

zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza; banda


Źródła:

SJP.pl

Szajer

koń z rasy cięż­kich koni po­cią­go­wych, wy­ho­do­wa­ny w An­glii; szajr


Źródła:

SJP.pl

Szajewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szajgec

po­gard­li­wie: młody Żyd nie­wy­ko­nu­ją­cy prak­tyk re­li­gij­nych lub młody chrze­ści­ja­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) łobuz, hul­taj

 (1.2) swa­wol­nik, szu­bra­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szajka

zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza; banda


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na grupa prze­stęp­cza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szajkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szajla

tra­dy­cyj­na arab­ska chu­sta no­szo­na przez ko­bie­ty na gło­wie, która luźno okry­wa włosy i jest za­rzu­ca­na na ramię


Źródła:

SJP.pl

Szajna

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szajnocha

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szajowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szajowóz

po­tocz­nie: po­jazd me­cha­nicz­ny, któ­re­go rama wy­ko­na­na jest z rur; ru­ro­wiec, rurak


Źródła:

SJP.pl

Szajr

koń z rasy cięż­kich koni po­cią­go­wych, wy­ho­do­wa­ny w An­glii; sza­jer


Źródła:

SJP.pl

Szajry

rasa koni zim­nokr­wi­stych; naj­wyż­sze i naj­cięż­sze konie na świe­cie


Źródła:

SJP.pl

Szajs

bubel, rzecz bez­war­to­ścio­wa, towar wy­bra­ko­wa­ny; szaj­za


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wulg. gówno

 (1.2) pot. wulg. coś byle ja­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szajsowaty

po­tocz­nie: tan­det­ny, lichy, ki­czo­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szajspapier

po­tocz­nie:
1. pa­pier to­a­le­to­wy; sraj­ta­śma;
2. pa­pier ni­skiej ja­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wulg. pa­pier to­a­le­to­wy

 (1.2) pot. wulg. pa­pier ni­skiej ja­ko­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szajty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. drew­no na opał


Źródła:

Wiktionary

Szajza

szajs, tan­de­ta, chłam


Źródła:

SJP.pl

Szak

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. prze­cież, wszak


Źródła:

Wiktionary

Szakal

1. dra­pież­nik z ro­dzi­ny psów mniej­szy od lisa
2. czło­wiek że­ru­ją­cy na cu­dzym nie­szczę­ściu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. kilka ga­tun­ków z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Canis|ref=tak., dra­pież­nik po­dob­ny do wilka, lecz od niego mniej­szy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. czło­wiek pa­so­ży­tu­ją­cy na nie­szczę­ściu in­nych


Sza­kal – nazwa kilku ga­tun­ków śred­niej wiel­ko­ści dra­pież­ni­ków z ple­mie­nia Ca­ni­ni. Sza­ka­le są mniej­sze od wil­ków sza­rych, mają krót­kie koń­czy­ny i bar­dziej wys­mu­kły pysk. Żywią się drob­ny­mi zwie­rzę­ta­mi, pad­li­ną i ro­śli­na­mi. Naj­po­spo­lit­szym ga­tun­kiem jest sza­kal zło­ci­sty, za­miesz­ku­ją­cy Azję oraz po­łud­nio­wo-wschod­nią Eu­ro­pę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szakali

zwią­za­ny z sza­ka­lem - dra­pież­ni­kiem z ro­dzi­ny psów


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) od sza­kal: na­le­żą­cy do sza­ka­la, okre­śla­ją­cy sza­ka­la, uży­wa­ny przy sza­ka­la

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sza­ka­la, ma­ją­cy cechy sza­ka­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szakalogłowy

ma­ją­cy głowę sza­ka­la, np. sza­ka­lo­gło­wy Anu­bis


Źródła:

SJP.pl

Szaket

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ża­kiet


Źródła:

Wiktionary

Szaki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ma­riam­pol­skim.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szakiet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ża­kiet


Źródła:

Wiktionary

Szakla

pó­ło­gni­wo w kształ­cie pod­ko­wy słu­żą­ce do łą­cze­nia lin i łań­cu­chów ze sobą lub z innym os­przę­tem; sze­kla, sze­kiel


Źródła:

SJP.pl

Szaklowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­klo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szako

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. zob. czako.


Źródła:

Wiktionary

Szakszuka

bli­skows­chod­nia po­tra­wa w po­sta­ci jajek go­to­wa­nych na gę­stym sosie z po­mi­do­rów, ce­bu­li i in­nych wa­rzyw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa bli­skows­chod­nia i pół­noc­no­a­fry­kań­ska na bazie pa­pry­ki, po­mi­do­rów i ce­bu­li, w któ­rych dusi się jajka, do­pra­wia­na zwy­kle ku­mi­nem;


Szak­szu­ka (dosł. „mie­szan­ka”) – danie po­cho­dzą­ce z Bli­skie­go Wscho­du i Afry­ki Pół­noc­nej, praw­do­po­dob­nie z Tu­nez­ji albo Je­me­nu, skła­da­ją­ce się z po­mi­do­rów, pa­pry­ki i ce­bu­li przy­pra­wio­nych ku­mi­nem, w któ­rych go­tu­je się jajka na pa­tel­ni i przed po­da­niem po­sy­pu­je się świe­żą ko­len­drą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szakłaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sza­kłak


Źródła:

Wiktionary

Szakłak

cier­ni­sty krzew, w zie­lar­stwie sto­so­wa­ny w cho­ro­bach wą­tro­by


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rham­nus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dza­ju sza­kła­ko­wa­tych;

 (1.2) drze­wo lub krzew z ro­dza­ju sza­kłak (1.1)


Sza­kłak ("Rham­nus") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych. Liczy ok. 125–150 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją głów­nie na pół­ku­li pół­noc­nej, osią­ga­jąc naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie we wschod­niej Azji i Ame­ry­ce Pół­noc­nej, tylko kilka ga­tun­ków ro­śnie w Eu­ro­pie i Afry­ce, we flo­rze Pol­ski wy­stę­pu­je tylko jeden ga­tu­nek – sza­kłak po­spo­li­ty "R. cat­har­ti­ca".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szakłakowate

o ce­chach sza­kła­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Sza­kła­ko­wa­te ("Rham­na­ce­ae" L.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu ró­żow­ców. Obej­mu­je ok. 50–52 ro­dza­je ro­ślin z ok. 1050 ga­tun­ka­mi. Ro­dzi­na jest nie­mal kos­mo­po­li­tycz­na, przy czym naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie jej przed­sta­wi­cie­li wy­stę­pu­je na ob­sza­rze mię­dzyz­wrot­ni­ko­wym. Brak jej przed­sta­wi­cie­li tylko na pu­sty­niach i w stre­fie ark­tycz­nej. We flo­rze Pol­ski wy­stę­pu­ją dwa ro­dza­je tej ro­dzi­ny – kru­szy­na ("Fran­gu­la") i sza­kłak ("Rham­nus").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szakłakowaty

o ce­chach sza­kła­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Szal

pro­sto­kąt­ne okry­cie ra­mion i głowy lub ochro­na szyi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­sto­kąt­ny wyrób włó­kien­ni­czy owi­ja­ny wokół szyi i ra­mion


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szala

każdy z dwóch sy­me­trycz­nie umie­szczo­nych ele­men­tów wagi (na jed­nym kła­dzio­ne są wa­żo­ne cię­ża­ry, na dru­gim - od­waż­ni­ki) lub po­je­dyn­czy ele­ment wagi, na któ­rym kła­dzio­ny jest wa­żo­ny cię­żar


Źródła:

SJP.pl

Szalanda

sta­tek do wy­wo­zu urob­ku po­głę­biar­ki; błot­niar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. duża barka do tran­spor­tu urob­ku po­głę­biar­ki


Sza­lan­da – ro­dzaj stat­ku, słu­żą­cy do prze­wo­zu urob­ku wy­do­by­te­go przez po­głę­biar­ki.

Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest to, że sza­lan­dy mają moż­li­wość sa­mo­dziel­ne­go i szyb­kie­go ro­zła­dun­ku przez ot­war­cie klap w dnie lub bur­tach. Po­wo­du­je to wy­pad­nię­cie ła­dun­ku (kil­ka­set a nawet kilka ty­się­cy ton w ciągu kilku– kil­ku­na­stu se­kund).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalapin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szalbierczy

oszu­kań­czy, krę­tac­ki


przy­miot­nik

 (1.1) oszu­kań­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalbierka

→ szal­bierz; oszust­ka, krę­tacz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta, która wy­ko­rzy­stu­je in­nych, po­słu­gu­ją­ca się oszu­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalbierski

przy­miot­nik

 (1.1) książk. do­ty­czą­cy szal­bie­rza, oszu­kań­czy


Źródła:

Wiktionary

Szalbierstwo

1. spryt­ne oszu­ki­wa­nie i wy­ko­rzy­sty­wa­nie kogoś; krę­tact­wo, sza­chraj­stwo, ma­tact­wo;
2. w pra­wie: wy­łu­dze­nie cze­goś bez za­mia­ru za­pła­ty na­leż­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. wy­ko­rzy­sta­nie czy­jejś nie­wie­dzy dla uzy­ska­nia ko­rzy­ści

 (1.2) praw. wy­kro­cze­nie po­le­ga­ją­ce na wy­łu­dze­niu świad­cze­nia lub usłu­gi bez za­mia­ru ui­szcze­nia na­leż­no­ści;


Szal­bier­stwo – w pol­skim pra­wie jest to wy­kro­cze­nie po­le­ga­ją­ce na wy­łu­dze­niu bez za­mia­ru ui­szcze­nia na­leż­no­ści świad­czeń lub usług ta­kich jak:

Szal­bier­stwo obej­mu­je głów­nie wy­łu­dze­nie świad­cze­nia płat­ne­go od razu lub na­tych­miast po jego speł­nie­niu, do­ty­czy drob­nej kwoty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalbierz

oszust, krę­tacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ktoś, kto wy­ko­rzy­stu­je in­nych, po­słu­gu­jąc się oszu­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szaleciarka

→ sza­le­ciarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca to­a­let pu­blicz­nych


Patrz:szaleciarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaleciarz

pra­cow­nik to­a­le­ty pu­blicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Szalecik

zdrob­nie­nie od: sza­let


Źródła:

SJP.pl

Szalej

1. tru­ją­ca ro­śli­na o bia­łych kwia­tach i pie­rza­stych li­ściach; cy­ku­ta;
2. tru­ciz­na otrzy­my­wa­na z soku ko­rze­nia tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­cu­ta|ref=tak., ro­śli­na o pie­rza­stych li­ściach, drob­nych, bia­łych kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­chy, za­wie­ra­ją­ca sil­nie tru­ją­ce al­ka­lo­i­dy;

 (1.2) tru­ciz­na otrzy­my­wa­na z soku ko­rze­nia sza­le­ju (1.1)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. 2 os. lp. zob. sza­leć.


Sza­lej ("Ci­cu­ta" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je 4 lub 8 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej. W Eu­ro­pie ro­śnie jeden ga­tu­nek – sza­lej ja­do­wi­ty "Ci­cu­ta vi­ro­sa", na­le­żą­cy także do pol­skiej flory. Wszyst­kie ga­tun­ki z tego ro­dza­ju (zwła­szcza jed­nak pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski "C. ma­cu­la­ta") na­le­żą do naj­bar­dziej tok­sycz­nych i gwał­tow­nie dzia­ła­ją­cych ro­ślin tru­ją­cych pół­ku­li pół­noc­nej (w przy­pad­ku spo­ży­cia). Są to ro­śli­ny wodne i ba­gien­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalejowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sza­le­jo­wem, do­ty­czą­cy Sza­le­jo­wa


Źródła:

Wiktionary

Szalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­leć.

przy­słó­wek spo­so­bu

 (2.1) pot. w bar­dzo wy­so­kim stop­niu


Źródła:

Wiktionary

Szaleniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba obłą­ka­na, chora umy­sło­wo

 (1.2) przen. osoba, która nie pa­nu­je nad swo­i­mi na­mięt­no­ścia­mi, nie zwra­ca uwagi na nie­bez­pie­czeń­stwo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. techn. koło roz­pę­do­we

 (2.2) gwara. bot. sza­lej ja­do­wi­ty


Sza­le­niec (niem. "Thörichthof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie mal­bor­skim, w gmi­nie Stare Pole. Leży na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich.

W skład so­łect­wa "Kław­ki-Sza­le­niec" wcho­dzą wsie Kław­ki i Sza­le­niec.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szaleniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sza­le­nie


Źródła:

SJP.pl

Szalet

1. klo­zet pu­blicz­ny
2. szwaj­car­ski sza­łas gór­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) domek gór­ski, domek al­pej­ski

 (1.2) bu­dy­nek mie­szczą­cy pu­blicz­ną ubi­ka­cję


Sza­let, sza­let miej­ski – ro­dzaj pu­blicz­nej ubi­ka­cji, spo­ty­ka­ny w mia­stach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szaletowa

ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za utrzy­ma­nie po­rząd­ku w to­a­le­tach pu­blicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za sza­let

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: sza­le­to­wy


Patrz:szalet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaletowy

→ sza­let


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sza­le­tem, do­ty­czą­cy sza­le­tu


Patrz:szalet

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaleć

1. nie pa­no­wać nad sobą, za­cho­wy­wać się jak sza­le­niec;
2. spę­dzać czas na za­ba­wach, hu­lan­kach, pi­ja­ty­kach


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. osza­leć)

 (1.1) tra­cić pa­no­wa­nie nad sobą

 (1.2) pot. prze­pa­dać za kimś lub za czymś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­sza­leć)

 (2.1) bawić się ha­ła­śli­wie

 (2.2) o rze­czach: przen. wy­stę­po­wać w ostrej for­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaleńczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sza­lo­ny

 (1.2) bar­dzo, in­ten­syw­nie, niez­wy­kle


Źródła:

Wiktionary

Szaleńczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sza­leń­cze; cecha tych, któ­rzy są sza­leń­czy


Źródła:

Wiktionary

Szaleńczy

przy­miot­nik

 (1.1) fre­ne­tycz­ny, nie­o­kiełz­na­ny, wa­riac­ki, sza­lo­ny


Źródła:

Wiktionary

Szaleństwo

stan psy­chicz­ny czło­wie­ka, który nie ma kon­tro­li nad sobą


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­stę­po­wa­nie, za­cho­wa­nie ka­te­go­rycz­nie wy­kra­cza­ją­ce poza przy­ję­te, prze­cięt­ne normy

 (1.2) stan umy­słu czło­wie­ka, który nad sobą nie pa­nu­je

 (1.3) pot. med. psych. cho­ro­ba psy­chicz­na

 (1.4) za­ba­wa, dobre ba­wie­nie się

 (1.5) głu­po­ta, wa­riact­wo, nie­od­po­wie­dzial­ne/ir­ra­cjo­nal­ne za­cho­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaleńszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sza­lo­ny


Źródła:

SJP.pl

Szaliczek

zdrob­nie­nie od: sza­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sza­lik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalik

mały szal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pas ma­te­ria­łu słu­żą­cy do owi­ja­nia szyi


Sza­lik, rów­nież szal – część gar­de­ro­by, pas wy­ra­bia­ny z róż­nych ma­te­ria­łów (naj­czę­ściej z wełny), w róż­nych ko­lo­rach, owi­ja­ny wokół szyi naj­czę­ściej w celu ocie­ple­nia, este­ty­ki, z po­wo­dów re­li­gij­nych a także jest no­szo­ny przez ki­bi­ców spor­to­wych. Naj­czę­ściej no­szo­ny zimą bądź je­sie­nią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalikowiec

kibic, zwy­kle pił­kar­ski, no­szą­cy sza­lik w bar­wach klubu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­go­rza­ły kibic, który de­mon­stru­je wszę­dzie, prze­sad­nie sym­pa­tię do klubu spor­to­we­go, m.in. sza­li­kem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalikowy

→ sza­lik


Patrz:szalik

Źródła:

SJP.pl

Szaliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szalka

część wagi przez­na­czo­na do umie­szcza­nia na niej wa­żo­nych przed­mio­tów lub od­waż­ni­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. zdrobn. mała szala

 (1.2) daw. szklan­ka, kubek

 (1.3) daw. fi­li­żan­ka

 (1.4) daw. na­czy­nie na wapno o po­jem­no­ści jed­ne­go litra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. szel­ki

 (1.2) zool. (squ­a­mu­lae) u mu­chó­wek: łuska bło­no­wa wklę­sło-wy­pu­kła, wy­ra­sta­ją­ca nad przeź­mian­ka­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: szal­ka


Źródła:

Wiktionary

Szalkowy

przym. od szal­ka


Źródła:

SJP.pl

Szalokominiarka

na­kry­cie głowy no­szo­ne do mun­du­ru po­lo­we­go w okre­sie je­sien­no-zi­mo­wym


Sza­lo­ko­mi­niar­ka – forma sza­li­ka/ko­mi­niar­ki no­szo­na do mun­du­ru po­lo­we­go w okre­sie je­sien­no-zi­mo­wym. Jej spe­cy­ficz­na kon­struk­cja (zszy­cie two­rzą­ce komin) poz­wa­la nosić ją nie tylko jako sza­lik, ale także w for­mie ko­mi­niar­ki, golfu, czap­ki zi­mo­wej lub pod­heł­mów­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szalom

poz­dro­wie­nie ży­dow­skie


wy­krzy­knik

 (1.1) poz­dro­wie­nie ży­dow­skie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lm. od szal


Sza­lom ( ‏שָׁלוֹם‎ "sza­lom", ‏שלום‎ "szo­lem", „pokój”) – słowo uży­wa­ne przez Żydów jako przy­wi­ta­nie.

Wy­stę­pu­je także w zło­że­niu "sza­lom alej­chem" ( ‏שָׁלוֹם עֲלֵיכֶם‎ "sza­lom ale(j)chem", ‏שלום־עליכם‎ "szo­lem-alej­chem"), co oz­na­cza „pokój wam”, a na co od­po­wia­da się naj­czę­ściej "alej­chem sza­lom" ( ‏עֲלֵיכֶם שָׁלוֹם‎ "ale(j)chem sza­lom", ‏עליכם־שלום‎ "alej­chem-szo­lem") – „i wam pokój”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalona

1. ko­bie­ta sza­lo­na, nie­o­pa­no­wa­na; wa­riat­ka;
2. ko­bie­ta chora umy­sło­wo; obłą­ka­na


forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ż. zob. sza­lo­ny.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta sza­lo­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalony

sza­le­niec;
1. czło­wiek sza­lo­ny, nie­o­pa­no­wa­ny; wa­riat;
2. czło­wiek chory umy­sło­wo; obłą­ka­ny


przy­miot­nik

 (1.1) niez­rów­no­wa­żo­ny, im­pul­syw­ny, nie­o­bli­czal­ny

 (1.2) chory umy­sło­wo

 (1.3) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osób sza­lo­nych (1.1-2)

 (1.4) nie­kon­tro­lo­wa­ny, in­ten­syw­ny, gwał­tow­ny, nie­po­ha­mo­wa­ny

 (1.5) szyb­ki (np. po­ścig, ruch)

 (1.6) nie­sza­blo­no­wy, dziw­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba niez­rów­no­wa­żo­na, im­pul­syw­na, nie­o­bli­czal­na

 (2.2) osoba chora umy­sło­wo

 (2.3) osoba nie­sza­blo­no­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalotka

1. ce­bu­lo­wa ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; czos­nek aska­loń­ski;
2. ce­bul­ka tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Al­lium asca­lo­ni­cum|L.|ref=tak., ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny czosn­ko­wa­tych;

 (1.2) kulin. ja­rzy­na z ce­bu­lek tej ro­śli­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalotkowy

→ sza­lot­ka


Patrz:szalotka

Źródła:

SJP.pl

Szalowanie

sza­lu­nek, sza­lów­ka, de­sków­ka, de­sko­wa­nie; w bu­dow­nict­wie:
1. wew­nętrz­ne obi­cie z desek po­kry­wa­ją­ce ścia­ny bu­dow­li, po­mie­szczeń, wy­ko­pów itp.;
2. pro­wi­zo­rycz­na kon­struk­cja z drew­na, two­rzą­ca formę dla masy be­to­no­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­lo­wać.


Sza­lo­wa­nie, także de­sko­wa­nie (nazwy po­tocz­ne: de­sków­ka, sza­lów­ka) – ro­dzaj formy słu­żą­cej do na­da­wa­nia kształ­tu mie­szan­ce be­to­no­wej. Jest to tym­cza­so­wa kon­struk­cja wy­ko­ny­wa­na z róż­nych asor­ty­men­tów drew­na lub płyt (sklej­ki, OSB lub me­ta­lu). De­sko­wa­nie sto­so­wa­ne jest naj­czę­ściej przy wy­ko­ny­wa­niu kon­struk­cji be­to­no­wych lub żel­be­to­wych na miej­scu bu­do­wy, jest także wy­ko­rzy­sty­wa­ne przy pro­duk­cji pre­fa­bry­ka­tów, acz­kol­wiek naj­czę­ściej przy pre­fa­bry­ka­cji sto­su­je się formy wy­ko­na­ne ze stali lub alu­mi­nium.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalować

obi­jać ścia­ny de­ska­mi w celu ich wzmoc­nie­nia; osza­lo­wy­wać


cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wać sza­lu­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalowy

przy­miot­nik od: szal


Źródła:

SJP.pl

Szalunek

1. kon­struk­cja tym­cza­so­wa uży­wa­na przy be­to­no­wa­niu, two­rzą­ca formę dla be­to­nu i usu­wa­na po jego stward­nie­niu; de­sko­wa­nie; sza­lo­wa­nie;
2. war­stwa desek po­kry­wa­ją­ca strop, dach, ścia­ny wnętrz itp. albo za­bez­pie­cza­ją­ca wykop; sza­lo­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war­stwa desek sta­no­wią­ca po­kry­cie ścia­ny bu­dyn­ku, wy­ko­pu itp., wzmac­nia­ją­ca kon­struk­cję i uszczel­nia­ją­ca ją

 (1.2) pro­wi­zo­rycz­na kon­struk­cja drew­nia­na two­rzą­ca formę dla wy­le­wa­ne­go be­to­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szalunkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sza­lun­ku


Źródła:

Wiktionary

Szalupa

okrę­to­wa łódź ra­tow­ni­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. łódź wo­żo­na na stat­ku do celów ra­tun­ko­wych, szko­le­nio­wych i do ko­mu­ni­ka­cji z lądem;


Sza­lu­pa – wio­sło­wa lub ża­glo­wa łódź sta­no­wią­ca ele­ment wy­po­sa­że­nia stat­ku. Uży­wa­na w cha­rak­te­rze łodzi ra­tun­ko­wej, szko­le­nio­wej lub do ko­mu­ni­ka­cji z lądem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szalupka

mała sza­lu­pa


Źródła:

SJP.pl

Szalupowy

przy­miot­nik od: sza­lu­pa


Źródła:

SJP.pl

Szaluś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szalówka

wew­nętrz­ne obi­cie z desek po­kry­wa­ją­ce ścia­ny bu­dow­li, po­mie­szczeń lub wy­ko­pów; de­sków­ka, sza­lo­wa­nie


Sza­lów­ka – potok, le­wo­stron­ny do­pływ Bie­śnin­ki o dłu­go­ści 9,03 km i po­wierzch­ni zlew­ni 7,72 km².

Potok pły­nie przez gminę Łużną w po­wie­cie gor­lic­kim, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim. Jego źró­dła znaj­du­ją się na Bie­śni­ku w po­bli­żu szczy­tu Zie­lo­nej Góry. Na­stęp­nie potok prze­pły­wa przez Bie­śnik, Sza­lo­wą i Łużną, gdzie ucho­dzi do Bie­śnin­ki. Głów­nym do­pły­wem jest Bie­śnik.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szama

1. szama bia­ło­rzyt­na - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych za­miesz­ku­ją­cy lasy po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji; sro­czek bia­ło­rzyt­ny;
2. po­tocz­nie: je­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. je­dze­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. ter. od: sza­mać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaman

cza­row­nik, umoż­li­wia­ją­cy po­ro­zu­mie­nie mię­dzy ludź­mi a du­cha­mi w niek­tó­rych wie­rze­niach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wśród niek­tó­rych ludów az­ja­tyc­kich, np. u Eski­mo­sów i In­dian, czło­wiek uwa­ża­ny za poś­red­ni­ka mię­dzy du­cha­mi, bó­stwa­mi, de­mo­na­mi a ludź­mi, osoba o nad­przy­ro­dzo­nej mocy, cza­ro­dziej i zna­chor pier­wot­nej re­li­gii sza­ma­niz­mu;


Zo­bacz też: Sza­man (sin­gel).

Sza­man – osoba peł­nią­ca funk­cję re­li­gij­ną, po­le­ga­ją­cą na sfor­ma­li­zo­wa­nej i in­sty­tu­cjo­nal­nej więzi ek­sta­tycz­nej z isto­ta­mi nad­ludz­ki­mi (du­cha­mi przod­ków lub de­mo­na­mi).

Dzię­ki ba­da­niom et­no­lo­gii oraz re­li­gioz­naw­stwa wia­do­mo, że fe­no­men sza­mań­stwa, daw­niej ko­ja­rzo­ny pra­wie wy­łącz­nie z ob­sza­rem środ­ko­wej Sy­be­rii (Tun­gu­zi, Bu­ria­ci), był obec­ny w wielu in­nych sy­ste­mach wie­rzeń na wszyst­kich kon­ty­nen­tach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­mać.


Źródła:

Wiktionary

Szamanistyczny

→ sza­ma­nizm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z sza­ma­niz­mem, do­ty­czą­cy sza­ma­niz­mu


Patrz:szamanizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamanizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. wie­rze­nia i prak­ty­ki re­li­gij­ne ba­zu­ją­ce na ani­miz­mie i in­sty­tu­cji sza­ma­nów;


Sza­ma­nizm – ze­spół prak­tyk i wie­rzeń opie­ra­ją­cych swe poj­mo­wa­nie sto­sun­ku świa­ta na­ma­cal­ne­go do świa­ta du­cho­we­go na fun­da­men­tal­nej roli sza­ma­na jako osoby zdol­nej do po­dró­ży ek­sta­tycz­nych w zaś­wia­ty dla dobra swo­jej wspól­no­ty bądź jej po­szcze­gól­nych człon­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szamanka

wśród In­dian i niek­tó­rych ludów w Azji: ko­bie­ta ob­da­rzo­na nad­przy­ro­dzo­ną mocą, kon­tak­tu­ją­ca się z du­cha­mi, po­sia­da­ją­ca zdol­no­ści le­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się sza­ma­niz­mem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamasz

po­moc­nik w sy­na­go­dze; sza­mes


Źródła:

SJP.pl

Szamać

po­tocz­nie: jeść dużo i łap­czy­wie; wsu­wać, wtran­ża­lać, pa­ła­szo­wać, wtra­jać, opędz­lo­wy­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. jeść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamański

do­ty­czą­cy sza­ma­na


przy­miot­nik

 (1.1) rel. do­ty­czą­cy sza­ma­na, zwią­za­ny z sza­ma­nem i jego dzia­ła­nia­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szambelan

1. jeden z waż­niej­szych urzęd­ni­ków kró­lew­skich;
2. daw­niej: star­szy słu­żą­cy w bo­ga­tych do­mach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł dwor­ski, oz­na­cza­ją­cy urzęd­ni­ka dworu kró­lew­skie­go lub ksią­żę­ce­go, który zaj­mo­wał się spra­wa­mi go­spo­dar­czy­mi, ce­re­mo­nia­mi lub opie­ką nad pry­wat­ny­mi kom­na­ta­mi wład­cy


Szam­be­lan (fr. "cham­bel­lan") – wy­so­ki urzęd­nik dwor­ski, peł­nią­cy swą służ­bę na po­ko­jach pa­nu­ją­ce­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szambelania

urząd, god­ność szam­be­la­na


Źródła:

SJP.pl

Szambelanowa

żona szam­be­la­na


Źródła:

SJP.pl

Szambelański

do­ty­czą­cy szam­be­la­na, szam­be­la­nii


Źródła:

SJP.pl

Szambiarka

1. ro­dzaj nie­wiel­kiej cy­ster­ny, któ­rej część ła­dow­na jest przez­na­czo­na na ście­ki;
2. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się wy­wo­zem ście­ków z do­mo­wych urzą­dzeń ka­na­li­za­cyj­nych i póź­niej­szym ich uty­li­zo­wa­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­jazd przy­sto­so­wa­ny do wy­wo­zu fe­ka­liów z szamb, wody ze ście­ków i in­nych płyn­nych nie­czy­sto­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szambiarz

osoba zaj­mu­ją­ca się wy­wo­zem ście­ków z do­mo­wych urzą­dzeń ka­na­li­za­cyj­nych i póź­niej­szym ich uty­li­zo­wa­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tech­nik pra­cu­ją­cy przy opróż­nia­niu szamb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szambo

1. ście­ki z ka­na­li­za­cyj­nych urzą­dzeń do­mo­wych;
2. po­dziem­ny zbior­nik, do któ­re­go spły­wa­ją takie ście­ki;
3. po­tocz­nie o sy­tu­a­cji po­dej­rza­nej lub mo­ral­nie dwuz­nacz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. zbior­nik, do któ­re­go tra­fia­ją fe­ka­lia

 (1.2) techn. pot. szam­bo­wóz

 (1.3) pot. przen. pro­ble­ma­tycz­na sy­tu­a­cja, która może przy­nieść nie­przy­jem­no­ści


Szam­bo lub dół cham­be­au (rze­ko­mo od fr. naz­wi­ska Cham­be­au) – po­dziem­ny zbior­nik, zaz­wy­czaj be­zod­pły­wo­wy, wy­ko­na­ny np. z be­to­nu, do któ­re­go od­pro­wa­dza­ne są ście­ki z do­mo­wych urzą­dzeń ka­na­li­za­cyj­nych. Szam­ba mogą być po­dłą­czo­ne do sy­ste­mu ka­na­li­za­cji miej­skiej, gdzie sta­no­wią ro­dzaj zbior­ni­ka re­ten­cyj­ne­go za­po­bie­ga­ją­ce­go za­ty­ka­niu się uz­bro­je­nia po­dziem­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szambonurek

po­tocz­nie: pra­cow­nik opróż­nia­ją­cy szam­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. pot. osoba bez­poś­red­nio zaj­mu­ją­ca się ka­na­li­za­cją lub wy­wo­zem nie­czy­sto­ści z szam­ba

 (1.2) gwara ucz­niow­ska: obraź. jedno z wyz­wisk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szambowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla szam­ba (np. fetor, za­pach szam­bo­wy), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z szam­bem lub po­dob­ny­mi od­pad­ka­mi (np. zbior­nik szam­bo­wy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szam­bem, od­no­szą­cy się do szam­ba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szambowóz

po­tocz­nie: wóz do wy­do­by­wa­nia i prze­wo­że­nia nie­czy­sto­ści z szam­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­jazd przy­sto­so­wa­ny do wy­wo­zu fe­ka­liów z szamb, wody ze ście­ków i in­nych płyn­nych nie­czy­sto­ści;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamburski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szamerowanie

ozdo­ba stro­ju w po­sta­ci na­szy­te­go sznu­ra, taśmy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­me­ro­wać.

 (1.2) sza­me­ru­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamerować

ob­szy­wać coś sznu­rem, taśmą w celu przy­o­zdo­bie­nia


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ob­szy­wać coś ga­lo­nem, sznu­rem itp. w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamerunek

ozdo­ba li­be­rii lub mun­du­ru w po­sta­ci ga­lo­nu, sznu­ra itp.


Sza­me­ru­nek – ozdob­ne na­szy­cie z taśm, ga­lo­nów lub ple­cio­nek, sto­so­wa­ne prze­de wszyst­kim na przo­dach mę­skich lub dam­skich ubio­rów. Skła­da się z rów­no­le­głych pasów za­koń­czo­nych pęt­la­mi i gu­za­mi, czę­sto o cha­rak­te­rze szmu­kler­skim. Na ob­sza­rach Rze­czy­po­spo­li­tej ten typ ozdo­by znany był już od XV wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szames

po­moc­nik w sy­na­go­dze; sza­masz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. żyd. po­słu­gacz w sy­na­go­dze, gmi­nie, są­dzie ra­bi­nac­kim bądź w bract­wie ży­dow­skim, któ­re­go za­da­niem było m.in. przy­go­to­wy­wa­nie sy­na­go­gi do na­bo­żeństw, po­ma­ga­nie cha­za­nom, po­ran­ne bu­dze­nie męż­czyzn na mod­lit­wy itp.;


Sza­mes (z ‏שמשׂ‎ "sza­mes", a to z ‏שַׁמָּשׁ‎ "sza­masz" – woźny) – sługa bóż­ni­czy, któ­re­go za­da­niem było m.in. przy­go­to­wy­wa­nie sy­na­go­gi do na­bo­żeństw, po­ma­ga­nie cha­za­nom, po­ran­ne bu­dze­nie męż­czyzn na mod­lit­wy. Zwany był także szkol­ni­kiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamet

ro­dzaj lek­kiej tka­ni­ny weł­nia­nej


Źródła:

SJP.pl

Szamil

imię mę­skie


Sza­mil (ur. 1797 w aule Gimry, zm. 1871 w Me­dy­nie) – przy­wód­ca pow­sta­nia gó­ra­li ka­u­ka­skich prze­ciw­ko Rosji w la­tach 1834–1859.

Stał na czele te­o­kra­tycz­ne­go pań­stwa, Ima­ma­tu Ka­u­ka­skie­go, okre­śla­ne­go nie­kie­dy jako ima­mat Sza­mi­la. Przez lata sku­tecz­nie unie­moż­li­wiał pod­bi­cie pół­noc­ne­go Ka­u­ka­zu, prze­de wszyst­kim Da­ge­sta­nu i Cze­cze­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szamir

obce imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szamisen

trzy­stru­no­wy ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny; sha­mi­sen, sa­mi­sen


Źródła:

SJP.pl

Szamka

po­tocz­nie:
1. coś do je­dze­nia, po­si­łek;
2. je­dze­nie; sza­ma­nie, wtran­ża­la­nie, pa­ła­szo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Szamocin

mia­sto w Pol­sce


Sza­mo­cin ( Sa­mots­chin) – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Sza­mo­cin. Mia­sto leży na pn. skra­ju Po­je­zie­rza Cho­dzie­skie­go, nad jez. Sie­kie­ra. Oś­ro­dek usłu­go­wy, fa­bry­ka mebli, ogrod­nict­wo.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2009 mia­sto li­czy­ło 4258 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szamocinianin

miesz­ka­niec Sza­mo­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szamocinianka

miesz­kan­ka Sza­mo­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szamociński

zwią­za­ny z Sza­mo­ci­nem, do­ty­czą­cy Sza­mo­ci­na


Źródła:

SJP.pl

Szamocki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szamorodni

Sza­mo­rod­ni - nazwa tego wę­gier­skie­go wina wy­wo­dzi się z ję­zy­ka pol­skie­go (ze wzglę­du na wiel­kość spo­ży­cia w Rze­czy­po­spo­li­tej) i oz­na­cza "sam się rodzi" lub "sa­mo­rod­ny".

Jest to ro­dzaj to­ka­ju wyt­wa­rza­ne­go w re­jo­nie Tokaj-He­gy­al­ja na Wę­grzech z ca­łych kiści wi­no­gron wrzu­ca­nych do kadzi z po­mi­nię­ciem pro­ce­su ręcz­ne­go od­dzie­la­nia gron dot­knię­tych szla­chet­ną ple­śnią ("aszú") od resz­ty kiści.


Źródła:

Wikipedia

Szamot

do­da­tek przy pro­duk­cji ce­ra­micz­nych wy­ro­bów ogniotr­wa­łych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą od­por­no­ścią na szyb­kie zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry; sza­mo­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogniotr­wa­ła glina do­da­wa­na do wy­ro­bów ce­ra­micz­nych;

 (1.2) gwara wię­zien­na pysk


Sza­mot – ma­te­riał ce­ra­micz­ny otrzy­my­wa­ny przez wy­pa­le­nie gliny lub łup­ków i zmie­le­nie otrzy­ma­ne­go pro­duk­tu.

Pro­ces pro­duk­cji po­le­ga na for­mo­wa­niu, su­sze­niu i wy­pa­la­niu. Wy­ro­by sza­mo­to­we ce­chu­ją się dużą od­por­no­ścią na szyb­kie zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry. Po wy­mie­sza­niu z pla­stycz­ną gliną ogniotr­wa­łą, sza­mot uży­wa­ny jest do wy­ro­bu ogniotr­wa­łych ma­te­ria­łów, np. okła­dzin sto­so­wa­nych w ka­flo­wych pie­cach do­mo­wych, pa­le­ni­skach, pie­cach prze­my­sło­wych itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamota

do­da­tek przy pro­duk­cji ce­ra­micz­nych wy­ro­bów ogniotr­wa­łych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą od­por­no­ścią na szyb­kie zmia­ny tem­pe­ra­tu­ry; sza­mot


Źródła:

SJP.pl

Szamotanina

1. szar­pa­nie się z kimś lub czymś;
2. zma­ga­nie się z trud­no­ścia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szar­pa­nie się, mo­co­wa­nie się z kimś

 (1.2) przen. zma­ga­nie się z czymś, np. pod­ję­ciem de­cyz­ji lub z trud­no­ścia­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamotać

1. szar­pać się z kimś lub czymś;
2. zma­gać się z trud­no­ścia­mi


Źródła:

SJP.pl

Szamotownia

za­kład pro­du­ku­ją­cy sza­mot


Źródła:

SJP.pl

Szamotowy

→ sza­mot, → sza­mo­ta


Patrz:szamot, → szamota

Źródła:

SJP.pl

Szamotulanin

miesz­ka­niec Sza­mo­tuł


Źródła:

SJP.pl

Szamotulanka

miesz­kan­ka Sza­mo­tuł


Źródła:

SJP.pl

Szamotulski

przy­miot­nik od: Sza­mo­tu­ły


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szmo­tu­ła­mi, do­ty­czą­cy Sza­mo­tuł


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamotuły

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Pol­sce;


Sza­mo­tu­ły – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu sza­mo­tul­skie­go oraz gminy miej­sko-wiej­skiej Sza­mo­tu­ły. Po­ło­żo­ne nad rzeką Samą, na Po­je­zie­rzu Wiel­ko­pol­skim, ok. 35 km na pół­noc­ny za­chód od cen­trum Poz­na­nia.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2025, mia­sto li­czy­ło 17,909 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamotówka

1. po­tocz­nie: cegła sza­mo­to­wa - ogniotr­wa­ła cegła uży­wa­na do wy­kła­da­nia pie­ców pra­cu­ją­cych w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze;
2. re­gio­nal­nie: ro­dzaj wol­no­sto­ją­ce­go pieca ku­chen­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Szamozaur

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów


Sza­mo­za­ur ("Sha­mo­sa­u­rus scu­ta­tus") – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów (An­ky­lo­sa­u­ri­dae).

Żył w okre­sie wczes­nej kredy (ok. 121-99 mln lat temu) na te­re­nach cen­tral­nej Azji. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Mon­go­lii.

Sza­mo­za­ur był naj­star­szym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny An­ky­lo­sa­u­ri­dae


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szamozyt

mi­ne­rał z grupy chlo­ry­tów, gli­no­krze­mian że­la­za; cha­mo­syt


Sza­mo­zyt lub cha­mo­zyt – zło­żo­ny mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów że­la­za i glinu, z grupy chlo­ry­tów (że­la­zo­wych).

Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od szwaj­car­skiej miej­sco­wo­ści Cha­mo­son, gdzie w 1820 mi­ne­rał zo­stał od­kry­ty i opi­sa­ny przez Pier­re'a Bert­hie­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szampan

1. znany i ce­nio­ny na całym świe­cie ga­tu­nek wina mu­su­ją­ce­go po­cho­dzą­ce­go z Szam­pa­nii (re­gion we Fran­cji);
2. po­tocz­nie: każde wino mu­su­ją­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) białe wino mu­su­ją­ce, ory­gi­nal­nie pro­du­ko­wa­ne w Szam­pa­nii;

 (1.2) bu­tel­ka, kie­li­szek szam­pa­na (1.1)


Szam­pan (z fr. "cham­pa­gne", od "vin de Cham­pa­gne") – szcze­gól­ny ro­dzaj wina mu­su­ją­ce­go (po­tocz­nie – każde wino mu­su­ją­ce), po­wszech­nie ko­ja­rzo­ny ze świę­to­wa­niem i luk­su­sem. Nazwę swą zaw­dzię­cza Szam­pa­nii, re­gio­no­wi w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji, głów­ne­mu miej­scu jego pro­duk­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szampanek

kie­li­szek do szam­pa­na


Źródła:

SJP.pl

Szampania

kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji;


Szam­pa­nia ( "Cham­pa­gne") – re­gion wi­niar­ski oraz hi­sto­rycz­na pro­win­cja we Fran­cji, po­ło­żo­na na wschód od Pa­ry­ża, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści kraju, w do­li­nach Marny i Sek­wa­ny w oko­li­cach Reims i Épernay. Współ­cze­śnie leży na te­re­nie ut­wo­rzo­ne­go z po­cząt­kiem 2016 roku re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Grand Est, a wcze­śniej, do 2015 w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny. Jest naj­bar­dziej wy­su­nię­tym na pół­noc wiel­kim re­gio­nem wi­niar­skim Fran­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szampania-Ardeny

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. adm. były fran­cu­ski re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści kraju;


Szam­pa­nia-Ar­de­ny (fr. "Cham­pa­gne-Ar­den­ne") – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny po­ło­żo­ny w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji, który z po­cząt­kiem 2016 roku wszedł w skład no­we­go, więk­sze­go re­gio­nu Grand Est. Jego nazwa wy­wo­dzi się od hi­sto­rycz­nej kra­i­ny Szam­pa­nii i gór Ar­de­nów. Gra­ni­czył z Bel­gią oraz (do re­for­my ad­mi­ni­stra­cyj­nej) re­gio­na­mi: Lo­ta­ryn­gią, Fran­che-Comté, Bur­gun­dią, Île-de-Fran­ce i Pi­kar­dią.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szampanik

zdrob­nie­nie od: szam­pan; szam­pa­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szam­pan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szampanka

kie­li­szek do szam­pa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kie­li­szek przez­na­czo­ny ty­po­wo do picia szam­pa­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szampanopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści szam­pa­na; przy­po­mi­na­ją­cy szam­pan


Źródła:

SJP.pl

Szampańczyk

miesz­ka­niec Szam­pa­nii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Szam­pa­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szampański

1. o na­stro­ju, za­ba­wie: wy­śmie­ni­ty;
2. do­ty­czą­cy szam­pa­na;
3. przy­miot­nik od: Szam­pa­nia (kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy szam­pa­na, zwią­za­ny z szam­pa­nem

 (1.2) do­ty­czą­cy Szam­pa­nii, zwią­za­ny z Szam­pa­nią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pełen we­so­ło­ści, do­bre­go hu­mo­ru, to­wa­rzy­szą­cy hucz­nej za­ba­wie

 (2.2) z buj­nym tem­pe­ra­men­tem, wdzię­kiem, bły­skot­li­wo­ścią i we­so­ło­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szampinion

prze­sta­rza­le: grzyb pie­czar­ka


Źródła:

SJP.pl

Szampion

mistrz spor­to­wy; cham­pion; czem­pion


Ja­błoń do­mo­wa ‘Szam­pion’ (cz. 'Šampion') – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) ja­bło­ni do­mo­wej ("Malus do­me­sti­ca" ‘Szam­pion’), na­le­żą­ca do grupy od­mian je­sien­nych. Od­mia­na cze­ska wy­se­lek­cjo­no­wa­na w 1970 roku przez Otto Loudę w miej­sco­wo­ści Střižovice. Jest krzy­żów­ką od­mian 'Gol­den De­li­cio­us' i 'Koksa Po­ma­rań­czo­wa'. W Pol­sce w upra­wie od po­ło­wy lat 80., wpi­sa­na do Re­je­stru Od­mian pro­wa­dzo­ne­go przez Cen­tral­ny Oś­ro­dek Ba­da­nia Od­mian Ro­ślin Upraw­nych w 1990 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szampionka

→ szam­pion; cham­pion­ka, czem­pion­ka


Źródła:

SJP.pl

Szampon

1. płyn do mycia lub far­bo­wa­nia wło­sów; sham­po­on;
2. płyn do pra­nia dy­wa­nów lub mycia ka­ro­se­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płyn­ny śro­dek do mycia wło­sów lub sier­ści;


Szam­pon – zaz­wy­czaj płyn­ny śro­dek do mycia wło­sów, za­wie­ra­ją­cy cie­kłe mydło, sub­stan­cje pie­nią­ce oraz sub­stan­cje po­moc­ni­cze, takie jak związ­ki za­pa­cho­we, odżyw­cze, na­wil­ża­ją­ce, an­ty­sta­tycz­ne, na­tłu­szcza­ją­co-na­bły­szcza­ją­ce, lecz­ni­cze i ko­lo­ry­zu­ją­ce włosy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szamponetka

kos­me­tyk do tym­cza­so­wej zmia­ny barwy wło­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. szam­pon ko­lo­ry­zu­ja­cy w sa­szet­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szamponik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szam­pon


Źródła:

Wiktionary

Szamponować

czy­ścić dywan przy uży­ciu od­po­wied­nie­go pre­pa­ra­tu i urzą­dze­nia


Źródła:

SJP.pl

Szamponowy

→ szam­pon


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy szam­po­nu


Patrz:szampon

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szampun

mała pła­sko­den­na łódź wio­sło­wa lub ża­glo­wa, uży­wa­na we wschod­niej Azji; sam­pan


Źródła:

SJP.pl

Szamów

Sza­mów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, w gmi­nie Wi­to­nia.

Wieś szla­chec­ka "Sza­mo­wo" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szanajca

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szandar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wojsk. żan­darm


Źródła:

Wiktionary

Szandor

po­je­dyn­cza deska do re­gu­lo­wa­nia prze­pły­wu wody w ko­ry­cie rzeki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­zio­my ele­ment kur­ty­ny spię­trza­ją­cej wodę i za­my­ka­ją­cej tamę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szandorowy

→ szan­dor


Patrz:szandor

Źródła:

SJP.pl

Szanek

dawna miara ob­ję­to­ści ciał syp­kich równa 24 lub 48 garn­com


Źródła:

SJP.pl

Szanghaj

mia­sto w Chi­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto w Chi­nach, nad rzeką Jang­cy;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Shang­hai”. Zo­bacz też: Shang­hai – szwedz­ki ze­spół mu­zycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szanghajczyk

miesz­ka­niec Szang­ha­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Szang­ha­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szanghajka

miesz­kan­ka Szang­ha­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Szang­ha­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szanghajski

przy­miot­nik od: Szang­haj (mia­sto w Chi­nach)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Szang­ha­ju, zwią­za­ny z Szang­ha­jem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szango

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rel. afry­kań­ski bóg gromu i świę­tych bęb­nów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szaniawski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaniec

ziem­ne umoc­nie­nie po­lo­we two­rzo­ne przez wał i rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. ziem­na for­ty­fi­ka­cja po­lo­wa skła­da­ją­ca się z wału i rowu;

 (1.2) przen. coś bę­dą­ce­go osło­ną lub opar­ciem dla kogoś lub cze­goś


Sza­niec – ziem­ne dzie­ło for­ty­fi­ka­cyj­ne lub ele­ment for­ty­fi­ka­cji, za­wie­ra­ją­ce wał obron­ny i fosę, sto­so­wa­ne od roz­po­wszech­nie­nia się broni pal­nej do końca XIX w., prze­waż­nie ma­ją­ce cha­rak­ter for­ty­fi­ka­cji po­lo­wej i czę­sto wzno­szo­ne do­raź­nie. Szań­ce były bu­do­wa­ne przez woj­ska na ob­sza­rze to­czo­nych bitew jako ele­ment umoc­nień słu­żą­cych do osło­ny sta­no­wisk ar­ty­le­ryj­skich lub na przed­po­lu oble­ga­nych twierdz. Przy ich bu­do­wie sto­so­wa­no zróż­ni­co­wa­ne na­ry­sy i pro­fi­le.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­cej głów­nie mjan­mań­ski stan Szan i po­słu­gu­ją­cej się ję­zy­kiem szan;


Źródła:

Wiktionary

Szankier

w me­dy­cy­nie: cho­ro­ba we­ne­rycz­na, ob­ja­wia­ją­ca się ro­pie­nia­mi na na­rzą­dach płcio­wych; wrzód we­ne­rycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Szanobliwy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. oszczęd­ny


Źródła:

Wiktionary

Szanon

w in­for­ma­ty­ce: najm­niej­sza jed­nost­ka in­for­ma­cji; bit


Źródła:

SJP.pl

Szanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szanować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mieć sza­cu­nek do kogoś lub cze­goś, da­rzyć kogoś lub coś sza­cun­kiem; od­no­sić się, zwra­cać się do kogoś z sza­cun­kiem

 (1.2) chro­nić coś przed zni­szcze­niem, dbać o coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sza­no­wać się (dk. brak)

 (2.1) da­rzyć kogoś wza­jem­nym sza­cun­kiem

 (2.2) żyć w zgo­dzie z włas­nym su­mie­niem, mieć po­czu­cie włas­nej god­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Szanowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sza­now­nie


Źródła:

SJP.pl

Szanowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sza­now­ny


Źródła:

SJP.pl

Szanowny

1. wzbu­dza­ją­cy sza­cu­nek, godny sza­cun­ku;
2. sza­now­ny pan, sza­now­ne panie, sza­now­ni pań­stwo itp. - zwro­ty grzecz­no­ścio­we


przy­miot­nik

 (1.1) podn. wzbu­dza­ją­cy sza­cu­nek, godny sza­cun­ku, po­wa­ża­nia, czci

 (1.2) przy­miot­nik do­da­wa­ny w zwro­tach grzecz­no­ścio­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szansa

sprzy­ja­ją­ce wa­run­ki, moż­li­wość po­wo­dze­nia ja­kiejś ini­cja­ty­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw­do­po­do­bień­stwo, moż­li­wość po­wo­dze­nia w ja­kiejś spra­wie, osią­gnię­cia suk­ce­su lub za­ist­nie­nia ja­kichś po­żą­da­nych oko­licz­no­ści

 (1.2) daw. szczę­śli­wy traf, szczę­ście


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szanse

sprzy­ja­ją­ce wa­run­ki, moż­li­wość po­wo­dze­nia ja­kiejś ini­cja­ty­wy


Źródła:

SJP.pl

Szansi

pro­win­cja w Chi­nach; Shan­xi


Źródła:

SJP.pl

Szansonetka

dawna pio­sen­ka ka­ba­re­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pio­sen­ka ka­ba­re­to­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szansonista

daw­niej: śpie­wak ka­ba­re­to­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) śpie­wak chan­so­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szansonistka

daw­niej: śpie­wacz­ka ka­ba­re­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śpie­wacz­ka chan­so­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szanta

1. pio­sen­ka że­glar­ska;
2. wie­lo­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mar­ru­bium|L.|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych;

 (1.2) bot. by­li­na z ro­dza­ju szant (1.1)

 (1.3) muz. żegl. dawna ryt­micz­na pieśń pra­cu­ją­cych że­gla­rzy lub sty­li­zo­wa­na na nią współ­czes­na pio­sen­ka że­glar­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szantan

ka­wiar­nia, w któ­rej od­by­wa­ją się wy­stę­py ak­to­rów, pio­sen­ka­rzy i tan­ce­rzy; ka­ba­ret


Źródła:

SJP.pl

Szantawiec

war­cab­nik szan­ta­wiec - motyl z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szantaż

wy­wie­ra­nie pre­sji, wy­mu­sza­nie cze­goś za po­mo­cą za­stra­sze­nia lub groź­by kom­pro­mi­ta­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­mu­sza­nie cze­goś na kimś pod groź­bą ujaw­nie­nia ja­kichś kom­pro­mi­tu­ją­cych lub wstyd­li­wych in­for­ma­cji o tym kimś; także pod groź­bą wy­ko­na­nia czynu in­ne­go typu (np. prze­mo­cy wobec bli­skich)


Szan­taż ( chan­ta­ge) – prze­stęp­stwo prze­ciw­ko wol­no­ści, po­le­ga­ją­ce na pró­bie zmu­sze­nia osoby do okre­ślo­ne­go dzia­ła­nia lub za­nie­cha­nia pod groź­bą bez­praw­ną za­sto­so­wa­nia prze­mo­cy lub ujaw­nie­nia pew­nych, czę­ścio­wo lub w pełni praw­dzi­wych in­for­ma­cji, któ­rych ujaw­nie­nie by­ło­by w opi­nii szan­ta­żu­ją­ce­go dużą do­le­gli­wo­ścią dla ofia­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szantażowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szan­ta­żo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szantażować

sto­so­wać wobec kogoś szan­taż (wy­wie­ra­nie pre­sji, wy­mu­sza­nie cze­goś za po­mo­cą za­stra­sze­nia lub groź­by kom­pro­mi­ta­cji)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sto­so­wać szan­taż wobec kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szantażowy

→ szan­taż


Patrz:szantaż

Źródła:

SJP.pl

Szantażyk

zdrob­nie­nie od: szan­taż (wy­wie­ra­nie pre­sji, wy­mu­sza­nie cze­goś za po­mo­cą za­stra­sze­nia lub groź­by kom­pro­mi­ta­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szan­taż


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szantażysta

osoba sto­su­ją­ca szan­taż (wy­wie­ra­nie pre­sji, wy­mu­sza­nie cze­goś za po­mo­cą za­stra­sze­nia lub groź­by kom­pro­mi­ta­cji), szan­ta­żu­ją­ca kogoś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto sto­su­je szan­taż, kto szan­ta­żu­je kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szantażystka

ko­bie­ta sto­su­ją­ca szan­taż (wy­wie­ra­nie pre­sji, wy­mu­sza­nie cze­goś za po­mo­cą za­stra­sze­nia lub groź­by kom­pro­mi­ta­cji), szan­ta­żu­ją­ca kogoś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która sto­su­je szan­taż, która szan­ta­żu­je kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szantman

osoba śpie­wa­ją­ca pie­śni że­glar­skie, wy­ko­naw­ca szant


Źródła:

SJP.pl

Szantou

[czy­taj: SZANtoł] mia­sto w Chi­nach; Shan­tou


Źródła:

SJP.pl

Szantowaty

1. po­dob­ny do szan­ty (ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych);
2. szcze­cio­gon szan­to­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szantowy

→ szan­ta


Patrz:szanta

Źródła:

SJP.pl

Szantrapa

po­tocz­nie: kłót­li­wa, zło­śli­wa, nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta; zło­śni­ca, pie­kiel­ni­ca, kłót­ni­ca, awan­tur­ni­ca, se­kut­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. po­gard. ko­bie­ta kłót­li­wa, nie­sym­pa­tycz­na

 (1.2) gwara. uczn. brzyd­ka dziew­czy­na

 (1.3) obraź. gw-pl|War­sza­wa., gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ko­bie­ta niech­luj­na, nie­mo­ral­na

 (1.4) bia­ły­stok. osoba roz­tar­gnio­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szantung

tka­ni­na z su­ro­wej przę­dzy jed­wab­nej; shan­tung


Szan­tung (; chiń. upr. 山东; chiń. trad. 山東; pi­ny­in "Shāndōng"; Wade-Giles "Shan-tung") – pro­win­cja na wschod­nim wy­brze­żu Chin. Używa się także hi­sto­rycz­nej nazwy Lu, wy­wo­dzą­cej się od pań­stwa z okre­su Wio­sen i Je­sie­ni.

Nazwa pro­win­cji oz­na­cza „na wschód od gór” i od­no­si się do łań­cu­cha gór Ta­i­hang Shan (太行山), który roz­cią­ga się na prze­strze­ni około 500 km na te­re­nie pro­win­cji po­ło­żo­nych na za­chód, tzn.: Hebei, Henan i Shan­xi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szantuński

przy­miot­nik od: Szan­tung


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szan­tun­giem, do­ty­czą­cy Szan­tun­gu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język szan­tuń­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szantymen

wy­ko­naw­ca szant


Źródła:

SJP.pl

Szantymenka

→ szan­ty­men


Patrz:szantymen

Źródła:

SJP.pl

Szap

przę­dza dłu­go­włó­kni­sta otrzy­my­wa­na z od­pa­dów jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Szapa

przę­dza jed­wab­na z ko­ko­nów; chap­pe


Źródła:

SJP.pl

Szaperon

daw­niej: przyz­wo­it­ka, star­sza opie­kun­ka to­wa­rzy­szą­ca mło­dej ko­bie­cie; cha­pe­ron


Źródła:

SJP.pl

Szaperonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­pe­ro­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szaperonować

cza­sow­nik

 (1.1) daw. wy­stę­po­wać w roli opie­kun­ki to­wa­rzy­szą­cej mło­dej ko­bie­cie; wy­stę­po­wać w roli przyz­wo­it­ki


Źródła:

Wiktionary

Szapirograf

wy­na­le­zio­ne w 1880 r. urzą­dze­nie do spo­rzą­dza­nia od­bi­tek z do­ku­men­tów; hek­to­graf


Źródła:

SJP.pl

Szapito

na­miot cyr­ko­wy; cha­pi­te­au


Źródła:

SJP.pl

Szapoklak

roz­kła­da­ny, sztyw­ny ka­pe­lusz męski z czar­ne­go jed­wa­biu lub atła­su; cy­lin­der skła­da­ny


Zo­bacz też: skła­da­ny pła­sko dwu­roż­ny ka­pe­lusz, uży­wa­ny przez wyż­szych ofi­ce­rów fran­cu­skich na po­cząt­ku XIX wieku.

Sza­po­klak (od cha­pe­au cla­que) – cy­lin­der o spe­cjal­nej kon­struk­cji, poz­wa­la­ją­cej na zło­że­nie go na pła­sko.

Wy­god­niej­szy od zwy­kłe­go cy­lin­dra, ob­cią­gnię­ty lśnią­cym jed­wa­biem, uży­wa­ny był przez męż­czyzn na prze­ło­mie wie­ków XIX i XX, jako ele­ment stro­ju wi­zy­to­we­go i ba­lo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaporów

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szapowy

zro­bio­ny z szapy


Źródła:

SJP.pl

Szapołowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szaptalizacja

w wi­niar­stwie: do­sła­dza­nie mo­szczu w celu uzy­ska­nia wyż­sze­go po­zio­mu al­ko­ho­lu


Szap­ta­li­za­cja – pro­ces sto­so­wa­ny w wi­niar­stwie, po­le­ga­ją­cy na do­sła­dza­niu mo­szczu, by w trak­cie fer­men­ta­cji osią­gnąć wyż­szy po­ziom al­ko­ho­lu. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska fran­cu­skie­go mi­ni­stra spraw wew­nętrz­nych i che­mi­ka Jean-An­to­i­ne’a Chap­ta­la, który spo­pu­la­ry­zo­wał tę me­to­dę, choć nie był jej wy­na­laz­cą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaptalizować

w wi­niar­stwie: do­sła­dzać moszcz w celu uzy­ska­nia wyż­sze­go po­zio­mu al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl

Szaraban

dawny po­jazd konny


Źródła:

SJP.pl

Szaraczek

sza­rak;
1. daw­niej: ubogi szlach­cic za­ścian­ko­wy;
2. po­tocz­nie: osoba prze­cięt­na, ni­czym się nie­wy­róż­nia­ją­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od sza­rak (zając)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) zdrobn. od sza­rak (prze­cięt­niak)

 (2.2) zdrobn. od sza­rak (szlach­cic za­gro­do­wy)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarada

1. ry­mo­wa­na za­gad­ka, w któ­rej na­le­ży od­gad­nąć wie­lo­sy­la­bo­wy wyraz za­szy­fro­wa­ny w tek­ście;
2. daw­niej: gra to­wa­rzy­ska po­le­ga­ją­ca na od­ga­dy­wa­niu zna­czeń po­szcze­gól­nych ży­wych obra­zów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­gad­ka w for­mie wier­sza, w któ­rym w pe­wien spo­sób za­szy­fro­wa­ne są sy­la­by słowa lub frazy bę­dą­cej roz­wią­za­niem;

 (1.2) przest. za­ba­wa to­wa­rzy­ska po­le­ga­ją­ca na zga­dy­wa­niu haseł i zna­czeń na pod­sta­wie po­ka­zy­wa­nych sce­nek

 (1.3) książk. skom­pli­ko­wa­na i cięż­ka do zro­zu­mie­nia sy­tu­a­cja


Zo­bacz też: "Sza­ra­da" − ame­ry­kań­ski film z 1963 roku.

Sza­ra­da – ga­tu­nek li­te­ra­tu­ry sto­so­wa­nej, za­gad­ka w for­mie wier­sza, w któ­rym w różny spo­sób zo­sta­ło za­szy­fro­wa­ne ja­kieś zda­nie lub wyraz. W sza­ra­dzie zwy­kłej sy­la­by za­szy­fro­wa­ne­go tek­stu są oz­na­czo­ne ko­lej­no licz­ba­mi. Także sy­no­nim wszel­kich roz­ry­wek umy­sło­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szaradka

zdrob­nie­nie od: sza­ra­da - ry­mo­wa­na za­gad­ka, w któ­rej na­le­ży od­gad­nąć wie­lo­sy­la­bo­wy wyraz za­szy­fro­wa­ny w tek­ście


Źródła:

SJP.pl

Szaradomania

pasja po­le­ga­ją­ca na roz­wią­zy­wa­niu lub ukła­da­niu roz­ry­wek umy­sło­wych, np. krzy­żó­wek, sza­rad, lo­go­gry­fów itp.; sza­ra­dziar­stwo


Źródła:

SJP.pl

Szaradowo

wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim


Sza­ra­do­wo (daw­niej "Vsze­ra­do­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaradowy

→ sza­ra­da


Patrz:szarada

Źródła:

SJP.pl

Szaradziarski

→ sza­ra­dziar­stwo, → sza­ra­dziarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sza­ra­dziar­stwem, do­ty­czą­cy sza­ra­dziar­stwem


Patrz:szaradziarstwo, → szaradziarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaradziarstwo

pasja po­le­ga­ją­ca na roz­wią­zy­wa­niu lub ukła­da­niu roz­ry­wek umy­sło­wych, np. krzy­żó­wek, sza­rad, lo­go­gry­fów itp.; sza­ra­do­ma­nia


Źródła:

SJP.pl

Szaradzista

czło­wiek ukła­da­ją­cy lub roz­wią­zu­ją­cy sza­ra­dy, krzy­żów­ki, lo­go­gry­fy itp.; krzy­żów­ko­wicz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­ło­śnik roz­wią­zy­wa­nia i ukła­da­nia sza­rad


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaradzistka

książ­ko­wo: ko­bie­ta ukła­da­ją­ca lub roz­wią­zu­ją­ca dużo roz­ry­wek lo­gicz­nych, np. krzy­żó­wek, sza­rad, lo­go­gry­fów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­ło­śnicz­ka roz­wią­zy­wa­nia i ukła­da­nia sza­rad


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaragi

ro­dzaj wie­sza­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarak

1. ga­tu­nek za­ją­ca;
2. daw­niej: ubogi szlach­cic za­ścian­ko­wy; sza­ra­czek;
3. po­tocz­nie: osoba prze­cięt­na, ni­czym się nie­wy­róż­nia­ją­ca; sza­ra­czek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) łow. zając o pło­wej sier­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. czło­wiek prze­cięt­ny, nie wy­róż­nia­ją­cy się ni­czym

 (2.2) hist. szlach­cic za­gro­do­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaranek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. mały chłop­czyk


Źródła:

Wiktionary

Szaranowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szarapowa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szaraszka

warsz­tat lub la­bo­ra­to­rium w so­wiec­kim sy­ste­mie wię­zien­nym dla na­u­kow­ców i in­ży­nie­rów


Sza­rasz­ka, sza­ra­ga (ros. шарашка) – w żar­go­nie więź­niów ra­dziec­ki in­sty­tut na­u­ko­wy lub biuro kon­struk­cyj­ne za­trud­nia­ją­ce więź­niów w tym na­u­kow­ców, kadrę tech­nicz­ną. Ofi­cjal­na ich nazwa – OKB (ОКБ) jest trans­li­te­ra­cją ro­syj­skie­go skró­tu nazwy "опытное конструкторское бюро" (biuro doś­wiad­czal­no-kon­struk­tor­skie/kon­struk­cyj­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarawarski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szarawary

1. bu­fia­ste spod­nie no­szo­ne na Wscho­dzie; haj­da­we­ry
2. pot. sze­ro­kie spod­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) etn. kraw. dłu­gie, bu­fia­ste spod­nie po­cho­dze­nia wschod­nie­go, zwy­kle z mięk­kiej tka­ni­ny; w Pol­sce no­szo­ne zwła­szcza w XVI-XVII wieku;


Sza­ra­wa­ry (ukr. шаровари "sza­ro­wa­ry", z węg. "salavári", tur. "şalvar" od pers. "szalwār", „spod­nie”) a. haj­da­we­ry (od ukr. "han­de­we­ry") – sze­ro­kie, dłu­gie, bu­fia­ste spod­nie no­szo­ne na Wscho­dzie i w Pol­sce XVI–XVIII w..


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarawka

szczo­tecz­ni­ca sza­raw­ka - motyl z ro­dzi­ny brud­nic, któ­re­go gą­sie­ni­ce wy­rzą­dza­ją szko­dy w la­sach li­ścia­stych


Źródła:

SJP.pl

Szarawobiały

biały o nieco sza­rym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały o sza­ra­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarawozielony

zie­lo­ny o sza­ra­wym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zie­lo­ny z sza­ra­wym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarawość

→ sza­ra­wy


Patrz:szarawy

Źródła:

SJP.pl

Szarawy

1. o sła­bym, sza­rym od­cie­niu;
2. słabo roz­ja­śnio­ny świa­tłem sło­necz­nym; ciem­na­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) w ko­lo­rze po­dob­nym do sza­re­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarańcza

1. duży owad po­dob­ny do pa­si­ko­ni­ka, szkod­nik upraw ży­ją­cy w cie­płych stre­fach kli­ma­tycz­nych;
2. po­tocz­nie: chma­ra tych owa­dów;
3. prze­no­śnie: z od­cie­niem pe­jo­ra­tyw­nym - duża licz­ba cze­goś, tłum


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. owad przy­po­mi­na­ją­cy ko­ni­ka pol­ne­go, szkod­nik upraw;

 (1.2) pot. rój sza­rań­czy (1.1)

 (1.3) przen. pejor. duża, uciąż­li­wa grupa przy­jezd­nych ludzi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarańczak

ro­śli­no­żer­ny owad wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach, np. sza­rań­cza, pa­si­ko­nik, świerszcz


Źródła:

SJP.pl

Szarańczaki

ro­śli­no­żer­ny owad wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach, np. sza­rań­cza, pa­si­ko­nik, świerszcz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarańczakowate

ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych obej­mu­ją­ca ponad 7500 ga­tun­ków; sza­rań­czo­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Szarańczakowaty

o ce­chach sza­rań­cza­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Szarańczarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. miej­sce ho­dow­li sza­rań­czy


Źródła:

Wiktionary

Szarańczowate

ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych obej­mu­ją­ca ponad 7500 ga­tun­ków; sza­rań­cza­ko­wa­te


Sza­rań­czo­wa­te (Acri­di­dae) – sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­na i naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­na mor­fo­lo­gicz­nie ro­dzi­na owa­dów pro­stos­krzy­dłych (Ort­hop­te­ra) obej­mu­ją­ca ponad 7500 ga­tun­ków, w ję­zy­ku pol­skim okre­śla­nych nazwą sza­rań­cza­ki. W więk­szo­ści za­miesz­ku­ją cie­płe stre­fy kli­ma­tycz­ne – tro­pi­kal­ną i sub­tro­pi­kal­ną, mniej licz­ne są w kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarańczowaty

o ce­chach sza­rań­czo­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


Źródła:

SJP.pl

Szarańczowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sza­rań­czą, do­ty­czą­cy sza­rań­czy


Źródła:

Wiktionary

Szarańczyn

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych, ros­ną­ce w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich; chleb świę­to­jań­ski


Sza­rań­czyn, róż­ko­wiec ("Ce­ra­to­nia" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Na­le­żą do niego dwa ga­tun­ki drzew, z któ­rych "Ce­ra­to­nia ore­ot­ha­u­ma" od­kry­ty zo­stał do­pie­ro w końcu XX wieku w Je­me­nie i So­ma­lii. Znacz­nie bar­dziej roz­po­wszech­nio­nym ga­tun­kiem, też upra­wia­nym jest sza­rań­czyn strą­ko­wy "Ce­ra­to­nia si­li­qua", po­cho­dzą­cy ze wschod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarbel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Szardara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wym Ka­zach­sta­nie;


Szar­da­ra (kaz. Шардара ros. Шардара; hist. ros. Чардара, "Czar­da­ra") – mia­sto w po­łud­nio­wym Ka­zach­sta­nie, w ob­wo­dzie tur­kie­stań­skim. Po­ło­żo­ne jest nad Zbior­ni­kiem Szar­dar­skim. W 2009 roku li­czy­ło 30 573 miesz­kań­ców[].

Mia­sto pow­sta­ło pod­czas bu­do­wy Szar­dar­skiej Elek­trow­ni Wod­nej w la­tach 1967–1968. Prawa miej­skie uzy­ska­ło w 1968 roku. W Szar­da­rze funk­cjo­nu­je głów­nie prze­mysł mi­ne­ral­ny i spo­żyw­czy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szardarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szar­da­rą, do­ty­czą­cy Szar­da­ry


Źródła:

Wiktionary

Szardża

1. jeden z emi­ra­tów w Zjed­no­czo­nych Emi­ra­tach Arab­skich;
2. sto­li­ca emi­ra­tu Szar­dża


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarek

cho­ro­ba śliw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szareńki

zdrob­nie­nie od: szary


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: szary


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarfa

sze­ro­ka i długa wstę­ga, słu­żą­ca do ude­ko­ro­wa­nia, ozda­bia­nia kogoś lub cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sze­ro­ka ozdob­na wstę­ga słu­żą­ca jako ozdo­ba stro­ju, mun­du­ru

 (1.2) uży­wa­na w gim­na­sty­ce ar­ty­stycz­nej cien­ka pa­łecz­ka z przy­mo­co­wa­ną na końcu długą wstę­gą


Szar­fa – długa, sze­ro­ka wstę­ga sta­no­wią­ca ozdo­bę stro­ju, czę­sto o cha­rak­te­rze ce­re­mo­nial­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarfeczka

rzad­ko: mała szar­fa; wstą­żecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Szarfmeca

dzia­ło bu­rzą­ce, z któ­re­go strze­la­no pięć­dzie­się­cio­fun­to­wy­mi ku­la­mi że­laz­ny­mi


Szarf­me­ca – dzia­ło bu­rzą­ce z XVI wieku, po­dob­ne do kar­ta­u­ny, więk­sze niż kar­ta­u­na po­je­dyn­cza, a mniej­sze niż pod­wój­na (choć roz­mia­ra­mi bliż­sze pod­wój­nej). Lufa wa­ży­ła od 80 do 120 cet­na­rów. Na ogół strze­la­no z niego pięć­dzie­się­cio­fun­to­wy­mi ku­la­mi że­laz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szargan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. opraw­ca


Źródła:

Wiktionary

Szargać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zszar­gać)

 (1.1) po­wo­do­wać utra­tę war­to­ści lub re­pu­ta­cji cze­goś lub ob­ni­że­nie jego rangi

 (1.2) do­pro­wa­dzać czy­jąś psy­chi­kę lub or­ga­nizm do stanu wy­czer­pa­nia


Źródła:

Wiktionary

Szaria

ko­deks usta­lo­ne­go for­mal­nie świę­te­go prawa w is­la­mie


Źródła:

SJP.pl

Szariacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sza­ria­tem, do­ty­czą­cy sza­ria­tu


Źródła:

Wiktionary

Szariat

re­li­gij­ne prawo mu­zuł­mań­skie za­war­te w Ko­ra­nie i ha­di­sach; sza­ri­jat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. prawo mu­zuł­mań­skie;


Nie mylić z: sza­ria­tyzm.

Sza­riat, szari’at, sza­ri­jat, sza­ria ( ‏شريعة‎, "šarīʿa" „droga pro­wa­dzą­ca do wo­do­po­ju”) – prawo nor­mu­ją­ce życie wyz­naw­ców is­la­mu, za­rów­no w jego od­mia­nie sun­nic­kiej, jak i szy­ic­kiej. Islam nie uz­na­je roz­dzia­łu życia świec­kie­go od re­li­gij­ne­go, dla­te­go re­gu­lu­je za­rów­no zwy­cza­je re­li­gij­ne, or­ga­ni­za­cję wła­dzy re­li­gij­nej, jak i co­dzien­ne życie wszyst­kich oby­wa­te­li pań­stwa, które wpro­wa­dzi­ło prawo sza­ria­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarif

sze­ryf;
1. w kra­jach mu­zuł­mań­skich: ho­no­ro­wy tytuł przy­słu­gu­ją­cy człon­kom klanu Ha­szim (na­le­żał do niego Ma­ho­met), prze­de wszyst­kim po­tom­kom Fa­ti­my, córki Ma­ho­me­ta;
2. daw­niej: tytuł gu­ber­na­to­ra Mekki na­le­żą­ce­go do rodu Ha­szy­mi­dów


Sza­rif ( ‏شريف مكة‎) – tytuł wład­ców Mekki. Dy­na­stia po­tom­ków Ha­sa­na, syna ka­li­fa Alego i Fa­ti­my. Ob­ję­li wła­dzę w Mekce około 960 r. Sza­ri­fo­wie byli za­an­ga­żo­wa­ni w walki wew­nętrz­ne mię­dzy lo­kal­ny­mi wład­ca­mi Ara­bii, co unie­moż­li­wi­ło im stwo­rze­nie sil­ne­go or­ga­niz­mu pań­stwo­we­go. Choć for­mal­nie za­cho­wy­wa­li nie­za­leż­ność, byli za­wsze uza­leż­nie­ni od wła­dzy ka­li­fów, a na­stęp­nie Ma­me­lu­ków i Os­ma­nów. Ostat­ni sza­rif zo­stał oba­lo­ny przez Sa­u­dów w 1925 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarijacki

przy­miot­nik od: sza­ri­jat


Źródła:

SJP.pl

Szarijat

re­li­gij­ne prawo mu­zuł­mań­skie za­war­te w Ko­ra­nie i ha­di­sach; sza­riat


Źródła:

SJP.pl

Szarik

imię psa w se­ria­lu te­le­wi­zyj­nym oraz po­wie­ści "Czte­rej pan­cer­ni i pies"


Sza­rik ( ku­lecz­ka) – po­stać fik­cyj­na, pies bę­dą­cy jed­nym z głów­nych bo­ha­te­rów po­wie­ści "Czte­rej pan­cer­ni i pies" oraz jej ekra­ni­za­cji – se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go pod tym samym ty­tu­łem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szariki

po­tocz­nie: spod­nie z pol­skiej tka­ni­ny dżin­so­po­dob­nej (ari­zo­ny); tek­sa­sy


Źródła:

SJP.pl

Szarka

cho­ro­ba śliw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarkówka

wieś w Pol­sce


Szar­ków­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca.

Do 1 kwiet­nia 1930 roku wieś na­le­ża­ła do gminy Rze­żu­śnia w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim. Szar­ków­ka oraz Szar­ków­ka Ko­lo­nia zo­sta­ły przy­łą­czo­ne do nowo two­rzo­nej gminy Cho­dów wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Dą­brów­ka, Szar­ko­wiec.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarlatan

1. daw­niej: wę­drow­ny ku­piec; ku­glarz; magik;
2. czło­wiek wy­zy­sku­ją­cy łat­wo­wier­ność ludz­ką, oszust, szal­bierz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oszust wy­ko­rzy­stu­ją­cy łat­wo­wier­ność ludzi, który zwo­dzi ich swo­i­mi rze­ko­my­mi umie­jęt­no­ścia­mi i kwa­li­fi­ka­cja­mi oraz cią­gnie z tego zyski

 (1.2) daw. magik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarlataneria

czer­pa­nie ko­rzy­ści z wy­ko­rzy­sty­wa­nia wiary ludzi w swoją rze­ko­mą wie­dzę lub umie­jęt­no­ści; szar­la­tań­stwo, szar­la­ta­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­ła­nia, prak­ty­ki szar­la­ta­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarlatanizm

czer­pa­nie ko­rzy­ści z wy­ko­rzy­sty­wa­nia wiary ludzi w swoją rze­ko­mą wie­dzę lub umie­jęt­no­ści; szar­la­ta­ne­ria, szar­la­tań­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. szar­la­ta­ne­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarlatanka

oszust­ka że­ru­ją­ca na ludz­kiej na­iw­no­ści, zwo­dzą­ca ludzi rze­ko­my­mi umie­jęt­no­ścia­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oszust­ka wy­ko­rzy­stu­ją­ca łat­wo­wier­ność ludzi, zwo­dzą­ca ich swo­i­mi rze­ko­my­mi umie­jęt­no­ścia­mi i kwa­li­fi­ka­cja­mi oraz cią­gną­ca z tego zyski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarlatański

do­ty­czą­cy szar­la­ta­na; oszu­kań­czy


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy szar­la­ta­no­wi, krę­tac­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarlatańsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szar­la­tań­ski


Źródła:

Wiktionary

Szarlataństwo

czer­pa­nie ko­rzy­ści z wy­ko­rzy­sty­wa­nia wiary ludzi w swoją rze­ko­mą wie­dzę lub umie­jęt­no­ści; szar­la­ta­ne­ria, szar­la­ta­nizm


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. szar­la­ta­ne­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarlota

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarlotka

cia­sto z jabł­ka­mi (naj­czę­ściej kru­che); ja­błecz­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cuk. cia­sto kru­che z jabł­ka­mi;

 (1.2) bot. zob. sza­lot­ka.


Zo­bacz też: Szar­lot­ka – osada w Pol­sce.

Szar­lot­ka – wyrób cu­kier­ni­czy w po­sta­ci plac­ka z cia­sta kru­che­go i owo­ców, zaz­wy­czaj ja­błek. W przy­pad­ku za­sto­so­wa­nia ja­błek, używa się za­mien­nie – za­leż­nie od re­gio­nu Pol­ski – nazwy „szar­lot­ka” i ja­błecz­nik.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarlotkowy

→ szar­lot­ka


Patrz:szarlotka

Źródła:

SJP.pl

Szarlotta

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarm

urok, powab, wdzięk oso­bi­sty; char­me


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war. char­me


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarmach

urok, powab, wdzięk oso­bi­sty; char­me


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarmancja

cecha, która oz­na­cza wy­szu­ka­ną grzecz­ność, szar­manc­kie za­cho­wa­nie, szcze­gól­nie wobec ko­biet; kin­dersz­tu­ba, wyt­wor­ność, ele­gan­cja, szar­manc­kość, szar­man­te­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wy­szu­ka­na grzecz­ność, nadz­wy­czaj­na uprzej­mość, zwł. męż­czyz­ny wobec ko­bie­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarmancki

odz­na­cza­ją­cy się wy­szu­ka­ną grzecz­no­ścią, ele­ganc­ki, uprzej­my


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bar­dzo tak­tow­ny wzglę­dem ko­biet


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarmancko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szar­manc­ki


Źródła:

Wiktionary

Szarmanckość

cecha, która oz­na­cza wy­szu­ka­ną grzecz­ność, szar­manc­kie za­cho­wa­nie, szcze­gól­nie wobec ko­biet; kin­dersz­tu­ba, wyt­wor­ność, ele­gan­cja, szar­man­cja, szar­man­te­ria


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szar­manc­kie; cecha tych, któ­rzy są szar­manc­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarmanteria

cecha, która oz­na­cza wy­szu­ka­ną grzecz­ność, szar­manc­kie za­cho­wa­nie, szcze­gól­nie wobec ko­biet; kin­dersz­tu­ba, wyt­wor­ność, ele­gan­cja, szar­man­cja, szar­manc­kość


Źródła:

SJP.pl

Szarmeza

1. bar­dzo cien­ka i mięk­ka tka­ni­na jed­wab­na, uży­wa­na na su­knie ba­lo­we;
2. dzia­ni­na os­no­wo­wa z jed­wa­biu sztucz­ne­go, bar­dzo kurcz­li­wa, ma­ją­ca na pra­wej stro­nie prąż­ki nie­spa­da­ją­cych oczek, uży­wa­na na bie­liz­nę dam­ską


Źródła:

SJP.pl

Szaro

przy­słó­wek

 (1.1) z uźy­ciem ko­lo­ru sza­re­go


Źródła:

Wiktionary

Szaro-Biały

szary i biały


Źródła:

SJP.pl

Szaro-Czarno-Biały

ma­ją­cy trzy ko­lo­ry: szary, czar­ny i biały


Źródła:

SJP.pl

Szaro-Czarny

w czę­ści szary, w czę­ści czar­ny


Źródła:

SJP.pl

Szaro-Granatowy

w czę­ści szary, w czę­ści gra­na­to­wy; gra­na­to­wo-szary


Źródła:

SJP.pl

Szaro-Niebiesko-Srebrzysty

ma­ją­cy trzy ko­lo­ry: szary, nie­bie­ski i sre­brzy­sty


Źródła:

SJP.pl

Szaro-Zielony

w czę­ści szary, w czę­ści zie­lo­ny


Źródła:

SJP.pl

Szaro-Żółty

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: szary i żółty


Źródła:

Wiktionary

Szarobeżowy

be­żo­wy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szarobiaławy

nieco biały o sza­rym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bia­ła­wy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarobiało

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od: sza­ro­bia­ły


Źródła:

Wiktionary

Szarobiały

biały o sza­rym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały z sza­rym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroboczny

1. dzi­wo­nos sza­ro­bocz­ny - ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;
2. trzę­sio­gon sza­ro­bocz­ny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny garn­ca­rzo­wa­tych;
3. gó­ro­drozd sza­ro­bocz­ny - ga­tu­nek ptaka z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Szarobrunatny

bru­nat­ny o sza­rym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru sza­re­go o od­cie­niu bru­nat­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarobrzuchy

1. an­do­wiak sza­ro­brzu­chy - ga­tu­nek gry­zo­nia;
2. pe­trel sza­ro­brzu­chy, bil­bil sza­ro­brzu­chy, drozd sza­ro­brzu­chy - ga­tun­ki pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Szarobrązowy

brą­zo­wy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szaroburość

→ sza­ro­bu­ry


Patrz:szarobury

Źródła:

SJP.pl

Szarobury

szary o od­cie­niu bru­nat­nym; brud­no­sza­ry


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru bu­re­go z sza­rym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarobłękitny

błę­kit­ny o sza­rym od­cie­niu


przy­miot­nik

 (1.1) błę­kit­ny z sza­rym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroczarno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) od: sza­ro­czar­ny


Źródła:

Wiktionary

Szaroczarny

czar­ny o sza­rym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) czar­ny z sza­rym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu czer­wo­nym


Źródła:

SJP.pl

Szarodzioby

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma szary dziób


Źródła:

Wiktionary

Szarofioletowy

fio­le­to­wy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szarofiołkowy

fioł­ko­wy o od­cie­niu sza­rym


Źródła:

SJP.pl

Szarogęsić

rzą­dzić się sa­mo­wol­nie, nie oglą­da­jąc się na in­nych; na­du­ży­wać swo­jej wła­dzy


Źródła:

SJP.pl

Szarogłaz

skała osa­do­wa z zia­ren wiel­ko­ści pia­sku lub drob­ne­go żwir­ku, źle ob­to­czo­nych, z dużym udzia­łem okru­chów róż­nych skał tkwią­cych w ob­fi­tym spo­i­wie ila­stym zwa­nym miaz­gą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. szara lub zie­lon­ka­wa skała osa­do­wa, za­wie­ra­ją­ca ziar­na kwar­cu, ska­le­ni, ły­szczy­ków i okru­chy in­nych skał


Sza­ro­głaz (waka, sza­ro­wa­ka, sza­ro­wiak) – od­mia­na pia­skow­ca za­wie­ra­ją­ca co najm­niej 25% okru­chów skal­nych w ma­te­ria­le de­try­tycz­nym (szkie­le­cie ziar­no­wym). Skała osa­do­wa, okru­cho­wa, zwię­zła, ma­syw­na, war­stwo­wa­na lub be­zład­na za­wie­ra­ją­ca kwarc oraz or­to­klaz, pla­gio­kla­zy, okru­chy i mi­ne­ra­ły skał kry­sta­licz­nych: dia­ba­zów, me­la­fi­rów, łup­ków kry­sta­licz­nych, skał mag­mo­wych i me­ta­mor­ficz­ne a także mi­ne­ra­ły ila­ste.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarogłazowy

→ sza­ro­głaz (skała osa­do­wa)


Źródła:

SJP.pl

Szarogłowy

ma­ją­cy szarą głowę; część nazwy wielu ga­tun­ków pta­ków


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma szarą głowę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarokremowy

kre­mo­wy o sza­rym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru kre­mo­we­go z sza­rym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarol

przed­sta­wi­ciel fran­cu­skiej rasy bydła mięs­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Szarole

fran­cu­ska rasa bydła mięs­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Szarolicy

sor­ko­nos sza­ro­li­cy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ryj­ko­no­so­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szaroliliowy

li­lio­wy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szarolistny

1. ma­ją­cy szare li­ście;
2. ma­ru­na sza­ro­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szaron

hurma, per­sy­mo­na, kaki;
1. ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; heban, he­ba­no­wiec;
2. owoc tego drze­wa; per­sy­mon


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaroniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu sza­rym, sta­lo­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru sza­re­go o od­cie­niu nie­bie­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroniebieskosrebrzysty

sre­brzy­sty o sza­ro­nie­bie­skim od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru sre­brzy­ste­go o od­cie­niu sza­ro­nie­bie­skim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaronogi

1. duk sza­ro­no­gi - ga­tu­nek małpy;
2. ku­sacz sza­ro­no­gi - ga­tu­nek ptaka


Źródła:

SJP.pl

Szarooki

ma­ją­cy oczy ko­lo­ru sza­re­go


przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy szare oczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarooliwkowy

oliw­ko­wy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szaropierśny

ty­ra­ne­czek sza­ro­pier­śny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mu­cho­ty­ra­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szaropióry

ma­ją­cy szare pióra


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma szare pióra, pie­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroplatynowy

pla­ty­no­wy (sre­brzy­sto­bia­ły) o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szaropopielaty

po­pie­la­ty o od­cie­niu sza­rym


przy­miot­nik

 (1.1) po­pie­la­ty o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroporka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny ko­row­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szaropłowy

płowy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szarordzawy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) rdza­wy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

Wiktionary

Szarorudy

1. rudy o sza­rym od­cie­niu;
2. nor­ni­ca sza­ro­ru­da - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szaroróżowy

ró­żo­wy o od­cie­niu sza­rym


Źródła:

SJP.pl

Szarosiny

siny o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szarosiwy

siwy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szaroskrzydły

fran­ko­lin sza­ros­krzy­dły, wi­re­o­nek sza­ros­krzy­dły - ga­tun­ki pta­ków


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma szare skrzy­dła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroskóry

struś sza­ro­skó­ry - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny stru­si


Źródła:

SJP.pl

Szarosrebrny

srebr­ny o od­cie­niu sza­rym


Źródła:

SJP.pl

Szarosrebrzysty

sre­brzy­sty o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szarostalowy

sta­lo­wy o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szarostrefowy

zwią­za­ny z nie­za­re­je­stro­wa­ną dzia­łal­no­ścią go­spo­dar­czą lub oso­ba­mi pro­wa­dzą­cy­mi taką dzia­łal­ność


Źródła:

SJP.pl

Szaroszeregowy

do­ty­czą­cy Sza­rych Sze­re­gów - kon­spi­ra­cyj­ne­go Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go dzia­ła­ją­ce­go na te­re­nie wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go w cza­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej


przy­miot­nik

 (1.1) hist. na­le­żą­cy do Sza­rych Sze­re­gów, zwią­za­ny z Sza­ry­mi Sze­re­ga­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroszpatacki

→ Sárospatak


Patrz:Sárospatak

Źródła:

SJP.pl

Szaroszyi

dzię­cioł sza­ro­szyi, wilga sza­ro­szy­ja - ga­tun­ki pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Szarota

ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych (zło­żo­nych), wy­stę­pu­ją­ca w Pol­sce w sze­ściu ga­tun­kach, m.in. sza­ro­ta leśna o żół­ta­wych kwia­tach, ros­ną­ca w wid­nych la­sach, za­ro­ślach i pa­stwi­skach


Sza­ro­ta ("Gnap­ha­lium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia od ok. 40 do ok. 80–100 ga­tun­ków. Nie­za­leż­nie od szer­sze­go lub węż­sze­go uję­cia wy­stę­pu­ją one nie­mal kos­mo­po­li­tycz­nie na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i podz­wrot­ni­ko­we­go. Do pol­skiej flory na­le­ży w sze­ro­kim uję­ciu ro­dza­ju 6 ga­tun­ków, a w wą­skim uję­ciu tylko jeden – sza­ro­ta błot­na "G. uli­gi­no­sum" (po­zo­sta­łe włą­cza­ne są do ro­dza­jów "Oma­lot­he­ca" i "Pse­u­do­gnap­ha­lium").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarotka

1. chro­nio­na, biało owło­sio­na ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych (astro­wa­tych), ros­ną­ca w wy­so­ko­gór­skich re­jo­nach Eu­ro­py i Azji; w Pol­sce wy­stę­pu­je w Ta­trach i Kar­pa­tach Wschod­nich; sza­rot­ka al­pej­ska;
2. daw­niej: prze­no­śny od­bior­nik ra­dio­wy (nazwa fir­mo­wa)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­on­to­po­dium|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarowiśniowy

wi­śnio­wy o od­cie­niu sza­rym


Źródła:

SJP.pl

Szarozielonawy

nieco zie­lo­ny o sza­rym od­cie­niu; sza­ro­zie­lon­ka­wy


Źródła:

SJP.pl

Szarozielonkawy

nieco zie­lo­ny o sza­rym od­cie­niu; sza­ro­zie­lon­ka­wy


Źródła:

SJP.pl

Szarozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu sza­rym


przy­miot­nik

 (1.1) zie­lo­ny o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaroziem

pu­styn­no-ste­po­wa gleba


Źródła:

SJP.pl

Szarozłoty

złoty o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szaroń

chrząszcz z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych


Sza­roń ("Ont­ho­le­stes") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny ku­sa­ków.

Ro­dzaj ten zo­stał wpro­wa­dzo­ny w 1895 roku przez Lud­wi­ga Gangl­ba­u­e­ra.

Chrzą­szcze o wy­dłu­żo­nym, mar­mur­ko­wo owło­sio­nym ciele. Głowę mają pra­wie czwo­ro­kąt­ną w za­ry­sie, tro­chę szer­szą niż dłuż­szą, za­o­pa­trzo­ną w duże i nie­prze­su­nię­te na jej grzbie­to­wą stro­nę oczy oraz smu­kłe i nie­roz­sze­rzo­ne ku szczy­to­wi czuł­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarości

rzad­ko: rze­czy ko­lo­ru sza­re­go


Źródła:

SJP.pl

Szarość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szary kolor

 (1.2) brak uroz­ma­i­ce­nia

 (1.3) brak świa­tła sło­necz­ne­go, poch­mur­ność


Źródła:

Wiktionary

Szarożółtawy

nieco żółty o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szarożółty

żółty o od­cie­niu sza­rym, płowy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) żółty o sza­rym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarpa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. sze­ro­ka ozdob­na wstę­ga słu­żą­ca jako ozdo­ba stro­ju, mun­du­ru


Źródła:

Wiktionary

Szarpak

1. przy­bocz­na broń siecz­na, ro­dzaj korda;
2. ręcz­ny roz­rusz­nik sil­ni­ka spa­li­no­we­go;
3. urzą­dze­nie tech­nicz­ne słu­żą­ce do szar­pa­nia cze­goś, np. twar­dych piór w ta­pi­cer­stwie lub kół w dia­gno­sty­ce po­ja­zdów;
4. (nie­le­gal­ny) ro­dzaj wędki, z me­ta­lo­wą przy­nę­tą i ha­ka­mi na lince, którą po­szar­pu­je się w celu przy­wa­bie­nia ryby


Szar­pak – kłu­sow­ni­cza me­to­da węd­kar­skie­go po­ło­wu ryb.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarpalnia

dział fa­bry­ki, w któ­rym szar­pie się na drob­ne ka­wał­ki prze­ra­bia­ne tam szma­ty


Źródła:

SJP.pl

Szarpanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szar­pać.


Źródła:

Wiktionary

Szarpanina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gwał­tow­ne szar­pa­nie się, sza­mo­ta­nie się lub tar­mo­sze­nie się z kimś

 (1.2) pot. przen. zma­ga­nie się z trud­no­ścia­mi i z kło­po­ta­mi, czę­sto da­rem­ne


Źródła:

Wiktionary

Szarpanka

w że­glar­stwie: linka roz­ru­cho­wa do uru­cho­mie­nia sil­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Szarpać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. szarp­nąć)

 (1.1) po­cią­gać coś gwał­tow­nie

 (1.2) odry­wać ka­wa­łek cze­goś

 (1.3) o do­le­gli­wo­ściach: na­si­lać się

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. szarp­nąć)

 (2.1) o ma­szy­nach: ostro ru­szać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (3.1) nękać kogoś

 (3.2) do­ku­czać komuś, kry­ty­ko­wać kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szar­pać się (dk. szarp­nąć się)

 (4.1) wy­ko­ny­wać gwał­tow­ny ruch, by wy­do­stać się skądś

 (4.2) po­cią­gać się gwał­tow­nie za coś

 (4.3) pot. gwał­tow­nie na coś re­a­go­wać

 (4.4) pot. zdo­by­wać się na duży wy­da­tek

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szar­pać się (dk. brak)

 (5.1) bić sie­bie naw­za­jem

 (5.2) pot. od­czu­wać roz­ter­kę

 (5.3) pot. wy­si­lać się, by coś osią­gnąć

 (5.4) pot. ona­ni­zo­wać się


Źródła:

Wiktionary

Szarpia

uży­wa­ny daw­niej ma­te­riał opa­trun­ko­wy, otrzy­my­wa­ny z ręcz­nie wy­sku­by­wa­nych ka­wał­ków płót­na lnia­ne­go; szar­pie


Źródła:

SJP.pl

Szarpidructwo

żar­to­bli­wie: nie­u­dol­na gra na in­stru­men­tach stru­no­wych szar­pa­nych, zwła­szcza na gi­ta­rze


Źródła:

SJP.pl

Szarpidrut

lek­ce­wa­żą­co lub żar­to­bli­wie: o mu­zy­ku gra­ją­cym na in­stru­men­cie stru­no­wym, zwy­kle o gi­ta­rzy­ście; rzę­po­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. lub żart. gi­ta­rzy­sta, zwła­szcza słaby


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarpie

uży­wa­ny daw­niej ma­te­riał opa­trun­ko­wy, otrzy­my­wa­ny z ręcz­nie wy­sku­by­wa­nych ka­wał­ków płót­na lnia­ne­go; szar­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dawny ma­te­riał opa­trun­ko­wy uzy­ski­wa­ny z nitek ręcz­nie wy­sku­ba­nych ze sta­re­go płót­na lnia­ne­go lub ba­weł­nia­ne­go;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: szar­pać


Szar­pie (z char­pie; car­ba­sa, lin­te­um carp­tum) – ma­te­riał opa­trun­ko­wy do opa­try­wa­nia ska­le­czeń i ran sto­so­wa­ny przed wy­na­le­zie­niem gazy.

Szar­pie przy­go­to­wy­wa­no z płót­na rwa­ne­go w pasy. Szar­piąc paski tka­ni­ny po­wo­do­wa­no roz­luź­nie­nie nitek, przez co tka­ni­na le­piej wchła­nia­ła wy­dzie­li­ny z rany.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarpikłak

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. fryz­jer


Źródła:

Wiktionary

Szarpiący

→ szar­pać


Patrz:szarpać

Źródła:

SJP.pl

Szarpnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szarp­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Szarpnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szar­pać)

 (1.1) zob. szar­pać.

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szar­pać)

 (2.1) zob. szar­pać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny szarp­nąć się (ndk. szar­pać się)

 (3.1) zob. szar­pać się.


Źródła:

Wiktionary

Szarski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarsza

tka­ni­na z drob­ny­mi uko­śny­mi prąż­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Szartreza

fran­cu­ski li­kier zio­ło­wy; char­tre­u­se


Źródła:

SJP.pl

Szartryjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Char­tres we Fran­cji


Źródła:

Wiktionary

Szaruga

długo utrzy­mu­ją­ca się de­szczo­wa po­go­da, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się uciąż­li­wy­mi opa­da­mi, chło­dem i wia­trem; słota, plu­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długo utrzy­mu­ją­ca się szara, de­szczo­wa po­go­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. licha wódka


Źródła:

Wiktionary

Szarwark

w daw­nej Pol­sce: ro­bo­ty pań­szczyź­nia­ne lub opła­ty na ich utrzy­ma­nie za­stą­pio­ne w 1960 r. opła­ta­mi na rzecz fun­du­szu gro­madz­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. obo­wią­zek świad­cze­nia robót przy dro­gach i mo­stach cią­żą­cy na chło­pach pań­szczyź­nia­nych, póź­niej za­stą­pio­ny opła­ta­mi za ich utrzy­ma­nie;

 (1.2) adm. praw. obo­wią­zek lud­no­ści wiej­skiej do­ko­ny­wa­nia świad­czeń w na­tu­rze na pewne cele pu­blicz­ne, znie­sio­ny w 1958 roku


Szar­wark (niem. "Schar­werk" od "Schar" – gro­ma­da, za­stęp, "Werk" – czyn, dzie­ło) – przy­mu­so­we świad­cze­nie na­kła­da­ne na lud­ność daw­nych wsi i miast w po­sta­ci robót pu­blicz­nych, głów­nie na rzecz bu­do­wy oraz na­pra­wy dróg, mo­stów, wałów prze­ciw­po­wo­dzio­wych i urzą­dzeń wod­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarwarkowe

dawna opła­ta na utrzy­ma­nie dróg pu­blicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Szary

1. kolor uzy­ski­wa­ny po zmie­sza­niu czer­ni z bielą;
2. jed­no­staj­ny, nudny;
3. nie­roz­ja­śnio­ny świa­tłem sło­necz­nym, mrocz­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) w ko­lo­rze poś­red­nim mię­dzy czar­nym a bia­łym

 (1.2) przen. o czło­wie­ku: nie­wy­róż­nia­ją­cy się z ogółu, mało zna­czą­cy

 (1.3) niez­mien­ny, nie­u­roz­ma­i­co­ny, bez wy­ra­zu

 (1.4) bez świa­tła sło­necz­ne­go, nie­po­god­ny, zam­glo­ny, przy­gnę­bia­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarynka

fał­dów­ka sza­ryn­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szaryski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sza­ry­szem, do­ty­czą­cy Sza­ry­sza


Źródła:

Wiktionary

Szarytka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, za­ło­żo­ne­go przez Win­cen­te­go à Paulo we Fran­cji w 1633 roku; win­cent­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. mały ptak z ga­tun­ku si­ko­ra uboga;

 (1.2) rel. człon­ki­ni za­ko­nu Sióstr Mi­ło­sier­dzia św. Win­cen­te­go à Paulo;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarytki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, za­ło­żo­ne­go przez Win­cen­te­go à Paulo we Fran­cji w 1633 roku; win­cent­ka


Nie mylić z: Sio­stry Mi­ło­sier­dzia.

Sza­ryt­ki (od fr. "charité" ‘mi­ło­sier­dzie’, także win­cen­tyn­ki, sio­stry mi­ło­sier­dzia), ofi­cjal­nie Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­ło­sier­dzia św. Win­cen­te­go à Paulo – żeń­skie, ka­to­lic­kie sto­wa­rzy­sze­nie życia apo­stol­skie­go za­ło­żo­ne przez Win­cen­te­go à Paulo i Lud­wi­kę de Ma­ril­lac, naj­licz­niej­sze na świe­cie (18 832 sio­stry w 96 kra­jach świa­ta, na pię­ciu kon­ty­nen­tach) i trze­cie co do wiel­ko­ści w Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarzec

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szarzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szaro


Źródła:

SJP.pl

Szarzeć

zmie­niać kolor na szary


Źródła:

SJP.pl

Szarzeń

barw­nik sto­so­wa­ny w gal­wa­no­pla­sty­ce


Źródła:

SJP.pl

Szarzyzna

mo­no­to­nia; przy­ziem­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. szary kolor, sza­rość

 (1.2) pejor. przen. mo­no­to­nia, przy­ziem­ność

 (1.3) mrok, mrocz­ność

 (1.4) daw. strój, ubra­nie sza­re­go ko­lo­ru, szare, be­zbarw­ne, ubo­gie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szarów

zgru­bie­nie od: sza­rów­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarówa

zgru­bie­nie od: sza­rów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: sza­rów­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szarówka

1. pora dnia, kiedy jest ciem­na­wo, sza­ra­wo; szara go­dzi­na, sza­rość;
2. brak jas­ne­go świa­tła o tej porze dnia; sza­rzyz­na, sza­rość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pora dnia o zmierz­chu


Sza­rów­ka – drugi sin­gel Darii Za­wia­łow wy­da­ny w lutym 2019 pro­mu­ją­cy album "Hel­sin­ki".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarłat

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych, upra­wia­na jako ro­śli­na ozdob­na lub ze wzglę­du na ja­dal­ne li­ście; ama­rant, ama­ran­tus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. szkar­łat

 (1.2) bot. ro­śli­na tra­wia­sta z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ama­rant­hus|ref=tak.;


Szar­łat ("Ama­rant­hus") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych. Obej­mu­je ok. 70–94 ga­tun­ków. Ro­dzaj jest współ­cze­śnie kos­mo­po­li­tycz­ny, przy czym naj­wię­cej ga­tun­ków wy­stę­pu­je w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, zwła­szcza w tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej Azji i Ame­ry­ce. Wiele ga­tun­ków zo­sta­ło sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych i wy­stę­pu­ją jako ga­tun­ki in­wa­zyj­ne poza swym pier­wot­nym za­się­giem. W Pol­sce wszyst­kie ga­tun­ki są obce, 5 jest za­do­mo­wio­nych, a 9 przej­ścio­wo dzi­cze­ją­cych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarłatowate

o ce­chach szar­ła­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Szar­ła­to­wa­te ("Ama­rant­ha­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych włą­cza­na w sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych do rzędu goź­dzi­kow­ców. W sto­so­wa­nych od końca lat 90. XX wieku sy­ste­mach APG ro­dzi­na ta obej­mu­je ro­dza­je wy­łą­cza­ne daw­niej w odręb­ną ro­dzi­nę ko­mo­so­wa­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szarłatowaty

o ce­chach szar­ła­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Szarża

1. atak ka­wa­le­rii;
2. sto­pień woj­sko­wy, ranga;
3. w prze­no­śni: szyb­ki, gwał­tow­ny atak


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. gwał­tow­ne na­tar­cie ka­wa­le­rii

 (1.2) prze­sa­dza­nie w czymś

 (1.3) wojsk. sto­pień, ranga w hie­rar­chii woj­sko­wej


Szar­ża – gwał­tow­ny atak ka­wa­le­rii do­ko­ny­wa­ny na prze­ciw­ni­ka w szyku kon­nym na broń białą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szarżowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szar­żo­wać.


Ten ar­ty­kuł opi­su­je za­gad­nie­nie ko­szy­kar­skie zgod­ne z nor­ma­mi FIBA.

Szar­żo­wa­nie – w ko­szy­ków­ce nie­le­gal­ne pcha­nie lub na­pie­ra­nie na tors prze­ciw­ni­ka.

Szar­żo­wa­nie przez ata­ku­ją­ce­go jest doz­wo­lo­ne, gdy pró­bu­je rzu­cić na kosz, lub podać, a obroń­ca znaj­du­je się wew­nątrz ob­sza­ru pół­ko­la pod­ko­szo­we­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szarżować

1. gwał­tow­nie ata­ko­wać, na­cie­rać, zwła­szcza konno;
2. dzia­łać, wy­po­wia­dać się zbyt gwał­tow­nie i śmia­ło, bra­wu­ro­wać, zwła­szcza w grze ak­tor­skiej;
3. daw­niej: na­da­wać sto­pień woj­sko­wy, rangę


Źródła:

SJP.pl

Szaser

strze­lec pie­szy lub konny w armii Kró­le­stwa War­szaw­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz pie­cho­ty lub lek­kiej jazdy w okre­sie pod­bo­jów na­po­le­oń­skich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaserski

→ sza­ser


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wojsk. do­ty­czą­cy sza­se­ra, zwią­za­ny z sza­se­rem


Patrz:szaser

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szasersko

przy­słó­wek

 (1.1) hist. wojsk. na spo­sób sza­ser­ski


Źródła:

Wiktionary

Szasnyć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ude­rzyć


Źródła:

Wiktionary

Szasować

usu­wać wodę za po­mo­cą sprę­żo­ne­go po­wie­trza (np. ze zbior­ni­ków ba­la­sto­wych łodzi pod­wod­nej)


Źródła:

SJP.pl

Szaspot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. fran­cu­ski ka­ra­bin uży­wa­ny w dru­giej po­ło­wie XIX wieku;


Źródła:

Wiktionary

Szast

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos pow­sta­ją­cy przy szyb­kim ruchu kogoś lub cze­goś (np. Szast, spa­dła książ­ka.) lub uży­wa­ny w funk­cji cza­sow­ni­ka, na­śla­du­ją­cy taki ruch (np. A ten go szast ga­ze­tą w głowę!)


Źródła:

SJP.pl

Szast-Prast

rach-ciach; po­tocz­nie:
1. wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy szyb­kie dzia­ła­nie, szyb­kie upo­ra­nie się z czymś, za­łat­wie­nie cze­goś;
2. w bar­dzo krót­kim cza­sie; ek­spre­sem, pio­ru­nem, mi­giem, bły­ska­wicz­nie


przy­słó­wek

 (1.1) pot. bar­dzo szyb­ko, w niez­wy­kle krót­kim cza­sie, bły­ska­wicz­nie

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. okrzyk na­śla­du­ją­cy szyb­kie, dy­na­micz­ne dzia­ła­nie lub pod­kre­śla­ją­cy bły­ska­wicz­ne tempo wy­ko­na­nia ja­kiejś czyn­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szastanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sza­stać.


Źródła:

Wiktionary

Szastarecki

przy­miot­nik od mia­sta Sza­star­ka


Źródła:

SJP.pl

Szastarka

1. wieś w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce


Sza­star­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kra­śnic­kim, w gmi­nie Sza­star­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szastazaur

ro­dzaj póź­no­tria­so­we­go ich­tio­za­u­ra


Sza­sta­za­ur ("Sha­sta­sa­u­rus") – ro­dzaj ich­tio­za­u­ra z ro­dzi­ny Sha­sta­sa­u­ri­dae. Żył w póź­nym tria­sie na te­re­nach dzi­siej­szej Ame­ry­ki Pół­noc­nej i być może Chin. Jego szcząt­ki od­kry­to w Ka­li­for­nii, Ko­lum­bii Bry­tyj­skiej i Ku­ej­czou.

Ga­tu­nek ty­po­wy ro­dza­ju "Sha­sta­sa­u­rus", "S.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szastać

1. po­ru­szać, prze­su­wać czymś szyb­ko, wy­wo­łu­jąc sze­lest, stuk, trzask itp.;
2. po­tocz­nie: wy­da­wać pie­nią­dze bez za­sta­no­wie­nia;
3. sza­stać się -
a) po­ru­szać się, cho­dzić ener­gicz­nie, za­ma­szy­ście, ner­wo­wo;
b) od­wie­dzać różne miej­sca, zwy­kle bez po­trze­by;
c) wy­da­wać nad­mier­nie pie­nią­dze, być roz­rzut­nym


cza­sow­nik

 (1.1) pot. być roz­rzut­nym, wy­da­wać pie­nią­dze bez za­sta­no­wie­nia lub po­sza­no­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaszka

ro­dzaj lekko za­krzy­wio­nej sza­bli


Szasz­ka (ros. шашка) – ro­dzaj lekko za­krzy­wio­nej sza­bli uży­wa­nej głów­nie w Ce­sar­stwie Ro­syj­skim i Związ­ku Ra­dziec­kim.

Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą szasz­ki no­szo­nej w po­chwie za­wie­szo­nej na rap­ciach jest to, że wy­gię­cie (ostrze) jest skie­ro­wa­ne ku górze. Poz­wa­la to na za­da­nie cię­cia przy wyj­mo­wa­niu broni z po­chwy, bez do­dat­ko­we­go od­wo­dze­nia ręki do tyłu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaszok

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bia­ły­stok. tchórz


Źródła:

Wiktionary

Szaszorowice

Sza­szo­ro­wi­ce (nazwa obocz­na: Sza­sza­ro­wi­ce) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Niech­lów.


Źródła:

Wikipedia

Szaszłyczek

zdrob­nie­nie od: szasz­łyk


Źródła:

SJP.pl

Szaszłyk

po­tra­wa z ka­wał­ków mięsa na­dzia­nych na spe­cjal­ny szpi­ku­lec, pie­czo­na na roż­nie lub gril­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa skła­da­ją­ca się z ka­wał­ków mięsa, zwy­kle ba­ra­ni­ny, prze­kła­da­nych pla­ste­re­ka­ster­ka­mi wa­rzyw (np. ce­bu­la, pa­pry­ka), bocz­ku, sło­ni­ny itp., na­dzia­nych na szpi­ku­lec, pie­czo­na na roż­nie lub gril­lo­wa­na;

 (1.2) kulin. po­je­dyn­czy szpi­ku­lec z szasz­ły­kiem (1.1)


Szasz­łyk (z ros. шашлык i krym­sko­ta­tar. şışlıq) – po­tra­wa skła­da­ją­ca się z ka­wał­ków mięsa na­dzia­nych na szpi­ku­lec i pie­czo­nych na roż­nie lub gril­lo­wa­nych. W za­leż­no­ści od prze­pi­su mięso może być prze­kła­da­ne róż­ny­mi wa­rzy­wa­mi (pla­ster­ka­mi ce­bu­li, ka­wał­ka­mi pa­pry­ki lub po­mi­do­rów) oraz sło­ni­ną lub bocz­kiem itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szaszłykarnia

dział baru, w któ­rym pie­cze się szasz­ły­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lokal, w któ­rym przy­rzą­dza się i sprze­da­je szasz­ły­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaszłykowy

→ szasz­łyk


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od szasz­łyk


Patrz:szaszłyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. geogr. El­brus


Szat ( Chat­tian)

Nazwa pię­tra (wieku) po­cho­dzi od Chat­tów – ple­mie­nia ger­mań­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szata

pod­nio­śle: ubra­nie, strój, ubiór


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odś­więt­ny ubiór

 (1.2) książk. pod­nio­śle o ubra­niu

 (1.3) rze­czy two­rzą­ce po­wło­kę lub zew­nętrz­ny wy­gląd


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szatan

w niek­tó­rych re­li­giach: po­stać bę­dą­ca uo­so­bie­niem zła; Sza­tan, dia­beł, czart, czort


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rel. każdy z upa­dłych anio­łów, prze­ciw­nych Bogu, ku­szą­cych czło­wie­ka do grze­chu

 (1.2) pot. przen. ktoś bar­dzo spryt­ny, in­te­li­gent­ny i prze­wrot­ny w swo­ich po­my­słach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. kulin. mocna czar­na kawa

 (2.2) pot. mykol. zob. bo­ro­wik sza­tań­ski.


Sza­tan ( ‏שטן‎, "satan" – prze­ciw­nik, oskar­ży­ciel, oszczer­ca; Σατανᾶς, "Satanás"; ‏شيطان‎, "Szaj­tan") – w ju­da­iz­mie, chrze­ści­jań­stwie i is­la­mie jeden z naj­wyż­szych anio­łów, który zbun­to­wał się prze­ciw­ko Bogu, po­cią­ga­jąc do buntu inne anio­ły. Jest głów­nym spraw­cą zła mo­ral­ne­go na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szatanek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zły duch, zło­śli­wy du­szek

 (1.2) przen. o dziew­czy­nie (rzad. chłop­cu/dziec­ku): fi­glar­ka, trzpiot­ka, dziew­czy­na za­lot­na


Źródła:

Wiktionary

Szatani

w niek­tó­rych re­li­giach: po­stać bę­dą­ca uo­so­bie­niem zła; Sza­tan, dia­beł, czart, czort


Źródła:

SJP.pl

Szataniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szataniec

1. ga­tu­nek małpy sze­ro­ko­no­sej; sza­tan­ka;
2. in­dy­wi­du­al­nie: sza­tan


Źródła:

SJP.pl

Szatanik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szatanizm

daw­niej: sza­tań­skość; sza­tań­stwo


Źródła:

SJP.pl

Szatanka

1. ga­tu­nek małpy sze­ro­ko­no­sej; czu­pry­nek sza­ta­niec;
2. in­dy­wi­du­al­nie: zła, prze­bie­gła ko­bie­ta


Sza­tan­ka ("Chi­ro­po­tes") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny saki (Pit­he­cii­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny sa­ko­wa­tych (Pit­he­cii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szatarnia

daw­niej: po­mie­szcze­nie w bo­ga­tych do­mach do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży; szat­ni­ca, sza­tow­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatański

zwią­za­ny z sza­ta­nem; dia­bel­ski


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sza­ta­nem, do­ty­czą­cy sza­ta­na, prze­ja­wia­ją­cy przy­pi­sy­wa­ne mu cechy

 (1.2) taki, który na­le­ży do sza­ta­na

 (1.3) zły, jakby spro­wo­ko­wa­ny przez sza­ta­na, pod­stęp­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatańsko

przy­słó­wek

 (1.1) ty­po­wo dla sza­ta­na

 (1.2) przen. bar­dzo mocno


Źródła:

Wiktionary

Szatańskość

→ sza­tań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co jest sza­tań­skie; cecha tych, któ­rzy są sza­tań­scy


Patrz:szatański

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szataństwo

daw­niej: sza­tań­skość, dia­bel­skość; sza­ta­nizm


Źródła:

SJP.pl

Szatierka

mały otwór u dołu drzwi, poz­wa­la­ją­cy prze­cho­dzić zwie­rzę­tom do­mo­wym z po­ko­ju do po­ko­ju


Źródła:

SJP.pl

Szatka

1. zdrob­nie­nie od: szata;
2. żar­to­bli­wie: strój ko­bie­cy;
3. zmien­na ko­lo­ry­sty­ka cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szata

 (1.2) mała szata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szat­ko­wać.

 (1.2) (o ja­rzy­nach) drob­ne kra­ja­nie, sie­ka­nie


Źródła:

Wiktionary

Szatkować

kroić na drob­ne ka­wał­ki


cza­sow­nik

 (1.1) kroić drob­no wa­rzy­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatkownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­rząd do szat­ko­wa­nia ja­rzyn


Szat­kow­ni­ca albo kra­jal­ni­ca do wa­rzyw – na­rzę­dzie ku­chen­ne słu­żą­ce do roz­drab­nia­nia (szat­ko­wa­nia) owo­ców i wa­rzyw na pla­stry.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szatkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szatna

daw­niej: dwor­ka zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; szat­ni­cza


Źródła:

SJP.pl

Szatnia

po­mie­szcze­nie, gdzie po­zo­sta­wia się wierzch­nie okry­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie w te­a­trze, szko­le, lo­ka­lu ga­stro­no­micz­nym itp., gdzie po­zo­sta­wia się wierzch­nie okry­cia

 (1.2) sport. po­mie­szcze­nie w obiek­tach spor­to­wych, w któ­rym prze­bie­ra­ją się ćwi­czą­cy lub za­wod­ni­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatniarka

pra­cow­ni­ca za­trud­nio­na w szat­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od szat­niarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatniarski

→ szat­niarz


Patrz:szatniarz

Źródła:

SJP.pl

Szatniarz

pra­cow­nik za­trud­nio­ny w szat­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pra­cu­ją­ca w szat­ni in­sty­tu­cji o ot­war­tym lub pó­łot­war­tym do­stę­pie (te­a­try, szko­ły), przyj­mu­ją­ca i wy­da­ją­ca odzież wierzch­nią w cza­sie po­by­tu klien­tów w tych in­sty­tu­cjach;


Szat­niarz, szat­niar­ka – osoba pra­cu­ją­ca w szat­ni in­sty­tu­cji o ot­war­tym do­stę­pie (te­a­try, szko­ły), przyj­mu­ją­ca i wy­da­ją­ca odzież wierzch­nią w trak­cie po­by­tu klien­tów w tych in­sty­tu­cjach.

W okre­sie PRL ze wzglę­du na moż­li­wość ob­ser­wo­wa­nia osób wcho­dzą­cych i wy­cho­dzą­cych oraz bez­poś­red­ni kon­takt niek­tó­rzy szat­nia­rze by­wa­li współ­pra­cow­ni­ka­mi Służ­by Bez­pie­czeń­stwa. Niek­tó­rzy zaj­mo­wa­li się rów­nież su­te­ner­stwem, hand­lem pa­pie­ro­sa­mi oraz wa­lu­ta­mi i udzie­la­niem wy­so­ko opro­cen­to­wa­nych po­ży­czek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szatnica

daw­niej: po­mie­szcze­nie w bo­ga­tych do­mach do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży; sza­tar­nia, sza­tow­nia


Źródła:

SJP.pl

Szatnicza

daw­niej: dwor­ka zaj­mu­ją­ca się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­ca przy ubie­ra­niu się; szat­na


Źródła:

SJP.pl

Szatniczy

daw­niej: dwo­rza­nin zaj­mu­ją­cy się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­cy przy ubie­ra­niu się; szat­ny


Źródła:

SJP.pl

Szatniowa

→ szat­nia


Patrz:szatnia

Źródła:

SJP.pl

Szatniowy

→ szat­nia


Patrz:szatnia

Źródła:

SJP.pl

Szatny

daw­niej: dwo­rza­nin zaj­mu­ją­cy się gar­de­ro­bą i po­ma­ga­ją­cy przy ubie­ra­niu się; szat­ni­czy


Szat­ny ina­czej szat­niarz, szat­ni­czy – urzęd­nik, dwo­rza­nin lub sługa, który zaj­mo­wał się gar­de­ro­bą (szat­nią) swo­je­go pana, a nie­kie­dy także jego zbro­jow­nią.

W śred­nio­wie­czu urząd szat­ne­go (łac. "ve­stia­rius") znany był na dwo­rze pa­pie­skim. Po­dob­nież funk­cja szat­ne­go (niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szatobriand

pie­czeń z po­lęd­wi­cy wo­ło­wej; cha­te­a­u­briand


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. fran­cu­ska pie­czeń wo­ło­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatownia

daw­niej: po­mie­szcze­nie w bo­ga­tych do­mach do prze­cho­wy­wa­nia odzie­ży; sza­tar­nia, szat­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Szatra

1. prze­sta­rza­le: obóz cy­gań­ski, tabor
2. gwa­ro­wo o sza­ła­sie ow­cza­rzy


Sza­tra – po­ło­żo­na na wy­so­ko­ści ok. 1050 m n.p.m. leśna kot­lin­ka w dol­nej czę­ści Do­li­ny Małej Łąki, zaraz po wschod­niej stro­nie drogi jezd­nej pro­wa­dzą­cej dnem tej do­li­ny. Obec­nie znaj­du­je się tutaj roz­dro­że szla­ków tu­ry­stycz­nych, daw­niej była nie­wiel­ka po­lan­ka i do II wojny świa­to­wej stał na niej i był użyt­ko­wa­ny pry­mi­tyw­ny sza­łas.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szaty

pod­nio­śle: ubra­nie, strój, ubiór


Szaty (lit. "Šėta") – mia­stecz­ko na Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim, w re­jo­nie kiej­dań­skim, sie­dzi­ba sta­ro­stwa Szaty; 935 miesz­kań­ców (2011); ko­ściół, szko­ła, urząd pocz­to­wy.

Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich po­wia­tu bra­sław­skie­go w 1659 roku.

W la­tach 1867-1950 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Szaty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szatyn

męż­czyz­na o ciem­no­brą­zo­wych wło­sach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na o ciem­nych, brą­zo­wych, kasz­ta­no­wa­tych wło­sach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatyneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sza­tyn­ka


Źródła:

Wiktionary

Szatynka

ko­bie­ta o ciem­nych wło­sach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta o brą­zo­wych wło­sach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szatynowy

→ sza­tyn


Patrz:szatyn

Źródła:

SJP.pl

Szaulis

żoł­nierz li­tew­skich for­ma­cji woj­sko­wych, po­zo­sta­ją­cy na usłu­gach hit­le­row­skich oku­pan­tów (w la­tach 1942-1945)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. żoł­nierz li­tew­ski lub czło­nek pa­ra­mi­li­tar­nych od­dzia­łów li­tew­skich bę­dą­cych na usłu­gach Nie­miec hit­le­row­skich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szawarma

bli­skows­chod­nie danie z pie­czo­ne­go mięsa, po­da­wa­ne­go w chle­bie z do­dat­ka­mi; sha­war­ma, sha­or­ma, sho­ar­ma


Sza­war­ma (#PATRZ

, "šāwarmā"; wym. "sza­łar­ma"), szo­ar­ma – bli­skows­chod­nia po­tra­wa w po­sta­ci skraw­ków mięsa okra­wa­nych z pio­no­we­go, obro­to­we­go rożna. Nazwa arab­ska „"sza­war­ma"” po­cho­dzi od tu­rec­kie­go słowa "çevirme", do­słow­nie „obra­ca­ją­cy się”, lecz obec­nie uży­wa­na jest głów­nie w kręgu ję­zy­ka arab­skie­go. W samej Tur­cji od­po­wied­ni­kiem tej po­tra­wy jest döner kebab, zaś w Gre­cji – gyros. Mięso z do­dat­ka­mi po­da­je się zaz­wy­czaj w chle­bie typu pita lub po­dob­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szawarski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szawałd

Sza­wałd (Sa­do­wo) ( Schad­wald) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie mal­bor­skim, w gmi­nie Mal­bork. Leży na ob­sza­rze "Wiel­kich Żuław Mal­bor­skich" nad No­ga­tem. Ma sta­tus so­łect­wa.


Źródła:

Wikipedia

Szawelski

→ Szaw­le


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Szaw­li, zwią­za­ny z Szaw­la­mi


Patrz:Szawle

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szaweł

czło­wiek, który prze­o­bra­ża się z wroga ja­kiejś idei w jej go­rą­ce­go zwo­len­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. pier­wot­ne imię apo­sto­ła Pawła

 (1.2) imię|pol­ski|m.


Sza­weł, Saul – imię mę­skie po­cho­dze­nia he­braj­skie­go (‏שָׁאוּל‎ "šā’ūl" „upro­szo­ny, po­żą­da­ny”).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szawle

czło­wiek, który prze­o­bra­ża się z wroga ja­kiejś idei w jej go­rą­ce­go zwo­len­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Lit­wie;


Szaw­le ( Šiauliai, żmudz. "Šiaulē") – mia­sto w pół­noc­nej czę­ści Litwy, na wschód od Kłaj­pe­dy, naj­lud­niej­sze mia­sto na Żmu­dzi, pow. 81 km², 112,6 tys. miesz­kań­ców w 2025 roku (czwar­te pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców w tym kraju), sto­li­ca okrę­gu sza­wel­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szawuot

hebr. ży­dow­skie świę­to rol­ni­cze; Świę­to Ty­god­ni


Sza­wu­ot (hebr. שבועות = "Ty­god­nie"; jid. "Szwu­es") – ży­dow­skie Świę­to Ty­god­ni (hebr. "Chag ha-Sza­wu­ot"), zwane też Świę­tem Żniw lub Świę­tem Zbio­rów (hebr. "Chag ha-Kacir" dosł.: „ko­niec żniw”), Pięć­dzie­siąt­ni­cą (przez grec­ko­ję­zycz­nych żydów okre­śla­ne też Πεντηκοστή; "Pentékosté" = "Ḥag Ḥamishshim Yom"), Ży­dow­ski­mi Zie­lo­ny­mi Świąt­ka­mi lub Świę­tem Pier­wszych Owo­ców (lub: Pier­wo­cin; hebr.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szawłok

daw­niej: skła­da­ny, skó­rza­ny wór


Źródła:

SJP.pl

Szawłowski

naz­wi­sko


Sza­włow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Na­łęcz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szał

1. ostre za­bu­rze­nie świa­do­mo­ści ob­ja­wia­ją­ce się gwał­tow­nym pod­nie­ce­niem; napad gnie­wu, zło­ści; furia;
2. nie­po­ha­mo­wa­ne od­da­wa­nie się ja­kiejś czyn­no­ści; mania


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) utra­ta kon­tro­li nad swym za­cho­wa­niem, wście­kłość


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szałachowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałaj

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałajski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałamacha

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałamaistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na sza­ła­mai


Źródła:

Wiktionary

Szałamaja

drew­nia­ny dęty lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. dawny in­stru­ment mu­zycz­ny wy­da­ją­cy prze­ni­kli­we dźwię­ki, ro­dzaj pi­szczał­ki z bocz­ny­mi ot­wo­ra­mi; po­cho­dzą­cy z Azji;


Sza­ła­ma­ja – dawny in­stru­ment dęty drew­nia­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych, ze stro­i­kiem pod­wój­nym; po­dob­ny do oboju. Pow­stał ok. XIII wieku we Fran­cji. Uży­wa­ny od śred­nio­wie­cza do XVIII w.

Była to pi­szczał­ka z bocz­ny­mi ot­wo­ra­mi i pod­wój­nym stro­i­kiem. W Eu­ro­pie znana od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza w róż­nych od­mia­nach i wiel­ko­ściach (więk­sze od­mia­ny no­si­ły nazwę po­mort). Ok. poł. XVII wieku wyksz­tał­cił się z niej obój, który wy­parł ją w XVIII w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szałamajowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sza­ła­mai


Źródła:

Wiktionary

Szałapak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałapski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałaput

czło­wiek lek­ko­myśl­ny; lek­ko­duch; sza­ła­wi­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. żart. ktoś pusty i lek­ko­myśl­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szałaputa

czło­wiek lek­ko­myśl­ny; sza­ła­wi­ła; sza­ła­put; lek­ko­duch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. sza­ła­put.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. zob. sza­ła­put.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szałaputny

lek­ko­myśl­ny, nie­śmia­ły


Źródła:

SJP.pl

Szałas

1. u ple­mion ko­czow­ni­czych tym­cza­so­we, pry­mi­tyw­ne schro­nie­nie, uple­cio­ne z ga­łę­zi, chru­stu, trawy;
2. drew­nia­ny lub ka­mien­ny bu­dy­nek, zwy­kle gó­ral­ski, bę­dą­cy schro­nie­niem przed złymi wa­run­ka­mi po­go­do­wy­mi lub prze­cho­wal­nią sprzę­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tym­cza­so­we, pry­mi­tyw­ne schro­nie­nie zbu­do­wa­ne z lo­kal­nie do­stęp­ne­go ma­te­ria­łu, np. z liści i ga­łę­zi;

 (1.2) tym­cza­so­wy, prze­no­śny bu­dy­nek pa­ster­ski;


Sza­łas – słowo po­cho­dze­nia wo­ło­skie­go (por. sălaș „miesz­ka­nie”, „sie­dzi­ba”), oz­na­cza­ją­ce:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szałasik

zdrob­nie­nie od: sza­łas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sza­łas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szałasisko

1. zgru­bie­nie od: sza­łas;
2. teren wokół gór­skie­go sza­ła­su przez­na­czo­ny na spęd owiec


Źródła:

SJP.pl

Szałasowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sza­ła­su


Źródła:

Wiktionary

Szałasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. sza­łas.


Źródła:

Wiktionary

Szałata

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szaławiła

żar­to­bli­wie o lek­ko­myśl­nym męż­czyź­nie (chłop­cu); świ­szczy­pa­ła, lek­ko­duch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek lek­ko­myśl­ny i od­da­ją­cy się za­ba­wom

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) przest. ko­bie­ta lek­ko­myśl­na i od­da­ją­ca się za­ba­wom


Sza­ła­wi­ła – opo­wia­da­nie fan­ta­sy au­tor­stwa Marty Ki­siel, na­le­żą­ce do cyklu "Do­ży­wo­cie". Zdo­by­ło na­gro­dę im. Ja­nu­sza A. Zajd­la za rok 2017. Zo­sta­ło do­łą­czo­ne do wzno­wie­nia pier­wsze­go tomu serii, który uka­zał się na rynku na­kła­dem wy­daw­nict­wa Uro­bo­ros.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szałański

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałaśnictwo

go­spo­dar­ka pa­ster­ska na ha­lach, zgru­po­wa­nia sza­ła­sów na ha­lach w okre­sie od wios­ny do je­sie­ni


Źródła:

SJP.pl

Szałek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szałfer

ba­ra­ni róg, na któ­rym trąbi się w sy­na­go­dze w świę­to Rosz Ha­sza­na; szo­far


Źródła:

SJP.pl

Szałkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałkowo

Szał­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na nad je­zio­rem Je­zio­rak o ok. 3 km na pół­noc od Iławy.


Źródła:

Wikipedia

Szałkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szałot

ślą­ska sa­łat­ka śle­dzio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. sa­łat­ka ziem­nia­cza­na


Sza­łot – ślą­ska sa­łat­ka. Przy­rzą­dza­na z po­kro­jo­nych w kost­kę ziem­nia­ków ugo­to­wa­nych w łu­pi­nach, jajek na twar­do, ogór­ków ki­szo­nych, ce­bu­li oraz do­dat­ków mięs­nych jak np. so­lo­ne fi­le­ty śle­dzio­we, kieł­ba­sa, po­kro­jo­ny, a na­stęp­nie wys­ma­żo­ny na pa­tel­ni wę­dzo­ny bo­czek i wę­dzo­na sło­ni­na. Sto­so­wa­ne przy­pra­wy to musz­tar­da, sól i pieprz czar­ny. Sa­łat­kę tę po­da­je się z pie­czy­wem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szałowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szałowy

po­tocz­nie: ro­bią­cy duże wra­że­nie, atrak­cyj­ny; wy­strza­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Szałsza

wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim


Szał­sza (niem. "Schals­cha") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Zbro­sła­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

W okre­sie III Rze­szy, w la­tach 1936-1945 miej­sco­wość no­si­ła nazwę "Kres­sen­grund".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szałszański

→ Szał­sza


Patrz:Szałsza

Źródła:

SJP.pl

Szałtanos

mały, na­dzie­wa­ny serem pie­róg


Źródła:

SJP.pl

Szałwia

1. ro­śli­na lecz­ni­cza z ro­dzi­ny war­go­wych;
2. napar z tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sal­via|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych, pół­krze­wów i krze­wów z ro­dzi­ny jas­no­wa­tych;


Szał­wia ("Sal­via" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je ok. 900, 950 lub nawet 1010 ga­tun­ków i jest to naj­licz­niej­szy w ga­tun­ki ro­dzaj ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Szał­wie wy­stę­pu­ją w sta­nie dzi­kim na całej kuli ziem­skiej, z wy­jąt­kiem ob­sza­rów o kli­ma­cie po­lar­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szałwiowy

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z szał­wii, do­ty­czą­cy szał­wii


Źródła:

Wiktionary

Szańcowiec

Szań­co­wiec – to­wa­ro­wy sta­tek mor­ski po­sia­da­ją­cy po­kład, zwany szań­co­wym, nad ła­dow­nią ru­fo­wą pod­nie­sio­ny o pół wy­so­ko­ści w sto­sun­ku do po­kła­du nad po­zo­sta­ły­mi ła­dow­nia­mi (ok. 125 cm). Cza­sem po­kład szań­co­wy cią­gnie się do śró­do­krę­cia, np. na „Sołd­ku” za­czy­na się od przed­niej ścia­ny nad­bu­dów­ki na śró­do­krę­ciu.


Źródła:

Wikipedia

Szańcowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od sza­niec


Źródła:

Wiktionary

Szańczyk

nie­wiel­ki sza­niec, okop


Źródła:

SJP.pl

Szaśniony

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pot. wal­nię­ty


Źródła:

Wiktionary

Szbd

skró­to­wiec

 (1.1) = in­form. sy­stem za­rzą­dza­nia bazą da­nych


Źródła:

Wiktionary

Szczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczakiel

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczakielowie

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczaklowie

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczakowa

Szcza­ko­wa – dziel­ni­ca i część mia­sta Ja­worz­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim. W la­tach 1933–1956 była sa­mo­dziel­nym mia­stem, a w la­tach 1934–1954 także sie­dzi­bą wiej­skiej gminy Szcza­ko­wa.


Źródła:

Wikipedia

Szczakowski

przy­miot­nik od: Szcza­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Szczalnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. przed­miot przez­na­czo­ny do od­da­wa­nia moczu


Źródła:

Wiktionary

Szczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szczać.


Szcza­nie (biał. Шчані; ros. Щани) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim. Wcho­dzi w skład.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczaniec

wieś w Pol­sce


Szcza­niec (niem. "Stentsch") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Szcza­niec, nad stru­gą Lu­bi­ni­ca. Ob­szar o cha­rak­te­rze rol­ni­czym. W po­bli­żu wsi znaj­du­je się re­zer­wat przy­ro­dy typu le­śne­go "Gro­dzi­szcze".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczaniecki

przy­miot­nik od: Szcza­niec


Źródła:

SJP.pl

Szczapa

duży kawał drze­wa przez­na­czo­ny na opał; po­la­no, bier­wio­no


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­wa­łek odłu­pa­ne­go lub po­rą­ba­ne­go sie­kie­rą drew­na

 (1.2) pot. bar­dzo wy­chu­dzo­na osoba


Szcza­pa (po­la­no) – drew­no uzy­ska­ne przez łu­pa­nie wzdłuż włó­kien. Mia­nem "po­la­no" okre­śla się nie­rów­no­mier­ne szcza­py drew­na, uzy­ski­wa­ne przez rą­ba­nie sie­kie­rą pień­ków drew­na, z przez­na­cze­niem do opa­la­nia w ko­min­ku lub piecu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczapka

po­tocz­nie: mała szcza­pa - ka­wa­łek drew­na; drzaz­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka szcza­pa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczapkowaty

ma­ją­cy kształt ma­łe­go ka­wał­ka drew­na, odrą­ba­ne­go od więk­szej czę­ści; szcza­po­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szczapowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy szcza­pę, chudy jak szcza­pa;
2. ma­ją­cy kształt ma­łe­go ka­wał­ka drew­na, odrą­ba­ne­go od więk­szej czę­ści; szczap­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szczapówka

szcza­pów­ka sos­no­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szczaw

1. ro­śli­na ziel­na lub pół­krzew z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych
2. zupa szcza­wio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ogrod. ro­śli­na z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rumex|L.|ref=tak.;

 (1.2) kulin. spoż. liść lub liść z ło­dy­gą szcza­wiu ogro­do­we­go lub szcza­wiu zwy­czaj­ne­go

 (1.3) pot. kulin. zupa szcza­wio­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. lek­cew. młody, nie­doś­wiad­czo­ny czło­wiek

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D. lm. od: szcza­wa


Szczaw ("Rumex" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych. Obej­mu­je około 200 ga­tun­ków sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­nych na całym świe­cie, zwła­szcza w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. Ro­śli­ny z tego ro­dza­ju by­wa­ją kło­pot­li­we do iden­ty­fi­ka­cji, ga­tun­ki są bar­dzo zmien­ne, do cech dia­gno­stycz­nych nie­zbęd­nych do pra­wi­dło­we­go oz­na­cze­nia ga­tun­ków na­le­żą de­ta­le bu­do­wy kwia­tów. Wy­stę­pu­ją na te­re­nach ru­de­ral­nych, na brze­gach wód, na te­re­nach za­le­wo­wych za­rów­no nad rze­ka­mi, jak i wzdłuż wy­brze­ży mor­skich, na łą­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczawa

na­tu­ral­na woda mi­ne­ral­na sto­so­wa­na do ku­ra­cji pit­nej i ką­pie­li lecz­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. woda z dużą za­war­to­ścią dwut­len­ku węgla


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczawiak

su­da­mek szcza­wiak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szczawian

sól lub ester kwasu szcza­wio­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól lub ester kwasu szcza­wio­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczawianowy

przy­miot­nik od: szcza­wian


Źródła:

SJP.pl

Szczawiany

sól lub ester kwasu szcza­wio­we­go


Szcza­wia­ny – or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, sole i estry (#PATRZ i #PATRZ) kwasu szcza­wio­we­go. Szcza­wia­ny (sole) są zwy­kle trud­no roz­pu­szczal­ne w wo­dzie. Wy­ją­tek sta­no­wią szcza­wia­ny amonu i me­ta­li al­ka­licz­nych.

Z ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go, szcza­wia­ny roz­pu­szczal­ne i nie­roz­pu­szczal­ne wy­my­wa się łącz­nie rozt­wo­rem kwasu siar­ko­we­go na go­rą­co po wcze­śniej­szym wy­trą­ce­niu ich rozt­wo­rem chlor­ku wap­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawieński

przy­miot­nik od: Szczaw­no-Zdrój


Źródła:

SJP.pl

Szczawik

żar­to­bli­wie: młody, nie­doś­wiad­czo­ny chło­piec; mło­dzik, wy­ro­stek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: szczaw

 (1.2) ro­śli­na dwu­li­ścien­na z ro­dza­ju Oxa­lis L.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. lek­ce­wa­żą­co o mło­dym lub mi­krym męż­czyź­nie

 (2.2) uczn. czło­wiek młody

 (2.3) więz. zło­dziej krad­ną­cy przed­mio­ty nie­du­żej war­to­ści

 (2.4) więz. mło­do­cia­ny prze­stęp­ca

 (2.5) stud. stu­dent pier­wsze­go roku


Na tę stro­nę wska­zu­je z „Oxa­lis”. Zo­bacz też: Oxa­lis – cze­skie przed­się­bior­stwo.

Szcza­wik ("Oxa­lis" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szcza­wi­ko­wa­tych ("Oxa­li­da­ce­ae"). Jest to ro­dzaj bar­dzo licz­ny w ga­tun­ki. We­dług róż­nych ujęć tak­so­no­micz­nych na­le­ży do niego około 500–700 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczawikowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z kladu ró­żo­wych


Szcza­wi­ko­wa­te ("Oxa­li­da­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin kla­sy­fi­ko­wa­na daw­niej do rzędu bo­dzisz­kow­ców ("Ge­ra­nia­les") (np. Sy­stem Cron­qu­i­sta z 1981, Re­ve­a­la z 1999). W sy­ste­mach APG z XXI wieku ro­dzi­na włą­cza­na do odręb­ne­go rzędu szcza­wi­kow­ców "Oxa­li­da­les". Obej­mu­je pięć ro­dza­jów z około 570 ga­tun­ka­mi, z czego ok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawikowaty

o ce­chach szcza­wi­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Szczawiooctan

czte­ro­wę­glo­wy, dwu­kar­bok­sy­lo­wy ke­tok­was


Źródła:

SJP.pl

Szczawiooctowy

kwas szcza­wio­oc­to­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ke­tok­wa­sów


Źródła:

SJP.pl

Szczawiowa

po­tocz­nie: zupa szcza­wio­wa; szcza­wiów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zupa szcza­wio­wa

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: szcza­wio­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczawiowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy szcza­wiu, zwią­za­ny ze szcza­wiem

 (1.2) zro­bio­ny ze szcza­wiu


Źródła:

Wiktionary

Szczawiór

ro­śli­na z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych, ros­ną­ca na gór­skich piar­gach i ska­łach, kwit­ną­ca od lipca do wrze­śnia


Szcza­wiór ("Oxy­ria") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej na ob­sza­rach oko­ło­ark­tycz­nych oraz w gó­rach Ame­ry­ki Pół­noc­nej, Eu­ro­py i Azji. W Pol­sce wy­stę­pu­je jeden ga­tu­nek – szcza­wiór al­pej­ski "Oxy­ria di­gy­na".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawiówka

po­tocz­nie: zupa szcza­wio­wa; szcza­wio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. spoż. zupa szcza­wio­wa;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczawiński

przy­miot­nik od: Szcza­win Ko­ściel­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawnianin

miesz­ka­niec Szczaw­na-Zdro­ju


Źródła:

SJP.pl

Szczawnianka

miesz­kan­ka Szczaw­na-Zdro­ju


Źródła:

SJP.pl

Szczawnica

mia­sto uz­dro­wi­sko­we w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim;


Szczaw­ni­ca – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Szczaw­ni­ca. Po­ło­żo­ne jest nad po­to­kiem Graj­car­kiem, na po­gra­ni­czu Pie­nin i Be­ski­du Są­dec­kie­go. Ob­szar Szczaw­ni­cy zaj­mu­je 32,9 km², 1 stycz­nia 2024 r. za­miesz­ki­wa­ło ją 5208 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczawnica-Krościenko

dawne mia­sto w Pol­sce


Zo­bacz też: Szczaw­ni­ca (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Szczaw­ni­ca-Kro­ścien­ko – mia­sto ist­nie­ją­ce w la­tach 1973–1982, póź­niej po­dzie­lo­ne na mia­sto Szczaw­ni­ca i wsie Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem i Tylka w woj. ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawnicki

przy­miot­nik od: Szczaw­ni­ca, Szczaw­ni­ca-Kro­ścien­ko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Szczaw­ni­cy, zwią­za­ny ze Szczaw­ni­cą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczawniczanin

miesz­ka­niec Szczaw­ni­cy-Kro­ścien­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczawniczanka

miesz­kan­ka Szczaw­ni­cy-Kro­ścien­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczawnik

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawno

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. część Wał­brzy­cha


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawno-Zdrój

mia­sto uz­dro­wi­sko­we w Pol­sce


}|-

Szczaw­no-Zdrój ( Bad Salz­brunn) – mia­sto uz­dro­wi­sko­we – gmina miej­ska w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim, po­ło­żo­ne jest w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce na Dol­nym Ślą­sku w Su­de­tach środ­ko­wych. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczawski

→ Szcza­wa (gmina w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szczać

po­tocz­nie, wul­gar­nie: od­da­wać mocz, sikać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) grub. od­da­wać mocz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczałbatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. czasz­ka


Źródła:

Wiktionary

Szczebel

1. po­przecz­ny drą­żek lub pręt w dra­bi­nie;
2. prze­no­śnie: sto­pień w hie­rar­chii spo­łecz­nej, urzęd­ni­czej, na­u­ko­wej, to­wa­rzy­skiej;
3. pręt w ja­kimś ogro­dze­niu, np. w ba­rier­ce;
4. etap roz­wo­ju cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­przecz­ny drą­żek lub pręt w dra­bi­nie

 (1.2) sto­pień w hie­rar­chii spo­łecz­nej, urzęd­ni­czej, na­u­ko­wej, to­wa­rzy­skiej itp.


Szcze­bel lub "Strze­bel" (977 m) – wy­bit­ny szczyt w Be­ski­dzie Wy­spo­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczebelek

mały szcze­bel; belka; ko­łe­czek


Źródła:

SJP.pl

Szczebelkowy

→ szcze­be­lek


Patrz:szczebelek

Źródła:

SJP.pl

Szczebiocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szcze­biot


Źródła:

Wiktionary

Szczebiot

1. cien­ki, de­li­kat­ny głos wy­da­wa­ny przez niek­tó­re ptaki;
2. pie­szczot­li­wa mowa, zwy­kle dzie­ci lub dziew­cząt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. cien­ki, de­li­kat­ny głos wy­da­wa­ny przez niek­tó­re ptaki

 (1.2) książk. pie­szczot­li­wa mowa, zwy­kle dzie­ci lub dziew­cząt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczebiotanie

1. o pta­kach: ćwier­kać, świer­go­tać, świe­go­tać, śpie­wać, kwi­lić;
2. mówić pie­szczot­li­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) o pta­kach: wy­da­wa­nie krót­kich, wy­so­kich i de­li­kat­nych dźwię­ków

 (1.2) o dzie­ciach, dziew­czę­tach: mó­wie­nie w spo­sób szyb­ki i pie­szczot­li­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczebiotać

1. o pta­kach: ćwier­kać, świer­go­tać, świe­go­tać, śpie­wać, kwi­lić;
2. mówić pie­szczot­li­wie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­szcze­bio­tać)

 (1.1) ornit. wy­da­wać de­li­kat­ne, wy­so­kie dźwię­ki

 (1.2) pot. mówić szyb­ko, dużo i bez­tro­sko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczebiotka

żar­to­bli­wie o dużo mó­wią­cej ko­bie­cie lub dziew­czyn­ce


Źródła:

SJP.pl

Szczebiotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szcze­biot­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Szczebiotliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szcze­biot­li­we; cecha tych, któ­rzy są szcze­biot­li­wi


Źródła:

Wiktionary

Szczebiotliwy

skłon­ny do szcze­bio­ta­nia; szcze­bio­czą­cy


Źródła:

SJP.pl

Szczeblewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczeblina

li­stwa dzie­lą­ca otwór okna na mniej­sze, wy­peł­nio­ne szy­ba­mi czę­ści; szpros


Szcze­bli­na, po­tocz­nie szpros (niem. Spros­se) – li­stwa dzie­lą­ca skrzy­dło okien­ne lub drzwio­we na mniej­sze pola (szpros kon­struk­cyj­ny), tzw. kwa­te­ry lub two­rzą­ce je­dy­nie efekt wi­zu­al­ny (szpros wie­deń­ski). Za­mo­co­wa­na w ra­mia­kach lub oścież­ni­cy. Szcze­bli­na po­sia­da wręby do za­mo­co­wa­nia szyb lub wietrz­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczeblinka

zdrob­nie­nie od: szcze­bli­na


Źródła:

SJP.pl

Szczeblinkowy

→ szcze­blin­ka


Patrz:szczeblinka

Źródła:

SJP.pl

Szczeblinowy

przy­miot­nik od: szcze­bli­na, np. drzwi szcze­bli­no­we


Źródła:

SJP.pl

Szczeblowy

→ szcze­bel


Patrz:szczebel

Źródła:

SJP.pl

Szczebra

wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczebrzeszyn

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Szcze­brze­szyn – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, sie­dzi­ba gminy Szcze­brze­szyn, nad rzeką Wieprz. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 r. Szcze­brze­szyn li­czył 4964 miesz­kań­ców.

Przez mia­sto prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 74

Po­ło­żo­ny jest w hi­sto­rycz­nej ziemi chełm­skiej. Nieg­dyś gród obron­ny na trak­cie ki­jow­skim. Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1352 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie ru­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczebrzeszynianin

miesz­ka­niec Szcze­brze­szy­na (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Szcze­brze­szy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczebrzeszynianka

miesz­kan­ka Szcze­brze­szy­na (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Szcze­brze­szy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczebrzeszyński

przy­miot­nik od: Szcze­brze­szyn


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Szcze­brze­szy­na, zwią­za­ny ze Szcze­brze­szy­nem, po­cho­dzą­cy ze Szcze­brze­szy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczec.

skrót

 (1.1) = szcze­ciń­ski


Źródła:

Wiktionary

Szczech

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczechowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczechowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczechowo

Szcze­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Szczu­to­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. Na mapie po­cho­dzą­cej z XVII wieku zaz­na­czo­na jest Karcz­ma trzy domy i trakt bie­gną­cy z pół­no­cy na po­łud­nie.


Źródła:

Wikipedia

Szczechowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczeciak

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bil­bi­li


Źródła:

SJP.pl

Szczecin

1. sztyw­ne włosy po­kry­wa­ją­ce skórę dzika lub świni;
2. o sztyw­nym i gę­stym za­ro­ście lub krót­ko ostrzy­żo­nych i sztyw­no ster­czą­cych wło­sach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce, sto­li­ca wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go;


Szcze­cin ( ) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto wo­je­wództ­wa za­chod­nio­po­mor­skie­go, po­ło­żo­ne na Po­brze­żu Szcze­ciń­skim, nad Odrą i je­zio­rem Dąbie. Szcze­cin jest uz­na­wa­ny za hi­sto­rycz­ną sto­li­cę Po­mo­rza Za­chod­nie­go i księ­stwa po­mor­skie­go; póź­niej w gra­ni­cach Szwe­cji, Bran­den­bur­gii, Prus i Nie­miec.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczecina

1. sztyw­ne włosy po­kry­wa­ją­ce skórę dzika lub świni;
2. o sztyw­nym i gę­stym za­ro­ście lub krót­ko ostrzy­żo­nych i sztyw­no ster­czą­cych wło­sach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sztyw­ne włosy na ciele świ­nio­wa­tych;

 (1.2) przen. sztyw­ne i gęste owło­sie­nie u ludzi, zwła­szcza za­rost


Szcze­ci­na, szczeć – grub­sze, gęst­sze i moc­niej­sze włosy u dzi­ków i trzo­dy chlew­nej, które nie róż­nią się bu­do­wą hi­sto­lo­gicz­ną od zwy­kłych wło­sów. U bar­dziej pry­mi­tyw­nych ras świń włosy te są czę­sto dłu­gie, grube i krę­co­ne, two­rzą­ce cha­rak­te­ry­stycz­ne grzy­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczecinczanin

miesz­ka­niec Szcze­cin­ka (mia­sta w Pol­sce); Szcze­ci­nec­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Szczecinczanka

miesz­kan­ka Szcze­cin­ka (mia­sta w Pol­sce); Szcze­ci­nec­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczecinecczanin

miesz­ka­niec Szcze­cin­ka (mia­sta w Pol­sce); Szcze­cin­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Szczecinecczanka

miesz­kan­ka Szcze­cin­ka (mia­sta w Pol­sce); Szcze­cin­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczecinecki

przy­miot­nik od: Szcze­ci­nek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Szcze­cin­kiem, do­ty­czą­cy Szcze­cin­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczecinek

1. zdrob­nie­nie od: szcze­ci­na;
2. sztyw­ne wło­ski ro­ślin lub zwie­rząt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;


}|-

Szcze­ci­nek ( Ne­u­stet­tin) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, na Po­mo­rzu Za­chod­nim, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu szcze­ci­nec­kie­go i gminy wiej­skiej Szcze­ci­nek.

W Szcze­cin­ku mie­ści się sie­dzi­ba Re­gio­nal­nej Dy­rek­cji Lasów Pań­stwo­wych, obej­mu­ją­cą za­się­giem 30 nad­le­śnictw z te­re­nu by­łych wo­je­wództw ko­sza­liń­skie­go i słup­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczeciniak

po­tocz­nie: szcze­ci­nia­nin (miesz­ka­niec Szcze­ci­na)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczeciniakowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu szcze­ci­nia­kow­ców


Szcze­ci­nia­ko­wa­te, szcze­cin­kow­co­wa­te ("Hy­me­no­cha­e­ta­ce­ae" Donk) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu szcze­ci­nia­kow­ców ("Hy­me­no­cha­e­ta­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczeciniakowce

rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


Szcze­ci­nia­kow­ce ("Hy­me­no­cha­e­ta­les" Oberw.) – rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków ("Aga­ri­co­my­ce­tes"). W pol­skiej li­te­ra­tu­rze na­zy­wa­ne też szcze­cin­kow­ca­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczecinianin

miesz­ka­niec Szcze­ci­na; Szcze­ci­niak (po­tocz­nie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Szcze­ci­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Szcze­ci­na, uro­dzo­na w Szcze­ci­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczecinianka

miesz­kan­ka Szcze­ci­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Szcze­ci­na, także ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Szcze­ci­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeciniasty

1. po­dob­ny do szcze­ci­ny; szcze­ci­no­wa­ty, szcze­cio­wa­ty;
2. po­ro­sły szcze­ci­ną


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy szcze­ci­nę, po­kry­ty szcze­ci­ną

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. ma­ją­cy kształt szcze­ci­ny, przy­po­mi­na­ją­cy szcze­ci­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeciniec

ro­dzaj afry­kań­skich ssa­ków z ro­dzi­ny szcze­ciń­co­wa­tych


Szcze­ci­niec ("Thry­o­no­mys") – ro­dzaj afry­kań­skich ssa­ków z ro­dzi­ny szcze­ciń­co­wa­tych (Thry­o­no­my­i­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczecinka

1. zdrob­nie­nie od: szcze­ci­na;
2. sztyw­ne wło­ski ro­ślin lub zwie­rząt


Szcze­cin­ka (łac. "seta") – wło­sko­wa­ta struk­tu­ra. Wśród zwie­rząt więk­szość szcze­ci­nek wy­stę­pu­je u bez­krę­gow­ców:

Szcze­cin­ki wy­stę­pu­ją także u ro­ślin i grzy­bów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczecinkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy szcze­cin­kę, po­dob­ny do szcze­cin­ki


Źródła:

SJP.pl

Szczecinowatość

cecha, wła­ści­wość tego, co przy­po­mi­na szcze­ci­nę, np. szcze­ci­no­wa­tość brody, wąsów, futra


Źródła:

SJP.pl

Szczecinowaty

po­dob­ny do sztyw­nych i ster­czą­cych wło­sów; szcze­ci­nia­sty, szcze­cio­wa­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przen. ma­ją­cy kształt szcze­ci­ny, przy­po­mi­na­ją­cy szcze­ci­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczecinowo

Szcze­ci­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Stare Juchy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

W Szcze­ci­no­wie znaj­du­je się Dom Pracy Twór­czej Uni­wer­sy­te­tu w Bia­łym­sto­ku.


Źródła:

Wikipedia

Szczeciogon

ro­śli­na z ro­dzi­ny war­go­wych, wy­stę­pu­ją­ca w kilku ga­tun­kach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczeciogonki

Szcze­cio­gon­ki, szcze­cio­go­ny (Thy­sa­nu­ra, Thy­sa­nu­ra "sensu lato") – daw­niej wy­róż­nia­ny tak­son owa­dów obej­mu­ją­cy ry­bi­ki i prze­rzut­ki.


Źródła:

Wikipedia

Szczecionogi

dawna gro­ma­da pier­ście­nic, obej­mu­ją­ca wie­lo­szcze­ty i ską­po­szcze­ty; Cha­e­to­po­da


Źródła:

SJP.pl

Szczecionóg

przed­sta­wi­ciel daw­nej gro­ma­dy pier­ście­nic, obej­mu­ją­cej wie­lo­szcze­ty i ską­po­szcze­ty


Źródła:

SJP.pl

Szczecioszczęki

o ce­chach szcze­cio­szczę­kich (typ zwie­rząt)


Źródła:

SJP.pl

Szczecioszczękie

typ mor­skich, dra­pież­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych; szcze­cio­szczę­ki, szcze­cio­szczę­kow­ce


Szcze­cio­szczę­kie, szcze­cio­szczę­ki (Cha­e­to­gnat­ha), strzał­ki mor­skie – typ drob­nych mor­skich, pro­ble­ma­tycz­nych do skla­sy­fi­ko­wa­nia, dra­pież­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych o strzał­ko­wa­to wy­dłu­żo­nym, dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nym ciele z ot­wo­rem gę­bo­wym oto­czo­nym ce­dzą­cy­mi szcze­cia­mi i chi­ty­no­wy­mi kol­ca­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczecioszczękowce

typ mor­skich, dra­pież­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych; szcze­cio­szczę­ki, szcze­cio­szczę­kie


Źródła:

SJP.pl

Szczecioszczękowiec

przed­sta­wi­ciel typu mor­skich, dra­pież­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych


Źródła:

SJP.pl

Szczeciowate

ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu szcze­ciow­ców


Szcze­cio­wa­te ("Dip­sa­ca­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z rzędu szcze­ciow­ców ("Dip­sa­ca­les"). Za­li­cza się tu w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go około 290 ga­tun­ków sku­pio­nych w 8–11 ro­dza­jów. Ro­śli­ny tu na­le­żą­ce to by­li­ny z głów­ko­wa­ty­mi kwia­to­sta­na­mi, liść­mi na­prze­ciw­le­gły­mi i su­chy­mi owo­ca­mi za­wie­ra­ją­cy­mi po­je­dyn­cze na­sio­no.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczeciowaty

1. taki, który kształ­tem lub wy­glą­dem przy­po­mi­na szczeć (sztyw­ne włosy dzika lub świni); szcze­ci­nia­sty, szcze­ci­no­wa­ty;
2. o ce­chach szcze­cio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Szczeciowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Szcze­ciow­ce ("Dip­sa­ca­les" Du­mort.) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych, w sy­ste­mie Re­ve­a­la w la­tach 90. XX wieku za­li­cza­ny do klasy "Ro­sop­si­da", w sy­ste­mach APG z XXI łą­czo­ny m.in. z astrow­ca­mi i se­le­row­ca­mi we wspól­ny klad astro­wych wła­ści­wych (ang. "eu­a­ste­rids") od­po­wia­da­ją­cy w uję­ciu Rug­gie­ro i in. na­drzę­do­wi astro­po­dob­nych "Aste­ra­nae".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczeciowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Szczeciowłos

ro­dzaj owada z rzędu chru­ści­ków


Cha­e­top­te­ryx (pol­ska nazwa: "szcze­cio­włos" na­wią­zu­je do licz­nych wło­sków na skrzy­dłach imago) – ro­dzaj owada z rzędu chru­ści­ków (In­sec­ta: Tri­chop­te­ra) z ro­dzi­ny Lim­nep­hi­li­dae. Larwy mają jed­no­ga­łę­zi­ste skrze­lot­chaw­ki, bu­du­ją prze­no­śne domki z pia­sku, ka­mycz­ków, frag­men­tów de­try­tu­su i frag­men­tów ro­ślin wod­nych (także szpi­lek drzew igla­stych), po­dob­ne są do larw z ro­dza­ju "Ha­le­sus", "Al­lo­ga­mus" i "Po­ta­mop­hy­lax".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczecioząb

ryba z ro­dzi­ny: szcze­cio­zę­by


Źródła:

SJP.pl

Szczeciński

→ Szcze­cin


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Szcze­ci­na, zwią­za­ny ze Szcze­ci­nem, po­cho­dzą­cy ze Szcze­ci­na


Patrz:Szczecin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczecińskie

→ Szcze­cin


Patrz:Szczecin

Źródła:

SJP.pl

Szczecińskość

→ szcze­ciń­ski


Patrz:szczeciński

Źródła:

SJP.pl

Szczedrzykowice

Szcze­drzy­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Pro­cho­wi­ce.

W przy­siół­ku wsi Szcze­drzy­ko­wi­ce-Sta­cja jest sta­cja ko­le­jo­wa Szcze­drzy­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczegielniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczeglacin

Szcze­gla­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Kor­czew. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży w od­le­gło­ści 3 km od Kor­cze­wa, 30 km od Sied­lec i 109 km od War­sza­wy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczeglin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szczególara

→ szcze­gó­larz


Patrz:szczególarz

Źródła:

SJP.pl

Szczególarz

po­tocz­nie: osoba dba­ją­ca o szcze­gó­ły; skru­pu­lant


Źródła:

SJP.pl

Szczególik

zdrob­nie­nie od: szcze­gół


Źródła:

SJP.pl

Szczególnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szcze­gól­ny, spe­cjal­ny, w więk­szym stop­niu

 (1.2) zwła­szcza

 (1.3) w spo­sób wy­jąt­ko­wy, oso­bli­wy, ina­czej niż prze­cięt­nie


Źródła:

Wiktionary

Szczególniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szcze­gól­nie


Źródła:

SJP.pl

Szczególniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szcze­gól­ny


Źródła:

SJP.pl

Szczególność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szcze­gól­ne


Źródła:

Wiktionary

Szczególny

odz­na­cza­ją­cy się czymś oso­bli­wym, niez­wy­kłym; niez­wy­kły; wy­jąt­ko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się czymś wy­róż­nia­ją­cym, jest wy­jąt­ko­wy ze wzglę­du na jakąś cechę

 (1.2) taki, który ma dla kogoś wy­jąt­ko­we zna­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczegół

1. drob­ny skład­nik ja­kiejś spra­wy, ja­kie­goś zda­rze­nia;
2. drob­ny ele­ment ja­kiejś rze­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drob­ny skład­nik, ele­ment ja­kiejś ca­ło­ści (obiek­tu, sy­tu­a­cji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczegółowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szcze­gó­ło­wo


Źródła:

SJP.pl

Szczegółowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szcze­gó­ło­wy, z uwz­ględ­nie­niem szcze­gó­łów


Źródła:

Wiktionary

Szczegółowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szcze­gó­ło­we


Źródła:

Wiktionary

Szczegółowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szcze­gó­ło­wy; bar­dziej szcze­gó­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Szczegółowy

do­kład­ny, za­wie­ra­ją­cy wiele de­ta­li


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy szcze­gó­łu; do­kład­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczejkowice

Szczej­ko­wi­ce (niem. "Sche­y­ko­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ryb­nic­kim, w gmi­nie Czer­wion­ka-Le­szczy­ny. Wieś leży na Gór­nym Ślą­sku.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Na ma­pach wy­róż­nia się nie­u­rzę­do­we czę­ści miej­sco­wo­ści: Brze­zi­na, Haj­du­ki, Ko­zi­gó­ry, Nowa Wieś, Osin­ka oraz Przy­gon.


Źródła:

Wikipedia

Szczek

krót­ki, ur­wa­ny dźwięk wy­da­wa­ny przez psy, lisy i sza­ka­le; szcze­ka­nie, szcze­ka­nia, szcze­knię­cie


Szczek (Щекъ) – le­gen­dar­ny sło­wiań­ski ksią­żę Polan wschod­nich znany z "Kro­ni­ki Ne­sto­ra", który wraz z brać­mi Kijem i Cho­ry­wem za­ło­żył gród Kijów. Miał także sio­strę imie­niem Ły­bedź.

Kro­ni­ka nie po­da­je szer­szych in­for­ma­cji na temat Szcze­ka poza tym, iż miał miesz­kać na górze naz­wa­nej od jego imie­nia Szcze­kow­ni­cą. Przy­pu­szcza się, iż cała opo­wieść może być prze­rób­ką or­miań­skiej le­gen­dy o bra­ciach Ku­a­rze, Mel­te­ju i Cho­re­a­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczekacz

1. zwie­rzę, które wy­da­je krót­kie, ury­wa­ne dźwię­ki, naj­czę­ściej pies; szcze­kun;
2. po­gard­li­wie:
a) ktoś, kto mówi dużo, gło­śno i w spo­sób za­czep­ny; krzy­kacz, py­skacz;
b) ad­wo­kat, praw­nik lub pro­ku­ra­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) szcze­ka­ją­ce zwie­rzę, zwła­szcza pies pew­nej od­mia­ny, skory do szcze­ka­nia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) iron. po­gard. ad­wo­kat, praw­nik

 (2.2) iron. po­gard. ten, kto mówi dużo, gło­śno i w spo­sób na­past­li­wy, robi za­mie­sza­nie krzy­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczekaczka

1. po­tocz­nie: gło­śnik ścien­ny lub radio;
2. w cza­sie II wojny świa­to­wej: me­ga­fon ulicz­ny, za po­mo­cą któ­re­go hit­le­row­cy po­da­wa­li wia­do­mo­ści;
3. po­gard­li­wie:
a) ko­bie­ta, która mówi dużo, gło­śno i w spo­sób za­czep­ny; krzy­kacz­ka, py­skacz­ka;
b) ko­bie­ta roz­po­wia­da­ją­cy plot­ki; plot­kar­ka, bla­gier­ka;
c) ad­wo­kat­ka, praw­nicz­ka lub pro­ku­ra­tor­ka;
4. po­tocz­nie: usta jako na­rząd mowy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gło­śnik ulicz­ny, szcze­gól­nie pro­pa­gan­do­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczekający

1. o psie, lisie, sza­ka­lu: wy­da­wać krót­ki, ury­wa­ny od­głos;
2. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: ob­ma­wiać, oczer­niać kogoś; szka­lo­wać;
3. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: wy­my­ślać komuś, obu­rzać się na coś;
4. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szcze­ka­nie psów


Źródła:

SJP.pl

Szczekania

1. o psie, lisie, sza­ka­lu: wy­da­wać krót­ki, ury­wa­ny od­głos;
2. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: ob­ma­wiać, oczer­niać kogoś; szka­lo­wać;
3. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: wy­my­ślać komuś, obu­rzać się na coś;
4. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szcze­ka­nie psów


Źródła:

SJP.pl

Szczekanie

1. o psie, lisie, sza­ka­lu: wy­da­wać krót­ki, ury­wa­ny od­głos;
2. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: ob­ma­wiać, oczer­niać kogoś; szka­lo­wać;
3. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: wy­my­ślać komuś, obu­rzać się na coś;
4. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szcze­ka­nie psów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kynol. wy­da­wa­nie przez psa, lisa i inne pso­wa­te krót­kie­go, gło­śne­go głosu słu­żą­ce­go do ko­mu­ni­ka­cji, wy­ra­ża­nia emo­cji i ostrze­ga­nia

 (1.2) od­głos sły­sza­ny, gdy pies szcze­ka


Szcze­ka­nie – dźwięk wy­da­wa­ny naj­czę­ściej przez psy i inne pso­wa­te, m.in. wilki, ko­jo­ty i lisy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczekarzewo

Szcze­ka­rze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Skępe, nad wschod­nią czę­ścią je­zio­ra Łąkie.


Źródła:

Wikipedia

Szczekać

1. o psie, lisie, sza­ka­lu: wy­da­wać krót­ki, ury­wa­ny od­głos;
2. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: ob­ma­wiać, oczer­niać kogoś; szka­lo­wać;
3. po­tocz­nie, po­gard­li­wie: wy­my­ślać komuś, obu­rzać się na coś;
4. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szcze­ka­nie psów


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. szcze­knąć)

 (1.1) zool. o psie, lisie, sza­ka­lu: wy­da­wać krót­ki, ury­wa­ny głos

 (1.2) przen. pot. po­gard. wy­my­ślać komuś, obu­rzać się na coś

 (1.3) przen. pot. po­gard. kła­miąc, mówić o kimś lub o czymś źle

 (1.4) przen. pot. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szcze­ka­nie psów

 (1.5) łow. o samcu sarny: wy­da­wać głos


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeklik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczekliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szcze­kli­wy


Źródła:

Wiktionary

Szczekliwy

1. o gło­sie: krót­ki i prze­ni­kli­wy, nie­przy­jem­ny;
2. o od­gło­sie: przy­po­mi­na­ją­cy szcze­ka­nie;
3. czę­sto szcze­ka­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy szcze­ka­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeknięcie

za­szcze­kać;
1. o psie, lisie, sza­ka­lu: wydać krót­ki, ury­wa­ny od­głos;
2. wydać gło­śne dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szcze­ka­nie psów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szcze­knąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeknąć

za­szcze­kać;
1. o psie, lisie, sza­ka­lu: wydać krót­ki, ury­wa­ny od­głos;
2. wydać gło­śne dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szcze­ka­nie psów


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szcze­kać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|szcze­kać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczekocinianin

miesz­ka­niec Szcze­ko­cin (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szczekocinianka

miesz­kan­ka Szcze­ko­cin (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szczekociny

mia­sto w Pol­sce


}|-

Szcze­ko­ci­ny – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Szcze­ko­ci­ny. Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest nad rzeką Pi­li­cą na ob­sza­rze Niec­ki Wło­szczow­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Niec­ki Ni­dziań­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczekociński

przy­miot­nik od: Szcze­ko­cin


Źródła:

SJP.pl

Szczekun

daw­niej: zwie­rzę, które wy­da­je krót­kie, ury­wa­ne dźwię­ki, naj­czę­ściej pies; szcze­kacz


Źródła:

SJP.pl

Szczekunka

żaba wy­da­ją­ca głos po­dob­ny do szcze­ka­nia psa


Źródła:

SJP.pl

Szczekuszka

zwie­rzę na­le­żą­ce do ro­dzi­ny za­ję­cza­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ocho­to­na|ref=tak., nie­wiel­ki, skocz­ny ssak;


Szcze­kusz­ka ("Ocho­to­na") – ro­dzaj nie­wiel­kich ssa­ków z ro­dzi­ny szcze­kusz­ko­wa­tych (Ocho­to­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczekuszkowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich ssa­ków z rzędu za­ję­cza­ków


Szcze­kusz­ko­wa­te (Ocho­to­ni­dae) – ro­dzi­na nie­wiel­kich ssa­ków z rzędu za­ję­cza­ków (La­go­morp­ha).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczekuszkowaty

o ce­chach szcze­kusz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Szczelina

długi i wąski otwór w czymś lub pę­knię­cie ta­kie­go kształ­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wąski, po­dłuż­ny otwór


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczeliniak

ro­dzaj dłuta ka­mie­niar­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dłuto ka­mie­niar­skie do na­ci­na­nia rys w ka­mie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczelinka

zdrob­nie­nie od: szcze­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szcze­li­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczelinomierz

przy­rząd do po­mia­ru wiel­ko­ści szcze­lin, zaz­wy­czaj nie­wiel­kich roz­mia­rów, np. szcze­lin w świe­cach sa­mo­cho­do­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. przy­rząd do po­mia­ru sze­ro­ko­ści szcze­lin;


Szcze­li­no­mierz – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do okre­śle­nia wiel­ko­ści gwin­tów lub luzów mię­dzy są­sia­du­ją­cy­mi po­wierzch­nia­mi.

Skła­da się z sze­re­gu pły­tek (bla­szek, list­ków) każda o innej gru­bo­ści, naj­czę­ściej osa­dzo­nych obro­to­wo we wspól­nej obu­do­wie (w którą są cho­wa­ne jak ostrza scy­zo­ry­ka).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczelinowaty

ma­ją­cy wiele szcze­lin


Źródła:

SJP.pl

Szczelinowiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szczelinowy

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do szcze­li­ny

 (1.2) jęz. wy­ma­wia­ny przy znacz­nym zbli­że­niu na­rzą­dów mowy, ale bez ich zwar­cia


Źródła:

Wiktionary

Szczeliwo

ma­te­riał o od­po­wied­nich włas­no­ściach wy­trzy­ma­ło­ścio­wych, do­brej od­por­no­ści che­micz­nej i ciepl­nej, uży­wa­ny do uszczel­nia­nia; pa­ku­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. ma­te­riał słu­żą­cy jako ele­ment uszczel­nia­ją­cy;


Szcze­li­wo – ma­te­riał uszczel­nia­ją­cy szcze­li­nę po­mię­dzy dwoma (lub wię­cej) ele­men­ta­mi kon­struk­cyj­ny­mi po­zo­sta­ją­cy­mi wzglę­dem sie­bie w spo­czyn­ku (za­sto­so­wa­nie sta­tycz­ne) lub mo­gą­cy­mi się wza­jem­nie prze­mie­szczać (za­sto­so­wa­nie ru­cho­we). W odróż­nie­niu od uszczel­nień szcze­li­wa go­to­we do za­sto­so­wa­nia nie mają kon­kret­nych kształ­tów ani wy­mia­rów - przyj­mu­ją je do­pie­ro po uży­ciu, wy­peł­nia­jąc szcze­li­nę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczelnie

przy­słó­wek

 (1.1) bez do­stę­pu po­wie­trza lub cie­czy z zew­nątrz

 (1.2) do­kład­nie

 (1.3) przen. bez do­stę­pu z zew­nątrz


Źródła:

Wiktionary

Szczelniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szczel­nie


Źródła:

SJP.pl

Szczelniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szczel­ny


Źródła:

SJP.pl

Szczelność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szczel­ne


W róż­nych dzie­dzi­nach funk­cjo­nu­ją różne (po­dob­ne) de­fi­ni­cje "szczel­no­ści".

Szczel­ność w bu­dow­nict­wie – to wła­ści­wość fi­zycz­na ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, która okre­śla jaka część ob­ję­to­ści ba­da­ne­go ma­te­ria­łu zaj­mu­je ma­te­riał bez porów. Szczel­ność wy­ra­ża się wzo­rem:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczelny

1. ści­śle przy­le­ga­ją­cy do cze­goś, nie­prze­pu­szcza­ją­cy cie­czy lub po­wie­trza;
2. taki, przez który nie można się prze­do­stać, np. szczel­ne gra­ni­ce


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który nie prze­pu­szcza czego lub kogo; do­sko­na­le do­pa­so­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczena

po­tocz­nie: szczę­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczeniacki

→ szcze­niak (osoba); szcze­nia­czy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. lek­cew. wła­ści­wy szcze­nia­ko­wi – chło­pa­ko­wi za­cho­wu­ją­ce­mu się nie­po­waż­nie, nie­doj­rza­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeniacko

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób szcze­niac­ki


Źródła:

Wiktionary

Szczeniackość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szcze­niac­kie; cecha tych, któ­rzy są szcze­niac­cy


Źródła:

Wiktionary

Szczeniactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. szcze­nięct­wo


Źródła:

Wiktionary

Szczeniaczek

zdrob­nie­nie od: szcze­niak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: szcze­niak

 (1.2) pot. mała bu­te­lecz­ka al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeniaczo

→ szcze­nia­czy


Patrz:szczeniaczy

Źródła:

SJP.pl

Szczeniaczy

→ szcze­niak (osoba); szcze­niac­ki


Źródła:

SJP.pl

Szczeniak

żar­to­bli­wie, po­gard­li­wie o oso­bie nie­do­ro­słej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. zool. młody pies

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. żart. lub po­gard. chło­piec po­stę­pu­ją­cy nie­po­waż­nie, za­cho­wu­ją­cy się w spo­sób nie­doj­rza­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczeniakieria

grupa mło­dych osób, naj­czę­ściej chłop­ców


Źródła:

SJP.pl

Szczeniakowaty

po­tocz­nie: nie­doj­rza­ły; smar­ka­czo­wa­ty, smar­ka­to­wa­ty, smar­ka­ty


Źródła:

SJP.pl

Szczeniara

po­tocz­nie: młoda, nie­od­po­wied­nio za­cho­wu­ją­ca się dziew­czy­na


Źródła:

SJP.pl

Szczeniątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: szcze­nię


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od szcze­nię: bar­dzo młody pie­sek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczenić

szcze­nić się - o sa­mi­cy psa, wilka, lisa, bor­su­ka itp.: wy­da­wać po­tom­stwo


Źródła:

SJP.pl

Szczenię

młode psa; szcze­niak, psię, psiak


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. młode psa lub in­nych zwie­rząt z ro­dzi­ny pso­wa­tych

 (1.2) pot. młody, nie­doś­wiad­czo­ny czło­wiek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczenięco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szcze­nię­cy


Źródła:

Wiktionary

Szczenięcy

1. wła­ści­wy szcze­nię­ciu;
2. szcze­nię­ce lata - okres dzie­ciń­stwa lub wczes­nej mło­do­ści


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy szcze­nię­ciu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczenność

zdol­ność sa­mi­cy do wy­da­wa­nia po­tom­stwa


Źródła:

SJP.pl

Szczenny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wet. zo­o­techn. o niek­tó­rych sa­mi­cach zwie­rząt: bę­dą­cy w ciąży, spo­dzie­wa­ją­cy się po­tom­stwa


Źródła:

Wiktionary

Szczep

1. mała grupa ludzi, któ­rych łączy wspól­ny język, tra­dy­cja, oby­cza­je i za­miesz­ki­wa­ny teren; czę­sto utoż­sa­mia­na z ple­mie­niem, od któ­re­go różni się bra­kiem wspól­ne­go przod­ka;
2. w bio­lo­gii: grupa or­ga­niz­mów ma­ją­ca wspól­ne po­cho­dze­nie;
3. w mi­kro­bio­lo­gii: ho­dow­la drob­no­u­stro­jów otrzy­ma­na w wy­ni­ku rozm­no­że­nia jed­ne­go or­ga­niz­mu;
4. młode drzew­ko lub krzew otrzy­ma­ne w wy­ni­ku szcze­pie­nia;
5. ze­spół dru­żyn har­cer­skich dzia­ła­ją­cych na okre­ślo­nym te­re­nie, np. w szko­le;
6. daw­niej: dom, ród, ro­dzi­na, dy­na­stia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) an­trop. grupa et­nicz­na osób nie­wy­wo­dzą­cych swego po­cho­dze­nia od wspól­ne­go przod­ka;

 (1.2) mi­kro­biol. po­pu­la­cja drob­no­u­stro­jów w obrę­bie ga­tun­ku lub od­mia­ny, wy­róż­nia­ją­ca się okre­ślo­ny­mi ce­cha­mi;

 (1.3) bot. roln. ro­śli­na pow­sta­ła w wy­ni­ku szcze­pie­nia;

 (1.4) harc. ro­dzaj poś­red­niej struk­tu­ry w or­ga­ni­za­cjach har­cer­skich;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od szcze­pić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczepa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ka­wa­łek odrą­ba­ne­go drew­na


Źródła:

Wiktionary

Szczepak

nóż ogrod­ni­czy o pro­stym, wy­dłu­żo­nym ostrzu, słu­żą­cy do szcze­pie­nia drzew


Źródła:

SJP.pl

Szczepan

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Szcze­pan – imię mę­skie. Pier­wot­na spo­lo­ni­zo­wa­na forma grec­kie­go imie­nia Ste­fan, prze­ję­ta do pol­szczyz­ny w cza­sach naj­daw­niej­szych, je­szcze przed usta­le­niem się w ję­zy­ku pol­skim spół­gło­ski "f" – która była wów­czas za­stę­po­wa­na przez [p] lub [b] (tę drugą w za­po­ży­cze­niach nie­miec­kich lub w wy­ra­zach prze­ję­tych za nie­miec­kim poś­red­nict­wem) – w brzmie­niu Szcze­pan i do­pie­ro wtór­nie spro­wa­dzo­na do ję­zy­ka pol­skie­go w brzmie­niu Ste­fan.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczepanek

1. zdrob­nie­nie od: Szcze­pan (imię mę­skie); Szcze­pek;
2. naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczepaniak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczepaniec

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczepanik

naz­wi­sko


Szcze­pa­nik (forma żeń­ska: Szcze­pa­ni­ko­wa, Szcze­pa­ni­ków­na; licz­ba mnoga: Szcze­pa­ni­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 10 257 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczepaniuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczepankiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczepankowice

Szcze­pan­ko­wi­ce ( Schönbankwitz) – wieś w Pol­sce po­łud­nio­wo-za­chod­niej po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce.


Źródła:

Wikipedia

Szczepankowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szczepankowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczepankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Szcze­pan­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Szczepanostwo

Szcze­pan z żoną; Szcze­pa­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Szczepanowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szczepanowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczepanowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Szczepanowo

wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim


Szcze­pa­no­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczepanowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczepanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Szcze­pa­na lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Szcze­pa­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczepańczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczepański

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczepcio

zdrob­nie­nie od: Szcze­pan (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Szczepek

zdrob­nie­nie od: szczep


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. nie­wiel­ki szczep

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: szczep­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczepice

Szcze­pi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 262 miesz­kań­ców. Jest dwu­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Kcy­nia.

W miej­sco­wo­ści jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Szcze­pi­ce.


Źródła:

Wikipedia

Szczepienie

1. wpro­wa­dzać do ustro­ju ludz­kie­go albo zwie­rzę­ce­go, szcze­pion­kę w celu sztucz­ne­go uod­por­nie­nia go na cho­ro­bę za­kaź­ną;
2. usz­la­chet­niać drze­wa i krze­wy owo­co­we przez prze­nie­sie­nie ga­łąz­ki ro­śli­ny szla­chet­nej na ro­śli­nę usz­la­chet­nia­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szcze­pić., nazwa czyn­no­ści

 (1.2) miej­sce, w któ­rym do­ko­na­no tej czyn­no­ści lub jej re­zul­tat

 (1.3) med. po­da­nie szcze­pion­ki w for­mie za­strzy­ku

 (1.4) bot. ogrod. dendr. łą­cze­nie zrazu z inną ro­śli­ną


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczepieniowy

→ szcze­pie­nie; szcze­pien­ny


Źródła:

SJP.pl

Szczepienny

→ szcze­pie­nie; szcze­pie­nio­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szcze­pie­niem, do­ty­czą­cy szcze­pie­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczepioneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szcze­pion­ka


Źródła:

Wiktionary

Szczepionka

pre­pa­rat bio­lo­gicz­ny z oczy­szczo­nej za­wie­si­ny za­bi­tych lub uniesz­kod­li­wio­nych bak­te­rii, przez­na­czo­nej do szcze­pień ochron­nych lub lecz­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pre­pa­rat po­cho­dze­nia bio­lo­gicz­ne­go, za­wie­ra­ją­cy osła­bio­ne żywe lub za­bi­te drob­no­u­stro­je cho­ro­bot­wór­cze lub frag­men­ty ich struk­tu­ry sto­so­wa­ny w celu wy­wo­ła­nia od­po­wie­dzi im­mu­no­lo­gicz­nej i od­por­no­ści;


Szcze­pion­ka – pre­pa­rat bio­lo­gicz­ny imi­tu­ją­cy na­tu­ral­ną in­fek­cję i pro­wa­dzą­cy do roz­wo­ju od­por­no­ści ana­lo­gicz­nej do tej, którą uzy­sku­je or­ga­nizm w cza­sie pier­wsze­go kon­tak­tu z praw­dzi­wym drob­no­u­stro­jem.

Szcze­pion­ka za­wie­ra an­ty­gen sty­mu­lu­ją­cy układ od­por­no­ścio­wy do in­duk­cji swo­i­stej od­po­wie­dzi im­mu­no­lo­gicz­nej prze­ciw okre­ślo­ne­mu drob­no­u­stro­jo­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczepionkowiec

po­tocz­nie: zwo­len­nik sto­so­wa­nia szcze­pio­nek


Źródła:

SJP.pl

Szczepionkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny ze szcze­pion­ka­mi, do­ty­czą­cy szcze­pio­nek


Źródła:

Wiktionary

Szczepić

1. wpro­wa­dzać do ustro­ju ludz­kie­go albo zwie­rzę­ce­go, szcze­pion­kę w celu sztucz­ne­go uod­por­nie­nia go na cho­ro­bę za­kaź­ną;
2. usz­la­chet­niać drze­wa i krze­wy owo­co­we przez prze­nie­sie­nie ga­łąz­ki ro­śli­ny szla­chet­nej na ro­śli­nę usz­la­chet­nia­ną


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) med. wet. po­da­wać szcze­pion­kę

 (1.2) bot. roln. łą­czyć pęd (oczko) z pniem (pod­kład­ką) dwu róż­nych ro­ślin

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szcze­pić się

 (2.1) pod­da­wać się po­da­wa­niu szcze­pion­ki

 (2.2) slang. ca­ło­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczepiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczepka

zdrob­nie­nie od: szczep


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. nie­wiel­ka szcze­pa, ka­wa­łek drew­na

 (1.2) ogrod. szcze­pio­ne drzew­ko

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: szcze­pek


Szczep­ka – przy­sió­łek w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Iłowo-Osada, w so­łect­wie Sochy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie cie­cha­now­skim.

W po­cząt­kach XIX wieku Szczep­ka funk­cjo­no­wa­ła na pra­wie cheł­miń­skim. Skła­da­ła się z 2 za­gród za­miesz­ka­łych przez 14 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczepkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szczepkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczeponogi

przed­sta­wi­ciel rzędu wod­nych sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców; la­so­nóg


Źródła:

SJP.pl

Szczeponóg

przed­sta­wi­ciel rzędu wod­nych sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców; la­so­nóg


Źródła:

SJP.pl

Szczepowa

ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca szczep har­cer­ski


Patrz:szczep

Źródła:

SJP.pl

Szczepowy

→ szczep


Patrz:szczep

Źródła:

SJP.pl

Szczerba

1. miej­sce po­zo­sta­łe po od­pad­nię­ciu, wy­ła­ma­niu lub od­tłu­cze­niu cząst­ki cze­goś, miej­sce wy­szczer­bio­ne; luka;
2. w ta­ter­nict­wie: wąska prze­łęcz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uby­tek pow­sta­ły w wy­ni­ku od­pad­nię­cia, wy­ła­ma­nia frag­men­tu cze­goś; miej­sce wy­szczer­bio­ne

 (1.2) książk. przen. brak, stra­ta, uszczer­bek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczerbacz

szczer­bak;
1. ssak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pro­stym, zre­du­ko­wa­nym uzę­bie­niem, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej;
2. po­tocz­nie: osoba nie­ma­ją­ca jed­ne­go lub kilku przed­nich zębów; szczer­buch


Źródła:

SJP.pl

Szczerbak

1. ssak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pro­stym, zre­du­ko­wa­nym uzę­bie­niem, ży­ją­cy w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej; szczer­bacz;
2. po­tocz­nie: osoba nie­ma­ją­ca jed­ne­go lub kilku przed­nich zębów; szczer­buch, szczer­bacz;
3. dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na o sze­ro­kich li­ściach; cy­ko­ria en­dy­wia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbaki

jeden z rzę­dów ssa­ków ło­ży­sko­wych


Szczer­ba­ki (Xe­narth­ra) – grupa lą­do­wych ssa­ków ło­ży­sko­wych w ran­dze na­drzę­du o zre­du­ko­wa­nym uzę­bie­niu. Za­li­cza­ne są do nich mrów­ko­ja­dy, le­niw­ce i pan­cer­ni­ki – zwie­rzę­ta róż­nią­ce się wy­glą­dem zew­nętrz­nym i try­bem życia, ale o po­dob­nej bu­do­wie ana­to­micz­nej. Po­ja­wi­ły się w pa­le­o­ce­nie na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Do cza­sów współ­czes­nych przetr­wa­ło 30 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych obec­nie w obyd­wu Ame­ry­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbaniuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczerbatek

ko­bie­ta nie­ma­ją­ca jed­ne­go lub kilku przed­nich zębów


Źródła:

SJP.pl

Szczerbatka

ko­bie­ta nie­ma­ją­ca jed­ne­go lub kilku przed­nich zębów


Źródła:

SJP.pl

Szczerbatość

1. wi­docz­ne braki zębów;
2. stan, w któ­rym wi­docz­ne są ubyt­ki lub zni­szczo­ne frag­men­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szczer­ba­te; cecha tych, któ­rzy są szczer­ba­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczerbaty

1. nie­ma­ją­cy jed­ne­go lub kilku przed­nich zębów;
2. ma­ją­cy na kra­wę­dzi szczer­bę lub szczer­by; np. szczer­ba­ty kubek


przy­miot­nik

 (1.1) pot. po­zba­wio­ny jed­ne­go lub kilku zębów przed­nich

 (1.2) po­sia­da­ją­cy szczer­bę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś szczer­ba­ty (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczerbiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbice

Szczer­bi­ce ( Sczyr­bitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ryb­nic­kim, w gmi­nie Ga­szo­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczerbicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczerbiec

miecz ko­ro­na­cyj­ny kró­lów pol­skich, bę­dą­cy je­dy­nym za­cho­wa­nym in­sy­gnium ko­ro­na­cyj­nym Pia­stów; Szczer­biec


Szczer­biec – miecz ko­ro­na­cyj­ny kró­lów Pol­ski, jeden z naj­cen­niej­szych za­byt­ków i uni­ka­to­we świa­dect­wo pol­skiej hi­sto­rii. Je­dy­ne za­cho­wa­ne in­sy­gnium ko­ro­na­cyj­ne dy­na­stii Pia­stów. Prze­cho­wy­wa­ny w Skarb­cu Ko­ron­nym w Zamku Kró­lew­skim na Wa­we­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  ele­ment ce­low­ni­ka

 (1.2)  przest. szpa­ra, szcze­li­na, roz­pad­li­na


Źródła:

Wiktionary

Szczerbinka

zdrob­nie­nie od: szczer­bi­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerbić

1. robić w czymś szczer­by;
2. po­wo­do­wać wy­ni­szcze­nie lub stra­tę cze­goś dla osią­gnię­cia ja­kiejś ko­rzy­ści


Źródła:

SJP.pl

Szczerbięcin

Szczer­bię­cin – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Tczew. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczerbiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczerbowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczerbuch

po­tocz­nie: osoba nie­ma­ją­ca jed­ne­go lub kilku przed­nich zębów; szczer­bak, szczer­bacz


Źródła:

SJP.pl

Szczerbówka

szczer­bów­ka ksie­ni, szczer­bów­ka wierz­bów­ka – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szczercowianin

miesz­ka­niec Szczer­co­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szczercowianka

miesz­kan­ka Szczer­co­wa (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szczercowski

→ Szczer­ców


Patrz:Szczerców

Źródła:

SJP.pl

Szczerców

wieś w Pol­sce


Szczer­ców – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Szczer­ców. Leży nad rzeką Wi­daw­ką. Ma sta­tus so­łect­wa


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerek

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzecz­ka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Dnie­stru


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczerk

gleba pia­szczy­sto-gli­nia­sto-ila­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żwir


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczerknąć

o owa­dach: wydać krót­ki, ury­wa­ny głos


Źródła:

SJP.pl

Szczerkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerolotek

szcze­ro­lo­tek dwu­barw­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szczeropolski

praw­dzi­wie, rdzen­nie pol­ski


Źródła:

SJP.pl

Szczerosrebrny

wy­ko­na­ny z czy­ste­go sre­bra


Źródła:

SJP.pl

Szczerozłoty

1. wy­ko­na­ny z czy­ste­go złota;
2. w prze­no­śni: cenny, war­to­ścio­wy, np. uśmiech, serce


Źródła:

SJP.pl

Szczerość

mó­wie­nie praw­dy; praw­do­mów­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest szcze­ry

 (1.2) cecha tego, co jest szcze­re


Szcze­rość – wy­ra­ża­nie swo­ich myśli, uczuć lub za­mia­rów w spo­sób zgod­ny z rze­czy­wi­sto­ścią. Cecha po­ka­zu­ją­ca praw­do­mów­ność w czy­nach oraz sło­wach, a także dowód „czy­stych in­ten­cji”.

W wielu kul­tu­rach (np. Sta­ro­żyt­na Gre­cja, pań­stwa kon­fu­cjań­skie, chrze­ści­jań­stwo), cecha ta jest cnotą, a jej prze­ci­wień­stwa­mi są dwu­li­co­wość, fał­szy­wość, hi­po­kryz­ja.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczerski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczerszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szcze­ry; bar­dziej szcze­ry


Źródła:

SJP.pl

Szczery

1. nie­u­kry­wa­ją­cy praw­dy; praw­do­mów­ny, ot­war­ty;
2. świad­czą­cy o czy­jejś praw­do­mów­no­ści; au­ten­tycz­ny, praw­dzi­wy, nie­u­da­wa­ny;
3. po­zba­wio­ny na­le­cia­ło­ści, np. szcze­ry bry­lant; czy­sty


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy szcze­ro­ści; taki, który mówi praw­dę; wy­ra­ża się szcze­rze, nie ukry­wa tego, co myśli i czuje

 (1.2) jed­no­li­ty, po­zba­wio­ny do­mie­szek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczerza

w le­śnict­wie: drze­wo­stan sos­no­wy skła­da­ją­cy się z gon­nych drzew bez żad­ne­go pod­szy­cia


Źródła:

SJP.pl

Szczerze

przy­słó­wek

 (1.1) od: szcze­ry


Źródła:

Wiktionary

Szczerzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szcze­rze


Źródła:

SJP.pl

Szczerzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szcze­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Szczerzyca

ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych o drob­nych kwia­tach; spo­ty­ka­na w Ta­trach


Źródła:

SJP.pl

Szczerzyć

zwy­kle w od­nie­sie­niu do zębów: ob­na­żać, od­sła­niać, po­ka­zy­wać (np. w uśmie­chu lub zło­ści)


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o zwie­rzę­ciu: gro­żąc, po­ka­zy­wać zęby, kły

 (1.2) o czło­wie­ku: w uśmie­chu lub zło­ści po­ka­zy­wać zęby

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szcze­rzyć się

 (2.1) iron. uśmie­chać się, zwła­szcza za­lot­nie, nie­szcze­rze lub sztucz­nie

 (2.2) ster­czeć, być wi­docz­nym, ostro się ry­so­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczesiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczetnica

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy zwie­rząt bez­krę­go­wych z typu pier­ście­nic


Źródła:

SJP.pl

Szczetnice

gro­ma­da zwie­rząt bez­krę­go­wych z typu pier­ście­nic


Szczet­ni­ce, dłu­go­ryj­ko­we (Echiu­ra) – grupa dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nych, nie­seg­men­to­wa­nych zwie­rząt bez­krę­go­wych z wtór­ną jamą ciała, przez długi czas kla­sy­fi­ko­wa­na w ran­dze typu, a obec­nie coraz czę­ściej w ran­dze gro­ma­dy w typie pier­ście­nic. Obej­mu­je około 150 ga­tun­ków wy­łącz­nie mor­skich zwie­rząt, za­miesz­ku­ją­cych za­rów­no stre­fy płyt­kie, jak i głę­bo­kie rowy oce­a­nicz­ne ("Vit­ja­ze­ma" spp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczetny

cy­tro­ne­la szczet­na - ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, upra­wia­na ze wzglę­du na za­war­tość olej­ku cy­tro­ne­lo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Szczewik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obuw. but


Źródła:

Wiktionary

Szczeznąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. gwara. prze­paść, zni­knąć


Źródła:

Wiktionary

Szczeć

1. sztyw­ne włosy dzika lub świni, słu­żą­ce do wy­ro­bu szczo­tek, pędz­li itp.; szcze­ci­na;
2. ro­śli­na z ro­dzi­ny szcze­cio­wa­tych, o drob­nych kwia­tach bia­łych, żół­ta­wo­bia­łych, li­lio­wych lub fio­le­to­wych, wy­stę­pu­ją­ca w kil­ku­na­stu ga­tun­kach;
3. twar­de, sztyw­ne wło­ski na ciele sta­wo­no­gów i pier­ście­nic; szcze­cin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włosy po­kry­wa­ją­ce skórę zwie­rzę­cą;

 (1.2) za­rost męski;

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dip­sa­cus|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych;


Szczeć ("Dip­sa­cus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych ("Ca­pri­fo­lia­ce­ae"). Obej­mu­je około 20–21 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie (8 ga­tun­ków, z czego trzy są ro­dzi­me w Pol­sce: szczeć wy­kra­wa­na "D. la­ci­nia­tus", szczeć po­spo­li­ta "D. ful­lo­num" i szczeć owło­sio­na "D.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szcześniak

naz­wi­sko


Szcze­śniak – pol­skie naz­wi­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szcześniki

Szcze­śni­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Hańsk. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 98 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Szczeżuja

duży małż słod­ko­wod­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczi

ka­pu­śniak z bia­łej ka­pu­sty na ro­so­le


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­pu­lar­ny w kuch­ni ro­syj­skiej ro­dzaj zupy z wa­rzyw li­ścia­stych, z do­dat­kiem mięsa, grzy­bów lub ryb;


Szczi (ros. щи) – po­pu­lar­ny w kuch­ni ro­syj­skiej ro­dzaj zupy z wa­rzyw li­ścia­stych, z do­dat­kiem mięsa, grzy­bów lub ryb. W za­leż­no­ści od za­sto­so­wa­ne­go wy­wa­ru, szczi może być ka­pu­śnia­kiem, zupą grzy­bo­wą lub rybną, przy czym ka­pu­sta po­zo­sta­je skład­ni­kiem niez­mien­nym. Współ­cze­śnie w kuch­ni ro­syj­skiej wy­stę­pu­je kil­ka­dzie­siąt mo­dy­fi­ka­cji pod­sta­wo­we­go prze­pi­su.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczimać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wy­trzy­mać


Źródła:

Wiktionary

Szczkówek

Szczkó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 132 miesz­kań­ców. Jest dzie­więt­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Izbi­ca Ku­jaw­ska.


Źródła:

Wikipedia

Szczmiel

szczmiel biały - by­li­na z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych osią­ga­ją­ca wy­so­kość do 2,5 metra


Szczmiel, ramia, be­me­ria ("Bo­eh­me­ria" Jacq.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych ("Ur­ti­ca­ce­ae"). Obej­mu­je on 47 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie rów­ni­ko­wej oraz na pół­ku­li pół­noc­nej w stre­fie sub­tro­pi­kal­nej, rza­dziej wkra­cza­jąc w stre­fę kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go (po La­bra­dor w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Ja­po­nię w Azji).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczoch

po­tocz­nie: młody chło­pak; smar­kacz, gów­niarz


Źródła:

SJP.pl

Szczochy

wul­gar­nie: mocz


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) posp. mocz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczoda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środa


Źródła:

Wiktionary

Szczodrak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gwara. bo­żo­na­ro­dze­nio­we pie­czy­wo

 (1.2) kulin. gwara. ciast­ko we­sel­ne w for­mie zwie­rząt­ka


Szczo­drak – przy­sió­łek wsi Goszcz w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Twar­do­gó­ra. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Goszcz.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek na­le­żał ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczodrkowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Skała;


Szczodr­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Skała.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Dąbki, Kol­bu­szo­wa, Ko­pa­ni­na, Pod Na­ram­skim, Za­gard­le.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczodroba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. hoj­ność (chęt­ne uży­cza­nie ob­fi­tych darów)


Źródła:

Wiktionary

Szczodrobliwie

przy­słó­wek

 (1.1) hoj­nie, szczo­drze


Źródła:

Wiktionary

Szczodrobliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szczo­dro­bli­wie


Źródła:

SJP.pl

Szczodrobliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie hoj­nym


Źródła:

Wiktionary

Szczodrobliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szczo­dro­bli­wy


Źródła:

SJP.pl

Szczodrobliwy

1. ro­zda­ją­cy coś ob­fi­cie, w dużej ilo­ści;
2. hoj­nie udzie­la­ny


przy­miot­nik

 (1.1) hojny, szczo­dry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczodrochowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szczodrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. reg. świę­to­krzy­ski ro­ga­lik droż­dżo­wy

 (1.2) kulin. reg. ka­szub­ski wy­piek z cia­sta chle­bo­we­go w for­mie księ­ży­ca, tra­dy­cyj­nie pie­czo­ny w wi­gi­lię Trzech Króli


Źródła:

Wiktionary

Szczodrolistny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiele liści


Źródła:

Wiktionary

Szczodrota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. bycie szczo­drym

 (1.2) daw. ob­fi­tość


Źródła:

Wiktionary

Szczodrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczodrość

szczo­dro­bli­wość, hoj­ność, bycie szczo­drym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co szczo­dre; cecha tych, któ­rzy są szczo­drzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczodry

szczo­dro­bli­wy;
1. ro­zda­ją­cy coś ob­fi­cie, w dużej ilo­ści;
2. hoj­nie udzie­la­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) hojny, da­ją­cy coś ob­fi­cie

 (1.2) udzie­la­ny w spo­sób hojny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczodrze

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szczo­dry


Źródła:

Wiktionary

Szczodrzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szczo­drze


Źródła:

SJP.pl

Szczodrzejewo

Szczo­drze­je­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Mi­ło­sław.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Przez Szczo­drze­je­wo prze­bie­ga czar­ny szlak ro­we­ro­wy, łą­czą­cy Żer­ków przez Ra­sze­wy, Śmie­łów, Nową Wieś Pod­gór­ną, Cze­sze­wo i Winną Górę z Mi­ło­sła­wiem.


Źródła:

Wikipedia

Szczodrzejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szczo­dry


Źródła:

SJP.pl

Szczodrzeniec

mio­do­daj­na krze­wi­na o żół­tych kwia­tach


Szczo­drze­niec ("Cha­ma­e­cy­ti­sus") – wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, al­ter­na­tyw­nie włą­cza­ny jest do ro­dza­ju "Cy­ti­sus" jako sek­cja "Tu­bo­cy­ti­sus". Obej­mu­je od ok. 30 do 43 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na ob­sza­rze od Wysp Ka­na­ryj­skich po za­chod­nią Azję. W Pol­sce wy­stę­pu­ją 4 ga­tun­ki ro­dzi­me i jeden przej­ścio­wo dzi­cze­ją­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczodrzykowo

Szczo­drzy­ko­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik, w do­li­nie Średz­kiej Stru­gi, przy dro­dze po­wia­to­wej nr 547 do Gądek

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczodrów

Szczo­drów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Syców.


Źródła:

Wikipedia

Szczon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pozn. chło­pak


Źródła:

Wiktionary

Szczot

duża szczot­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczota

duża szczot­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczoteczka

1. mała szczot­ka;
2. przy­rząd per­ku­syj­ny do ude­rza­nia w bębny;
3. wło­ski na no­gach pszczół ro­bot­nic zbie­ra­ją­cych pyłek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała szczot­ka

 (1.2) wło­ski na nóż­kach pszczół ro­bot­nic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczoteczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy małą szczot­kę; szorst­ki i ster­czą­cy


Źródła:

SJP.pl

Szczoteczkowy

→ szczo­tecz­ka


Patrz:szczoteczka

Źródła:

SJP.pl

Szczotecznica

szczo­tecz­ni­ca sza­raw­ka - motyl z ro­dzi­ny brud­nic, któ­re­go gą­sie­ni­ce wy­rzą­dza­ją szko­dy w la­sach li­ścia­stych


Źródła:

SJP.pl

Szczotka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie do czy­szcze­nia skła­da­ją­ce się z opraw­ki i przy­mo­co­wa­ne­go do niej mięk­kie­go wło­sia

 (1.2) techn. spe­cjal­ny ro­dzaj kon­tak­tu elek­trycz­ne­go po­mię­dzy ru­cho­my­mi czę­ścia­mi;

 (1.3) zool. włosy ros­ną­ce na koń­skich pę­ci­nach

 (1.4) ro­bo­czy wy­druk ze stu­dia DTP słu­żą­cy do ko­rek­ty;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczotkarka

ma­szy­na do szczot­ko­wa­nia tka­nin


Źródła:

SJP.pl

Szczotkarski

do­ty­czą­cy wy­ro­bu szczo­tek


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze szczot­ka­mi i szczot­ko­wa­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczotkarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy szczot­ki


Źródła:

Wiktionary

Szczotkoczuby

ping­win szczot­ko­czu­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ping­wi­nów


Źródła:

SJP.pl

Szczotkoryjce

typ ma­łych, dra­pież­nych bez­krę­gow­ców; ryj­ko­gło­wy, ry­jo­kręt­ki


Źródła:

SJP.pl

Szczotkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szczot­ko­wać., nazwa czyn­no­ści

 (1.2) oczy­szcza­nie po­wierzch­ni cze­goś przy po­mo­cy szczot­ki

 (1.3) cze­sa­nie wło­sów, sier­ści przy po­mo­cy szczot­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczotkowato

→ szczot­ko­wa­ty


Patrz:szczotkowaty

Źródła:

SJP.pl

Szczotkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy szczot­kę; szorst­ki i ster­czą­cy


Źródła:

SJP.pl

Szczotkować

cza­sow­nik

 (1.1) po­cie­rać szczot­ką – cze­sząc, czy­szcząc lub po­le­ru­jąc


Źródła:

Wiktionary

Szczotkowice

Szczot­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczotkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szczot­ką, do­ty­czą­cy szczot­ki


Źródła:

Wiktionary

Szczotlicha

Szczot­li­cha ("Co­ry­nep­ho­rus" P. Beauv.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je 5 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, kra­jach ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go (pół­noc­na Afry­ka, Bli­ski Wschód), na wscho­dzie się­ga­jąc po Iran. W Pol­sce ro­śnie jeden – szczot­li­cha siwa "C. ca­ne­scens". Ro­śli­ny te za­sied­la­ją sied­li­ska pia­szczy­ste, w tym wydmy.


Źródła:

Wikipedia

Szczow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczaw


Źródła:

Wiktionary

Szczubełek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczublewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczucice

Szczu­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Sa­do­wie. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szczuć.


Źródła:

Wiktionary

Szczucin

mia­sto w Pol­sce


Szczu­cin – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie dą­brow­skim, w gmi­nie Szczu­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczucinianin

miesz­ka­niec Szczu­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szczucinianka

miesz­kan­ka Szczu­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szczuciński

przy­miot­nik od: Szczu­cin, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim


Źródła:

SJP.pl

Szczucki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczuczyn

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. mia­sto na Bia­ło­ru­si


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczuczynianin

miesz­ka­niec Szczu­czy­na


Źródła:

SJP.pl

Szczuczynianka

miesz­kan­ka Szczu­czy­na


Źródła:

SJP.pl

Szczuczyński

zwią­za­ny z mia­stem Szczu­czyn


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Szczu­czy­na, zwią­za­ny ze Szczu­czy­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczudlarka

→ szczud­larz


Patrz:szczudlarz

Źródła:

SJP.pl

Szczudlarski

→ szczud­larz


Patrz:szczudlarz

Źródła:

SJP.pl

Szczudlarstwo

za­ję­cie szczud­la­rza


Źródła:

SJP.pl

Szczudlarz

osoba cho­dzą­ca na szczu­dłach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta cho­dzą­cy na szczu­dłach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczudlasty

przy­po­mi­na­ją­cy szczu­dła, długi i cien­ki; szczu­dło­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szczudła

1. pręt z pod­pór­ką na stopę, umoż­li­wia­ją­cy sta­wia­nie kro­ków bez do­ty­ka­nia ziemi stopą, uży­wa­ny głów­nie do po­ka­zów, akro­ba­cji;
2. pod­po­ra ułat­wia­ją­ca cho­dze­nie oso­bom z usz­ko­dzo­ną lub am­pu­to­wa­ną nogą; kula;
3. pod­po­ra za­stę­pu­ją­ca am­pu­to­wa­ną nogę; pro­te­za


Źródła:

SJP.pl

Szczudłak

ptak z siew­ko­wych, o czar­no-bia­łym upie­rze­niu, dłu­gim czar­nym dzio­bie i bar­dzo dłu­gich czer­wo­nych no­gach; za­miesz­ku­je wy­brze­ża je­zior na ob­sza­rach ste­po­wych i pół­pu­styn­nych Eu­raz­ji, Afry­ki, obu Ame­ryk i Au­stra­lii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hi­man­to­pus hi­man­to­pus|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści ptak o bar­dzo dłu­gich no­gach, na­le­żą­cy do rzędu siew­ko­wych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczudłakowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu siew­ko­wych; szczu­dło­no­gie, szczu­dło­no­gi


Źródła:

SJP.pl

Szczudłakowaty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ro­dzi­ny pta­ków z rzędu siew­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Szczudłek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. przty­czek


Źródła:

Wiktionary

Szczudło

1. pręt z pod­pór­ką na stopę, umoż­li­wia­ją­cy sta­wia­nie kro­ków bez do­ty­ka­nia ziemi stopą, uży­wa­ny głów­nie do po­ka­zów, akro­ba­cji;
2. pod­po­ra ułat­wia­ją­ca cho­dze­nie oso­bom z usz­ko­dzo­ną lub am­pu­to­wa­ną nogą; kula;
3. pod­po­ra za­stę­pu­ją­ca am­pu­to­wa­ną nogę; pro­te­za


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kij z pod­staw­ką pod stopę, do cho­dze­nia nad zie­mią

 (1.2) med. pod­po­ra ułat­wia­ją­ca cho­dze­nie

 (1.3) leśn. od­no­ga ko­rze­nia świer­ka

 (1.4) bud. so­lid­ny ele­ment do osa­dza­nia słu­pów drew­nia­nych w grun­cie

 (1.5) przen. ktoś bar­dzo wy­so­ki, chudy

 (1.6) przest. przen. osoba bę­dą­ca pod­po­rą dla kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczudłonogi

1. o no­gach po­dob­nych do szczu­deł;
2. o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ro­dzi­ny pta­ków z rzędu siew­ko­wych


Szczu­dło­no­gi, szczu­dła­ko­wa­te (Re­cur­vi­ro­stri­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu siew­ko­wych (Cha­ra­drii­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczudłonogie

ro­dzi­na pta­ków z rzędu siew­ko­wych; szczu­dła­ko­wa­te, szczu­dło­no­gi


Źródła:

SJP.pl

Szczudłonóg

ptak z rzędu siew­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Szczudłowaty

przy­po­mi­na­ją­cy szczu­dła, długi i cien­ki; szczud­la­sty


Źródła:

SJP.pl

Szczudłów

Szczu­dłów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Ło­wicz.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w po­wie­cie or­łow­skim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku. Była wsią klu­cza zduń­skie­go ar­cy­bi­sku­pów gnieź­nień­skich. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczujnia

po­gard­li­wie:
1. pro­pa­go­wa­nie nie­na­wi­ści w me­diach;
2. me­dium pro­pa­gu­ją­ce nie­na­wiść po­li­tycz­ną lub spo­łecz­ną, po­strze­ga­ne jako stron­ni­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. me­dium (sta­cja te­le­wi­zyj­na, ga­ze­ta, ser­wis in­ter­ne­to­wy itp.) po­strze­ga­ne jako stron­ni­cze i pro­pa­gu­ją­ce nie­na­wiść po­li­tycz­ną lub spo­łecz­ną, nie­kie­dy wobec kon­kret­nych osób

 (1.2) pot. pejor. pro­ce­der pro­pa­go­wa­nia nie­na­wi­ści w me­diach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczuka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zool. szczu­pak


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczukocice

Szczu­ko­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce.

Pier­wsza wzmian­ka o wsi po­cho­dzi z roku 1386. W póź­niej­szym okre­sie (XVI wiek) była włas­no­ścią rodu Szczu­koc­kich herbu Je­li­ta, stam­tąd też ród ów się wy­wo­dzi. W wieku XVII wraz z Gorz­ko­wi­ca­mi przesz­ła w po­sia­da­nie Ko­niec­pol­skich herbu Pobóg a w na­stęp­nym stu­le­ciu Za­rem­bów herbu Ja­strzę­biec.


Źródła:

Wikipedia

Szczukowice

Szczu­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pie­ko­szów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do­jazd z Kielc za­pew­nia­ją au­to­bu­sy ko­mu­ni­ka­cji miej­skiej linii 18. Przez Szczu­ko­wi­ce prze­bie­ga linia ko­le­jo­wa Kiel­ce-Fo­sow­skie, w miej­sco­wo­ści znaj­du­je się po­ste­ru­nek od­ga­łęź­ny na­dzo­ru­ją­cy ruch na łącz­ni­cy ko­le­jo­wej z linią War­sza­wa Za­chod­nia-Kra­ków Głów­ny Oso­bo­wy.


Źródła:

Wikipedia

Szczukowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczukwin

Szczuk­win – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Tu­szyn.

Wieś bi­skup­stwa włoc­ław­skie­go w po­wie­cie piotr­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szczun

po­tocz­nie: wy­ro­stek, gów­niarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Bi­sku­piz­na,Hazy,Gru­dziądz,Ku­ja­wy za­chod­nie,Byd­goszcz. chło­pak

 (1.2) gw-pl|Gniez­no. łobuz

 (1.3) gw-pl|Po­gra­ni­cze Ma­zo­wsza. chło­piec po­pu­sza­ją­cy mocz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczupaczek

zdrob­nie­nie od: szczu­pak


Źródła:

SJP.pl

Szczupaczy

przy­miot­nik od: szczu­pak


Źródła:

SJP.pl

Szczupak

duża, dra­pież­na ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny szczu­pa­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. długa ryba dra­pież­na;

 (1.2) pot. długi skok

 (1.3) daw. gwara. więz. nóż skła­da­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. chu­dzie­lec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczupakokształtne

rząd słod­ko­wod­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych


Szczu­pa­koksz­tałt­ne (Eso­ci­for­mes) – rząd słod­ko­wod­nych ryb pro­mie­nio­płet­wych, bli­sko spo­krew­nio­nych z ło­so­sioksz­tałt­ny­mi (Sal­mo­ni­for­mes). Daw­niej za­li­cza­ne były w ran­dze po­drzę­du szczu­pa­kow­ców (Eso­co­i­dei) do rzędu śle­dzioksz­tałt­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczupakokształtny

o ce­chach szczu­pa­koksz­tałt­nych (rząd ryb)


Źródła:

SJP.pl

Szczupakowate

o ce­chach szczu­pa­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Szczu­pa­ko­wa­te (Eso­ci­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych, słod­ko­wod­nych ryb szczu­pa­koksz­tałt­nych (Eso­ci­for­mes). Obej­mu­je 7 ga­tun­ków współ­cze­śnie ży­ją­cych i co najm­niej kilka wy­mar­łych. Po­ła­wia­ne jako ryby kon­sump­cyj­ne, zwła­szcza spor­to­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczupakowaty

o ce­chach szczu­pa­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Szczupakowy

→ szczu­pak


Patrz:szczupak

Źródła:

SJP.pl

Szczupieńczyk

ro­dzaj ryb z rzędu kar­pień­coksz­tałt­nych


Źródła:

SJP.pl

Szczuplej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szczu­pło


Źródła:

SJP.pl

Szczuplejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szczu­pły


Źródła:

SJP.pl

Szczuplusieńki

zdrob­nie­nie od: szczu­pły


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: szczu­pły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczupluteńki

zdrob­nie­nie od: szczu­pły


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: szczu­pły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczuplutki

zdrob­nie­nie od: szczu­pły


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: szczu­pły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczupok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. ży­wiec­ka miesz­ka­niec wsi po­dży­wiec­kich


Źródła:

Wiktionary

Szczupławy

nieco szczu­pły


Źródła:

SJP.pl

Szczupło

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szczu­pły


Źródła:

Wiktionary

Szczupłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca fi­gu­rę, syl­wet­kę szczu­płą, chudą, smu­kłą, ma­ją­cą mało tłu­szczu

 (1.2) książk. przen. mała licz­ba bądź ilość cze­goś, mała ob­ję­tość


Źródła:

Wiktionary

Szczupły

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy smu­kły kształt, mało tłu­szczu

 (1.2) książk. przen. nie­licz­ny, nie­wiel­ki, o małej ob­ję­to­ści


Źródła:

Wiktionary

Szczur

1. gry­zoń z ro­dzi­ny my­szo­wa­tych, ma­ją­cy długi i po­zba­wio­ny wło­sów ogon;
2. po­tocz­nie: to­reb­ka her­ba­ty ze sznur­kiem i ka­wał­kiem pa­pie­ru;
3. śro­do­wi­sko­wo: pła­ski rzut piłką, kiedy piłka leci tuż nad zie­mią;
4. szczur lą­do­wy - po­tocz­nie: osoba stale prze­by­wa­ją­ca na lą­dzie, nie­lu­bią­ca mor­skich po­dró­ży;
5. szczur piż­mo­wy - ssak z rzędu gry­zo­ni; piż­mo­szczur, piż­mak;
6. szczur fa­ra­o­na - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny man­gu­sto­wa­tych; man­gu­sta egip­ska;
7. wy­ścig szczu­rów - bez­myśl­na, wy­czer­pu­ją­ca i nie­koń­czą­ca się ry­wa­li­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gry­zoń z ro­dzi­ny my­szo­wa­tych;

 (1.2) przen. pot. to­reb­ka her­ba­ty ek­spre­so­wej ze sznur­kiem i ety­kie­tą


Szczur, se­ra­mo­szczur ("Rat­tus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae), obej­mu­ją­cy kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków. Do naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych na­le­żą, wy­stę­pu­ją­ce rów­nież w Pol­sce, szczur śnia­dy i szczur wę­drow­ny, a także wy­stę­pu­ją­cy w po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji i na wy­spach Pa­cy­fi­ku szczur po­li­ne­zyj­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczurek

mały szczur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: szczur

 (1.2) mały lub młody szczur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. źró­deł­ko, struż­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczurkowaty

po­tocz­nie o czło­wie­ku: ma­ją­cy wąską, chudą twarz


Źródła:

SJP.pl

Szczurkowo

Szczur­ko­wo (niem. "Schönbruch") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Sę­po­pol.

Wieś le­żą­ca na gra­ni­cy pol­sko-ro­syj­skiej, prze­dzie­lo­na szla­ba­nem. Wieś bo­cia­nia, jedno z naj­licz­niej­szych sku­pisk bo­cia­nich gniazd. Po kilka na każ­dym do­mo­stwie i oko­licz­nych drze­wach (gnia­zda umie­szczo­ne na spe­cjal­nych po­de­stach). W daw­nej szko­le znaj­du­je się Dom Opie­ki, w któ­rym urzą­dzo­no pu­blicz­ną ka­pli­cę (pa­ra­fia Ży­do­wo).


Źródła:

Wikipedia

Szczuropodobny

przy­po­mi­na­ją­cy szczu­ra


Źródła:

SJP.pl

Szczuroskoczek

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny kar­ło­my­szo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Di­po­do­mys|J.E. Gray|ref=tak., mały gry­zoń pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski z ro­dzi­ny kar­ło­my­szo­wa­tych;


Szczu­ro­sko­czek ("Di­po­do­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny szczu­ro­skocz­ków (Di­po­do­my­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kar­ło­my­szo­wa­tych (He­te­ro­my­i­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczurowa

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie brze­skim


Szczu­ro­wa – wieś w po­wie­cie brze­skim w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, sie­dzi­ba gminy Szczu­ro­wa oraz pa­ra­fii św. Bar­tło­mie­ja Apo­sto­ła. Wieś leży u zbie­gu dróg wo­je­wódz­kich 964 i 768.

Szczu­ro­wa uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1785 roku, zde­gra­do­wa­na w 1933 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczurowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem szczu­ra


Źródła:

SJP.pl

Szczurowski

przy­miot­nik od: Szczu­ro­wa, Szczu­rów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczurołap

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ła­pa­niem szczu­rów;


Szczu­ro­łap – czło­wiek za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cy się ła­pa­niem i zwal­cza­niem szczu­rów.

W kra­jach roz­wi­nię­tych zawód gi­ną­cy, wciąż spo­ty­ka­ny m.in. w In­diach i in­nych pań­stwach Trze­cie­go Świa­ta.

Nazwa szczu­ro­łap sto­so­wa­na jest rów­nież do okre­śla­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczurołapka

→ szczu­ro­łap


Patrz:szczurołap

Źródła:

SJP.pl

Szczurzy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do szczu­ra

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla szczu­ra, po­sia­da­ją­cy cechy szczu­ra


Źródła:

Wiktionary

Szczurzyca

sa­mi­ca szczu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca szczu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczurzyn

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych


Szczu­rzyn (ukr. Щурин) – wieś w re­jo­nie łuc­kim ob­wo­du wo­łyń­skie­go, która liczy 673 miesz­kań­ców.

Za­ło­żo­na w 1604 r. W II Rze­czy­po­spo­li­tej miej­sco­wość była po­cząt­ko­wo sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Szczu­rzyn w po­wie­cie łuc­kim wo­je­wództ­wa wo­łyń­skie­go.

Przy końcu XIX wieku ist­niał chu­tor Pe­re­cho­dy, który wcho­dził w skład gminy wiej­skiej Szczu­ryn.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczurzynek

szczu­rzy­nek ko­ra­lo­wy - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny myszy


Szczu­rzy­nek ("Me­lo­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczurzysko

zgru­bie­nie od: szczur


Źródła:

SJP.pl

Szczutek

przty­czek


Szczu­tek – pol­skie cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne w okre­sie II Rze­czy­po­spo­li­tej we Lwo­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczutkowo

Szczut­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­ceń.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 149 miesz­kań­ców. Jest osiem­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Cho­ceń.


Źródła:

Wikipedia

Szczutowo

nazwa trzech wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczutowski

przy­miot­nik od: Szczu­to­wo


Szczu­tow­ski (forma żeń­ska: Szczu­tow­ska; licz­ba mnoga: Szczu­tow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 270 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczuć

1. pod­ju­dzać psa do ata­ko­wa­nia i go­nie­nia;
2. po­lo­wać na coś z char­ta­mi


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­szczuć)

 (1.1) po­bu­dzać psa do ataku

 (1.2) pod­bu­rzać kogoś prze­ciw cze­muś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczwacz

osoba zaj­mu­ją­ca się ukła­da­niem char­tów i oga­rów do po­lo­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ukła­da­niem char­tów i oga­rów do po­lo­wa­nia

 (1.2) daw. czło­nek służ­by ło­wiec­kiej

 (1.3) daw. opie­kun sfory na po­lo­wa­niu

 (1.4) hist. we dwo­rze: osoba opie­ku­ją­ca się oga­ra­mi i char­ta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczwaność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szczwa­ne; cecha tych, któ­rzy są szczwa­ni


Źródła:

Wiktionary

Szczwany

doś­wiad­czo­ny w czymś, prze­bie­gły, chy­try


Źródła:

SJP.pl

Szczwać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. poszcz­wać)

 (1.1) stpol. szczuć psem


Źródła:

Wiktionary

Szczwół

szczwół pla­mi­sty - dwu­let­nia ro­śli­na ziel­na przy­po­mi­na­ją­ca wy­glą­dem pie­trusz­kę, za­wie­ra­ją­ca silny al­ka­lo­id - ko­nii­nę, ros­ną­ca jako chwast w Eu­raz­ji i w pół­noc­nej Afry­ce; pie­trasz­nik pla­mi­sty, psia pie­trusz­ka, cy­ku­ta (nazwa zwy­cza­jo­wa)


Szczwół ("Co­nium" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych "Apia­ce­ae". Obej­mu­je 5–6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­raz­ji, głów­nie w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go. Jeden ga­tu­nek ro­śnie także w po­łud­nio­wej Afry­ce. W Pol­sce wy­stę­pu­je jeden ga­tu­nek – szczwół pla­mi­sty "C. ma­cu­la­tum" (ma sta­tus za­do­mo­wio­ne­go an­tro­po­fi­ta). Zo­stał on także zaw­le­czo­ny do Azji Wschod­niej i Mi­kro­nez­ji. Ro­śli­na ta jest sil­nie tru­ją­ca, daw­niej wy­ko­rzy­sty­wa­na była także w zio­ło­lecz­nict­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczycieński

1. przy­miot­nik od: Szczyt­no; szczyt­now­ski;
2. przy­miot­nik od: Szczyt­na


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Szczyt­na, zwią­za­ny ze Szczyt­nem

 (1.2) do­ty­czą­cy Szczyt­nej, zwią­za­ny ze Szczyt­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczycik

zdrob­nie­nie od: szczyt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szczyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczycić

szczy­cić się - być dum­nym z kogoś, z cze­goś; chwa­lić się, chlu­bić się


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. bro­nić, chro­nić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczyciński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczygielski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczygieł

mały ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, jest mniej­szy od wró­bla


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały i barw­ny ptak eu­raz­ja­tyc­ki;


Szczy­gieł ("Car­du­e­lis car­du­e­lis") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych (Frin­gil­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczygli

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do szczy­gła

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny ze szczy­głem, do­ty­czą­cy szczy­gła

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla szczy­gła, ma­ją­cy cechy szczy­gła


Źródła:

Wiktionary

Szczyglik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szczy­gieł


Źródła:

Wiktionary

Szczygło

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczygłowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczyk

rzad­ko: młoda, de­li­kat­na trawa wio­sen­na


Źródła:

SJP.pl

Szczyl

po­gard­li­wie o oso­bie nie­do­ro­słej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) grub. po­gard­li­we okre­śle­nie dziec­ka, zwła­szcza chłop­ca


Szczyl, właśc. Ty­mo­te­usz Ro­ży­nek (ur. 9 marca 2000 w Ka­to­wi­cach) – pol­ski raper, pio­sen­karz, autor tek­stów i aktor.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczylać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strze­lać


Źródła:

Wiktionary

Szczyny

1. po­gard­li­wie: słaby, złej ja­ko­ści napój;
2. po­spo­li­cie: mocz


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) posp. mocz

 (1.2) posp. słaby, nies­macz­ny napój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczypanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szczy­pać.


Źródła:

Wiktionary

Szczypanka

1. mała za­szew­ka na ubra­niu;
2. daw­niej: klu­ska rwana


Źródła:

SJP.pl

Szczypawica

szczy­paw­ka; po­tocz­nie:
1. duży, dra­pież­ny chrząszcz z ro­dzi­ny bie­ga­czy (bie­gacz, trzyszcz lub sko­rek) o du­żych kle­szczach, któ­ry­mi za­bi­ja ro­ba­ki, owady i śli­ma­ki;
2. sko­rek


Źródła:

SJP.pl

Szczypawka

szczy­pa­wi­ca; po­tocz­nie:
1. duży, dra­pież­ny chrząszcz z ro­dzi­ny bie­ga­czy (bie­gacz, trzyszcz lub sko­rek) o du­żych kle­szczach, któ­ry­mi za­bi­ja ro­ba­ki, owady i śli­ma­ki;
2. sko­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ent. sko­rek (owad)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczypawki

szczy­pa­wi­ca; po­tocz­nie:
1. duży, dra­pież­ny chrząszcz z ro­dzi­ny bie­ga­czy (bie­gacz, trzyszcz lub sko­rek) o du­żych kle­szczach, któ­ry­mi za­bi­ja ro­ba­ki, owady i śli­ma­ki;
2. sko­rek


Źródła:

SJP.pl

Szczypawkowate

o ce­chach szczy­paw­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Szczypawkowaty

o ce­chach szczy­paw­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Szczypać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. szczyp­nąć)

 (1.1) ści­skać krót­ko i bo­le­śnie czy­jąś skórę

 (1.2) od­ci­nać dzio­bem lub zę­ba­mi czę­ści ro­ślin

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. szczyp­nąć)

 (2.1) po­wo­do­wać od­czu­cie szczy­pa­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szczy­pać się (dk. szczyp­nąć się)

 (3.1) szczy­pać sie­bie sa­me­go

 (3.2) szczy­pać sie­bie naw­za­jem

 (3.3) pot. mieć skru­pu­ły, za­strze­że­nia


Źródła:

Wiktionary

Szczypce

1. przy­rząd do chwy­ta­nia z dwie­ma za­ci­ska­ją­cy­mi się szczę­ka­mi; kle­szcze;
2. na­rząd chwyt­ny niek­tó­rych zwie­rząt


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) techn. na­rzę­dzie do chwy­ta­nia przed­mio­tów w for­mie dwóch za­ci­ska­ją­cych się ra­mion

 (1.2) zool. dwu­dziel­ny na­rząd chwyt­ny i obron­ny niek­tó­rych sta­wo­no­gów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczypcowy

→ szczyp­ce


Patrz:szczypce

Źródła:

SJP.pl

Szczypczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczypczyki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczypek

1. daw­niej: szczyp­ta, nie­wiel­ka ilość cze­goś; odro­bin­ka, odro­bi­na, ociu­pin­ka;
2. daw­niej: ka­wa­łek drew­na; szczap­ka, drzaz­ga;
3. wyrób cu­kier­ni­czy, przys­mak re­gio­nal­ny na Lu­bel­szczyź­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sa­dzon­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczypior

zie­lo­ne li­ście ce­bu­li; szczy­piór, szczy­pio­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. źdźbła ce­bu­li uży­wa­ne jako do­da­tek do po­traw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczypiorek

wgryz­ka szczy­pior­ka - ga­tu­nek mo­ty­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: szczy­pior

 (1.2) bot. ogrod. ga­tu­nek ro­śli­ny (Al­lium scho­e­no­pra­sum L.) z ro­dzi­ny czosn­ko­wa­tych;

 (1.3) spoż. kulin. zie­lo­na część ce­bu­li lub szczy­pior­ku (1.2)


Czos­nek szczy­pio­rek, szczy­pio­rek ("Al­lium scho­e­no­pra­sum" L.) – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. W sta­nie dzi­kim jest sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny na pół­ku­li pół­noc­nej. Wy­stę­pu­je w Eu­ro­pie, Azji i Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Jest też po­wszech­nie upra­wia­ny w wielu kra­jach świa­ta. Sta­tus ga­tun­ku we flo­rze Pol­ski: ro­śli­na upraw­na, efe­me­ro­fit.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczypiorka

wgryz­ka szczy­pior­ka - ga­tu­nek mo­ty­la


Źródła:

SJP.pl

Szczypiorniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szczy­pior­niak


Źródła:

Wiktionary

Szczypiorniak

po­tocz­nie: piłka ręcz­na (hand­ball)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. sport. zob. piłka ręcz­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczypiorniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szczy­pior­nict­wem, do­ty­czą­cy szczy­pior­nict­wa


Źródła:

Wiktionary

Szczypiornista

pił­karz ręcz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. sport. za­wod­nik gra­ją­cy w piłkę ręcz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczypiornistka

ko­bie­ta, dziew­czy­na upra­wia­ją­ca szczy­pior­nia­ka (piłkę ręcz­ną); pił­kar­ka ręcz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca szczy­pior­niak – piłkę ręcz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczypiorno

Szczy­pior­no – osied­le w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Ka­li­sza, nad stru­gą Pi­wo­nia, w gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych mia­sta. Od 1976 r. czę­ścią Szczy­pior­na jest No­sków.

Osied­le jest jedną z naj­więk­szych pod wzglę­dem po­wierzch­ni jed­no­stek po­moc­ni­czych Ka­li­sza, za­sad­ni­czo zur­ba­ni­zo­wa­ne w obrę­bie ulicy Wroc­ław­skiej, po­zo­sta­łe czę­ści to głów­nie pola upraw­ne i dział­ki re­kre­a­cyj­ne.


Źródła:

Wikipedia

Szczypiorowy

→ szczy­pior


Patrz:szczypior

Źródła:

SJP.pl

Szczypiorski

naz­wi­sko


Szczy­pior­ski (forma żeń­ska: Szczy­pior­ska; licz­ba mnoga: Szczy­pior­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 581 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "szczy­pior" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w środ­ko­wo-za­chod­niej Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczypiór

zie­lo­ne li­ście ce­bu­li; szczy­pior, szczy­pio­rek


Źródła:

SJP.pl

Szczypiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczypka

1. daw­niej: szczyp­ta, nie­wiel­ka ilość cze­goś; odro­bin­ka, odro­bi­na, ociu­pin­ka;
2. daw­niej: ka­wa­łek drew­na; szczap­ka, drzaz­ga;
3. wyrób cu­kier­ni­czy, przys­mak re­gio­nal­ny na Lu­bel­szczyź­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sa­dzon­ka

 (1.2) kulin. wyrób cu­kier­ni­czy na bazie cukru; przys­mak re­gio­nal­ny z Lu­bel­szczyz­ny;


Szczyp­ka – przys­mak re­gio­nal­ny z Lu­bel­szczyz­ny; wyrób cu­kier­ni­czy na bazie cukru.

Ma po­stać la­secz­ki przy­po­mi­na­ją­cej szcza­pę drew­na (stąd też po­cho­dzi jego nazwa: „szczy­pa” – ka­wa­łek ro­złu­pa­ne­go drew­na prze­sy­co­ne­go ży­wi­cą, słu­żą­cy do roz­pa­la­nia ognia). Może mieć różne barwy, dzię­ki za­sto­so­wa­nym barw­ni­kom i smaki (aro­ma­ty itp.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczypkowice

Szczyp­ko­wi­ce (kaszb. "Szczëpkòjce" lub też "Szczepkòjce", Zip­kow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W slład "so­łect­wa Szczyp­ko­wi­ce" wcho­dzi także osada Do­chów­ko. W 2024 so­łect­wo li­czy­ło 390 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Szczypkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczypnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szczy­pać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|szczy­pać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny szczyp­nąć się (ndk. szczy­pać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|szczy­pać się.


Źródła:

Wiktionary

Szczypta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka ilość ja­kiejś sub­stan­cji syp­kiej, taka jaką można ująć koń­ca­mi pal­ców

 (1.2) przen. nie­wiel­ka ilość ja­kiejś nie­ma­te­rial­nej cechy


Szczyp­ta okre­śla ilość sub­stan­cji syp­kiej (cukru, soli ku­chen­nej, pie­przu itp.) mie­szczą­ca się mię­dzy pal­ca­mi: kciu­kiem i wska­zu­ją­cym.

W prze­pi­sach ku­li­nar­nych i go­spo­dar­stwie do­mo­wym "szczyp­ta" jest jedną ze zwy­cza­jo­wych jed­no­stek miary masy lub ob­ję­to­ści. Miara ta jest nie­pre­cy­zyj­na, bo­wiem ilość sub­stan­cji, którą można uchwy­cić w dwa palce bar­dzo za­le­ży od ro­dza­ju tej sub­stan­cji – prze­de wszyst­kim od wiel­ko­ści zia­ren, a także od wiel­ko­ści pal­ców osoby, która tę sub­stan­cję chwy­ta.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szczyr

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych


Szczyr ("Mer­cu­ria­lis") – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych i bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych. Obej­mu­je 10 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie, pół­noc­nej Afry­ce, wschod­niej Azji. Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne rosną w Ka­li­for­nii (Ame­ry­ka Pół­noc­na), w po­łud­nio­wych czę­ściach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Afry­ki oraz na Nowej Ze­lan­dii. Do flory Pol­ski na­le­żą dwa ga­tun­ki: szczyr rocz­ny ("M. annua") i szczyr trwa­ły ("M. pe­ren­nis").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczyrba

naz­wi­sko


Szczyr­ba (słow. "Štrba", niem. "Tschirm", węg. "Csor­ba") – gmina (obec) na Sło­wa­cji po­ło­żo­na w kraju pre­szow­skim, w okrę­gu Po­prad. Na obec Szczyr­ba skła­da­ją się: wieś Szczyr­ba, osada Ta­trzań­ska Szczyr­ba (pow­sta­ła w 1871) oraz miej­sco­wość Szczyrb­skie Je­zio­ro.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczyrbaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szczer­ba­ty


Źródła:

Wiktionary

Szczyrbok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. osoba szczer­ba­ta


Źródła:

Wiktionary

Szczyrczanin

miesz­ka­niec Szczyr­ku (mia­sta w Pol­sce); Szczyr­ko­wia­nin


Źródła:

SJP.pl

Szczyrczanka

miesz­kan­ka Szczyr­ku (mia­sta w Pol­sce); Szczyr­ko­wian­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczyrecki

→ Szczyrk; szczyr­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Szczyrk

ga­tu­nek gleby


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w po­łud­nio­wej Pol­sce, w Be­ski­dzie Ślą­skim;


}|-

Szczyrk – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie biel­skim. Mia­sto o cha­rak­te­rze tu­ry­stycz­no-wy­po­czyn­ko­wym. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2023 roku mia­sto miało 5283 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczyrkać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzwo­nić (mo­ne­ta­mi, zę­ba­mi)


Źródła:

Wiktionary

Szczyrki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. no­życz­ki


Źródła:

Wiktionary

Szczyrkowianin

miesz­ka­niec Szczyr­ku (mia­sta w Pol­sce); Szczyr­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Szczyrkowianka

miesz­kan­ka Szczyr­ku (mia­sta w Pol­sce); Szczyr­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczyrkowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. muz. grze­chot­ka


Źródła:

Wiktionary

Szczyrkowski

→ Szczyrk; szczy­rec­ki


Źródła:

SJP.pl

Szczyt

1. naj­wyż­szy punkt góry; naj­wy­żej wznie­sio­ny lub naj­da­lej wy­su­nię­ty punkt ja­kie­goś obiek­tu;
2. naj­wyż­szy sto­pień na­si­le­nia cze­goś, ek­splo­a­to­wa­nia cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) naj­wyż­szy punkt góry

 (1.2) naj­wyż­szy punkt do­wol­nej rze­czy

 (1.3) przen. obra­dy waż­nych osób

 (1.4) przen. go­dzi­ny naj­więk­sze­go na­si­le­nia ruchu lub po­bo­ru ener­gii

 (1.5) przen. górna gra­ni­ca cze­goś (zwy­kle nie­ma­te­rial­ne­go)

 (1.6) przen. or­gazm

 (1.7) hist. książk. ogól­ne okre­śle­nie śred­nio­wiecz­nej tar­czy pie­cho­ty i jazdy;

 (1.8) wojsk. podn. ry­cer­ska tar­cza bo­jo­wa i tur­nie­jo­wa, na któ­rej umie­szcza­no herb ro­do­wy

 (1.9) stpol. obro­na

 (1.10) ar­chit. trój­kąt­ne zam­knię­cie ele­wa­cji po­mię­dzy dwie­ma po­ła­cia­mi dachu

 (1.11) ar­chit. ozdob­ne, zwę­ża­ją­ce się ku górze, zwień­cze­nie por­ta­lu, ry­za­li­tu lub in­ne­go ele­men­tu ar­chi­tek­to­nicz­ne­go

 (1.12) węż­szy ko­niec cze­goś po­dłuż­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczytkowice

Szczyt­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na 5 km na pół­noc od Trzeb­ni­cy, wzdłuż drogi po­wia­to­wej nr 1400D w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Szczytna

1. przy­no­szą­cy chlu­bę; za­szczyt­ny;
2. pod­nio­sły, gór­no­lot­ny;
3. daw­niej: wy­so­ki, strze­li­sty


Szczyt­na (do 1945 r. Rückers) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Szczyt­na. Leży u pod­nó­ża Gór Sto­ło­wych, nad By­strzy­cą Dusz­nic­ką.

Oś­ro­dek prze­my­sło­wo-usłu­go­wy i tu­ry­stycz­no-kra­joz­naw­czy. Prze­mysł me­ta­lo­wy i drzew­ny, do 2012 funk­cjo­no­wa­ła także huta szkła go­spo­dar­cze­go i szli­fier­nia krysz­ta­łów. Przez mia­sto prze­bie­ga trasa mię­dzy­na­ro­do­wa E67 i linia ko­le­jo­wa Ku­do­wa-Zdrój – Kłodz­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczytnianin

1. miesz­ka­niec Szczyt­nej (mia­sta lub wsi w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Szczyt­na (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Szczyt­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Szczyt­na, uro­dzo­na w Szczyt­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczytnianka

1. miesz­kan­ka Szczyt­nej (mia­sta lub wsi w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Szczyt­na (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Szczyt­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Szczyt­na, uro­dzo­na w Szczyt­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczytniański

→ Szczyt­na (mia­sto w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szczytnica

ro­śli­na z ro­dzi­ny na­stro­szo­wa­tych; na­strosz; rzęst


Szczyt­ni­ca (niem. "Mar­tin­wal­dau"; dawn. Mar­cin­kow­ce) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Warta Bo­le­sła­wiec­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczytnicki

przy­miot­nik od: Szczyt­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Szczytnicowate

o ce­chach szczyt­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Szczytnicowaty

o ce­chach szczyt­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Szczytniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szczyt­nie


Źródła:

SJP.pl

Szczytniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szczyt­ny


Źródła:

SJP.pl

Szczytniki

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. część mia­sta Wroc­ław;
3. część mia­sta Świd­win


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczytno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­ło­żo­ne w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, nad dwoma je­zio­ra­mi: Do­mo­wym Dużym i Do­mo­wym Małym, a także w oto­cze­niu lasów Po­je­zie­rza Ma­zur­skie­go


Szczyt­no ( Or­tels­burg, maz. "Scÿtno") – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, nad je­zio­ra­mi Dłu­gim i Do­mo­wym Małym. Sie­dzi­ba po­wia­tu szczy­cień­skie­go i gminy wiej­skiej Szczyt­no.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Szczyt­no ma ob­szar 9,97 km². Przez mia­sto prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 53, kra­jo­wa nr 57, kra­jo­wa nr 58 oraz wo­je­wódz­ka 600.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczytnowski

przy­miot­nik od: Szczyt­no; szczy­cień­ski (lo­kal­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Szczyt­nem, do­ty­czą­cy Szczyt­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczytność

1. cecha cze­goś przy­no­szą­ce­go chlu­bę; za­szczyt­ność;
2. daw­niej: wznio­słość, pod­nio­słość, gór­no­lot­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szczyt­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczytny

1. przy­no­szą­cy chlu­bę; za­szczyt­ny;
2. pod­nio­sły, gór­no­lot­ny;
3. daw­niej: wy­so­ki, strze­li­sty


przy­miot­nik

 (1.1) przy­no­szą­cy za­szczyt, chlu­bę

 (1.2) odz­na­cza­ją­cy się szla­chet­no­ścią dążeń, sta­rań, uczyn­ków

 (1.3) wznio­sły, gór­no­lot­ny

 (1.4) przest. wy­so­ki, strze­li­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczytowanie

mieć or­gazm


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szczy­to­wać.

 (1.2) seks. prze­ży­wa­nie or­gaz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczytować

mieć or­gazm


Źródła:

SJP.pl

Szczytowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczytowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze szczy­tem, do­ty­czą­cy szczy­tu

 (1.2) ar­chit. o ścia­nie: ta która znaj­du­je się przy szczy­cie dachu


Źródła:

Wiktionary

Szczytówka

Szczy­tów­ka – koń­co­wy ele­ment wę­dzi­ska za­koń­czo­ny prze­lot­ką szczy­to­wą (tu­li­pa­nem), słu­żą­ca węd­ka­rzo­wi do sy­gna­li­za­cji brań, np. przy ło­wie­niu fe­e­de­rem lub w me­to­dzie spin­nin­go­wej na­da­nia przy­nę­cie od­po­wied­niej akcji. Szczy­tów­ka jest także ele­men­tem amor­ty­zu­ją­cym w ze­sta­wie węd­kar­skim. W pew­nym za­kre­sie unie­moż­li­wia rybie zer­wa­nie żyłki. Od jej twar­do­ści poś­red­nio za­le­ży także akcja wę­dzi­ska.


Źródła:

Wikipedia

Szcząt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. coś, co po­zo­sta­ło


Źródła:

Wiktionary

Szczątek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reszt­ka, po­zo­sta­łość po czymś zni­szczo­nym

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: szcząt­ki


Źródła:

Wiktionary

Szczątki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) po­zo­sta­ło­ści ciała czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia

 (1.2) ka­wał­ki wraku po­ja­zdu, sa­mo­lo­tu albo ruina bu­dow­li

 (1.3) stpol. po­tom­ko­wie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: szczą­tek


Źródła:

Wiktionary

Szczątkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szcząt­ko­wy


Źródła:

Wiktionary

Szczątkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szcząt­ko­we


Źródła:

Wiktionary

Szczątkowy

przy­miot­nik

 (1.1) frag­men­ta­rycz­ny

 (1.2) po­zo­sta­ły jako szczą­tek cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Szczęch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szczędzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szczę­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Szczędzić

cza­sow­nik

 (1.1) oszczęd­nie cze­goś uży­wać


Źródła:

Wiktionary

Szczęk

od­głos pow­sta­ją­cy przy ude­rze­niu o sie­bie twar­dych przed­mio­tów, zwy­kle me­ta­lo­wych lub szkla­nych; brzęk, szczę­knię­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­głos pow­sta­ją­cy przy ude­rze­niu o sie­bie me­ta­lo­wych lub szkla­nych przed­mio­tów

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: szczę­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczęka

1. pa­rzy­sta kość trze­wio­czasz­ki, w któ­rej osa­dzo­ne są górne zęby;
2. uchwyt w na­rzę­dziach ślu­sar­skich;
3. ele­ment wią­za­nia nart przy­trzy­mu­ją­cy przód buta;
4. po­tocz­nie: skła­da­ny, prze­no­śny stra­gan ulicz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kość czasz­ki (górna nie­ru­cho­ma i dolna ru­cho­ma), w któ­rej osa­dzo­ne są zęby

 (1.2) anat. jedna z dwóch kości ludz­kiej czasz­ki (prawa i lewa), w któ­rej osa­dzo­ne są górne zęby;

 (1.3) anat. zool. wszel­kie mocne, za­ci­ska­ją­ce się na­rzą­dy w obrę­bie ot­wo­ru gę­bo­we­go, przed nim albo ota­cza­ją­ce go, przy­sto­so­wa­ne do chwy­ta­nia i roz­drab­nia­nia po­kar­mu;

 (1.4) pot. ro­dzaj roz­kła­da­ne­go sto­i­ska hand­lo­we­go

 (1.5) techn. me­cha­nizm za­ci­sko­wy na­rzę­dzia lub ma­szy­ny

 (1.6) sport. część wią­za­nia nart słu­żą­ca do przy­trzy­my­wa­nia nosa buta

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: szczę­kać


Szczę­ka ( ma­xil­la) albo kość szczę­ko­wa (os ma­xil­la­re) – kość pa­rzy­sta, sta­no­wią­ca za­sad­ni­czą część skła­do­wą twa­rzo­czasz­ki. Kość szczę­ko­wa skła­da się z trzo­nu ("cor­pus") i czte­rech wy­rost­ków: czo­ło­we­go, jarz­mo­we­go, pod­nie­bien­ne­go i zę­bo­do­ło­we­go.

Szczę­ka jest ko­ścią pa­rzy­stą – w czasz­ce wy­stę­pu­ją dwie szczę­ki: lewa i prawa, sta­no­wią­ce swoje lu­strza­ne od­bi­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczękarz

po­tocz­nie: osoba sprze­da­ją­ca towar ze szczęk - prze­no­śnych stra­ga­nów; szczę­ko­wiec, stra­ga­niarz, sto­li­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Szczękać

1. wy­da­wać dźwięk ude­rza­jąc o sie­bie twar­dy­mi przed­mio­ta­mi;
2. po­tocz­nie: dzwo­nić zę­ba­mi


Źródła:

SJP.pl

Szczęki

1. pa­rzy­sta kość trze­wio­czasz­ki, w któ­rej osa­dzo­ne są górne zęby;
2. uchwyt w na­rzę­dziach ślu­sar­skich;
3. ele­ment wią­za­nia nart przy­trzy­mu­ją­cy przód buta;
4. po­tocz­nie: skła­da­ny, prze­no­śny stra­gan ulicz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczękoczułek

chwyt­ny na­rząd gę­bo­wy u pa­ję­cza­ków i ki­kut­nic; szczę­ko­ro­że


Źródła:

SJP.pl

Szczękoczułkowce

pod­typ zwie­rząt na­le­żą­cych do sta­wo­no­gów


Szczę­ko­czuł­kow­ce (Eu­che­li­ce­ra­ta) – nad­gro­ma­da sta­wo­no­gów z pod­ty­pu szczę­ko­czuł­ko­po­dob­nych, obej­mu­ją­cy pa­ję­cza­ki i różne grupy daw­niej kla­sy­fi­ko­wa­ne w sta­ro­ra­kach (w tym ostro­go­ny i wy­mar­łe wiel­ko­ra­ki). Obej­mu­je około 112 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków współ­czes­nych, ale ich fak­tycz­na licz­ba prze­kra­czać może mi­lion.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczękoczułkowiec

przed­sta­wi­ciel grupy zwie­rząt na­le­żą­cej do sta­wo­no­gów


Źródła:

SJP.pl

Szczękonóżka

przed­nie od­nó­że tu­ło­wia u sko­ru­pia­ków, po­ma­ga­ją­ce przy po­bie­ra­niu po­kar­mu; szczę­ko­nó­że


Źródła:

SJP.pl

Szczękopad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. wyraz zdzi­wie­nia, za­chwy­tu; coś po­wo­du­ją­ce opad­nię­cie szczę­ki


Źródła:

Wiktionary

Szczękoroże

chwyt­ny na­rząd gę­bo­wy u pa­ję­cza­ków i ki­kut­nic; szczę­ko­czu­łek


Źródła:

SJP.pl

Szczękouste

grupa obej­mu­ją­ca wszyst­kie krę­gow­ce ma­ją­ce szczę­ki; szczę­kow­ce, żu­chwow­ce


Źródła:

SJP.pl

Szczękousty

o ce­chach szczę­ko­u­stych (ro­dzi­na krę­gow­ców)


Źródła:

SJP.pl

Szczękowce

grupa obej­mu­ją­ca wszyst­kie krę­gow­ce ma­ją­ce szczę­ki; szczę­ko­u­ste, żu­chwow­ce


Źródła:

SJP.pl

Szczękowiec

1. przed­sta­wi­ciel grupy krę­gow­ców cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się roz­wi­nię­ty­mi kość­mi szczę­ki; żu­chwo­wiec;
2. śro­do­wi­sko­wo: kask mo­to­cy­klo­wy z pod­no­szo­ną przed­nią czę­ścią


Źródła:

SJP.pl

Szczękowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szczę­ką, do­ty­czą­cy szczę­ki


Źródła:

Wiktionary

Szczękościsk

kur­czo­we zwar­cie szczęk; tris­mus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. mocne zwar­cie szczęk i nie­moż­ność ich roz­war­cia wsku­tek skur­czu mię­śni żwa­czy;


Szczę­ko­ścisk (łac. "tris­mus") – prze­mi­ja­ją­ce ogra­ni­cze­nie ru­cho­mo­ści roz­war­cia szczęk spo­wo­do­wa­ne odru­cho­wym przy­kur­czem mię­śni uno­szą­cych żu­chwę (żwacz, mię­śnie skrzy­dło­we lub skro­nio­we).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczęsna

daw­niej: szczę­śli­wy


Szczęs­na – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie. Wy­wo­dzi się od słowa "szczę­śli­wa". Żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Szczęs­ny; jest uwa­ża­na za od­po­wied­nik zna­cze­nio­wy ła­ciń­skie­go imie­nia Fe­lik­sa, Fe­li­cja. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Zyg­munt Szczęs­ny Fe­liń­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczęsność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szczęs­ne


Źródła:

Wiktionary

Szczęsny

daw­niej: szczę­śli­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Szczęs­ny – imię mę­skie po­cho­dze­nia pol­skie­go, po raz pier­wszy no­to­wa­ne w 1422 roku. Wy­wo­dzi się od słowa „szczę­śli­wy” i jest uwa­ża­ne za od­po­wied­nik zna­cze­nio­wy ła­ciń­skie­go imie­nia Fe­liks i grec­kie­go Ma­ka­ry. Pa­tro­nem tego imie­nia jest świę­ty Zyg­munt Szczęs­ny Fe­liń­ski, wspo­mi­na­ny 17 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczęsław

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Szczęsławostwo

Szczę­sław z żoną; Szczę­sła­wo­wie


Źródła:

SJP.pl

Szczęsławowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Szczęsławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Szczę­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Szczęt

daw­niej: po­zo­sta­łość cze­goś, resz­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. coś, co po­zo­sta­ło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczętki

rząd mor­skich pan­ce­rzow­ców; eu­faz­je


Szczęt­ki (l. poj.: szczęt­ka), eu­fa­uz­je, eu­faz­je (Eup­ha­u­sia­cea), po­pu­lar­nie zwane kry­lem – rząd mor­skich pan­ce­rzow­ców li­czą­cy 86 ga­tun­ków. W odróż­nie­niu od in­nych sko­ru­pia­ków szczęt­ki mają skrze­la zew­nętrz­ne.

Szczęt­ki wy­stę­pu­ją we wszyst­kich oce­a­nach świa­ta, gdzie sta­no­wią klu­czo­we, dolne ogni­wo w łań­cu­chu po­kar­mo­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczęściara

1. ko­bie­ta, któ­rej sprzy­ja los;
2. ta, która liczy na szczę­śli­wy zbieg oko­licz­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta, któ­rej się szczę­ści, któ­rej się w czymś po­wio­dło, ma­ją­ca w życiu szczę­ście


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczęściarka

→ szczę­ściarz; szczę­ścia­ra, far­cia­ra, far­ciar­ka


Źródła:

SJP.pl

Szczęściarz

1. osoba ma­ją­ca szczę­ście; czło­wiek, któ­re­mu sprzy­ja los;
2. ten, kto liczy na szczę­śli­wy zbieg oko­licz­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba, któ­rej sprzy­ja szczę­ście w życiu


Szczę­ściarz (ang. "You Lucky Dog") – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy, któ­re­go pre­mie­ra od­by­ła się 27 czerw­ca 1998 roku.

Film ten trwa 89 minut. Re­ży­se­rem jest Paul Schne­i­der.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczęście

1. uczu­cie wiel­kie­go za­do­wo­le­nia, ra­do­ści;
2. po­myśl­ny los, po­wo­dze­nie; splot po­myśl­nych oko­licz­no­ści, po­myśl­ny traf


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczu­cie ra­do­ści i za­do­wo­le­nia

 (1.2) po­wo­dze­nie w ja­kichś dzia­ła­niach, po­myśl­ny zbieg oko­licz­no­ści


Szczę­ście – emo­cja, spo­wo­do­wa­na doś­wiad­cze­nia­mi oce­nia­ny­mi przez pod­miot jako po­zy­tyw­ne. Psy­cho­lo­gia wy­dzie­la w po­ję­ciu "szczę­ście" ro­zba­wie­nie i za­do­wo­le­nie.

W roz­wa­ża­niach o jego na­tu­rze szczę­ście naj­czę­ściej okre­śla­ne jest w dwóch aspek­tach:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szczęściem

1. uczu­cie wiel­kie­go za­do­wo­le­nia, ra­do­ści;
2. po­myśl­ny los, po­wo­dze­nie; splot po­myśl­nych oko­licz­no­ści, po­myśl­ny traf


Źródła:

SJP.pl

Szczęścić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) o Bogu, losie itp.: da­rzyć kogoś szczę­ściem, po­myśl­no­ścią

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szczę­ścić się (dk. brak)

 (2.1) po­wo­dzić się


Źródła:

Wiktionary

Szczęślin

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; wol­ka­me­ria; kle­ro­den­dron


Źródła:

SJP.pl

Szczęśliwice

Szczę­śli­wi­ce (hist. "Stenc­le­wi­ce") – dawna wieś, obec­nie osied­le i ob­szar MSI w dziel­ni­cy Ocho­ta w War­sza­wie.


Źródła:

Wikipedia

Szczęśliwicki

→ Szczę­śli­wi­ce


Patrz:Szczęśliwice

Źródła:

SJP.pl

Szczęśliwie

przy­słó­wek

 (1.1) ze szczę­ściem, zaz­na­jąc szczę­ścia, z po­wo­dze­niem

 (1.2) na szczę­ście

 (1.3) w szczę­ściu i ra­do­ści


Źródła:

Wiktionary

Szczęśliwiec

osoba, któ­rej zda­rzy­ło się coś wy­jąt­ko­we­go i rzad­ko spo­ty­ka­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Szczęśliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szczę­śli­wie


Źródła:

SJP.pl

Szczęśliwostka

drob­na rzecz spra­wia­ją­ca komuś przy­jem­ność


Źródła:

SJP.pl

Szczęśliwość

uczu­cie szczę­ścia, za­do­wo­le­nia, ra­do­ści itp.; szczę­ście, bło­gość, ra­dość, za­do­wo­le­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczu­cie sil­ne­go za­do­wo­le­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szczęśliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szczę­śli­wy; bar­dziej szczę­śli­wy


Źródła:

SJP.pl

Szczęśliwy

przy­miot­nik

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy szczę­ście

 (1.2) przy­no­szą­cy szczę­ście

 (1.3) ko­rzyst­ny


Źródła:

Wiktionary

Szczęśniak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szczęśniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szczęs­ny


Źródła:

SJP.pl

Szebach

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Szebeka

nie­wiel­ki okręt wo­jen­ny, dwu- lub trzy­masz­to­wy, uży­wa­ny w XVIII-XIX w. głów­nie przez pi­ra­tów


Sze­be­ka – sta­tek ża­glo­wo-wio­sło­wy o 2-3 masz­tach z oża­glo­wa­niem ła­ciń­skim, po­pu­lar­ny w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go od XVII do XIX wieku.

Wczes­ne sze­be­ki, po­chod­ne od wio­sło­wej ga­le­ry, po­sia­da­ły 30-40 par wio­seł, póź­niej ich licz­bę zmniej­szo­no do 9-10.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szechina

w ju­da­iz­mie: sym­bol bo­skiej obec­no­ści wśród ludzi; Sze­chi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. zob. Sze­chi­na.


Sze­chi­na (dosł. „za­do­mo­wie­nie”; ‏שכינה‎, od rdze­nia "sza­chan" = „miesz­kać”; ‏"Szchi­ne"‎) – w ju­da­iz­mie ter­min okre­śla­ją­cy im­ma­nen­cję, nie­cie­les­ną obec­ność Boga w świe­cie. Naj­star­szą za­pi­sa­ną formę tego ter­mi­nu, w ara­mej­skiej for­mie "Sze­kin­ta" od­na­leźć można w tar­gu­mach, in­ter­pre­ta­cyj­nych prze­kła­dach ara­mej­skich Sta­re­go Te­sta­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szechita

w ju­da­iz­mie: ubój ry­tu­al­ny zwie­rząt lą­do­wych i pta­ków


Sze­chi­ta ( ‏שחיטה‎) – w ju­da­iz­mie ubój ry­tu­al­ny zwie­rząt lą­do­wych i pta­ków, któ­re­go do­ko­nu­je uczo­ny spe­cjal­nie w tym celu ry­tu­al­ny rze­zak – szoj­chet (ji­dysz; hebr. "szo­het").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szedowy

dach sze­do­wy - ro­dzaj dachu w kształ­cie piły


Źródła:

SJP.pl

Szedyt

ma­te­riał wy­bu­cho­wy


Sze­dyt – ma­te­riał wy­bu­cho­wy, mie­sza­ni­na chlo­ra­nu lub nadch­lo­ra­nu po­ta­su z tłu­szcza­mi ro­ślin­ny­mi i ni­troz­wiąz­ka­mi. Nazwa po­cho­dzi od fran­cu­skiej miej­sco­wo­ści Ched­de (w de­par­ta­men­cie Górna Sa­ba­u­dia), która była pier­wszym miej­scem jego pro­duk­cji. Zo­stał wy­na­le­zio­ny w roku 1897 i szyb­ko zy­skał bar­dzo duże zna­cze­nie. Współ­cze­śnie sto­so­wa­ny jest w spłon­kach w amu­ni­cji strze­lec­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szedziec

Sze­dziec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Góra.


Źródła:

Wikipedia

Szef

kie­row­nik ja­kie­goś ze­spo­łu, prze­ło­żo­ny, na­czel­nik, dy­rek­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba kie­ru­ją­ca grupą ludzi, ze­spo­łem


Szef ( chef) – osoba kie­ru­ją­ca ze­spo­łem, np. prze­ło­żo­ny, do­wód­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szefelin

śred­nio­wiecz­na broń drzew­co­wa


Źródła:

SJP.pl

Szefer

naz­wi­sko


Sze­fer (hebr. שפר; ofi­cjal­na pi­sow­nia w ang. She­fer) – mo­szaw po­ło­żo­ny w Sa­mo­rzą­dzie Re­gio­nu Merom ha-Galil, w Dy­stryk­cie Pół­noc­nym, w Iz­ra­e­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeflera

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych


Sze­fle­ra ("Schef­fle­ra") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ara­lio­wa­tych ("Ara­lia­ce­ae"). W tra­dy­cyj­nym, sze­ro­kim uję­ciu jest to tak­son po­li­fi­le­tycz­ny li­czą­cy ok. 900–1100 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na więk­szo­ści ob­sza­rów kuli ziem­skiej o tro­pi­kal­nym i sub­tro­pi­kal­nym kli­ma­cie. W obrę­bie ro­dza­ju wy­róż­nia­nych jest wiele grup, któ­rym na­da­wa­ne są różne rangi sy­ste­ma­tycz­ne – od pod­ga­tun­ków po osob­ne ro­dza­je.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szefostwo

szef z żoną


Źródła:

SJP.pl

Szefowa

1. ko­bie­ta szef;
2. żona szefa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. prze­ło­żo­na, zwierzch­nicz­ka

 (1.2) pot. po­u­fa­le o ko­bie­cie po­dej­mu­ją­cej de­cyz­je

 (1.3) pot. żona szefa


Sze­fo­wa ( Girl­boss) – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (ko­me­dia) wy­pro­du­ko­wa­ny przez Den­ver and De­li­lah Pro­duc­tions, który jest luźną adap­ta­cją bio­gra­fii „#GIRLBOSS” Sop­hii Amo­ru­so. Wszyst­kie 13 od­cin­ków pier­wszej serii zo­sta­ło udo­stęp­nio­nych 21 kwiet­nia 2017 roku na stro­nie in­ter­ne­to­wej plat­for­my Net­flix.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szefowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sze­fo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szefować

cza­sow­nik

 (1.1) kie­ro­wać jakąś or­ga­ni­za­cją lub firmą


Źródła:

Wiktionary

Szefowo

1. ko­bie­ta szef;
2. żona szefa


Źródła:

SJP.pl

Szefunio

zdrob­nie­nie od: szef


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. szef


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szefuńcio

zdrob­nie­nie od: szef


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. szef


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeged

mia­sto na Wę­grzech; Se­ge­dyn, Sze­ge­dyn


Źródła:

SJP.pl

Szegedyn

mia­sto na Wę­grzech; Se­ge­dyn, Sze­ged


Źródła:

SJP.pl

Szeherezada

nar­ra­tor­ka i bo­ha­ter­ka "Baśni z ty­sią­ca i jed­nej nocy"


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) folk. liter. imię|pol­ski|ż.; imię po­sta­ci z arab­skiej baśni;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeik

szejk, szajch, szejch;
1. arab­ski tytuł ho­no­ro­wy, uży­wa­ny w sto­sun­ku do osób star­szych;
2. tytuł przy­wód­cy arab­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Szejch

szejk, szeik, szajch;
1. arab­ski tytuł ho­no­ro­wy, uży­wa­ny w sto­sun­ku do osób star­szych;
2. tytuł przy­wód­cy arab­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Szejk

szeik, szajch, szejch;
1. arab­ski tytuł ho­no­ro­wy, uży­wa­ny w sto­sun­ku do osób star­szych;
2. tytuł przy­wód­cy arab­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. tytuł przy­wód­cy gminy mu­zuł­mań­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. napój mlecz­ny z róż­ny­mi do­dat­ka­mi sma­ko­wy­mi (owo­ca­mi, cze­ko­la­dą)


Szejk ( ‏شيخ‎, "szajch" – do­słow­nie sta­rzec, na­czel­nik) – ter­min wie­loz­nacz­ny:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szejkanat

te­ry­to­rium bę­dą­ce we wła­da­niu szej­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na pod­le­ga­ją­ca wła­dzy szej­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szejkat

te­ry­to­rium rzą­dzo­ne przez szej­ka; szej­ka­nat


Źródła:

SJP.pl

Szejker

na­czy­nie słu­żą­ce do przy­rzą­dza­nia drin­ków i kok­taj­li; sha­ker


Źródła:

SJP.pl

Szejna

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szejnfeld

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szek

barw­na od­mia­na w ho­dow­li pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Szekel

1. dawna mo­ne­ta he­braj­ska o wadze około 6 gra­mów; srebr­nik; sykl;
2. sta­ro­he­braj­ska jed­nost­ka wagi wy­no­szą­ca około 1,4 grama; sykl;
3. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Iz­ra­e­la równa 100 ago­rot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta Iz­ra­e­la;

 (1.2) sta­roż. me­trol. bli­skows­chod­nia jed­nost­ka wagi;

 (1.3) sta­roż. nu­mizm. bli­skows­chod­nia złota lub srebr­na mo­ne­ta


Sze­kel ( ‏שקל‎, l.mn. ‏שקלים‎, "szka­lim"; ‏شيقل‎) – ofi­cjal­na jed­nost­ka wa­lu­to­wa Pań­stwa Iz­ra­el od 1980 roku, kiedy ogło­szo­no prawo usta­na­wia­ją­ce nową wa­lu­tę, do 1985 roku. Za­stą­pi­ła ona funta iz­ra­el­skie­go. Emi­ten­tem sze­kli był Bank Iz­ra­e­la. Pro­po­zy­cja druku no­wych ban­kno­tów, po­dob­nych do tych z okre­su liry, za­pa­dła już w 1978 roku, ale emi­sję ban­kno­tów oraz monet roz­po­czę­to w 1980 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szekiel

pó­ło­gni­wo w kształ­cie pod­ko­wy słu­żą­ce do łą­cze­nia lin i łań­cu­chów ze sobą lub z innym os­przę­tem; sze­kla, sza­kla


Źródła:

SJP.pl

Szekla

pó­ło­gni­wo w kształ­cie pod­ko­wy słu­żą­ce do łą­cze­nia lin i łań­cu­chów ze sobą lub z innym os­przę­tem; sza­kla, sze­kiel


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. ele­ment me­ta­lo­wy do łą­cze­nia czę­ści ta­kie­lun­ku;


Sze­kla ("sza­kla, sze­kiel, sza­kiel") – me­ta­lo­wa klam­ra w kształ­cie li­te­ry "U" lub "Ω", two­rzą­ca zam­knię­ty obwód, ot­wie­ra­ny i za­my­ka­ny za po­mo­cą śruby lub sprę­ży­no­wej za­pad­ki, słu­żą­ca do łą­cze­nia ele­men­tów ta­kie­lun­ku, np. liny z ża­glem oraz szyb­kie­go i cza­so­we­go łą­cze­nia lin za­koń­czo­nych okiem, łań­cu­chów i ich kom­bi­na­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szekler

przed­sta­wi­ciel lud­no­ści wę­gier­skiej za­miesz­ku­ją­cej Ru­mu­nię


Źródła:

SJP.pl

Szeklerka

przed­sta­wi­ciel­ka lud­no­ści wę­gier­skiej za­miesz­ku­ją­cej Ru­mu­nię


Źródła:

SJP.pl

Szeklerzy

lud­ność wę­gier­ska za­miesz­ku­ją­ca Ru­mu­nię


Sze­kle­rzy, Se­kle­rzy, Se­ke­lo­wie ( Székely [l.poj.], "Székelyek" [l.mn.] (wym. /ˈseːkɛj/), si­cu­li­tas) – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca wschod­nią część Sied­mio­gro­du (na­zy­wa­ną także Se­klem bądź Se­kler­szczyz­ną, Székelyföld lub "Székely") w dzi­siej­szej Ru­mu­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeksna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w eu­ro­pej­skiej Rosji, lewy do­pływ Wołgi;


Szeks­na (ros. Шексна́) – lewy do­pływ Wołgi ma­ją­cy swe źró­dła w Je­zio­rze Bia­łym, w ob­wo­dzie wo­ło­godz­kim, na te­re­nie Rosji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szekspir

naz­wi­sko, np. Wil­liam Szek­spir (Sha­ke­spe­a­re), 1564-1616 - wy­bit­ny an­giel­ski pi­sarz i dra­ma­turg


Źródła:

SJP.pl

Szekspirolog

ba­dacz, znaw­ca twór­czo­ści Szek­spi­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. ba­dacz zaj­mu­ją­cy się twór­czo­ścią i ży­ciem Szek­spi­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szekspirologia

ba­da­nia nad twór­czo­ścią Szek­spi­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. liter. nauka do­ty­czą­ca twór­czo­ści Szek­spi­ra


Szek­spi­ro­lo­gia – dy­scy­pli­na na­u­ko­wa zaj­mu­ją­ca się ba­da­nie życia i twór­czo­ści Wil­lia­ma Szek­spi­ra. Sy­tu­u­je się u zbie­gu fi­lo­lo­gii an­giel­skiej, tek­sto­lo­gii, bio­gra­fi­sty­ki i hi­sto­rii An­glii. Na za­cho­dzie szek­spi­ro­lo­gią zaj­mo­wał się mię­dzy in­ny­mi fran­cu­ski ba­dacz Henri Fluchère.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szekspirologiczny

do­ty­czą­cy szek­spi­ro­lo­gii


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z szek­spi­ro­lo­gią bądź twór­czo­ścią Szek­spi­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szekspirolożka

→ szek­spi­ro­log


Patrz:szekspirolog

Źródła:

SJP.pl

Szekspirowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Szek­spi­ra lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teatr. liter. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Wil­lia­ma Szek­spi­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Szek­spi­ra lub jego twór­czo­ści, taki jak u Szek­spi­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szekszniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szeks­ną, do­ty­czą­cy Szeks­ny


Źródła:

Wiktionary

Szekulada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. cze­ko­la­da


Źródła:

Wiktionary

Szel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. dzwo­nek, karo


Źródła:

Wiktionary

Szela

Szela (hebr. שֵׁלָה, Šēlā) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, trze­ci syn Judy i jego żony Ka­na­nej­ki Bat-Szuy. Jego hi­sto­ria po­ja­wia się głów­nie w Księ­dze Ro­dza­ju (Rdz 38,5-26). Szela na­ro­dził się w Kezib. Był młod­szym bra­tem Era oraz Onana, któ­rzy ko­lej­no po­ślu­bi­li Tamar, jed­nak obaj zgi­nę­li bez­dziet­nie. Po ich bez­po­tom­nej śmier­ci Juda obie­cał swo­jej ow­do­wia­łej sy­no­wej, Tamar, że wyda za nią rów­nież Szelę, co jed­nak się nie stało. Od Szela po­cho­dzi ród Sze­la­ni­tów.


Źródła:

Wikipedia

Szelak

od­mia­na ży­wi­cy na­tu­ral­nej otrzy­my­wa­na z wy­dzie­li­ny czerw­ców la­ko­wych lub wyt­wa­rza­na syn­te­tycz­nie, sto­so­wa­na do wy­ro­bu la­kie­rów, ema­lii, farb, past do skóry itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. bio­chem. na­tu­ral­na ży­wi­ca po­zy­ski­wa­na w In­diach i Taj­lan­dii z wy­dzie­li­ny owa­dów z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lac lac­ci­fer.;


Sze­lak (E 904) – od­mia­na ży­wi­cy na­tu­ral­nej, po­zy­ski­wa­nej z wy­dzie­li­ny owa­dów ("") zwa­nych czerw­ca­mi (od czer­wo­ne­go ko­lo­ru), ży­ją­cych w In­diach i Taj­lan­dii na drze­wach, zwa­nych po­pu­lar­nie sze­la­ko­wy­mi.

Cały cykl życia czerw­ców trwa ok. 6 mie­się­cy. Odży­wia­ją się so­kiem wy­sy­sa­nym spod kory, pro­du­ku­jąc sze­lak jako ochron­ną sko­rup­kę dla larw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szelakowy

→ sze­lak


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wyt­wo­rzo­ny z sze­la­ku


Patrz:szelak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelbiąg

pro­sty mebel do sie­dze­nia i spa­nia, uży­wa­ny w śred­nio­wie­czu głów­nie przez bie­do­tę; szel­bąg, szla­ba­nek, ślu­ba­nek


Źródła:

SJP.pl

Szelburg

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szelburg-Zarembina

Ewa Szel­burg-Za­rem­bi­na (1899-1986) - pi­sar­ka


Źródła:

SJP.pl

Szelbąg

pro­sty mebel do sie­dze­nia i spa­nia, uży­wa­ny w śred­nio­wie­czu głów­nie przez bie­do­tę; szel­biąg, szla­ba­nek, ślu­ba­nek


Źródła:

SJP.pl

Szeleczka

zdrob­nie­nie od: szel­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szel­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeleczki

zdrob­nie­nie od: szel­ka


Źródła:

SJP.pl

Szelejewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szelerski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szelest

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja, cichy dźwięk to­wa­rzy­szą­cy po­ru­sza­niu się liści, kar­tek pa­pie­ru, sztyw­nych tka­nin itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szelestać

po­e­tyc­ko: sze­le­ścić


Źródła:

SJP.pl

Szelestliwie

→ sze­lest­li­wy


Patrz:szelestliwy

Źródła:

SJP.pl

Szelestliwy

rzad­ko: wy­da­ją­cy sze­lest; sze­le­szczą­cy


Źródła:

SJP.pl

Szelestnica

Sze­lest­ni­ca (łac. "gan­gra­e­na emp­hy­se­ma­to­sa", black leg, black qu­ar­ter, qu­ar­ter ill) – ostra, za­kaź­na, nie­za­raź­li­wa, bak­te­ryj­na cho­ro­ba głów­nie mło­de­go bydła, owiec, kóz i ba­wo­łów po­wo­do­wa­na przez bak­te­rie "Clo­stri­dium cha­u­vo­ei" lub "Clo­stri­dium fe­se­ri". Wy­stę­pu­je na całym świe­cie. Po­ja­wia się w okre­sie wy­pa­sa­nia bydła na danym te­re­nie.


Źródła:

Wikipedia

Szeleszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sze­le­ścić.


Źródła:

Wiktionary

Szeleszczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szeleszczący

1. taki, który pod­czas uży­wa­nia sze­le­ści, wy­da­je sze­lest;
2. żar­to­bli­wie: sze­le­szczą­cy ar­gu­ment - ła­pów­ka


Źródła:

SJP.pl

Szeleścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sze­lest


Źródła:

Wiktionary

Szeleścić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sze­les­nąć)

 (1.1) po­wo­do­wać, wy­wo­ły­wać sze­lest


Źródła:

Wiktionary

Szelf

przy­brzeż­ny ob­szar dna mor­skie­go lub oce­a­nicz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. geogr. przy­brzeż­na stre­fa dna mor­skie­go bę­dą­ca czę­ścią kon­ty­nen­tu za­la­ne­go wo­da­mi płyt­kie­go morza;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelfowy

przy­miot­nik od: szelf


Źródła:

SJP.pl

Szeliga

naz­wi­sko


Sze­li­ga – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ni­żań­skim, w gmi­nie Ha­ra­siu­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeligowo

Sze­li­go­wo (niem. "Se­e­ligs­fel­de", 1937-1945: "Ei­chen­fel­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój. Przez wieś prze­pły­wa rzeka Gru­dzian­ka. W 2011 roku licz­ba miesz­kań­ców we wsi Sze­li­go­wo wy­no­si­ła 117.


Źródła:

Wikipedia

Szeligowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeliniak

chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­ców, szkod­nik sosen i świer­ków


Sze­li­niak ("Hy­lo­bius") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych i po­dro­dzi­ny Mo­ly­ti­nae. Obej­mu­je około 40 opi­sa­nych ga­tun­ków. Za­miesz­ku­ją pa­le­ark­tycz­ną Eu­raz­ję i ne­ark­tycz­ną Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Więk­szość że­ru­je na ro­śli­nach igla­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szelit

mi­ne­rał, wol­fra­mian wap­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) miner. wol­fra­mian wap­nia; biały, szary, bądź żół­ta­wy mi­ne­rał bę­dą­cy istot­nym źró­dłem rudy wol­fra­mu;


Sze­lit (lub sche­e­lit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wol­fra­mia­nów (wol­fra­mian wap­nia). Jest mi­ne­ra­łem rzad­kim. Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od naz­wi­ska szwedz­kie­go che­mi­ka Carla Sche­e­le­go, który od­krył, że jest to sól kwasu wol­fra­mo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szelitowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od sze­lit


Źródła:

Wiktionary

Szeliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szelka

pas ułat­wia­ją­cy nie­sie­nie, cią­gnię­cie, tran­sport cze­goś; także: część uprzę­ży za­przę­go­wej, spa­do­chro­no­wej itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pasek z ela­stycz­nej tka­ni­ny, za­kła­da­ny na ra­mio­na w celu pod­trzy­my­wa­nia spod­ni;

 (1.2) pas ułat­wia­ją­cy prze­mie­szcza­nie przed­mio­tów

 (1.3) część uprzę­ży za­przę­go­wej lub spa­do­chro­no­wej

 (1.4) pot. część tro­lej­bu­su umoż­li­wia­ją­ca pobór prądu z trak­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelki

część gar­de­ro­by pod­trzy­mu­ją­ca spod­nie lub inne ubra­nie


Szel­ki – paski z tka­ni­ny, prze­kła­da­ne przez ra­mio­na, na ple­cach przyj­mu­ją­ce kształt li­te­ry X lub Y, przy­pi­na­ne do spod­ni (z przo­du i z tyłu) w celu ich pod­trzy­my­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szelkowski

przy­miot­nik od: Szel­ków


Źródła:

SJP.pl

Szelków

wieś w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Szelma

(r. męski) męż­czyz­na spryt­ny, umie­ją­cy sobie ra­dzić w róż­nych sy­tu­a­cjach, nie­ko­niecz­nie w ucz­ci­wy spo­sób; hul­taj, łaj­dak, łobuz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) posp. osoba prze­bie­gła, cwana, po­zba­wio­na skru­pu­łów; hul­taj­ska, łaj­dac­ka, ło­trow­ska

 (1.2) rub. spry­ciarz, urwis, psot­nik, wisus

 (1.3) slang. młodz. uży­wa­ne w lm. szel­my → po­li­cja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. dziew­czy­na zbie­ra­ją­ca pie­nią­dze do pusz­ki na cele cha­ry­ta­tyw­ne


Szel­ma – de­biu­tanc­ki nie­le­gal pol­skie­go ra­pe­ra Ty­mo­na na­gra­ny we współ­pra­cy z pro­du­cen­tem Ma­gie­rą. Wy­da­ny w 1999 roku.

Po­cho­dzą­cy z al­bu­mu utwór pt. „Ooops! wpad­ka” zna­lazł się na 96. miej­scu listy 120 naj­waż­niej­szych pol­skich ut­wo­rów hip-ho­po­wych we­dług ser­wi­su T-Mo­bi­le Music.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szelmeczka

daw­niej: spryt­na, atrak­cyj­na i za­lot­na ko­bie­ta, wy­ko­rzy­stu­ją­ca te cechy dla włas­nych celów; szel­ma, szel­mu­cha, szel­mu­ta, szel­mut­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szel­ma

 (1.2) daw. za­lot­ni­ca, spry­cia­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelmić

szel­mić się - daw­niej: po­stę­po­wać nie­go­dzi­wie, w spo­sób pełen pod­stę­pów, prze­bie­gło­ści


Źródła:

SJP.pl

Szelmostwo

1. pod­stęp­ność, ło­bu­zer­stwo, chy­trość, prze­bie­głość;
2. fi­lu­ter­ność, za­lot­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­stę­po­wa­nie osoby cwa­nej i bez skru­pu­łów

 (1.2) rub. spry­ciar­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelmować

prze­sta­rza­le:
1. po­stę­po­wać nie­go­dzi­wie, oszu­ki­wać;
2. na­zy­wać kogoś szel­mą, obra­żać;
3. ob­ci­nać komuś ucho w ra­mach kary;
4. szel­mo­wać się - ganić się, łajać się


Źródła:

SJP.pl

Szelmowski

1. wła­ści­wy szel­mie; pod­stęp­ny; prze­bie­gły;
2. fi­glar­ny


przy­miot­nik

 (1.1) pod­stęp­ny, pełen prze­bie­gło­ści

 (1.2) świad­czą­cy o skłon­no­ści do figli, żar­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelmowsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób szel­my


Źródła:

Wiktionary

Szelmowskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szel­mow­skie; cecha tych, któ­rzy są szel­mow­scy


Źródła:

Wiktionary

Szelmsztuk

daw­niej: oszu­stwo, oszu­kań­stwo


Źródła:

SJP.pl

Szelmucha

daw­niej: spryt­na, atrak­cyj­na i za­lot­na ko­bie­ta, wy­ko­rzy­stu­ją­ca te cechy dla włas­nych celów; szel­ma, szel­mut­ka, szel­mu­ta, szel­mecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. szel­ma.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelmuta

daw­niej: spryt­na, atrak­cyj­na i za­lot­na ko­bie­ta, wy­ko­rzy­stu­ją­ca te cechy dla włas­nych celów; szel­ma, szel­mu­cha, szel­mut­ka, szel­mecz­ka


Źródła:

SJP.pl

Szelmutka

daw­niej: spryt­na, atrak­cyj­na i za­lot­na ko­bie­ta, wy­ko­rzy­stu­ją­ca te cechy dla włas­nych celów; szel­ma, szel­mu­cha, szel­mu­ta, szel­mecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szel­ma

 (1.2) daw. za­lot­ni­ca, spry­cia­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szelontać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­trzą­sać


Źródła:

Wiktionary

Szelski

przy­miot­nik od: Chel­les (Fran­cja); kul­tu­ra szel­ska - jedna z naj­star­szych kul­tur pa­le­o­li­tu


Źródła:

SJP.pl

Szeląg

1. drob­na mo­ne­ta mie­dzia­na w daw­nej Pol­sce;
2. srebr­na mo­ne­ta bita przez Krzy­ża­ków w XIV i XV wieku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. nu­mizm. drob­na mie­dzia­na mo­ne­ta zdaw­ko­wa w Pol­sce XVI–XVII wieku;

 (1.2) hist. śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta srebr­na, bita m.in. przez Krzy­ża­ków

 (1.4) przest. pot. niez­na­czą­ca suma, kwota nie­wie­le więk­szej war­to­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szelągowe

→ sze­ląg; sze­lęż­ny, sze­ląż­ny


Źródła:

SJP.pl

Szelągowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szelągowy

→ sze­ląg; sze­lęż­ny, sze­ląż­ny


Źródła:

SJP.pl

Szelążek

zdrob­nie­nie od: sze­ląg


Źródła:

SJP.pl

Szelążne

→ sze­ląg; sze­lęż­ny, sze­lą­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Szelążny

→ sze­ląg; sze­lęż­ny, sze­lą­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Szelężne

→ sze­ląg; sze­lą­go­wy, sze­ląż­ny


Sze­lęż­ne (szyn­ko­we, po­da­tek dzie­sią­te­go sze­lą­ga) – po­da­tek poś­red­ni pła­co­ny przez mie­szczan w wy­so­ko­ści 10% sprze­da­wa­nych przez nich trun­ków, wpro­wa­dzo­ny w 1673, w związ­ku z prze­ję­ciem wpły­wów z czo­po­we­go przez skar­by woj­sko­we. Do 1775 wpły­wy z sze­lęż­ne­go po­zo­sta­wa­ły do dy­spo­zy­cji sej­mi­ków szla­chec­kich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szelężnik

ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rhi­nant­hus|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych;


Sze­lęż­nik ("Rhi­nant­hus") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych ("Oro­ban­cha­ce­ae"). Obej­mu­je we­dług róż­nych źró­deł od ok. 35 do ok. 45, czy nawet 50 ga­tun­ków. Tak­so­no­mia ro­dza­ju i oz­na­cza­nie ga­tun­ków jest trud­ne ze wzglę­du na po­li­mor­fizm tych ro­ślin (wy­stę­po­wa­nie licz­nych eko­ty­pów) – czę­sto ina­czej wy­glą­da­ją­cych w róż­nych po­rach roku i na róż­nych sied­li­skach (np. w gó­rach i na niżu).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szelężny

→ sze­ląg; sze­lą­go­wy, sze­ląż­ny


Źródła:

SJP.pl

Szema

ro­dzaj mod­lit­wy ju­da­i­stycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Szembek

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Szem­bek – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, znany głów­nie jako herb ro­dzi­ny Szem­be­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szembekowo

Szem­be­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szemborowo

Szem­bo­ro­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

We wsi znaj­du­je się za­byt­ko­wy ko­ściół św. Ur­szu­li oraz cmen­tarz przy­ko­ściel­ny z pocz. XIX w, wpi­sa­ny do kra­jo­we­go re­je­stru za­byt­ków pod nr rej.: A-510/251 z 8.11.1994 r.


Źródła:

Wikipedia

Szemielino

Sze­mie­li­no ( Schöningsthal) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Do­li­ce, po­ło­żo­na 7 km na pół­noc­ny za­chód od Dolic (sie­dzi­by gminy) i 14 km na po­łud­nio­wy wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szempliński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szemraj

1. wy­da­wać cichy, jed­no­staj­ny dźwięk;
2. mówić cicho i nie­wy­raź­nie;
3. cicho wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie


Źródła:

SJP.pl

Szemrania

1. wy­da­wać cichy, jed­no­staj­ny dźwięk;
2. mówić cicho i nie­wy­raź­nie;
3. cicho wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie


Źródła:

SJP.pl

Szemranie

1. wy­da­wać cichy, jed­no­staj­ny dźwięk;
2. mówić cicho i nie­wy­raź­nie;
3. cicho wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szem­rać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szemrany

po­tocz­nie lub gwa­ro­wo: po­dej­rza­ny, nie­pew­ne­go po­cho­dze­nia, nie­czy­sty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dej­rza­ny, nie­ucz­ci­wy, nie­czy­sty

 (1.2) gwara. prze­stęp­cza cwa­niac­ki, dobry, wta­jem­ni­czo­ny


Szem­ra­ny – album mu­zycz­ny na­gra­ny przez ze­spół Koli i wy­da­ny w czerw­cu 1999. Do­tych­czas jest je­dy­ną płytą wy­da­ną przez Koli.

W ut­wo­rach można usły­szeć frag­men­ty m.in.:

Niek­tó­re ut­wo­ry ko­re­spon­du­ją ze sta­ry­mi war­szaw­ski­mi pio­sen­ka­mi, np. "Tin­gel Tan­gel" jest od­po­wie­dzią na pio­sen­kę Sta­ni­sła­wa Grze­siu­ka "Apa­szem Sta­siek był".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szemrać

1. wy­da­wać cichy, jed­no­staj­ny dźwięk;
2. mówić cicho i nie­wy­raź­nie;
3. cicho wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie


cza­sow­nik

 (1.1) wy­da­wać cichy, jed­no­staj­ny szmer, cicho szu­mieć

 (1.2) przen. wy­ra­żać nie cał­kiem ot­war­cie swoje nie­za­do­wo­le­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szemrowice

Szem­ro­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Schem­ro­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w Gór­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Do­bro­dzień.

W la­tach 1945–54 sie­dzi­ba gminy Szem­ro­wi­ce.


Źródła:

Wikipedia

Szemud

wieś w Pol­sce


Sze­mud (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Szëmôłd, niem. "Schönwalde") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud. Leży przy dro­dze ek­spre­so­wej S6 i dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 224. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska w po­wie­cie gdań­skim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go w II po­ło­wie XVI wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szemudzki

przy­miot­nik od: Sze­mud


Źródła:

SJP.pl

Szendzielorz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szeng

chiń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny dęty


Źródła:

SJP.pl

Szenila

wątek ru­no­wy uży­wa­ny do tka­nia dy­wa­nów


Źródła:

SJP.pl

Szenjang

mia­sto w Chi­nach; She­ny­ang


Źródła:

SJP.pl

Szenkować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. da­ro­wać (w pre­zen­cie)


Źródła:

Wiktionary

Szensi

pro­win­cja w Chi­nach; Sha­an­xi


Źródła:

SJP.pl

Szenti

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. ro­dzaj sta­ro­e­gip­skiej prze­pa­ski bio­dro­wej lub spód­nicz­ki


Źródła:

Wiktionary

Szenwald

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeol

po­dziem­ny świat ciem­no­ści u He­braj­czy­ków, ana­lo­gicz­nie - hades u Gre­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. w Sta­rym Te­sta­men­cie: miej­sce po­by­tu zmar­łych, w któ­rym ist­nie­ją pod po­sta­cią cieni;


Szeol (hebr. שְׁאוֹל) – w Sta­rym Te­sta­men­cie, a prze­de wszyst­kim we wczes­nym ju­da­iz­mie, miej­sce po­by­tu zmar­łych, po­zba­wio­nych wszel­kiej ra­do­ści ist­nie­nia i życia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szepcik

zdrob­nie­nie od: szept


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szept


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szepczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szepczący

mówić po cichu


Patrz:szeptać

Źródła:

SJP.pl

Szepietowianin

miesz­ka­niec Sze­pie­to­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szepietowianka

miesz­kan­ka Sze­pie­to­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szepietowo

mia­sto w Pol­sce


}|-

Sze­pie­to­wo (nazwa hi­sto­rycz­na: Sze­pie­to­wo-Sta­cja) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Sze­pie­to­wo li­czy­ło 2018 miesz­kań­ców.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą miej­sko-wiej­skiej gminy Sze­pie­to­wo oraz sto­li­cą de­ka­na­tu sze­pie­tow­skie­go. Prawa miej­skie Sze­pie­to­wo otrzy­ma­ło z dniem 1 stycz­nia 2010 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szepietowski

przy­miot­nik od: Sze­pie­to­wo


Źródła:

SJP.pl

Szeping

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. stru­gar­ka po­przecz­na


Źródła:

Wiktionary

Szepleniuch

daw­niej: ten, co sze­ple­ni (se­ple­ni) - wy­ma­wia wad­li­wie spół­gło­ski


Źródła:

SJP.pl

Szeplenić

daw­niej: wy­ma­wiać wad­li­wie spół­gło­ski; se­ple­nić


Źródła:

SJP.pl

Szeplerzyzna

wieś w Pol­sce


Sze­ple­rzyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szepleć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. se­ple­nić


Źródła:

Wiktionary

Szepnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szep­tać)

 (1.1) po­wie­dzieć bar­dzo cicho; rzec szep­tem


Źródła:

Wiktionary

Szept

1. ciche, bezdź­więcz­ne mó­wie­nie, sły­sza­ne tylko przez osoby znaj­du­ją­ce się bli­sko mó­wią­ce­go;
2. po­e­tyc­ko: cichy dźwięk nie­o­kre­ślo­nej wy­so­ko­ści, wy­da­wa­ny przez coś bę­dą­ce­go w sta­łym, jed­no­staj­nym ruchu; szmer, sze­lest


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bezdź­więcz­ny, cichy głos, sły­sza­ny tylko z bli­ska

 (1.2) nie­gło­śny dźwięk cze­goś znaj­du­ją­ce­go się w sta­łym, jed­no­staj­nym ruchu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szep­tać.


Źródła:

Wiktionary

Szeptanka

1. rzad­ko: cie­che mó­wie­nie;
2. plot­ka, nie­spraw­dzo­na po­gło­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mó­wie­nie, roz­ma­wia­nie szep­tem

 (1.2) pot. po­gło­ska, nie­o­fi­cjal­na wia­do­mość prze­ka­zy­wa­na z ust do ust

 (1.3) film. pot. głos lek­to­ra fil­mo­we­go

 (1.4) pot. ciche tłu­ma­cze­nie sy­mul­ta­nicz­ne komuś do ucha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeptany

taki, który jest roz­po­wszech­nia­ny w ta­jem­ni­cy, po kry­jo­mu


Źródła:

SJP.pl

Szeptać

mówić po cichu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. szep­nąć)

 (1.1) mówić szep­tem (cicho, nie po­wo­du­jąc drgań wią­za­deł gło­so­wych)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeptem

1. ciche, bezdź­więcz­ne mó­wie­nie, sły­sza­ne tylko przez osoby znaj­du­ją­ce się bli­sko mó­wią­ce­go;
2. po­e­tyc­ko: cichy dźwięk nie­o­kre­ślo­nej wy­so­ko­ści, wy­da­wa­ny przez coś bę­dą­ce­go w sta­łym, jed­no­staj­nym ruchu; szmer, sze­lest


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeptucha

ko­bie­ta le­czą­ca lub od­pę­dza­ją­ca złe moce za­ma­wia­niem; szep­tun­ka, zna­chor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. szep­tun­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeptun

re­gio­nal­nie: zna­chor, osoba le­czą­ca za­ma­wia­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który leczy za­ma­wia­niem;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ku­li­sty dzwo­nek przy uprzę­ży


Szep­tun (szep­tun­ka, szep­tu­cha, wiedź­ma) – uz­dro­wi­ciel lub uz­dro­wi­ciel­ka lu­do­wa ofe­ru­ją­ca swoje usłu­gi oso­bom wie­rzą­cym w moc le­cze­nia. W Pol­sce wy­stę­pu­ją głów­nie w re­jo­nie Pod­la­sia. Prze­waż­nie są to osoby wyz­na­nia pra­wo­sław­ne­go. Ich dzia­łal­ność jest uwa­ża­na za prak­ty­ki po­gań­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeptunka

ko­bie­ta le­czą­ca lub od­pę­dza­ją­ca złe moce za­ma­wia­niem; szep­tu­cha, zna­chor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która leczy za­ma­wia­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szepty

1. ciche, bezdź­więcz­ne mó­wie­nie, sły­sza­ne tylko przez osoby znaj­du­ją­ce się bli­sko mó­wią­ce­go;
2. po­e­tyc­ko: cichy dźwięk nie­o­kre­ślo­nej wy­so­ko­ści, wy­da­wa­ny przez coś bę­dą­ce­go w sta­łym, jed­no­staj­nym ruchu; szmer, sze­lest


Szep­ty (ang. "The Awa­ke­ning") – bry­tyj­ski hor­ror z 2011 roku w re­ży­se­rii Nicka Murp­hy’ego. W fil­mie wy­stę­pu­ją Re­bec­ca Hall, Do­mi­nic West i Imel­da Sta­un­ton.

Świa­to­wa pre­mie­ra filmu od­by­ła się 11 li­sto­pa­da 2011 roku, na­to­miast w Pol­sce od­by­ła się 15 czerw­ca 2012 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szeptycki

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na Ukra­i­nie;


Szep­tyc­ki, Kry­sty­no­pol ( Шептицький, "Szep­tyć­kyj") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu szep­tyc­kie­go i hro­ma­dy Szep­tyc­ki, 9 km na po­łud­nie od mia­sta Sokal, 15 km na wschód od gra­ni­cy z Pol­ską, u uj­ścia So­ło­kii do Bugu.

Do 1951 roku miej­sco­wość no­si­ła nazwę Kry­sty­no­pol ( Кристинопіль, "Kry­sty­no­pil"), a w la­tach 1951–2024 Czer­wo­no­gród ( Червоноград, "Czer­wo­noh­rad").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szer

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) gra­ni­to­wa wy­sep­ka o po­wierzch­ni wy­gła­dzo­nej przez lo­do­wiec i fale mor­skie, wy­stę­pu­ją­ca u wy­brze­ży Pół­wy­spu Skan­dy­naw­skie­go; scher, skjer, skjor, szkier;
2. śro­do­wi­sko­wo: po­dzie­le­nie się in­for­ma­cją z in­ny­mi użyt­kow­ni­ka­mi por­ta­lu spo­łecz­no­ścio­we­go


Źródła:

SJP.pl

Szer.

1. skrót od: sze­re­go­wiec (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: sze­ro­kość (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = sze­ro­kość

 (1.2) = wojsk. sze­re­go­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerardyzacja

w tech­no­lo­gii: obrób­ka ciepl­no-che­micz­na, w wy­ni­ku któ­rej do­cho­dzi do wyt­wo­rze­nia na po­wierzch­niach wy­ro­bów sta­lo­wych po­wło­ki ochron­nej ze stopu że­la­za z cyn­kiem


Źródła:

SJP.pl

Szerbet

daw­niej: sor­bet


Źródła:

SJP.pl

Szerchla

1. ostra, krót­ka wełna owcza
2. twar­da sierść ja­kie­go­kol­wiek zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl

Szerchlowaty

ma­ją­cy krót­ką i twar­dą sierść


Źródła:

SJP.pl

Szereg

1. rząd ut­wo­rzo­ny z osób, rze­czy itp. usta­wio­nych w jed­nej linii;
2. więk­sza licz­ba cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciąg osób lub przed­mio­tów usta­wio­nych obok sie­bie w linii pro­stej

 (1.2) mat. wy­ra­że­nie bę­dą­ce sumą skoń­czo­nej lub nie­skoń­czo­nej licz­by skład­ni­ków

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (2.1) książk. za­i­mek in­for­mu­ją­cy o dużej licz­bie kogoś lub cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeregi

1. rząd ut­wo­rzo­ny z osób, rze­czy itp. usta­wio­nych w jed­nej linii;
2. więk­sza licz­ba cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Szeregiem

1. rząd ut­wo­rzo­ny z osób, rze­czy itp. usta­wio­nych w jed­nej linii;
2. więk­sza licz­ba cze­goś


przy­słó­wek

 (1.1) ko­lej­no, jeden za dru­gim

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: sze­reg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeregowa

żoł­nier­ka nie­ma­ją­ca stop­nia po­do­fi­cer­skie­go ani ofi­cer­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Szeregowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sze­re­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szeregowiec

żoł­nierz bez stop­nia po­do­fi­cer­skie­go i ofi­cer­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wojsk. żoł­nierz naj­niż­szy rangą;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. ar­chit. dom wy­bu­do­wa­ny w sze­re­gu z in­ny­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeregowo

przy­słó­wek

 (1.1) w sze­re­gu, ko­lej­no


Źródła:

Wiktionary

Szeregowy

żoł­nierz nie­ma­ją­cy stop­nia po­do­fi­cer­skie­go ani ofi­cer­skie­go; sze­re­go­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. naj­niż­szy sto­pień woj­sko­wy;

 (1.2) nie­for­mal­na nazwa har­ce­rza nie­po­sia­da­ją­ce­go żad­nej funk­cji;

przy­miot­nik

 (2.1) nie­wy­róż­nia­ją­cy się z tłumu, zwy­czaj­ny

 (2.2) uło­żo­ny w sze­reg; znaj­du­ją­cy się w sze­re­gu; ko­lej­ny w sze­re­gu


Sze­re­go­wy (szer.) – naj­niż­szy sto­pień woj­sko­wy w Si­łach Zbroj­nych Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej. Wyż­szym stop­niem jest star­szy sze­re­go­wy.

Sto­pień sze­re­go­we­go bez szcze­gól­ne­go na­da­nia otrzy­mu­ją po­bo­ro­wi po­wo­ła­ni po raz pier­wszy do czyn­nej służ­by woj­sko­wej z dniem sta­wie­nia się do służ­by, ochot­ni­cy oraz osoby prze­nie­sio­ne do re­zer­wy bez od­by­cia służ­by woj­sko­wej (do 31 grud­nia 2009) – z dniem prze­nie­sie­nia do re­zer­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeregówka

Sze­re­gów­ka – ro­dzaj wsi, który pow­stał w XVI wieku wsku­tek re­or­ga­ni­za­cji dóbr kró­lew­skich. Wy­róż­nia się re­gu­lar­nym ła­no­wym ukła­dem pól, ale w prze­ci­wień­stwie do rzę­dów­ki i łań­cu­chów­ki po­sia­da zwar­cie usta­wio­ne za­gro­dy. Są one roz­mie­szczo­ne wzdłuż pro­stej ulicy w środ­ku ob­sza­ru wiej­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szeremeta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szeremietiew

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szeremietiewo

Sze­re­mie­tie­wo, Mię­dzy­na­ro­do­wy Port Lot­ni­czy Sze­re­mie­tie­wo im. A.S. Pusz­ki­na ( Международный аэропорт Шереметьево имени А. С. Пушкина, She­re­me­ty­e­vo In­ter­na­tio­nal Air­port) (Kod IATA: SVO, Kod ICAO: UUEE) – mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy Mosk­wy, naj­więk­sze lot­ni­sko w Rosji. W 2019 roku ob­słu­ży­ło pra­wie 50 mln pa­sa­że­rów. Lot­ni­sko Sze­re­mie­tie­wo jest głów­ną bazą linii lot­ni­czych Ae­ro­fłot.


Źródła:

Wikipedia

Szerl

czar­ny mi­ne­rał uży­wa­ny do wy­ro­bu bi­żu­te­rii ża­łob­nej, od­mia­na tur­ma­li­nu; szer­lit, sko­ryl


Źródła:

SJP.pl

Szerlit

mi­ne­rał, czar­na od­mia­na tur­ma­li­nu bo­ga­ta w że­la­zo; szerl; sko­ryl


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;


Szer­lit, Schörl, Szerl – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do krze­mia­nów pier­ście­nio­wych. Cza­sa­mi, szcze­gól­nie w star­szej li­te­ra­tu­rze jest opi­sy­wa­ny jako bo­ro­krze­mian. Na­le­ży do grupy tur­ma­li­nu, two­rząc sze­re­gi izo­mor­ficz­ne z el­ba­i­tem i dra­wi­tem. Nazwa po­cho­dzi od sta­ro­ger­mań­skie­go ter­mi­nu "schörl", oz­na­cza­ją­ce­go mi­ne­ra­ły płon­ne to­wa­rzy­szą­ce ru­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szerlok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (na po­cząt­ku XX wieku) liter. pot. utwór, któ­re­go głów­nym bo­ha­te­rem był Szer­lok Hol­mes; czę­sto cza­so­pis­mo pu­bli­ku­ją­ce opo­wia­da­nia nie­a­u­to­ry­zo­wa­ne przez twór­cę po­sta­ci

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) iron. osoba mó­wią­ca oczy­wi­sto­ści, wolno ko­ja­rzą­ca fakty, od­kry­wa­ją­ca Ame­ry­kę


Źródła:

Wiktionary

Szermierczy

do­ty­czą­cy szer­mier­ki lub szer­mie­rza


przy­miot­nik

 (1.1) sport. od­no­szą­cy się do szer­mier­ki lub szer­mie­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szermierka

1. sztu­ka walki bro­nią białą;
2. dy­scy­pli­na spor­to­wa obej­mu­ją­ca walkę na flo­re­ty, sza­ble i szpa­dy;
3. rzad­ko: ko­bie­ta szer­mierz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sztu­ka wła­da­nia białą bro­nią

 (1.2) sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa, sta­no­wią­ca walkę bro­nią białą, jak szpa­da, flo­ret i sza­bla


Za­su­ge­ro­wa­no, aby z tego ar­ty­ku­łu in­for­ma­cje nt. szer­mier­ki spor­to­wej (jako dy­scy­pli­ny olim­pij­skiej) do ar­ty­ku­łu szer­mier­ka spor­to­wa.

Szer­mier­ka (daw­niej "fech­tu­nek") – sztu­ka walki opie­ra­ją­ca się na wy­ko­rzy­sta­niu broni bia­łej. Współ­cze­śnie także nazwa dy­scy­pli­ny spor­to­wej za­li­cza­nej do spor­tów walki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szermierz

1. spor­to­wiec upra­wia­ją­cy szer­mier­kę;
2. osoba wła­da­ją­ca bro­nią białą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek wła­da­ją­cy lekką białą bro­nią

 (1.2) sport. spor­to­wiec upra­wia­ją­cy szer­mier­kę

 (1.3) przen. bo­jow­nik za jakąś spra­wę czy ideę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szermowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szer­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szermować

1. na­du­ży­wać wznio­słych słów, okre­śleń w wy­stą­pie­niach pu­blicz­nych, w dy­sku­sji, w roz­mo­wie;
2. na­du­ży­wać cze­goś;
3. prze­sta­rza­łe: wła­dać bro­nią białą


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przen. po­pi­sy­wać się czymś, na­du­ży­wać ja­kichś ar­gu­men­tów, haseł lub słów w dy­sku­sji, prze­mó­wie­niu

 (1.2) przest. wal­czyć na białą broń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeroki

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy okre­ślo­ny wy­miar po­przecz­ny

 (1.2) ma­ją­cy duży wy­miar po­przecz­ny

 (1.3) roz­cią­ga­ją­cy się da­le­ko we wszyst­kie stro­ny

 (1.4) o ubra­niu: nie­przy­le­ga­ją­cy ści­śle do ciała lub za duży

 (1.5) ma­ją­cy znacz­ny za­sięg, do­ty­czą­cy róż­nych spraw, osób, rze­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szeroko

przy­słó­wek

 (1.1) na okre­ślo­ny wy­miar w po­przek

 (1.2) roz­le­gle wszerz, na dużą od­le­głość w po­przek

 (1.3) o dużym za­się­gu


Źródła:

Wiktionary

Szerokobiodry

przy­miot­nik

 (1.1) o sze­ro­kich, wy­dat­nych bio­drach


Źródła:

Wiktionary

Szerokobrzeżek

pły­wak sze­ro­ko­brze­żek - duży chrząszcz wodny z ro­dzi­ny pły­wa­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szerokodzioby

pe­tre­lek sze­ro­ko­dzio­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych


Sze­ro­ko­dzio­by (Eu­ry­la­i­mi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). We współ­cze­śnie sto­so­wa­nych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych obej­mu­je 10 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szerokodziób

ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z rzędu wró­blo­wych, np. sze­ro­ko­dziób bia­łos­krzy­dły


Źródła:

SJP.pl

Szerokoeliptyczny

ma­ją­cy kształt sze­ro­kiej elip­sy


Źródła:

SJP.pl

Szerokofrontowy

przy­miot­nik

 (1.1) ar­chit. taki, który ma sze­ro­ki front


Źródła:

Wiktionary

Szerokogłowy

ma­ją­cy sze­ro­ką głowę


Źródła:

SJP.pl

Szerokojajowaty

sze­ro­ki i przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem pta­sie jajo


Źródła:

SJP.pl

Szerokokątny

w od­nie­sie­niu do obiek­ty­wu apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go: ma­ją­cy krót­szą ogni­sko­wą niż obiek­tyw stan­dar­do­wy, obej­mu­ją­cy więk­sze od niego pole wi­dze­nia


przy­miot­nik

 (1.1) fot. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sze­ro­kim kątem wi­dze­nia, obej­mu­ją­cy sze­ro­kie pole wi­dze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerokolistny

ma­ją­cy sze­ro­kie li­ście


przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy sze­ro­kie li­ście


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerokonose

1. ma­ją­cy sze­ro­ki nos;
2. o ce­chach sze­ro­ko­no­sych (po­drząd ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Szerokonosy

1. ma­ją­cy sze­ro­ki nos;
2. o ce­chach sze­ro­ko­no­sych (po­drząd ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Szerokootworowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ot­wo­ry o dużej śred­ni­cy

 (1.2) do­ty­czą­cy sze­ro­kich ot­wo­rów


Źródła:

Wiktionary

Szerokopasmowy

przy­miot­nik

 (1.1) elek­tron. wy­ko­rzy­stu­ją­cy sze­ro­kie pasmo czę­stot­li­wo­ści wyt­wa­rza­ne przez modem


Źródła:

Wiktionary

Szerokopyski

kaj­man sze­ro­ko­py­ski - ga­tu­nek gada z ro­dzi­ny ali­ga­to­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szerokopyszczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sco­te­a­nax|Tro­ugh­ton|ref=tak., ro­dzaj nie­to­pe­rzy z ple­mię­e­mie­nia wie­czor­ków wy­stę­pu­ją­cy w Au­stra­lii

 (1.2) zool. nie­to­perz z ro­dza­ju sze­ro­ko­pyszcz­ków (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Szerokoskrzydły

ma­ją­cy duże, sze­ro­kie skrzy­dła


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sze­ro­kie skrzy­dła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerokostożkowy

ma­ją­cy sze­ro­ki sto­żek


Źródła:

SJP.pl

Szerokotorowy

przy­miot­nik

 (1.1) kolej. ma­ją­cy sze­rzej niż nor­mal­nie roz­sta­wio­ne szyny ko­le­jo­we

 (1.2) kolej. do­sto­so­wa­ny do sze­ro­kie­go toru


Źródła:

Wiktionary

Szerokości

śro­do­wi­sko­wo: forma za­koń­cze­nia kon­tak­tu słow­ne­go, uży­wa­na przez kie­row­ców, zwła­szcza za­wo­do­wych


Źródła:

SJP.pl

Szerokość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­przecz­ny wy­miar obiek­tu

 (1.2) geogr. zob. sze­ro­kość ge­o­gra­ficz­na.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szeromin

Sze­ro­min – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szerominek

Sze­ro­mi­nek – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Sze­ro­mi­nek, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Płońsk. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szerować

śro­do­wi­sko­wo: udo­stęp­niać okre­ślo­ną treść w in­ter­ne­cie


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. udo­stęp­niać, dzie­lić się czymś w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerpa

1. wy­so­ko­gór­ski tra­garz do­star­cza­ją­cy ła­dun­ki w te miej­sca, gdzie tra­dy­cyj­ny tran­sport nie jest w sta­nie do­trzeć;
2. po­tocz­nie: wy­słan­nik rządu uczest­ni­czą­cy w ne­go­cja­cjach mię­dzy­pań­stwo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tra­garz i prze­wod­nik wy­so­ko­gór­ski


Szer­pa – okre­śle­nie w ję­zy­ku pol­skim oz­na­cza­ją­ce tra­ga­rza (po­moc­ni­ka) wy­so­ko­gór­skie­go do­star­cza­ją­ce­go ła­dun­ki w te miej­sca, gdzie tra­dy­cyj­ny tran­sport nie jest w sta­nie do­trzeć.

Nazwa po­cho­dzi od nazwy ple­mie­nia Szer­pów ży­ją­ce­go w Hi­ma­la­jach, spoś­ród któ­re­go re­kru­to­wa­no po­moc­ni­ków przy wy­pra­wach w Hi­ma­la­je.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szerpentyna

no­szo­na w XV-XVIII wieku krzy­wa sza­bla; ser­pen­ty­na; ka­ra­be­la


Źródła:

SJP.pl

Szerpijka

człon­ki­ni ple­mie­nia hi­ma­laj­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Szerpijski

do­ty­czą­cy Szer­pów, wła­ści­wy Szer­pom


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szer­pa­mi, do­ty­czą­cy Szer­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerpowie

1. wy­so­ko­gór­ski tra­garz do­star­cza­ją­cy ła­dun­ki w te miej­sca, gdzie tra­dy­cyj­ny tran­sport nie jest w sta­nie do­trzeć;
2. po­tocz­nie: wy­słan­nik rządu uczest­ni­czą­cy w ne­go­cja­cjach mię­dzy­pań­stwo­wych


Szer­po­wie (tyb: ཤར་པ།, trans­li­te­ra­cja Wy­lie­go "shar pa", do­słow­nie „lu­dzie wscho­du”, z "sher" „wschód” + "wa" „lud”) – lud ty­be­tań­ski za­miesz­ku­ją­cy Hi­ma­la­je w In­diach i Ne­pa­lu, przy­by­ły na te te­re­ny z Ty­be­tu około XIII–XIV wieku. Po­pu­la­cja wy­no­si ok. 120 tys.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szerszeniak

łowik szer­sze­niak - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny ło­wi­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szerszenieć

o sier­ści zwie­rząt: tra­cić gład­kość i po­łysk


Źródła:

SJP.pl

Szerszeń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. więk­szy od osy owad dra­pież­ny;


Źródła:

Wiktionary

Szerszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sze­ro­ki


Źródła:

SJP.pl

Szerting

cien­ka, gęsta tka­ni­na ba­weł­nia­na; shir­ting


Źródła:

SJP.pl

Szeryf

1. w USA: lo­kal­ny urzęd­nik eg­zek­wu­ją­cy prawo;
2. w śred­nio­wiecz­nej An­glii: kró­lew­ski urzęd­nik o roz­le­głych kom­pe­ten­cjach; obec­nie: tytuł ho­no­ro­wy;
3. sza­rif;
a) w kra­jach mu­zuł­mań­skich: ho­no­ro­wy tytuł przy­słu­gu­ją­cy człon­kom klanu Ha­szim (na­le­żał do niego Ma­ho­met);
b) daw­niej: tytuł gu­ber­na­to­ra Mekki na­le­żą­ce­go do rodu Ha­szy­mi­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w An­glii: urzęd­nik w hrab­stwie na­le­żą­cym do króla, peł­nią­cy funk­cję ad­mi­ni­stra­to­ra;

 (1.2) w USA: po­li­cjant lub urzęd­nik na­dzo­ru­ją­cy apa­rat po­li­cyj­ny na te­re­nie hrab­stwa;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) druk. w niek­tó­rych kro­jach pisma: za­koń­cze­nie linii znaku, przez­na­czo­ne głów­nie do de­ko­ra­cji;


Sze­ryf (ang. "she­riff") – urząd w sy­ste­mie pra­wo­daw­stwa an­giel­skie­go, szkoc­kie­go i ame­ry­kań­skie­go, także sta­no­wi­sko osoby pia­stu­ją­cej ten urząd. Tytuł sze­ry­fa wy­wo­dzi się ze śred­nio­wiecz­nej An­glii, gdzie oz­na­czał urzęd­ni­ka kró­lew­skie­go na te­re­nie hrab­stwa (ang. "shire reeve").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szeryfowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sze­ry­fem, do­ty­czą­cy sze­ry­fa

 (1.2) ty­pogr. o kroju pisma: po­sia­da­ją­cy znaki z li­nia­mi za­koń­czo­ny­mi sze­ry­fa­mi


Źródła:

Wiktionary

Szeryzacja

pro­ces doj­rze­wa­nia wina, na­da­ją­cy mu cechy sher­ry


Źródła:

SJP.pl

Szerzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sze­ro­ko


Źródła:

SJP.pl

Szerzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sze­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Szerzyciel

osoba roz­po­wszech­nia­ją­ca coś; pro­pa­ga­tor; krze­wi­ciel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który coś sze­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerzycielka

ko­bie­ta roz­po­wszech­nia­ją­ca coś; pro­pa­ga­tor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta pro­pa­gu­ją­ca ja­kieś idee


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szerzyny

wieś w Pol­sce


Sze­rzy­ny – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Sze­rzy­ny. Pod wzglę­dem ge­o­gra­ficz­nym znaj­du­je się na Po­gó­rzu Cięż­ko­wic­kim u po­łud­nio­wych pod­nó­ży Pasma Brzan­ki. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa rzeka Ol­szyn­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szerzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­pu­la­ry­zo­wać coś; spra­wiać, że coś staje się coraz bar­dziej znane, po­wszech­ne

cza­sow­nik zwrot­ny sze­rzyć się

 (2.1) sta­wać się coraz bar­dziej po­wszech­nym


Źródła:

Wiktionary

Szerzyński

przy­miot­nik od: Sze­rzy­ny


Źródła:

SJP.pl

Szeslong

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. (dzi­siaj także gw-pl|Górny Śląsk.) szez­long, tap­czan


Źródła:

Wiktionary

Szesnasta

go­dzi­na szes­na­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 16, go­dzi­na czwar­ta po po­łud­niu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: szes­na­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastak

sa­miec je­le­nia ma­ją­cy po osiem odnóg na każ­dej tyce wień­ca


Źródła:

SJP.pl

Szesnastka

1. grupa szes­na­stu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 16;
3. szes­na­ście lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 16

 (1.2) tram­waj, au­to­bus, dom, miesz­ka­nie oz­na­czo­ny licz­bą 16

 (1.3) grupa szes­na­stu osób

 (1.4) muz. dźwięk o cza­sie trwa­nia rów­nym 1/16 całej nuty;

 (1.5) pot. dziew­czy­na w wieku lat 16


Szes­nast­ka – nuta w no­ta­cji mu­zycz­nej trwa­ją­ca tyle, co jedna szes­na­sta całej nuty, dzie­li się na dwie trzy­dzie­stod­wój­ki. Szes­nast­ka przed­sta­wia­na jest jako owal­na, za­czer­nio­na głów­ka z laską oraz pod­wój­ną cho­rą­giew­ką.

Szes­nast­ki po­ni­żej trze­ciej linii z za­sa­dy za­pi­su­je się w ten spo­sób, że laski znaj­du­ją się po pra­wej stro­nie głów­ki i skie­ro­wa­ne są do góry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szesnastkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. zwią­za­ny z licz­bą szes­na­ście, do­ty­czą­cy licz­by szes­na­ście


Źródła:

Wiktionary

Szesnastobitowy

1. za­wie­ra­ją­cy szes­na­ście bitów;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści szes­na­stu bitów


przy­miot­nik

 (1.1) in­form. taki, który za­wie­ra szes­na­ście bitów

 (1.2) in­form. taki, który dzia­ła w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści szes­na­stu bitów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastoboczny

ma­ją­cy 16 boków


Źródła:

SJP.pl

Szesnastodniowy

ma­ją­cy szes­na­ście dni, trwa­ją­cy szes­na­ście dni itp.


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy szes­na­ście dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku szes­na­stu dni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastogodzinny

trwa­ją­cy szes­na­ście go­dzin


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy szes­na­ście go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku szes­na­stu go­dzin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) szes­na­ście razy


Źródła:

Wiktionary

Szesnastokrotność

→ szes­na­sto­krot­ny


Patrz:szesnastokrotny

Źródła:

SJP.pl

Szesnastokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się szes­na­ście razy


przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się szes­na­ście razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś szes­na­ście razy

 (1.3) szes­na­ście razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastokąt

fi­gu­ra pła­ska ma­ją­ca 16 kątów


Szes­na­sto­kąt fo­rem­ny – wie­lo­kąt wy­pu­kły ma­ją­cy szes­na­ście rów­nych boków oraz szes­na­ście kątów o jed­na­ko­wej mie­rze. Każdy kąt ma roz­war­tość 157,5°, zaś suma miar wszyst­kich kątów jest równa 2520°.

Pole po­wierzch­ni szes­na­sto­ką­ta fo­rem­ne­go o boku dłu­go­ści for­mu­la_1 wy­ra­ża się wzo­rem:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szesnastolatek

chło­piec szes­na­sto­let­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­pak ma­ją­cy szes­na­ście lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca szes­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od szes­na­sto­lat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastolatka

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca szes­na­ście lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na ma­ją­ca szes­na­ście lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca szes­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od szes­na­sto­la­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastolatki

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca szes­na­ście lat


Źródła:

SJP.pl

Szesnastolecie

1. okres szes­na­stu lat;
2. szes­na­sta rocz­ni­ca cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Szesnastoletni

1. trwa­ją­cy szes­na­ście lat; przy­pa­da­ją­cy za szes­na­ście lat;
2. bę­dą­cy w wieku szes­na­stu lat, ma­ją­cy szes­na­ście lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy szes­na­ście lat

 (1.2) trwa­ją­cy szes­na­ście lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastoliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z szes­na­stu liter


Źródła:

Wiktionary

Szesnastomiesięczny

ma­ją­cy szes­na­ście mie­się­cy, trwa­ją­cy szes­na­ście mie­się­cy itp.


Źródła:

SJP.pl

Szesnastominutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy szes­na­ście minut


Źródła:

Wiktionary

Szesnastoosobowy

1. skła­da­ją­cy się z szes­na­stu osób;
2. przez­na­czo­ny dla szes­na­stu osób


przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla szes­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić szes­na­ście osób

 (1.2) zło­żo­ny z szes­na­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez szes­na­ście osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastopiętrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i szes­na­stu kon­dy­gna­cji po­ło­żo­nych nad nim


Źródła:

Wiktionary

Szesnastoramienny

ma­ją­cy szes­na­ście ra­mion, odnóg itp.


Źródła:

SJP.pl

Szesnastostopniowy

1. ma­ją­cy szes­na­ście stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy szes­na­ście stop­ni, eta­pów


Źródła:

SJP.pl

Szesnastotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z szes­na­stu tomów, za­war­ty w szes­na­stu to­mach, wy­da­ny w szes­na­stu to­mach


Źródła:

Wiktionary

Szesnastotonowy

wa­żą­cy szes­na­ście ton


Źródła:

SJP.pl

Szesnastotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy szes­na­ście ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku szes­na­stu ty­god­ni


Źródła:

Wiktionary

Szesnastowieczny

do­ty­czą­cy szes­na­ste­go wieku, po­cho­dzą­cy z szes­na­ste­go wieku, ży­ją­cy w szes­na­stym wieku, dzie­ją­cy się w szes­na­stym wieku itp.


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się lub żył w szes­na­stym wieku; taki, który po­cho­dzi z szes­na­ste­go wieku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnastozaworowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) mot. ma­ją­cy szes­na­ście za­wo­rów


Źródła:

Wiktionary

Szesnastościan

wie­lo­ścian o 16 ścia­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o szes­na­stu ścia­nach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnasty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 16


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 16

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po pięt­na­stym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) szes­na­sta: go­dzi­na szes­na­sta


Szes­na­sty, wła­ści­wie Łu­kasz Ja­ku­bow­ski (ur. 1993 w Ciem­nym) – pol­ski raper.

W 2017 roku ukoń­czył stu­dia z za­kre­su bio­tech­no­lo­gii na Wy­dzia­le Bu­dow­nict­wa i In­ży­nie­rii Śro­do­wi­ska Po­li­tech­ni­ki Bia­ło­stoc­kiej.

Łu­kasz Ja­ku­bow­ski, ko­ja­rzo­ny jest z wy­stę­pów w ze­spo­le hip-ho­po­wym TSN. Pro­wa­dzi so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szesnaście

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 16


li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) 16


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szesnaścioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 16, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 16


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szeszki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szeszupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Pol­sce, na Lit­wie i w Rosji, lewy do­pływ Niem­na;


Sze­szu­pa ( Šešupė; Шешупе; Sches­chup­pe, Ost­fluss) – rzeka w Pol­sce, na Lit­wie i w Rosji, lewy do­pływ Niem­na.

Po­czą­tek bie­rze w Pol­sce nie­da­le­ko Su­wałk. Źró­dła rzeki usy­tu­o­wa­ne są na te­re­nie Su­wal­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go w od­le­gło­ści około 500 m od do­li­ny Czar­nej Hań­czy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szetland

1. kuc rasy szet­landz­kiej, mały konik dla dzie­ci;
2. owca rasy szet­landz­kiej;
3. pies, ow­cza­rek rasy szet­landz­kiej


Źródła:

SJP.pl

Szetlandczyk

1. miesz­ka­niec Szet­lan­dów;
2. miesz­ka­niec Szet­lan­dów Po­łud­nio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Szet­lan­dów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szetlandka

1. miesz­kan­ka Szet­lan­dów;
2. miesz­kan­ka Szet­lan­dów Po­łud­nio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Szet­lan­dów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szetlandy

1. kuc rasy szet­landz­kiej, mały konik dla dzie­ci;
2. owca rasy szet­landz­kiej;
3. pies, ow­cza­rek rasy szet­landz­kiej


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, po­ło­żo­ny na pół­noc­ny wschód od wy­brze­ży Szko­cji;

 (1.2) zob. Szet­lan­dy Po­łud­nio­we.


Szet­lan­dy ( Shet­land, wym., od śred­niosz­koc­kie­go Ȝetland; Se­al­ta­inn) – ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim, około 200 km na pół­noc od wy­brze­ży Wiel­kiej Bry­ta­nii. Sta­no­wią odręb­ną jed­nost­kę ad­mi­ni­stra­cyj­ną w ra­mach Szko­cji i sta­no­wią część Wiel­kiej Bry­ta­nii z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Ler­wick.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szetlandzki

przy­miot­nik od: Szet­lan­dy, Szet­lan­dy Po­łud­nio­we


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szet­lan­da­mi (Wy­spa­mi Szet­landz­ki­mi), do­ty­czą­cy Szet­lan­dów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szew

1. chi­rur­gicz­ny spo­sób opa­trze­nia rany;
2. miej­sce złą­cze­nia nićmi ka­wał­ków tka­ni­ny;
3. miej­sce ze­spo­le­nia dwóch kości tkan­ką łącz­ną;
4. po­łą­cze­nie brze­gów przed­mio­tów me­ta­lo­wych po­przez spa­wa­nie lub ni­to­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce zszy­cia dwóch frag­men­tów tka­ni­ny

 (1.2) anat. nie­ru­cho­me po­łą­cze­nie kości przy po­mo­cy bar­dzo krót­kich włó­kien łącz­not­kan­ko­wych;

 (1.3) anat. łącz­not­kan­ko­we pasma, sta­no­wią­ce miej­sca przy­cze­pu sy­me­trycz­nych mię­śni

 (1.4) med. ope­ra­cyj­ne zszy­cie tka­nek mięk­kich;

 (1.5) med. środ. nić chi­rur­gicz­na

 (1.6) med. pot. bliz­na po ope­ra­cyj­nym zszy­ciu tka­nek mięk­kich

 (1.7) techn. po­łą­cze­nie brze­gów me­ta­lo­wych ele­men­tów po­przez ni­to­wa­nie lub spa­wa­nie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szewach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Szewc

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą oraz wyt­wór­stwem obu­wia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. czło­wiek, który ręcz­nie robi i na­pra­wia buty;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) środ. druk. błąd ła­ma­nia tek­stu, po­le­ga­ją­cy na po­zo­sta­wie­niu na końcu łamu sa­mot­ne­go pier­wsze­go wier­sza aka­pi­tu;

 (2.2) przest. pot. lin

 (2.3) przest. pot. cier­nik

 (2.4) przest. bułka gro­szo­wa z mąki żyt­niej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szewce

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się na­pra­wą oraz wyt­wór­stwem obu­wia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szewcowa

żona szew­ca


Źródła:

SJP.pl

Szewcować

być szew­cem, wy­ko­ny­wać zawód szew­ca


Źródła:

SJP.pl

Szewcowina

po­gard­li­wie lub z po­li­to­wa­niem: szewc; szew­czy­na


Źródła:

SJP.pl

Szewczak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szewczenko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szewczuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szewczyk

zdrob­nie­nie od: szewc


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. cze­lad­nik szew­ca

 (1.2) daw. syn szew­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szewczykowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szewczyna

po­gard­li­wie lub z po­li­to­wa­niem: szewc; szew­co­wi­na


Źródła:

SJP.pl

Szewczyni

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. forma żeń­ska od: szewc


Źródła:

Wiktionary

Szewcówna

daw­niej: córka szew­ca


Źródła:

SJP.pl

Szewek

zdrob­nie­nie od: szew


Źródła:

SJP.pl

Szewiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zaw. szewc


Źródła:

Wiktionary

Szewielin

ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny z lnia­nych wy­cze­sków


Źródła:

SJP.pl

Szewiot

tka­ni­na z wełny owiec rasy o tej samej naz­wie


Sze­wiot (ang. "che­viot" od wzgórz Che­viot w Wiel­kiej Bry­ta­nii) – tka­ni­na weł­nia­na, szorst­ka, lekko po­łys­kli­wa o sko­śnych splo­tach, wyt­wa­rza­na co najm­niej od XIX wieku.

Z wy­glą­du mało ele­ganc­ka, ma ten­den­cje do wy­bły­szcza­nia, jed­nak bar­dzo od­por­na na dzia­ła­nia me­cha­nicz­ne w cza­sie no­sze­nia. Uży­wa­na na odzież mun­du­ro­wą, ubra­nia, ko­stiu­my, mun­dur­ki szkol­ne, ubio­ry spor­to­we i pla­żo­we, a tania pół­weł­nia­na – na pła­szcze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szewiotowy

przy­miot­nik

 (1.1) włók. wy­ko­na­ny z sze­wio­tu

 (1.2) zool. do­ty­czą­cy owcy od­mia­ny sze­wiot


Źródła:

Wiktionary

Szewiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szewnica

szew­ni­ca mię­tów­ka, szew­ni­ca bzów­ka, szew­ni­ca po­krzyw­ni­ca - ga­tun­ki mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. motyl z ga­tun­ku szew­ni­ca mię­tów­ka


Szew­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Jadów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ka­mie­niec­kim ziemi nur­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szewno

Szew­no – (niem. "Schew­no, od 1907 Men­de­nau") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Świe­ka­to­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szewo

Szewo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 138 miesz­kań­ców. Jest dzie­więt­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Lu­bień Ku­jaw­ski.


Źródła:

Wikipedia

Szewret

imi­ta­cja skóry sze­wro


Źródła:

SJP.pl

Szewro

wy­pra­wio­na skóra kozia, uży­wa­na w ga­lan­te­rii; giem­za


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. mięk­ka, wy­pra­wio­na skóra koź­lę­ca do pro­duk­cji wy­ro­bów luk­su­so­wych, m.in. obu­wia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szewrolet

sa­mo­chód marki Chev­ro­let; Chev­ro­let


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Chev­ro­let


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szewron

1. na­szyw­ka na mun­du­rze w kształ­cie li­te­ry V, oz­na­cza­ją­ca sto­pień po­do­fi­cer­ski; chev­ron, kro­kiew­ka;
2. tka­ni­na o splo­cie w kształ­cie li­te­ry V


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. oz­na­ka stop­nia po­do­fi­cer­skie­go lub wy­słu­gi lat w kształ­cie roz­war­te­go trój­ką­ta, umie­szcza­na na rę­ka­wie i na­ra­mien­ni­ku mun­du­ru;

 (1.2) włók. tka­ni­na o sko­śnym splo­cie zyg­za­ko­wa­tym, ła­ma­nym

 (1.3) he­rald. her­bo­wa fi­gu­ra za­szczyt­na sym­bo­li­zu­ją­ca ele­men­ty obron­ne;

 (1.4) anat. wy­ro­stek krę­gów ogo­no­wych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szewronowy

→ sze­wron


Patrz:szewron

Źródła:

SJP.pl

Szewrowy

przy­miot­nik od: sze­wro


Źródła:

SJP.pl

Szewski

do­ty­czą­cy szew­ca


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szew­cem lub szew­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szewstwo

Szew­stwo – rze­mio­sło zwią­za­ne z pro­duk­cją i na­pra­wą obu­wia. Jest to zawód za­ni­ka­ją­cy, więk­szość butów jest wy­ko­ny­wa­na w du­żych fa­bry­kach. Roz­róż­nia się dwa pod­sta­wo­we ro­dza­je szew­stwa: ręcz­ne i ma­szy­no­we. Pier­wsze różni się od dru­gie­go ceną, cza­sem pro­duk­cji, jak i ja­ko­ścią obu­wia.


Źródła:

Wikipedia

Szezlong

ro­dzaj ka­na­py z jed­nym opar­ciem, słu­żą­cej do wy­po­czyn­ku w po­zy­cji pół­le­żą­cej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebl. ka­na­pa o dłu­gim wą­skim sie­dze­niu z jed­nym lub dwoma opar­cia­mi, na któ­rej można od­po­czy­wać w po­zy­cji pół­le­żą­cej;


Szez­long (fr. "cha­i­se lon­gue") – ro­dzaj ka­na­py w kształ­cie wy­dłu­żo­ne­go fo­te­la, któ­re­go cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem jest wez­gło­wie, umoż­li­wia­ją­ce wy­god­ny od­po­czy­nek. Klu­czo­wym ele­men­tem szez­lon­gu jest rów­nież sie­dzi­sko o prze­dłu­żo­nym kształ­cie i opar­cia, dzię­ki któ­rym szez­long gwa­ran­tu­je przy­bra­nie pół­le­żą­cej po­zy­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szełoń

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w ob­wo­dach pskow­skim i no­wo­grodz­kim Rosji, ucho­dzi do je­zio­ra Ilmen


Źródła:

Wiktionary

Sześc.

skrót od: sze­ścien­ny


Źródła:

SJP.pl

Sześcian

1. pro­sto­pa­dło­ścian o sze­ściu kwa­dra­to­wych ścia­nach; szcze­gól­ny przy­pa­dek sze­ścio­ścia­nu;
2. licz­ba bę­dą­ca trze­cią po­tę­gą danej licz­by


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. pro­sto­pa­dło­ścian, któ­re­go każda ze ścian jest kwa­dra­tem;

 (1.2) mat. wynik pod­nie­sie­nia do trze­ciej po­tę­gi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sześcianek

ku­li­sta lub owal­na bak­te­ria two­rzą­ca ko­lo­nie po­dob­ne do sze­ścia­nów; pa­kie­to­wiec


Źródła:

SJP.pl

Sześcianik

zdrob­nie­nie od: sze­ścian


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sze­ścian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcienny

1. bę­dą­cy sze­ścia­nem;
2. część nazwy niek­tó­rych jed­no­stek ob­ję­to­ści opar­tych na jed­nost­ce w for­mie sze­ścia­nu;
3. pier­wia­stek sze­ścien­ny - pier­wia­stek aryt­me­tycz­ny trze­cie­go stop­nia


przy­miot­nik

 (1.1) mat. od­po­wia­da­ją­cy sze­ścia­no­wi

 (1.2) mat. o pier­wiast­ku: trze­cie­go stop­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcioaktowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu aktów


Źródła:

SJP.pl

Sześcioarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię sze­ściu arów


Źródła:

SJP.pl

Sześcioatomowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu ato­mów


Źródła:

SJP.pl

Sześciobarwność

→ sze­ścio­barw­ny


Patrz:sześciobarwny

Źródła:

SJP.pl

Sześciobarwny

ma­ją­cy sześć barw; sze­ścio­ko­lo­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześciobiegowy

1. o me­cha­niz­mie na­pę­do­wym: ma­ją­cy sześć bie­gów;
2. o po­jeź­dzie: wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm na­pę­do­wy o sze­ściu bie­gach


Źródła:

SJP.pl

Sześciobitowy

1. za­wie­ra­ją­cy sześć bitów;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści sze­ściu bitów


Źródła:

SJP.pl

Sześcioboczność

→ sze­ścio­bocz­ny


Patrz:sześcioboczny

Źródła:

SJP.pl

Sześcioboczny

do­ty­czą­cy sze­ścio­bo­ku, ma­ją­cy sześć boków, ogra­ni­czo­ny sze­ścio­ma pła­szczyz­na­mi itp.


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć boków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciobok

wie­lo­bok pła­ski o sze­ściu bo­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. sze­ścio­kąt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciobramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem sze­ściu bra­mek


Źródła:

SJP.pl

Sześciobój

dy­scy­pli­na spor­to­wa zło­żo­na z sze­ściu kon­ku­ren­cji


Źródła:

SJP.pl

Sześciocalowy

ma­ją­cy dłu­gość sze­ściu cali


Źródła:

SJP.pl

Sześciocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość sze­ściu cen­ty­me­trów, wy­no­szą­cy sześć cen­ty­me­trów


Źródła:

SJP.pl

Sześciocyfrowy

zło­żo­ny z sze­ściu cyfr


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sze­ściu cyfr, ma­ją­cy sześć cyfr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciocylindrowy

ma­ją­cy sześć cy­lin­drów, np. sa­mo­chód sze­ścio­cy­lin­dro­wy


przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy sześć cy­lin­drów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcioczęściowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Sześcioczłonowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu czło­nów


przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy sześć czło­nów, skła­da­ją­cy się z sze­ściu czło­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciodaniowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu dań


Źródła:

SJP.pl

Sześciodniowy

ma­ją­cy sześć dni, trwa­ją­cy sześć dni itp.


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sześć dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sze­ściu dni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciodniówka

1. okres sze­ściu dni;
2. dawna spor­to­wa im­pre­za ko­lar­ska


Źródła:

SJP.pl

Sześciodolarowy

ma­ją­cy war­tość sze­ściu do­la­rów


Źródła:

SJP.pl

Sześciodrożny

ma­ją­cy sześć dróg


Źródła:

SJP.pl

Sześciodrzwiowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sze­ścio­ro drzwi


Źródła:

Wiktionary

Sześciodzielny

dzie­lą­cy się na sześć czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Sześcioelementowy

zło­żo­ny z sze­ściu ele­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Sześcioetapowo

przy­słó­wek

 (1.1) w sze­ściu eta­pach, fa­zach


Źródła:

Wiktionary

Sześcioetapowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu eta­pów


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sze­ściu eta­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciofazowo

przy­słó­wek

 (1.1) w sze­ściu fa­zach, eta­pach


Źródła:

Wiktionary

Sześciofazowy

1. skła­da­ją­cy się z sze­ściu faz, eta­pów;
2. dzia­ła­ją­cy w ukła­dzie od­po­wied­nich sze­ściu prą­dów prze­mien­nych


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sze­ściu faz, eta­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciofrankowy

ma­ją­cy war­tość sze­ściu fran­ków


Źródła:

SJP.pl

Sześciofuntowy

ma­ją­cy war­tość sze­ściu fun­tów


Źródła:

SJP.pl

Sześciogodzinny

trwa­ją­cy sześć go­dzin


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sześć go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sze­ściu go­dzin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciogramowy

wa­żą­cy sześć gra­mów


Źródła:

SJP.pl

Sześciograniasty

ma­ją­cy sześć grani (kra­wę­dzi, kan­tów)


Źródła:

SJP.pl

Sześciogroszowy

ma­ją­cy war­tość sze­ściu gro­szy


Źródła:

SJP.pl

Sześciogłosowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu gło­sów


Źródła:

SJP.pl

Sześciogłowicowy

wy­po­sa­żo­ny w sześć gło­wic


Źródła:

SJP.pl

Sześciogłowy

ma­ją­cy sześć głów


Źródła:

SJP.pl

Sześcioipółgodzinny

trwa­ją­cy sześć i pół go­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl

Sześcioipółletni

ma­ją­cy sześć lat i pół roku


Źródła:

SJP.pl

Sześcioipółmiesięczny

ma­ją­cy sześć i pół mie­sią­ca, trwa­ją­cy sześć i pół mie­sią­ca itp.


Źródła:

SJP.pl

Sześcioipółmilionowy

li­czą­cy sześć i pół mi­lio­na cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sześcioizbowy

ma­ją­cy sześć izb


Źródła:

SJP.pl

Sześciojajeczny

ma­ją­cy w skła­dzie sześć jajek


Źródła:

SJP.pl

Sześciojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się sze­ścio­ma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w sze­ściu ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się sze­ścio­ma ję­zy­ka­mi


przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się sze­ścio­ma ję­zy­ka­mi

 (1.2) na­pi­sa­ny w sze­ściu ję­zy­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciokanałowy

ma­ją­cy sześć ka­na­łów


Źródła:

SJP.pl

Sześciokaratowy

wa­żą­cy sześć ka­ra­tów


Źródła:

SJP.pl

Sześciokartkowy

ma­ją­cy sześć kar­tek


Źródła:

SJP.pl

Sześciokilogramowy

1. wa­żą­cy 6 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 6 ki­lo­gra­mów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sześciokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość sze­ściu ki­lo­me­trów


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) sze­ściu ki­lo­me­trów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciokilowy

po­tocz­nie: sze­ścio­ki­lo­gra­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześcioklasowy

obej­mu­ją­cy sześć klas, ma­ją­cy sześć klas


Źródła:

SJP.pl

Sześcioklasówka

po­tocz­nie: szko­ła ma­ją­ca sześć klas


Źródła:

SJP.pl

Sześciokolorowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu ko­lo­rów; sze­ścio­barw­ny


Źródła:

SJP.pl

Sześciokolumnowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z sze­ściu ko­lumn


Źródła:

Wiktionary

Sześciokomorowy

ma­ją­cy sześć komór


Źródła:

SJP.pl

Sześciokondygnacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma sześć kon­dy­gna­cji


Źródła:

Wiktionary

Sześciokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w sześć koni;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc sze­ściu koni me­cha­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Sześciokołowy

ma­ją­cy sześć kół


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sześć kół


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciokreślny

ok­ta­wa sze­ścio­kreśl­na - ro­dzaj ok­ta­wy mu­zycz­nej


Źródła:

SJP.pl

Sześciokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) sześć razy


Źródła:

Wiktionary

Sześciokrotność

→ sze­ścio­krot­ny


Patrz:sześciokrotny

Źródła:

SJP.pl

Sześciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się sześć razy


przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się sześć razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś sześć razy

 (1.3) sześć razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcioksiąg

cykl sze­ściu ut­wo­rów li­te­rac­kich stwo­rzo­nych przez jed­ne­go au­to­ra i od­po­wied­nio po­wią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Sześciokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sze­ścio­kąt


Źródła:

Wiktionary

Sześciokąt

wie­lo­kąt pła­ski o sze­ściu bo­kach; sze­ścio­bok


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt ma­ją­cy sześć boków;

 (1.2) książk. kształt, forma lub po­stać zbli­żo­na do sze­ścio­ką­ta (1.1) lub rzecz, przed­miot tego kształ­tu


Sze­ścio­kąt (sze­ścio­bok, hek­sa­gon) – wie­lo­kąt o sze­ściu bo­kach i sze­ściu ką­tach wew­nętrz­nych. Suma miar kątów w do­wol­nym sze­ścio­ką­cie jest równa 720°.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sześciokątny

ma­ją­cy sześć kątów; hek­sa­go­nal­ny; sek­sa­go­nal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć kątów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciolatek

chło­piec sze­ścio­let­ni, dziec­ko sze­ścio­let­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy sześć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sze­ścio­lat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciolatka

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca sześć lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca sześć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sze­ścio­la­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciolatki

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca sześć lat


Źródła:

SJP.pl

Sześciolecie

1. okres sze­ściu lat;
2. szó­sta rocz­ni­ca cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sześcioletni

1. trwa­ją­cy sześć lat; przy­pa­da­ją­cy za sześć lat;
2. bę­dą­cy w wieku sze­ściu lat, ma­ją­cy sześć lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcioliniowy

ma­ją­cy sześć linii


Źródła:

SJP.pl

Sześciolistkowy

ma­ją­cy sześć list­ków


Źródła:

SJP.pl

Sześciolistny

ma­ją­cy sześć liści


Źródła:

SJP.pl

Sześcioliterowy

zło­żo­ny z sze­ściu liter


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z sze­ściu liter


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciolitrowy

ma­ją­cy ob­ję­tość sze­ściu li­trów


Źródła:

SJP.pl

Sześciolufowy

ma­ją­cy sześć luf


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy sześć luf


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciomasztowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek ma­ją­cy sześć masz­tów


Źródła:

Wiktionary

Sześciomasztowy

ma­ją­cy sześć masz­tów


przy­miot­nik

 (1.1) o ża­glow­cu: ma­ją­cy sześć masz­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciomecz

spot­ka­nie roz­gry­wa­ne z udzia­łem sze­ściu dru­żyn jed­no­cze­śnie


Źródła:

SJP.pl

Sześciometrowy

ma­ją­cy dłu­gość sze­ściu me­trów, wy­no­szą­cy sześć me­trów


Źródła:

SJP.pl

Sześciomiarowy

o tak­cie: dzie­lą­cy się na sześć jed­no­stek ryt­micz­nych


Źródła:

SJP.pl

Sześciomiejscowy

ma­ją­cy sześć miejsc sie­dzą­cych, mie­szczą­cy sześć osób


Źródła:

SJP.pl

Sześciomiesięczny

ma­ją­cy sześć mie­się­cy, trwa­ją­cy sześć mie­się­cy itp.


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sześć mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sze­ściu mie­się­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciomilionowy

a) li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 6 000 000;
b) li­czą­cy sześć mi­lio­nów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sześciomilowy

mie­rzą­cy sześć mil


Źródła:

SJP.pl

Sześciominutowy

trwa­ją­cy sześć minut


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sześć minut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciomodułowy

zbu­do­wa­ny z sze­ściu mo­du­łów


Źródła:

SJP.pl

Sześciomorgowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści sze­ściu mórg (mor­gów);
b) po­sia­da­ją­cy sześć mórg (mor­gów) ziemi, np. rol­nik sze­ścio­mor­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześciomorowy

obej­mu­ją­cy sześć mor, trwa­ją­cy sześć mor


Źródła:

SJP.pl

Sześcionabojowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku mak­sy­mal­nie sześć na­bo­jów; sze­ścio­strza­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześcionitkowy

ma­ją­cy sześć nitek


Źródła:

SJP.pl

Sześcionogi

pod­typ sta­wo­no­gów obej­mu­ją­cy zwie­rzę­ta o sze­ściu od­nó­żach krocz­nych; sze­ścio­no­gie


Sze­ścio­no­gi (He­xa­po­da) – tak­son sta­wo­no­gów obej­mu­ją­cy owady, sko­czo­gon­ki, wi­dło­gon­ki i pier­wo­gon­ki. Na­le­ży do niego ponad mi­lion opi­sa­nych ga­tun­ków współ­czes­nych, a ich ogól­ną licz­bę sza­cu­je się na 5,5–30 mi­lio­nów. Obej­mu­je więc więk­szość ga­tun­ków zwie­rząt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sześcionogie

pod­typ sta­wo­no­gów obej­mu­ją­cy zwie­rzę­ta o sze­ściu od­nó­żach krocz­nych; sze­ścio­no­gi


Źródła:

SJP.pl

Sześcionożny

ma­ją­cy sześć nóg


Źródła:

SJP.pl

Sześcionóg

sta­wo­nóg o sze­ściu od­nó­żach krocz­nych


Sze­ścio­nóg – urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne, któ­re­go ruch opie­ra się na trzech pa­rach nóg. Ter­min ten zwy­kle wiąże się z ro­bo­ty­ką. Urzą­dze­nia tego typu uważa się za sta­bil­niej­sze od ro­bo­tów dwu­no­gich, po­nie­waż w więk­szo­ści przy­pad­ków ce­chu­ją się one sta­bil­no­ścią sta­tycz­ną i nie wy­ma­ga­ją ste­ro­wa­nia w cza­sie rze­czy­wi­stym. Z dru­giej stro­ny udo­wod­nio­no jed­nak, że sze­ścio­no­gie owady (np. ka­ra­lu­chy) uza­leż­nia­ją swój ruch od uwa­run­ko­wań dy­na­micz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sześcioodcinkowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu od­cin­ków


Źródła:

SJP.pl

Sześciooki

czy­hak sze­ścio­o­ki - ga­tu­nek pa­ją­ka


Źródła:

SJP.pl

Sześciooktawowy

ma­ją­cy roz­pię­tość sze­ściu oktaw


Źródła:

SJP.pl

Sześcioosiowy

ma­ją­cy sześć osi


Źródła:

SJP.pl

Sześcioosobowy

1. skła­da­ją­cy się z sze­ściu osób (np. dru­ży­na sze­ścio­o­so­bo­wa);
2. przez­na­czo­ny dla sze­ściu osób (np. sze­ścio­o­so­bo­wy po­jazd)


przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla sze­ściu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić sześć osób

 (1.2) zło­żo­ny z sze­ściu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez sześć osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcioostrzowy

ma­ją­cy sześć ostrzy


Źródła:

SJP.pl

Sześciootworowy

ma­ją­cy sześć ot­wo­rów


Źródła:

SJP.pl

Sześciopak

1. zgrzew­ka za­wie­ra­ją­ca sześć jed­no­stek da­ne­go pro­duk­tu, np. piwa, wody mi­ne­ral­nej;
2. po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; ośmio­pak, ABS, six-pack, ka­lo­ry­fer, krat­ka, dzie­się­cio­pak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pacz­ka zbior­cza po sześć sztuk to­wa­ru

 (1.2) pot. przen. wy­ra­zi­ste mię­śnie brzu­cha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciopalcowy

1. zwy­kle w od­nie­sie­niu do ludz­kich dłoni, stóp: ma­ją­cy sześć pal­ców;
2. wy­ko­ny­wa­ny sze­ścio­ma pal­ca­mi


Źródła:

SJP.pl

Sześciopalczasty

zwy­kle o zwie­rzę­ciu (jego od­nó­żach, koń­czy­nach) lub przed­mio­cie: ma­ją­cy sześć pal­ców


Źródła:

SJP.pl

Sześciopartyjny

zło­żo­ny z sze­ściu par­tii


Źródła:

SJP.pl

Sześciopasmowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu pasm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma sześć pasm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciopasy

smu­klik sze­ścio­pa­sy - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Sześciopensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy sześć pen­sów, ma­ją­cy war­tość sze­ściu pen­sów


Źródła:

Wiktionary

Sześciopensówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le sze­ściu pen­sów


Źródła:

Wiktionary

Sześciopienny

o drze­wie: roz­ga­łę­zio­ny w sześć pni


Źródła:

SJP.pl

Sześciopiętrowy

ma­ją­cy sześć pię­ter


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i sze­ściu wyż­szych kon­dy­gna­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcioplamek

kra­śnik sze­ścio­pla­mek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Sześciopokojowy

zło­żo­ny z sze­ściu po­ko­jów


przy­miot­nik

 (1.1) z sze­ścio­ma po­ko­ja­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciopolowy

ma­ją­cy sześć pól


Źródła:

SJP.pl

Sześcioprocentowy

sta­no­wią­cy sześć pro­cent cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sześciopromienny

o czymś ma­ją­cym kształt gwia­zdy: ma­ją­cy sześć pro­mie­ni; sze­ścio­ra­mien­ny


Źródła:

SJP.pl

Sześciopręcikowy

1. o kwie­cie: ma­ją­cy sześć prę­ci­ków;
2. o ro­śli­nie: ma­ją­cy kwia­ty o sze­ściu prę­ci­kach


przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy sześć prę­ci­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciopunktowy

1. skła­da­ją­cy się z sze­ściu punk­tów;
2. ma­ją­cy wy­miar sze­ściu punk­tów (np. czcion­ka)


Źródła:

SJP.pl

Sześciopłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) roz­mie­szczo­ny na sze­ściu pła­szczyz­nach


Źródła:

Wiktionary

Sześciopłatkowy

ma­ją­cy sześć płat­ków


Źródła:

SJP.pl

Sześciopłytowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu płyt


Źródła:

SJP.pl

Sześcioraczek

dziew­czyn­ka wśród sze­ścio­racz­ków


Źródła:

SJP.pl

Sześcioraczka

dziew­czyn­ka wśród sze­ścio­racz­ków


Źródła:

SJP.pl

Sześcioraczki

sze­ścio­ro dzie­ci uro­dzo­nych pod­czas jed­ne­go po­ro­du


Źródła:

SJP.pl

Sześcioraki

wy­stę­pu­ją­cy w sze­ściu ro­dza­jach, ga­tun­kach, od­mia­nach itp.


li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) do­ty­czą­cy sze­ściu typów, ro­dza­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciorako

przy­słó­wek

 (1.1) przysł. od przy­miot­ni­ka → sze­ścio­ra­ki


Źródła:

Wiktionary

Sześcioramienny

ma­ją­cy sześć ra­mion, odnóg itp.


Źródła:

SJP.pl

Sześciordzeniowy

ma­ją­cy sześć rdze­ni, np. sze­ścior­dze­nio­wy pro­ce­sor


Źródła:

SJP.pl

Sześciorek

sko­czek sze­ścio­rek - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny bez­rąb­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Sześcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 6, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 6


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciorodzinny

zło­żo­ny z sze­ściu ro­dzin


Źródła:

SJP.pl

Sześciorundowy

trwa­ją­cy sześć rund


Źródła:

SJP.pl

Sześciory

li­czeb­nik

 (1.1) stpol. sze­ścio­ra­ki


Źródła:

Wiktionary

Sześciorzędowy

ma­ją­cy sześć rzę­dów


Źródła:

SJP.pl

Sześciosalowy

ma­ją­cy sześć sal


Źródła:

SJP.pl

Sześciosekcyjny

ma­ją­cy sześć sek­cji


Źródła:

SJP.pl

Sześciosesyjny

skła­da­ją­cy się z sze­ściu sesji


Źródła:

SJP.pl

Sześciosezonowy

o se­ria­lu: ma­ją­cy sześć se­zo­nów


Źródła:

SJP.pl

Sześciosilnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­po­sa­żo­ny w sześć sil­ni­ków


Źródła:

Wiktionary

Sześcioskibowy

zwią­za­ny z sze­ścio­ma ski­ba­mi, np. pług sze­ścio­ski­bo­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześcioskrzydlny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. taki, który ma sześć skrzy­deł


Źródła:

Wiktionary

Sześcioskrzydły

ma­ją­cy sześć skrzy­deł


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sześć skrzy­deł


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciostopniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w sze­ściu eta­pach, fa­zach


Źródła:

Wiktionary

Sześciostopniowość

→ sze­ścio­stop­nio­wy


Patrz:sześciostopniowy

Źródła:

SJP.pl

Sześciostopniowy

1. ma­ją­cy sześć stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy sześć stop­ni, eta­pów


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sze­ściu stop­ni, schod­ków

 (1.2) skła­da­ją­cy się z sze­ściu stop­ni, eta­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciostopowiec

wiersz skła­da­ją­cy się z sze­ściu stóp


Źródła:

SJP.pl

Sześciostopowy

1. o wier­szu: skła­da­ją­cy się z sze­ściu stóp;
2. rzad­ko: ma­ją­cy dłu­gość sze­ściu stóp


Źródła:

SJP.pl

Sześciostrefowy

zwią­za­ny z sze­ścio­ma stre­fa­mi


Źródła:

SJP.pl

Sześciostrofowy

zło­żo­ny z sze­ściu strof; sze­ścioz­wrot­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześciostronny

ma­ją­cy sześć stron


Źródła:

SJP.pl

Sześciostrunny

ma­ją­cy sześć strun; sze­ścio­stru­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześciostrunowy

ma­ją­cy sześć strun; sze­ścio­strun­ny


Źródła:

SJP.pl

Sześciostrzałowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku mak­sy­mal­nie sześć na­bo­jów; sze­ścio­na­bo­jo­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku sześć na­bo­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciosylabowy

zło­żo­ny z sze­ściu sylab (zgło­sek); sze­ścioz­gło­sko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy sześć sylab, skła­da­ją­cy się z sze­ściu sylab


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześcioszpar

ga­tu­nek dra­pież­ne­go re­ki­na z ro­dzi­ny sze­ściosz­pa­ro­wa­tych; rekin szary


Źródła:

SJP.pl

Sześciotaktowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu tak­tów


Źródła:

SJP.pl

Sześciotomowy

ma­ją­cy sześć tomów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sze­ściu tomów, za­war­ty w sze­ściu to­mach, wy­da­ny w sze­ściu to­mach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciotonowy

wa­żą­cy sześć ton


Źródła:

SJP.pl

Sześciotorowy

ma­ją­cy sześć torów


Źródła:

SJP.pl

Sześciotygodniowy

ma­ją­cy sześć ty­god­ni, trwa­ją­cy sześć ty­god­ni itp.


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sześć ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sze­ściu ty­god­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciotysięcznik

szczyt gór­ski o wy­so­ko­ści po­wy­żej sze­ściu ty­się­cy me­trów nad po­zio­mem morza


Źródła:

SJP.pl

Sześciowarstwowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy sześć warstw, skła­da­ją­cy się z sze­ściu warstw


Źródła:

Wiktionary

Sześciowartościowy

o pier­wiast­ku: za­wie­ra­ją­cy atomy two­rzą­ce sześć wią­zań che­micz­nych z in­ny­mi ato­ma­mi


Źródła:

SJP.pl

Sześciowatowy

ma­ją­cy moc sze­ściu watów


Źródła:

SJP.pl

Sześciowersowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu wer­sów; sze­ścio­wier­szo­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześciowiekowy

ma­ją­cy sześć wie­ków, trwa­ją­cy sześć wie­ków


Źródła:

SJP.pl

Sześciowiersz

stro­fa zło­żo­na z sze­ściu wier­szy o ukła­dzie rymów: ababcc


Źródła:

SJP.pl

Sześciowierszowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu wier­szy


Źródła:

SJP.pl

Sześciowodny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy 6 czą­ste­czek wody


Źródła:

SJP.pl

Sześciowyrazowy

zło­żo­ny z sze­ściu wy­ra­zów


Źródła:

SJP.pl

Sześciowęglowy

ma­ją­cy sześć ato­mów węgla w czą­stecz­ce


Źródła:

SJP.pl

Sześciozakresowy

obej­mu­ją­cy sześć za­kre­sów, dzia­ła­ją­cy w sze­ściu za­kre­sach


Źródła:

SJP.pl

Sześciozaworowy

ma­ją­cy sześć za­wo­rów


Źródła:

SJP.pl

Sześciozdaniowy

zło­żo­ny z sze­ściu zdań


Źródła:

SJP.pl

Sześciozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z sze­ściu zgło­sek


Sze­ścioz­gło­sko­wiec – forma wier­szo­wa zło­żo­na z sze­ściu sylab.

Sze­reg sze­ścio­sy­la­bo­wy skła­da się na ogół z dwóch lub trzech wy­ra­zów albo z dwóch lub trzech ze­stro­jów ak­cen­to­wych. Wy­stę­pu­je jako sa­mo­dziel­ny wers w wier­szach izo­sy­la­bicz­nych, prze­pla­ta­nych i róż­no­wer­so­wych, a także jako kom­po­nent w wer­sach bar­dziej ro­zbu­do­wa­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sześcioznakowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu zna­ków


Źródła:

SJP.pl

Sześciozwrotkowy

skła­da­ją­cy się z sze­ściu zwro­tek; sze­ścio­stro­fo­wy


Źródła:

SJP.pl

Sześciozębny

1. ma­ją­cy sześć zębów;
2. kor­nik sze­ścio­zęb­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kor­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Sześciozębowy

ma­ją­cy sześć zębów


Źródła:

SJP.pl

Sześciozłotowy

ma­ją­cy war­tość sze­ściu zło­tych


Źródła:

SJP.pl

Sześciołóżkowy

ma­ją­cy sześć łóżek


Źródła:

SJP.pl

Sześciościan

wie­lo­ścian o sze­ściu ścia­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o sze­ściu ścia­nach (po­ję­cie ogól­niej­sze niż sze­ścian)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześciościenny

ma­ją­cy sześć ścian


Źródła:

SJP.pl

Sześcioświecowy

ma­ją­cy sześć świec


Źródła:

SJP.pl

Sześciożyłowy

o kablu: ma­ją­cy sześć żył


Źródła:

SJP.pl

Sześć

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 6


li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 6

 (1.2) cyfra 6


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesiona

po­tocz­nie:
1. do­no­si­ciel, skar­ży­py­ta, kon­fi­dent;
2. zgru­bie­nie od: sześć­dzie­siąt­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od sześć­dzie­siąt­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (2.1) pejor. środ. prze­stęp. slang. młodz. ktoś, kto do­no­si


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesiąt

[czy­taj: szeź­dzie­siąt] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 60


li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 60


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesiątak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 60


Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesiątka

1. grupa sześć­dzie­się­ciu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 60;
3. sześć­dzie­siąt lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 60

 (1.2) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.3) osią­gnię­cie wieku 60 lat

 (1.4) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 60


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesiątkaczwórka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 64

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 64

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu czte­rech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkadwójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 62

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 62

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu dwóch czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkadziewiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 69

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 69

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkajedynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 61

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 61

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu jeden czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkapiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 65

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 65

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu pię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkasiódemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 67

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 67

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu sied­miu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkaszóstka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 66

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 66

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu sze­ściu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkatrójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 63

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 63

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu trzech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkaósemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 68

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 68

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sześć­dzie­się­ciu ośmiu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiątkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą sześć­dzie­siąt, do­ty­czą­cy licz­by sześć­dzie­siąt


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesiąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 60


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od sześć­dzie­siąt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięcioczterobitowy

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. taki, który za­wie­ra sześć­dzie­siąt czte­ry bity

 (1.2) in­form. taki, który dzia­ła w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści sześć­dzie­się­ciu czte­rech bitów


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioczterolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt czte­ry lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­ciocz­te­ro­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioczterolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­ciocz­te­ro­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioczteroletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt czte­ry lata


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioczteropolowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt czte­ry pola


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioczwórka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. nuta trwa­ją­ca jedną sześć­dzie­sią­tą czwar­tą całej nuty;


Sześć­dzie­się­ciocz­wór­ka – nuta w no­ta­cji mu­zycz­nej, trwa­ją­ca tyle, co po­ło­wa trzy­dzie­stod­wój­ki.

Sześć­dzie­się­ciocz­wór­ki po­ni­żej trze­ciej linii z za­sa­dy za­pi­su­je się w ten spo­sób, że laski znaj­du­ją się po pra­wej stro­nie głów­ki i skie­ro­wa­ne są do góry.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sześćdziesięciodwulatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt dwa lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­ciod­wu­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciodwulatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­ciod­wu­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciodwuletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt dwa lata


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciodziewięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt dzie­więć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciodziewięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciodziewięcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt dzie­więć lat


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciogodzinny

trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt go­dzin


Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięciojednolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt jeden lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­cio­jed­no­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciojednolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­cio­jed­no­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciojednoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt jeden lat


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciokilkuletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt kilka lat


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się sześć­dzie­siąt razy


Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięciolatek

męż­czyz­na sześć­dzie­się­cio­let­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba w wieku 60-69 lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca 60-69 lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­cio­lat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięciolatka

ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca sześć­dzie­siąt lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­cio­la­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięciolatki

męż­czyz­na sześć­dzie­się­cio­let­ni


Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięciolecie

1. okres sześć­dzie­się­ciu lat;
2. sześć­dzie­sią­ta rocz­ni­ca cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres sześć­dzie­się­ciu lat

 (1.2) sześć­dzie­sią­ta rocz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięcioletni

ma­ją­cy sześć­dzie­siąt lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięciominutowy

trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt minut


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt minut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięcioosobowy

1. skła­da­ją­cy się z sześć­dzie­się­ciu osób;
2. przez­na­czo­ny dla sześć­dzie­się­ciu osób


Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięcioośmioipółletni

ma­ją­cy sześć­dzie­siąt osiem lat i pół roku, trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt osiem lat i pół roku itp.


Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięcioośmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt osiem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­cio­o­śmio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioośmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­cio­o­śmio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięcioośmioletni

1. trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt osiem lat; przy­pa­da­ją­cy za sześć­dzie­siąt osiem lat;
2. bę­dą­cy w wieku sześć­dzie­się­ciu ośmiu lat, ma­ją­cy sześć­dzie­siąt osiem lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt osiem lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięcioparoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt kilka lat


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciopięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt pięć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­cio­pię­cio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciopięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­cio­pię­cio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciopięciolecie

1. okres sześć­dzie­się­ciu pię­ciu lat;
2. sześć­dzie­sią­ta piąta rocz­ni­ca cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięciopięcioletni

ma­ją­cy sześć­dzie­siąt pięć lat, trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt pięć lat itp.


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt pięć lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 60, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 60


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćdziesięciosiedmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt sie­dem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­cio­sied­mio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciosiedmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­cio­sied­mio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciosiedmioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt sie­dem lat


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciosześciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt sześć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­cio­sze­ścio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciosześciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­cio­sze­ścio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciosześcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt sześć lat


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciotrzylatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sześć­dzie­siąt trzy lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sześć­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sześć­dzie­się­cio­trzy­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciotrzylatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sześć­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sześć­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sześć­dzie­się­cio­trzy­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciotrzyletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­dzie­siąt trzy lata


Źródła:

Wiktionary

Sześćdziesięciowatowy

ma­ją­cy moc sześć­dzie­się­ciu watów


Źródła:

SJP.pl

Sześćdziesięciościan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o sześć­dzie­się­ciu ścia­nach


Źródła:

Wiktionary

Sześćkroć

sześć razy; sze­ścio­krot­nie


przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. sześć razy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćset

[czy­taj: sześ­set lub szej­set] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 600


li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 600


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćsetka

1. licz­ba 600;
2. ca­łość skła­da­ją­ca się z sze­ściu­set czę­ści lub jed­no­stek;
3. to, co jest oz­na­czo­ne licz­bą 600


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 600 (sześć­set)

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 600

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sze­ściu­set czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćsetlecie

1. okres sze­ściu­set lat;
2. sześć­set­na rocz­ni­ca cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres sze­ściu­set lat

 (1.2) sześć­set­na rocz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćsetletni

ma­ją­cy sześć­set lat, trwa­ją­cy sześć­set lat itp.


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sześć­set lat

 (1.2) trwa­ją­cy sześć­set lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sześćsetny

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 600


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od sześć­set


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szibach

w ju­da­iz­mie: tra­dy­cyj­ny okres ża­ło­by trwa­ją­cy sie­dem dni po po­grze­bie bli­skie­go krew­ne­go, po­le­ga­ją­cy na nie­o­pu­szcza­niu domu; sziwa, szi­bah


Źródła:

SJP.pl

Szibah

w ju­da­iz­mie: tra­dy­cyj­ny okres ża­ło­by trwa­ją­cy sie­dem dni po po­grze­bie bli­skie­go krew­ne­go, po­le­ga­ją­cy na nie­o­pu­szcza­niu domu; sziwa, szi­bach


Źródła:

SJP.pl

Sziber

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. za­su­wa, ry­giel


Źródła:

Wiktionary

Szibolet

hasło roz­poz­naw­cze za­wie­ra­ją­ce wy­ra­zy lub zgło­ski, któ­rych cu­dzo­zie­miec nie po­tra­fi wy­mó­wić; szy­bo­let


Źródła:

SJP.pl

Szijon

zamek w Szwaj­ca­rii; Chil­lon


Źródła:

SJP.pl

Szikimowy

kwas szi­ki­mo­wy - hy­drok­syk­was kar­bok­sy­lo­wy do­da­wa­ny do kos­me­ty­ków


Źródła:

SJP.pl

Sziksa

szyk­sa; w śro­do­wi­sku ży­dow­skim:
1. młoda Ży­dów­ka nie­wy­ko­nu­ją­ca prak­tyk re­li­gij­nych;
2. nie­ży­dow­ska dziew­czy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. środ. dziew­czy­na nie-Ży­dów­ka;


Szik­sa (ji­dysz שיקסע, YIVO: shik­se, shik­ses; ang. shik­se/schik­se/schik­sa/shik­sa, MAF: [ˈʃɪksə]) – słowo z ję­zy­ka ji­dysz, za­po­ży­czo­ne w wielu ję­zy­kach eu­ro­pej­skich m.in. pol­skim, an­giel­skim, nie­miec­kim czy ukra­iń­skim. W ji­dysz sto­so­wa­ne na okre­śle­nie mło­dej, prze­waż­nie atrak­cyj­nej, ko­bie­ty nie-Ży­dów­ki i jest okre­śle­niem o ra­czej pe­jo­ra­tyw­nym wydź­wię­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szimoza

pi­kry­nian amonu, kry­sta­licz­na sub­stan­cja sto­so­wa­na jako ma­te­riał wy­bu­cho­wy


Szi­mo­za – ma­te­riał wy­bu­cho­wy, forma kwasu pi­kry­no­we­go opra­co­wa­na przez ja­poń­skie­go che­mi­ka Ma­sa­chi­kę Shi­mo­se­go i naz­wa­na od jego naz­wi­ska. Szi­mo­za była uży­wa­na przez Ja­poń­ską Ce­sar­ską Ma­ry­nar­kę Wo­jen­ną w cza­sie wojny ja­poń­sko-ro­syj­skiej i II wojny świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szinto

po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sin­to­izm; shin­to­izm; szyn­to; szyn­to­izm; sinto; szin­to­izm; shin­to


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. zob. shin­to.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szintoista

wyz­naw­ca szin­to­iz­mu - kultu re­li­gij­ne­go w Ja­po­nii; shin­to­i­sta, sin­to­i­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca shin­to/szin­to­iz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szintoistka

→ szin­to­i­sta; shin­to­ist­ka, sin­to­ist­ka


Źródła:

SJP.pl

Szintoistyczny

przy­miot­nik od: sinto


Źródła:

SJP.pl

Szintoizm

po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sin­to­izm; shin­to­izm; szyn­to; szyn­to­izm; szin­to; sinto; shin­to


Źródła:

SJP.pl

Szipa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. górn. szu­fla, ło­pa­ta


Źródła:

Wiktionary

Sziraski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szi­ra­zem, do­ty­czą­cy Szi­ra­zu


Źródła:

Wiktionary

Sziraz

mia­sto w Ira­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wym Ira­nie u pod­nó­ża gór Za­gros, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny osta­nu Fars i dawna sto­li­ca Per­sji;


Szi­raz ( ‏شیراز‎) – mia­sto w po­łud­nio­wym Ira­nie u pod­nó­ża gór Za­gros, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny osta­nu Fars i dawna sto­li­ca Per­sji. Jest szó­stym co do wiel­ko­ści mia­stem w kraju i jed­nym z głów­nych oś­rod­ków kul­tu­ral­nych i prze­my­sło­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szirotan

skóra gar­bo­wa­na przy uży­ciu oleju rze­pa­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl

Szisbuda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strzel­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Szisza

ro­dzaj fajki wod­nej; nar­gi­le, nar­gi­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj fajki wod­nej po­pu­lar­nej w kra­jach arab­skich;


Szi­sza ( ‏شيشة‎) (nazwa egip­ska), zwana też nar­gi­la­mi (arab. ‏نرجيلة‎) (nazwa po­cho­dzą­ca z Li­ba­nu) lub ar­gi­lą (arab. ‏أرجيلة‎), lub ho­o­kah (arab. ‏حقة‎, ‏حقہ‎) – ro­dzaj fajki wod­nej do pa­le­nia. Po­cho­dzi z Indii, a zy­ska­ła po­pu­lar­ność zwła­szcza w kra­jach arab­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sziszapangma

szczyt w Hi­ma­la­jach; Go­sa­int­han


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ośmio­ty­sięcz­nik na te­ry­to­rium Ty­be­tu w Wy­so­kich Hi­ma­la­jach;


Szi­sza­pang­ma ( 希夏邦马峰, pi­ny­in "Xīxiàbāngmǎ Fēng"; ཤི་ཤ་སྦང་མ, Wylie "Shi-sha-sbang-ma", ZWPY "Xi­xa­bang­ma"; Shis­ha Pang­ma) – 8013 m n.p.m. ("lub 8027, 8046 w róż­nych źró­dłach"), ośmio­ty­sięcz­nik na te­ry­to­rium Ty­be­tu w Hi­ma­la­jach Wy­so­kich, ok. 120 km na pół­noc­ny za­chód od grupy Mount Eve­re­stu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sziwa

w ju­da­iz­mie: tra­dy­cyj­ny okres ża­ło­by trwa­ją­cy sie­dem dni po po­grze­bie bli­skie­go krew­ne­go, po­le­ga­ją­cy na nie­o­pu­szcza­niu domu; szi­bah, szi­bach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w ju­da­iz­mie: tra­dy­cyj­ny okres ża­ło­by po­le­ga­ją­cy na nie­o­pu­szcza­niu domu przez sie­dem dni po po­grze­bie bli­skie­go krew­ne­go;


Nie mylić z: Śiwa – bó­stwo hin­du­skie.

Sziwa, także "bo­si­ny" — w ju­da­iz­mie trwa­ją­ca ty­dzień ża­ło­ba (li­czo­na od dnia po­grze­bu) po zmar­łym. Jest to pier­wszy okres ża­ło­by, naj­bar­dziej re­stryk­cyj­ny. Ża­łob­ni­cy nie mogą się wtedy strzyc, golić, wy­ko­ny­wać żad­nych czyn­no­ści pie­lę­gna­cyj­nych dla przy­jem­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkaciorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. osoba gra­ją­ca w skata


Źródła:

Wiktionary

Szkafut

po­kład mię­dzy rufą a ba­kiem na ża­glow­cu


Źródła:

SJP.pl

Szkalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szka­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szkalować

1. mówić o kimś źle, rzu­cać oszczer­stwa; ob­ma­wiać, oczer­niać;
2. rzad­ko: mówić o czymś źle, za­prze­czać war­to­ści cze­goś; znie­wa­żać;
3. szka­lo­wać się - szka­lo­wać jeden dru­gie­go


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. osz­ka­lo­wać)

 (1.1) roz­gła­szać fał­szy­we in­for­ma­cje; rzu­cać oszczer­stwa

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szka­lo­wać się (dk. osz­ka­lo­wać się)

 (2.1) szka­lo­wać sie­bie naw­za­jem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkalunek

po­tocz­nie: szka­lo­wa­nie, ob­ma­wia­nie, oczer­nia­nie


Źródła:

SJP.pl

Szkandela

daw­niej: ter­mo­for do ogrze­wa­nia po­ście­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. flasz­ka albo pła­skie na­czy­nie na­peł­nia­ne go­rą­cą wodą lub wę­gla­mi, słu­żą­ce do ogrze­wa­nia po­ście­li


Szkan­de­la – pod­grze­wacz po­ście­li w kształ­cie pła­skie­go na­czy­nia po­dob­ne­go do pa­tel­ni z po­kry­wą na dłu­giej rę­ko­je­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkapa

lichy, nędz­ny, za­bie­dzo­ny koń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. lub po­gard. lichy, chudy koń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkapi

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy od szka­py, od­no­szą­cy się do szka­py

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla szka­py, ma­ją­cy cechy szka­py


Źródła:

Wiktionary

Szkapieć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. gas­nąć w oczach, po­du­pa­dać na zdro­wiu


Źródła:

Wiktionary

Szkapina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szka­pa

 (1.2) mała, licha szka­pa


Źródła:

Wiktionary

Szkapisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: szka­pa

 (1.2) stara, licha szka­pa


Źródła:

Wiktionary

Szkapię

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) słaba, nie­wiel­ka szka­pa


Źródła:

Wiktionary

Szkapka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szka­pa

 (1.2) mała, licha szka­pa


Źródła:

Wiktionary

Szkaplerz

1. pro­sto­kąt­ne sukno z ot­wo­rem na głowę za­kła­da­ne na habit;
2. me­da­lik z wi­ze­run­kiem lub sym­bo­lem re­li­gij­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. część stro­ju za­kon­ne­go, pro­sto­kąt­ny płat sukna z ot­wo­rem, na­kła­da­ny przez głowę na habit

 (1.2) rel. dwa małe ka­wał­ki sukna z wy­szy­tym imie­niem Matki Bo­skiej lub Chry­stu­sa, po­łą­czo­ne ta­siem­ka­mi, no­szo­ne na pier­siach, pod ubra­niem, przez człon­ków bractw re­li­gij­nych lub osoby świec­kie

 (1.3) rel. me­da­lik z wi­ze­run­kiem Matki Bo­skiej


Szka­plerz (łac. "sca­pu­la­re" od "sca­pu­la" – ra­mio­na, barki, plecy) – sa­kra­men­ta­lium ka­to­lic­kie przyj­mu­ją­ce trzy formy:

Naj­bar­dziej znane i po­pu­lar­ne szka­ple­rze no­szo­ne obec­nie przez wier­nych świec­kich, to: brą­zo­wy Szka­plerz kar­me­li­tań­ski i nie­bie­ski Szka­plerz Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia Najś­więt­szej Maryi Panny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkaplerzny

→ szka­plerz


Patrz:szkaplerz

Źródła:

SJP.pl

Szkapowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem szka­pę


Źródła:

SJP.pl

Szkapsko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: szka­pa

 (1.2) stara, licha szka­pa


Źródła:

Wiktionary

Szkarada

bar­dzo brzyd­ka rzecz lub osoba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. cecha tego, co szka­rad­ne

 (1.2) osoba lub rzecz szka­rad­na


Szka­ra­da – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie San­ni­ki.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 577 re­la­cji Łąck-So­cha­czew.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkaradek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szkaradnica

ga­tu­nek dra­pież­nej ryby mor­skiej z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szpet­na ko­bie­ta

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sy­nan­ce­ia ver­ru­co­sa|ref=tak., ja­do­wi­ta ryba mor­ska z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych;


Szka­rad­ni­ca, sy­nan­ce­ja ("Sy­nan­ce­ia ver­ru­co­sa") – dra­pież­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych (czę­sto za­li­cza­na do ro­dzi­ny szka­rad­ni­co­wa­tych "Sy­nan­ce­ii­dae"). Po­ła­wia­na, ho­do­wa­na w ak­wa­riach. Uwa­ża­na za jedno z naj­bar­dziej ja­do­wi­tych zwie­rząt mor­skich. Ukłu­cia mogą być śmier­tel­ne dla czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkaradnie

przy­słó­wek

 (1.1) ze szka­rad­no­ścią, wstręt­nie


Źródła:

Wiktionary

Szkaradniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szka­rad­nie


Źródła:

SJP.pl

Szkaradniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szka­rad­ny


Źródła:

SJP.pl

Szkaradnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­wa­nie się coraz bar­dziej szka­rad­nym


Źródła:

Wiktionary

Szkaradnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zesz­ka­rad­nieć)

 (1.1) sta­wać się szka­rad­nym


Źródła:

Wiktionary

Szkaradnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. brzyd­ki i podły męż­czyz­na


Źródła:

Wiktionary

Szkaradność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szka­rad­ne; cecha tych, któ­rzy są szka­rad­ni


Źródła:

Wiktionary

Szkaradny

1. bu­dzą­cy wstręt pod wzglę­dem fi­zycz­nym lub pod wzglę­dem mo­ral­nym;
2. do­kucz­li­wy, uciąż­li­wy


przy­miot­nik

 (1.1) książk. wy­jąt­ko­wo brzyd­ki; bu­dzą­cy odra­zę pod wzglę­dem fi­zycz­nym

 (1.2) książk. wy­jąt­ko­wo zły; bu­dzą­cy odra­zę pod wzglę­dem mo­ral­nym

 (1.3) książk. wy­jąt­ko­wo do­kucz­li­wy, da­ją­cy się mocno we znaki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkaradowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Ju­tro­sin;


Szka­ra­do­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Ju­tro­sin.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szkaradstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. szka­rad­na osoba lub rzecz

 (1.2) rzad. podły uczy­nek


Źródła:

Wiktionary

Szkaradziejstwo

1. osoba lub rzecz bu­dzą­ca odra­zę swoim wy­glą­dem; szka­ra­dzień­stwo;
2. czyn na­gan­ny mo­ral­nie, po­stę­pek bu­dzą­cy wstręt; szka­ra­dzień­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. szka­rad­na osoba lub rzecz

 (1.2) daw. podły uczy­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkaradzieństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szka­rad­na osoba lub rzecz

 (1.2) podły uczy­nek


Źródła:

Wiktionary

Szkaradztwo

po­tocz­nie o czymś lub o kimś okrop­nym, wstręt­nym; szka­ra­dzień­stwo, pa­skudzt­wo, brzy­dact­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szka­rad­na osoba lub rzecz

 (1.2) podły uczy­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkarlatyna

ostro prze­bie­ga­ją­ca cho­ro­ba za­kaź­na wieku dzie­cię­ce­go wy­wo­ła­na przez pa­cior­kow­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bólem gar­dła, wy­so­ką go­rącz­ką i drob­ną czer­wo­ną wy­syp­ką; pło­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ostra, bak­te­ryj­na cho­ro­ba za­kaź­na, naj­czę­ściej do­ty­czą­ca dzie­ci, wy­wo­ły­wa­na przez pa­cior­kow­ce grupy A (Strep­to­coc­cus py­o­ge­nes), ob­ja­wia­ją­ca się m.in. go­rącz­ką, bólem gar­dła, czer­wo­ną, drob­no­pla­mi­stą wy­syp­ką czy tzw. ma­li­no­wym ję­zy­kiem;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkarlatynowy

→ szkar­la­ty­na; pło­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Szkarlet

re­gio­nal­nie: pe­lar­go­nia, musz­ka­tel; skar­let


Źródła:

SJP.pl

Szkarpa

re­gio­nal­nie: skar­pa


Źródła:

SJP.pl

Szkarłacica

ryba z ro­dzi­ny pła­stug, ży­ją­ca w Oce­a­nie At­lan­tyc­kim i Morzu Pół­noc­nym


Źródła:

SJP.pl

Szkarłat

kolor ciem­no­czer­wo­ny, po­dob­ny do ko­lo­ru krwi; pur­pu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szkar­łat­ny kolor

 (1.2) szkar­łat­na tka­ni­na, ubiór z ta­kiej tka­ni­ny


Szkar­łat – kolor znany jako czer­wień kró­lew­ska; w me­dy­cy­nie kolor ut­le­no­wa­nej krwi (w prze­ci­wień­stwie do kar­ma­zy­nu). Otrzy­my­wa­ny był z czerw­ca pol­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkarłatka

Szkar­łat­ka, al­kier­mes ("Phy­to­lac­ca" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szkar­łat­ko­wa­tych (al­kier­me­so­wa­tych). Obej­mu­je 26 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te spo­ty­ka­ne są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy) w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, z naj­więk­szym zróż­ni­co­wa­niem na pół­ku­li pół­noc­nej, przy czym w Eu­ro­pie, Au­stra­lii, pół­noc­nej Afry­ce ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją jako in­tro­du­ko­wa­ne.


Źródła:

Wikipedia

Szkarłatkowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu goź­dzi­kow­ców; al­kier­me­so­wa­te


Szkar­łat­ko­wa­te, al­kier­me­so­wa­te ("Phy­to­lac­ca­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu goź­dzi­kow­ców ("Ca­ry­op­hyl­la­les"). Na­le­żą do niej w uję­ciu sy­ste­mu APG IV z 2016 roku 4 ro­dza­je z 32 ga­tun­ka­mi. Wcze­śniej do ro­dzi­ny za­li­cza­no 12 do 17 ro­dza­jów. Ro­śli­ny te za­miesz­ku­ją głów­nie kraje tro­pi­kal­ne i sub­tro­pi­kal­ne. Naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce. Na­le­żą tu za­rów­no me­zo­fi­ty, jak i kse­ro­fi­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szkarłatkowaty

o ce­chach szkar­łat­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Szkarłatnica

glon mor­ski z typu kras­no­ro­stów; por­fi­ra


Źródła:

SJP.pl

Szkarłatnik

śli­mak z ro­dzi­ny roz­kol­co­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy cie­płe morza peł­no­sło­ne; pur­pu­ro­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Thais ha­e­ma­sto­ma., śli­mak mor­ski o ozdob­nej kol­cza­stej musz­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkarłatnoczerwony

czer­wo­ny o szkar­łat­nym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) czer­wo­ny o szkar­łat­nym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkarłatnowłosy

ma­ją­cy szkar­łat­ne, in­ten­syw­nie rude włosy


Źródła:

SJP.pl

Szkarłatny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. ma­ją­cy kolor ciem­no­czer­wo­ny, taki jak kolor szkar­ła­tu, po­dob­ny do ko­lo­ru krwi


Źródła:

Wiktionary

Szkarłupień

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów bez­krę­gow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Echi­no­der­ma­ta|Klein|ref=tak., typ ha­lo­bion­tycz­ne, bez­krę­go­we zwie­rzę wtó­ro­u­ste o wtór­nej sy­me­trii pro­mie­ni­stej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkarłupnie

typ zwie­rząt na­le­żą­cy do bez­krę­gow­ców


Szkar­łup­nie (Echi­no­der­ma­ta, z "echi­nos" – ‘jeż’ + "derma" – ‘skóra’) – typ ha­plo­bion­tycz­nych, bez­krę­go­wych zwie­rząt wtó­ro­u­stych (De­u­te­ro­sto­mia) o wtór­nej sy­me­trii pro­mie­ni­stej. Cha­rak­te­ry­zu­ją się wa­pien­nym szkie­le­tem wew­nętrz­nym oraz obec­no­ścią uni­ka­to­we­go ukła­du am­bu­la­kral­ne­go, peł­nią­ce­go funk­cje: lo­ko­mo­cyj­ną, do­ty­ko­wą, a czę­ścio­wo wy­dal­ni­czą i od­de­cho­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szkatuła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szkatułeczka

zdrob­nie­nie od: szka­tuł­ka


Źródła:

SJP.pl

Szkatułka

skrzyn­ka do prze­cho­wy­wa­nia kosz­tow­no­ści, pie­nię­dzy itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szka­tu­ła

 (1.2) małe, za­my­ka­ne pu­deł­ko na bi­żu­te­rię lub inne cenne dro­biaz­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkatułkowy

→ szka­tuł­ka


Patrz:szkatułka

Źródła:

SJP.pl

Szkatułowy

→ szka­tu­ła


Patrz:szkatuła

Źródła:

SJP.pl

Szkic

1. okre­śle­nie wstęp­nej wer­sji dzie­ła sztu­ki, naj­czę­ściej odręcz­ne­go ry­sun­ku ołów­kiem;
2. ar­ty­kuł lub roz­pra­wa na­u­ko­wao dużym stop­niu ogól­no­ści;
3. krót­ki utwór pro­za­tor­ski bez wy­raź­nej fa­bu­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­ko­na­ny ołów­kiem de­li­kat­ny za­czą­tek obra­zu, planu ar­chi­tek­to­nicz­ne­go bu­dyn­ku

 (1.2) ry­su­nek przed­sta­wia­ją­cy ja­kieś wy­da­rze­nie, mapka z zaz­na­czo­ny­mi waż­ny­mi miej­sca­mi, ak­cja­mi/dzia­ła­nia­mi (np. prze­mie­szcza­nie się wojsk, ruch po­ja­zdów)

 (1.3) przen. zarys, kon­spekt, plan pracy

 (1.4) liter. krót­ki utwór prozą przy­po­mi­na­ją­cy opo­wia­da­nie, ale bez wy­raź­nie za­ry­so­wa­nej fa­bu­ły


Szkic – wstęp­ny zarys re­a­li­za­cji kon­cep­cji ar­ty­stycz­nej, ule­ga­ją­cy zmia­nom w cza­sie roz­wo­ju pro­jek­tu. Szkic może sta­no­wić do­ku­men­ta­cję, obra­zu­ją­cą pro­ces twór­czy od szki­cu do ukoń­czo­nej pracy. Szki­cem można rów­nież naz­wać swo­bod­nie wy­ko­na­ny ry­su­nek o cha­rak­te­rze no­tat­ki, słu­żą­cej póź­niej do stwo­rze­nia na jego pod­sta­wie bar­dziej szcze­gó­ło­we­go dzie­ła w pra­cow­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkicowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa czyn­no­ści spo­rzą­dza­nia szki­cu (pla­stycz­ny­a­stycz­ne­go, li­te­rac­kie­go, tech­nicz­ne­go)


Źródła:

Wiktionary

Szkicować

1. ry­so­wać, ma­lo­wać coś od ręki, w głów­nych za­ry­sach;
2. opra­co­wy­wać coś ra­mo­wo, po­bież­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. nasz­ki­co­wać)

 (1.1) szt. wy­ko­ny­wać szkic jako za­ry­sy ry­sun­ku

 (1.2) przed­sta­wiać szkic jako wstęp­ny pro­jekt, ogól­ny plan, zarys czego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkicownik

blok do szki­co­wa­nia; tecz­ka za­wie­ra­ją­ca szki­ce ma­lar­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) blok do szki­co­wa­nia


Szki­cow­nik (ang. "The Sketch Book of Ge­of­frey Cra­y­on, Gent.") – zbiór 34 ese­jów, szki­ców i opo­wia­dań Was­hing­to­na Ir­vin­ga wy­da­ny w la­tach 1819–1820.

Zbiór za­wie­rał m.in. opo­wia­da­nia "Le­gen­da o Sen­nej Kot­li­nie" i "Rip Van Win­kle". []


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkicówka

kalka szki­co­wa


Źródła:

SJP.pl

Szkieber

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. po­gard. Nie­miec


Źródła:

Wiktionary

Szkielecik

zdrob­nie­nie od: szkie­let


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: szkie­let (kości)

 (1.2) zdrobn. od: szkie­let (pod­sta­wa)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkielet

1. mocna, twar­da kon­struk­cja wcho­dzą­ca w skład ży­we­go or­ga­niz­mu ludz­kie­go bądź zwie­rzę­ce­go, zbu­do­wa­na z sub­stan­cji or­ga­nicz­nej lub nie­or­ga­nicz­nej, peł­nią­ca funk­cję pod­po­ro­wą, ochron­ną i usz­tyw­nia­ją­cą w sto­sun­ku do mięk­kich czę­ści or­ga­niz­mu, np. szkie­let ochron­ny, wła­ści­wy; układ szkie­le­to­wy, układ kost­ny, ko­ścio­trup;
2. sy­stem kon­struk­cyj­ny bu­dow­li lub urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go w po­sta­ci prze­strzen­ne­go ukła­du prę­tów kon­struk­cyj­nych - sztyw­no ze sobą po­łą­czo­nych ele­men­tów pio­no­wych (słu­pów) i po­zio­mych (belek), np. szkie­let, sa­mo­lo­tu, stat­ku; rdzeń;
3. po­tocz­nie: zrąb cze­goś, pod­sta­wo­we ele­men­ty, naj­waż­niej­sze frag­men­ty cze­goś, np. szkie­let ut­wo­ru, obra­zu; trzon, pod­sta­wa, fun­da­ment, rdzeń;
4. po­tocz­nie: to, co po­zo­sta­ło po zni­szcze­niu bu­dow­li lub urzą­dze­nia; szcząt­ki, ruiny, zgli­szcza;
5. w kul­tu­rze: per­so­ni­fi­ka­cja śmier­ci - wy­o­bra­że­nie śmier­ci w po­sta­ci ko­ścio­tru­pa, np. ta­niec szkie­le­tów; ko­ścio­trup, ko­stu­cha, ko­stu­sia, śmierć;
6. po­tocz­nie: ktoś bar­dzo chudy, wy­nędz­nia­ły; ko­ścio­trup, chu­dzie­lec, chu­dzi­na, chu­der­lak;
7. po­tocz­nie: szkie­let w sza­fie - wstyd­li­wie ukry­wa­na ta­jem­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. ogół kości w danym or­ga­niz­mie;

 (1.2) techn. pod­sta­wa kon­struk­cji

 (1.3) przen. struk­tu­ra, ogól­ny zarys cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkieletczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) iron. Kie­lec­czyz­na w cza­sach za­bo­ru ro­syj­skie­go i okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go, w od­nie­sie­niu do pa­nu­ją­cej wów­czas na tym te­re­nie biedy i prze­lud­nie­nia


Źródła:

Wiktionary

Szkieletor

po­tocz­nie:
1. nie­do­koń­czo­ny bu­dy­nek, któ­re­go kon­struk­cję two­rzy głów­nie od­sło­nię­ty szkie­let nośny;
2. szkie­let


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szkieletowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szkie­let


Źródła:

SJP.pl

Szkieletowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze szkie­le­tem kost­nym, do­ty­czą­cy szkie­le­tu kost­ne­go

 (1.2) taki, który ma kon­struk­cję ze sztyw­no po­łą­czo­nych prę­tów

 (1.3) taki, który sta­no­wi zarys cze­goś, pod­sta­wę


Źródła:

Wiktionary

Szkieletyzowanie

w rol­nict­wie: spo­sób że­ro­wa­nia niek­tó­rych owa­dów i roz­to­czy na li­ściach, po­le­ga­ją­cy na wy­ja­da­niu mię­ki­szu zie­lo­ne­go wraz z na­błon­kiem bez na­ru­sza­nia sy­ste­mu wią­zek prze­wo­dzą­cych


Źródła:

SJP.pl

Szkier

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) gra­ni­to­wa wy­sep­ka o po­wierzch­ni wy­gła­dzo­nej przez lo­do­wiec i fale mor­skie, wy­stę­pu­ją­ca u wy­brze­ży Pół­wy­spu Skan­dy­naw­skie­go; scher, skjer, szer, skjor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. ska­li­sta wy­sep­ka o po­wierzch­ni wy­gła­dzo­nej przez lo­do­wiec;


Szkier (rów­nież skier, skjer, szer) – ska­li­sta wy­sep­ka, muton, pow­sta­ły w wy­ni­ku ni­szcze­nia po­dło­ża przez lo­do­wiec oraz za­la­nia. Szkie­ry cha­rak­te­ry­stycz­ne są dla bał­tyc­kich wy­brze­ży Szwe­cji i Fin­lan­dii (np. Wyspy Alandz­kie), za­chod­nich wy­brze­ży Nor­we­gii oraz wy­brze­ży Ala­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkierowy

przy­miot­nik od: szkier


przy­miot­nik

 (1.1) geogr. o wy­brze­żu: po­kry­ty szkie­ra­mi; za­wie­ra­ją­cy dużo ma­łych, ska­li­stych wy­se­pek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkieł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. po­li­cjant, mi­li­cjant

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. od: szkło


Źródła:

Wiktionary

Szkiełka

1. ka­wa­łek ro­zbi­tej tafli szkla­nej lub przed­mio­tu ze szkła;
2. nie­wiel­ki przed­miot ze szkła;
3. imi­ta­cja dro­gich ka­mie­ni


Źródła:

SJP.pl

Szkiełko

1. ka­wa­łek ro­zbi­tej tafli szkla­nej lub przed­mio­tu ze szkła;
2. nie­wiel­ki przed­miot ze szkła;
3. imi­ta­cja dro­gich ka­mie­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: szkło

 (1.2) mały ka­wa­łek szkła, np. szkla­ny bi­be­lot, szkla­na ga­lan­te­ria, imi­ta­cja ka­mie­nia szla­chet­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkiełkowanie

me­to­da obrób­ki po­wierzch­ni za po­mo­cą okru­chów szkła


Źródła:

SJP.pl

Szkiełkować

oczy­szczać lub wy­gła­dzać po­wierzch­nię (np. me­ta­lu) za po­mo­cą stru­mie­nia drob­nych ele­men­tów szkla­nych


Źródła:

SJP.pl

Szkiełkowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. re­gu­lar­ny widz pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go „Szkło kon­tak­to­we”


Źródła:

Wiktionary

Szkiełkowy

→ szkieł­ko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szkieł­kiem, do­ty­czą­cy szkieł­ka


Patrz:szkiełko

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkira

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. chuda dziew­czy­na

wy­krzy­knik

 (2.1) gw-pl|Litwa. …uży­wa­ny do od­pę­dza­nia owiec


Źródła:

Wiktionary

Szkita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. noga


Źródła:

Wiktionary

Szkiłądź

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szklak

pa­pier ścier­ny


Źródła:

SJP.pl

Szklaneczka

mała szklan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szklan­ka

 (1.2) mała szklan­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklanica

duża szklan­ka, zwła­szcza ozdob­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duża szklan­ka, zwła­szcza ozdob­na

 (1.2) za­war­tość szkla­ni­cy (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklanka

1. szkla­ne na­czyń­ko przez­na­czo­ne do picia z niego na­po­jów; także za­war­tość tego na­czyń­ka;
2. od­mia­na wiśni po­spo­li­tej;
3. w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: go­ło­ledź


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szkla­ne na­czy­nie, z któ­re­go się pije;

 (1.2) za­war­tość szklan­ki (1.1)

 (1.3) kulin. miara ob­ję­to­ści równa 250 ml

 (1.4) przen. pot. lód na dro­dze

 (1.5) przen. środ. mot. w mo­to­cy­klu wi­docz­na na zew­nątrz osło­na drąż­ków po­py­cha­czy za­wo­ru

 (1.6) przen. środ. mot. mi­ga­ją­cy sy­gna­li­za­tor na dachu sa­mo­cho­du

 (1.7) żegl. ude­rze­nia w dzwon po­kła­do­wy oz­naj­mia­ją­ce go­dzi­ny wach­ty;

 (1.8) dendr. ogrod. jedna z od­mian wiśni o jas­no­czer­wo­nych owo­cach z be­zbarw­nym so­kiem


Szklan­ka – na­czy­nie szkla­ne do picia o ob­ję­to­ści około 200–250 ml, naj­czę­ściej w for­mie cy­lin­dra lub lekko stoż­ko­we, bez stopy i przy­kry­cia; ele­ment za­sta­wy sto­ło­wej.

Szklan­ka, zwana daw­niej "szkla­ni­cą" lub "śkle­ni­cą", była uży­wa­na do picia piwa, a w niek­tó­rych przy­pad­kach – także wina i miodu. Wów­czas "szkle­ni­ce" miały ob­ję­tość trzech dzi­siej­szych szkla­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklankowy

→ szklan­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze szklan­ką, do­ty­czą­cy szklan­ki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. młod­szy kel­ner od­po­wie­dzial­ny za sprzą­ta­nie ze sto­łów i po­rzą­dek na sali


Patrz:szklanka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklanopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści szkła; przy­po­mi­na­ją­cy szkło


Źródła:

SJP.pl

Szklanowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szklany

1. zro­bio­ny ze szkła; zwią­za­ny ze szkłem, jego pro­duk­cją (np. szkla­ne drzwi, szkla­ne na­czy­nie)
2. przy­po­mi­na­ją­cy szkło; szkli­sty (np. szkla­ny wzrok, szkla­ny dźwięk in­stru­men­tu)


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny ze szkła

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy szkło wy­glą­dem lub dźwię­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklanów

Szkla­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Stop­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szklarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szklarek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szklarenka

mała szklar­nia


Źródła:

SJP.pl

Szklarka

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarki

naz­wi­sko


Szklar­ki (niem. "Gläsersdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Przem­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarkowate

o ce­chach szklar­ko­wa­tych (ro­dzi­na śli­ma­ków i ważek)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cor­du­lii­dae|W. F. Kirby|ref=tak. ro­dzi­na ważek róż­nos­krzy­dłych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklarkowaty

o ce­chach szklar­ko­wa­tych (ro­dzi­na śli­ma­ków i ważek)


Źródła:

SJP.pl

Szklarnia

osz­klo­ny bu­dy­nek słu­żą­cy upra­wie ro­ślin tro­pi­kal­nych oraz ro­ślin kra­jo­wych poza se­zo­nem, ogrze­wa­ny w chłod­nej porze roku; cie­plar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. ogrod. przesz­klo­na bu­dow­la, w któ­rej utrzy­mu­je się w sztucz­ny spo­sób op­ty­mal­ne wa­run­ki do roz­wo­ju ro­ślin;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklarnictwo

ho­dow­la ro­ślin w szklar­niach


Źródła:

SJP.pl

Szklarnik

ro­dzaj ważek z ro­dzi­ny szklar­ni­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarnikowate

ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du ważek róż­nos­krzy­dłych, o ma­syw­nym ciele ubar­wio­nym na żółto z czar­ny­mi pa­sa­mi; na­le­ży tu m.in. szklar­nik leśny - ga­tu­nek ob­ję­ty w Pol­sce ści­słą ochro­ną


Szklar­ni­ko­wa­te (Cor­du­le­ga­stri­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu ważek na­le­żą­ca do po­drzę­du ważek róż­nos­krzy­dłych (Ani­sop­te­ra).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarniowiec

wcior­na­stek szklar­nio­wiec - ga­tu­nek owada z rzędu wcior­nast­ków


Źródła:

SJP.pl

Szklarniowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze szklar­nią, do­ty­czą­cy szklar­ni


Źródła:

Wiktionary

Szklarski

przy­miot­nik od: szklarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szklar­stwem, do­ty­czą­cy szklar­stwa

 (1.2) od­no­szą­cy się do Szklar­skiej Po­rę­by, zwią­za­ny ze Szklar­ską Po­rę­bą

 (1.3) od­no­szą­cy się do Szklar, zwią­za­ny ze Szkla­ra­mi

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do szkla­rza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklarskoporębianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Szklar­skiej Po­rę­by


Źródła:

Wiktionary

Szklarskoporębianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Szklar­skiej Po­rę­by


Źródła:

Wiktionary

Szklarskoporębski

przy­miot­nik od: Szklar­ska Po­rę­ba


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Szklar­skiej Po­rę­by, zwią­za­ny ze Szklar­ską Po­rę­bą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklary

wieś w Opol­skiem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szklarz

1. rze­mieśl­nik szklą­cy okna;
2. wyt­wór­ca szkla­nych przed­mio­tów;
3. ro­bot­nik w hucie szkła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik trud­nią­cy się szkle­niem okien lub wyt­wa­rza­niem szkla­nych przed­mio­tów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szklebić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pła­kać, mazać się, be­czeć


Źródła:

Wiktionary

Szklenica

daw­niej: szkla­ni­ca (duża szklan­ka)


Źródła:

SJP.pl

Szklenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szklić.


Źródła:

Wiktionary

Szkleniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szklistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. zob. ciało szkli­ste.


Źródła:

Wiktionary

Szklistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szkli­ste


Źródła:

Wiktionary

Szklisty

po­dob­ny wy­glą­dem do szkła; także: śli­ski


przy­miot­nik

 (1.1) taki jak szkło lub po­dob­ny do szkła, zwła­szcza pod wzglę­dem przez­ro­czy­sto­ści albo po­ły­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkliwiak

pół­zło­śli­wy no­wot­wór po­cho­dze­nia na­błon­ko­we­go, roz­wi­ja­ją­cy się naj­czę­ściej w żu­chwie lub szczę­ce z za­wiąz­ków szkli­wa zęba


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sto­mat. miej­sco­wo zło­śli­wy no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z ame­lo­bla­stów;


Szkli­wiak (ang.-gr. "ame­lo­bla­sto­ma", od wczes­no­an­giel­skie­go słowa "amel", szkli­wo i grec­kie­go "bla­stos", za­ro­dek, pęd, pąk) – no­wot­wór o miej­sco­wej zło­śli­wo­ści wy­wo­dzą­cy się z ame­lo­bla­stów li­stew­ki zę­bo­wej. W 4/5 przy­pad­ków wy­stę­pu­je w oko­li­cy zębów trzo­no­wych w tyl­nej czę­ści żu­chwy, rza­dziej lo­ka­li­zu­je się w szczę­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkliwierka

ko­bie­ta przy­go­to­wu­ją­ca szkli­wa ce­ra­micz­ne i po­kry­wa­ją­ca nim wy­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Szkliwiernia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym po­kry­wa się szkli­wem przed­mio­ty ce­ra­micz­ne, gli­nia­ne itp.


Źródła:

SJP.pl

Szkliwierz

spe­cja­li­sta przy­go­to­wu­ją­cy szkli­wa ce­ra­micz­ne i po­kry­wa­ją­cy nim wy­ro­by


Źródła:

SJP.pl

Szkliwić

pow­le­kać szkli­wem przed­mio­ty ce­ra­micz­ne


Źródła:

SJP.pl

Szkliwo

1. cien­ka szkla­na po­wło­ka na­kła­da­na na wy­ro­by ce­ra­micz­ne dla zmniej­sze­nia ich po­ro­wa­to­ści i zwięk­sze­nia od­por­no­ści
2. twar­da sub­stan­cja chro­nią­ca ko­ro­nę zęba; ema­lia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. twar­da tkan­ka łącz­na po­kry­wa­ją­ca ko­ro­nę zęba;

 (1.2) szkli­sta sub­stan­cja pow­le­ka­ją­ca po­wierzch­nię wy­ro­bów ce­ra­micz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkliwowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szkli­wem, do­ty­czą­cy szkli­wa


Źródła:

Wiktionary

Szklić

1. wsta­wiać szkło w ramy okien­ne, drzwio­we itp.
2. szklić się - po­ły­ski­wać jak szkło; być przez­ro­czy­stym jak szkło


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. osz­klić, przesz­klić, zasz­klić)

 (1.1) bud. osa­dzać tafle szkła w od­po­wied­nich opra­wach lub ra­mach

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zesz­klić)

 (2.1) kulin. sma­żyć krót­ko na tłu­szczu, naj­czę­ściej wa­rzy­wa, aż staną się pół­przez­ro­czy­ste

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (3.1) pot. ce­lo­wo po­da­wać nie­praw­dzi­we in­for­ma­cje, roz­myśl­nie wpro­wa­dzać kogoś w błąd

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (4.1) rzem. na­da­wać gład­kość po­wierzch­ni ma­te­ria­łu (np. skóry) przy uży­ciu spe­cjal­nej szkla­nej płyt­ki

 (4.2) przest. przeksz­tał­cać ma­te­rię w formę szkla­ną

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szklić się (dk. zasz­klić się)

 (5.1) emi­to­wać re­flek­sy świetl­ne przy­po­mi­na­ją­ce blask szkła

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szklić się

 (6.1) przest. ule­gać prze­mia­nie w sub­stan­cję szkla­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szklok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. lan­dryn­ka


Źródła:

Wiktionary

Szklonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szklan­ka


Źródła:

Wiktionary

Szklónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szklan­ka


Źródła:

Wiktionary

Szkoc.

skrót od: szkoc­ki


Źródła:

SJP.pl

Szkocja

część skła­do­wa Wiel­kiej Bry­ta­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część Wiel­kiej Bry­ta­nii, daw­niej nie­pod­le­głe pań­stwo;


Szko­cja ( Alba, wym. []; sco. i Scot­land) – kraj sta­no­wią­cy część Zjed­no­czo­ne­go Kró­le­stwa Wiel­kiej Bry­ta­nii i Ir­lan­dii Pół­noc­nej. W przesz­ło­ści był nie­za­leż­nym kró­le­stwem. Obej­mu­je pół­noc­ną część wyspy Wiel­kiej Bry­ta­nii oraz ar­chi­pe­la­gi: He­bry­dy, Or­ka­dy i Szet­lan­dy. Na po­łud­niu gra­ni­czy z An­glią. Kra­jo­braz w prze­wa­ża­ją­cej czę­ści wy­żyn­ny i gór­ski. Kli­mat umiar­ko­wa­nie cie­pły, mor­ski. Sto­li­cą Szko­cji jest Edyn­burg, na­to­miast naj­więk­szym mia­stem Glas­gow.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkocka

po­tocz­nie whi­sky


Źródła:

SJP.pl

Szkocki

przy­miot­nik od: Szko­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Szko­cji; zwią­za­ny ze Szko­cją, ze Szko­ta­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język szkoc­ki (ger­mań­ski);

 (2.2) jęz. język szkoc­ki ga­e­lic­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkockojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem szkoc­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem szkoc­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku szkoc­kim


Źródła:

Wiktionary

Szkockość

→ szkoc­ki


Patrz:szkocki

Źródła:

SJP.pl

Szkoda

1. stra­ta, uszczer­bek
2. zni­szcze­nia w polu, ogro­dzie, lesie spo­wo­do­wa­ne przez zwie­rzę­ta lub przez kra­dzież; także miej­sce tych zni­szczeń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krzyw­da, stra­ta

 (1.2) roln. miej­sce na polu, gdzie plony są ni­szczo­ne przez zwie­rzę­ta

 (1.3) mot. sa­mo­chód marki Škoda

przy­słó­wek

 (2.1) żal, przy­kro

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy (właśc. być szko­da)

 (3.1) być żal, być przy­kro

 (3.2) być żal mar­no­wać coś

 (3.3) nie być warto robić cze­goś, co jest da­rem­ne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkoderski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Szko­drą, do­ty­czą­cy Szko­dry (mia­sta w Al­ba­nii)


Źródła:

Wiktionary

Szkodliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szkod­li­wy


Źródła:

Wiktionary

Szkodliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szkod­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Szkodliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest szkod­li­we, cecha tych, któ­rzy są szkod­li­wi


Źródła:

Wiktionary

Szkodliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szkod­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Szkodliwy

po­wo­du­ją­cy szko­dy, dzia­ła­ją­cy nie­ko­rzyst­nie na kogoś lub coś, szko­dzą­cy komuś lub cze­muś


przy­miot­nik

 (1.1) przy­no­szą­cy szko­dę, za­gro­że­nie, nie­bez­pie­czeń­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkodnica

→ szkod­nik


Patrz:szkodnik

Źródła:

SJP.pl

Szkodnictwo

wy­rzą­dza­nie szkód


Źródła:

SJP.pl

Szkodniczka

→ szkod­nik; ni­szczy­ciel­ka


Źródła:

SJP.pl

Szkodniczy

→ szkod­nik


Patrz:szkodnik

Źródła:

SJP.pl

Szkodnik

ten, kto szko­dzi, po­wo­du­je szko­dy, stra­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zwie­rzę wy­rzą­dza­ją­ce szko­dy go­spo­dar­cze;

 (1.2) in­form. pro­gram, któ­re­go celem jest wy­rzą­dza­nie szkód w sy­ste­mie kom­pu­te­ro­wym;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba wy­rzą­dza­ją­ca szko­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkodnikobójczy

za­bi­ja­ją­cy szkod­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Szkodny

szkód­ny;
1. o zwie­rzę­ciu: wy­rzą­dza­ją­cy szko­dy w go­spo­dar­ce, domu;
2. daw­niej:
a) szkod­li­wy;
b) posz­ko­do­wa­ny, strat­ny


Źródła:

SJP.pl

Szkodować

1. daw­niej: po­no­sić stra­tę, szko­dę; tra­cić;
2. re­gio­nal­nie: ską­pić, ża­ło­wać cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Szkodowość

1. → szko­do­wy;
2. hi­sto­ria szko­do­wa sa­mo­cho­du


Źródła:

SJP.pl

Szkodowy

→ szko­da


Patrz:szkoda

Źródła:

SJP.pl

Szkodoń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szkodra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Al­ba­nii;


Szko­dra ( Shkodër lub Shko­dra; Скадар / "Ska­dar"; Scu­ta­ri; Sco­dra) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Al­ba­nii, po­ło­żo­ne nad rzeką Buna i Je­zio­rem Szko­der­skim. Naj­więk­szy oś­ro­dek go­spo­dar­czy i kul­tu­ral­ny w pół­noc­nej czę­ści Al­ba­nii. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si około 77 tys. (2011).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szkody

1. stra­ta, uszczer­bek
2. zni­szcze­nia w polu, ogro­dzie, lesie spo­wo­do­wa­ne przez zwie­rzę­ta lub przez kra­dzież; także miej­sce tych zni­szczeń


Szko­dy (niem. "Skod­den", 1938–1945 "Scho­den") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Biała Piska. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szkodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szko­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Szkodzić

dzia­łać na czy­jąś nie­ko­rzyść, źle wpły­wać na kogoś lub coś, na­ra­żać na szko­dę


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dzia­łać na czy­jąś nie­ko­rzyść

 (1.2) źle wpły­wać na kogoś lub coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkodziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szkofija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. kita piór


Źródła:

Wiktionary

Szkojec

sko­jec;
1. śred­nio­wiecz­na srebr­na mo­ne­ta;
2. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka masy równa szó­stej czę­ści wiar­dun­ku


Źródła:

SJP.pl

Szkolak

1. po­tocz­nie: uczeń szkol­ny; ucz­niak;
2. osoba nie­do­ro­sła, nie­doj­rza­ła; ma­ło­lat, nie­do­ro­stek, mło­kos


Źródła:

SJP.pl

Szkolarski

do­ty­czą­cy szko­ły


Źródła:

SJP.pl

Szkolarskość

→ szko­lar­ski


Patrz:szkolarski

Źródła:

SJP.pl

Szkolarz

1. na­u­ko­wiec, uczo­ny;
2. daw­niej: uczeń, stu­dent; żak;
3. pe­jo­ra­tyw­nie: osoba po­słu­gu­ją­ca się w my­śle­niu i dzia­ła­niu upro­szczo­ny­mi, szkol­ny­mi for­mu­ła­mi i za­sa­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. uczeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkolenie

kształ­cić kogoś w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie, naj­czę­ściej w try­bie skró­co­nym, na kur­sach itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szko­lić.

 (1.2) eduk. jeden lub wiele (cykl) wy­kła­dów lub zajęć prak­tycz­nych słu­żą­cych do uzu­peł­nie­nia wie­dzy, wyksz­tał­ce­nia, umie­jęt­no­ści


Szko­le­nie – w pe­da­go­gi­ce kształ­ce­nie w za­kre­sie nie­skom­pli­ko­wa­nych umie­jęt­no­ści i na­wy­ków prak­tycz­nych, które nie wy­ma­ga­ją szcze­gó­ło­we­go przy­go­to­wa­nia te­o­re­tycz­ne­go.

W uję­ciu słow­ni­ko­wym szko­le­nie to cykl wy­kła­dów poś­wię­co­nych spre­cy­zo­wa­ne­mu te­ma­to­wi, któ­re­go głów­nym celem jest uzu­peł­nie­nie czy­je­goś wyksz­tał­ce­nia, zdo­by­cie wie­dzy, albo uzu­peł­nie­nie i do­sko­na­le­nie umie­jęt­no­ści i kwa­li­fi­ka­cji za­wo­do­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkoleniowczyni

→ szko­le­nio­wiec


Patrz:szkoleniowiec

Źródła:

SJP.pl

Szkoleniowiec

osoba, która szko­li; uczest­nik szko­le­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto szko­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkoleniowość

cecha cze­goś bę­dą­ce­go szko­le­niem lub jego czę­ścią


Źródła:

SJP.pl

Szkoleniowy

→ szko­le­nie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szko­le­niem, do­ty­czą­cy szko­le­nia


Patrz:szkolenie

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkoleniówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. cen­trum szko­le­nio­we


Źródła:

Wiktionary

Szkolisko

ek­spre­syw­nie: szko­ła


Źródła:

SJP.pl

Szkolić

kształ­cić kogoś w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie, naj­czę­ściej w try­bie skró­co­nym, na kur­sach itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) doksz­tał­cać w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie

 (1.2) ćwi­czyć swój głos w śpie­wie

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) doksz­tał­cać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkolniak

po­tocz­nie: dziec­ko cho­dzą­ce do szko­ły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. dziec­ko w wieku szkol­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkolnictwo

ogół za­gad­nień zwią­za­nych z na­u­cza­niem wraz z ogó­łem szkół na danym te­re­nie lub w danym cza­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. ogół za­gad­nień zwią­za­nych ze szko­ła­mi i na­u­cza­niem

 (1.2) urz. ogół szkół


Szkol­nict­wo – ca­łoksz­tałt za­gad­nień zwią­za­nych z na­u­cza­niem i or­ga­ni­za­cją szkół w danym pań­stwie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkolnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szkol­ny

 (1.2) ucze­nie


Źródła:

Wiktionary

Szkolnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) na­u­czy­ciel w ży­dow­skiej szko­le wyz­na­nio­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szkolność

daw­niej: to, co jest wła­ści­we szko­le


Źródła:

SJP.pl

Szkolny

od­no­szą­cy się do szko­ły, do­ty­czą­cy szko­ły, przez­na­czo­ny dla szko­ły (np. szkol­ne ławki, po­dręcz­nik szkol­ny)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szko­łą, od­no­szą­cy się do szko­ły


Szkol­ny ( Школьны; Школьный) – osied­le na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie stoł­pec­kim, w siel­so­wie­cie De­rew­no.

Dzia­ła tu rzym­sko­ka­to­lic­ka pa­ra­fia Najś­więt­sze­go Serca Pana Je­zu­sa w Cho­to­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkolok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uczeń


Źródła:

Wiktionary

Szkolorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uczeń


Źródła:

Wiktionary

Szkontrum

daw­niej: skon­trum, skon­tro


Źródła:

SJP.pl

Szkop

po­gard­li­wie o Niem­cu; Szkop, pru­sak, plu­der, hel­mut, szwab (Szwab)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. Nie­miec;


Szkop (l.mn. szko­py) – pe­jo­ra­tyw­ne, po­gard­li­we okre­śle­nie Niem­ca, szcze­gól­nie w kon­tek­ście II wojny świa­to­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkopek

sko­pek


Źródła:

SJP.pl

Szkopka

po­gard­li­wie o Niem­ce; Szkop­ka, Szwab­ka (szwab­ka)


Źródła:

SJP.pl

Szkopski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pot. po­gard. nie­miec­ki


Źródła:

Wiktionary

Szkopuł

coś, co sta­no­wi trud­ność; przesz­ko­da, za­wa­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. coś utrud­nia­ją­ce­go re­a­li­za­cję cze­goś, jakiś pro­blem, przesz­ko­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkorbucik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szkor­but


Źródła:

Wiktionary

Szkorbut

cho­ro­ba wy­wo­ła­na nie­do­bo­rem wi­ta­mi­ny C, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. owrzo­dze­niem dzią­seł i błony ślu­zo­wej oraz wy­pa­da­niem zębów; gni­lec, cynga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ostra po­stać awi­ta­mi­no­zy wy­wo­ła­nej bra­kiem wi­ta­mi­ny C;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Cynga”. Zo­bacz też: film pod tym ty­tu­łem.

Szkor­but ( scor­bu­tus), gni­lec, cynga, dzię­gna – cho­ro­ba wie­lo­na­rzą­do­wa, wy­wo­ła­na nie­do­bo­rem kwasu askor­bi­no­we­go (wi­ta­mi­ny C) w po­ży­wie­niu.

Głów­ne ob­ja­wy do­ty­czą tkan­ki łącz­nej, po­nie­waż kwas askor­bi­no­wy jest ko­en­zy­mem hy­drok­sy­la­zy pro­li­no­wej i li­zy­no­wej, które ka­ta­li­zu­ją pow­sta­nie po­przecz­nych wią­zań ko­wa­len­cyj­nych mię­dzy cząst­ka­mi tro­po­ko­la­ge­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkorupina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sko­rup­ka


Źródła:

Wiktionary

Szkot

lina słu­żą­ca do usta­wia­nia żagla; szot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina do usta­wia­nia żagla pod od­po­wied­nim kątem do kie­run­ku wia­tru; lina słu­żą­ca do ścią­ga­nia lub lu­zo­wa­nia żagla;

 (1.2) hist. włók. lekka tka­ni­na pół­weł­nia­na z lnia­ną lub ba­weł­nia­ną os­no­wą; ga­tu­nek kam­lo­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. hand­larz, kra­marz, prze­ku­pień (zwła­szcza do­mo­krąż­ny)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) hist. nu­mizm. dawna mo­ne­ta pol­ska ma­ją­ca war­tość dwóch gro­szy srebr­nych; jed­nost­ka obra­chun­ko­wa równa 1/24 grzyw­ny;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkotak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szkotka

miesz­kan­ka Szko­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Szko­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkotyzm

scho­la­stycz­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­no-te­o­lo­gicz­ny, opo­zy­cyj­ny wobec to­miz­mu, uz­na­ją­cy pry­mat woli nad ro­zu­mem; sko­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Szkoła

1. in­sty­tu­cja oś­wia­to­wa prze­ka­zu­ją­ca wie­dzę oraz pod­sta­wo­we umie­jęt­no­ści
2. bu­dy­nek ta­kiej in­sty­tu­cji
3. lu­dzie zwią­za­ni z tą in­sty­tu­cją
4. grupa ludzi re­pre­zen­tu­ją­ca dany kie­ru­nek sztu­ki, nauki itp.; także: me­to­da przez nich pro­pa­go­wa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. in­sty­tu­cja edu­ka­cyj­na;

 (1.2) ucz­nio­wie i pra­cow­ni­cy ta­kiej pla­ców­ka­a­ców­ki

 (1.3) wyksz­tał­ce­nie

 (1.4) kie­ru­nek w sztu­ce lub nauce

 (1.5) tre­ning, szko­le­nie

 (1.6) wy­cisk, po­bi­cie, lanie, manto, bat

 (1.7) odłam bud­dyz­mu

 (1.8) bu­dy­nek, w któ­rym mie­ści się szko­ła (1.1)

 (1.9) po­sze­rza­ją­ca ho­ry­zon­ty sy­tu­a­cja ży­cio­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkrab

pie­szczot­li­wie o małym dziec­ku; brzdąc, ber­beć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pieszcz. dziec­ko, zwy­kle w mło­dym wieku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkrabek

zdrob­nie­nie od: szkrab; szkra­bik


Źródła:

SJP.pl

Szkrabik

zdrob­nie­nie od: szkrab; szkra­bek


Źródła:

SJP.pl

Szkrobać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obie­rać (kar­to­fle)


Źródła:

Wiktionary

Szkubki

zwy­czaj wspól­ne­go sku­ba­nia pie­rza dla ja­kiejś ro­dzi­ny przez ko­bie­ty i dziew­czy­ny, za­koń­czo­ny za­ba­wą z mu­zy­ką; dar­cie pie­rza, sku­ba­nie pie­rza, piór­nik, wy­sku­bek


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. sku­ba­nie pie­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkucin

Szku­cin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Ruda Ma­le­niec­ka. Ma sta­tus so­łec­ta.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Wa­wrzyń­ca w Lipie.


Źródła:

Wikipedia

Szkucina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szcze­ci­na, włosy


Źródła:

Wiktionary

Szkudlarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szkudlarek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szkudy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu kłaj­pedz­kim.


Szku­dy (lit. "Sku­o­das") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu kłaj­pedz­kim, 80 km od Kłaj­pe­dy i 2 km od gra­ni­cy z Łotwą.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szkudła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. (obec­nie reg.) gont


Szku­dła – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Go­łu­chów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa nie­wiel­ka rzeka Trzem­na, do­pływ Pros­ny.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szkuner

sta­tek ża­glo­wy o sko­śnym oża­glo­wa­niu; szo­ner, sku­ner


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ża­glo­wiec ma­ją­cy co najm­niej dwa masz­ty; wszyst­kie masz­ty niosą oża­glo­wa­nie sko­śne;


Szku­ner – typ os­przę­tu ża­glo­we­go lub ża­glo­wiec no­szą­cy ten typ os­przę­tu. Ma dwa lub wię­cej masz­tów o oża­glo­wa­niu sko­śnym. Przy dwóch masz­tach pier­wszy jest niż­szy lub równy dru­gie­mu.

Typy z wyż­szym pier­wszym masz­tem to jol i kecz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkunerbark

ża­glo­wiec hand­lo­wy ma­ją­cy przy­najm­niej 3 masz­ty; bar­ken­ty­na


Źródła:

SJP.pl

Szkuta

ro­dzaj barki; ber­lin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. hist. pła­sko­den­ny, bez­po­kła­do­wy, ża­glo­wo-wio­sło­wy sta­tek rzecz­ny z XVI-XVIII wieku, przy­sto­so­wa­ny do tran­spor­tu śród­lą­do­we­go ła­dun­ków ma­so­wych;


Szku­ta – bez­na­pę­do­wy sta­tek (daw­niej ża­glo­wy), pła­sko­den­ny, po­zba­wio­ny po­kry­cia w po­sta­ci po­kła­du. Szku­ta jest przez­na­czo­na prze­de wszyst­kim do tran­spor­tu śród­lą­do­we­go ła­dun­ków ma­so­wych (jed­no­ra­zo­wo ła­du­je się na jej po­kład do 100 ton, np. zboża). Tran­spor­to­wa­no nią rów­nież np. po­wo­zy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkutnictwo

bu­do­wa­nie łodzi, ku­trów, jach­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się bu­do­wą i na­pra­wą łodzi;


Szkut­nict­wo – bu­do­wa­nie lub na­pra­wa przez rze­mieśl­ni­ków, prze­my­sło­wo albo ama­tor­sko ma­łych stat­ków wod­nych: łodzi, jach­tów lub ku­trów z drew­na lub two­rzyw sztucz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkutniczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze szkut­nict­wem, do­ty­czą­cy szkut­nict­wa


Źródła:

Wiktionary

Szkutnik

osoba zaj­mu­ją­ca się bu­do­wą i na­pra­wą łodzi; daw­niej: osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w wy­ko­ny­wa­niu szkut


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żegl. rze­mieśl­nik bu­du­ją­cy i na­pra­wia­ją­cy ło­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkuty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włosy


Źródła:

Wiktionary

Szkwalisty

ma­ją­cy cha­rak­ter szkwa­łu; po­ry­wi­sty


Źródła:

SJP.pl

Szkwał

po­ry­wi­sty wiatr mor­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) silny po­wiew wia­tru nad ak­we­nem


Zo­bacz też: Szkwał (S/Y Zjawa IV) – pol­ski jacht ża­glo­wy.

Szkwał – nagły wzrost pręd­ko­ści wia­tru o co najm­niej 8 m/s od pręd­ko­ści po­cząt­ko­wej po­wy­żej 10 m/s. Może osią­gać do 9 stop­ni w skali Be­a­u­for­ta. Szkwał trwa krót­ko, do kilku minut i może nieść ze sobą śnieg lub deszcz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szkworc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szpak


Źródła:

Wiktionary

Szkódny

szkod­ny;
1. o zwie­rzę­ciu: wy­rzą­dza­ją­cy szko­dy w go­spo­dar­ce, domu;
2. daw­niej:
a) szkod­li­wy;
b) posz­ko­do­wa­ny, strat­ny


Źródła:

SJP.pl

Szkółka

1. zdrob­nie­nie od: szko­ła (zwy­kle w zna­cze­niu in­sty­tu­cji oś­wia­to­wej lub bu­dyn­ku przez nią zaj­mo­wa­ne­go)
2. kurs nauki dla po­cząt­ku­ją­cych (zwła­szcza spor­to­wy)
3. wy­dzie­lo­ny teren ho­dow­li drze­wek i krze­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od szko­ła

 (1.2) kurs cze­goś

 (1.3) wy­dzie­lo­ny teren, na któ­rym ho­do­wa­ne są młode drzew­ka i krze­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkółkarka

→ szkół­karz


Źródła:

SJP.pl

Szkółkarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. leśn. dział ogrod­nict­wa i le­śnict­wa zaj­mu­ją­cy się rozm­na­ża­niem i upra­wą sa­dzo­nek drzew, krze­wów i in­nych ro­ślin wie­lo­let­nich w po­cząt­ko­wym okre­sie ich życia (w szkół­kach);

 (1.2) nauk. nauka o rozm­na­ża­niu drzew i krze­wów w szkół­ce


Szkół­kar­stwo – dział ogrod­nict­wa i le­śnict­wa zaj­mu­ją­cy się rozm­na­ża­niem i upra­wą w po­cząt­ko­wym okre­sie życia sa­dzo­nek drzew, krze­wów i in­nych ro­ślin wie­lo­let­nich.

W szkół­kach drzew­ka można za­rów­no pro­du­ko­wać od pod­staw sto­su­jąc rozm­na­ża­nie we­ge­ta­tyw­ne (naj­czę­ściej po­przez szcze­pie­nie lub sa­dzon­ko­wa­nie) lub ge­ne­ra­tyw­ne (naj­czę­ściej za po­mo­cą na­sion), jak i też można mło­do­cia­ne ro­śli­ny szkół­ko­wać do mo­men­tu, aż ich roz­wój i wiel­kość bę­dzie od­po­wied­nia do wy­sa­dze­nia na miej­sce stałe.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szkółkowiec

obryzg szkół­ko­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szkółkowy

→ szkół­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szkół­ką, do­ty­czą­cy szkół­ki


Patrz:szkółka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szkła

po­tocz­nie o oku­la­rach


Źródła:

SJP.pl

Szkło

1. przez­ro­czy­sta sub­stan­cja otrzy­my­wa­na w wy­ni­ku sto­pie­nia i ozię­bie­nia mie­szan­ki krze­mia­nów;
2. szyba, płyta, tafla ze szkła;
3. zbio­ro­wo o szkla­nych przed­mio­tach, zwła­szcza na­czy­niach;
4. (zwy­kle w l. mn.) so­czew­ka sto­so­wa­na w oku­la­rach, lor­net­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) twar­dy, kru­chy i przez­ro­czy­sty ma­te­riał pro­du­ko­wa­ny głów­nie z krze­mion­ki;

 (1.2) tafla ze szkła (1.1)

 (1.3) odła­mek pow­sta­ły po stłu­cze­niu cze­goś szkla­ne­go

 (1.4) przen. zbio­ro­wo na­czy­nia szkla­ne; także. jedno takie na­czy­nie

 (1.5) pot. szkło (1.4) z al­ko­ho­lem wew­nątrz

 (1.6) zwy­kle w lm. oku­la­ry; także. so­czew­ki w przy­rzą­dzie op­tycz­nym

 (1.7) środ. fot. obiek­tyw fo­to­gra­ficz­ny


Szkło – nie­or­ga­nicz­ny ma­te­riał amor­ficz­ny. Pow­sta­je w wy­ni­ku szyb­kie­go schło­dze­nia płynu do po­sta­ci stanu sta­łe­go bez etapu kry­sta­li­za­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szla

ro­dzaj uprzę­ży, szle­ja


Szla – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz. Usy­tu­o­wa­na w po­bli­żu Pu­szczy Zie­lo­nej oraz du­że­go kom­plek­su le­śne­go cią­gną­ce­go się do Jed­no­roż­ca, poś­ród roz­le­głych łąk tor­fo­wych. Miesz­kań­cy zaj­mu­ją się głów­nie ho­dow­lą bydła mlecz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlaban

1. pod­no­szo­na i opu­szcza­na ba­rie­ra na prze­ja­zdach ko­le­jo­wych, gra­ni­cach pań­stwo­wych, ro­gat­kach mia­sta itp.
2. po­tocz­nie: zakaz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. ru­cho­ma za­po­ra blo­ku­ją­ca ruch sa­mo­cho­dów

 (1.2) pot. zakaz wy­cho­dze­nia z domu na­kła­da­ny na dzie­ci przez ro­dzi­ców

 (1.3) pot. przen. inny zakaz na­kła­da­ny na dzie­ci przez ro­dzi­ców, zwy­kle zwią­za­ny z uży­wa­niem ja­kichś urzą­dzeń lub usług


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlabanik

zdrob­nie­nie od: szla­ban


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szla­ban


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlabanowy

przy­miot­nik od: szla­ban


Źródła:

SJP.pl

Szlachar

ptak z ro­dzi­ny tra­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mer­gus ser­ra­tor|ref=tak., wę­drow­ny ptak wodny pół­ku­li pół­noc­nej z cha­rak­te­ry­stycz­nym czu­bem na gło­wie;


Szla­char, tracz dłu­go­dzio­by, dłu­go­dziób ("Mer­gus ser­ra­tor") – ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae), za­miesz­ku­ją­cy Eu­raz­ję i Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Mimo roz­le­głe­go za­się­gu wy­stę­po­wa­nia nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlachcianeczka

zdrob­nie­nie od: szlach­cian­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szlach­cian­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlachcianka

córka przed­sta­wi­cie­la szlach­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni szlach­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlachcic

osoba na­le­żą­ca do stanu szla­chec­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek szlach­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlachcin

Szlach­cin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska nad Bar­dzian­ką (lewym do­pły­wem Mo­ska­wy).

W miej­sco­wo­ści był przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej Szlach­cin.

W la­tach 1954–1972 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Szlach­cin.


Źródła:

Wikipedia

Szlachciura

z lek­ce­wa­że­niem o nie­zbyt bo­ga­tym lub pro­stym szlach­ci­cu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) po­gard. szlach­cic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlachecki

→ szlach­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szlach­tą, do­ty­czą­cy szlach­ty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wła­ści­wy dla szlach­ty


Patrz:szlachta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlacheckość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szla­chec­kie; cecha tych, któ­rzy są szla­chec­cy


Źródła:

Wiktionary

Szlachectwo

przy­na­leż­ność do szlach­ty; prawa, tytuł szlach­ci­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan szlach­ty, przy­na­leż­ność do stanu szla­chec­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlachetczyzna

ogół cech i zwy­cza­jów szlach­ty


Szla­chet­czyz­na – dawna ko­lo­nia obec­nie część wsi Sta­wro­wo na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Da­le­kie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlachetka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szlachetnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szla­chet­ny


Źródła:

Wiktionary

Szlachetniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szla­chet­nie


Źródła:

SJP.pl

Szlachetniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szla­chet­ny


Źródła:

SJP.pl

Szlachetność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest szla­chet­ne; cecha tego, kto jest szla­chet­ny


Źródła:

Wiktionary

Szlachetny

1. o czło­wie­ku: taki, któ­re­go ce­chu­je ucz­ci­wość, pra­wość, be­zin­te­re­sow­ność, honor, np. szla­chet­ny czło­wiek; prawy, ucz­ci­wy, pię­kny;
2. świad­czą­cy o ta­kich cecha, np. szla­chet­ne czyny; prawy, ucz­ci­wy, pię­kny;
3. taki, który ce­chu­je się ide­al­ny­mi pro­por­cja­mi, wy­jąt­ko­wą sty­lo­wo­ścią i har­mo­nią, wy­wo­łu­je niez­wy­kłe doz­na­nia este­tycz­ne; har­mo­nij­ny, ide­al­ny, do­sko­na­ły;
4. o ro­śli­nach, zwie­rzę­tach, przed­mio­tach itp.: taki, który odz­na­cza się pier­wszo­rzęd­ną ja­ko­ścią; do­sko­na­ły, wy­so­ko­ga­tun­ko­wy, pier­wszo­rzęd­ny;
5. w che­mii: gazy szla­chet­ne - grupa pier­wiast­ków che­micz­nych sta­no­wią­ca VIII grupę głów­ną ukła­du okre­so­we­go: hel, neon, argon, kryp­ton, kse­non i radon; he­low­ce;
6. w mi­ne­ra­lo­gii: ka­mie­nie szla­chet­ne - krysz­ta­ły mi­ne­ra­łów lub pier­wiast­ków, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się twar­do­ścią, pię­kną barwą, po­ły­skiem i od­por­no­ścią na czyn­ni­ki che­micz­ne, sto­so­wa­ne naj­czę­ściej do wy­ro­bu bi­żu­te­rii, np. dia­ment, sza­fir, szma­ragd;
7. w che­mii: me­ta­le szla­chet­ne - me­ta­le odz­na­cza­ją­ce się dużą od­por­no­ścią na dzia­ła­nie czyn­ni­ków che­micz­nych, pię­knym ko­lo­rem i po­ły­skiem, np. sre­bro, złoto, pla­ty­na;
8. stal szla­chet­na - stal wzbo­ga­co­na obec­no­ścią in­nych, cen­niej­szych me­ta­li, np. chro­mem, ni­klem, wol­fra­mem;
9. w bo­ta­ni­ce: tytoń szla­chet­ny - jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, osią­ga­ją­ca wy­so­kość do 2 me­trów, któ­rej li­ście za­wie­ra­ją naj­czę­ściej 1-3% ni­ko­ty­ny;
10. w bo­ta­ni­ce: bo­ro­wik szla­chet­ny - ga­tu­nek ja­dal­ne­go grzy­ba z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych, wy­so­ko ce­nio­ny ze wzglę­du na wa­lo­ry sma­ko­we


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­stę­pu­je do­brze, ucz­ci­wie, w spo­sób wspa­nia­ło­myśl­ny, prawy, spra­wied­li­wy, be­zin­te­re­sow­ny

 (1.2) taki, który odz­na­cza się wy­so­ką ja­ko­ścią

 (1.3) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sub­tel­no­ścią, har­mo­nią

 (1.4) bot. zool. drugi człon nazw niek­tó­rych ga­tun­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlachta

wy­wo­dzą­cy się z ry­cer­stwa stan spo­łecz­ny ma­ją­cy prawa otrzy­ma­ne od wład­ców i dzie­dzicz­ne przy­wi­le­je; także, zbio­ro­wo, o oso­bach na­le­żą­cych do tego stanu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. war­stwa spo­łecz­na wy­wo­dzą­ca się z ry­cer­stwa;

 (1.2) hist. lu­dzie na­le­żą­cy do tego stanu


Zo­bacz też: Szlach­ta w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Szlach­ta (daw. ślach­ta, ślach­cic) – wyż­sza war­stwa spo­łecz­na, wy­wo­dzą­ca się ze stanu ry­cer­skie­go w spo­łe­czeń­stwie fe­u­dal­nym. Szlach­ta po­sia­da­ła ze­spół przy­wi­le­jów spo­łecz­nych, z któ­rych naj­bar­dziej pod­sta­wo­wym był przy­wi­lej po­sia­da­nia ziemi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlachtawa

oman szlach­ta­wa - ga­tu­nek ro­śli­ny dwu- lub wie­lo­let­niej z ro­dzi­ny astro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szlachtowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szlach­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szlachtować

1. po­tocz­nie: mor­do­wać ludzi;
2. do­ko­ny­wać uboju bydła


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. za­rzy­nać bydło

 (1.2) pot. mor­do­wać ludzi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlachtowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szlachtuz

prze­sta­rza­le: rzeź­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rzeź­nia, uboj­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlaczek

zdrob­nie­nie od: szlak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szlak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlaczkoń

ro­dzaj mo­ty­la dzien­ne­go z ro­dzi­ny bie­lin­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szlafmyca

1. daw­niej: mięk­ka czap­ka męska uży­wa­na do spa­nia;
2. czap­ka no­szo­na przez ku­cha­rzy, pie­ka­rzy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. mięk­ka czap­ka męska na­kła­da­na do spa­nia; uży­wa­na też jako po­ran­ne na­kry­cie głowy

 (1.2) przen. sa­fan­du­ła


Szlaf­my­ca (z niem. "schla­fen" − spać, "Mütze" − myca, czap­ka) − dawne mę­skie na­kry­cie głowy za­kła­da­ne do snu przez osoby sy­pia­ją­ce w chłod­nej porze roku w nie­o­grze­wa­nych lub źle ogrze­wa­nych po­mie­szcze­niach. Ko­bie­ty do snu uży­wa­ły noc­nych czep­ków.

Szlaf­my­ce miały spi­cza­sty ko­niec opa­da­ją­cy na bok, który ozdo­bio­ny był pom­po­nem lub chwo­stem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlafmycka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szlaf­my­ca


Źródła:

Wiktionary

Szlafroczek

zdrob­nie­nie od: szla­frok


Źródła:

SJP.pl

Szlafrok

luźny strój do­mo­wy, uży­wa­ny zaz­wy­czaj do okry­cia przed po­ło­że­niem się do łóżka lub krót­ko po wsta­niu, za­kła­da­ny czę­sto na pi­ża­mę lub nocną ko­szu­lę; po­dom­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. do­mo­wy ubiór przy­po­mi­na­ją­cy lekki płaszcz bez za­pięć


Szla­frok ( Schla­frock; także: po­dom­ka) – luźny strój do­mo­wy w for­mie zbli­żo­nej do pła­szcza lub lek­kiej togi zwią­zy­wa­nej w pasie sznur­kiem lub pa­skiem.

Szla­frok uży­wa­ny jest zaz­wy­czaj jako okry­cie na pi­ża­mę lub ko­szu­lę nocną, przed uda­niem się na spo­czy­nek lub krót­ko po wsta­niu. Znaj­du­je także za­sto­so­wa­nie jako ubiór dzien­ny w szpi­ta­lach, dla cho­rych mo­gą­cych cho­dzić. Zaz­wy­czaj nie po­sia­da za­pięć i kap­tu­ra (choć nie jest to re­gu­łą). Czę­sto funk­cję szla­fro­ka pełni też płaszcz ką­pie­lo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlafsztuba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Ma­zu­ry, War­mia. bud. ar­chit. sy­pial­nia


Źródła:

Wiktionary

Szlag

daw­niej: apo­plek­sja (nagły wylew krwi do mózgu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ude­rze­nie, cios

 (1.2) daw. apo­plek­sja (obec­nie tylko w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych)

wy­krzy­knik

 (2.1) prze­kleń­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlaga

naz­wi­sko


Szla­ga – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlagbal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. pa­lant

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka do pa­lan­ta


Źródła:

Wiktionary

Szlager

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. prze­bój


Źródła:

Wiktionary

Szlagier

po­tocz­nie:
a) prze­bój, pio­sen­ka modna w danym okre­sie
b) no­wość ma­ją­ca w danym cza­sie duże po­wo­dze­nie u pu­blicz­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. bar­dzo po­pu­lar­ny utwór mu­zycz­ny, pod­bi­ja­ją­ca listy prze­bo­jów; prze­bój

 (1.2) muz. ga­tu­nek mu­zy­ki po­pu­lar­nej, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sen­ty­men­tal­ny­mi tek­sta­mi i pro­stą, chwyt­li­wą me­lo­dią

 (1.3) przen. no­wość w swo­jej dzie­dzi­nie, która szyb­ko staje się bar­dzo po­pu­lar­na i modna; hit


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlagierowy

przy­miot­nik od: szla­gier


Źródła:

SJP.pl

Szlagmetal

cien­ka folia me­ta­lo­wa imi­tu­ją­ca złoto


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. imi­tu­ją­cy złoto, sre­bro lub brąz ma­te­riał de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci cien­kich płat­ków, sto­so­wa­ny w ma­lar­stwie, rzeź­bie i sztu­ce użyt­ko­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlagon

iro­nicz­nie o szlach­ci­cu jako o kimś nie­wyksz­tał­co­nym, za­sie­dzia­łym na wsi


Źródła:

SJP.pl

Szlagować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. rzem. garb. prze­rzu­cać wy­pra­wia­ną skórę z kadzi na po­most bądź też do innej kadzi

 (1.2) gw-pl|Śląsk. za­da­wać ciosy; bić, ude­rzać

 (1.3) gw-pl|Śląsk. zwra­cać się z proś­bą, upra­szać; ucie­kać się do kogoś


Źródła:

Wiktionary

Szlagowski

naz­wi­sko


Szla­gow­ski, Szla­gow­ska – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je nie­ca­łe 650 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlagoński

do­ty­czą­cy szla­go­na


Źródła:

SJP.pl

Szlagworcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szlag­wort


Źródła:

Wiktionary

Szlagwort

cha­rak­te­ry­stycz­ne wy­ra­zy pio­sen­ki lub jej re­fre­nu, wpa­da­ją­ce w ucho, de­cy­du­ją­ce nie­raz o suk­ce­sie ut­wo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hasło, slo­gan, wpa­da­ją­ca w ucho fraza, czę­sto frag­ment pio­sen­ki


Szlag­wort ( Schlag­wort) – wyraz lub zwrot w pio­sen­ce łatwy do za­pa­mię­ta­nia, wpa­da­ją­cy w ucho, ha­sło­wy. Zaz­wy­czaj po­ja­wia się w ty­tu­le, na po­cząt­ku pio­sen­ki lub w re­fre­nie. Czę­sto de­cy­du­je o suk­ce­sie ut­wo­ru. Szlag­wort nie­kie­dy żyje włas­nym ży­ciem, sta­jąc się obie­go­wym zwro­tem, po­ja­wia się w ty­tu­łach pra­so­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlagzana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. bita śmie­ta­na


Źródła:

Wiktionary

Szlaja

1. osoba niech­luj­na, brud­na;
2. osoba lu­bią­ca się włó­czyć


Źródła:

SJP.pl

Szlajać

szla­jać się - cho­dzić po po­dej­rza­nych oko­li­cach; pro­wa­dzić nie­mo­ral­ny tryb życia


Źródła:

SJP.pl

Szlajer

zam­gle­nie obra­zu na kli­szy fo­to­gra­ficz­nej; dymek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. welon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlajfa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wstę­ga

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ko­kar­da


Źródła:

Wiktionary

Szlajfka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wstąż­ka


Źródła:

Wiktionary

Szlajfmaszina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szli­fier­ka


Źródła:

Wiktionary

Szlajfować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szli­fo­wać

 (1.2) gw-pl|Łódź. środ. od­ci­nać bułki


Źródła:

Wiktionary

Szlak

1. droga na­tu­ral­na lub wy­ty­czo­ny trakt;
2. motyw de­ko­ra­cyj­ny w for­mie pasa od­ci­na­ją­ce­go się od tła barwą;
3. w ło­wiect­wie: ślad zwie­rzę­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­ślo­na droga po­dró­ży lądem, mo­rzem lub w inny spo­sób

 (1.2) tu­ryst. zna­ko­wa­na ścież­ka do upra­wia­nia tu­ry­sty­ki pie­szej, ro­we­ro­wej, nar­ciar­skiej itp.;

 (1.3) łow. ścież­ka tro­pów zwie­rzę­cia

 (1.4) kolej. trasa, po któ­rej je­dzie po­ciąg

 (1.5) gw-pl|Łódź. środ. ło­pa­ta do wsa­dza­nia chle­ba do pieca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlaka

żużel


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hutn. sypki, od­pa­do­wy ma­te­riał po pro­duk­cji hut­ni­czej

 (1.2) daw. cien­ka, długa li­stwa do wsa­dza­nia do pieca i wyj­mo­wa­nia z pieca bułek w pie­kar­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlakarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. osoba, która ma­lu­je znaki szla­ku tu­ry­stycz­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Szlakowy

1. przy­miot­nik od: szlak;
2. przy­miot­nik od: szla­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze szla­kiem, do­ty­czą­cy szla­ku

 (1.2) zwią­za­ny ze szla­ką, do­ty­czą­cy szla­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlam

luźny osad two­rzą­cy się na dnie rzek; muł; nanos


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) osad two­rzą­cy się na dnie i nie­raz brze­gach zbior­ni­ków wod­nych

 (1.2) techn. war­stwa mięk­kich za­nie­czy­szczeń, które po­kry­wa­ją po­wierzch­nię me­ta­li użyt­ko­wa­nych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: szla­ma


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. obraź. w świe­cie Harry’ego Pot­te­ra — cza­ro­dziej lub cza­row­ni­ca, któ­re­go ro­dzi­ce są mu­go­la­mi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szlamiarnia

po­mie­szcze­nie w rzeź­ni, w któ­rym oczy­szcza się mięso


Źródła:

SJP.pl

Szlamiec

szla­miec dłu­go­dzio­by, szla­miec wiel­ki - ga­tun­ki ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szlamik

ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych; szlam­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szlam


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlamnik

ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych; szla­mik


Źródła:

SJP.pl

Szlamowatość

→ szla­mo­wa­ty; mu­li­stość


Źródła:

SJP.pl

Szlamowaty

po­kry­ty szla­mem, za­wie­ra­ją­cy szlam; mu­li­sty, błot­ni­sty


Źródła:

SJP.pl

Szlamownia

dział fa­bry­ki, w któ­rym po­kry­wa się wy­ro­by szla­mem


Źródła:

SJP.pl

Szlamownik

ma­szy­na do po­głę­bia­nia rzeki, ka­na­łu itp. po­przez wy­do­by­wa­nie grun­tu z dna wód; czer­pacz­ka, czer­par­ka, ba­gier, ba­grow­ni­ca, draga, po­głę­biar­ka


Źródła:

SJP.pl

Szlamowy

przy­miot­nik od: szlam


Źródła:

SJP.pl

Szlamówka

1. świ­der słu­żą­cy do wier­ce­nia w mięk­kich ska­łach
2. urzą­dze­nie do usu­wa­nia urob­ku z ot­wo­rów wiert­ni­czych; łyżka


Źródła:

SJP.pl

Szlanga

cięż­kie dzia­ło oblęż­ni­cze, uży­wa­ne w XVI-XVIII wieku głów­nie do ni­szcze­nia for­ty­fi­ka­cji; ko­lu­bry­na


Źródła:

SJP.pl

Szlankowny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. szczu­pły


Źródła:

Wiktionary

Szlara

wie­niec piór krót­szych ota­cza­ją­cy oczy sów, upie­rze­nie sztyw­niej­sze od upie­rze­nia resz­ty głowy


Szla­ra — ta­le­rzo­wa­to uło­żo­ne pióra wokół dzio­ba i oczu u sów oraz niek­tó­rych przed­sta­wi­cie­li z rzędu szpo­nia­stych. Pióra te są krót­sze i sztyw­niej­sze od resz­ty upie­rze­nia głowy ptaka, a czę­sto także ja­śniej­sze. Szla­ra służy do sku­pia­nia (zbie­ra­nia) fal aku­stycz­nych w ce­lach na­wi­ga­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlarafia

drob­ne sprę­ży­ny w ma­te­ra­cach


Źródła:

SJP.pl

Szlarka

daw­niej: la­mów­ka, fal­ban­ka, ob­szy­cie sukni, czep­ka itp.


Źródła:

SJP.pl

Szlarnik

ro­dzaj pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Szlarniki

ro­dzaj pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych


Szlar­ni­ki (Zo­ste­ro­pi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). Obej­mu­je ponad 130 ga­tun­ków pta­ków wy­stę­pu­ją­cych w re­jo­nach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych Afry­ki, Azji i Au­stra­laz­ji, nie­kie­dy także w re­jo­nach o kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym (np. we wschod­niej Azji). Są one rów­nież obec­ne na wielu wy­spach Oce­a­nu In­dyj­skie­go i Spo­koj­ne­go. Wiele ga­tun­ków szlar­ni­ków to en­de­mi­ty po­szcze­gól­nych wysp tych oce­a­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlarogłówka

szla­ro­głów­ka po­łud­nio­wa - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pu­szczy­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szlauch

wąż (zwy­kle gu­mo­wy albo pla­sty­ko­wy) naj­czę­ściej sto­so­wa­ny do pod­le­wa­nia ro­ślin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. bar­dzo długa rura gu­mo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlauf

1. po­gard­li­wie:
a) pu­szczal­ska ko­bie­ta;
b) na­sto­lat­ka upra­wia­ją­ca seks w za­mian za spon­so­ring;
2. w gwa­rze ślą­skiej: szla­uch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wąż ogro­do­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlaufwaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pot. po­zio­mi­ca wę­żo­wa


Źródła:

Wiktionary

Szleja

naj­prost­sza uprząż szo­ro­wa; szla


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. ro­dzaj uprzę­ży za­kła­da­nej na kark i pierś konia

 (1.2) techn. pas lub szel­ka ułat­wia­ją­ce wie­zie­nie cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlem

roz­gryw­ka, w któ­rej wszyst­kie tro­fea wy­gry­wa jeden gracz; w szcze­gól­no­ści - wzię­cie wszyst­kich 13 lew w grze w bry­dża (lub 12, wów­czas mały szlem czyli szle­mik)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. w bry­dżu i po­dob­nych grach: wzię­cie wszyst­kich trzy­na­stu lew


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlemiczek

zdrob­nie­nie od: szle­mik


Źródła:

SJP.pl

Szlemik

w bry­dżu: wzię­cie dwu­na­stu lew


Źródła:

SJP.pl

Szlemowy

przy­miot­nik od: szlem


Źródła:

SJP.pl

Szlendak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szlezwicki

przy­miot­nik od: Szlez­wik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Szlez­wi­kiem, do­ty­czą­cy Szlez­wi­ku (mia­sta w Niem­czech)

 (1.2) zwią­za­ny ze Szlez­wi­kiem, do­ty­czą­cy Szlez­wi­ku (kra­i­ny w Niem­czech i Danii)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlezwicko-Holsztyński

→ Szlez­wik-Holsz­tyn


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Szlez­wi­kiem-Holsz­ty­nem, do­ty­czą­cy Szlez­wi­ka-Holsz­ty­nu


Patrz:Szlezwik-Holsztyn

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlezwiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Szlez­wi­ku, ktoś po­cho­dzą­cy z tego mia­sta


Źródła:

Wiktionary

Szlezwik

1. re­gion po­łud­nio­wej Jut­lan­dii;
2. mia­sto w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na w po­łud­nio­wej Jut­lan­dii, po­dzie­lo­ny obec­nie mię­dzy Danię a Niem­cy, dawne księ­stwo za­leż­ne od Danii;

 (1.2) geogr. mia­sto por­to­we w pół­noc­nych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn;


Szlez­wik (niem. "Schles­wig", duń. "Sles­vig" albo "Sønderjylland") – re­gion w Danii i Niem­czech roz­cią­ga­ją­cy się ok. 30 km na pół­noc i 40 na po­łud­nie od gra­ni­cy duń­sko-nie­miec­kiej w po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu Jut­landz­kie­go.

Zna­cze­nie re­gio­nu po­le­ga na umoż­li­wie­niu tran­spor­tu to­wa­rów mię­dzy Mo­rzem Pół­noc­nym a Bał­ty­kiem oraz po­łą­cze­niu szla­ków hand­lo­wych pro­wa­dzą­cych z Rosji ze szla­ka­mi wio­dą­cy­mi wzdłuż Renu i wy­brze­ża At­lan­ty­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlezwik-Holsztyn

kraj związ­ko­wy Nie­miec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. naj­bar­dziej na pół­noc wy­su­nię­ty kraj związ­ko­wy Nie­miec ze sto­li­cą w Ki­lo­nii;


Szlez­wik-Holsz­tyn ( Schles­wig-Hol­ste­in [], "Sles­wig-Hol­ste­en", fryz. Slas­wik-Hol­stiinj, Sles­vig-Hol­sten) – naj­bar­dziej na pół­noc wy­su­nię­ty kraj związ­ko­wy Nie­miec. Sto­li­cą jest Ki­lo­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlic

rowek na całej dłu­go­ści masz­tu jach­tu, w który wcho­dzi przed­nia li­kli­na; liksz­pa­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. roz­cię­cie (w spód­ni­cy)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlich

kon­cen­trat mi­ne­ra­łów o dużej gę­sto­ści


Źródła:

SJP.pl

Szlichta

1. w bu­dow­nict­wie: war­stwa wy­rów­naw­cza ukła­da­na na pod­kła­dzie be­to­no­wym; gładź;
2. klej kroch­ma­lo­wy wyt­wa­rza­ny z mąki ku­ku­ry­dzia­nej lub ziem­nia­cza­nej


Źródła:

SJP.pl

Szlichtada

prze­sta­rza­le o ku­li­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zob. śliz­gaw­ka.

 (1.2) przest. prze­jażdż­ka mkną­cy­mi sa­nia­mi, sanna


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlichtyngowa

mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie wschow­skim


Szlich­tyn­go­wa (niem. "Schlich­tings­he­im") – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bu­skie­go, w po­wie­cie wschow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Szlich­tyn­go­wa, w po­bli­żu rzeki Odry. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. le­szczyń­skie­go. Szlich­tyn­go­wa leży w hi­sto­rycz­nej Wiel­ko­pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlichtyngowianin

miesz­ka­niec Szlich­tyn­go­wej (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szlichtyngowianka

miesz­kan­ka Szlich­tyn­go­wej (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szlichtyngowski

zwią­za­ny z mia­stem Szlich­tyn­go­wa


Źródła:

SJP.pl

Szlif

okre­ślo­ny kształt na­da­wa­ny ka­mie­niom szla­chet­nym przez szli­fo­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. spo­sób obrób­ki ka­mie­ni szla­chet­nych

 (1.2) jubil. wynik szli­fo­wa­nia ka­mie­nia szla­chet­ne­go, jego forma i po­łysk

 (1.3) osta­tecz­ny kształt na­da­ny rze­czom, ich wy­koń­cze­nie

 (1.4) do­sko­na­łość w ja­kiejś ludz­kiej zdol­no­ści, za­wo­dzie, itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlifa

na­ra­mien­nik woj­sko­wy; epo­let


Źródła:

SJP.pl

Szlifibruk

prze­sta­rza­le:
1. osoba, która wa­łę­sa się po mie­ście, nie mając nic do zro­bie­nia; obi­bruk, włó­czę­ga, łazik;
2. leń, nie­rób, próż­niak; obi­bok


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. próż­niak, ten, który wa­łę­sa się po bruku, nic nie ro­biąc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlifiereczka

zdrob­nie­nie od: szli­fier­ka


Źródła:

SJP.pl

Szlifierka

1. ma­szy­na słu­żą­ca do obra­bia­nia i do­kład­ne­go szli­fo­wa­nia po­wierzch­ni; brus, oseł­ka, to­czy­dło, to­czak;
2. po­tocz­nie: za­ję­cie szli­fie­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. obra­biar­ka przez­na­czo­na do obrób­ki wy­kań­cza­ją­cej ut­war­dzo­nych po­wierzch­ni przed­mio­tów;

 (1.2) pot. za­ję­cie szli­fie­rza


Szli­fier­ka – obra­biar­ka przez­na­czo­na prze­de wszyst­kim do obrób­ki wy­kań­cza­ją­cej ut­war­dzo­nych po­wierzch­ni przed­mio­tów uprzed­nio obro­bio­nych in­ny­mi me­to­da­mi.

Coraz czę­ściej szli­fier­ki o dużej mocy są sto­so­wa­ne do obrób­ki koń­co­wej przed­mio­tów bę­dą­cych pół­fa­bry­ka­ta­mi (od­kuw­ki, od­le­wy) z nie­wiel­ki­mi nad­dat­ka­mi na obrób­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szlifiernia

warsz­tat szli­fier­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. warsz­tat pracy szli­fie­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlifierski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szli­fier­ką lub szli­fier­stwem, do­ty­czą­cy szli­fier­ki lub szli­fier­stwa


Źródła:

Wiktionary

Szlifierstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zawód szli­fie­rza


Źródła:

Wiktionary

Szlifierz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się szli­fo­wa­niem;

 (1.2) zaw. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się ostrze­niem na­rzę­dzi


Szli­fierz – zawód zwią­za­ny z obrób­ką ubyt­ko­wą róż­no­rod­nych ma­te­ria­łów. Szli­fo­wa­nie po­le­ga na usu­nię­ciu ma­te­ria­łu po­przez szli­fo­wa­nie w celu uzy­ska­nia za­ło­żo­nych wy­mia­rów lub kształ­tu. Szli­fierz po­słu­gu­je się na­rzę­dzia­mi (tar­cze ścier­ne) lub prosz­ka­mi ścier­ny­mi. Czę­sto jako obrób­ka wy­kań­cza­ją­ca sto­so­wa­ne jest po­le­ro­wa­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szlifowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szli­fo­wać.


Szli­fo­wa­nie – obrób­ka wy­koń­cze­nio­wa po­wierzch­ni za po­mo­cą na­rzę­dzi ścier­nych, w wy­ni­ku któ­rej uzy­sku­je się duże do­kład­no­ści wy­mia­ro­we i kształ­to­we oraz małą chro­po­wa­tość. Szli­fo­wa­nie można wy­ko­ny­wać na ot­wo­rach, wał­kach i pła­szczyz­nach.

Ma­szy­ny do tego typu obrób­ki na­zy­wa­ne są szli­fier­ka­mi, a na­rzę­dzia skra­wa­ją­ce to ścier­ni­ce. Ma­te­ria­łem, z któ­re­go wy­ko­na­ne są ścier­ni­ce, naj­czę­ściej jest ko­rund, dia­ment, wę­glik krze­mu lub wę­glik boru.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szlifować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) techn. na­da­wać gład­kość, do­kład­ne wy­mia­ry oraz po­łysk obra­bia­nym przed­mio­tom z me­ta­lu, szkła, drew­na przy po­mo­cy na­rzę­dzi ścier­nych, ście­rać, wy­gła­dzać, po­le­ro­wać

 (1.2) przen. udo­sko­na­lać, pra­co­wać nad ulep­sze­niem cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Szlifowy

→ szlif


Patrz:szlif

Źródła:

SJP.pl

Szlify

patki na ra­mie­niu mun­du­ru z umie­szczo­ny­mi na nich odz­na­ka­mi stop­ni woj­sko­wych


Źródła:

SJP.pl

Szlips

1. typ daw­ne­go kra­wa­ta;
2. długa wstę­ga z cien­kie­go płót­na, ob­szy­ta ko­ron­ką i wy­szy­wa­na na koń­cach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kra­wat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlir

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) ciem­na smuga w ska­łach głę­bi­no­wych, pow­sta­ła z roz­pa­du frag­men­tów ob­cych skał; szli­ra


Źródła:

SJP.pl

Szlira

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) ciem­na smuga w ska­łach głę­bi­no­wych, pow­sta­ła z roz­pa­du frag­men­tów ob­cych skał; szlir


Źródła:

SJP.pl

Szlisselburg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, le­żą­ce u uj­ścia Newy, na­prze­ciw Pe­ters­bur­ga;


Szlis­sel­burg ( Шлиссельбург, Schlüsselburg, Pähkinälinna) – mia­sto w za­chod­niej Rosji po­ło­żo­ne u wy­pły­wu rzeki Newy z je­zio­ra Ła­do­ga. Szlis­sel­burg leży na­prze­ciw Pe­ters­bur­ga po­ło­żo­ne­go u uj­ścia Newy do Za­to­ki Fiń­skiej. No­si­ło po­przed­nio nazwy: Orie­szek (Орешек), Nöteborg (Нотеборг), Sle­u­tel­burcht (Шлютельбурх), Pie­tro­krie­post’ (Петрокрепость); lu­do­wa nazwa: Szlu­szyn (Шлюшин).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szlisselburski

przy­miot­nik od: Szlis­sel­burg (mia­sto w Rosji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Szlis­sel­bur­giem, do­ty­czą­cy Szlis­sel­bur­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szloch

gwał­tow­ny płacz; łka­nie, szlo­cha­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­kie, ury­wa­ne od­gło­sy gwał­tow­ne­go pła­czu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlochania

gwał­tow­ny płacz; łka­nie, szloch


Źródła:

SJP.pl

Szlochanie

gwał­tow­ny płacz; łka­nie, szloch


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szlo­chać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlochać

bar­dzo mocno pla­kać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) pła­kać, wy­da­jąc krót­kie, ury­wa­ne dźwię­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szloga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. szla­ban na prze­jeź­dzie ko­le­jo­wym

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kult. brama we­sel­na


Źródła:

Wiktionary

Szlojder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. proca


Źródła:

Wiktionary

Szlomo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Szlufik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szlufka

pio­no­wo umie­szczo­na patka, pod­trzy­mu­ją­ca pasek w od­po­wied­nim miej­scu


Szluf­ka – ele­ment odzie­ży, słu­żą­cy do przy­trzy­my­wa­nia koń­ców­ki pasa oraz do utrzy­my­wa­nia go w prze­wi­dzia­nym dla niego miej­scu. Szluf­ki, bę­dą­ce czę­ścią pasa są naj­czę­ściej wą­ski­mi cien­ki­mi opa­ska­mi z ta­kie­go sa­me­go ma­te­ria­łu i tego sa­me­go ko­lo­ru co pas, cza­sem sto­so­wa­ne są też szluf­ki me­ta­lo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlug

po­tocz­nie: pa­pie­ros; fajka, dymek, pet, kiep


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pa­pie­ros


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szluk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łyk


Źródła:

Wiktionary

Szlumbergera

ro­śli­na do­nicz­ko­wa z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych; kak­tus Bo­że­go Na­ro­dze­nia, zy­go­kak­tus, grud­nik, epi­fil­lum zi­mo­we


Szlum­ber­ge­ra, zy­go­kak­tus, grud­nik, ra­czek, epi­fil­lum zi­mo­we, kak­tus Bo­że­go Na­ro­dze­nia ("Schlum­ber­ge­ra") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w na­tu­rze w tro­pi­kal­nej Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, w la­sach w re­gio­nie Rio de Ja­ne­i­ro w Bra­zy­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szlup

ro­dzaj oża­glo­wa­nia jed­no­masz­to­we­go ża­glow­ca (z gro­tem i fo­kiem); ża­glo­wiec jed­no­masz­to­wy o takim oża­glo­wa­niu; slup


Źródła:

SJP.pl

Szlupbelka

wy­się­gnik współ­pra­cu­ją­cy z wcią­gar­ką, słu­żą­cy do spu­szcza­nia lub pod­no­sze­nia łodzi ra­tun­ko­wych, kot­wi­cy, trapu itp.; żu­ra­wik


Źródła:

SJP.pl

Szlus

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy nakaz za­koń­cze­nia cze­goś; basta, dosyć, dość, fi­ni­to, ko­niec, kwita


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. ko­niec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlusować

1. po­tocz­nie: zbli­żać się, przy­łą­czać się, do­cho­dzić do kogoś, cze­goś;
2. w woj­sku: zwie­rać, wy­rów­ny­wać sze­re­gi


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. dosz­lu­so­wać)

 (1.1) pot. do­łą­czać się do kogoś lub cze­goś

 (1.2) daw. wojsk. zwie­rać sze­re­gi; zaj­mo­wać miej­sce zwol­nio­ne przez żoł­nie­rza, który ubył z sze­re­gu

 (1.3) pot. zjeż­dżać na nar­tach

 (1.4) pot. szyb­ko po­dą­żać w okre­ślo­nym kie­run­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szlęk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szlęzak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szma

w ju­da­iz­mie: jedna z głów­nych mod­litw w li­tur­gii sy­na­go­gal­nej; Szema, Szema Jis­ra­el, Szema Is­ra­el


Źródła:

SJP.pl

Szmacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szma­cić.


Źródła:

Wiktionary

Szmaciak

ja­dal­ny, duży grzyb po­dob­ny do gąbki lub ka­la­fio­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szmaciaki

ja­dal­ny, duży grzyb po­dob­ny do gąbki lub ka­la­fio­ra


Źródła:

SJP.pl

Szmacianka

1. szma­cia­na pod­kład­ka pod mysz kom­pu­te­ro­wą;
2. daw­niej: piłka zro­bio­na ze szma­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) licha lalka wy­ko­na­na ze szma­tek, gał­gan­ków

 (1.2) licha piłka wy­ko­na­na ze szmat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaciany

zro­bio­ny ze szmat, gał­ga­nów


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łów włó­kien­ni­czych

 (1.2) pot. oce­nia­ny ne­ga­tyw­nie

 (1.3) pot. żart. od­no­szą­cy się do hand­lu uży­wa­ny­mi ubra­nia­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaciara

1. ko­bie­ta źle i nędz­nie ubra­na, za­nied­ba­na;
2. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się zbie­ra­niem i hand­lo­wa­niem szma­ta­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ro­dzaj wyz­wi­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaciarka

→ szma­ciarz


Patrz:szmaciarz

Źródła:

SJP.pl

Szmaciarnia

punkt skupu su­row­ców wtór­nych, w tym także szmat


Źródła:

SJP.pl

Szmaciarski

→ szma­ciarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szma­cia­rzem, do­ty­czą­cy szma­cia­rza


Patrz:szmaciarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaciarsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób szma­ciar­ski, po szma­ciar­sku


Źródła:

Wiktionary

Szmaciarstwo

po­tocz­nie: coś złego, tan­det­ne­go; dzia­do­stwo, ba­dzie­wie, szajs


Źródła:

SJP.pl

Szmaciarz

1. czło­wiek hand­lu­ją­cy sta­ry­mi ubra­nia­mi; gał­ga­niarz; hand­larz sta­rzyz­ną;
2. czło­wiek ubra­ny w łach­ma­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek zbie­ra­ją­cy szma­ty i hand­lu­ją­cy nimi

 (1.2) po­gard. męż­czyz­na źle ubra­ny

 (1.3) po­gard. ro­dzaj wyz­wi­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaciok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka szma­cia­na


Źródła:

Wiktionary

Szmaciorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. zbie­racz szmat


Źródła:

Wiktionary

Szmacić

trak­to­wać kogoś bez po­sza­no­wa­nia, oka­zu­jąc zero god­no­ści i po­ni­ża­jąc


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. posp. po­nie­wie­rać kimś, oka­zy­wać brak sza­cun­ku, zmu­szać do wy­ko­ny­wa­nia po­ni­ża­ją­cych czyn­no­ści

cza­sow­nik zwrot­ny szma­cić się

 (2.1) upa­dać mo­ral­nie, po­zby­wać się zasad

 (2.2) nie­mo­ral­nie się pro­wa­dzić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ro­dzaj łodzi przy­brze­żej


Źródła:

Wiktionary

Szmagaj

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szmaglewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szmagliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szmaj

(r. żeń­ski) gwa­ro­we okre­śle­nie ko­bie­ty le­wo­ręcz­nej


Źródła:

SJP.pl

Szmaja

(r. męski) gwa­ro­we okre­śle­nie osoby le­wo­ręcz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. osoba le­wo­ręcz­na, mań­kut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmajda

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) przest. gw-pl|Kra­kow­skie, Ka­li­skie, Po­mień, Pław­no (po­wiat cho­szczeń­ski), Rad­goszcz (wo­je­wództ­wo wiel­ko­pol­skie), Ma­ło­szy­na, Wola Ow­sia­na, Orłów, Mą­ko­li­ce (po­wiat zgier­ski), Kra­szew (po­wiat brze­ziń­ski), Ka­mień (po­wiat brze­ziń­ski), Lipce Re­y­mon­tow­skie, Drzew­ce, Wę­grzy­no­wi­ce, Szy­dłó­wek (po­wiat mław­ski), Le­wi­czyn (po­wiat mław­ski). mań­kut (osoba le­wo­ręcz­na)

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) daw. gw-pl|Ja­ku­bo­wi­ce Ko­niń­skie. srom (żeń­skie na­rzą­dy płcio­we)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmajdziński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szmajser

po­tocz­nie: nie­miec­ki pi­sto­let ma­szy­no­wy MP 40; Schme­is­ser


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. pot. nie­miec­ki pi­sto­let ma­szy­no­wy MP 40


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. smak


Źródła:

Wiktionary

Szmal

po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; kasa, sa­ła­ta, zie­lo­ne, ma­mo­na, kesz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pie­nią­dze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmalcownictwo

wy­mu­sza­nie na Ży­dach okupu pod groź­bą wy­da­nia ich Niem­com w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. pro­ce­der prak­ty­ko­wa­ny pod­czas II wojny świa­to­wej, po­le­ga­ją­cy na wy­mu­sza­niu okupu od ukry­wa­ją­cych się Żydów pod groź­bą de­nun­cja­cji nie­miec­kim wła­dzom oku­pa­cyj­nym;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmalcowniczka

→ szmal­cow­nik


Patrz:szmalcownik

Źródła:

SJP.pl

Szmalcownik

osoba wy­mu­sza­ją­ca okup od Żydów za nie­wy­da­nie ich Niem­com w okre­sie oku­pa­cji hit­le­row­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. pod­czas II wojny świa­to­wej: osoba, która szan­ta­żo­wa­ła ukry­wa­ją­cych się Żydów lub po­ma­ga­ją­cych im Po­la­ków wy­da­niem wła­dzom oku­pa­cyj­nym;


Szmal­cow­nik – w cza­sie nie­miec­kiej oku­pa­cji ziem pol­skich osoba szan­ta­żu­ją­ca lub wy­mu­sza­ją­ca okup na ukry­wa­ją­cych się Ży­dach lub po­ma­ga­ją­cych im Po­la­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szmalec

po­tocz­nie:
1. pie­nią­dze; szmal, kasa, forsa, hajs;
2. rzad­ko: pół­sta­ły tłuszcz ja­dal­ny otrzy­my­wa­ny z sadła lub sło­ni­ny; sma­lec


Źródła:

SJP.pl

Szmalik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szmal


Źródła:

Wiktionary

Szmalkaldzki

za­wią­za­ny z Schmal­kal­den (mia­sto w Niem­czech)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Schmal­kal­den w Niem­czech


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. mań­kut, osoba le­wo­ręcz­na


Źródła:

Wiktionary

Szmaragd

1. od­mia­na be­ry­lu, przez­ro­czy­sty, zie­lo­ny mi­ne­rał bę­dą­cy cen­nym ka­mie­niem szla­chet­nym;
2. in­ten­syw­nie zie­lo­ny kolor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. przez­ro­czy­sta od­mia­na be­ry­lu barwy zie­lo­nej;

 (1.2) jubil. ka­mień szla­chet­ny, osz­li­fo­wa­ny szma­ragd (1.1)

 (1.3) in­ten­syw­nie zie­lo­ny kolor


Szma­ragd – przez­ro­czy­sta do prześ­wie­ca­ją­cej od­mia­na be­ry­lu, ka­mień szla­chet­ny o zie­lo­nej bar­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szmaragdek

lśniak szma­rag­dek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szmaragdolotka

szma­rag­do­lot­ka an­dyj­ska - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. zie­lo­na pa­pu­ga z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Psit­ta­ca­ra|ref=tak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaragdowiec

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mio­do­ja­dów


Źródła:

SJP.pl

Szmaragdowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem szma­rag­do­wej barwy


Źródła:

Wiktionary

Szmaragdowoniebieski

nie­bie­ski o szma­rag­do­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Szmaragdowozielony

zie­lo­ny o szma­rag­do­wym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zie­lo­ny o szma­rag­do­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaragdowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szma­rag­do­we


Źródła:

Wiktionary

Szmaragdowy

ma­ją­cy kolor szma­rag­du, zie­lo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do szma­rag­du, zro­bio­ny ze szma­rag­du

 (1.2) ko­lo­ru in­ten­syw­nie zie­lo­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaragdzik

szma­rag­dzik in­dy­go­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szmary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. lanie (kara)


Źródła:

Wiktionary

Szmat

1. znacz­na część ja­kiejś po­wierzch­ni, prze­strze­ni;
2. prze­no­śnie: wiel­ka ilość cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) znacz­na część ja­kiejś po­wierzch­ni lub prze­strze­ni

 (1.2) duży od­ci­nek czasu lub cze­goś od­by­wa­ją­ce­go się w cza­sie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: szma­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmata

1. kawał tka­ni­ny, zwy­kle zni­szczo­nej, po­dar­tej; gał­gan
2. po­gard­li­wie o czło­wie­ku ma­ją­cym słaby cha­rak­ter; także o ko­bie­cie lek­kich oby­cza­jów
3. po­gard­li­wie o ga­ze­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­wa­łek tka­ni­ny, zwy­kle brud­nej

 (1.2) liche, bez­war­to­ścio­we ubra­nie

 (1.3) przen. po­gard. wulg. czło­wiek bez­war­to­ścio­wy

 (1.4) przen. wulg. ko­bie­ta roz­wią­zła sek­su­al­nie

 (1.5) przen. środ. bram­ka zdo­by­ta po nie­u­dol­nej in­ter­wen­cji bram­ka­rza; słaby, lekki strzał nie­o­bro­nio­ny przez bram­ka­rza

 (1.6) przen. po­gard. ga­ze­ta, zwła­szcza bru­ko­wa lub ko­la­bo­ra­cyj­na

 (1.7) przen. pot. żegl. lm. szma­ty: żagle

 (1.8) przen. po­gard. o ja­kimś do­ku­men­cie, pi­śmie, le­gi­ty­ma­cji

 (1.9) przen. pot. uczn. ocena nie­do­sta­tecz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szmateczka

zdrob­nie­nie od: szmat­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szmat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmateks

po­tocz­nie: sklep z odzie­żą uży­wa­ną; ciuch­land, ciu­cho­land, lum­peks, lum­pex, szmat­land, bu­blow­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. sklep z uży­wa­ną odzie­żą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmateksowy

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy ze szma­tek­su, już wcze­śniej no­szo­ny

 (1.2) o ubra­niu: oce­nia­ny jako złej ja­ko­ści


Źródła:

Wiktionary

Szmaterlok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. motyl


Źródła:

Wiktionary

Szmatka

1. ka­wa­łek tka­ni­ny; ścier­ka, gał­ga­nek;
2. po­tocz­nie: strój ko­bie­cy; ła­szek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szma­ta

 (1.2) mała szma­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmatki

1. ka­wa­łek tka­ni­ny; ścier­ka, gał­ga­nek;
2. po­tocz­nie: strój ko­bie­cy; ła­szek


Źródła:

SJP.pl

Szmatland

po­tocz­nie: sklep z odzie­żą uży­wa­ną; ciuch­land, ciu­cho­land, lum­peks, lum­pex, szma­teks, bu­blow­nia


Źródła:

SJP.pl

Szmatlać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plą­tać


Źródła:

Wiktionary

Szmatogłowy

po­gard­li­wie: Arab; Ara­bus (ara­bus)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. obraź. pot. mu­zuł­ma­nin z Bli­skie­go Wscho­du lub Afry­ki Pół­noc­nej

przy­miot­nik

 (2.1) pejor. obraź. pot. mu­zuł­mań­ski, is­lam­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmaty

1. kawał tka­ni­ny, zwy­kle zni­szczo­nej, po­dar­tej; gał­gan
2. po­gard­li­wie o czło­wie­ku ma­ją­cym słaby cha­rak­ter; także o ko­bie­cie lek­kich oby­cza­jów
3. po­gard­li­wie o ga­ze­cie


Źródła:

SJP.pl

Szmatławiec

po­gard­li­wie: bez­war­to­ścio­wa ga­ze­ta; bru­ko­wiec, ga­ze­ci­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­gard. ga­ze­ta lub cza­so­pis­mo o ni­skim po­zio­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmatławo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób szma­tła­wy


Źródła:

Wiktionary

Szmatławszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szma­tła­wy


Źródła:

SJP.pl

Szmatławy

po­gard­li­wie:
1. o ubra­niu, ma­te­ria­le: nędz­ny, niech­luj­ny; brud­ny;
2. bez­war­to­ścio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. pejor. o rze­czy: nędz­ny, zni­szczo­ny

 (1.2) pot. pejor. o li­chej war­to­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmatłać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wlać


Źródła:

Wiktionary

Szmelc

po­tocz­nie:
1. zar­dze­wia­łe i zni­szczo­ne przed­mio­ty me­ta­lo­we; że­la­stwo
2. zni­szczo­ne bądź nie­po­trzeb­ne przed­mio­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. złom, od­pa­dy, śmie­ci me­ta­lo­we

 (1.2) pot. przed­miot nie­wie­le wart, zni­szczo­ny, wad­li­wy, nie­po­trzeb­ny

 (1.3) daw. przed­miot bły­szczą­cy, po­kry­ty zło­tem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmelcarnia

prze­sta­rza­le: od­lew­nia


Źródła:

SJP.pl

Szmelcowany

przy­miot­nikfakt.

 (1.1) daw. po­kry­ty zło­tem


Źródła:

Wiktionary

Szmelcować

1. sma­ro­wać że­laz­ne wy­ro­by go­rą­cą smołą;
2. po­kry­wać ema­lią la­kier­ni­czą;
3. prze­ta­piać, roz­pu­szczać, topić


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. po­kry­wać lub ozda­biać me­ta­le ema­lią bądź szmel­cem

 (1.2) przest.; także. gw-pl|War­mia, Górny Śląsk. topić, prze­ta­piać, roz­pu­szczać

 (1.5) daw. rzad. wy­pa­lać glinę

 (1.6) daw. przen. ma­ścić, sma­ro­wać, na­ma­szczać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmer

cichy po­głos


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cichy, głu­chy dźwięk przy­po­mi­na­ją­cy sze­le­szcze­nie

 (1.2) jed­no­staj­ny dźwięk spo­wo­do­wa­ny nie­re­gu­lar­ny­mi drga­nia­mi fal po­wie­trza


Szmer – zja­wi­sko aku­stycz­ne wy­wo­ła­ne przez nie­re­gu­lar­ne drga­nia dźwię­ku, obej­mu­ją­ce wszel­kie od­gło­sy o nie­o­kre­ślo­nej wy­so­ko­ści (huk, trzask, szum). Szme­ra­mi są rów­nież od­gło­sy niek­tó­rych in­stru­men­tów per­ku­syj­nych, np. bębna, trój­ką­ta, gongu, ka­sta­nie­tów itp. Od­gło­sy wy­da­wa­ne przez te in­stru­men­ty na­zy­wa się nie­raz po­tocz­nie dźwię­ka­mi, co z punk­tu wi­dze­nia aku­sty­ki jest błęd­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szmerać

rzad­ko: wy­da­wać szmer; szem­rać, sze­le­ścić


Źródła:

SJP.pl

Szmerek

zdrob­nie­nie od: szmer


Źródła:

SJP.pl

Szmergiel

1. drob­no­ziar­ni­sta twar­da skała;
2. pa­pier ścier­ny, płót­no ścier­ne;
3. po­tocz­nie: mieć szmer­gla - być nie­speł­na ro­zu­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. twar­da skała sto­so­wa­na jako ma­te­riał ścier­ny;

 (1.2) płót­no lub pa­pier pow­le­czo­ny drob­ny­mi ziar­na­mi ma­te­ria­łu ścier­ne­go


Szmer­giel – skała me­ta­mor­ficz­na, skła­da­ją­ca się głów­nie z drob­no­ziar­ni­ste­go ko­run­du, he­ma­ty­tu (lub ma­gne­ty­tu) i kwar­cu. Zaz­wy­czaj jest pro­duk­tem prze­o­bra­że­nia bok­sy­tów. W prze­my­śle sto­so­wa­na jako ma­te­riał ścier­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szmergielowy

→ szmer­giel; szmer­glo­wy


Źródła:

SJP.pl

Szmerglowy

→ szmer­giel; szmer­gie­lo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny ze szmer­gla


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmermel

daw­niej:
1. wę­ży­ko­wa­ty fa­jer­werk; raca;
2. szum­ny fra­zes, dow­cip;
3. szmer, zgrzyt


Źródła:

SJP.pl

Szmeronia

ga­tu­nek pszczo­ły, pa­so­żyt gnia­zdo­wy


Źródła:

SJP.pl

Szmerowy

przy­miot­nik od: szmer


Źródła:

SJP.pl

Szmery

cichy po­głos


Źródła:

SJP.pl

Szmidt

[czy­taj: szmit] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szmigiel

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szmigielski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szmina

zgru­bie­nie od: szmin­ka


Źródła:

SJP.pl

Szminka

ro­dzaj kos­me­ty­ku do ma­lo­wa­nia ust, po­mad­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. kos­me­tyk uży­wa­ny do bar­wie­nia ust

 (1.2) kos­met. teatr. kos­me­tyk uży­wa­ny do wy­ko­na­nia cha­rak­te­ry­za­cji, ma­ki­ja­żu sce­nicz­ne­go ak­to­ra


Szmin­ka, po­mad­ka do ust – kos­me­tyk ko­lo­ro­wy w for­mie sztyf­tu, słu­żą­cy do pod­kre­śle­nia ust i na­da­nia im barwy.

Skła­da się głów­nie z tłu­ste­go kremu i barw­ni­ka, ale może rów­nież za­wie­rać wi­ta­mi­ny, sub­stan­cje odżyw­cze, na­bły­szcza­ją­ce, na­wil­ża­ją­ce, za­pa­cho­we, fil­try chro­nią­ce przed pro­mie­nio­wa­niem ul­tra­fio­le­to­wym. Jej kolor za­le­ży od stop­nia na­sy­ce­nia za­war­te­go w niej pig­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szminkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szmin­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szminkowy

→ szmin­ka


Patrz:szminka

Źródła:

SJP.pl

Szmira

utwór li­te­rac­ki bez war­to­ści ar­ty­stycz­nych; kicz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś o ni­skiej lub żad­nej war­to­ści ar­ty­stycz­nej, np.: utwór li­te­rac­ki, przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne, obraz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmiropisarstwo

pi­sa­nie mier­nych ut­wo­rów po­zba­wio­nych war­to­ści ar­ty­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Szmirowaty

o ut­wo­rze li­te­rac­kim, sztu­ce te­a­tral­nej, fil­mie itp.: ma­ją­cy cechy szmi­ry, po­zba­wio­ny war­to­ści ar­ty­stycz­nej; ki­czo­wa­ty, tan­det­ny


Źródła:

SJP.pl

Szmirowy

→ szmi­ra


Patrz:szmira

Źródła:

SJP.pl

Szmirus

po­tocz­nie: twór­ca dzieł bez war­to­ści ar­ty­stycz­nej, ar­ty­sta two­rzą­cy szmi­rę, kicz; chał­tur­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. ar­ty­sta two­rzą­cy dzie­ła po­zba­wio­ne wa­lo­rów este­tycz­nych lub o ni­skiej war­to­ści

 (1.2) środ. teatr. aktor cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem ta­len­tu

 (1.3) posp. osoba na­ło­go­wo na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu; pijak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmit

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szmiyra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar


Źródła:

Wiktionary

Szmizjerka

bluz­ka przy­po­mi­na­ją­ca męską ko­szu­lę lub su­kien­ka za­pi­na­na z przo­du na gu­zi­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) su­kien­ka po­dob­na w kroju do mę­skiej ko­szu­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmizjerkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kro­jem szmiz­jer­kę, po­dob­ny do szmiz­jer­ki (su­kien­ki)


Źródła:

SJP.pl

Szmoder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Górny Śląsk. bru­das, flej­tuch, niech­luj


Źródła:

Wiktionary

Szmolec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sma­lec


Źródła:

Wiktionary

Szmonces

ży­dow­ski dow­cip


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dow­cip lub skecz ka­ba­re­to­wy opar­ty na hu­mo­rze ży­dow­skim;


Szmon­ces (z jid. שמאָנצעס "szmon­ces" „bzdu­ry, an­dro­ny, głup­stwa, bła­host­ki”) – dow­cip ży­dow­ski.

Ske­cze w tym nur­cie pi­sa­li m.in. Ju­lian Tuwim, Ma­rian Hemar, Kon­rad Tom. Szmon­ce­sy obra­ca­ją się zwy­kle wokół spraw biz­ne­so­wo-re­li­gij­nych, wy­śmie­wa­jąc ar­cy­prak­tycz­ne po­dej­ście do życia. By­wa­ją też szmon­ce­sy opar­te na grze słów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szmoncesowy

zwią­za­ny ze szmon­ce­sem


Źródła:

SJP.pl

Szmotłochowate

ro­dzi­na mchów z rzędu szmo­tło­chow­ców


Źródła:

SJP.pl

Szmucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. prze­kręt, oszu­stwo


Źródła:

Wiktionary

Szmuchel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. oszu­stwo, kra­dzież


Źródła:

Wiktionary

Szmuctytuł

tytuł książ­ki lub jego skrót, umie­szczo­ny na pier­wszej stro­nie książ­ki po okład­ce, przed kartą ty­tu­ło­wą; przed­ty­tuł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ligr. ina­czej przed­ty­tuł, tytuł książ­ki (czę­sto w for­mie skró­co­nej) umie­szczo­ny na pier­wszej stro­nie książ­ki po okład­ce, przed kartą ty­tu­ło­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmugiel

prze­myt, kon­tra­ban­da; po­tocz­nie:
1. nie­le­gal­ne prze­no­sze­nie lub prze­wo­że­nie przez gra­ni­cę pań­stwa dewiz, to­wa­rów lub ludzi;
2. de­wi­zy, to­wa­ry prze­wo­żo­ne nie­le­gal­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. nie­le­gal­ne prze­wo­że­nie to­wa­rów

 (1.2) pot. przed­miot prze­my­tu, prze­my­co­ny towar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmugler

osoba nie­le­gal­nie prze­no­szą­ca przez gra­ni­cę kraju to­wa­ry bez kon­tro­li i oc­le­nia, albo prze­no­szą­ca przed­mio­ty nie­doz­wo­lo­ne; prze­myt­nik, kon­tra­ban­dzi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba zaj­mu­ją­ca się nie­le­gal­nym prze­wo­zem lub prze­no­sze­niem ludzi lub rze­czy mię­dzy gra­ni­ca­mi państw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmuglerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się szmu­glo­wa­niem cze­goś

 (1.2) pot. pro­ce­der prze­my­ca­nia, szmu­glu


Źródła:

Wiktionary

Szmuglerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szmu­gler­stwem, do­ty­czą­cy szmu­gler­stwa


Źródła:

Wiktionary

Szmuglerz

szmu­gler; prze­myt­nik; czło­wiek zaj­mu­ją­cy się szmu­glem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. szmu­gler.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szmuglowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ce­der prze­my­ca­nia, szmu­glu


Źródła:

Wiktionary

Szmuglować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. przesz­mu­glo­wać)

 (1.1) pot. nie­le­gal­nie prze­wo­zić (naj­czę­ściej przez gra­ni­cę) to­wa­ry lub prze­pro­wa­dzać osoby

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szmu­glo­wać się

 (2.1) pot. nie­le­gal­nie prze­kra­czać gra­ni­cę


Źródła:

Wiktionary

Szmuklerstwo

rze­mio­sło szmu­kle­rza; pa­sa­mo­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Szmuklerz

daw­niej: ten, co wy­ra­bia pa­sa­mo­ny, ga­lo­ny, la­mów­ki; pa­sa­mo­nik


Szmu­klerz, pa­sa­mo­nik ( Schmuck, pas­sa­ma­no) – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się szmu­kler­stwem (pa­sa­mo­nict­wem), czyli wy­ro­bem ar­ty­ku­łów pas­man­te­ryj­nych: pasów, ga­lo­nów, frędz­li, taśm (w tym prze­ra­bia­nych me­ta­lo­wy­mi nićmi), ple­cio­nych wi­sio­rów, ozdob­nych guzów, sznu­rów i pętli oraz po­dob­nych wy­ro­bów ga­lan­te­ryj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szmul

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szmw

skró­to­wiec

 (1.1) = polit. hist. So­cja­li­stycz­ny Zwią­zek Mło­dzie­ży Woj­sko­wej;


Źródła:

Wiktionary

Szmyd

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szmyr

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar


Źródła:

Wiktionary

Szmyra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar


Źródła:

Wiktionary

Szmyrgiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ka­mień szli­fier­ski


Źródła:

Wiktionary

Szmyrglować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szli­fo­wać


Źródła:

Wiktionary

Szmyt

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szmytkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sznajder

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sznajderman

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sznaps

po­tocz­nie:
1. wódka;
2. kie­li­szek wódki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. wódka

 (1.2) pot. por­cja wódki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznaps-Baryton

żar­to­bli­wie: za­pi­ja­czo­ny głos; sznaps­ba­ry­ton


Źródła:

SJP.pl

Sznapsbaryton

żar­to­bli­wie: za­pi­ja­czo­ny głos; sznaps-ba­ry­ton


Źródła:

SJP.pl

Sznapsgate

po­tocz­nie: afera spi­ry­tu­so­wa


Źródła:

SJP.pl

Sznapsik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sznaps


Źródła:

Wiktionary

Sznapsować

po­tocz­nie: pić sznap­sa, po­pi­jać wódkę


Źródła:

SJP.pl

Sznaptuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­mia. chu­stecz­ka do nosa


Źródła:

Wiktionary

Sznaptuszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­mia. chu­stecz­ka do nosa; zdrobn. sznap­tuch


Źródła:

Wiktionary

Sznaucer

przed­sta­wi­ciel rasy psów stró­żu­ją­cych, wy­stę­pu­ją­cych w trzech od­mia­nach: mały (długa lub szorst­ka sierść, szara lub czar­na), śred­ni (szorst­ko­wło­sy, szary), ol­brzy­mi (dłu­go­wło­sy, czar­ny)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psa z grupy pin­cze­rów szorst­ko­wło­sych, po­cho­dzą­ca z Nie­miec;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sznaucerka

suka rasy szna­u­cer


Źródła:

SJP.pl

Sznek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mech. przest. wałek z gwin­tem obra­ca­ny korbą i po­ru­sza­ją­cy koło zę­ba­te

 (1.2) reg. droż­dżów­ka w gwa­rze cheł­miń­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) lm. D. zob. szne­ka.


Źródła:

Wiktionary

Szneka

w gwa­rze poz­nań­skiej: droż­dżów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. droż­dżów­ka

 (1.2) pot. twarz

 (1.3) pot. za­baw­na mina

 (1.5) bud. zob. kiel­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznela

jed­wab­na tka­ni­na na chust­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. tka­ni­na jed­wab­na słu­żą­ca do wy­ro­bu chu­stek i por­tier, w szcze­gól­no­ści po­pu­lar­na na wschod­nich zie­miach daw­nej Pol­ski

 (1.2) daw. wyrób pa­sa­mo­nicz­ny w po­sta­ci skrę­co­ne­go, mięk­kie­go i strzy­żo­ne­go sznu­recz­ka jed­wab­ne­go bądź pu­szy­stej nici


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznelcug

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw., dziś przest. gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski, Lwów., kolej. po­ciąg po­spiesz­ny


Źródła:

Wiktionary

Szneler

urzą­dze­nie w ręcz­nej broni pal­nej, ma­ją­ce za za­da­nie po­luź­nie­nie spu­stu, tak że lek­kie dot­knię­cie spo­wo­du­je wy­strzał


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk., łow. i skrót|ruszn.|rusz­ni­kar­stwo, rusz­ni­kar­ski|w:rusz­ni­kar­stwo. do­dat­ko­wy cyn­giel w me­cha­niz­mie spu­sto­wym ręcz­nej broni pal­nej, umoż­li­wia­ją­cy od­da­nie strza­łu przy mi­ni­mal­nym na­ci­sku;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznelować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. skrót|noż.|no­żow­nict­wo|no­żow­nict­wo. do­kład­nie po­le­ro­wać


Źródła:

Wiktionary

Sznelpolka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szyb­ka polka


Źródła:

Wiktionary

Sznelprasa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. druk. prasa poś­piesz­na — prasa dru­kar­ska bar­dzo szyb­ko od­bi­ja­ją­ca ar­ku­sze


Źródła:

Wiktionary

Sznika

smu­kły i zwrot­ny ża­glo­wiec jedno- albo dwu­masz­to­wy, wcho­dzą­cy w XV i XVI w. w skład pol­skiej floty; snig­ga


Źródła:

SJP.pl

Sznit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. i gw-pl|Kresy, Górny Śląsk. krój, fason

 (1.2) gw-pl|Kresy. szyk


Źródła:

Wiktionary

Sznita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. krom­ka


Źródła:

Wiktionary

Sznitloch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczy­pio­rek


Źródła:

Wiktionary

Sznitlok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczy­pio­rek


Źródła:

Wiktionary

Sznora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sznur


Źródła:

Wiktionary

Sznuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sznupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. twarz, gęba


Źródła:

Wiktionary

Sznupać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szu­kać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wą­chać, wdy­chać ta­ba­kę


Źródła:

Wiktionary

Sznupka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zdrobn. od sznu­pa; buzia, py­szczek, mord­ka


Źródła:

Wiktionary

Sznupok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­szu­ki­wacz

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ubru­dzo­ne usta


Źródła:

Wiktionary

Sznuptabaka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tytoń do wą­cha­nia


Źródła:

Wiktionary

Sznuptybla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Spisz. chu­stecz­ka do nosa


Źródła:

Wiktionary

Sznuptychla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chu­stecz­ka do nosa


Źródła:

Wiktionary

Sznur

1. cien­ki po­wróz, po­stro­nek krę­co­ny lub ple­cio­ny z nici, włó­kien lnu, ko­no­pi itp.;
2. izo­lo­wa­ny prze­wód słu­żą­cy do po­łą­cze­nia źró­dła ener­gii elek­trycz­nej z jej od­bior­ni­kiem, np. sznur od że­laz­ka;
3. duża licz­ba ludzi lub przed­mio­tów umie­szczo­nych w sze­re­gu jeden za dru­gim, np. sznur sa­mo­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) splot wielu włó­kien w jedno grub­sze cię­gno;

 (1.2) grupa ludzi, zwie­rząt lub przed­mio­tów usta­wio­nych jeden za dru­gim

 (1.3) pot. izo­lo­wa­ny prze­wód za­si­la­ją­cy urzą­dze­nie elek­trycz­ne

 (1.4) no­szo­na na ra­mie­niu ple­śće­cio­na ozdo­ba bę­dą­ca czę­ścią mun­du­ru ga­lo­we­go

 (1.5) daw. wąski, długi pas pola upraw­ne­go

 (1.6) daw. jed­nost­ka dłu­go­ści hi­sto­rycz­nie uży­wa­na w Pol­sce równa dzie­się­ciu prę­tom;

 (1.7) daw. miara po­wierzch­ni równa stu prę­tom


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sznura

1. cien­ki po­wróz, po­stro­nek krę­co­ny lub ple­cio­ny z nici, włó­kien lnu, ko­no­pi itp.;
2. izo­lo­wa­ny prze­wód słu­żą­cy do po­łą­cze­nia źró­dła ener­gii elek­trycz­nej z jej od­bior­ni­kiem, np. sznur od że­laz­ka;
3. duża licz­ba ludzi lub przed­mio­tów umie­szczo­nych w sze­re­gu jeden za dru­gim, np. sznur sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Sznureczek

1. mały sznu­rek;
2. jeden z prost­szych ście­gów ozdob­nych wy­ko­ny­wa­nych igłą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sznur, sznu­rek

 (1.2) krót­ki, cien­ki sznu­rek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznurek

1. cien­ki sznur;
2. lu­dzie lub rze­czy two­rzą­ce sze­reg;
3. śro­do­wi­sko­wo: link, od­sy­łacz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sznur

 (1.2) cien­ka linka zbu­do­wa­na z włó­kien; węż­szy sznur

 (1.3) wąski pas uło­żo­ny z po­je­dyn­czych ele­men­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznurem

1. cien­ki po­wróz, po­stro­nek krę­co­ny lub ple­cio­ny z nici, włó­kien lnu, ko­no­pi itp.;
2. izo­lo­wa­ny prze­wód słu­żą­cy do po­łą­cze­nia źró­dła ener­gii elek­trycz­nej z jej od­bior­ni­kiem, np. sznur od że­laz­ka;
3. duża licz­ba ludzi lub przed­mio­tów umie­szczo­nych w sze­re­gu jeden za dru­gim, np. sznur sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Sznurkowany

ob­szy­ty, wy­szy­wa­ny sznur­kiem


Źródła:

SJP.pl

Sznurkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy sznu­rek, po­dob­ny do sznur­ka


Źródła:

SJP.pl

Sznurkować

daw­niej:
1. wę­szyć, pe­ne­tro­wać; mysz­ko­wać;
2. po­tocz­nie: le­cieć, mknąć równo, pro­sto


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. mysz­ko­wać, szpe­rać, krę­cić się, wę­szyć, pe­ne­tro­wać, bie­gać szyb­ko tu i tam

 (1.2) gwara. ob­szy­wać lub la­mo­wać sznur­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznurkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny ze sznur­ka


Źródła:

Wiktionary

Sznurowadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) taśma uży­wa­na do wią­za­nia (sznu­ro­wa­nia) butów;


Sznu­ro­wa­dło (sznu­rów­ka) – cien­ki sznu­rek uży­wa­ny do wią­za­nia ze sobą obło­żyn buta (unie­moż­li­wia­jąc jego spa­da­nie ze stopy) lub do wią­za­nia gor­se­tu.

Sznu­ro­wa­dła pła­skie lub okrą­głe ple­cio­ne są głów­nie z ba­weł­ny lub po­lie­stru, róż­nej dłu­go­ści i gru­bo­ści.

Koń­ców­ka sznu­ro­wa­dła to me­ta­lo­wa lub wy­ko­na­na z two­rzy­wa sztucz­ne­go skuw­ka sznu­ro­wa­dła lub aglet. Samo sznu­ro­wa­nie po­le­ga na łą­cze­niu dwóch brze­gów (lub ich zbli­że­nie) po­przez przew­le­ka­nie sznur­ka przez dziur­ki lub ha­czy­ki


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sznurowadłowy

→ sznu­ro­wa­dło


Patrz:sznurowadło

Źródła:

SJP.pl

Sznurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sznu­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sznurowaty

przy­po­mi­na­ją­cy sznur, po­dob­ny do sznu­ra


Źródła:

SJP.pl

Sznurować

cza­sow­nik

 (1.1) łą­czyć brze­gi cze­goś przy po­mo­cy sznu­ra, sznur­ka lub sznu­ró­wek

 (1.2) zwią­zy­wać coś sznu­rem lub sznur­kiem

 (1.3) przew­le­kać kart­ki pliku do­ku­men­tów sznu­rek i opa­trzyć pie­czę­cią, aby nie można było dodać ko­lej­nej kart­ki

 (1.4) łow. iść, po­zo­sta­wia­jąc tropy w jed­nej linii

cza­sow­nik zwrot­ny sznu­ro­wać się

 (2.1) ści­skać się, za­wią­zu­jąc gor­set


Źródła:

Wiktionary

Sznurowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek kul­tu­ry ar­che­o­lo­gicz­nej ce­ra­mi­ki sznu­ro­wej;


Źródła:

Wiktionary

Sznurownia

urzą­dze­nie wy­cią­go­we nad sceną słu­żą­ce do opu­szcza­nia de­ko­ra­cji na scenę i pod­no­sze­nia ich w górę, do tzw. nad­sce­nia


Źródła:

SJP.pl

Sznurowy

przy­miot­nik od: sznur


Źródła:

SJP.pl

Sznury

1. cien­ki po­wróz, po­stro­nek krę­co­ny lub ple­cio­ny z nici, włó­kien lnu, ko­no­pi itp.;
2. izo­lo­wa­ny prze­wód słu­żą­cy do po­łą­cze­nia źró­dła ener­gii elek­trycz­nej z jej od­bior­ni­kiem, np. sznur od że­laz­ka;
3. duża licz­ba ludzi lub przed­mio­tów umie­szczo­nych w sze­re­gu jeden za dru­gim, np. sznur sa­mo­cho­dów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sznurówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków. sznu­ro­wa­dło

 (1.2) med. sznu­ro­wa­ny gor­set or­to­pe­dycz­ny


Źródła:

Wiktionary

Sznycel

re­gio­nal­nie: kot­let mie­lo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. kot­let z bi­tych i pa­nie­ro­wa­nych pla­ste­ra­strów mięsa, naj­czę­ściej z cie­lę­ci­ny

 (1.2) kra­ków. kot­let mie­lo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sznycelek

zdrob­nie­nie od: szny­cel


Źródła:

SJP.pl

Sznycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sznyt


Źródła:

Wiktionary

Sznyt

1. prze­sta­rza­le: ele­gan­cja;
2. bliz­na po sa­mo­o­ka­le­cze­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. środ. cię­cie lub bliz­na po sa­mo­o­ka­le­cze­niu;

 (1.2) wy­gląd albo spo­sób bycia cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pew­ne­go śro­do­wi­ska i uz­na­wa­ny przez nie za naj­wła­ści­wszy lub ele­ganc­ki

 (1.3) po­ligr. zob. sznyt for­ma­to­wy.

 (1.4) przest. modny, szy­kow­ny krój

 (1.5) przest. ele­ganc­kie za­cho­wa­nie czy styl


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sznytka

gwa­ro­wo o ka­nap­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Kłec­ko,Bi­sku­piz­na,Gniez­no,Kraj­na,Ku­ja­wy za­chod­nie., reg-pl|Łódź,Byd­goszcz,Gru­dziądz. krom­ka chle­ba, ka­nap­ka

 (1.2) spoż. hand. ro­dzaj nie­wiel­kiej bułki pszen­nej na­cię­tej poś­rod­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. bak­tryj­ska li­te­ra do­da­na do al­fa­be­tu grec­kie­go słu­żą­ca do za­pi­su gło­ski /ʃ/, czy­ta­nej jak pol­skie "sz";


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szoa

okre­śle­nie na lu­do­bój­stwo do­ko­na­ne na Ży­dach w cza­sie II wojny świa­to­wej; shoah (Shoah); szoah (Szoah); ho­lo­ca­ust (Ho­lo­ca­ust); ho­lo­ka­ust (Ho­lo­ka­ust)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. lu­do­bój­stwo do­ko­na­ne na eu­ro­pej­skich Ży­dach w okre­sie II wojny świa­to­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoah

okre­śle­nie na lu­do­bój­stwo do­ko­na­ne na Ży­dach w cza­sie II wojny świa­to­wej; szoa (Szoa); shoah (Shoah); ho­lo­ca­ust (Ho­lo­ca­ust); ho­lo­ka­ust (Ho­lo­ka­ust)


Źródła:

SJP.pl

Szoarma

po­tra­wa arab­ska w po­sta­ci pie­czo­nych skraw­ków mięsa; sho­ar­ma, sha­or­ma, sha­war­ma


Źródła:

SJP.pl

Szober

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szochet

osoba do­ko­nu­ją­ca uboju ry­tu­al­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Szodon

go­rą­cy, słod­ki sos do de­se­rów, przy­go­to­wy­wa­ny z ubi­tych żół­tek, cukru, bia­łe­go wina oraz skór­ki z cy­try­ny lub po­ma­rań­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cuk. go­rą­cy sos do de­se­rów skła­da­ją­cy się z ubi­tych żół­tek, cukru i bia­łe­go wina


Sos szo­don (fr. "cha­u­de­au") – gęsty, słod­ki biały sos do de­se­rów kuch­ni fran­cu­skiej po­da­wa­ny na cie­pło bądź na zimno. Spo­rzą­dza­ny z utar­tych z cu­krem żół­tek, roz­trze­pa­nych na cie­pło z mle­kiem lub winem, z ewen­tu­al­nym do­dat­kiem skór­ki cy­try­no­wej lub po­ma­rań­czo­wej. Do go­rą­cych de­se­rów po­da­wa­ny jest go­rą­cy i spie­nio­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szody

uży­wa­ne dzia­ni­ny weł­nia­ne, przez­na­czo­ne do po­now­ne­go prze­ro­bu


Źródła:

SJP.pl

Szofar

ba­ra­ni róg, na któ­rym trąbi się w sy­na­go­dze w świę­to Rosz Ha­sza­na; szał­fer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. muz. ry­tu­al­ny in­stru­ment mu­zycz­ny wy­ko­na­ny z rogu zwie­rzę­cia ko­szer­ne­go, naj­czę­ściej ba­ra­nie­go, uży­wa­ny pod­czas niek­tó­rych świąt ży­dow­skich;


Szo­far ( ‏שופר‎; ‏שופֿר‎ "szoj­fer") – in­stru­ment dęty o cha­rak­te­rze li­tur­gicz­nym, uży­wa­ny w ju­da­iz­mie. Jest ro­dza­jem rogu, który z po­wo­du na­wią­za­nia do hi­sto­rii ofia­ro­wa­nia Iza­a­ka przez Abra­ha­ma był wy­ko­ny­wa­ny z rogu ba­ra­nie­go.

Szo­far po­ja­wia się w opi­sach bi­blij­nych jako in­stru­ment, za po­mo­cą któ­re­go ogła­sza­no ważne wy­da­rze­nia: zbli­ża­nie się nie­bez­pie­czeń­stwa, roz­po­czę­cie lub za­koń­cze­nie wojny, po­czą­tek postu lub roku ju­bi­le­u­szo­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szofer

kie­row­ca, zwła­szcza za­wo­do­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­wo­do­wy kie­row­ca

 (1.2) przest. osoba kie­ru­ją­ca po­ja­zdem sa­mo­cho­do­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoferak

szo­fer, kie­row­ca za­wo­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Szoferka

1. ka­bi­na sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go, w któ­rej sie­dzi kie­row­ca;
2. po­tocz­nie: ko­bie­ta szo­fer;
3. po­tocz­nie, tylko w licz­bie po­je­dyn­czej: zawód szo­fe­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. ka­bi­na cię­ża­rów­ki

 (1.2) pot. mot. upra­wia­nie za­wo­du kie­row­cy

 (1.3) pot. ko­bie­ta szo­fer


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoferski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pracą szo­fe­ra, do­ty­czą­cy szo­fe­ra


Źródła:

Wiktionary

Szoferzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy szo­fer


Źródła:

SJP.pl

Szogi

gra plan­szo­wa na­zy­wa­na ja­poń­ski­mi sza­cha­mi; shogi, siogi


Źródła:

SJP.pl

Szogun

tytuł ja­poń­skich na­miest­ni­ków woj­sko­wych; sio­gun, sho­gun


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. ja­poń­ski wódz na­czel­ny, ge­ne­rał, zwierzch­nik sił zbroj­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szogunat

sho­gu­nat, sio­gu­nat, ba­ku­fu;
1. ja­poń­ska woj­sko­wa ad­mi­ni­stra­cja fe­u­dal­na w la­tach 1992-1868, w któ­rej rządy spra­wo­wał szo­gun;
2. okres w hi­sto­rii Ja­po­nii, w któ­rym rządy spra­wo­wał szo­gun


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. forma spra­wo­wa­nia rzą­dów, w któ­rej wła­dzę po­sia­da szo­gun;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szojchet

w kul­tu­rze ży­dow­skiej: męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się ry­tu­al­nym ubo­jem zwie­rząt; rze­zak


Źródła:

SJP.pl

Szok

1. silny wstrząs psy­chicz­ny wy­wo­ła­ny ja­kimś gwał­tow­nym prze­ży­ciem;
2. med. nie­bez­piecz­ne dla życia za­bu­rze­nia czyn­no­ści or­ga­niz­mu (np. spa­dek ci­śnie­nia krwi) bę­dą­ce re­ak­cją na cięż­kie urazy lub na­stęp­stwem ope­ra­cji, za­tru­cia itp.; wstrząs


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­ten­syw­na re­ak­cja psy­chicz­na, która jest wy­wo­ła­na gwał­tow­nym, zaz­wy­czaj ne­ga­tyw­nym prze­ży­ciem lub wy­da­rze­niem

 (1.2) med. nie­bez­piecz­ne dla życia za­bu­rze­nia czyn­no­ści or­ga­niz­mu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szoka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szoking

po­tocz­nie: coś za­ska­ku­ją­ce­go, szo­ku­ją­ce­go; shoc­king


Źródła:

SJP.pl

Szokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szo­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szokować

cza­sow­nik

 (1.1) wzbu­dzać szok, skraj­ne za­dzi­wiać lub bul­wer­so­wać, dzi­wić, wstrzą­sać


Źródła:

Wiktionary

Szokowy

→ szok


Patrz:szok

Źródła:

SJP.pl

Szokujący

przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy szok, zdzi­wie­nie, zbul­wer­so­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Szola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. winda w ko­pal­ni

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. górn. szyb ko­pal­nia­ny


Źródła:

Wiktionary

Szolapur

mia­sto w In­diach


Źródła:

SJP.pl

Szolapurski

→ Szo­la­pur (mia­sto w In­diach)


Źródła:

SJP.pl

Szolc

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szolka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. na­czy­nie, z któ­re­go pije się kawę lub her­ba­tę, po­dob­ne do kubka


Źródła:

Wiktionary

Szolnok

mia­sto na Wę­grzech


Szol­nok (niem. "Soll­nock") – mia­sto w środ­ko­wych Wę­grzech, port rzecz­ny nad uj­ściem rzeki Za­gy­va do Cisy, ok. 100 km na wschód od Bu­da­pesz­tu. Sto­li­ca ko­mi­ta­tu Jász-Na­gy­kun-Szol­nok. Ważny oś­ro­dek tran­spor­to­wy. W Szol­no­ku mie­ści się Mu­ze­um Lot­nict­wa Wę­gier­skie­go. Mia­sto liczy ponad 74,5 tys. miesz­kań­ców (I 2011).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szomański

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szombierczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­ka­niec Szom­bie­rek

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Szom­bie­rek, uro­dzo­na w Szom­bier­kach


Źródła:

Wiktionary

Szombierczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Szom­bie­rek

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Szom­bie­rek, uro­dzo­na w Szom­bier­kach


Źródła:

Wiktionary

Szombierki

dziel­ni­ca By­to­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część mia­sta Bytom, w wo­je­wództ­wie ślą­skim;


Szom­bier­ki (nazwa hi­sto­rycz­na: Chru­szczów, niem. "Schom­berg") – od 1951 roku dziel­ni­ca By­to­mia, wcze­śniej sie­dzi­ba gminy Chru­szczów w po­wie­cie by­tom­skim. Po­ło­żo­ne są 1,5 km na po­łud­nio­wy za­chód od cen­trum mia­sta wzdłuż szosy pro­wa­dzą­cej z By­to­mia do Rudy Ślą­skiej i Za­brza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szombierski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Szom­bie­rek, zwią­za­ny z Szom­bier­ka­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Szom­bie­rek lub szom­bier­czan, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Szom­bier­kom lub szom­bier­cza­nom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szon

obraź­li­wie: roz­pust­na ko­bie­ta; kur­wi­szon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wulg. żart. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca seks w ce­lach za­rob­ko­wych

 (1.2) slang. po­gard. osoba (w znacz­nej więk­szo­ści przy­pad­ków ko­bie­ta) roz­wią­zła sek­su­al­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szona

język z ro­dzi­ny bantu, język urzę­do­wy Zim­bab­we; shona


Szona – nazwa zbior­cza dla grupy ple­mion afry­kań­skich z grupy Bantu ży­ją­cych w za­chod­nim Zim­bab­we i po­łud­nio­wym Mo­zam­bi­ku. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem shona. Spo­łecz­ność ta liczy ok. 9 mln osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szoner

sta­tek ża­glo­wy o sko­śnym oża­glo­wa­niu; szku­ner, sku­ner


Źródła:

SJP.pl

Szoniec

Szo­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­to­cin. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szonizaur

wy­mar­ły gad mor­ski z rzędu ich­tio­za­u­rów, o ciele przy­po­mi­na­ją­cym wie­lo­ry­ba z dłu­gi­mi płet­wa­mi


Szo­ni­za­ur ("Sho­ni­sa­u­rus") – wy­mar­ły ro­dzaj póź­no­tria­so­wych ich­tio­za­u­rów. Na­le­ża­ły do niego naj­więk­sze znane mor­skie gady, mo­gą­ce osią­gać dłu­gość po­wy­żej 20 m (ale patrz niżej). Nazwa ro­dza­ju po­cho­dzi od gór Shos­ho­ne Mo­un­ta­ins, w któ­rych zna­le­zio­no pier­wsze okazy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szonowice

Szo­no­wi­ce ( Scho­no­witz, Schon­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Rud­nik. Miej­sco­wość znaj­du­je się w środ­ko­wo-pół­noc­nej czę­ści gminy. Jej po­wierzch­nia wy­no­si 4,71 km², liczy 264 miesz­kań­ców.

Szo­no­wi­ce po raz pier­wszy wzmian­ko­wa­no w 1383 roku.


Źródła:

Wikipedia

Szonów

obraź­li­wie: roz­pust­na ko­bie­ta; kur­wi­szon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach, w kraju mo­raw­sko-ślą­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szop

na­drzew­ny ssak dra­pież­ny za­miesz­ku­ją­cy Ame­ry­kę Pół­noc­ną i Po­łud­nio­wą; naj­bar­dziej znany szop pracz myje po­karm przed je­dze­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pro­cy­on|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny szo­po­wa­tych;

 (1.2) zool. ssak z ro­dza­ju szo­pów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: szopa


Szop ("Pro­cy­on") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny szo­po­wa­tych (Pro­cy­o­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szopa

1. drew­nia­ny bu­dy­nek do prze­cho­wy­wa­nia m.in. na­rzę­dzi, drew­na; rza­dziej: chwi­lo­we po­mie­szcze­nie dla zwie­rząt go­spo­dar­skich;
2. w daw­nej Pol­sce: bu­dy­nek, w któ­rym za­sia­da­li se­na­to­rzy na sej­mie elek­cyj­nym;
3. po­tocz­nie:
a) gęste zmierz­wio­ne włosy na gło­wie przy­po­mi­na­ją­ce strze­chę;
b) śmiesz­ne zda­rze­nie; heca, ko­me­dia;


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lekki, drew­nia­ny bu­dy­nek go­spo­dar­czy lub ma­ga­zy­no­wy

 (1.2) pot. nie­u­po­rząd­ko­wa­na, wzbu­rzo­na czu­pry­na

 (1.3) hist. pro­wi­zo­rycz­na bu­dow­la, w któ­rej za­sia­da­li se­na­to­rzy sejmu elek­cyj­ne­go

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kufel

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. i B. lp. od: szop


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szopeczka

zdrob­nie­nie od: szop­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szop­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopen

po­tocz­nie o oso­bie no­szą­cej roz­wi­chrzo­ną, nie­u­cze­sa­ną fry­zu­rę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopenfeldziarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. gwara. więz. zło­dziej wy­no­szą­cy ze skle­pu ubra­nia pod­czas rze­ko­me­go ich przy­mie­rza­nia;


Szo­pen­fel­dziarz – zło­dziej do­ko­nu­ją­cy kra­dzie­ży w skle­pie lub w ma­ga­zy­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szopeniada

okaz­jo­na­lizm: kon­cert z mu­zy­ką Szo­pe­na; cho­pi­na­da, cho­pi­nia­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wy­da­rze­nie mu­zycz­ne (kon­cert, fe­sti­wal, itp.), pod­czas któ­re­go słu­cha się mu­zy­ki Szo­pe­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopeniana

wszyst­ko, co do­ty­czy życia i twór­czo­ści Szo­pe­na; cho­pi­nia­na, cho­pe­nia­na


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. au­to­gra­fy i do­ku­men­ty do­ty­czą­ce Fry­de­ry­ka Szo­pe­na

 (1.2) druk. księg. wy­daw­nict­wa zwią­za­ne z Fry­de­ry­kiem Szo­pe­nem i jego twór­czo­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopenista

cho­pi­ni­sta;
1. pia­ni­sta spe­cja­li­zu­ją­cy się w wy­ko­ny­wa­niu dzieł Szo­pe­na;
2. znaw­ca twór­czo­ści Szo­pe­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w wy­ko­ny­wa­niu ut­wo­rów Fry­de­ry­ka Szo­pe­na

 (1.2) muz. znaw­ca twór­czo­ści Fry­de­ry­ka Szo­pe­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopenistka

→ szo­pe­ni­sta; cho­pi­nist­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pia­nist­ka wy­spe­cja­li­zo­wa­ny w wy­ko­ny­wa­niu ut­wo­rów Fry­de­ry­ka Szo­pe­na

 (1.2) muz. znaw­czy­ni twór­czo­ści Fry­de­ry­ka Szo­pe­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopenistyka

cho­pi­ni­sty­ka;
1. nauka gry ut­wo­rów Szo­pe­na;
2. spo­sób in­ter­pre­ta­cji ut­wo­rów Szo­pe­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ćwi­cze­nie się w wy­ko­ny­wa­niu ut­wo­rów Fry­de­ry­ka Szo­pe­na

 (1.2) muz. spo­sób in­ter­pre­ta­cji ut­wo­rów Fry­de­ry­ka Szo­pe­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopenizm

ogół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla mu­zy­ki Cho­pi­na; cho­pi­nizm


Źródła:

SJP.pl

Szopenolog

mu­zy­ko­log, znaw­ca twór­czo­ści Cho­pi­na; cho­pi­no­log


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. mu­zy­ko­log ba­da­ją­cy twór­czość i życie Fry­de­ry­ka Szo­pe­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopenologia

ba­da­nia nad twór­czo­ścią Fry­de­ry­ka Cho­pi­na; cho­pi­no­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. nauka o życiu i twór­czo­ści Fry­de­ry­ka Szo­pe­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopenologiczny

do­ty­czą­cy szo­pe­no­lo­gii


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szo­pe­no­lo­gią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopenolożka

→ szo­pe­no­log


Patrz:szopenolog

Źródła:

SJP.pl

Szopenowski

do­ty­czą­cy twór­czo­ści Szo­pe­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Szo­pe­na, ma­ją­cy cechy ut­wo­rów Szo­pe­na; cho­pi­now­ski


przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy życia i mu­zy­ki Fry­de­ry­ka Cho­pi­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Cho­pi­na lub jego mu­zy­ki, taki jak u Cho­pi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopenowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Szo­pe­na lub z nim zwią­za­ny; Cho­pi­no­wy, Szo­pe­now­ski, Cho­pi­now­ski


Źródła:

SJP.pl

Szoperka

dam­ska torba na za­ku­py; shop­per­ka


Źródła:

SJP.pl

Szopi

→ szop; szo­po­wy


Szopi, Szopy ( Шопи) – bał­kań­ska grupa et­nicz­no-kul­tu­ro­wa za­miesz­ku­ją­ca me­zo­re­gion tzw. Szo­płu­ku (Шоплук) na po­gra­ni­czu Buł­ga­rii, Ser­bii i Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej.

Przez naukę buł­gar­ską ba­da­ją­cą ich etnos od po­cząt­ku XX wieku, okre­śla­ni są jako pod­gru­pa Buł­ga­rów, wy­róż­nia­ją­ca się sto­sun­ko­wo naj­le­piej za­cho­wa­ny­mi ce­cha­mi i oby­cza­ja­mi sta­ro­sło­wiań­ski­mi. W Ser­bii jako Šopowi (Шопови) od nie­daw­na (2011) trak­to­wa­ni są jako odręb­na na­ro­do­wość.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopiasty

po­dob­ny do dachu szopy, taki, jak szopa; zmierz­wio­ny, na­stro­szo­ny


Źródła:

SJP.pl

Szopienice

część Ka­to­wic


Szo­pie­ni­ce (niem. "Schop­pi­nitz"; no­to­wa­na rów­nież w za­pi­sie "Scho­pi­nitz") – część Ka­to­wic, po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­nim re­jo­nie mia­sta, nad Rawą, około 8 km na wschód od cen­trum, na te­re­nie dziel­ni­cy Szo­pie­ni­ce-Bu­ro­wiec. W la­tach 1947–1959 sa­mo­dziel­ne mia­sto.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopienicki

przy­miot­nik od: Szo­pie­ni­ce


Źródła:

SJP.pl

Szopinek

Szo­pi­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Za­mość. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go Lud­no­ści i Miesz­kań z roku 2011 wieś miała 747 miesz­kań­ców.

Szo­pi­nek jest wsią pod­miej­ską Za­mo­ścia. Roz­cią­ga się na dłu­go­ści 2 km przy dro­dze kra­jo­wej nr 74


Źródła:

Wikipedia

Szoping

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. ra­dos­ne spę­dza­nie czasu na za­ku­pach


Źródła:

Wiktionary

Szopiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopka

1. wi­do­wi­sko sce­nicz­ne lub ku­kieł­ko­we zwią­za­ne te­ma­tycz­nie z Bożym Na­ro­dze­niem; ja­seł­ka;
2. kom­po­zy­cja fi­gu­ral­na przed­sta­wia­ją­ca na­ro­dze­nie Chry­stu­sa, wy­sta­wia­na w ko­ście­le w okre­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia; żłó­bek, ja­seł­ka;
3. wi­do­wi­sko sa­ty­rycz­ne, naj­czę­ściej ku­kieł­ko­we, w któ­rym wy­stę­pu­ją znane po­sta­cie z życia po­li­tycz­ne­go, spo­łecz­ne­go i kul­tu­ral­ne­go;
4. po­tocz­nie: sy­tu­a­cja, za­cho­wa­nie itp. nie­po­waż­ne, obli­czo­ne na pokaz; heca, ko­me­dia, za­mie­sza­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szopa

 (1.2) rel. model sta­jen­ki bet­le­jem­skiej, zwy­kle ze żłob­kiem i fi­gur­ka­mi

 (1.3) teatr. rel. wi­do­wi­sko te­a­tral­ne zwią­za­ne z Bożym Na­ro­dze­niem

 (1.4) teatr. sa­ty­rycz­ne wi­do­wi­sko ku­kieł­ko­we, na­wią­zu­ją­ce formą do szop­ki (1.3) bo­żo­na­ro­dze­nio­wej

 (1.5) pot. przen. za­cho­wa­nie pod pu­blicz­kę, na pokaz, bez istot­nej tre­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szopkarka

ko­bie­ta two­rzą­ca szop­ki bo­żo­na­ro­dze­nio­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) folk. ar­tyst­ka wy­ko­nu­ją­ca szop­ki bo­żo­na­ro­dze­nio­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopkarski

→ szop­karz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) folk. zwią­za­ny z szop­kar­stwem, od­no­szą­cy się do szop­kar­stwa


Patrz:szopkarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopkarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. ro­dzaj rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem bo­żo­na­ro­dze­nio­wych przed­sta­wień szo­pek


Źródła:

Wiktionary

Szopkarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) aktor wy­stę­pu­ją­cy w szop­ce

 (1.2) folk. ar­ty­sta wy­ko­nu­ją­cy szop­ki

 (1.3) folk. ko­lęd­nik cho­dzą­cy z szop­ką po do­mach

 (1.4) prze­stęp. zło­dziej spe­cja­li­zu­ją­cy się w okra­da­niu skle­pów


Źródła:

Wiktionary

Szopkować

rzad­ko: cho­dzić z szop­ką w cza­sie Bo­że­go Na­ro­dze­nia; wy­sta­wiać ja­seł­ka


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. folk. cho­dzić z szop­ką, z ja­seł­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teatr. zwią­za­ny z szop­ką, od­no­szą­cy się do szop­ki


Źródła:

Wiktionary

Szopoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od ro­bie­nia za­ku­pów; sho­po­ho­licz­ka, za­ku­po­ho­licz­ka


Źródła:

SJP.pl

Szopoholik

osoba uza­leż­nio­na od ro­bie­nia za­ku­pów; za­ku­po­ho­lik, sho­po­ho­lik


Źródła:

SJP.pl

Szopoholizm

uza­leż­nie­nie od ku­po­wa­nia rze­czy; za­ku­po­ho­lizm, sho­po­ho­lizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. za­ku­po­ho­lizm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szopowate

ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z rzędu dra­pież­nych, o wy­dłu­żo­nym ciele i śred­nim lub dłu­gim ogo­nie z ciem­ny­mi i jas­ny­mi pier­ście­nia­mi, za­miesz­ku­ją­cych ob­sza­ry stre­fy umiar­ko­wa­nej i podz­wrot­ni­ko­wej obu Ame­ryk; na­le­żą do niej m.in. szop pracz, panda mała, ostro­nos mek­sy­kań­ski i kin­ka­żu


Szo­po­wa­te (Pro­cy­o­ni­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z po­drzę­du psoksz­tałt­nych (Ca­ni­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra). W za­pi­sie ko­pal­nym są znane od oli­go­ce­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopowaty

o ce­chach szo­po­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Szopowy

1. → szop; szopi;
2. → szopa


Patrz:szop; szopi;
2. → szopa

Źródła:

SJP.pl

Szopski

→ Szopi (bał­kań­ska grupa et­nicz­no-kul­tu­ro­wa)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szopy

1. drew­nia­ny bu­dy­nek do prze­cho­wy­wa­nia m.in. na­rzę­dzi, drew­na; rza­dziej: chwi­lo­we po­mie­szcze­nie dla zwie­rząt go­spo­dar­skich;
2. w daw­nej Pol­sce: bu­dy­nek, w któ­rym za­sia­da­li se­na­to­rzy na sej­mie elek­cyj­nym;
3. po­tocz­nie:
a) gęste zmierz­wio­ne włosy na gło­wie przy­po­mi­na­ją­ce strze­chę;
b) śmiesz­ne zda­rze­nie; heca, ko­me­dia;


Zo­bacz też: Szopy w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Szopy – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Gro­no­wo El­blą­skie, na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich.

Wieś okrę­gu sę­dzie­go ziem­skie­go El­blą­ga w XVII i XVIII wieku. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szor

ro­dzaj koń­skiej uprzę­ży; szory


Źródła:

SJP.pl

Szorc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­mia. far­tuch


Źródła:

Wiktionary

Szorciki

zdrob­nie­nie od: szor­ty


Źródła:

SJP.pl

Szorcówka

wieś w Pol­sce


Szor­ców­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Skier­bie­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Skier­bie­szów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 46 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szorek

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. zdrob­nie­nie od: szor (ro­dzaj koń­skiej uprzę­ży);
2. szel­ka uży­wa­na do pro­wa­dze­nia psa na smy­czy bez obro­ży


Źródła:

SJP.pl

Szoria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. etn. kra­i­na Szo­rów, zob. Gór­ska Szo­ria.


Źródła:

Wiktionary

Szorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szo­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szorowarka

ma­szy­na do szo­ro­wa­nia i mycia po­wierzch­ni twar­dych


Źródła:

SJP.pl

Szorować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) trąc czymś, czy­ścić jakąś po­wierzch­nię

 (1.2) trzeć, ocie­rać się o coś


Źródła:

Wiktionary

Szorowy

przy­miot­nik od: szory (ro­dzaj uprzę­ży koń­skiej)


Źródła:

SJP.pl

Szorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szo­ra­mi lub Szo­rią, do­ty­czą­cy Szo­rów lub Szo­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język szor­ski


Źródła:

Wiktionary

Szorstki

1. chro­po­wa­ty na po­wierzch­ni, nie­gład­ki;
2. nie­mi­ły w obej­ściu, nie­ła­god­ny, su­ro­wy, oprys­kli­wy;
3. o dźwię­ku: nie­czy­sty, brzmią­cy ostro, prze­ni­kli­wie


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy nie­gład­ką, chro­pa­wą po­wierzch­nię

 (1.2) o czło­wie­ku: przy­kry, nie­przy­jem­ny w obej­ściu

 (1.3) o dźwię­kach, od­gło­sach: nie­czy­sty, brzmią­cy prze­ni­kli­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szorstko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szorst­ki


Źródła:

Wiktionary

Szorstkodzioby

kor­mo­ran szorst­ko­dzio­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kor­mo­ra­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szorstkogrzbiet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|No­to­ci­tel­lus|A.H. Ho­well|ref=tak., gry­zoń z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Mek­sy­ku;


Szorst­kogrz­biet ("No­to­ci­tel­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szorstkolistne

ro­dzi­na z klasy dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca około 2000 ga­tun­ków ro­ślin ziel­nych (rza­dziej drzew i krze­wów) ze stre­fy umiar­ko­wa­nej i zwrot­ni­ko­wej; ogó­recz­ni­ko­wa­te


Źródła:

SJP.pl

Szorstkolistny

1. o ro­śli­nach: ma­ją­cy szorst­ko owło­sio­ne li­ście i ło­dy­gi;
2. o ce­chach szorst­ko­list­nych (ro­dzi­na ro­ślin); ogó­recz­ni­ko­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szorstkoręki

ma­ją­cy szorst­kie ręce


Źródła:

SJP.pl

Szorstkoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma szorst­kie skrzy­dła


Źródła:

Wiktionary

Szorstkowiec

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm)


Szorst­ko­wiec ("Tra­chy­car­pus" H.Wendl.) – ro­dzaj ro­ślin, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny are­ko­wa­tych (palm). Na­le­ży do niego 9 ga­tun­ków ro­ślin dziko ros­ną­cych w Chi­nach i w Hi­ma­la­jach, nie­kie­dy na du­żych wy­so­ko­ściach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szorstkowłosy

o zwie­rzę­tach, naj­czę­ściej o psach: ma­ją­cy szorst­ką, twar­dą sierść


Źródła:

SJP.pl

Szorstkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szorst­kie; cecha tych, któ­rzy są szorst­cy


Źródła:

Wiktionary

Szorstnik

1. szorst­nik skó­rza­sty - ga­tu­nek uk­wia­ła;
2. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny mor­skich ryb be­ryk­soksz­tałt­nych


Źródła:

SJP.pl

Szorstuch

daw­niej: płó­cien­ny far­tuch


Źródła:

SJP.pl

Szort

śro­do­wi­sko­wo:
1. krót­ki, pio­no­wy fil­mik wideo; shorts;
2. krót­kie opo­wia­da­nie, zwła­szcza z ga­tun­ku fan­ta­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Szorthorn

przed­sta­wi­ciel an­giel­skiej rasy bydła do­mo­we­go (wy­ho­do­wa­nej w końcu XVIII w.), ho­do­wa­ny obec­nie w wielu kra­jach w dwóch od­mia­nach: mlecz­nej i mięs­nej; short­horn


Źródła:

SJP.pl

Szorthorny

przed­sta­wi­ciel an­giel­skiej rasy bydła do­mo­we­go (wy­ho­do­wa­nej w końcu XVIII w.), ho­do­wa­ny obec­nie w wielu kra­jach w dwóch od­mia­nach: mlecz­nej i mięs­nej; short­horn


Źródła:

SJP.pl

Szorty

krót­kie spo­den­ki, się­ga­ją­ce naj­wy­żej do kolan


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) krót­kie spod­nie o spor­to­wym kroju


Szor­ty – ro­dzaj spo­de­nek no­szo­ny głów­nie przez ko­bie­ty, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się nie­wiel­ką dłu­go­ścią i wy­ni­ka­ją­cym z tego bra­kiem no­ga­wek. Ich nazwa wy­wo­dzi się z an­giel­skie­go słowa "shorts", które ma jed­nak szer­sze zna­cze­nie niż pol­skie szor­ty, po­nie­waż obej­mu­je także inne ro­dza­je spo­de­nek z dłuż­szy­mi no­gaw­ka­mi, takie jak ber­mu­dy, ku­lo­ty czy ry­bacz­ki. An­giel­skim od­po­wied­ni­kiem pol­skich szor­tów jest okre­śle­nie "hot­pants".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szory

ro­dzaj koń­skiej uprzę­ży; szory


Źródła:

SJP.pl

Szos

w daw­nej Pol­sce pod­sta­wo­wy po­da­tek pła­co­ny przez mie­szczan Ko­ro­ny


Szos – pod­sta­wo­wy po­da­tek od ma­jąt­ku pła­co­ny przez mie­szczan w daw­nej Pol­sce na rzecz skar­bu pań­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szosa

droga o twar­dej na­wierzch­ni przez­na­czo­na dla po­ja­zdów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj drogi o ut­war­dzo­nej po­wierzch­ni, po któ­rej po­ru­sza­ją się po­ja­zdy

 (1.2) środ. rower szo­so­wy


Zo­bacz też: Szosa w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Szosa (fr. "chaussée") – droga o twar­dej lub ut­war­dzo­nej na­wierzch­ni przez­na­czo­na dla ruchu po­ja­zdów.

W śred­nio­wie­czu ważne drogi wy­kła­da­ne były ka­mie­nia­mi i ka­wał­ka­mi skał. Spa­ja­no je wap­nem (łac. cal­ce­a­ta, fr. "chaux"), od któ­re­go pow­sta­ła fran­cu­ska nazwa "chaussée" (pol. zwap­no­wa­na lub wap­nem na­ło­żo­na) i pol­ska "szosa".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szosować

daw­niej: bu­do­wać, żwi­ro­wać szosę, drogę


Źródła:

SJP.pl

Szosowiec

za­wod­nik bio­rą­cy udział w ko­lar­skich za­wo­dach szo­so­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. kolar. ko­larz bio­rą­cy udział w wy­ści­gach szo­so­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szosowy

1. → szosa;
2. zwią­za­ny z za­wo­da­mi ko­lar­ski­mi na szo­sach


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szosą, do­ty­czą­cy szosy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szostak

naz­wi­sko


Szo­stak – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 10 192 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "szó­stak" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w po­łud­nio­wej i środ­ko­wo-wschod­niej Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szostakiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szostakowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szostakowo

Szo­sta­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Czyże.

Wieś kró­lew­ska w le­śnict­wie biel­skim w ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go w 1795 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szostakowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szostek

naz­wi­sko


Szo­stek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Wo­dy­nie. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. An­drze­ja Bo­bo­li w Ru­dzie Wo­liń­skiej.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szostkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szosyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szosa


Źródła:

Wiktionary

Szosza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., wa­riant imie­nia Szo­sza­na (Zu­zan­na)

 (1.2) geogr. rzeka w pół­noc­nej Rosji prze­du­ral­skiej;


Szo­sza (ros. "Шо́ша") – rzeka w pół­noc­nej Rosji prze­du­ral­skiej (ob­wo­dy twer­ski i mo­skiew­ski), prawy do­pływ Wołgi w zle­wi­sku Morza Ka­spij­skie­go. Dłu­gość – 163 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 3080 km², śred­ni prze­pływ 51 km przed uj­ściem – 8,5 m³/s. Reżim śnież­ny. Po­kry­wa lo­do­wa od li­sto­pa­da/po­cząt­ku stycz­nia do kwiet­nia/końca marca.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szoszfal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skó­rza­ny far­tuch rze­mieśl­ni­czy


Źródła:

Wiktionary

Szoszon

czło­nek ple­mie­nia In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. Ukra­i­niec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoszoni

ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


Szo­szo­ni (nazwy włas­ne: So­so­ni’ i Newe, Lud Domu Trawy, Grass House Pe­o­ple) – grupa ple­mion In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej, zna­nych też jako "Węże" ( Snake In­dians). Na­le­żą do ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej uto-az­tec­kiej. Pier­wot­nie za­miesz­ki­wa­li ob­szar Wiel­kiej Kot­li­ny po­mię­dzy po­łud­niem obec­ne­go stanu Idaho a Do­li­ną Śmier­ci w Ka­li­for­nii, po­mię­dzy gó­ra­mi Smiths Creek w sta­nie Ne­va­da a dzi­siej­szym mia­stem Ely, Ne­va­da a także te­re­ny obec­ne­go za­chod­nie­go stanu Wy­o­ming i gór­ne­go biegu rzeki Ko­lum­bia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szoszonka

człon­ki­ni ple­mie­nia In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni in­diań­skie­go ple­mię­e­mie­nia z Ame­ry­ki Pół­noc­nej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szoszoński

zwią­za­ny z Szo­szo­na­mi, ple­mie­niem in­diań­skim


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) etn. od­no­szą­cy się do Szo­szo­nów, zwią­za­ny z Szo­szo­na­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) jęz. język z ro­dzi­ny uto-az­tec­kiej, na­le­żą­cy do ga­łę­zi nu­mij­skiej, do grupy środ­ko­wo­nu­mij­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szosówka

po­tocz­nie:
a) rower szo­so­wy;
b) dętka do ta­kie­go ro­we­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kolar. rower szo­so­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szot

lina słu­żą­ca do usta­wia­nia żagla; szkot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina słu­żą­ca do usta­wia­nia żagla pod wła­ści­wym kątem do kie­run­ku wia­tru;

 (1.2) geogr. hy­drol. nie­wiel­kie płyt­kie je­zio­ro w Afry­ce

 (1.3) geogr. hy­drol. wysch­nię­te dno szotu (1.2)

 (1.4) spoż. pot. mała por­cja moc­ne­go al­ko­ho­lu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. po­gard. czło­wiek z ni­skiej klasy spo­łecz­nej


Szot – lina oli­no­wa­nia ru­cho­me­go słu­żą­ca do usta­wia­nia rogu szo­to­we­go żagla naj­ko­rzyst­niej wzglę­dem kie­run­ku wia­tru. Szot jest liną do ob­słu­gi pra­cu­ją­ce­go żagla, bie­gną­cą od żagla w dół do po­kła­du, w kie­run­ku rufy. Naj­czę­ściej jako szoty wy­ko­rzy­stu­je się mięk­kie ba­weł­nia­ne liny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szota

lina słu­żą­ca do usta­wia­nia żagla; szkot


Źródła:

SJP.pl

Szotować

oczy­szczać przed­mio­ty me­ta­lo­we stru­mie­niem śrutu; śru­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Szotowy

1. zwią­za­ny z szo­tem - liną że­glar­ską;
2. zwią­za­ny z szo­tem - je­zior­kiem


Źródła:

SJP.pl

Szotring

ru­cho­my pier­ścień na bomie, do któ­re­go przy­mo­co­wu­je się szoty


Źródła:

SJP.pl

Szott

płyt­kie, słone je­zio­ro spo­ty­ka­ne w Afry­ce; wysch­nię­te dno ta­kie­go je­zio­ra; szot


Szott, szot – płyt­kie za­głę­bie­nie be­zod­pły­wo­we al­gier­skich oraz tu­ne­zyj­skich pu­styń pia­szczy­stych.

Szot­ty za­sła­ne są ma­te­ria­łem gli­nia­stym i ila­stym, po­kry­te sko­ru­pa­mi sol­ny­mi i gip­so­wy­mi – po de­szczu za­mie­nia­ją się w słone trzę­sa­wi­ska lub je­zio­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szowinista

1. osoba przyz­na­ją­ca uprzy­wi­le­jo­wa­ną po­zy­cję włas­nej płci, rasie lub gru­pie;
2. skraj­ny na­cjo­na­li­sta o bez­kry­tycz­nym sto­sun­ku do włas­ne­go na­ro­du od­no­szą­cy się z po­gar­dą i nie­na­wi­ścią do in­nych na­ro­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik szo­wi­niz­mu

 (1.2) książk. czło­wiek dy­skry­mi­nu­ją­cy in­nych i przyz­na­ją­cy sobie uprzy­wi­le­jo­wa­ną po­zy­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szowinistka

ko­bie­ta wyz­na­ją­ca za­sa­dy szo­wi­niz­mu; skraj­na na­cjo­na­list­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka szo­wi­niz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szowinistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szo­wi­ni­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są szo­wi­ni­stycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Szowinistyczny

→ szo­wi­nizm


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy szo­wi­nizm; do­ty­czą­cy szo­wi­ni­sty


Patrz:szowinizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szowinizm

1. przy­pi­sy­wa­nie szcze­gól­nie wy­so­kiej war­to­ści lub przyz­na­wa­nie uprzy­wi­le­jo­wa­nej po­zy­cji włas­nej płci, rasie lub gru­pie;
2. skraj­ny na­cjo­na­lizm wy­ra­ża­ją­cy się śle­pym uwiel­bie­niem dla włas­ne­go na­ro­du i w nie­na­wi­ści i po­gar­dzie dla in­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. skraj­na po­stać na­cjo­na­liz­mu, w któ­rej bez­kry­tycz­ne uwiel­bie­nie do włas­ne­go na­ro­du jest po­łą­czo­ne z po­gar­dą i wro­go­ścią wobec mniej­szo­ści na­ro­do­wych i in­nych na­ro­dów;

 (1.2) so­cjol. po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nie­to­le­ran­cją i przyz­na­wa­niem uprzy­wi­le­jo­wa­nej po­zy­cji włas­nej płci, rasie czy gru­pie spo­łecz­nej


Szo­wi­nizm (fr. "cha­u­vi­nis­me") – forma skraj­ne­go na­cjo­na­liz­mu w po­sta­ci bez­kry­tycz­ne­go uwiel­bie­nia włas­ne­go na­ro­du, wiary w jego wyż­szość po­łą­czo­ne­go z wro­go­ścią wzglę­dem in­nych nacji. W szer­szym zna­cze­niu ana­lo­gicz­ne prześ­wiad­cze­nie pew­nych grup ludzi wzglę­dem in­nych (nie za­wę­ża­ją­ce się do na­ro­dów).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szozda

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szoł

show;
1. przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­no-roz­ryw­ko­we o cha­rak­te­rze re­wio­wym; wi­do­wi­sko;
2. wiel­ka uro­czy­stość ma­ją­ca wi­do­wi­sko­wy cha­rak­ter;
3. efek­tow­ny wy­stęp ar­ty­stycz­ny, popis niez­wy­kłych umie­jęt­no­ści; pokaz;
4. wy­da­rze­nie na­bie­ra­ją­ce cha­rak­te­ru chęt­nie oglą­da­ne­go przez wszyst­kich wi­do­wi­ska; przed­sta­wie­nie


Źródła:

SJP.pl

Szołbiznes

prze­mysł roz­ryw­ko­wy, show-bu­si­ness, show bu­si­ness, show-biz­nes, show biz­nes;
1. gałąź go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­ca się do­star­cza­niem roz­ryw­ki, obej­mu­ją­ca te­le­wiz­ję, kino, teatr, ka­ba­ret, mu­zy­kę, modę itp.;
2. lu­dzie oraz przed­się­bior­stwa zaj­mu­ją­ce się taką dzia­łal­no­ścią


Źródła:

SJP.pl

Szołdra

1. daw­niej: ło­pat­ka wie­przo­wa so­lo­na lub wę­dzo­na; szyn­ka;
2. ga­tu­nek małża mor­skie­go; przy­szyn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. spoż. wę­dzo­na lub so­lo­na ło­pat­ka wie­przo­wa; szyn­ka

 (1.2) współcz. gw-pl|Górny Śląsk. szyn­ka

 (1.3) daw. po­gard. o czło­wie­ku świ­nia

 (1.4) daw. po­gard­li­wa nazwa Pru­sa­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szołochow

naz­wi­sko, np. Mi­cha­ił Szo­ło­chow (1905-84), pi­sarz ro­syj­ski


Źródła:

SJP.pl

Szołochowowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Szo­ło­cho­wa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Szołtysek

naz­wi­sko


Szoł­ty­sek (licz­ba mnoga: Szoł­ty­sko­wie) – pol­skie naz­wi­sko, ma­ją­ce ko­rze­nie ślą­skie. Nosi je 1 981 osób (stan na sty­czeń 2009 rok).

Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "Soł­tys", czyli "urzęd­nik wiej­ski".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szołtysik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szp

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = hist. Służ­ba Zwy­cię­stwu Pol­ski;


Źródła:

Wiktionary

Szpachelka

zdrob­nie­nie od: szpach­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szpach­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpachla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. bud. na­rzę­dzie ręcz­ne z pła­skim, ela­stycz­nym ostrzem i uchwy­tem, uży­wa­ne do na­kła­da­nia, roz­pro­wa­dza­nia lub usu­wa­nia mas bu­dow­la­nych

 (1.2) pot. bud. masa szpach­lo­wa słu­żą­ca do wy­peł­nia­nia ubyt­ków i wy­rów­ny­wa­nia po­wierzch­ni


Szpach­la (też: "szpa­chel­ka", z Spach­tel; łac. "spa­tu­la", σπάθη "spáthē") – na­rzę­dzie skła­da­ją­ce się z gięt­kiej me­ta­lo­wej bla­chy osa­dzo­nej na drew­nia­nym lub pla­sti­ko­wym trzon­ku, naj­czę­ściej o kształ­cie ło­pat­ki. Przez­na­czo­na do roz­cie­ra­nia, mie­sza­nia[] i na­kła­da­nia szpach­ló­wek (mas szpach­lo­wych), np. gipsu. Uży­wa­na np. przy pra­cach wy­koń­cze­nio­wych do wy­gła­dza­nia ścian i uzu­peł­nia­nia ubyt­ków (tzw. szpach­lo­wa­nie) oraz do ze­skro­by­wa­nia za­nie­czy­szczeń z po­wierzch­ni[].


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szpachlarski

→ szpach­larz


Patrz:szpachlarz

Źródła:

SJP.pl

Szpachlarz

ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy szpach­lo­wa­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bud. ro­bot­nik na­kla­da­ja­cy i roz­pro­wa­dza­ją­cy masę bu­dow­la­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpachlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. wy­gła­dza­nie, za­cie­ra­nie ścian


Źródła:

Wiktionary

Szpachlować

1. po­kry­wać pła­ską po­wierzch­nię jakąś sub­stan­cją, uży­wa­jąc szpach­li;
2. po­tocz­nie: na­kła­dać grubą war­stwę ma­ki­ja­żu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) lik­wi­do­wać nie­rów­no­ści i ot­wo­ry w ścia­nach lub w su­fi­cie, na­kła­da­jąc za­pra­wę gip­so­wą przy po­mo­cy szpach­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpachlowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy szpach­li


Źródła:

Wiktionary

Szpachlówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara wię­zien­na wódka


Źródła:

Wiktionary

Szpachlówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szpach­la, masa szpach­lo­wa


Szpach­lów­ka, masa szpach­lo­wa, masa za­cie­ro­wa – sub­stan­cja na­kła­da­na na po­dło­że w celu wy­peł­nie­nia usz­ko­dzeń i ubyt­ków, jego wy­rów­na­nia i wy­gła­dze­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szpachtla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szpach­la


Źródła:

Wiktionary

Szpacjer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. spa­cer.


Źródła:

Wiktionary

Szpaczek

zdrob­nie­nie od: szpak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od szpak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpaczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpacz­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szpaczkować

cza­sow­nik

 (1.1) mową na­śla­do­wać szpa­ka


Źródła:

Wiktionary

Szpaczy

przy­miot­nik od: szpak


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do szpa­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla szpa­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpaczę

pis­klę szpa­ka


Źródła:

SJP.pl

Szpada

1. dawna broń siecz­na;
2. broń spor­to­wa uży­wa­na w szer­mier­ce;
3. kon­ku­ren­cja szer­mier­cza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. broń bocz­na kłu­ją­ca

 (1.2) sport. broń szer­mier­ska po­dob­na do szpa­dy (1.1)

 (1.3) sport. kon­ku­ren­cja z uży­ciem szpa­dy (1.2)


Szpa­da (z wł. "spada") – kolna broń biała, pow­sta­ła w XVII wieku na za­cho­dzie Eu­ro­py, ewo­lu­u­jąc z ra­pie­ra jako broń mniej­sza, lżej­sza i po­ręcz­niej­sza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpadel

ro­dzaj ło­pa­ty (do ko­pa­nia ziemi itp.); rydel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzę­dzie ob­słu­gi­wa­ne dwoma rę­ka­mi, słu­żą­ce do ko­pa­nia, z me­ta­lo­wą czę­ścią ro­bo­czą

 (1.2) ilość ma­te­ria­łu mie­szczą­ca się na szpad­lu (1.1)


Szpa­del (także: szty­chów­ka) – ręcz­ne na­rzę­dzie przez­na­czo­ne do roz­ci­na­nia gleby, ko­pa­nia i ro­bie­nia wy­ko­pów; ro­dzaj ło­pa­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpadelek

zdrob­nie­nie od: szpa­del


Źródła:

SJP.pl

Szpadka

zdrob­nie­nie od: szpa­da


Źródła:

SJP.pl

Szpadlowy

→ szpa­del


Patrz:szpadel

Źródła:

SJP.pl

Szpadnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy szpa­dy


Źródła:

Wiktionary

Szpadryna

ka­stet


Źródła:

SJP.pl

Szpadzistka

→ szpa­dzi­sta


Patrz:szpadzista

Źródła:

SJP.pl

Szpagacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szpa­gat


Źródła:

Wiktionary

Szpagat

1. fi­gu­ra gim­na­stycz­na po­le­ga­ją­ca na wy­ko­na­niu siadu roz­krocz­ne­go;
2. cien­ki, mocny sznu­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na roz­cią­gnię­ciu nóg do linii po­zio­mej;

 (1.2) ro­dzaj moc­ne­go sznur­ka z juty

 (1.3) ju­to­we włó­kno do uszczel­nia­nia po­łą­czeń hy­dra­u­licz­nych i ga­zo­wych

 (1.4) daw. gw-pl|War­sza­wa. wódka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpagatówka

daw­niej, żar­to­bli­wie: wódka


Źródła:

SJP.pl

Szpajcha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szpry­cha


Źródła:

Wiktionary

Szpajska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spi­żar­nia


Źródła:

Wiktionary

Szpajza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Po­mo­rze. kulin. deser z jajek, cukru i że­la­ty­ny z do­dat­kiem kakao lub soku cy­try­no­we­go;


Szpaj­za (z niem. "die Spe­i­se – po­tra­wa, danie") – deser (le­gu­mi­na) przy­go­to­wy­wa­ny z jajek ku­rzych, znany w kuch­ni ślą­skiej i po­mor­skiej (na Ka­szu­bach, Po­wi­ślu i Żu­ła­wach). Jest to ro­dzaj kremu ze­sta­la­ne­go że­la­ty­ną. Cha­rak­te­ry­zu­je się de­li­kat­ną, pu­szy­stą kon­sy­sten­cją, przy­po­mi­na­ją­cą gład­ką, kre­mo­wą (ga­la­ret­ko­wa­tą) pian­kę.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szpajzykamera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. ar­chit. spi­żar­nia


Źródła:

Wiktionary

Szpak

1. ptak z rzędu wró­blo­wych o czar­nym, po­łys­kli­wym upie­rze­niu;
2. koń maści ciem­no­si­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki i ciem­ny, pra­wie czar­ny ptak;

 (1.2) hipol. koń o maści ciem­no­si­wej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Ma­zu­ry. sło­ni­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpaki

1. ptak z rzędu wró­blo­wych o czar­nym, po­łys­kli­wym upie­rze­niu;
2. koń maści ciem­no­si­wej


Zo­bacz też: Szpa­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Szpa­ki (Stur­ni­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych (Stur­ni­dae), obej­mu­ją­ca ponad sto dwa­dzie­ścia ga­tun­ków. Są to małe lub śred­nie ptaki, w więk­szo­ści owa­do­żer­ne, niek­tó­re żywią się rów­nież owo­ca­mi. Wiele ga­tun­ków żyje na ot­war­tych prze­strze­niach i two­rzy duże stada.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpakowate

1. o lu­dziach: ma­ją­cy część wło­sów si­wych; o wło­sach: si­wie­ją­cy, si­wa­wy;
2. o maści konia: ciem­no­si­wy lub de­re­szo­wa­ty;
3. o ce­chach szpa­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zool. ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych;


Szpa­ko­wa­te (Stur­ni­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca około 120 ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpakowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szpa­ko­wa­te; cecha tych, któ­rzy są szpa­ko­wa­ci


Źródła:

Wiktionary

Szpakowaty

1. o lu­dziach: ma­ją­cy część wło­sów si­wych; o wło­sach: si­wie­ją­cy, si­wa­wy;
2. o maści konia: ciem­no­si­wy lub de­re­szo­wa­ty;
3. o ce­chach szpa­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy część wło­sów si­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpakowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szpakowo

Szpa­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Jaś­wi­ły.

W la­tach 1954–1959 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Szpa­ko­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ka­li­nów­ka Ko­ściel­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szpakowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpakówka

po­tocz­nie: obła lampa z na­pi­sem TAXI mon­to­wa­na na dachu tak­stów­ki


Źródła:

SJP.pl

Szpala

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szpaler

1. dwa rów­no­le­głe sze­re­gi drzew lub krze­wów, two­rzą­ce aleję
2. dwa sze­re­gi ludzi usta­wio­nych po obu stro­nach ulicy, przej­ścia itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) aleja ut­wo­rzo­na z dwóch rów­no­le­głych sze­re­gów drzew lub krze­wów; drze­wa two­rzą­ce taką aleję

 (1.2) dwa rów­no­le­głe sze­re­gi ludzi two­rzą­ce ko­ry­tarz słu­żą­cy jako przej­ście pod­czas róż­nych uro­czy­sto­ści

 (1.3) daw. szt. go­be­lin


Szpa­ler – jed­no­rzę­do­we na­sa­dze­nie drzew, któ­rych ko­ro­ny, dzię­ki od­po­wied­nim za­bie­gom pie­lę­gna­cyj­nym, two­rzą zwar­tą ścia­nę zie­le­ni. Po­dob­nie jak ży­wo­płot szpa­ler jest jedną z pod­sta­wo­wych form na­sa­dzeń par­ko­wych. Szpa­le­ro­wi zwy­kle po­zo­sta­wia się swo­bo­dę wzro­stu wzwyż na­to­miast przy­ci­na się ga­łę­zie zew­nętrz­ne, wzdłuż linii sa­dze­nia two­rząc „zie­lo­ny płot – za­sło­nę”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpalerek

zdrob­nie­nie od: szpa­ler


Źródła:

SJP.pl

Szpalernik

ar­ty­sta lub rze­mieśl­nik two­rzą­cy szpa­le­ry (de­ko­ra­cyj­ne tka­ni­ny na ścia­ny)


Źródła:

SJP.pl

Szpalerowy

przy­miot­nik od: szpa­ler


Źródła:

SJP.pl

Szpaleta

wy­koń­cze­nie ścian­ki wokół okna


Szpa­le­ta – okre­śle­nie dla wew­nętrz­nej lub zew­nętrz­nej pła­szczyz­ny okna, która znaj­du­je się wokół oścież­ni­cy, która łączy ramę okna lub drzwi z po­wierzch­nią ścia­ny. Jest to ele­ment wi­docz­ny za­rów­no z wew­nątrz, jak i z zew­nątrz bu­dyn­ku.

Szpa­le­ty mogą być wy­ko­na­ne z róż­nych ma­te­ria­łów, ta­kich jak drew­no, płyty gip­so­wo-kar­to­no­we, alu­mi­nium czy PVC. Ich głów­ną funk­cją jest wy­koń­cze­nie i za­bez­pie­cze­nie ot­wo­rów przed usz­ko­dze­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpalta

1. prób­na od­bit­ka ko­rek­tor­ska
2. w po­li­gra­fii: cią­gła ilość zna­ków w wier­szach, do­sto­so­wa­na do wy­so­ko­ści ko­lum­ny; łam
3. w gar­bar­stwie: dwo­i­na


Szpal­ta – ter­min ze­cer­ski oz­na­cza­ją­cy pier­wszy, su­ro­wy skład tek­stu, o do­ce­lo­wej sze­ro­ko­ści wier­szy, a dłu­go­ści (licz­bie wier­szy) wy­ni­ka­ją­cej z ob­ję­to­ści tek­stu, zło­żo­ny z czcio­nek lub wier­szy li­no­ty­po­wych. Szpal­ta za­wie­ra więk­szość do­ce­lo­wych atry­bu­tów tek­stu, ta­kich jak: krój pisma w od­po­wied­niej od­mia­nie i stop­niu, in­ter­li­nię, wcię­cia aka­pi­to­we itp.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpaltować

1. roz­mie­szczać tekst na stro­ni­cy w dwu lub wię­cej szpal­tach
2. w gar­bar­stwie: prze­ci­nać skórę w jej gru­bo­ści


Źródła:

SJP.pl

Szpalty

stro­ny cza­so­pis­ma lub książ­ki z wy­dru­ko­wa­nym na nich tek­stem


Źródła:

SJP.pl

Szpan

po­tocz­nie: nie­ty­po­wy spo­sób bycia lub ubie­ra­nia się w celu za­im­po­no­wa­nia komuś; bu­fo­na­da, efek­ciar­stwo, szpa­ner­stwo, sno­bizm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­róż­nia­nie się po­przez ek­stra­wa­ganc­ki spo­sób bycia lub ubie­ra­nia się w celu przy­po­do­ba­nia się komuś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpaner

po­tocz­nie: ktoś, kto lubi się po­pi­sy­wać, chce zro­bić wra­że­nie na in­nych, zwła­szcza swoim ek­stra­wa­ganc­kim stro­jem, non­sza­lanc­kim za­cho­wa­niem; pozer, efek­ciarz, ka­bo­tyn, snob


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś, kto stara się zwró­cić na sie­bie uwagę oto­cze­nia mod­nym ubio­rem lub ek­stra­wa­ganc­kim spo­so­bem bycia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpanerka

po­tocz­nie: ko­bie­ta, która lubi się po­pi­sy­wać, chce zro­bić wra­że­nie na in­nych, zwła­szcza swoim ek­stra­wa­ganc­kim stro­jem, non­sza­lanc­kim za­cho­wa­niem; po­zer­ka, efek­ciar­ka, snob­ka, szpa­nó­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta sta­ra­ją­ca się zwró­cić na sie­bie uwagę mod­nym ubio­rem lub ek­stra­wa­gan­cją w za­cho­wa­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpanerski

po­tocz­nie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla szpa­ne­ra - osoby lu­bią­cej się po­pi­sy­wać, chcą­cej zro­bić wra­że­nie na in­nych, zwła­szcza swoim ek­stra­wa­ganc­kim stro­jem, non­sza­lanc­kim za­cho­wa­niem, np. szpa­ner­ski wy­gląd, płaszcz


przy­miot­nik

 (1.1) pot. modny

 (1.2) pot. ek­stra­wa­ganc­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpanerstwo

po­tocz­nie: wy­róż­nia­nie się po­przez ek­stra­wa­ganc­ki spo­sób bycia lub ubie­ra­nia się w celu za­im­po­no­wa­nia komuś, wy­wo­ła­nia wra­że­nia; bu­fo­na­da, efek­ciar­stwo, szpan, sno­bizm


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­róż­nia­nie się po­przez ek­stra­wa­ganc­ki spo­sób bycia lub ubie­ra­nia się w celu przy­po­do­ba­nia się komuś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Górny Śląsk. wsuw­ka do wło­sów


Źródła:

Wiktionary

Szpanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpa­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szpanować

po­tocz­nie: po­pi­sy­wać się czymś; cheł­pić się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. po­ka­zy­wać się, po­pi­sy­wać

 (1.2) daw. środ. więz. i prze­stęp. uwa­żać; być ostroż­nym

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) pot. po­pi­sy­wać się

 (2.2) gw-pl|Górny Śląsk. na­pi­nać, na­cią­gać

 (2.3) daw. środ. więz. i prze­stęp. pa­trzeć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpant

wią­za­nie po­przecz­ne lub wzdłuż­ne ka­dłu­ba w czę­ści den­nej albo na bur­tach; wręg; wręga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. wręga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpanówa

po­tocz­nie: ko­bie­ta, która lubi się po­pi­sy­wać, chce zro­bić wra­że­nie na in­nych, zwła­szcza swoim ek­stra­wa­ganc­kim stro­jem, non­sza­lanc­kim za­cho­wa­niem; po­zer­ka, efek­ciar­ka, snob­ka, szpa­ner­ka


Źródła:

SJP.pl

Szpara

1. wąska, po­dłuż­na przer­wa mię­dzy ele­men­ta­mi znaj­du­ją­cy­mi się w bli­skiej od­le­gło­ści, które nie­rzad­ko po­win­ny do sie­bie ści­śle przy­le­gać; szcze­li­na;
2. wul­gar­nie:
a) dziew­czy­na, zwła­szcza atrak­cyj­na;
b) żeń­ski na­rząd płcio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wąska, długa przer­wa mię­dzy ele­men­ta­mi po­ło­żo­ny­mi obok sie­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szparag

ga­tu­nek by­li­ny z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aspa­ra­gus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin o dłu­gich pę­dach i łu­sko­wa­tych list­kach;

 (1.2) roln. ogrod. szpa­rag le­kar­ski

 (1.3) kulin. ja­dal­ny pęd szpa­ra­ga le­kar­skie­go


Szpa­rag ("Aspa­ra­gus" L.) – ro­dzaj bylin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. Obej­mu­je ok. 215 ga­tun­ków, z któ­rych więk­szość wy­stę­pu­je w Afry­ce. W Pol­sce dziko ro­śnie tylko jeden ga­tu­nek z tego ro­dza­ju – szpa­rag le­kar­ski ("A. of­fi­ci­na­lis"), jako efe­me­ro­fi­ty no­to­wa­ne są poza tym szpa­rag cien­ko­list­ny ("A.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szparagarnia

ho­dow­la szpa­ra­gów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. miej­sce przez­na­czo­ne do upra­wy szpa­ra­gów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szparagowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. zupa ze szpa­ra­gów, zwy­kle w po­sta­ci kremu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: szpa­ra­go­wy


Źródła:

Wiktionary

Szparagowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych z rzędu szpa­ra­gow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aspa­ra­ga­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych;


Szpa­ra­go­wa­te ("Aspa­ra­ga­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. W róż­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin do po­cząt­ków XXI wieku była wąsko de­fi­nio­wa­na, zwy­kle z jed­nym ro­dza­jem – szpa­rag ("Aspa­ra­gus"), wy­stę­pu­ją­cym w Eu­raz­ji i Afry­ce, a także na nie­wiel­kich ob­sza­rach Au­stra­lii i Mek­sy­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szparagowaty

o ce­chach szpa­ra­go­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Szparagowce

rząd ro­ślin z kladu jed­no­li­ścien­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aspa­ra­ga­les|Brom­he­ad|ref=tak., rząd ro­ślin na­le­żą­cych do klasy jed­no­li­ścien­nych;


Szpa­ra­gow­ce ("Aspa­ra­ga­les" Brom­he­ad) – rząd ro­ślin na­le­żą­cych do klasy jed­no­li­ścien­nych. Wy­róż­nia się w jego obrę­bie 13 ro­dzin z ponad 1,1 ty­sią­cem ro­dza­jów i ponad 36,2 ty­sią­ca­mi ga­tun­ków, z czego 26 ty­się­cy na­le­ży do ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych. Szpa­ra­gow­ce spo­ty­ka­ne są na całym świe­cie, ale do ob­sza­rów o ich szcze­gól­nym zróż­ni­co­wa­niu na­le­ży po­łud­nio­wa Afry­ka (choć aku­rat stor­czy­ko­wa­tych tu jest nie­wie­le).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szparagowy

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zwią­za­ny ze szpa­ra­ga­mi lub zro­bio­ny ze szpa­ra­gów

 (1.2) spoż. zwią­za­ny z fa­sol­ką szpa­ra­go­wą


Źródła:

Wiktionary

Szparagówka

1. po­tocz­nie: fa­sol­ka szpa­ra­go­wa;
2. trzep szpa­ra­gów­ka - mu­chów­ka z ro­dzi­ny na­sion­nic, szkod­nik szpa­ra­gów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. mu­chów­ka, szkod­nik szpa­ra­gów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szparanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpa­rać.


Źródła:

Wiktionary

Szparać

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. - oszczę­dzać


Źródła:

Wiktionary

Szparbiksa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skar­bon­ka


Źródła:

Wiktionary

Szpareczka

mała szpar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szpa­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpargał

nie­po­trzeb­na, drob­na rzecz w sta­nie nie­ła­du, zwła­szcza za­pi­sa­ny pa­pier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stary do­ku­ment, pa­pier lub inna zbęd­na rzecz bę­dą­ca w nie­ła­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szparka

wąski, cias­ny otwór


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. szpa­ra

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) rodz. ż. od szpar­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szparkasa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gw-pl|Kresy. kasa oszczęd­no­ścio­wa


Źródła:

Wiktionary

Szparki

1. szyb­ki, żwawy, pręd­ki;
2. daw­niej: skory do cze­goś, po­pęd­li­wy


przy­miot­nik

 (1.1) żwawy, szyb­ki, pręd­ki

 (1.2) przest. skory, po­pęd­li­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od: szpar­ka


Szpar­ki (niem. "Spar­ken") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Pod ko­niec lat 60. XX w. była to wieś, po­ło­żo­na nad rzeką Pisą, wśród łąk (daw­niej mo­kra­dła, póź­niej osu­szo­ne), na skra­ju Pu­szczy Pi­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szparko

przy­słó­wek

 (1.1) żwawo

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: szpar­ka


Źródła:

Wiktionary

Szparkowaty

pełen ma­łych szpar


Źródła:

SJP.pl

Szparkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pręd­kość


Źródła:

Wiktionary

Szparogi

ozdo­ba szczy­tu dachu, zwy­kle w kształ­cie ba­ra­nich rogów i zwie­rzę­cych głów; śpa­ro­gi, ro­ga­cze, ro­gow­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Szparować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) in­form. skrót|graf. komp.|gra­fi­ka kom­pu­te­ro­wa|w:Gra­fi­ka kom­pu­te­ro­wa. wy­ci­nać lub usu­wać tło wokół obiek­tu na obra­zie cy­fro­wym; wy­o­dręb­niać ele­ment gra­ficz­ny z tła;

 (1.2) daw. leśn. za­ty­kać szcze­li­ny po­mię­dzy po­la­na­mi w mie­le­rzu cien­ki­mi i krót­ki­mi ka­wał­ka­mi drew­na

 (1.3) gw-pl|Spisz, Poz­nań, Bu­ko­wi­na, Re­gion Kozła, War­mia, Gru­dziądz, Nie­na­dów­ka, Lwów, Bra­zy­lia, Tu­li­gło­wy, Bugaj (po­wiat gor­lic­ki), Trem­bow­la, Wierz­bo­wiec, So­bor­ne, Gniez­no, Za­gó­rze, Kra­ków, So­pot­nia Mała, Cie­sza­nów, Śląsk., reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. oszczę­dzać

 (1.4) gw-pl|Spisz. zbie­rać, gro­ma­dzić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Śląsk. oszczę­dzać się


Źródła:

Wiktionary

Szparowy

przy­miot­nik od: szpa­ra


Źródła:

SJP.pl

Szparóg

1. ozdob­ny ko­niec jed­nej ze skraj­nych krok­wi skrzy­żo­wa­nych u góry dachu; śpa­róg;
2. daw­niej: ostro za­koń­czo­ne ko­wa­deł­ko do od­ku­wa­nia wew­nętrz­nych ścian w me­ta­lo­wych przed­mio­tach z ot­wo­ra­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bud. ozdob­ne skrzy­żo­wa­nie krok­wi wień­czą­ce dach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpas

żart, fi­giel, za­ba­wa, rów­nież przy­jem­na roz­ryw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. (także gw-pl|Górny Śląsk.) za­baw­na sy­tu­a­cja przy­tra­fia­ją­ca się komuś

 (1.2) posp. zło­śli­wy fi­giel, nie­mi­ła nie­spo­dzian­ka; kawał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpasownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dow­cip­niś


Źródła:

Wiktionary

Szpat

1. szpat is­landz­ki - mi­ne­rał uży­wa­ny do wy­ro­bu przy­rzą­dów op­tycz­nych, od­mia­na kal­cy­tu; szpat cięż­ki - baryt; spat;
2. na­rośl kost­na na wew­nętrz­nej stro­nie stawu sko­ko­we­go konia; ło­ga­wiz­na; wło­ga­ciz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wet. gu­zo­wa­te uwy­pu­kle­nie w sta­wie stępu konia;

 (1.2) miner. daw. mi­ne­rał o do­sko­na­łej łu­pli­wo­ści;


Szpat, wło­ga­ciz­na – przew­le­kłe za­pa­le­nie stawu sko­ko­we­go konia, skut­ku­ją­ce cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi na­ro­śla­mi kost­ny­mi na przyś­rod­ko­wej stro­nie stawu stępu i ku­la­wiz­nę zmniej­sza­ją­cą się pod­czas jego ak­tyw­no­ści.

Jest to scho­rze­nie, które w po­cząt­ko­wej fazie daje się le­czyć za­cho­waw­czo, a w po­sta­ci przew­le­kłej sku­tecz­ne jest le­cze­nie ope­ra­cyj­ne me­to­dą ar­tro­de­zy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpatnie

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. brzyd­ko


Źródła:

Wiktionary

Szpatuła

zgru­bie­nie od: szpa­tuł­ka


Źródła:

SJP.pl

Szpatułka

po­dłuż­na płyt­ka słu­żą­ca do uci­ska­nia ję­zy­ka pod­czas ba­da­nia jamy ust­nej i gar­dła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. po­dłuż­na i wąska płyt­ka do uci­ska­nia ję­zy­ka w trak­cie ba­da­nia jamy ust­nej i gar­dła

 (1.2) przest. bud. de­secz­ka bę­dą­ca pod­kła­dem pod da­chów­kę kar­piów­kę tam, gdzie da­chów­ki sty­ka­ją się bo­ka­mi


Szpa­tuł­ka – na­rzę­dzie la­bo­ra­to­ryj­ne lub me­dycz­ne, ro­dzaj wą­skiej ło­pat­ki. Wy­ko­na­na może być z drew­na lub two­rzy­wa sztucz­ne­go, a w za­sto­so­wa­niach la­bo­ra­to­ryj­nych – także ze szkła lub me­ta­lu.

W me­dy­cy­nie szpa­tuł­ka ma nie­mal za­wsze za­o­krą­glo­ne brze­gi i służy naj­czę­ściej do ba­da­nia jamy ust­nej: przy po­mo­cy szpa­tuł­ki le­karz może – uci­ska­jąc lekko język pa­cjen­ta – zaj­rzeć do gar­dła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpec

re­gio­nal­nie: spec, fa­cho­wiec, znaw­ca


Źródła:

SJP.pl

Szpeciel

bar­dzo mały roz­tocz (około 0,15 mm) wy­sy­sa­ją­cy sok ro­ślin­ny z pąków, liści, pędów i za­wiąz­ków owo­co­wych, spo­ty­ka­ny we wszyst­kich kra­jach, gdzie upra­wia się wi­no­rośl


Źródła:

SJP.pl

Szpeciele

na­dro­dzi­na ro­śli­no­żer­nych roz­to­czy; obrzę­ki, szpe­cie­lo­wa­te


Szpe­cie­le, obrzę­ki (Eriop­hy­o­i­dea) – na­dro­dzi­na ro­śli­no­żer­nych roz­to­czy cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się obec­no­ścią dwóch par od­nó­ży i od­mien­nym od po­zo­sta­łych roz­to­czy wyksz­tał­ce­niem na­rzą­dów gę­bo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpecielowate

na­dro­dzi­na ro­śli­no­żer­nych roz­to­czy; szpe­cie­le, obrzę­ki


Źródła:

SJP.pl

Szpecielowaty

o ce­chach szpe­cie­lo­wa­tych (na­dro­dzi­na roz­to­czy)


Źródła:

SJP.pl

Szpecle

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. drob­ne klu­ski z mąki i jaj;


Szpec­le (j. niem. "Spätzle" []; od Spatz = „wró­bel”) – ro­dzaj klu­sek kła­dzio­nych; po­tra­wa mącz­na wy­wo­dzą­ca się z ob­sza­ru hi­sto­rycz­nej Szwa­bii a więc z te­re­nów dzi­siej­szej po­łud­nio­wej Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii, po­łud­nio­wo­za­chod­niej Ba­wa­rii, wschod­niej Szwaj­ca­rii oraz z Al­za­cji (Fran­cja). W Szwaj­ca­rii na­zy­wa­ne też Spätzli, na Wę­grzech znane są jako no­ked­li. Ja­da­ne są też w Au­strii oraz we Wło­szech w re­gio­nie Try­dent-Górna Adyga.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szpej

pot. w l. mn.: graty, kla­mo­ty, dro­biaz­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. ca­łoksz­tałt ja­kie­goś sprzę­tu, np. na­rzę­dzia, oprzy­rzą­do­wa­nie spor­to­we

 (1.2) środ. mot. sprzęt do jeż­dże­nia, np. mo­to­cykl


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpeju

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. fa­cho­wiec, spe­cja­li­sta

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: szpej


Źródła:

Wiktionary

Szpek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. sło­ni­na


Źródła:

Wiktionary

Szpekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpe­kać.


Źródła:

Wiktionary

Szpekać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. szpe­knąć)

 (1.1) reg. pozn. za­glą­dać


Źródła:

Wiktionary

Szpendowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szpenio

1. w slan­gu mło­dzie­żo­wym:
a) szpa­ner
b) chło­pak, męż­czyz­na spryt­ny, prze­bie­gły, bły­skot­li­wy
2. po­tocz­nie: spe­cja­li­sta w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl

Szpera

me­cha­nizm róż­ni­co­wy w sa­mo­cho­dach spor­to­wych o dużej mocy


Szpe­ra (LSD) (z ang. Li­mi­ted Slip Dif­fe­ren­tial; Sperr­dif­fe­ren­zial) – me­cha­nizm róż­ni­co­wy o ogra­ni­czo­nym po­śliz­gu wew­nętrz­nym, który ma ogra­ni­czyć dzia­ła­nie stoż­ko­we­go me­cha­niz­mu róż­ni­co­we­go. Mon­to­wa­ny na osi. Ma to na celu zmniej­szyć róż­ni­ce pręd­ko­ści kół pod­czas jazdy po łuku. Naj­czę­ściej używa się ich w sa­mo­cho­dach spor­to­wych, by pod­czas za­krę­tu miały wciąż moż­li­wość przy­spie­sza­nia. Sto­su­je się ją w sa­mo­cho­dach o dużej mocy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szperacki

do­ty­czą­cy szpe­ract­wa, szpe­ra­czy


Źródła:

SJP.pl

Szperacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ten, kto lubi szpe­rać, zwła­szcza w bi­blio­te­kach lub ar­chi­wach

 (1.2) wojsk. żoł­nierz z pa­tro­lu sta­no­wią­ce­go ubez­pie­cze­nie ko­lum­ny w mar­szu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ru­cho­my re­flek­tor, który oś­wiet­la coraz to inne miej­sca w te­re­nie;

 (2.2) in­form. prze­glą­dar­ka in­ter­ne­to­wa;


Szpe­racz – ro­dzaj lampy elek­trycz­nej, re­flek­to­ra in­sta­lo­wa­ne­go nie­kie­dy w sa­mo­cho­dach te­re­no­wych (także w sa­mo­cho­dach po­żar­ni­czych, ra­tow­ni­czych, woj­sko­wych lub po­li­cyj­nych), któ­re­go kon­struk­cja poz­wa­la na obra­ca­nie go w pew­nym za­kre­sie – w lewo i w prawo oraz w górę i w dół – tak, by moż­li­we było skie­ro­wa­nie snopa świa­tła w żą­da­nym kie­run­ku wokół po­ja­zdu, a nie tylko (tak jak w stan­dar­do­wych re­flek­to­rach świa­teł dro­go­wych) na wprost przed po­ja­zdem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szperak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. techn. blach. że­laz­ne, okrą­głe lub pó­ło­krą­głe na­rzę­dzie, słu­żą­ce do za­wi­ja­nia bla­chy w rurki; dwu­róg

 (1.2) daw. środ. prze­stęp. i więz.; także. techn. ślus. wy­trych

 (1.3) daw. środ. prze­stęp. i więz. rzad. klucz


Źródła:

Wiktionary

Szperanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpe­rać.


Źródła:

Wiktionary

Szperanka

śro­do­wi­sko­wo: prze­szu­ki­wa­nie, re­wiz­ja


Źródła:

SJP.pl

Szperać

cza­sow­nik

 (1.1) szu­kać, grze­bać w czymś


Źródła:

Wiktionary

Szperhok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wy­trych


Źródła:

Wiktionary

Szperka

daw­niej: sło­ni­na; sper­ka, spyr­ka, szpyr­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ka­wa­łek sma­żo­nej sło­ni­ny

 (1.2) spoż. wę­dzo­na sło­ni­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szperplata

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dykta


Źródła:

Wiktionary

Szpetalski

przy­miot­nik od: Szpe­tal Górny


Źródła:

SJP.pl

Szpetkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szpetnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób nie­e­ste­tycz­ny, ohyd­ny, odra­ża­ją­cy


Źródła:

Wiktionary

Szpetniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szpet­nie


Źródła:

SJP.pl

Szpetniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szpet­ny


Źródła:

SJP.pl

Szpetność

szpe­to­ta;
1. cecha cze­goś wy­glą­da­ją­ce­go ohyd­nie, odra­ża­ją­co;
2. cecha cze­goś bu­dzą­ce­go odra­zę ze wzglę­du na swoją nie­przyz­wo­i­tość;
3. cecha cze­goś ła­mią­ce­go przy­ję­te po­wszech­nie za­sa­dy; na­gan­ność;
4. coś bu­dzą­ce­go odra­zę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szpet­ne; cecha tych, któ­rzy są szpet­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpetny

1. wy­glą­da­ją­cy ohyd­nie, odra­ża­ją­co;
2. bu­dzą­cy odra­zę ze wzglę­du na swoją nie­przyz­wo­i­tość;
3. ła­mią­cy przy­ję­te po­wszech­nie za­sa­dy; na­gan­ny


przy­miot­nik

 (1.1) książk. wy­glą­da­ją­cy nie­e­ste­tycz­nie, ohyd­nie, odra­ża­ją­co

 (1.2) książk. bu­dzą­cy odra­zę lub obrzy­dze­nie ze wzglę­du na swoją nie­przyz­wo­i­tość, nie­e­tycz­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpetota

szpet­ność;
1. cecha cze­goś wy­glą­da­ją­ce­go ohyd­nie, odra­ża­ją­co;
2. cecha cze­goś bu­dzą­ce­go odra­zę ze wzglę­du na swoją nie­przyz­wo­i­tość;
3. cecha cze­goś ła­mią­ce­go przy­ję­te po­wszech­nie za­sa­dy; na­gan­ność;
4. coś bu­dzą­ce­go odra­zę


Źródła:

SJP.pl

Szpic

1. ostra koń­ców­ka cze­goś, czu­bek, wierz­cho­łek;
2. rasa psa pa­ster­skie­go, wy­stę­pu­ją­ce­go w Eu­ro­pie Pół­noc­nej i Ja­po­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ostra koń­ców­ka cze­goś

 (1.2) techn. pot. ostro za­koń­czo­ne dłuto

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) kynol. typ psów obej­mu­ją­cy kil­ka­dzie­siąt ras o okre­ślo­nych ce­chach;

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: szpi­ca


Szpic – nazwa okre­ślo­ne­go typu psa, obej­mu­ją­ca grupę wielu ras z pół­no­cy, wscho­du i cen­tral­nej czę­ści kon­ty­nen­tu eu­ro­az­ja­tyc­kie­go oraz z pod­bie­gu­no­wych ob­sza­rów Ame­ry­ki Pół­noc­nej, a także z Gren­lan­dii i Is­lan­dii. Psy z tej grupy odz­na­cza­ją się sto­sun­ko­wo pier­wot­ną bu­do­wą, słabo zmie­nio­ną przez czło­wie­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpica

przed­nia straż w woj­sku, od­dział zwia­dow­czy


Szpi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Pu­cha­czów.

Wieś du­chow­na "Stpi­cza", po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go, włas­ność opata sie­cie­chow­skie­go, wcho­dzi­ła w skład klu­cza pu­ha­czow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpicak

kilof gór­ni­czy z wy­mien­nym ostrzem w kształ­cie grotu


Źródła:

SJP.pl

Szpicberg

naj­więk­sza wyspa nor­we­ska w ar­chi­pe­la­gu Sval­bard; Spits­ber­gen


Źródła:

SJP.pl

Szpicbergeński

→ Szpic­berg (naj­więk­sza wyspa nor­we­ska); szpic­ber­ski, spits­ber­geń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spits­ber­ge­nem, do­ty­czą­cy Spits­ber­ge­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpicberski

→ Szpic­berg (naj­więk­sza wyspa nor­we­ska); szpic­ber­geń­ski, spits­ber­geń­ski


Źródła:

SJP.pl

Szpicbródka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spi­cza­sta broda, broda ścię­ta w szpic


Źródła:

Wiktionary

Szpicel

kapuś, kon­fi­dent; po­tocz­nie:
1. tajny współ­pra­cow­nik po­li­cji, wy­wia­du itp.; taj­niak, szpieg;
2. do­no­si­ciel; kabel, de­nun­cja­tor, ka­blow­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. tajny agent, szpieg


Szpi­cel (fr. "Le do­u­los") – fran­cu­sko-wło­ski czar­no-biały film kry­mi­nal­ny z 1962 roku w re­ży­se­rii i wedle sce­na­riu­sza Jean-Pier­re Mel­vil­le’a, bę­dą­cy adap­ta­cją po­wie­ści o tym samym ty­tu­le (1957) au­tor­stwa Pier­re’a Lesou. W ro­lach głów­nych wy­stą­pi­li Serge Reg­gia­ni, Jean-Paul Bel­mon­do oraz Fa­bien­ne Dali. Pier­wszy pokaz filmu miał miej­sce we Wło­szech 13 grud­nia 1962, fran­cu­ska pre­mie­ra od­by­ła się w Pa­ry­żu 8 lu­te­go 1963.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpicelek

zdrob­nie­nie od: szpi­cel


Źródła:

SJP.pl

Szpicgat

rufa ka­dłu­ba za­koń­czo­na jak dziób, bez pa­wę­ży


Szpic­gat – kon­struk­cja rufy ka­dłu­ba jach­tu lub łodzi za­koń­czo­na ostro po­dob­nie jak dziób po­zba­wio­na pa­wę­ży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpiclostwo

po­tocz­nie: to, czym zaj­mu­je się szpi­cel, skła­da­nie do­no­sów; do­no­si­ciel­stwo, ka­pu­sio­stwo, szpie­go­stwo, ka­pow­nict­wo


Źródła:

SJP.pl

Szpiclowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpic­lo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szpiclować

po­tocz­nie: śle­dzić kogoś i do­no­sić na niego; szpie­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Szpiclowski

po­tocz­nie: do­ty­czą­cy szpic­la lub jego dzia­łal­no­ści; do­no­si­ciel­ski, szpie­gow­ski, ka­pu­sio­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szpiclowsko-Dywersyjny

szpic­low­ski i dy­wer­syj­ny


Źródła:

SJP.pl

Szpicowaty

po­dob­ny wy­glą­dem do szpi­ca - psa o pu­szy­stym, za­wi­nię­tym do góry ogo­nie


Źródła:

SJP.pl

Szpicowy

→ szpic, → szpi­ca


Patrz:szpic, → szpica

Źródła:

SJP.pl

Szpicpapior

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pa­pier ścier­ny


Źródła:

Wiktionary

Szpicpapiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pa­pier ścier­ny


Źródła:

Wiktionary

Szpicrut

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. jeźdz. krót­ki skó­rza­ny lub rze­mien­ny pejcz do dy­scy­pli­no­wa­nia konia wierz­cho­we­go


Źródła:

Wiktionary

Szpicruta

ela­stycz­ny pręt po­kry­ty skórą lub rze­mien­na ple­cion­ka, sto­so­wa­ny zwy­kle przy jeź­dzie kon­nej, do po­ga­nia­nia konia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. krót­ki skó­rza­ny lub rze­mien­ny pejcz do dy­scy­pli­no­wa­nia konia wierz­cho­we­go;

 (1.2) jeźdz. ude­rze­nie szpi­cru­tą (1.1)


Na tę stro­nę wska­zu­je „pal­cat (jeź­dziect­wo)”. Zo­bacz też: pal­cat.

Szpi­cru­ta (także: pal­cat, pejcz) – rze­mien­na ple­cion­ka lub pręt po­kry­ty skórą, słu­żą­cy jako pomoc jeź­dziec­ka do po­ga­nia­nia konia.

Szpi­cru­ta przy­kła­da­na jest na ło­pat­kę lub zad wierz­chow­ca. Nie za­le­ca­ne jest jej uży­wa­nie tuż za łydką jeźdź­ca – na sła­biź­nie. Szpi­cru­tę po­win­ni sto­so­wać jeźdź­cy, po­tra­fią­cy już pa­no­wać nad ko­niem za po­mo­cą łydek i do­sia­du.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpicrutka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szpi­cru­ta

 (1.2) jeźdz. mała szpi­cru­ta


Źródła:

Wiktionary

Szpicyfinder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. spry­ciarz


Źródła:

Wiktionary

Szpiczak

1. jed­no­rocz­ny jeleń, któ­re­go pier­wsze po­ro­że nie ma odnóg
2. no­wot­wór zło­śli­wy po­cho­dzą­cy z ko­mó­rek plaz­ma­tycz­nych szpi­ku kost­ne­go, wy­stę­pu­ją­cy naj­czę­ściej w ko­ściach czasz­ki lub mied­ni­cy; siat­ko­wiak plaz­mo­cy­to­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. ro­dzaj no­wot­wo­ru ukła­du krwiot­wór­cze­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpiczakowaty

w ło­wiect­wie: ma­ją­cy po­ro­że bez odnóg


Źródła:

SJP.pl

Szpiczasto

przy­słó­wek

 (1.1) ostro, z ostrym, wą­skim za­koń­cze­niem, w kształ­cie szpi­ca


Źródła:

Wiktionary

Szpiczasty

zwę­ża­ją­cy się na końcu w szpic; spi­cza­sty; śpi­cza­sty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy ostre, wą­skie za­koń­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpicówka

pier­wsza strzy­ża ja­gniąt, po ukoń­cze­niu przez nie 3-4 mie­się­cy i odłą­cze­niu od matek


Źródła:

SJP.pl

Szpieg

kon­fi­dent, szpi­cel;
1. agent ob­ce­go wy­wia­du, który prze­ka­zu­je ob­ce­mu pań­stwu wia­do­mo­ści bę­dą­ce ta­jem­ni­cą pań­stwo­wą lub woj­sko­wą; taj­niak;
2. po­tocz­nie: osoba, która ob­ser­wu­je kogoś lub ja­kieś śro­do­wi­sko i do­no­si o tym komuś, zwy­kle w celu uzy­ska­nia ja­kichś ko­rzy­ści; kapuś, do­no­si­ciel, de­nun­cja­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się szpie­go­stwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpiegoman

osoba cią­gle oba­wia­ją­ca się, że jest oto­czo­na szpie­ga­mi


Źródła:

SJP.pl

Szpiegomania

1. ob­se­sja na punk­cie szpie­go­wa­nia, śle­dze­nia;
2. nie­u­za­sad­nio­ne upa­try­wa­nie wszę­dzie obec­no­ści szpie­gów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­ra­no­icz­ne i nie­u­za­sad­nio­ne prze­ko­na­nie, że jest się szpie­go­wa­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpiegostwo

1. prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na prze­ka­zy­wa­niu or­ga­nom wła­dzy ob­ce­go pań­stwa wia­do­mo­ści bę­dą­cych ta­jem­ni­cą pań­stwo­wą lub woj­sko­wą;
2. po­tocz­nie: to, czym zaj­mu­je się szpieg, skła­da­nie do­no­sów; do­no­si­ciel­stwo, ka­pu­sio­stwo, szpie­go­stwo, szpic­lo­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praca szpie­ga, ogół dzia­łań ma­ją­cych na celu zdo­by­cie i prze­ka­za­nie wła­dzom ob­ce­go pań­stwa ta­jem­ni­ce pań­stwo­we lub woj­sko­we


Szpie­go­stwo – forma dzia­łal­no­ści wy­wia­dow­czej po­le­ga­ją­ca na zdo­by­wa­niu in­for­ma­cji sta­no­wią­cych ta­jem­ni­ce i prze­ka­zy­wa­niu ich in­sty­tu­cji wy­wia­dow­czej. W więk­szo­ści państw świa­ta szpie­go­stwo na rzecz ob­ce­go pań­stwa jest prze­stęp­stwem kry­mi­nal­nym za­gro­żo­nym naj­wyż­szy­mi ka­ra­mi. Wy­kry­wa­niem i zwal­cza­niem szpie­go­stwa zaj­mu­ją się służ­by kontr­wy­wia­dow­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpiegowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpie­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szpiegować

1. prze­ka­zy­wać or­ga­nom wła­dzy ob­ce­go pań­stwa wia­do­mo­ści sta­no­wią­ce ta­jem­ni­cę pań­stwo­wą lub woj­sko­wą;
2. po­tocz­nie: śle­dzić kogoś i do­no­sić na niego; szpic­lo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) dzia­łać jako szpieg; prze­ka­zy­wać innym pod­mio­tom ta­jem­ni­ce pań­stwo­we lub woj­sko­we

 (1.2) pot. dzia­łać jak szpieg; śle­dzić kogoś i do­no­sić na niego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpiegowo

Szpie­go­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Do­brzyń nad Wisłą przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 562.


Źródła:

Wikipedia

Szpiegowski

do­ty­czą­cy szpie­ga lub szpie­go­stwa; do­no­si­ciel­ski, szpic­low­ski, ka­pu­sio­wa­ty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szpie­go­stwem, do­ty­czą­cy szpie­gów lub szpie­go­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpiegówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się szpie­go­stwem


Źródła:

Wiktionary

Szpigat

otwór w nad­bur­ciu lub w po­szy­ciu po­kła­du słu­żą­cy do spły­wu wody, która do­sta­ła się zza burty na po­kład; od­pływ­nik


Szpi­gat – od­pływ­nik w po­sta­ci ot­wo­ru umoż­li­wia­ją­ce­go spły­wa­nie nie­po­żą­da­nej wody na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej.

Za­sad­ni­czo ter­mi­nem tym na­zy­wa­ny jest prze­pust zę­zo­wy czyli od­pływ­nik sto­so­wa­ny na ma­łych jed­nost­kach pły­wa­ją­cych, na któ­rych nie sto­su­je się wo­do­szczel­nych gro­dzi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpigiel

w po­li­gra­fii: no­tat­ka spo­rzą­dzo­na dla dru­kar­ni przez se­kre­ta­rza re­dak­cji lub re­dak­to­ra tech­nicz­ne­go dzien­ni­ka, za­wie­ra­ją­ca spis ar­ty­ku­łów wcho­dzą­cych do nu­me­ru, wraz z po­da­niem ty­tu­łów oraz ich sze­ro­ko­ści


Szpi­giel – usta­le­nie stron, układ ko­lumn, sche­mat wy­da­nia (nu­me­ru) cza­so­pis­ma. Szpi­giel po­sia­da wiele po­sta­ci od zwy­kłe­go tek­sto­we­go opisu ko­lej­nych stron do ta­be­li o bar­dzo du­żych po­lach. Służy w re­dak­cji do or­ga­ni­za­cji pracy nad danym nu­me­rem cza­so­pis­ma[]. W szpi­glu uj­mu­je się naj­waż­niej­sze rze­czy, takie jak:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpik

gąb­cza­sta tkan­ka wy­peł­nia­ją­ca kości, wyt­wa­rza­ją­ca nowe ko­mór­ki krwi (szpik czer­wo­ny) lub ma­ga­zy­nu­ją­ca ener­gię i sub­stan­cje odżyw­cze, np. tłuszcz (szpik żółty)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. mięk­ka, sil­nie ukr­wio­na, ma­ją­ca gąb­cza­stą kon­sy­sten­cję tkan­ka znaj­du­ją­ca się wew­nątrz kości;

 (1.2) gw-pl|Poz­nań, War­sza­wa, Kra­ków. spoż. tłuszcz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szpikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szpi­kiem, do­ty­czą­cy szpi­ku


Źródła:

Wiktionary

Szpikulec

1. pręt z ostrym koń­cem, słu­żą­cy do na­kłu­wa­nia lub roz­drab­nia­nia cze­goś; na­kłu­wacz;
2. wy­sta­ją­ce, ostre za­koń­cze­nie cze­goś; szpic, kolec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzę­dzie w for­mie za­o­strzo­ne­go pręta, nie­kie­dy z rę­ko­je­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpil

ka­be­stan okrę­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Szpila

zgru­bie­nie od: szpil­ka


Szpi­la – ak­ce­so­rium słu­żą­ce do utrzy­ma­nia wło­sów danej osoby w sta­łym miej­scu. Może zo­stać użyta zwy­czaj­nie do za­bez­pie­cze­nia dłu­gich wło­sów przed prze­chy­le­niem, dla udo­god­nie­nia lub jako część zło­żo­nej fry­zu­ry lub ko­a­fiu­ry. Naj­star­szym do­wo­dem na­kła­da­nia szpi­li na włosy są rzeź­bio­ne fi­gur­ki Wenus, m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpilać

cza­sow­nik

 (1.1) środ. przest. grać w karty

 (1.2) reg-pl|Kresy Po­łud­nio­we., gw-pl|Lwów. grać na in­stru­men­cie

 (1.3) reg-pl|Kresy Po­łud­nio­we. rzad. do­ku­czać

 (1.4) gw-pl|Śląsk. grać


Źródła:

Wiktionary

Szpile

ka­be­stan okrę­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Szpileczka

1. zdrob­nie­nie od: szpil­ka;
2. wy­gię­ty drut do upi­na­nia wło­sów;
3. ro­dzaj ob­ca­sa przy dam­skich pan­to­flach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szpil­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpileczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy małą szpil­kę


Źródła:

SJP.pl

Szpilecznica

by­li­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych; juka; jukka; krę­pla; yucca


Źródła:

SJP.pl

Szpilka

1. dru­cik ostro za­koń­czo­ny, z głów­ką na dru­gim końcu, słu­żą­cy do spi­na­nia lub przy­pi­na­nia cze­goś;
2. ozdo­ba w kształ­cie dru­ci­ka z głów­ką, zwy­kle z me­ta­lu szla­chet­ne­go, zdo­bio­na dro­gi­mi ka­mie­nia­mi;
3. przed­miot do upi­na­nia wło­sów, zwy­kle z drutu zgię­te­go na pół lub z pla­sti­ku;
4. cien­ki, ostro za­koń­czo­ny liść drze­wa igla­ste­go;
5. pręt za­gię­ty z jed­nej stro­ny, ostro za­koń­czo­ny z dru­giej, słu­żą­cy do przy­mo­co­wy­wa­nia na­mio­tu do ziemi;
6. cien­ki, wy­so­ki obcas dam­skie­go buta lub but na takim ob­ca­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. mały, cie­niut­ki pręt za­koń­czo­ny głów­ką z me­ta­lu lub ko­lo­ro­we­go pla­sti­ku, słu­żą­cy do mo­co­wa­nia np. tka­ni­ny

 (1.2) obuw. cien­ki i wy­so­ki obcas w bucie

 (1.3) obuw. ko­bie­cy but ze szpil­ką (1.2)

 (1.4) tu­ryst. pręt za­koń­czo­ny ocz­kiem lub zgię­ciem do mo­co­wa­nia na­mio­tu do po­dło­ża

 (1.5) bot. wąski, ostry liść u drzew igla­stych

 (1.6) gwara. mot. śruba po­sia­da­ją­ca z obu stron gwint


Szpil­ka – cien­ki od­ci­nek sztyw­ne­go drutu (zwy­kle ok. 3 cm) za­koń­czo­na z jed­nej stro­ny me­ta­lo­wą lub pla­sti­ko­wą głów­ką, a z dru­giej ostrą koń­ców­ką. Dzię­ki temu łatwo można nią spi­nać tka­ni­ny, kart­ki pa­pie­ru itp. Szpil­ką w odróż­nie­niu od igły nie da się szyć, niem­niej jed­nak jest ona bar­dzo po­moc­na w kra­wiect­wie. Ozdob­na od­mia­na szpil­ki to szpi­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpilkarz

w daw­nej Pol­sce: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy igły, szpil­ki i haft­ki; iglarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy szpil­ki

 (1.2) przest. ku­piec hand­lu­ją­cy szpil­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpilki

1. obu­wie dam­skie na wy­so­kich, cien­kich ob­ca­sach;
2. po­tocz­nie:
a) od­czu­cie bólu lub kłu­cia;
b) mro­wie­nie, dręt­wie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. ból lub nie­przy­jem­ne od­czu­cie jakby ktoś wbi­jał szpil­ki w ciało

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) M. B. W. lm. od szpil­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpilkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy szpil­kę


Źródła:

SJP.pl

Szpilkować

1. przy­bi­jać po­desz­wę, ze­lów­kę do buta przy po­mo­cy drew­nia­nych szpi­lek;
2. daw­niej: kłuć, ranić ostrym na­rzę­dziem; szpi­lo­wać;
3. w gwa­rze obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych: po­da­wać za­strzyk z fe­no­lu, ben­zy­ny lub innej tru­ciz­ny; szpi­lo­wać;
4. za­my­kać drew­nia­ny­mi szpil­ka­mi końce osło­nek wy­ro­bów węd­li­niar­skich; szpi­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Szpilkowce

rząd ro­ślin na­go­na­sien­nych; sos­now­ce


Źródła:

SJP.pl

Szpilkowe

przy­miot­nik od: szpil­ka


Źródła:

SJP.pl

Szpilkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin na­go­na­sien­nych; sos­no­wiec


Źródła:

SJP.pl

Szpilkowy

przy­miot­nik od: szpil­ka


przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy ostre, kłu­ją­ce li­ście

 (1.2) ma­ją­cy szpil­ki, drew­nia­ne ćwiecz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpilman

w śred­nio­wiecz­nych Niem­czech: wę­drow­ny śpie­wak, muzyk, aktor, ku­glarz


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpilować

szpil­ko­wać;
1. daw­niej: kłuć, ranić ostrym na­rzę­dziem;
2. w gwa­rze obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych: po­da­wać za­strzyk z fe­no­lu, ben­zy­ny lub innej tru­ciz­ny;
3. za­my­kać drew­nia­ny­mi szpil­ka­mi końce osło­nek wy­ro­bów węd­li­niar­skich


Źródła:

SJP.pl

Szpina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. klam­ra


Źródła:

Wiktionary

Szpinaczek

zdrob­nie­nie od: szpi­nak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szpi­nak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpinak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spi­na­cia|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju szpi­nak (1.1)

 (1.3) ogrod. roln. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spi­na­cia ole­ra­cea|ref=tak., szpi­nak wa­rzyw­ny, ro­śli­na wa­rzyw­na o po­dłuż­nych, szpi­cza­stych li­ściach

 (1.4) spoż. ja­rzy­na z liści szpi­na­ku (1.3)

 (1.5) kulin. po­tra­wa przy­rzą­dza­na ze szpi­na­ku (1.4)


Szpi­nak ("Spi­na­cia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych (daw­niej w ko­mo­so­wa­tych) obej­mu­ją­cy trzy ga­tun­ki, po­cho­dzą­ce ze środ­ko­wo-za­chod­niej Azji. Spoś­ród nich sze­ro­ko zna­nym, ce­nio­nym jako ro­śli­na wa­rzyw­na i upra­wia­nym na całym nie­mal świe­cie jest szpi­nak wa­rzyw­ny ("Spi­na­cia ole­ra­cea" L.), za­ra­zem ga­tu­nek ty­po­wy ro­dza­ju.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szpinakowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kon­sy­sten­cją szpi­nak


Źródła:

SJP.pl

Szpinakowy

→ szpi­nak


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szpi­na­kiem, do­ty­czą­cy szpi­na­ku lub za­wie­ra­ją­cy szpi­nak


Patrz:szpinak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpinalów

Szpi­na­lów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ka­mieńsk, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 484 z Beł­cha­to­wa do Ka­mień­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szpindel

daw­niej: oś wa­ha­deł­ka w ze­gar­ku


Źródła:

SJP.pl

Szpindlowy

→ szpin­del


Patrz:szpindel

Źródła:

SJP.pl

Szpinecik

zdrob­nie­nie od: szpi­net


Źródła:

SJP.pl

Szpinet

dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, od­mia­na kla­we­sy­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. muz. in­stru­ment mu­zycz­ny po­pu­lar­ny w XVI-XVIII w., bę­dą­cy mniej­szą od­mia­ną kla­we­sy­nu


Szpi­net (spi­net, ok­taw­ka) – in­stru­ment mu­zycz­ny stru­no­wo-kla­wi­szo­wy, po­pu­lar­ny w XVII wieku, od­mia­na kla­we­sy­nu.

Szpi­net stoi na 3 no­gach, ma trój­kąt­ne lub czwo­ro­kąt­ne, cza­sem pię­cio­kąt­ne pudło re­zo­nan­so­we i skalę do 5 oktaw (naj­czę­ściej 3-4).

W prze­ci­wień­stwie do kla­we­sy­nu ma tylko po­je­dyn­czy na­ciąg strun (8' - re­jestr ośmio­sto­po­wy, nie­tran­spo­nu­ją­cy - patrz kla­we­syn).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpinetowy

→ szpi­net


Patrz:szpinet

Źródła:

SJP.pl

Szpion

po­tocz­nie: szpieg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. szpieg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpital

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­kład lecz­nict­wa zam­knię­te­go słu­żą­cy ba­da­niu i le­cze­niu pa­cjen­tów wy­ma­ga­ją­cych ho­spi­ta­li­za­cji;

 (1.2) daw. gw-pl|Poz­nań. stałe miej­sce po­by­tu osób star­szych, nie­peł­no­spraw­nych itd.


Szpi­tal – jedna z naj­waż­niej­szych jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych w sy­ste­mie opie­ki zdro­wot­nej. W szpi­ta­lu udzie­la się świad­czeń zdro­wot­nych w wa­run­kach zam­knię­tych. Naj­waż­niej­szym za­da­niem szpi­ta­li jest le­cze­nie pa­cjen­tów, ale oprócz tego zaj­mu­ją się opie­ką zdro­wot­ną ludzi zdro­wych, np. szpi­ta­le po­łoż­ni­cze.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szpitalik

zdrob­nie­nie od: szpi­tal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały szpi­tal


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpitalnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ho­spi­ta­li­zo­wa­na


Źródła:

Wiktionary

Szpitalnictwo

ogół szpi­ta­li w kraju; ich funk­cjo­no­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. ogół za­gad­nień zwią­za­nych z za­kła­da­niem i pro­wa­dze­niem szpi­ta­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpitalnicy

1. ty­tu­lar­na god­ność ry­ce­rza spra­wu­ją­ce­go pie­czę nad szpi­ta­la­mi;
2. za­kon­nik szpi­tal­ny;
3. czło­wiek chory prze­by­wa­ją­cy w szpi­ta­lu;
4. daw­niej: czło­wiek ubogi miesz­ka­ją­cy w przy­tuł­ku


Szpi­tal­ni­cy, za­ko­ny szpi­tal­ne – ogól­na nazwa od­no­szą­ca się do za­ko­nów i zgro­ma­dzeń za­kon­nych sta­wia­ją­cych sobie za cel nie­sie­nie po­mo­cy cho­rym oraz spra­wo­wa­nie dzia­łal­no­ści cha­ry­ta­tyw­nej.

Naj­czę­ściej od­no­si się do dwóch za­ko­nów ry­cer­skich wy­wo­dzą­cych się z za­ło­żo­ne­go w 1098 w Ziemi Świę­tej przez Ge­rar­da Ton­que'a: jo­an­ni­tów i la­za­ry­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpitalniczka

→ szpi­tal­nik


Patrz:szpitalnik

Źródła:

SJP.pl

Szpitalniczy

→ szpi­tal­nik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szpi­tal­nict­wem, do­ty­czą­cy szpi­tal­nict­wa

 (1.2) zwią­za­ny ze szpi­tal­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy szpi­tal­ni­ków


Patrz:szpitalnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpitalnik

1. ty­tu­lar­na god­ność ry­ce­rza spra­wu­ją­ce­go pie­czę nad szpi­ta­la­mi;
2. za­kon­nik szpi­tal­ny;
3. czło­wiek chory prze­by­wa­ją­cy w szpi­ta­lu;
4. daw­niej: czło­wiek ubogi miesz­ka­ją­cy w przy­tuł­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek za­ko­nu szpi­tal­ne­go

 (1.2) daw. rel. tytuł ry­ce­rza szpi­tal­ne­go za­rzą­dza­ją­ce­go szpi­ta­la­mi

 (1.3) rzad. osoba ho­spi­ta­li­zo­wa­na

 (1.4) daw. ubogi w przy­tuł­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpitalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szpi­ta­lem, do­ty­czą­cy szpi­ta­la


Źródła:

Wiktionary

Szpitol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. szpi­tal


Źródła:

Wiktionary

Szplajs

w że­glar­stwie: po­łą­cze­nie dwóch lin wy­ko­na­ne przez wple­ce­nie po­krę­tek jed­nej liny mię­dzy po­kręt­ki dru­giej; splot


Źródła:

SJP.pl

Szplin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Gniez­no, Ku­ja­wy Za­chod­nie, Re­gion Kozła. ekspr. wa­riat, po­strze­le­niec, nar­wa­niec

 (1.2) środ. prze­stęp. agre­syw­ny prze­stęp­ca prze­by­wa­ją­cy wcze­śniej w szpi­ta­lu psy­chia­trycz­nym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Poz­nań, Gniez­no, Ku­ja­wy Za­chod­nie, Byd­goszcz. bzik, wa­riact­wo; oso­bli­we za­cho­wa­nie, spra­wia­ją­ce wra­że­nie drob­ne­go sza­leń­stwa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) środ. prze­stęp. krzyk, hałas


Źródła:

Wiktionary

Szplint

nie­wiel­ki swo­rzeń, trzpień, trzon lub pręt uży­wa­ny do za­bez­pie­cza­nia na­krę­tek przed sa­mo­czyn­nym od­krę­ca­niem się


Źródła:

SJP.pl

Szpok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szpak


Źródła:

Wiktionary

Szpon

pazur pta­ków dra­pież­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. ostry, za­krzy­wio­ny pazur pta­ków dra­pież­nych;

 (1.2) pot. długi paz­no­kieć

 (1.3) pot. ręka z po­wy­krzy­wia­ny­mi pal­ca­mi


Szpon – ostry i od­po­wied­nio za­krzy­wio­ny pazur pta­ków dra­pież­nych (szpo­nia­stych oraz sów) słu­żą­cy do chwy­ta­nia i prze­no­sze­nia mart­wej zdo­by­czy. Poza dzio­bem sta­no­wi głów­ną broń pta­ków dra­pież­nych, po­moc­ną w po­lo­wa­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpona

1. oku­cie pięty gafla lub bomu w kształ­cie wi­de­łek obej­mu­ją­ce maszt;
2. daw­niej: szpon


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. za­koń­cze­nie gafla albo bomu obej­mu­ją­ce maszt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szponar

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szponcić

po­tocz­nie: robić coś sza­lo­ne­go, nie­wła­ści­we­go lub głu­pie­go


Źródła:

SJP.pl

Szponder

część mięsa wo­ło­we­go z grzbie­tu za ło­pat­ką


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. mięso z mię­śnia na­ra­mien­ne­go bydła, wy­kra­wa­ny z dol­ne­go od­cin­ka żeber

 (1.2) kulin. po­tra­wa ze szpon­dru (1.1)

 (1.3) gwara. zo­o­techn. rocz­ny wieprz kar­mio­ny na szyn­kę

 (1.4) lwów. bo­czek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpondowo

Szpon­do­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk. Leży nad Płon­ką.

W cza­sie kam­pa­nii wrze­śnio­wej sta­cjo­no­wa­ła tu 152 Eska­dra My­śliw­ska..

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szponga

po­przecz­ne spo­je­nie desek; ka­wa­łek drew­na użyty do tego spo­je­nia


Źródła:

SJP.pl

Szpongi

mę­skie, hisz­pań­skie spod­nie ko­stiu­mo­we


Źródła:

SJP.pl

Szponiaste

1. opa­trzo­ny szpo­na­mi, przy­po­mi­na­ją­cy szpo­ny;
2. o ce­chach szpo­nia­stych (rząd pta­ków)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ac­ci­pi­tri­for­mes|Vie­il­lot|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|szpo­nia­sty.


Szpo­nia­ste, ja­strzę­bio­we, dra­pież­ne, dzien­ne ptaki dra­pież­ne (Ac­ci­pi­tri­for­mes) – rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae). Do­kład­na po­zy­cja fi­lo­ge­ne­tycz­na w obrę­bie Ne­o­gnat­hae nie­pew­na; z róż­nych badań wy­ni­ka, że mogą być przed­sta­wi­cie­la­mi grupy Afro­a­ves (obej­mu­ją­cej także sowy, cze­pi­gi, ku­ro­la, tro­go­ny, dzio­bo­roż­co­we, kra­sko­we i dzię­cio­ło­we) two­rzą­cy­mi wraz z kon­do­ro­wy­mi grupę sio­strza­ną do kladu obej­mu­ją­ce­go wszyst­kich po­zo­sta­łych przed­sta­wi­cie­li Afro­a­ves lub też mogą two­rzyć z kon­do­ro­wy­mi grupę sio­strza­ną do znacz­nie więk­sze­go (obej­mu­ją­ce­go wię­cej ga­tun­ków) kladu pta­ków, obej­mu­ją­ce­go poza wyżej wy­mie­nio­ny­mi gru­pa­mi rów­nież ka­ria­my, so­ko­ło­we, pa­pu­go­we i wró­blo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szponiastonóg

ro­dzaj afry­kań­skie­go ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pter­ni­stis|Wa­gler|ref=tak., ptak z po­dro­dzi­ny ba­żan­tów, wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szponiasty

1. opa­trzo­ny szpo­na­mi, przy­po­mi­na­ją­cy szpo­ny;
2. o ce­chach szpo­nia­stych (rząd pta­ków)


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy szpo­ny

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy szpon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szponka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zdrobn. od szpon

 (1.2) kloc drew­nia­ny o prze­kro­ju trój­kąt­nym

 (1.3) wy­pu­kły de­kie­lek osła­nia­ją­cy na su­fi­cie miej­sce za­wie­sze­nia ży­ran­do­la

 (1.4) po­zio­my ele­ment płotu, do któ­re­go mo­cu­je się szta­che­ty

 (1.5) drew­nia­na za­tycz­ka za­bez­pie­cza­ją­ca, by płach­ta nie wy­le­cia­ła ze szmi­gi wia­tracz­nej

 (1.6) po­przecz­na li­stew­ka do prze­kła­da­nia su­szo­nych desek


Źródła:

Wiktionary

Szponnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny plisz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szpono

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. szpon.


Źródła:

Wiktionary

Szponowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem szpon


Źródła:

SJP.pl

Szpont

po­tocz­nie: za­mie­sza­nie, pod­stęp, kom­bi­na­cja lub nie­ucz­ci­wy spo­sób dzia­ła­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szpunt, stoż­ko­wy kołek, za­tycz­ka do ot­wo­rów wy­le­wo­wych w becz­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szponton

broń drzew­co­wa uży­wa­na w daw­nych ar­miach eu­ro­pej­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. broń drzew­co­wa z pła­skim, po­sze­rzo­nym, obo­siecz­nym gro­tem i zbro­jo­ną po­przecz­ką, od­mia­na par­ty­za­ny roz­po­wszech­nio­na w XVII-XVIII wieku jako oz­na­ka i broń ofi­ce­rów oraz po­do­fi­ce­rów pie­cho­ty;


Szpon­ton – ro­dzaj broni drzew­co­wej, od­mia­na par­ty­za­ny o obo­siecz­nym gro­cie, u któ­re­go na­sa­dzie znaj­do­wa­ły się wy­gię­te pręty lub skrzy­dła. Głow­nie szpon­to­nów miały cha­rak­te­ry­stycz­nie roz­sze­rzo­ną część cen­tral­ną. Roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w XVII-XVIII wieku, głów­nie jako oz­na­ka stop­nia po­do­fi­cer­skie­go lub ofi­cer­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpony

1. oku­cie pięty gafla lub bomu w kształ­cie wi­de­łek obej­mu­ją­ce maszt;
2. daw­niej: szpon


Źródła:

SJP.pl

Szporobliwy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszczęd­ny


Źródła:

Wiktionary

Szporowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpo­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szporować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszczę­dzać


Źródła:

Wiktionary

Szpotawość

wada po­le­ga­ją­ca na od­chy­le­niu osi od­cin­ków koń­czy­ny do wew­nątrz w sto­sun­ku do osi sy­me­trii ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest szpo­ta­we; cecha tych, któ­rzy są szpo­ta­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpotawy

znieksz­tał­co­ny z po­wo­du szpo­ta­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Szpotański

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpotlawy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nie­zdar­ny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ku­la­wy

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. krzy­wy, ko­śla­wy, ku­la­wy


Źródła:

Wiktionary

Szprajcha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szpry­cha


Źródła:

Wiktionary

Szprechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szpre­chać.


Źródła:

Wiktionary

Szprechać

po­tocz­nie: mówić po nie­miec­ku; szwar­go­lić, szwar­go­tać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żart. mówić po nie­miec­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szprengowaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. zdro­jo­wy


Źródła:

Wiktionary

Szprewa

rzeka w Niem­czech; Spre­wa


Źródła:

SJP.pl

Szpring

lina do cu­mo­wa­nia stat­ku, mo­co­wa­na do na­brze­ża na wy­so­ko­ści śró­do­krę­cia, dzia­ła­ją­ca od­wrot­nie do cumy; spring


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. lina cu­mow­ni­cza dzia­ła­ją­ca od­wrot­nie do cumy;


Szpring – lina cu­mow­ni­cza dzia­ła­ją­ca od­wrot­nie do cumy, tzn. umo­co­wa­na w czę­ści ru­fo­wej jed­nost­ki bie­gnie do na­brze­ża w stro­nę dzio­bu (szpring ru­fo­wy), a umo­co­wa­na w czę­ści dzio­bo­wej bie­gnie w stro­nę rufy (szpring dzio­bo­wy). Ma dzia­ła­nie po­moc­ni­cze i sta­bi­li­zu­ją­ce w sto­sun­ku do cumy. Szprin­gi mo­cu­je się do na­brze­ża na wy­so­ko­ści śró­do­krę­cia, a na więk­szych jed­nost­kach nawet nie do­cho­dząc do tej czę­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpringbok

ga­tu­nek małej an­ty­lo­py; spring­bok, skocz­nik an­ty­lo­pi


Źródła:

SJP.pl

Szpros

li­stwa dzie­lą­ca otwór okna na mniej­sze, wy­peł­nio­ne szy­ba­mi czę­ści; szcze­bli­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wew­nętrz­na li­stwa dzie­lą­ca okno (rza­dziej drzwi) na czę­ści – kwa­te­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szprosować

wy­peł­niać po­wierzch­nię mo­ty­wu wy­pu­kło­ścia­mi lub rów­no­le­gły­mi wzglę­dem sie­bie row­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Szprot

mała ryba mor­ska z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych; szprot­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. mała mor­ska ryba


Szprot, sar­dyn­ka nor­we­ska ("Sprat­tus sprat­tus") – ga­tu­nek małej ryby mor­skiej z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych (Clu­pe­i­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szprotawa

1. mia­sto w Pol­sce;
2. rzeka w za­chod­niej Pol­sce


Szpro­ta­wa ( Sprot­ta­via, Sprot­tau) – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Szpro­ta­wa. Po­ło­żo­ne nad Bo­brem i Szpro­ta­wą.

We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2021 r. Szpro­ta­wa li­czy­ła 10 954 miesz­kań­ców.

Mia­sto jest oś­rod­kiem prze­my­sło­wo-usłu­go­wym. Zlo­ka­li­zo­wa­ny jest tu m.in. prze­mysł be­to­niar­ski, me­ta­lo­wy i spo­żyw­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szprotawianin

miesz­ka­niec Szpro­ta­wy


Źródła:

SJP.pl

Szprotawianka

miesz­kan­ka Szpro­ta­wy


Źródła:

SJP.pl

Szprotawski

przy­miot­nik od: Szpro­ta­wa


Źródła:

SJP.pl

Szprotka

mała ryba mor­ska z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych; szprot


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sprat­tus sprat­tus|ref=tak., mała ryba mor­ska, po­dob­na do śle­dzia, ży­ją­ca w eu­ro­pej­skich mo­rzach

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. dziew­czy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szprudel

daw­niej: go­rą­ce źró­dło wody mi­ne­ral­nej


Źródła:

SJP.pl

Szprudowo

Szpru­do­wo – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Gniew. Leży przy tra­sie drogi kra­jo­wej nr 91. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska w 1664 roku na­le­ża­ła do sta­ro­stwa gniew­skie­go.

W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym sta­cjo­no­wał w miej­sco­wo­ści ko­mi­sa­riat Stra­ży Gra­nicz­nej.


Źródła:

Wikipedia

Szpryca

1. przy­rząd słu­żą­cy do wstrzy­ki­wa­nia lub roz­pry­ski­wa­nia pły­nów albo wy­ci­ska­nia pół­płyn­nej masy, np. kremu;
2. bryz­gi wody pow­sta­łe z fal po­ru­szo­nych przez sta­tek, spa­da­ją­ce na po­kład;
3. po­tocz­nie: por­cja, dawka nar­ko­ty­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. strzy­kaw­ka

 (1.2) pot. za­strzyk

 (1.3) techn. przy­rząd słu­żą­cy do wstrzy­ki­wa­nia lub wy­ci­ska­nia ja­kiejś sub­stan­cji

 (1.4) stru­mień płynu wy­tło­czo­ny ze szpry­cy (1.3) lub wy­stry­ska­ją­cy skądś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szprycer

po­tocz­nie: napój z wina i wody mi­ne­ral­nej ga­zo­wa­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. kulin. wino zmie­sza­ne z wodą so­do­wą;


Zo­bacz też: "Szpry­cer" – album mu­zycz­ny Taco He­ming­wa­ya.

Szpry­cer – napój pow­sta­ły ze zmie­sza­nia bia­łe­go wina z wodą ga­zo­wa­ną, zwy­kle z do­dat­kiem lodu i de­ko­ra­cją z owo­ców lub ziół.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szprycerka

→ szpry­cer; nar­ko­man­ka


Źródła:

SJP.pl

Szprycha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. pręt łą­czą­cy pia­stę koła z jego obrę­czą

 (1.2) ele­ment na­cią­gu cza­szy pa­ra­so­la

 (1.3) pot. żart. szczu­pła, zgrab­na dziew­czy­na


Szpry­cha – rów­nież ramię koła, ele­ment (pręt) łą­czą­cy pia­stę z wień­cem koła.

Wy­na­la­zek koła szpry­cho­we­go przy­pi­sy­wa­ny jest cza­sa­mi in­do­e­u­ro­pej­skim He­ty­tom (na ich pie­czę­ciach wid­nie­ją koła z czte­re­ma szpry­cha­mi, ich sze­ro­kie za­sto­so­wa­nie w lek­kich wo­zach bo­jo­wych (ryd­wa­nach) praw­do­po­dob­nie przy­czy­ni­ło się do suk­ce­sów mi­li­tar­nych Ariów).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szprychowy

przy­miot­nik od: szpry­cha


Źródła:

SJP.pl

Szprychy

szkie­let koła


Źródła:

SJP.pl

Szprycować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. nasz­pry­co­wać)

 (1.1) pot. po­da­wać leki itp. w du­żych ilo­ściach

 (1.2) techn. wpro­wa­dzać sub­stan­cję do środ­ka lub roz­pro­wa­dzać po po­wierzch­ni cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Szprync

1. spryt­ny, ruch­li­wy chło­piec; wisus; spry­ciarz;
2. prze­sta­rza­łe: fi­giel; wy­kręt; pod­stęp­na sztucz­ka


Źródła:

SJP.pl

Szpryt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. spi­ry­tus


Źródła:

Wiktionary

Szpuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bia­ły­stok. gołąb po­spo­li­ty, nie­ra­so­wy


Źródła:

Wiktionary

Szpula

no­śnik wy­ro­bów na­wi­ja­nych, np. drutu lub prze­wo­dów, w po­sta­ci walca z tar­cza­mi po bo­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) walec z krąż­ka­mi na koń­cach, słu­żą­cy do na­wi­ja­nia sznu­ra, kabla itp.

 (1.2) elektr. kor­pus, szkie­let cewki

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. hasło do uciecz­ki


Szpu­la (z niem. "Spule") – drew­nia­ny, me­ta­lo­wy lub pla­sti­ko­wy przed­miot o wal­co­wa­tym kształ­cie z tar­cza­mi po bo­kach (na obu koń­cach walca), słu­żą­cy do na­wi­ja­nia na niego ela­stycz­nych ma­te­ria­łów, jak na przy­kład: drut, linka, prze­wód elek­trycz­ny, sznu­rek, żyłka. Umoż­li­wia prze­cho­wy­wa­nie i wy­god­ny do­stęp do ma­te­ria­łu po­przez od­wi­ja­nie ze szpu­li. Tar­cze za­bez­pie­cza­ją na­wi­nię­ty ma­te­riał przed zsu­nię­ciem się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpularnia

dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, w któ­rym na­wi­ja się nici na szpu­le


Źródła:

SJP.pl

Szpuleczka

zdrob­nie­nie od: szpul­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szpul­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpuleczkowy

→ szpu­lecz­ka


Patrz:szpuleczka

Źródła:

SJP.pl

Szpulka

1. mały walec drew­nia­ny lub pla­sti­ko­wy do na­wi­ja­nia nici albo drutu;
2. nić albo drut itp. na­wi­nię­te na mały walec


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) walec, na który na­wi­ja się np. nić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpulowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. techn. ma­gne­to­fon szpu­lo­wy


Źródła:

Wiktionary

Szpulowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze szpu­lą, ma­ją­cy szpu­le


Źródła:

Wiktionary

Szpunar

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szpuncik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szpunt


Źródła:

Wiktionary

Szpunt

za­tycz­ka do ot­wo­ru w becz­ce; czop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. stoż­ko­wy kołek, za­tycz­ka do ot­wo­rów wy­le­wo­wych w becz­ce

 (1.2) wojsk. za­tycz­ka w lufie ar­ma­ty, kar­ta­cza itp.


Szpunt (także: szpont), po­tocz­nie czop – mały drew­nia­ny kołek, zwy­kle stoż­ko­wy, słu­żą­cy do za­ty­ka­nia ot­wo­ru w becz­ce lub innym na­czy­niu bed­nar­skim. W ję­zy­ku tech­nicz­nym "szpunt" oz­na­cza rów­nież po­dłuż­ny wy­stęp (pióro) na kra­wę­dzi deski lub belki, słu­żą­cy do łą­cze­nia ele­men­tów drew­nia­nych na wpust i pióro.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szpuntowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ty­ka­nie becz­ki szpun­tem


Źródła:

Wiktionary

Szpuntować

za­ty­kać szpun­tem otwór w becz­ce; czo­po­wać, za­czo­po­wy­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zasz­pun­to­wać)

 (1.1) za­ty­kać becz­ki szpun­tem

 (1.2) przen. zat­kać, za­ła­tać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpuntowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szpun­tem, do­ty­czą­cy szpun­tu


Źródła:

Wiktionary

Szpurc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. nie­do­ro­stek, smar­kacz


Źródła:

Wiktionary

Szpurt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Lwów. szyb­ki bieg


Źródła:

Wiktionary

Szpycka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. lufka do pa­pie­ro­sów


Źródła:

Wiktionary

Szpyndlik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. szpil­ka


Źródła:

Wiktionary

Szpyndlikorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciu­łacz


Źródła:

Wiktionary

Szpyra

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szpyrhok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wy­trych


Źródła:

Wiktionary

Szpyrka

daw­niej: sło­ni­na; szper­ka; sper­ka; spyr­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. spoż. sło­ni­na

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. kulin. skwar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szpyt

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szpąga

daw­niej: szpon­ga (po­przecz­ne spo­je­nie desek); spąga


Źródła:

SJP.pl

Szpłachcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ka­wa­łek


Źródła:

Wiktionary

Szraf

drob­na kre­ska sto­so­wa­na w ry­sun­ku i gra­fi­ce, np. przy cie­nio­wa­niu, wy­peł­nia­niu tła, a także w kar­to­gra­fii do przed­sta­wia­nia na ma­pach rzeź­by te­re­nu; szra­fa


Źródła:

SJP.pl

Szrafa

drob­na kre­ska sto­so­wa­na w ry­sun­ku i gra­fi­ce, np. przy cie­nio­wa­niu, wy­peł­nia­niu tła, a także w kar­to­gra­fii do przed­sta­wia­nia na ma­pach rzeź­by te­re­nu; szraf


Źródła:

SJP.pl

Szrafirunek

me­to­da odw­zo­ro­wa­nia ko­lo­rów za po­mo­cą cien­kich, rów­no­le­głych lub krzy­żu­ją­cych się kre­sek; kre­sko­wa­nie, szra­fo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Szrafowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. tech­ni­ka ry­sun­ko­wa przed­sta­wia­nia ko­lo­rów lub stop­ni sza­ro­ści za po­mo­cą cien­kich kre­sek;


Szra­fo­wa­nie (na­zy­wa­ne też kre­sko­wa­niem) – me­to­da od­da­wa­nia ko­lo­rów lub stop­ni sza­ro­ści za po­mo­cą cien­kich, rów­no­le­głych lub krzy­żu­ją­cych się kre­sek. Me­to­da za­stęp­cza sto­so­wa­na w wielu tech­ni­kach ry­sun­ko­wych lub gra­ficz­nych nie umoż­li­wia­ją­cych po­słu­gi­wa­nia się pół­to­na­mi. Kre­ski mogą być cią­głe, prze­ry­wa­ne lub nawet skła­da­ją­ce się z rzę­dów kro­pek, mogą być o sta­łej lub róż­nej gę­sto­ści. Szra­fo­wa­nie może być też sto­so­wa­ne do cie­nio­wa­nia lub uka­za­nia trój­wy­mia­ro­wo­ści mo­ty­wu obra­zu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szrafować

wy­peł­niać kon­tur ry­sun­ku rów­no­le­gły­mi kre­ska­mi; kre­sko­wać


Źródła:

SJP.pl

Szrafy

kre­sko­wa­nie sto­so­wa­ne w ry­sun­kach, np. w celu wy­do­by­cia bry­ło­wa­to­ści ry­so­wa­ne­go przed­mio­tu, a także w kar­to­gra­fii do przed­sta­wie­nia na ma­pach rzeź­by te­re­nu


Źródła:

SJP.pl

Szrajba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - pod­pis


Źródła:

Wiktionary

Szrama

bliz­na po za­go­je­niu się rany, zwy­kle szpe­cą­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bliz­na po za­go­je­niu się rany, zwy­kle szpe­cą­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szramka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szramowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szramówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kilof


Źródła:

Wiktionary

Szramówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kilof


Źródła:

Wiktionary

Szranczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szaf­ka


Źródła:

Wiktionary

Szrank

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafa


Źródła:

Wiktionary

Szranki

1. w śred­nio­wie­czu: ogro­dzo­ny plac, na któ­rym od­by­wa­ły się tur­nie­je;
2. daw­niej: walka lub po­je­dy­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. śred­nio­wiecz­ny plac tur­nie­jo­wy

 (1.2) hist. pa­li­sa­da wokół placu tur­nie­jo­we­go

 (1.3) daw. walka, ry­wa­li­za­cja

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=nie­mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. M. lm. od: szrank


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szrapnel

po­cisk ar­ty­le­ryj­ski za­o­pa­trzo­ny w ła­du­nek wy­bu­cho­wy i za­pal­nik cza­so­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. po­cisk ar­ty­le­ryj­ski za­wie­ra­ją­cy me­ta­lo­we odłam­ki, które roz­pry­sku­ją się pod­czas wy­bu­chu za­pal­ni­ka cza­so­we­go;


Szrap­nel – po­cisk ar­ty­le­ryj­ski uży­wa­ny do ra­że­nia ludzi; także po­tocz­na nazwa odłam­ka. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska wy­na­laz­cy, an­giel­skie­go ge­ne­ra­ła-ma­jo­ra Henry'ego Shrap­ne­la. Po­cisk za­wie­ra lotki (np. w po­sta­ci oło­wia­nych kulek lub strza­łek), wy­rzu­ca­ne z po­ci­sku za po­mo­cą ła­dun­ku pro­cho­we­go, przy wy­ko­rzy­sta­niu za­pal­ni­ka cza­so­we­go. Po wy­rzu­ce­niu z kor­pu­su lotki roz­la­tu­ją się stoż­ko­wo na od­le­głość 150–200 m.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szrapnelowy

przy­miot­nik od: szrap­nel


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od szrap­nel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szraubsztok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ima­dło


Źródła:

Wiktionary

Szrałbyncyjer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śru­bo­kręt


Źródła:

Wiktionary

Szreder

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szrek

żerdź, zwy­kle brzo­zo­wa, słu­żą­ca do kie­ro­wa­nia jed­no­rzę­do­wą trat­wą


Źródła:

SJP.pl

Szrenc

pa­pier pa­ko­wy wy­pro­du­ko­wa­ny z ma­ku­la­tu­ry lub sta­rych szmat


Źródła:

SJP.pl

Szreniawa

rzeka, le­wo­brzeż­ny do­pływ Wisły


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szreniawski

→ Szre­nia­wa (do­pływ Wisły)


Źródła:

SJP.pl

Szrenica

szczyt gór­ski w Kar­ko­no­szach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w za­chod­nich Kar­ko­no­szach;


Szre­ni­ca (1362 m n.p.m., niem. "Reifträger, cz. Jínonoš") – szczyt gór­ski po­ło­żo­ny w za­chod­niej czę­ści Kar­ko­no­szy, w po­bli­żu gra­ni­cy pań­stwo­wej z Cze­cha­mi, na po­łud­nie od Szklar­skiej Po­rę­by. Do­sko­na­ły punkt wi­do­ko­wy na Kot­li­nę Je­le­nio­gór­ską oraz Góry Izer­skie, a także Kar­ko­no­sze cze­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szreter

naz­wi­sko


Szre­ter – pol­skie naz­wi­sko od niem. Schro­e­ter. Osoby o tym naz­wi­sku:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szreń

ro­dzaj po­kry­wy śnież­nej, któ­rej górna część ut­wo­rzo­na jest ze zlo­do­wa­cia­łe­go śnie­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. cien­ka, zlo­do­wa­cia­ła war­stwa na po­wierzch­ni śnie­gu;


Szreń – ro­dzaj po­kry­wy śnież­nej prze­kry­sta­li­zo­wa­nej pod wpły­wem czę­ścio­we­go rozm­ro­że­nia i po­now­ne­go za­marz­nię­cia, o łam­li­wej zlo­do­wa­cia­łej po­wierzch­ni. Czę­sto my­lo­na z lo­dosz­re­nią, któ­rej po­wierzch­nia z kolei jest tak mocna, iż utrzy­mu­je cię­żar czło­wie­ka. W ję­zy­ku po­tocz­nym spo­ty­ka się też ple­o­nazm „szreń łam­li­wa”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szreńsk

Szreńsk – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Szreńsk. Leży na Ma­zo­wszu, nad rzeką Mław­ką.

Sie­dzi­ba gminy Szreńsk oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Woj­cie­cha. Daw­niej pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1383 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie płoc­kim, zde­gra­do­wa­ne w 1869 roku.


Źródła:

Wikipedia

Szreński

przy­miot­nik od: Szreńsk


Źródła:

SJP.pl

Szroba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śruba


Źródła:

Wiktionary

Szrobcwinga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ścisk śru­bo­wy


Źródła:

Wiktionary

Szrobsztok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ima­dło


Źródła:

Wiktionary

Szrocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szrot


Źródła:

Wiktionary

Szron

osad z krysz­ta­łów lodu pow­sta­ły z za­marz­nię­tej mgły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war­stwa krysz­tał­ków lodu pow­sta­łych z za­ma­rza­ją­cej pary wod­nej osa­dza­ją­ca się na przed­mio­tach;

 (1.2) przen. książk. si­wiz­na


Szron – osad at­mos­fe­rycz­ny, two­rzą­cy drob­ne lo­do­we krysz­tał­ki w po­sta­ci igieł, pió­rek na po­zio­mych po­wierzch­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szronieć

1. po­kry­wać się szro­nem; osz­ra­niać się, szro­nić się;
2. po­kry­wać się si­wiz­ną


Źródła:

SJP.pl

Szronik

zdrob­nie­nie od: szron


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szron


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szronisty

rzad­ko: po­kry­ty krysz­tał­ka­mi lodu; osz­ro­nia­ły


Źródła:

SJP.pl

Szronić

1. po­kry­wać szro­nem; osz­ra­niać;
2. szro­nić się - po­kry­wać się szro­nem; osz­ra­niać się, szro­nieć


Źródła:

SJP.pl

Szronka

wieś w Pol­sce


Szron­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Kucz­bork-Osada. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Obok miej­sco­wo­ści prze­pły­wa Przy­lep­ni­ca, do­pływ Mław­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szronowy

→ szron


Patrz:szron

Źródła:

SJP.pl

Szrot

po­tocz­nie:
1. wy­sy­pi­sko złomu, miej­sce skła­do­wa­nia od­pa­dów;
2. wra­ko­wi­sko, zło­mo­wi­sko sa­mo­cho­do­we; au­tosz­rot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zło­mo­wi­sko, na któ­rym można kupić uży­wa­ne czę­ści sa­mo­cho­do­we

 (1.2) pot. przed­miot o ni­skiej ja­ko­ści


Szrot (też au­tosz­rot) – po­tocz­na nazwa sta­cji de­mon­ta­żu po­ja­zdów sa­mo­cho­do­wych, na któ­rej zaz­wy­czaj można także kupić uży­wa­ne czę­ści sa­mo­cho­do­we.

Pol­ska nazwa wy­wo­dzi się od nie­miec­kie­go słowa Schrott, oz­na­cza­ją­ce­go (do­słow­nie: „od­cię­ty ka­wa­łek”) złom.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szrotowy

po­tocz­nie: nie­na­da­ją­cy się już do użyt­ku, zde­ze­lo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Szrotówek

szro­tó­wek kasz­ta­now­co­wia­czek - in­wa­zyj­ny ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ki­bit­ni­ko­wa­tych, szkod­nik kasz­ta­now­ców


Źródła:

SJP.pl

Szrp

skró­to­wiec

 (1.1) = wojsk. Siły Zbroj­ne Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej;


Źródła:

Wiktionary

Szruber

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) reg. pozn. - twar­da szczot­ka do po­dło­gi


Źródła:

Wiktionary

Szruft

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. drzwicz­ki do pieca zwy­kłe­go w pie­kar­ni


Źródła:

Wiktionary

Szruty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. odzież ro­bo­cza, łach­ma­ny


Źródła:

Wiktionary

Szryft

daw­niej pismo, cha­rak­ter pisma; ja­kość czcio­nek uży­wa­nych do ja­kie­goś druku


Źródła:

SJP.pl

Szróbokrynt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śru­bo­kręt


Źródła:

Wiktionary

Szróbsztok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ima­dło


Źródła:

Wiktionary

Szsp

skrót od: So­cja­li­stycz­ny Zwią­zek Stu­den­tów Pol­skich - or­ga­ni­za­cja stu­denc­ka w la­tach 1973-1982 


skró­to­wiec

 (1.1) = hist. So­cja­li­stycz­ny Zwią­zek Stu­den­tów Pol­skich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szt

skró­to­wiec

 (1.1) = spa­li­no­wy ze­spół trak­cyj­ny;


Źródła:

Wiktionary

Szt.

skrót od:
1. sztu­ka;
2. szta­bo­wy; sztab.


skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = sztu­ka (jed­nost­ka)

 (1.2) = sztu­ka (twór­czość)

 (1.3) zob. funt. szt..

skrót, przy­miot­nik

 (2.1) = szta­bo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztab

głów­ny organ do­wo­dze­nia sił zbroj­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. organ do­wo­dzą­cy jed­nost­ką woj­sko­wą na róż­nych szcze­blach;

 (1.2) spe­cjal­na grupa ludzi po­wo­ła­na do kie­ro­wa­nia ja­kimś przed­sięw­zię­ciem

 (1.3) grupa spe­cja­li­stów, po­zo­sta­ją­ca w czy­jejś dy­spo­zy­cji

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: szta­ba


Sztab – głów­ny organ do­wo­dze­nia wy­stę­pu­ją­cy w od­dzia­łach i związ­kach wszyst­kich ro­dza­jów sił zbroj­nych oraz na szcze­blu cen­tral­nym. Na czele szta­bu stoi szef szta­bu pod­le­ga­ją­cy bez­poś­red­nio do­wód­cy. W okre­sie po­ko­ju głów­nym za­da­niem szta­bu jest or­ga­ni­zo­wa­nie szko­le­nia wojsk i za­pew­nie­nie im wa­run­ków utrzy­ma­nia wy­so­kie­go stop­nia go­to­wo­ści bo­jo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztab.

skrót od: szta­bo­wy; szt.


skrót

 (1.1) = szta­bo­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztaba

1. pła­ska me­ta­lo­wa belka uży­wa­na do za­my­ka­nia drzwi;
2. metal szla­chet­ny ufor­mo­wa­ny w bryłę o pro­sto­kąt­nej pod­sta­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wąska, gruba płyta me­ta­lo­wa

 (1.2) jubil. bryła me­ta­lu szla­chet­ne­go o pro­sto­kąt­nej pod­sta­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztabik

1. ro­dzaj dłu­gie­go ju­stun­ku;
2. li­stwa, z któ­rej wy­ra­bia­ne są ramy


Źródła:

SJP.pl

Sztabin

wieś w Pol­sce


Szta­bin ("Štabinas, Sta­bi­nis") – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin. Leży nad Bie­brzą.

Szta­bin uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1760 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1801 roku. Mia­sto ma­gnac­kie po­ło­żo­ne było w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie su­wal­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztabiński

przy­miot­nik od: Szta­bin


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztabka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szta­ba

 (1.2) mała szta­ba

 (1.3) ufor­mo­wa­na brył­ka cen­ne­go me­ta­lu o okre­ślo­nej wadze i pró­bie


Źródła:

Wiktionary

Sztablatura

war­stwa tynku po­ło­żo­na na ścia­nie w celu uzy­ska­nia gład­kiej po­wierzch­ni


Szta­bla­tu­ra – ro­dzaj tynku szla­chet­ne­go wy­ko­na­ne­go z gipsu mo­de­lo­we­go lub gipsu z cia­stem wa­pien­nym, po stward­nie­niu wy­gła­dzo­ne­go me­ta­lo­wą pacą do po­ły­sku. Sto­su­je się w po­mie­szcze­niach obiek­tów re­pre­zen­ta­cyj­nych o wy­so­kim po­zio­mie ar­chi­tek­to­nicz­nym wy­koń­cze­nia wnętrz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztablaturowy

wy­ko­na­ny w szta­bla­tu­rze


Źródła:

SJP.pl

Sztabowiec

ofi­cer bę­dą­cy człon­kiem szta­bu


Źródła:

SJP.pl

Sztabowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szta­bem, do­ty­czą­cy szta­bu


Źródła:

Wiktionary

Sztabskapitan

sto­pień ofi­cer­ski w car­skiej Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. hist. dawny niż­szy sto­pień ofi­cer­ski po­mię­dzy rangą po­rucz­ni­ka i ka­pi­ta­na, też: osoba z tym ty­tu­łem;


Sztab­ska­pi­tan (ros. штабс-капитан, "sztabs-kapitán") – sto­pień ofi­cer­ski poś­red­ni mię­dzy rangą po­rucz­ni­ka i ka­pi­ta­na. Od­po­wied­ni­kiem w ka­wa­le­rii był sztabs­rot­mistrz ("szta­brót­mistr").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztabsoficer

ofi­cer szta­bo­wy lub ofi­cer wyż­szej rangi w daw­nym woj­sku pol­skim


Źródła:

SJP.pl

Sztabsoficerski

→ sztab­so­fi­cer


Patrz:sztabsoficer

Źródła:

SJP.pl

Sztabówka

po­tocz­nie: mapa szta­bo­wa


Źródła:

SJP.pl

Sztach

po­tocz­nie: wcią­gnię­cie do płuc po­wie­trza lub dymu pa­pie­ro­so­we­go


Źródła:

SJP.pl

Sztachać

szta­chać się - za­cią­gać się dymem pa­pie­ro­so­wym


Źródła:

SJP.pl

Sztacheta

wąska deska bę­dą­ca czę­ścią ogro­dze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wąska deska bę­dą­ca czę­ścią pio­no­we­go obi­cia płotu

 (1.2) me­ta­lo­wy pręt sta­no­wią­cy ele­ment kon­struk­cyj­ny płotu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztachetka

zdrob­nie­nie od: szta­che­ta


Źródła:

SJP.pl

Sztachetowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szta­che­tą, do­ty­czą­cy szta­che­ty


Źródła:

Wiktionary

Sztachloki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. agrest


Źródła:

Wiktionary

Sztachnięcie

sztach­nąć się - za­cią­gnąć się dymem pa­pie­ro­so­wym


Źródła:

SJP.pl

Sztachnąć

sztach­nąć się - za­cią­gnąć się dymem pa­pie­ro­so­wym


Źródła:

SJP.pl

Sztafaż

1. upięk­sze­nie pej­za­żu po­przez wpro­wa­dze­nie do niego po­sta­ci ludz­kich, zwie­rząt, nie­wiel­kich scen ro­dza­jo­wych w celu oży­wie­nia lub po­głę­bie­nia tre­ści obra­zu;
2. ele­men­ty sta­no­wią­ce uzu­peł­nie­nie lub ozdo­bę cze­goś, bę­dą­ce tłem do wy­ek­spo­no­wa­nia pew­nych wa­lo­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ele­men­ty i środ­ki za­sto­so­wa­ne np. w dzie­le li­te­rac­kim, te­a­tral­nym czy w sy­tu­a­cji ży­cio­wej, nie na­ji­stot­niej­sze dla idei dzie­ła lub w danej sy­tu­a­cji, a je­dy­nie uzu­peł­nia­ją­ce lub ozda­bia­ją­ce coś

 (1.2) szt. po­sta­cie ludzi i zwie­rząt lub przed­mio­ty uzu­peł­nia­ją­ce obraz, fo­to­gra­fię, ry­su­nek itp., któ­rych głów­nym te­ma­tem jest kra­jo­braz lub wnę­trza;


Szta­faż (niem. "Staf­fa­ge" od "aus­staf­fie­ren", "przy­o­zda­biać") – nie­wiel­kie po­sta­cie ludz­kie i zwie­rzę­ta lub skrom­ne sceny ro­dza­jo­we wpro­wa­dza­ne do kom­po­zy­cji kra­jo­bra­zo­wych w celu ich oży­wie­nia lub upięk­sze­nia.

Na prze­ło­mie XVIII i XIX wieku szta­faż za­czął oz­na­czać grupę ludzi lub zwie­rząt, któ­rych za­da­niem było oży­wie­nie przed­sta­wio­nej sceny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztafażowy

przy­miot­nik od: szta­faż


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy szta­fa­żu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztafeta

1. kon­ku­ren­cja spor­to­wa, w któ­rej każdy z za­wod­ni­ków da­ne­go ze­spo­łu może star­to­wać do­pie­ro wtedy, gdy jego po­przed­nik po­ko­na okre­ślo­ny od­ci­nek trasy;
2. ze­spół za­wod­ni­ków star­tu­ją­cych w tej kon­ku­ren­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. bieg ze zmien­ni­ka­mi

 (1.2) przen. seria jed­na­ko­wych czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­nych przez ko­lej­ne osoby lub ze­spo­ły


Szta­fe­ta – ro­dzaj ze­spo­ło­wej kon­ku­ren­cji spor­to­wej. Od­by­wa się na tra­sie po­dzie­lo­nej na od­cin­ki. Na­stęp­ny za­wod­nik może wy­star­to­wać do­pie­ro po ukoń­cze­niu od­cin­ka przez po­przed­nie­go, gdy otrzy­ma od po­przed­ni­ka pa­łecz­kę w wyz­na­czo­nej stre­fie zmian. O ko­lej­no­ści de­cy­du­je po­zy­cja na mecie ostat­nie­go za­wod­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztafirować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. war­sza­wa., reg. pozn., bia­ły­stok. stro­ić (zwła­szcza ozdob­nie), mu­skać sta­ran­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny szta­fi­ro­wać się (dk. wysz­ta­fi­ro­wać się)

 (2.1) przest. reg. stro­ić się, zwy­kle z prze­sa­dą, mu­skać się


Źródła:

Wiktionary

Sztafok

trój­kąt­ny ża­giel na szku­ne­rze; foksz­tak­sel


Szta­fok – jeden z żagli za­li­cza­nych do sztaks­li przed­nich, trój­kąt­ny ża­giel, ostat­ni od stro­ny dzio­bu, po­ło­żo­ny naj­bli­żej fok­masz­tu, wy­stę­pu­ją­cy na du­żych ża­glow­cach. W za­leż­no­ści od typu oża­glo­wa­nia za­miast szta­fok może nosić nazwę foksz­taks­la.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztag

w że­glar­stwie: sta­lo­wa lina oli­no­wa­nia sta­łe­go, pod­trzy­mu­ją­ca maszt w pio­nie, w pła­szczyź­nie sy­me­trii stat­ku, bie­gną­ca od szczy­tu masz­tu do dzio­bu i rufy; szta­gli­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. lina oli­no­wa­nia sta­łe­go sta­bi­li­zu­ją­ca omasz­to­wa­nie w pła­szczyź­nie sy­me­trii jed­nost­ki pły­wa­ją­cej;

 (1.2) żegl. slang. zwrot przez sztag (1.1)


Szta­gi – liny oli­no­wa­nia sta­łe­go sta­bi­li­zu­ją­ce omasz­to­wa­nie w pła­szczyź­nie sy­me­trii jed­nost­ki pły­wa­ją­cej. Bie­gną od masz­tu do szta­gow­ni­ków mo­co­wa­nych w po­kła­dzie lub do in­nych drzewc. Na daw­nych ża­glow­cach szta­gi były naj­grub­szy­mi li­na­mi ro­ślin­ny­mi, dziś zaz­wy­czaj są to liny ple­cio­ne ze sta­lo­wych dru­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztaglina

w że­glar­stwie: sta­lo­wa lina oli­no­wa­nia sta­łe­go, pod­trzy­mu­ją­ca maszt w pio­nie, w pła­szczyź­nie sy­me­trii stat­ku, bie­gną­ca od szczy­tu masz­tu do dzio­bu i rufy; sztag


Źródła:

SJP.pl

Sztagownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. me­ta­lo­we oku­cie na po­kła­dzie, do któ­re­go mo­co­wa­ne są szta­gi;


Szta­gow­nik – ele­ment znaj­du­ją­cy się na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej o na­pę­dzie ża­glo­wym, umoż­li­wia­ją­cy za­mo­co­wa­nie szta­gów dzio­bo­wych do ka­dłu­ba jed­nost­ki. Wy­stę­pu­je na jed­nost­kach roz­po­czy­na­ją­cych się dzio­bem, a więc po­zba­wio­nych buksz­pry­tu.

Szta­gow­nik może być sa­mo­dziel­nym oku­ciem mo­co­wa­nym w oko­li­cy dzio­bu jed­nost­ki lub sta­no­wić część więk­sze­go oku­cia dzio­bo­we­go (np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztagowy

→ sztag


Patrz:sztag

Źródła:

SJP.pl

Sztajer

1. lu­do­wy ta­niec au­striac­ki
2. ro­dzaj żywej polki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. kolar. ko­larz to­ro­wy ja­dą­cy za na­da­ją­cym mu tempo mo­to­cy­klem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) muz. po­wol­ny, pa­ro­wy ta­niec lu­do­wy z Alp sty­ryj­skich w tak­cie 3/4, przy­po­mi­na­ją­cy walca i wy­wo­dzą­cy się z lend­le­ra, tań­czo­ny w umiar­ko­wa­nym tem­pie, zaz­wy­czaj z po­sta­wa­niem oraz z to­wa­rzy­szą­cy­mi przyś­piew­ka­mi

 (2.2) muz. szyb­ki ta­niec na­le­żą­cy do daw­ne­go pol­skie­go fol­klo­ru miej­skie­go, przys­wo­jo­ny jako od­mia­na żywej polki, wy­róż­nia­ją­cy się w cho­re­o­gra­fii cha­rak­te­ry­stycz­nym po­dry­wa­niem nogi

 (2.3) daw. muz. gw-pl|Ku­ja­wy, Poz­nań­skie, Kra­kow­skie. ro­dzaj szyb­kie­go walca tań­czo­ne­go w me­trum 3/8

 (2.4) muz. me­lo­dia lub utwór mu­zycz­ny przez­na­czo­ny do szta­je­ra (2.1-3)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) daw. żegl. górna część steru w pol­skich stat­kach rzecz­nych

 (3.2) hist. slang. środ. par­ty­zanc­kie: pi­sto­let pro­duk­cji au­striac­kiej

 (3.3) środ. więz. i prze­stęp. bim­ber

 (3.4) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. po­da­tek


Szta­jer – po­wol­ny lu­do­wy ta­niec sty­ryj­ski w me­trum 3/4, z przyś­piew­ka­mi. "Szta­ler, a ra­czej szta­jer, snadź od Niem­ców prze­ję­ty, po­dob­ny do walca, tylko go sze­rzej tań­cu­ją, w każdy kąt izby do­la­tu­jąc".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztajerczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Be­skid Są­dec­ki, Gorce. śred­niej wiel­ko­ści dzwo­nek wy­ko­na­ny z bla­chy lub ze spiżu


Źródła:

Wiktionary

Sztajerek

zdrob­nie­nie od: szta­jer


Szta­je­rek, szta­jer – ta­niec lu­do­wy w me­trum trój­mia­ro­wym, upo­wszech­nio­ny w fol­klo­rze miej­skim i wiej­skim (np. Rze­szow­skie, Pie­ni­ny).

Nazwa "szta­jer" wy­wo­dzi się od Sty­rii – re­gio­nu w Au­strii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztajger

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. szty­gar


Źródła:

Wiktionary

Sztajmes

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. menel


Źródła:

Wiktionary

Sztaksel

trój­kąt­ny ża­giel pod­no­szo­ny na szta­gu mię­dzy masz­ta­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ro­dzaj żagla, prze­waż­nie w kształ­cie trój­kąt­nym, roz­pi­na­ne­go na szta­gu;


Sztak­sel – ro­dzaj żagla, prze­waż­nie w kształ­cie trój­kąt­nym, roz­pi­na­ne­go na szta­gu jed­nost­ki pły­wa­ją­cej. Zaz­wy­czaj sztaks­le nie po­sia­da­ją włas­nych drzewc. Dzie­lą się na przed­nie bądź przy­masz­to­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztalować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­ma­wiać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. re­gu­lo­wać


Źródła:

Wiktionary

Sztaluga

sto­jak z ru­cho­my­mi uchwy­ta­mi, słu­żą­cy­mi ma­la­rzo­wi do umie­szcza­nia ma­lo­wa­ne­go obra­zu na od­po­wied­niej wy­so­ko­ści; szta­lu­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. sto­jak, zwy­kle trój­no­gi, słu­żą­cy do po­ka­zy­wa­nia obra­zów, a pod­czas pow­sta­wa­nia obra­zu do utrzy­my­wa­nia go w do­god­nej dla ma­la­rza po­zy­cji;


Szta­lu­ga (z Stel­lung „po­zy­cja, usta­wie­nie, znaj­do­wa­nie się”) – sto­jak, naj­czę­ściej o trzech no­gach, skon­stru­o­wa­ny z drew­nia­nych li­stew, na któ­rym ma­larz umie­szcza na od­po­wia­da­ją­cej mu wy­so­ko­ści obraz w cza­sie ma­lo­wa­nia.

W dzie­jach ma­lar­stwa wy­stę­po­wa­ły różne ro­dza­je szta­lug o zróż­ni­co­wa­nych kształ­tach; uży­wa­ne obec­nie typy, za­rów­no cięż­sze pra­cow­nia­ne, jak i lek­kie skła­da­ne, ple­ne­ro­we, wyksz­tał­ci­ły się w XIX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztalugi

sto­jak z ru­cho­my­mi uchwy­ta­mi, słu­żą­cy­mi ma­la­rzo­wi do umie­szcza­nia ma­lo­wa­ne­go obra­zu na od­po­wied­niej wy­so­ko­ści; szta­lu­gi


Źródła:

SJP.pl

Sztalugowiec

ma­larz spe­cja­li­zu­ją­cy się w ma­lar­stwie szta­lu­go­wym


Źródła:

SJP.pl

Sztalugowy

przy­miot­nik od: szta­lu­ga


Źródła:

SJP.pl

Sztam

1. po­tocz­nie: przy­ja­ciel­ski układ, zo­bo­wią­zu­ją­cy do wza­jem­nej po­mo­cy;
2. daw­niej: pień; sztam


Źródła:

SJP.pl

Sztama

1. po­tocz­nie: przy­ja­ciel­ski układ, zo­bo­wią­zu­ją­cy do wza­jem­nej po­mo­cy;
2. daw­niej: pień; sztam


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­le­żeń­ski lub przy­ja­ciel­ski układ z kimś, zo­bo­wią­zu­ją­cy do wza­jem­nej po­mo­cy

 (1.2) przest. zob. sztam.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztamajza

sze­ro­kie dłuto sto­lar­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. łom

 (1.2) rzem. dłuto cie­siel­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztamak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. środ. prze­stęp. ko­le­ga, przy­ja­ciel, kum­pel


Źródła:

Wiktionary

Sztambuch

daw­niej: ro­dzaj pa­mięt­ni­ka, opraw­ny ze­szyt, do któ­re­go wpi­sy­wa­no tek­sty oko­licz­no­ścio­we, wier­szy­ki, afo­ryz­my itp.; album, imien­nik, imion­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ze­szyt, w któ­rym zna­jo­mi i przy­ja­cie­le umie­szcza­ją na pa­miąt­kę różne wier­szy­ki i afo­ryz­my


Sztam­buch (niem. "das Stamm­buch", łac. "album ami­co­rum", ang. "book of friends­hip") – nie­wiel­ki, po­ręcz­ny pa­mięt­nik zło­żo­ny z bia­łych, zwią­za­nych kar­tek. Był bar­dzo po­pu­lar­ny od po­cząt­ku XVI w. do końca XVIII w. wśród stu­den­tów w Niem­czech, Pol­sce, Ho­lan­dii, Skan­dy­na­wii i na Wę­grzech.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztambuchowy

przy­miot­nik od: sztam­buch


Źródła:

SJP.pl

Sztamfer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubi­jak do kar­to­fli


Źródła:

Wiktionary

Sztamfować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubi­jać


Źródła:

Wiktionary

Sztamowy

o ro­śli­nach (naj­czę­ściej krze­wach róż): ma­ją­cy pień; pien­ny


Źródła:

SJP.pl

Sztampa

me­cha­nicz­ne po­wie­la­nie środ­ków wy­ra­zu; sza­blon, ma­nie­ra


Źródła:

SJP.pl

Sztampowaty

ma­ją­cy pewne cechy sztam­py


Źródła:

SJP.pl

Sztampowość

→ sztam­pa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sztam­po­we; cecha tych, któ­rzy są sztam­po­wi


Patrz:sztampa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztampowy

1. pow­ta­rza­ny me­cha­nicz­nie; sza­blo­no­wy, sche­ma­tycz­ny, nie­o­ry­gi­nal­ny;
2. po­słu­gu­ją­cy się sztam­pą


Źródła:

SJP.pl

Sztanca

1. stem­pel sta­lo­wy lub z brązu do wy­ci­na­nia i wy­tła­cza­nia wzo­rów; wy­kroj­nik;
2. utar­ty, me­cha­nicz­nie pow­ta­rza­ny wzór po­stę­po­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. przed­miot do wy­tła­cza­nia lub wy­ci­na­nia form z cze­goś albo wzo­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztancować

wy­ci­nać lub wy­tła­czać wzór przy uży­ciu sztan­cy


Źródła:

SJP.pl

Sztancownia

dział fa­bry­ki zaj­mu­ją­cy się sztan­co­wa­niem (wy­tła­cza­niem za po­mo­cą sztan­cy); tło­czar­nia, tłocz­nia


Źródła:

SJP.pl

Sztancowy

→ sztan­ca


Patrz:sztanca

Źródła:

SJP.pl

Sztand

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hand. stra­gan


Źródła:

Wiktionary

Sztandar

1. cho­rą­giew, czę­sto z wy­haf­to­wa­nym go­dłem lub ha­słem, bę­dą­ca zna­kiem ja­kie­goś kraju, od­dzia­łu woj­sko­we­go lub or­ga­ni­za­cji;
2. miej­sce, ława przy piecu; przy­pie­cek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­rą­giew o usta­lo­nych bar­wach, czę­sto ze zna­kiem (go­dłem), która jest sym­bo­lem zor­ga­ni­zo­wa­nej zbio­ro­wo­ści (np. or­ga­ni­za­cji, związ­ku lub na­ro­du);

 (1.2) przen. idea lub war­tość, na którą ktoś pu­blicz­nie się po­wo­łu­je


Sztan­dar – ro­dzaj flagi funk­cjo­nu­ją­cej jako sym­bo­licz­ny znak roz­poz­naw­czy in­sty­tu­cji (np. od­dzia­łu woj­sko­we­go, sto­wa­rzy­sze­nia, mia­sta, szko­ły itp.) Wy­stę­pu­je wy­łącz­nie w jed­nym eg­zem­pla­rzu, uni­kal­nym dla re­pre­zen­to­wa­ne­go pod­mio­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztandarek

zdrob­nie­nie od: sztan­dar


Źródła:

SJP.pl

Sztandarowość

cecha tego, co naj­le­piej re­pre­zen­tu­je coś, jest uwa­ża­ne za naj­waż­niej­sze


Źródła:

SJP.pl

Sztandarowy

1. naj­le­piej re­pre­zen­tu­ją­cy coś, naj­bar­dziej ty­po­wy; na­czel­ny, głów­ny;
2. zwią­za­ny z cho­rąg­wią bę­dą­cą zna­kiem ja­kie­goś kraju, od­dzia­łu woj­sko­we­go lub or­ga­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Sztandera

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sztanga

1. sprzęt spor­to­wy uży­wa­ny w pod­no­sze­niu cię­ża­rów;
2. drą­żek me­ta­lo­wy słu­żą­cy do prze­no­sze­nia ruchu obro­to­we­go z ze­spo­łu na­pę­do­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. cię­żar pod­no­szo­ny w za­wo­dach cię­ża­row­ców;

 (1.2) pot. kar­ton pa­pie­ro­sów


Sztan­ga – sprzęt spor­to­wy słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia nim ćwi­czeń si­ło­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztangielka

mała, lekka sztan­ga do ćwi­czeń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. spoż. długa bułka pszen­na

 (1.2) jęz. zdrobn. od: sztan­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztangista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec tre­nu­ją­cy pod­no­sze­nie cię­ża­rów


Źródła:

Wiktionary

Sztangistka

→ sztan­gi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta tre­nu­ją­ca pod­no­sze­nie cię­ża­rów


Patrz:sztangista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztangowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sztan­gą, do­ty­czą­cy sztan­gi


Źródła:

Wiktionary

Sztankiet

wy­ciąg u pu­ła­pu sceny te­a­tral­nej, na któ­rym wiszą de­ko­ra­cje


Sztan­kiet (etym. – niem. "Stan­ge", por. sztan­ga) – urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne w for­mie po­zio­me­go tra­wer­su za­mon­to­wa­ne­go na lin­kach nad sceną słu­żą­ce do pod­no­sze­nia de­ko­ra­cji te­a­tral­nych na od­po­wied­nią wy­so­kość. Sztan­kiet może być wy­po­sa­żo­ny w napęd elek­trycz­ny, lub może być po­ru­sza­ny ręcz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztany

po­tocz­nie o spod­niach


Źródła:

SJP.pl

Sztapel

stos wor­ków, skrzyń, desek itp., uło­żo­nych na prze­kład­kach war­stwa­mi jedne na dru­gich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ła­du­nek po­u­kła­da­ne­go war­stwa­mi to­wa­ru, np. drew­na, wor­ków, skrzyń;


Szta­pel (niem. "Sta­pel") – ogól­nie ła­du­nek (np. skrzy­nie, worki, pacz­ki, deski) uło­żo­ny war­stwa­mi.

W szcze­gól­no­ści nazwę tę sto­su­je się do stosu tar­ci­cy uło­żo­nej w spo­sób re­gu­lar­ny, zwy­kle w pro­sto­pa­dło­ścian war­stwa­mi na prze­kład­kach, spo­czy­wa­ją­ce­go na po­zio­mych le­ga­rach lub na sto­ja­kach. Dzię­ki uło­że­niu w szta­ple moż­li­we jest ob­sy­cha­nie zgro­ma­dzo­ne­go drew­na i łatwy po­miar jego ku­ba­tu­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztaplarka

me­cha­nicz­ne urzą­dze­nie słu­żą­ce do prze­wo­że­nia to­wa­rów i ukła­da­nia ich w szta­ple


Szta­plar­ka – urzą­dze­nie tech­nicz­ne do tran­spor­tu i ukła­da­nia ła­dun­ku w stos. Uży­wa­ne głów­nie w por­tach i ma­ga­zy­nach.

Do szta­plo­wa­nia czę­sto uży­wa­ny jest wózek wi­dło­wy na­zy­wa­ny stąd po­tocz­nie szta­plar­ką. Czę­sto są to wy­so­ko wy­spe­cja­li­zo­wa­ne urzą­dze­nia lub ele­men­ty cią­gów tech­no­lo­gicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztapler

ro­bot­nik ukła­da­ją­cy worki, skrzy­nie, deski itp., w szta­ple


Źródła:

SJP.pl

Sztaplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ukła­da­nie to­wa­ru w szta­ple


Źródła:

Wiktionary

Sztaplować

ukła­dać coś w szta­ple


cza­sow­nik

 (1.1) ukła­dać towar w szta­ple


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztaplowisko

deski, worki, skrzy­nie itp. uło­żo­ne w szta­ple


Źródła:

SJP.pl

Sztaplowy

przy­miot­nik od: szta­pel


Źródła:

SJP.pl

Sztaudynger

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sztauer

ro­bot­nik por­to­wy zaj­mu­ją­cy się za­ła­dun­kiem to­wa­rów drob­ni­co­wych na sta­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. mar. wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik por­to­wy zaj­mu­ją­cy się za­ła­dun­kiem, ro­zła­dun­kiem oraz roz­mie­szcza­niem to­wa­rów w ła­dow­ni;


Szta­u­er (z niem. "Sta­u­er") – wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny ro­bot­nik por­to­wy, zaj­mu­ją­cy się za­ła­dun­kiem to­wa­rów drob­ni­co­wych na sta­tek, jego roz­mie­szcza­niem w ła­dow­niach i wy­ła­do­wy­wa­niem. Prace te to szta­u­o­wa­nie i rozsz­ta­u­o­wa­nie.

Zgod­nie z roz­po­rzą­dze­niem Mi­ni­stra Tran­spor­tu i Go­spo­dar­ki Mor­skiej z dnia 6 lipca 1993 r.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztauerka

[czy­taj: szta­łer­ka]
1. zawód szta­u­e­ra;
2. ro­bot­ni­ca por­to­wa zaj­mu­ją­ca się za­ła­dun­kiem to­wa­rów drob­ni­co­wych na sta­tek


Źródła:

SJP.pl

Sztaufer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sma­row­ni­ca kap­tur­ko­wa do smaru sta­łe­go


Źródła:

Wiktionary

Sztauować

roz­mie­szczać towar w ła­dow­niach stat­ku w spo­sób za­pew­nia­ją­cy sta­tecz­ność stat­ku oraz wła­ści­we prze­cho­wy­wa­nie ła­dun­ku


Źródła:

SJP.pl

Sztauplan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. plan roz­mie­szcze­nia ła­dun­ku na stat­ku w spo­sób za­pew­nia­ją­cy sta­tecz­ność stat­ku i wła­ści­we prze­cho­wy­wa­nie ła­dun­ku


Źródła:

Wiktionary

Sztebdeka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. koł­dra


Źródła:

Wiktionary

Sztecher

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szpa­del


Źródła:

Wiktionary

Szteg

gruby ju­stu­nek że­liw­ny słu­żą­cy do wy­peł­nia­nia w for­mie dru­kar­skiej mar­gi­ne­sów i świa­teł w tek­ście; ob­sad­nik


Źródła:

SJP.pl

Szteker

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wtycz­ka


Źródła:

Wiktionary

Szteklin

Szte­klin – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo na Po­je­zie­rzu Sta­ro­gardz­kim. Leży nad je­zio­rem Szte­klin. Ma sta­tus so­łect­wa.

Dawne dobra ry­cer­skie, do 1928 r. rów­nież pod nazwą Stekl­no.


Źródła:

Wikipedia

Sztelwaga

okuty, drew­nia­ny kloc z za­cze­pa­mi, do któ­re­go przy­mo­co­wu­je się or­czy­ki, przy­cze­pio­ny do przed­niej czę­ści wozu kon­ne­go albo na­rzę­dzia rol­ni­cze­go; or­czy­ca, stel­wa­ga


Źródła:

SJP.pl

Sztender

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. sto­jak, wie­szak, prze­de wszyst­kim trze­pak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. sto­jak


Źródła:

Wiktionary

Szterować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przesz­ka­dzać


Źródła:

Wiktionary

Sztetl

mia­stecz­ko za­miesz­ka­łe głów­nie przez Żydów; sztetł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. etn. małe sku­pi­sko miej­skie za­cho­wu­ją­ce tra­dy­cyj­ną oby­cza­jo­wość ży­dow­ską, przed II wojną świa­to­wą głów­ny oś­ro­dek de­mo­gra­ficz­ny Żydów asz­ke­na­zyj­skich w Eu­ro­pie Wschod­niej;


Sztetl, sztetł ( ‏שטעטל‎ "sztetl", lm. ‏שטעטלעך‎ "sztet­lech" „mia­stecz­ko”, zdrob­nie­nie od ‏שטאָט‎ "sztot" „mia­sto”) – w li­te­ra­tu­rze po­pu­lar­no­na­u­ko­wej, ge­ne­a­lo­gicz­nej, et­no­gra­ficz­nej jest to małe sku­pi­sko miej­skie za­cho­wu­ją­ce tra­dy­cyj­ną oby­cza­jo­wość ży­dow­ską. Żydzi aby się osied­lić otrzy­my­wa­li do­ży­wot­nią dzier­ża­wę miej­sca na cmen­tarz ży­dow­ski, prawo do bu­do­wy sy­na­go­gi i ot­war­cia mykwy, które były trze­ma nie­zbęd­ny­mi ele­men­ta­mi dla ży­dow­skiej wspól­no­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztetyna

szte­ty­na zie­lo­na - od­mia­na ja­bło­ni o du­żych, ku­li­stych lekko spła­szczo­nych owo­cach


Źródła:

SJP.pl

Sztetł

mia­stecz­ko za­miesz­ka­łe głów­nie przez Żydów; sztetl


Źródła:

SJP.pl

Sztift

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. rylec


Źródła:

Wiktionary

Sztiglować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stro­ić się


Źródła:

Wiktionary

Sztil

w że­glar­stwie: bez­wietrz­na po­go­da na morzu; fla­u­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sy­tu­a­cja na morzu, gdy brak wia­tru;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztober

1. ścię­ta część pędu np. wierz­by; zrzez;
2. prze­sta­rza­le: sa­dzon­ka przez­na­czo­na do uko­rze­nie­nia


Źródła:

SJP.pl

Sztobryn

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sztof

miara ciał płyn­nych równa 1/10 wia­dra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ma­te­riał (np. na su­kien­kę)

 (1.2) ro­syj­ska miara ob­ję­to­ści pły­nów równa 1,23 litra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztok

daw­niej: pień, kłoda; dziś tylko w wy­ra­że­niu: upić się, zalać się w sztok - upić się do utra­ty przy­tom­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pię­tro


Sztok – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­bo­widz. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. An­drze­ja Apo­sto­ła w Lu­bo­wi­dzu.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztokada

1. ro­dzaj pchnię­cia w szer­mier­ce;
2. ro­dzaj szpa­dy z ostrym koń­cem


Źródła:

SJP.pl

Sztokawski

dia­lekt szto­kaw­ski - jeden z 3 głów­nych ugru­po­wań dia­lek­tów ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go; na­rze­cze szto­kaw­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. jed­ne­go z trzech głów­nych dia­lek­tów ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go;

przy­miot­nik

 (2.1) jęz. do­ty­czą­cy dia­lek­tu szto­kaw­skie­go (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztokfisz

dorsz roz­cię­ty wzdłuż, wy­pa­tro­szo­ny i wy­su­szo­ny na po­wie­trzu


Sztok­fisz (z nie­miec­kie­go "Stock­fisch") – nazwa hand­lo­wa pro­duk­tu przet­wór­stwa ryb­ne­go. Są to su­szo­ne ryby naj­czę­ściej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych – prze­de wszyst­kim duże dor­sze – po­cho­dzą­ce z po­ło­wów na Morzu Pół­noc­nym, ło­wi­skach is­landz­kich i no­wo­fund­landz­kich, a w po­ło­wie XX w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztokholm

sto­li­ca Szwe­cji; Stock­holm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Szwe­cji;


Sztok­holm (szw. []) – sto­li­ca i naj­lud­niej­sze mia­sto ("tätort") Szwe­cji, głów­ny oś­ro­dek po­li­tycz­ny, eko­no­micz­ny i kul­tu­ral­ny kraju. Sie­dzi­ba rządu i par­la­men­tu Szwe­cji oraz szwedz­kiej ro­dzi­ny kró­lew­skiej.

Sie­dzi­ba władz ("re­si­dens­stad") re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go ("län") Sztok­holm oraz oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ("cen­tra­lort") gminy Sztok­holm ("Stock­holms kom­mun" lub "Stock­holms stad").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztokholmczyk

miesz­ka­niec Sztok­hol­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sztok­hol­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztokholmka

miesz­kan­ka Sztok­hol­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sztok­hol­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztokholmski

przy­miot­nik od: Sztok­holm (sto­li­ca Szwe­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Sztok­holm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztolnia

wy­ro­bi­sko skal­ne pro­wa­dzą­ce ze stoku w głąb góry, służy do roz­poz­na­nia złoża


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sztucz­nie wy­ko­na­ny po­dziem­ny ko­ry­tarz pro­wa­dzą­cy ze stoku góry do jej wnę­trza, po­zio­mo lub pod nie­wiel­kim na­chy­le­niem;


Sztol­nia – wy­ro­bi­sko ko­ry­ta­rzo­we, o małym prze­kro­ju po­przecz­nym, drą­żo­ne w gó­rot­wo­rze ze zbo­cza góry, po­zio­mo lub pod nie­wiel­kim wznio­sem w głąb góry do złóż ko­pa­li­ny uży­tecz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztolniowy

przy­miot­nik od: sztol­nia


Źródła:

SJP.pl

Sztomel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nie­do­pa­łek pa­pie­ro­sa


Źródła:

Wiktionary

Sztompel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. drew­nia­ny dźwi­gar


Źródła:

Wiktionary

Sztompka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szton

krą­żek uży­wa­ny za­miast pie­nię­dzy w ka­sy­nach lub grach au­to­ma­to­wych; żeton


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. krą­żek lub in­ne­go kształ­tu zna­czek uży­wa­ny za­miast pie­nię­dzy w grach ha­zar­do­wych i au­to­ma­to­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztopować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­trzy­my­wać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ce­ro­wać


Źródła:

Wiktionary

Sztorc

daw­niej: kra­wędź, kant cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. kra­wędź, miej­sce sty­ka­nia się dwóch po­wierzch­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztorcem

daw­niej: kra­wędź, kant cze­goś


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) two­rząc kąt pro­sty z jakąś po­wierzch­nią

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: sztorc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztorcować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. obsz­tor­co­wać)

 (1.1) pot. do­sad­nie kry­ty­ko­wać kogoś, zaz­wy­czaj w ostrych sło­wach


Źródła:

Wiktionary

Sztorm

burza mor­ska, pod­czas któ­rej wieje bar­dzo silny i po­ry­wi­sty wiatr, po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie wy­so­kich fal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. me­te­o­rol. burza mor­ska, pod­czas któ­rej wieje bar­dzo silny i po­ry­wi­sty wiatr, po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie wy­so­kich fal


Sztorm (z ang. "Storm" i z niem. "Sturm") – zja­wi­sko me­te­o­ro­lo­gicz­ne, wy­stę­pu­ją­ce nad ob­sza­ra­mi mórz i oce­a­nów w po­sta­ci sil­ne­go, po­ry­wi­ste­go, dłu­gotr­wa­łe­go wia­tru o sile nie mniej­szej niż 8° w skali Be­a­u­for­ta. Po­go­dzie sztor­mo­wej zwy­kle to­wa­rzy­szy od­po­wied­nio silne fa­lo­wa­nie po­wierzch­ni wody (stan morza).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztorman

ofi­cer na­wi­ga­cyj­ny; sztur­man


Źródła:

SJP.pl

Sztormfok

ża­giel sztor­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Sztormiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sztor­miak


Źródła:

Wiktionary

Sztormiak

gu­mo­wa­na kurt­ka lub strój nie­prze­ma­kal­ny, no­szo­ne głów­nie przez że­gla­rzy i ma­ry­na­rzy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. żegl. płaszcz nie­prze­ma­kal­ny wy­ko­na­ny z gu­mo­wa­ne­go ma­te­ria­łu, uży­wa­ny głów­nie na morzu


Sztor­miak – część ubio­ru że­glar­skie­go – długa kurt­ka wo­do­szczel­na, z ob­szer­nym kap­tu­rem z sze­ro­kim ron­dem, lub al­ter­na­tyw­nie bez kap­tu­ra, ale z wy­so­kim koł­nie­rzem. W tym dru­gim wa­rian­cie sztor­miak jest sto­so­wa­ny razem z zyd­west­ką, wo­do­szczel­ną czap­ką ry­bac­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztormlina

lina roz­cią­gnię­ta na pew­nej wy­so­ko­ści nad po­kła­dem stat­ku, ułat­wia­ją­ca za­ło­dze po­ru­sza­nie się po po­kła­dzie w cza­sie sztor­mu


Sztorm­li­na – lina za­wie­szo­na na pew­nej wy­so­ko­ści nad po­kła­dem stat­ku, którą człon­ko­wie za­ło­gi mogą wy­ko­rzy­sty­wać w celu za­bez­pie­cze­nia się przed zmy­ciem z po­kła­du w cza­sie sztor­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztormować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mors. pły­wać w wa­run­kach sztor­mu


Źródła:

Wiktionary

Sztormowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sztor­mem, do­ty­czą­cy sztor­mu


Źródła:

Wiktionary

Sztormreling

Sztorm­re­ling – ba­rier­ka bie­gną­ca do­o­ko­ła po­kła­du jach­tu, chro­nią­ca za­ło­gę i więk­sze przed­mio­ty przed wy­pad­nię­ciem za burtę. Zbu­do­wa­na jest ze słup­ków z ot­wo­ra­mi (stó­jek), usta­wio­nych w gnia­zdach przy­mo­co­wa­nych do po­kła­du przy re­lin­gu. Przez ot­wo­ry w słup­kach prze­cią­gnię­ta jest linka (naj­czę­ściej sta­lo­wa). Linki sztorm­re­lin­gu naj­czę­ściej są roz­cią­ga­ne po­mię­dzy ko­szem dzio­bo­wym a ko­szem ru­fo­wym w spo­sób umoż­li­wia­ją­cy łatwy ich de­mon­taż, np. w celu ułat­wie­nia scho­dze­nia i wcho­dze­nia na po­kład jach­tu.


Źródła:

Wikipedia

Sztormszpigat

że­glar­stwo: duży otwór w nad­bur­ciu umoż­li­wia­ją­cy spły­wa­nie wody z po­kła­du, za­bez­pie­czo­ny sta­lo­wą kratą i po­kry­wą; porta sztor­mo­wa


Źródła:

SJP.pl

Sztormtrap

dra­bin­ka li­no­wa wy­wie­sza­na za burtę stat­ku, kiedy uży­cie zwy­kłe­go trapu jest utrud­nio­ne z po­wo­du sil­ne­go wia­tru i dużej fali


Źródła:

SJP.pl

Sztort

dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, pro­to­typ fa­go­tu


Sztort, dul­cian – dawny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów stro­i­ko­wych, pro­to­typ fa­go­tu. Zbu­do­wa­ny jest ze smu­kłe­go, jed­no­li­te­go kloc­ka drew­na, w któ­rym wy­drą­żo­ne są dwa rów­no­le­głe, lekko ko­nicz­ne ka­na­ły po­łą­czo­ne u dołu wy­gię­tą w ko­lan­ko rurą. Kor­pus po­sia­da sie­dem ot­wo­rów bocz­nych, pod­czas gry za­ty­ka­nych pal­ca­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztos

1. w bi­lar­dzie: ude­rze­nie kuli;
2. po­tocz­nie:
a) coś świet­ne­go, god­ne­go po­dzi­wu; odlot;
b) sto­su­nek płcio­wy;
c) szyb­kie dzia­ła­nie;
3. slan­go­wo: wstyd, ob­ciach;
4. prze­sta­rza­le: ude­rze­nie, pchnię­cie;
5. dawna ha­zar­do­wa gra w karty;
6. w gwa­rze prze­stęp­czej: po­tocz­nie: mały przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy klucz, któ­rym można ot­wo­rzyć zamek w sa­mo­cho­dzie; łamak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. ude­rze­nie kijem kuli bi­lar­do­wej

 (1.2) wulg. sto­su­nek płcio­wy

 (1.3) przest. gwał­tow­ne zet­knię­cie się, zde­rze­nie; ude­rze­nie, pchnię­cie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) karc. ro­dzaj ha­zar­do­wej gry w karty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztosik

zdrob­nie­nie od: sztos (gra w karty)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: sztos (ro­dzaj ha­zar­do­wej gry w karty)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztrab

cegły wy­sta­ją­ce co druga w murze, zo­sta­wio­ne spe­cjal­nie w ce­lach zdob­ni­czych; sztra­ba; strzę­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zob. sztra­ba.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztraba

cegły wy­sta­ją­ce co druga w murze, zo­sta­wio­ne spe­cjal­nie w ce­lach zdob­ni­czych; sztrab; strzę­pia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. wy­stę­py po­zo­sta­wio­ne w murze w celu po­łą­cze­nia go z murem do­bu­do­wa­nym póź­niej, uzy­ska­ne przez po­zo­sta­wie­nie w co dru­giej war­stwie ścia­ny no­śnej wnęki o głę­bo­ko­ści ćwier­ci cegły


Sztra­ba (sztrab) – pio­no­wy rząd ce­gieł wy­sta­ją­cy z lica muru (naj­czę­ściej, z co dru­giej war­stwy ce­gieł). Może słu­żyć celom zdob­ni­czym lub jako za­czą­tek nowej, pro­sto­pa­dłej ścia­ny (pla­no­wa­nej do wznie­sie­nia w przysz­ło­ści).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztrachecla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­pał­ka


Źródła:

Wiktionary

Sztraf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. i gwara. kara (zwy­kle pie­nięż­na), grzyw­na


Źródła:

Wiktionary

Sztrafbatalion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. wojsk. ba­ta­lion karny


Źródła:

Wiktionary

Sztrajchować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ma­lo­wać, po­kry­wać farbą


Źródła:

Wiktionary

Sztrajmel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żyd. tra­dy­cyj­na fu­trza­na czap­ka wy­ko­na­na z trzy­na­stu skó­rek, zwy­kle so­bo­lo­wych, sta­no­wią­ca część ofi­cjal­ne­go bądź odś­więt­ne­go stro­ju niek­tó­rych grup or­to­dok­syj­nych Żydów;


Źródła:

Wiktionary

Sztrajmł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fu­trza­na czap­ka no­szo­na przez cha­sy­dów


Sztrajmł ( ‏שטרײַמל‎; także: "sztrajml", "sztrej­meł", "sztraj­mel, de­ni­szest") – fu­trza­na czap­ka (zwana rów­nież li­siur­ką) no­szo­na prze­waż­nie przez cha­sy­dów pod­czas sza­ba­su oraz świąt.

Ży­dow­ski sztrajmł wy­wo­dzi się od sta­ro­pol­skie­go stro­ju szla­chec­kie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztrandowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. ce­lo­we wpro­wa­dze­nie stat­ku na przy­brzeż­ną mie­liz­nę w celu ra­to­wa­nia stat­ku lub za­ło­gi;


Sztran­do­wa­nie (z niem. "der Strand" – plaża; nie­popr. "wysz­tran­do­wa­nie") – do­pro­wa­dze­nie do ce­lo­we­go i kon­tro­lo­wa­ne­go osa­dze­nia jed­nost­ki pły­wa­ją­cej na pia­szczy­stym brze­gu, płyt­kiej wo­dzie lub na mie­liź­nie; lą­do­wa­nie na brze­gu.

Sztran­do­wa­nie sto­su­je się np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztrasa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. ulica, droga


Źródła:

Wiktionary

Sztrasburczyk

[czy­taj: sztra­zbur­czyk] miesz­ka­niec Sztras­bur­ga (mia­sta we Fran­cji); Stras­bur­czyk


Źródła:

SJP.pl

Sztrasburg

mia­sto we Fran­cji; Stras­burg, Stras­bo­urg


Źródła:

SJP.pl

Sztrasburka

[czy­taj: sztra­zbur­ka] miesz­kan­ka Sztras­bur­ga (mia­sta we Fran­cji); Stras­bur­ka


Źródła:

SJP.pl

Sztrasburski

→ Sztras­burg (mia­sto we Fran­cji); stras­bur­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Stras­bur­giem, do­ty­czą­cy Stras­bur­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztraser

rasa go­łę­bia wy­wo­dzą­ca się z Moraw; rów­nież przed­sta­wi­ciel tej rasy


Źródła:

SJP.pl

Sztreka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. po­zio­me wy­ro­bi­sko ko­ry­ta­rzo­we


Źródła:

Wiktionary

Sztrekować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prze­cią­gać się


Źródła:

Wiktionary

Sztrof

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. i gw-pl|Górny Śląsk. kara

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. man­dat


Źródła:

Wiktionary

Sztrofa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kara

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zwrot­ka


Źródła:

Wiktionary

Sztrom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. prąd


Źródła:

Wiktionary

Sztrozak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. sien­nik


Źródła:

Wiktionary

Sztrufelek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. ka­wa­łek, pla­ste­rek, krom­ka


Źródła:

Wiktionary

Sztruks

ro­dzaj wel­we­tu, prąż­ko­wa­na tka­ni­na ba­weł­nia­na po­dob­na do ak­sa­mi­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. prąż­ko­wa­na tka­ni­na ba­weł­nia­na, rza­dziej weł­nia­na;


Sztruks – prąż­ko­wa­na tka­ni­na ba­weł­nia­na, weł­nia­na lub jed­wab­na, z któ­rej szyje się spod­nie, ma­ry­nar­ki i inne czę­ści gar­de­ro­by wierzch­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztruksowy

wy­ko­na­ny ze sztruk­su - ro­dza­ju wel­we­tu, prąż­ko­wa­nej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej po­dob­nej do ak­sa­mi­tu (np. spod­nie sztruk­so­we)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny ze sztruk­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztruksy

po­tocz­nie: spod­nie ze sztruk­su


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spod­nie uszy­te ze sztruk­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztrych

prze­sta­rza­łe: kre­ska, linia, rysa


Źródła:

SJP.pl

Sztrykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sztry­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sztrykować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. robić na dru­tach coś z wełny

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. robić na dru­tach


Źródła:

Wiktionary

Sztróm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. prąd


Źródła:

Wiktionary

Sztrółdekiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sło­mia­na wy­cie­racz­ka


Źródła:

Wiktionary

Sztuba

1. daw­niej: izba, pokój;
2. daw­niej: szko­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pokój, izba

 (1.2) daw. szko­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztubacki

1. lek­ce­wa­żą­co: wła­ści­wy oso­bom mło­dym i nie­doj­rza­łym;
2. daw­niej: do­ty­czą­cy ucz­nia gim­naz­jum lub szko­ły śred­niej; ucz­niow­ski


Źródła:

SJP.pl

Sztubackość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sztu­bac­kie; cecha tych, któ­rzy są sztu­bac­cy


Źródła:

Wiktionary

Sztubak

daw­niej: uczeń szkol­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. uczeń szko­ły śred­niej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztubowa

więź­niar­ka w obo­zie kon­cen­tra­cyj­nym peł­nią­ca funk­cję na­dzor­cy


Źródła:

SJP.pl

Sztubowy

wię­zień w obo­zie kon­cen­tra­cyj­nym peł­nią­cy funk­cję na­dzor­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wię­zień obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go na­dzo­ru­ją­cy in­nych więź­niów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztuca

poń­czo­cha bez stopy uży­wa­na przez pił­ka­rzy


Źródła:

SJP.pl

Sztucer

broń my­śliw­ska na gru­be­go zwie­rza


Sztu­cer (niem. "stut­zen", sta­ro­pol. "sztu­ciec") –

współ­cze­śnie: okre­śle­nie ka­ra­bi­nów i ka­ra­bin­ków my­śliw­skich uży­wa­nych do po­lo­wa­nia na grubą zwie­rzy­nę; daw­niej: woj­sko­wa broń strze­lec­ka ze skró­co­ną wzglę­dem ka­ra­bi­nu gwin­to­wa­ną lufą, uży­wa­na głów­nie przez for­ma­cje strzel­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztucerowy

→ sztu­cer


Patrz:sztucer

Źródła:

SJP.pl

Sztuchnonć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­trą­cić, ude­rzyć


Źródła:

Wiktionary

Sztuciec

na­rzę­dzie słu­żą­ce do spo­ży­wa­nia po­sił­ków np. wi­de­lec, nóż


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot słu­żą­cy do je­dze­nia: nóż, wi­de­lec lub łyżka;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztucki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sztuczka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) popis zręcz­no­ści spraw­nie wy­ko­ny­wa­nych

 (1.2) pot. przen. za­cho­wa­nie, po­su­nię­cie, przez które chce­my coś osią­gnąć, ko­rzy­sta­jąc z cu­dzej na­iw­no­ści, nie­wie­dzy itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztuczki

naz­wi­sko


Sztucz­ki – pol­ski dra­mat oby­cza­jo­wy z 2007 roku w re­ży­se­rii An­drze­ja Ja­ki­mow­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztuczkowy

daw­niej o ubra­niu, ma­te­ria­le: w prąż­ki lub wą­skie paski


Źródła:

SJP.pl

Sztuczniak

po­tocz­nie: coś sztucz­ne­go, nie­na­tu­ral­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Sztucznie

przy­słó­wek

 (1.1) bez udzia­łu na­tu­ry

 (1.2) w uda­wa­ny spo­sób, nie­na­tu­ral­nie


Źródła:

Wiktionary

Sztuczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sztucz­nie


Źródła:

SJP.pl

Sztuczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sztucz­ny


Źródła:

SJP.pl

Sztuczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co syn­te­tycz­ne

 (1.2) cecha tego, co jest imi­ta­cją

 (1.3) cecha tego, co nie­na­tu­ral­ne lub kogoś, kto za­cho­wu­je się nie­na­tu­ral­nie


Źródła:

Wiktionary

Sztuczny

1. niez­god­ny z na­tu­rą, za­cho­wu­ją­cy się w nie­na­tu­ral­ny spo­sób;
2. stwo­rzo­ny przez czło­wie­ka


przy­miot­nik

 (1.1) imi­tu­ją­cy coś na­tu­ral­ne­go, wyt­wo­rzo­ny przez czło­wie­ka

 (1.2) niez­god­ny z na­tu­rą

 (1.3) za­cho­wu­ją­cy się nie­na­tu­ral­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztuczydło

po­gard­li­wie o mar­nym przed­sta­wie­niu te­a­tral­nym; sztu­czy­sko


Źródła:

SJP.pl

Sztuczysko

po­gard­li­wie o mar­nym przed­sta­wie­niu te­a­tral­nym; sztu­czy­dło


Źródła:

SJP.pl

Sztufada

danie z du­szo­nej pie­cze­ni wo­ło­wej szpi­ko­wa­nej sło­ni­ną, po­da­wa­ne na cie­pło z sosem od du­sze­nia jako danie obia­do­we albo na zimno jako przy­staw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ma­ry­no­wa­na wo­ło­wi­na nasz­pi­ko­wa­na sło­ni­ną, na­stęp­nie pie­czo­na lub du­szo­na;


Sztu­fa­da (od wł. "stu­fa­to" „du­szo­ne mięso”) – danie kuch­ni pol­skiej, naj­praw­do­po­dob­niej po­cho­dzą­ce od dania "boeuf à la mode" kuch­ni fran­cu­skiej. Współ­cze­śnie ma po­stać du­szo­nej pie­cze­ni z wo­ło­wi­ny szpi­ko­wa­nej sło­ni­ną, po­da­wa­nej na cie­pło z sosem od du­sze­nia jako danie obia­do­we albo na zimno jako przy­staw­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztuk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. daw. kawał, dow­cip

 (1.2) gw-pl|Kra­ków. łomot, stu­kot


Źródła:

Wiktionary

Sztuka

1. twór­czość ar­ty­stycz­na czło­wie­ka;
2. utwór dra­ma­tycz­ny przez­na­czo­ny do wy­sta­wia­nia na sce­nie;
3. zdol­ność, bie­głość w ro­bie­niu cze­goś;
4. dzia­ła­nia bę­dą­ce od­bi­ciem czy­jejś zręcz­no­ści, umie­jęt­no­ści, spry­tu;
5. część cze­goś, ka­wa­łek, np. mięsa;
6. pewna ilość tka­ni­ny sprze­da­na w ca­ło­ści;
7. jed­nost­ka, jeden eg­zem­plarz, rzecz, zwie­rzę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. twór­czość ar­ty­stycz­na

 (1.2) umie­jęt­ność wy­ma­ga­ją­ca szcze­gól­nych zdol­no­ści

 (1.3) po­je­dyn­czy przed­miot, eg­zem­plarz, ele­ment

 (1.4) teatr. utwór sce­nicz­ny, przed­sta­wie­nie

 (1.5) daw. jed­nost­ka sprze­da­ży tka­nin

 (1.6) o oso­bie po­sia­da­ją­cej okre­ślo­ne cechy

 (1.7) pot. dziew­czy­na

 (1.8) daw. ka­wa­łek, szmat, kęs

 (1.9) gwara mu­zy­ków roc­ko­wych kon­cert


Sztu­ka – róż­nie de­fi­nio­wa­ny ele­ment kul­tu­ry, prze­ja­wia­ją­cy się ut­wo­ra­mi, w tym dzie­ła­mi sztu­ki. Zda­niem niek­tó­rych po­ję­cie sztu­ki jest nie­moż­li­we do kom­plet­ne­go okre­śle­nia, bo jej gra­ni­ce są cią­gle re­de­fi­nio­wa­ne i w każ­dej chwi­li może po­ja­wić się dzie­ło, które w ar­bi­tral­nie przy­ję­tej, dom­knię­tej de­fi­ni­cji się nie mie­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztukamięs

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. go­to­wa­na wo­ło­wi­na jako danie


Źródła:

Wiktionary

Sztukas

bo­jo­wy sa­mo­lot nur­ku­ją­cy marki Stu­kas, uży­wa­ny pod­czas dru­giej wojny świa­to­wej; Stu­kas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. lekki nie­miec­ki bom­bo­wiec Jun­kers-87 z okre­su dru­giej wojny świa­to­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztukateria

ozdo­by rzeź­biar­skie ty­po­we dla de­ko­ra­cji wnętrz w okre­sie ba­ro­ku, ro­ko­ka i kla­sy­cyz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. rzeź­biar­skie ozdo­by prze­strzen­ne su­fi­tu i ścian we wnę­trzach, wy­ko­na­ne zwy­kle z gipsu lub stiu­ku;


Sztu­ka­te­ria – stiu­ki i inne ele­men­ty de­ko­ra­cyj­ne (np. putta, or­na­men­ty, gzym­sy wew­nątrz po­mie­szczeń) wy­ko­na­ne z gipsu lub ży­wi­cy po­lie­stro­wej, czę­sto od­le­wa­ne i mon­to­wa­ne do po­dło­ża (do ścian, su­fi­tów). Sto­so­wa­ne w ar­chi­tek­tu­rze od sta­ro­żyt­no­ści, upo­wszech­ni­ły się w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztukateryjny

przy­miot­nik od: sztu­ka­te­ria


Źródła:

SJP.pl

Sztukator

ar­ty­sta lub rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ko­ny­wa­niem sztu­ka­te­rii i in­nych prac ze stiu­ku; stiu­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­ko­nu­ją­ca za­wo­do­wo pracę z za­kre­su sztu­ka­te­rii


Sztu­ka­tor – osoba zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem lub odt­wa­rza­niem ele­men­tów sztu­ka­te­rii (stiu­ków i in­nych ele­men­tów de­ko­ra­cyj­no-sty­li­za­cyj­nych wy­ko­na­ne z gipsu) wnętrz i ele­wa­cji bu­dyn­ków.

Sztu­ka­tor wyt­wa­rza swoje dzie­ła na miej­scu lub w swo­jej pra­cow­ni na­stęp­nie mon­tu­jąc je jako go­to­we ele­men­ty. Zawód ten zo­stał spo­pu­la­ry­zo­wa­ny w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztukatorstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się sztu­ka­te­rią


Źródła:

Wiktionary

Sztukatura

daw­niej: sztu­ka­te­ria


Źródła:

SJP.pl

Sztukiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sztukmistrz

1. osoba po­ka­zu­ją­ca sztu­ki akro­ba­tycz­ne, cyr­ko­we itp.;
2. osoba, któ­rej do­ko­na­nia są bar­dzo sku­tecz­ne i budzą po­dziw; cza­ro­dziej, cu­dot­wór­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­ka­zu­ją­ca spek­ta­ku­lar­ne sztucz­ki ma­gicz­ne, akro­ba­tycz­ne, czy cyr­ko­we

 (1.2) książk. osoba, któ­rej do­ko­na­nia w danej dzie­dzi­nie są bar­dzo efek­tow­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztukmistrzyni

1. ko­bie­ta po­ka­zu­ją­ca sztu­ki akro­ba­tycz­ne, cyr­ko­we itp.;
2. ko­bie­ta, któ­rej do­ko­na­nia są bar­dzo sku­tecz­ne i budzą po­dziw; cza­ro­dziej­ka, cu­dot­wór­czy­ni


Źródła:

SJP.pl

Sztukopodobny

ma­ją­cy niek­tó­re cechy sztu­ki, po­dob­ny do sztu­ki


Źródła:

SJP.pl

Sztukowanie

do­cze­piać coś, do­szy­wać, do­kle­jać w celu po­więk­sze­nia po­wierzch­ni ja­kie­goś ma­te­ria­łu; łą­czyć coś w ca­łość


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sztu­ko­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztukować

do­cze­piać coś, do­szy­wać, do­kle­jać w celu po­więk­sze­nia po­wierzch­ni ja­kie­goś ma­te­ria­łu; łą­czyć coś w ca­łość


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­więk­szać po­przez do­szy­cie lub do­kle­je­nie cze­goś, np. ka­wał­ków ma­te­ria­łu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztukowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sztum

mia­sto w Pol­sce


}|-

Sztum ( Stuhm) – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim. Sie­dzi­ba po­wia­tu sztum­skie­go oraz gminy miej­sko-wiej­skiej Sztum. Po­ło­żo­ne nad je­zio­ra­mi: Za­je­zier­skim i Bar­le­wic­kim (daw­niej two­rzy­ły jedno Je­zio­ro Białe), przy dro­dze kra­jo­wej nr 55, po­mię­dzy Mal­bor­kiem a Kwi­dzy­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztumfa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. sztyw­na, nudna at­mos­fe­ra


Źródła:

Wiktionary

Sztumianin

miesz­ka­niec Sztu­mu


Źródła:

SJP.pl

Sztumianka

miesz­kan­ka Sztu­mu


Źródła:

SJP.pl

Sztumski

przy­miot­nik od: Sztum


Źródła:

SJP.pl

Sztundysta

daw­niej: czło­nek sekty re­li­gij­nej przyz­na­ją­cej sa­kra­men­tom tylko sym­bo­licz­ne zna­cze­nie, odrzu­ca­ją­cej wła­dzę ka­płań­ską i zew­nętrz­ne obrzę­dy re­li­gij­ne, na­u­cza­ją­cej rów­no­ści wszyst­kich ludzi i po­tę­pia­ją­cej han­del


Źródła:

SJP.pl

Szturarz

w daw­nej Pol­sce: rze­mieśl­nik pra­cu­ją­cy w mie­ście lub jego po­bli­żu, nie­na­le­żą­cy do cechu, zwal­cza­ny przez cech i wła­dze miej­skie


Źródła:

SJP.pl

Szturchaniec

cios łok­ciem albo pię­ścią; kuk­sa­niec; kuks


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. nie­zbyt mocne ude­rze­nie, za­da­wa­ne w któ­rąś część ciała po­wy­żej pasa i po­ni­żej głowy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szturchanina

po­tocz­nie: sztur­cha­nie się


Źródła:

SJP.pl

Szturchać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. szturch­nąć)

 (1.1) de­li­kat­nie pchać lub ude­rzać za­czep­nie lub niech­cą­cy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sztur­chać się (dk. szturch­nąć się)

 (2.1) sztur­chać jeden dru­gie­go


Źródła:

Wiktionary

Szturm

1. in­te­syw­ne na­tar­cie woj­ska dla zdo­by­cia np. umoc­nio­ne­go obiek­tu, mia­sta; atak; na­tar­cie;
2. daw­niej: przej­ście w ataku do walki wręcz;
3. prze­no­śnie: atak, ude­rze­nie na coś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. atak zbroj­ny

 (1.2) wtar­gnię­cie, za­ję­cie

 (1.3) daw. na­wał­ni­ca, sztorm

 (1.4) gw-pl|Ma­zu­ry. burza


Szturm – etap dzia­ła­nia tak­tycz­ne­go w po­sta­ci bez­poś­red­nie­go, skon­cen­tro­wa­ne­go i gwał­tow­ne­go ude­rze­nia pie­cho­ty na sil­nie bro­nio­ne po­zy­cje prze­ciw­ni­ka w celu ich zdo­by­cia.

Współ­cze­śnie w ter­mi­no­lo­gii pol­sko­ję­zycz­nej okre­śle­nie szturm sto­so­wa­ne jest zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do dzia­łań hi­sto­rycz­nych, a w no­men­kla­tu­rze Woj­ska Pol­skie­go zo­sta­ło za­stą­pio­ne ter­mi­nem atak (ma­ją­cym jed­nak szer­sze zna­cze­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szturmak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. ro­dzaj eu­ro­pej­skie­go hełmu re­ne­san­so­we­go z bocz­ny­mi osło­na­mi, uży­wa­ne­go w XVI–XVII wieku przez raj­ta­rów i pie­cho­tę;

 (1.2) hist. wojsk. ręcz­na broń palna z roz­sze­rzo­nym za­koń­cze­niem lufy, strze­la­ją­ca sie­kań­ca­mi, uży­wa­na w Eu­ro­pie w XVII–XVIII wieku;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) daw. po­gard. także gw-pl|Kresy. słu­żą­ca tępa i nie­zdar­na, po­py­cha­dło


Sztur­mak (także: bur­go­ne­ta, hełm bur­gundz­ki, sztur­mo­wy; niem. "sturm­ha­u­be", wł. "cas­qu­et­to") – re­ne­san­so­wy hełm naj­czę­ściej o kon­struk­cji ot­war­tej (nie­kie­dy także pó­łot­war­tej lub zam­knię­tej), wy­wo­dzą­cy się kon­struk­cyj­nie ze śred­nio­wiecz­nej łebki (w niek­tó­rych ozdob­nych for­mach na­wią­zu­ją­cy rów­nież do heł­mów an­tycz­nych).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szturman

ofi­cer na­wi­ga­cyj­ny; sztor­man


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mar. ofi­cer okrę­to­wy na­wi­gu­ją­cy sta­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szturmański

→ sztur­man


Patrz:szturman

Źródła:

SJP.pl

Szturmem

1. in­te­syw­ne na­tar­cie woj­ska dla zdo­by­cia np. umoc­nio­ne­go obiek­tu, mia­sta; atak; na­tar­cie;
2. daw­niej: przej­ście w ataku do walki wręcz;
3. prze­no­śnie: atak, ude­rze­nie na coś


przy­słó­wek

 (1.1) do­ko­nu­jąc sztur­mu

 (1.2) ener­gicz­nie, prze­bo­jo­wo

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: szturm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szturmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sztur­mo­wać.

 (1.2) na­cie­ra­nie, ata­ko­wa­nie


Źródła:

Wiktionary

Szturmować

na­cie­rać, ata­ko­wać coś w celu prze­ję­cia bro­nio­ne­go re­jo­nu, obiek­tu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) brać sztur­mem, ata­ko­wać

 (1.2) przen. wcho­dzić z im­pe­tem, prze­py­chać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szturmowiec

czło­nek grupy sztur­mo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz wojsk sztur­mo­wych

 (1.2) sf. liter. film. żoł­nierz sił im­pe­rium w uni­wer­sum „Gwiezd­nych wojen”

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. sa­mo­lot na­le­żą­cy do lot­nict­wa sztur­mo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szturmowszczyzna

spe­cy­ficz­na me­to­da or­ga­ni­za­cji pracy cha­rak­te­ry­stycz­na dla go­spo­dar­ki pla­no­wej, po­le­ga­ją­ca na utrzy­my­wa­niu sto­sun­ko­wo wol­ne­go tempa pracy przez więk­szość czasu ob­ję­te­go pla­no­wa­niem i gwał­tow­nej in­ten­sy­fi­ka­cji pro­duk­cji w ostat­nich dniach, kiedy za­gra­ża­ło nie­wy­ko­na­nie planu


Źródła:

SJP.pl

Szturmowy

przy­miot­nik od: szturm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny ze sztur­mem, do­ty­czą­cy sztur­mu, słu­żą­cy do sztur­mu, sztur­mo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szturmówka

1. nie­wiel­ka cho­rą­giew, no­szo­na zwy­kle w po­cho­dach;
2. grupa sztur­mo­wa;
3. pałka po­li­cyj­na uży­wa­na do roz­pę­dza­nia de­mon­stran­tów


Źródła:

SJP.pl

Szturmówki

1. nie­wiel­ka cho­rą­giew, no­szo­na zwy­kle w po­cho­dach;
2. grupa sztur­mo­wa;
3. pałka po­li­cyj­na uży­wa­na do roz­pę­dza­nia de­mon­stran­tów


Źródła:

SJP.pl

Szturowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na po­łud­niu Sło­wa­cji


Źródła:

Wiktionary

Szturpak

daw­niej: po­gard­li­wie o dziew­czy­nie (zwy­kle słu­żą­cej) niez­grab­nej, tępej; sztur­mak, po­py­cha­dło, gar­ko­tłuk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Iwo­nicz,Brzo­zów,Bu­czacz. osoba (naj­czę­ściej ko­bie­ta, słu­żą­ca) nie­po­rad­na, nie­zbor­na, niez­ręcz­na, nie­zdar­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szturwał

po­łą­czo­ny z kołem ste­ro­wym po­zio­my wał z na­wi­nię­tą liną lub łań­cu­chem ste­ro­wym, słu­żą­cy do obra­ca­nia steru


Źródła:

SJP.pl

Sztutowianin

miesz­ka­niec Sztu­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Sztutowianka

miesz­kan­ka Sztu­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Sztutowo

wieś w Pol­sce


Sztu­to­wo (kaszb. "Sztutowò", niem. "Stutt­hof") – wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Sztu­to­wo. Leży na ob­sza­rze Żuław Wi­śla­nych przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 501.

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Sztu­to­wo, a także so­łect­wa "Sztu­to­wo", w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Gro­cho­wo Dru­gie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztutowski

przy­miot­nik od: Sztu­to­wo


Źródła:

SJP.pl

Sztućce

przy­bo­ry do je­dze­nia: wi­de­lec, nóż, łyżka i ły­żecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kom­plet sztuć­ców

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: sztu­ciec


Sztuć­ce – przy­bo­ry ręcz­ne słu­żą­ce do je­dze­nia oraz do przy­go­to­wa­nia po­traw. Sztuć­ce są ele­men­tem za­sta­wy sto­ło­wej. W za­leż­no­ści od kształ­tu i wiel­ko­ści przez­na­czo­ne są do róż­nych czyn­no­ści kon­sump­cyj­nych. Ro­dza­je sztuć­ców przy­pi­sa­ne są od­po­wied­nim po­tra­wom. Nazwa sztuć­ce po­cho­dzi od wło­skie­go słowa stuc­cio.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztwierć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kwa­drans


Źródła:

Wiktionary

Sztybel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. skrom­ne po­mie­szcze­nie mod­li­tew­ne cha­sy­dów, sta­no­wią­ce rów­nież miej­sce nauki i cen­trum życia spo­łecz­ne­go wspól­no­ty;


Szty­bel, sztibl, sztibł ( ‏שטיבל‎, dosł. „po­ko­ik”, l.mn. ‏שטיבלעך‎ "szti­blech"; zdrob­nie­nie od ‏שטוב‎ "sztub" „pokój, izba”) – bu­dy­nek lub jego część, bę­dą­cy małym domem mod­li­tew­nym cha­sy­dów, cza­sa­mi tylko wy­na­ję­ta izba; ro­dzaj pry­wat­nej bóż­nicz­ki, a jed­no­cze­śnie bet mi­dra­szu. Szty­ble pow­sta­wa­ły w opo­zy­cji do szu­lów – domów mod­lit­wy mis­nag­dów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztyber

daw­niej: belka nośna; sty­ber


Źródła:

SJP.pl

Sztyblet

1. krót­ki but męski z nie­roz­ci­na­ną cho­lew­ką, z wszy­ty­mi po bo­kach cho­lew­ki ka­wał­ka­mi gumy;
2. daw­niej: wierzch­nia część buta, skóra na pod­bi­ciu obu­wia


Źródła:

SJP.pl

Sztyblety

1. krót­ki but męski z nie­roz­ci­na­ną cho­lew­ką, z wszy­ty­mi po bo­kach cho­lew­ki ka­wał­ka­mi gumy;
2. daw­niej: wierzch­nia część buta, skóra na pod­bi­ciu obu­wia


Szty­ble­ty – skó­rza­ne buty z cho­le­wą ponad kost­kę i pła­skim ob­ca­sem, uży­wa­ne ory­gi­nal­nie w jeź­dziect­wie. Słowo „szty­blet” po­cho­dzi od nie­miec­kie­go słowa "Stie­flet­ten <" "Stie­fel". Inne okre­śle­nia to: ka­ma­sze, rol­ling­ston­ki, be­at­le­sów­ki, a także chel­sea.

Mają za­pew­nić wy­go­dę i pra­wi­dło­we uło­że­nie nogi w strze­mie­niu. Wy­so­kość ponad kost­kę chro­ni ją przed ob­cie­ra­niem. Ela­stycz­na guma po bo­kach cho­le­wy ułat­wia za­kła­da­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztyca

część ramy ro­we­ro­wej w po­sta­ci me­ta­lo­wej rurki, do któ­rej umo­co­wa­ne jest sio­deł­ko ro­we­ro­we lub kie­row­ni­ca, umoż­li­wia­ją­ca re­gu­la­cję ich wy­so­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rurka, do któ­rej mo­co­wa­ne jest sio­deł­ko ro­we­ro­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztych

1. tech­ni­ka gra­ficz­na po­le­ga­ją­ca na ryciu ry­sun­ku na me­ta­lo­wej pły­cie, wy­peł­nie­niu go farbą i od­bi­ciu na pa­pie­rze;
2. ry­ci­na wy­ko­na­na do­wol­ną tech­ni­ką ry­tow­ni­czą;
3. ostry, szpi­cza­sty ko­niec broni bia­łej;
4. cios za­da­ny ostrym, szpi­cza­stym na­rzę­dziem;
5. po­tocz­nie:
a) spła­szczo­na bla­cha ło­pa­ty osa­dzo­na na trzon­ku;
b) ko­pa­nie ło­pa­tą w ziemi;
6. krót­ka, zło­śli­wa uwaga lub od­po­wiedź;
7. smuga świa­tła lub czą­stek la­se­ra;
8. daw­niej: han­del wy­mien­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­niec broni bia­łej

 (1.2) szt. ry­ci­na wy­ko­na­na w me­ta­lo­wej pły­cie i od­bi­ta na pa­pie­rze

 (1.3) stpol. cios

 (1.4) karc. karty wzię­te przez gra­cza na jed­nym eta­pie roz­gryw­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztycharka

→ szty­charz


Patrz:sztycharz

Źródła:

SJP.pl

Sztycharnia

pra­cow­nia szty­char­ska


Źródła:

SJP.pl

Sztycharski

do­ty­czą­cy szty­cha­rza, szty­char­stwa


Źródła:

SJP.pl

Sztychowy

przy­miot­nik od: sztych


Źródła:

SJP.pl

Sztychóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szty­chów­ka


Źródła:

Wiktionary

Sztychówka

1. w tech­ni­ce: na­rzę­dzie do od­ci­na­nia ka­wał­ków torfu ze złoża tor­fo­we­go; sa­per­ka, ło­pat­ka;
2. w bu­dow­nict­wie: belka słu­żą­ca do po­zio­me­go od­gra­ni­cza­nia ot­wo­rów okien­nych i drzwio­wych w ścia­nach drew­nia­nych oraz do po­dzia­łu po­zio­me­go ścia­ny na mniej­sze pola; ry­giel, roz­wo­ra


Źródła:

SJP.pl

Sztyfciarka

urzą­dze­nie do łą­cze­nia ele­men­tów przy uży­ciu sztyf­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do wbi­ja­nia sztyf­tów (igie­łek be­złeb­ko­wych)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztyfcik

zdrob­nie­nie od: sztyft


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sztyft, mały sztyft


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztyft

1. cien­ki gwóźdź z małą głów­ką lub bez niej; cien­ki me­ta­lo­wy pręt; ćwiek drew­nia­ny;
2. dłu­gie gęsie lub kacze pióro o asy­me­trycz­nej, wą­skiej i sztyw­nej cho­rą­giew­ce, wy­ko­rzy­sty­wa­ne w wy­ro­bach ga­lan­te­ryj­nych;
3. de­zo­do­rant o sta­łej kon­sy­sten­cji, znaj­du­ją­cy się po­dłuż­nym po­jem­ni­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­ki, me­ta­lo­wy lub drew­nia­ny trzpień

 (1.2) mięk­ka sub­stan­cja lecz­ni­cza, kos­me­tycz­na, kle­ją­ca itp. ufor­mo­wa­na w prę­cik, osa­dzo­na w etui umoż­li­wia­ją­cym wy­su­wa­nie

 (1.3) wkład do ołów­ka, pi­sa­ka itp.

 (1.4) zo­o­techn. dłu­gie pióro gęsie lub kacze o cho­rą­giew­ce asy­me­trycz­nej, wą­skiej i sztyw­nej, wcho­dzą­ce w skład zew­nętrz­nej po­kry­wy skrzy­deł, uży­wa­ne do wy­ro­bu ga­lan­te­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztyftowy

→ sztyft


Patrz:sztyft

Źródła:

SJP.pl

Sztyga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. daw. 20 sztuk


Szty­ga lub styga, także okrą­gła kopka – 8 albo 9 sno­pów usta­wio­nych po okrę­gu opar­tych uko­śnie o jeden, usta­wio­ny pio­no­wo w środ­ku. W przy­pad­ku, gdy zboże jest wil­got­ne, usta­wia się szty­gi o mniej­szej licz­bie sno­pów.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztygar

kie­row­nik od­dzia­łu ko­pal­ni; gór­mistrz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) górn. kie­row­nik od­dzia­łu ko­pal­ni


Szty­gar (niem. "Ste­i­ger", daw. "hut­man") – nazwa sta­no­wi­ska kie­row­ni­cze­go w gór­nict­wie. Szty­gar zaj­mu­je się do­zo­rem tech­nicz­nym, a także czę­ścio­wo ad­mi­ni­stra­cyj­nym, pracy gór­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztygarka

wy­ro­bi­sko o spe­cjal­nym przez­na­cze­niu, w któ­rym prze­cho­wy­wa­no na­rzę­dzia, mapy, lampy, po­jem­ni­ki na wodę itp.; szty­ga­rów­ka


Źródła:

SJP.pl

Sztygarski

→ szty­gar­ski


Patrz:sztygarski

Źródła:

SJP.pl

Sztygarówka

wy­ro­bi­sko o spe­cjal­nym przez­na­cze­niu, w któ­rym prze­cho­wy­wa­no na­rzę­dzia, mapy, lampy, po­jem­ni­ki na wodę itp.; szty­gar­ka


Źródła:

SJP.pl

Sztyjc

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cią­gle


Źródła:

Wiktionary

Sztyl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. trzo­nek, rę­ko­jeść np. ło­pa­ty


Źródła:

Wiktionary

Sztylecik

zdrob­nie­nie od: szty­let


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szty­let


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztylecikowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem mały szty­let


Źródła:

SJP.pl

Sztylet

1. biała broń krót­ka o ostrzu prze­kro­ju trój­kąt­ne­go;
2. ze­cer­skie na­rzę­dzie do wy­cią­ga­nia czcio­nek lub ma­te­ria­łu ju­stun­ko­we­go, gruba igła sta­lo­wa w drew­nia­nej rę­ko­je­ści;
3. pióro gęsie z po­kry­wy skrzy­dła


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ka broń biała o cien­kim ostrzu;

 (1.2) zool. ro­dzaj gę­sie­go pióra

 (1.3) druk. ze­cer­ski szpi­ku­lec do ope­ro­wa­nia czcion­ka­mi przy skła­dzie


Szty­let (sta­ro­pol. "tu­lich", sti­let­to) – krót­ka kolna broń biała, uży­wa­na głów­nie w XVI - XIX w. Zróż­ni­co­wa­na w for­mie (zwła­szcza wzglę­dem krę­gów kul­tu­ro­wych) naj­czę­ściej po­sia­da­ją­ca jed­nak sto­sun­ko­wo krót­ką, wąską głow­nię, przy­sto­so­wa­ną do kłu­cia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sztyletowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szty­let


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy szty­let


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztylpa

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. wy­so­ki but skó­rza­ne do jazdy kon­nej;
2. daw­niej: wy­so­ka cho­lew­ka na­kła­da­na na krót­ki but


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. obuw. wy­so­ki but do jazdy kon­nej

 (1.2) daw. obuw. wy­so­ka cho­le­wa na­kła­da­na na but


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztylpy

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. wy­so­ki but skó­rza­ne do jazdy kon­nej;
2. daw­niej: wy­so­ka cho­lew­ka na­kła­da­na na krót­ki but


Sztyl­py, po­rów­naj "czap­sy", po­rów­naj "Stul­pe" (niem.), "ga­ma­sze" – ochra­nia­cze do jazdy kon­nej. Używa się ich za­miast wy­so­kich butów, na przy­kład ofi­ce­rek. Za­kła­da­ne są na spod­nie i na buty. Pod po­desz­wą buta prze­cho­dzi za­pi­na­ny pasek lub gumka. Sztyl­py osła­nia­ją całą łydkę od ko­stek aż do kolan.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sztymowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szty­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sztymować

pa­so­wać; od­po­wia­dać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. pa­so­wać, zga­dzać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztympel

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pie­cząt­ka


Źródła:

Wiktionary

Sztynder

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. sto­jak

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. zob. szten­der.


Źródła:

Wiktionary

Sztyngel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. ło­dy­ga, szy­puł­ka


Źródła:

Wiktionary

Sztynk

po­tocz­nie: nie­przy­jem­ny za­pach; smród


Źródła:

SJP.pl

Sztynks

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smród


Źródła:

Wiktionary

Sztyrak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sztyry

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. czte­ry


Źródła:

Wiktionary

Sztywna

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta nie­ży­wa;
2. ko­bie­ta kom­plet­nie pi­ja­na


Źródła:

SJP.pl

Sztywniacki

przy­miot­nik od: sztyw­niak


przy­miot­nik

 (1.1) nie­spon­ta­nicz­ny, os­chły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztywniackość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sztyw­niac­kie; cecha tych, któ­rzy są sztyw­niac­cy


Źródła:

Wiktionary

Sztywniactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa osoby sztyw­nej, nie­spon­ta­nicz­nej, os­chłej


Źródła:

Wiktionary

Sztywniaczek

zdrob­nie­nie od: sztyw­niak


Patrz:sztywniak

Źródła:

SJP.pl

Sztywniaczka

→ sztyw­niak


Patrz:sztywniak

Źródła:

SJP.pl

Sztywniak

po­tocz­nie: osoba po­waż­na, nie­spon­ta­nicz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. pot. czło­wiek nie­spon­ta­nicz­ny, usta­wicz­nie spię­ty, trzy­ma­ją­cy się zasad kur­czo­wo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) środ. kajak nies­kła­da­ny

 (2.2) daw. sztyw­ny, pół­ko­li­sty ka­pe­lusz męski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztywniara

po­tocz­nie: ko­bie­ta po­waż­na, nie­spon­ta­nicz­na, os­chła; sztyw­niacz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta nie­spon­ta­nicz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sztywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sztyw­ny, zob. sztyw­no.


Źródła:

Wiktionary

Sztywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: sztyw­no, sztyw­nie


Źródła:

SJP.pl

Sztywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sztyw­ny; bar­dziej sztyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Sztywnieć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wać się sztyw­nym


Źródła:

Wiktionary

Sztywnik

coś usz­tyw­nia­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Sztywniutki

zdrob­nie­nie od: sztyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Sztywno

przy­słó­wek

 (1.1) w sztyw­ny spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Sztywnolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy sztyw­ne li­ście


Źródła:

Wiktionary

Sztywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sztyw­ne


Sztyw­ność – siła ko­niecz­na do uzy­ska­nia jed­nost­ko­we­go prze­mie­szcze­nia. Od­wrot­ność po­dat­no­ści.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sztywny

po­tocz­nie:
1. czło­wiek nie­ży­wy; trup;
2. czło­wiek pi­ja­ny


przy­miot­nik

 (1.1) nie­pod­da­ją­cy się wy­gi­na­niu, od­por­ny na zgi­na­nie, zmia­ny

 (1.2) przen. nie­u­mie­ją­cy się bawić lub wy­lu­zo­wać

 (1.3) pot. nie­ży­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. trup

 (2.2) pot. czło­wiek kom­plet­nie pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szu

wyraz, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, na­śla­du­ją­cy od­głos pow­sta­ją­cy przy tar­ciu, ocie­ra­niu się cze­goś itp.; szur


skró­to­wiec

 (1.1) = wojsk. Siły Zbroj­ne Ukra­i­ny;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szu-Szu

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos pow­sta­ją­cy przy tar­ciu, ocie­ra­niu się cze­goś, szu­ra­niu o coś; szu, szu; szur, szur


Źródła:

SJP.pl

Szuan

chłop sto­ją­cy po stro­nie mo­nar­chii w cza­sie re­wo­lu­cji fran­cu­skiej


Źródła:

SJP.pl

Szuba

ob­szer­ne okry­cie wierzch­nie się­ga­ją­ce ko­stek, pod­bi­te kosz­tow­nym fu­trem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dłu­gie wierzch­nie okry­cie z fu­trza­nym pod­bi­ciem

 (1.2) bia­ły­stok. sa­łat­ka kar­to­fla­no-śle­dzio­wo-wa­rzyw­na


Szuba – ob­szer­ne okry­cie wierzch­nie, uży­wa­ne na ob­sza­rze Rze­czy­po­spo­li­tej w okre­sie od XV do XVII wieku przez za­moż­nych go­spo­da­rzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szubak

owad z ro­dzi­ny skór­ni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szubarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szubarga

szu­bar­ga pię­cio­krop­ka - ga­tu­nek ston­ki


Źródła:

SJP.pl

Szubelak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szuberski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szubert

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szubiakowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szubienica

naj­czę­ściej drew­nia­na kon­struk­cja, na któ­rej w cza­sach sta­ro­żyt­nych i śred­nio­wiecz­nych wie­sza­no ska­zań­ców; stryk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­struk­cja słu­żą­ca do wy­ko­ny­wa­nia kary śmier­ci przez po­wie­sze­nie;


Szu­bie­ni­ca – kon­struk­cja, zaz­wy­czaj drew­nia­na, wy­ko­na­na z po­przecz­nej belki wspar­tej na słu­pie lub dwóch słu­pach, słu­żą­ca do wy­ko­na­nia kary śmier­ci przez po­wie­sze­nie. Oso­bom ska­za­nym na śmierć przez po­wie­sze­nie za­kła­da się na szyję stry­czek.

Jest to jeden z naj­star­szych na świe­cie spo­so­bów wy­ko­ny­wa­nia kary śmier­ci. Oprócz drew­nia­nych kon­struk­cji po­ja­wia­ły się rów­nież szu­bie­ni­ce mu­ro­wa­ne, sto­so­wa­ne w za­chod­niej czę­ści Eu­ro­py, ale rów­nież m.in. na Ślą­sku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szubieniczka

zdrob­nie­nie od: szu­bie­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od szu­bie­ni­ca

 (1.2) daw. uczn. gra ucz­niow­ska, ry­so­wa­na na kart­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szubienicznik

1. prze­sta­rza­łe: czło­wiek za­słu­gu­ją­cy na śmierć na szu­bie­ni­cy; łaj­dak; łotr;
2. daw­niej: czło­wiek ska­za­ny na śmierć przez po­wie­sze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ktoś wart wy­so­kiej kary

 (1.2) daw. ska­za­ny na karę śmier­ci przez po­wie­sze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szubieniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szu­bie­ni­cą, do­ty­czą­cy szu­bie­ni­cy


Źródła:

Wiktionary

Szubieniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szu­bie­ni­cą, do­ty­czą­cy szu­bie­ni­cy


Źródła:

Wiktionary

Szubin

mia­sto w Pol­sce


Szu­bin ( Schu­bin, 1939–1945 "Alt­bur­gund") – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Szu­bin. Po­ło­żo­ne na Pa­łu­kach, re­gio­nie kul­tu­ro­wym Wiel­ko­pol­ski, na zbo­czu roz­le­głe­go wznie­sie­nia Dzie­wi­cza Góra, nad rzeką Gą­saw­ka i Białą Stru­gą, która czę­ścio­wo pły­nie sta­rym ko­ry­tem Gą­saw­ki. Jest jed­nym z naj­star­szych mia­ste­czek Pałuk. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 246 i 247.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szubinianin

miesz­ka­niec Szu­bi­na


Źródła:

SJP.pl

Szubinianka

miesz­kan­ka Szu­bi­na


Źródła:

SJP.pl

Szubiński

przy­miot­nik od: Szu­bin


Źródła:

SJP.pl

Szubka

cie­pły kaf­tan wa­to­wa­ny męski lub dam­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szubrawczyna

ek­spre­syw­nie: szu­bra­wiec


Źródła:

SJP.pl

Szubrawiec

czło­wiek nik­czem­ny, podły, bez zasad; łaj­dak, łotr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. ktoś nik­czem­ny i podły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szubrawski

→ szu­bra­wiec


Patrz:szubrawiec

Źródła:

SJP.pl

Szubrawstwo

prze­sta­rza­le: czyn, po­stę­pek niec­ny, podły, nie­go­dzi­wy; łaj­dact­wo, ło­tro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Szubrawy

nie­ucz­ci­wy, podły


Źródła:

SJP.pl

Szubski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szuch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szucherny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. awan­tur­ni­czy, skłon­ny do kłót­ni, sprze­czek, awan­tur

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. śmiesz­ny, za­baw­ny, dow­cip­ny


Źródła:

Wiktionary

Szucman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. straż­nik, ochro­niarz


Źródła:

Wiktionary

Szudziałowo

wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


Szu­dzia­ło­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Szu­dzia­ło­wo.

Szu­dzia­ło­wo leży w do­li­nie po­lo­dow­co­wej mię­dzy wzgó­rza­mi mo­re­no­wy­mi.

W la­tach 1954-1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Szu­dzia­ło­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szudziałowski

przy­miot­nik od: Szu­dzia­ło­wo


Źródła:

SJP.pl

Szufata

ro­dzaj sieci ry­bac­kiej, roz­pię­tej na dwóch po­łą­czo­nych drą­gach, uży­wa­nej do odło­wu ryb ze sta­wów; su­fa­ta


Źródła:

SJP.pl

Szufelka

1. zdrob­nie­nie od: szu­fla
2. na­rzę­dzie ze­cer­skie do for­mo­wa­nia, prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia skła­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ło­pat­ka z krót­kim uchwy­tem do prze­rzu­ca­nia syp­kich ma­te­ria­łów, za­gar­nia­nia śmie­ci, itp.

 (1.2) ilość ma­te­ria­łu mie­szczą­ca się na szu­fel­ce (1.1)

 (1.3) druk. bla­cha do for­mo­wa­nia, prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia tek­stu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szufla

1. ro­dzaj ło­pa­ty o wy­wi­nię­tych ścia­nach bocz­nych, słu­żą­ca do na­bie­ra­nia ma­te­ria­łów syp­kich; także za­war­tość ta­kiej ło­pa­ty;
2. część po­ro­ża łosia lub da­nie­la; ło­pa­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ło­pa­ta z ostro wy­gię­ty­mi do góry kra­wę­dzia­mi bocz­ny­mi bla­sza­ne­go lub pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­we­go ostrza i sty­li­skiem za­koń­czo­nym uchwy­tem w kształ­cie li­te­ry D lub T

 (1.2) ilość ma­te­ria­łu mie­szczą­ca się na szu­fli (1.1)

 (1.3) druk. bla­cha do for­mo­wa­nia, prze­no­sze­nia i prze­cho­wy­wa­nia tek­stu

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. poz­dro­wie­nie, przy­wi­ta­nie sto­so­wa­ne wobec ko­le­gów, bliż­szych zna­jo­mych

 (2.2) pot. po­że­gna­nie sto­so­wa­ne wobec ko­le­gów, bliż­szych zna­jo­mych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szuflada

wy­su­wa­na część mebla, zwy­kle w po­sta­ci ot­war­tej skrzyn­ki, przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia rze­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­su­wa­na, ot­war­ta od góry skrzyn­ka, sta­no­wią­ca część mebla i słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych przed­mio­tów;

 (1.2) wy­su­wa­na część ja­kie­goś urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go

 (1.3) pot. sztucz­na szczę­ka


Zo­bacz też: Ogól­no­pol­ski Ot­war­ty Kon­kurs Po­e­tyc­ki „Szu­fla­da”.

Szu­fla­da – wy­su­wa­na, ot­war­ta od góry skrzyn­ka, sta­no­wią­ca część mebli ta­kich jak na przy­kład biur­ka, stoły czy szafy słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych przed­mio­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szufladeczka

mała szu­flad­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szu­flad­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szufladka

mała szu­fla­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szu­fla­da

 (1.2) mała szu­fla­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szufladkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szu­flad­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szufladkować

kla­sy­fi­ko­wać, se­gre­go­wać we­dług upro­szczo­nych, po­wierz­chow­nych zasad


cza­sow­nik

 (1.1) roz­mie­szczać w od­dziel­nych szu­fla­dach, ka­te­go­ry­zo­wać

 (1.2) pot. pejor. gru­po­wać ludzi we­dług ja­kie­goś kry­te­rium, oce­nia­jąc ich na pod­sta­wie po­je­dyn­czych cech, na­da­wać im ste­re­o­ty­po­wych atry­bu­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szuflak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. łow. sa­miec łosia lub da­nie­la


Źródła:

Wiktionary

Szufle

1. ro­dzaj ło­pa­ty o wy­wi­nię­tych ścia­nach bocz­nych, słu­żą­ca do na­bie­ra­nia ma­te­ria­łów syp­kich; także za­war­tość ta­kiej ło­pa­ty;
2. część po­ro­ża łosia lub da­nie­la; ło­pa­ta


Źródła:

SJP.pl

Szuflisko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. sty­li­sko szu­fli

 (1.2) rzad. pła­ska, me­ta­lo­wa część szu­fli


Źródła:

Wiktionary

Szuflowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szu­flo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szuflowaty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kształt szu­fli, przy­po­mi­na­ją­cy szu­flę


Źródła:

Wiktionary

Szuflować

cza­sow­nik

 (1.1) prze­rzu­cać szu­flą

 (1.2) przen. szyb­ko, łap­czy­wie jeść coś łyżką


Źródła:

Wiktionary

Szugnański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szu­gna­nem, do­ty­czą­cy Szu­gna­nu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej Af­ga­ni­sta­nu i Ta­dży­ki­sta­nu)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język szu­gnań­ski;


Źródła:

Wiktionary

Szuja

nik­czem­nik, oszust, łaj­dak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) po­gard. osoba zła, nik­czem­na, podła; drań

 (1.2) gwara. po­gard. gru­bia­nin, pro­stak

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) przest. po­gard. łaj­da­ki, mo­tłoch

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) daw. cucha, czu­cha


Szuja ( Шуя) – ro­syj­skie mia­sto po­ło­żo­ne na wschód od Mosk­wy, w ob­wo­dzie iwa­now­skim.

Od mia­sta wzię­ła nazwę krót­ko pa­nu­ją­ca w Rosji dy­na­stia Szuj­skich. W 1539 za­gar­nię­ta przez Cha­nat Ka­zań­ski; odzy­ska­na w 1566 przez Iwana IV Groź­ne­go jako jego włas­ność w ra­mach opricz­ni­ny. Mia­sto w 1722 od­wie­dził Piotr I Wiel­ki, za­kła­da­jąc tam ma­nu­fak­tu­rę tek­sty­liów. W XIX wieku Szuja stała się waż­nym punk­tem wy­ro­bu tek­sty­liów z lnu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szujka

zdrob­nie­nie od: szuja


Źródła:

SJP.pl

Szujostwo

rzad­ko: za­cho­wa­nie ty­po­we dla szui, nik­czem­ne po­stę­po­wa­niem podłe czyny; szu­jo­wa­tość


Źródła:

SJP.pl

Szujowatość

rzad­ko: za­cho­wa­nie ty­po­we dla szui, nik­czem­ne po­stę­po­wa­niem podłe czyny; szu­jo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Szujowaty

ma­ją­cy cechy szui, za­kra­wa­ją­cy na szuję; nik­czem­ny, hul­taj­ski, łaj­dac­ki


przy­miot­nik

 (1.1) po­gard. pot. taki, który za­cho­wu­je się jak szuja, wła­ści­wy szui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szujski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szują, do­ty­czą­cy Szui (mia­sta w Rosji)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szukacz

1. dawne urzą­dze­nie uży­wa­ne w au­to­ma­tycz­nych łącz­ni­cach te­le­fo­nicz­nych;
2. daw­niej:
a) po­szu­ki­wacz, tro­pi­ciel;
b) prze­śla­dow­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. te­le­kom. urzą­dze­nie sto­so­wa­ne w au­to­ma­tycz­nych łącz­ni­cach te­le­fo­nicz­nych, któ­re­go ru­cha­mi ste­ro­wał abo­nent, wy­krę­ca­jąc tar­czą nu­me­ro­wą apa­ra­tu te­le­fo­nicz­ne­go numer wy­wo­ły­wa­ne­go abo­nen­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. czło­wiek szu­ka­ją­cy cze­goś

 (2.2) daw. przen. prze­śla­dow­ca, tro­pi­ciel


Szu­kacz – pol­ska wy­szu­ki­war­ka in­ter­ne­to­wa, funk­cjo­nu­ją­ca w la­tach 2001—2011. Zo­sta­ła opar­ta w ca­ło­ści na pol­skim, au­tor­skim roz­wią­za­niu pro­gra­mo­wym. Stwo­rzo­na i uru­cho­mio­na za spra­wą wy­daw­nict­wa Pró­szyń­ski i S-ka przy oso­bi­stym za­an­ga­żo­wa­niu Mie­czy­sła­wa Pró­szyń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szukalice

Szu­ka­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Żó­ra­wi­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go. We wsi znaj­du­je się stad­ni­na kłu­sa­ków fran­cu­skich wraz z torem tre­nin­go­wym.


Źródła:

Wikipedia

Szukalski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szu­kać.


Źródła:

Wiktionary

Szukanina

dłu­gotr­wa­łe, żmud­ne szu­ka­nie, zwy­kle źle za­pla­no­wa­ne i cha­o­tycz­ne


Źródła:

SJP.pl

Szukarek

1. na­rzę­dzie ry­bac­kie, uży­wa­ne przy po­ło­wach ryb spod lodu;
2. w zo­o­tech­ni­ce: sa­miec wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­szu­ki­wa­nia płod­nych samic w sta­dzie zwie­rząt ho­dow­la­nych, zwła­szcza owiec; prób­nik


Źródła:

SJP.pl

Szukać

pró­bo­wać usta­lić miej­sce, w któ­rym coś się znaj­du­je


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­szu­kać)

 (1.1) po­dej­mo­wać dzia­ła­nie w celu od­na­le­zie­nia kogoś lub cze­goś, pró­bo­wać zna­leźć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szukała

pró­bo­wać usta­lić miej­sce, w któ­rym coś się znaj­du­je


Źródła:

SJP.pl

Szukiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szul

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szulak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bia­ły­stok. ja­strząb


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szulakiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szulawa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. środ. prze­stęp. po­li­cjant, gli­niarz


Źródła:

Wiktionary

Szulborski

→ Szul­bo­rze Wiel­kie (wieś w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Szulc

naz­wi­sko


Szulc – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 25 566 osób.

W he­ral­dy­ce pol­skiej ist­nie­je herb szla­chec­ki Szulc, na­da­ny w 1550.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szulczewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szulczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szulczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szulecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szulejewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szuler

na­ło­go­wy gracz w gry ha­zar­do­we, oszu­ku­ją­cy w grze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. gracz ha­zar­do­wy oszu­ku­ją­cy w grze kar­cia­nej

 (1.2) pot. osoba oszu­ku­ją­ca w grach ha­zar­do­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szulerka

1. szu­ler­ska gra;
2. ko­bie­ta szu­ler


Źródła:

SJP.pl

Szulernia

miej­sce, w któ­rym ha­zar­do­wo gra się w karty


Źródła:

SJP.pl

Szulerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szu­le­rem, do­ty­czą­cy szu­le­ra albo szu­ler­stwa


Źródła:

Wiktionary

Szulik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szuliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szulkin

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szulkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szulowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szum

1. prze­cią­gły, długi szmer, hałas;
2. za­mie­sza­nie, zamęt; roz­głos;
3. prze­sta­rza­le: piana, szu­mo­wi­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­cią­gły, jed­no­staj­ny szmer; hałas, za­kłó­ca­ją­cy od­biór;

 (1.2) głu­chy, jed­no­staj­ny dźwięk

 (1.3) przen. za­mie­sza­nie, zamęt, roz­głos, sen­sa­cja

 (1.4) fot. plam­ka­am­ki, kre­ski na zdję­ciu po­ja­wia­ją­ce się na ob­sza­rach jed­no­li­te­go ko­lo­ru;

 (1.5) kulin. nie­po­żą­da­na piana gro­ma­dzą­ca się na po­wierzch­ni po­tra­wy pod­czas go­to­wa­nia

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. piana pow­sta­ła pod­czas pra­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szumadia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w środ­ko­wej Ser­bii


Szu­ma­dia ( Шумадија, "Šumadija") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w Ser­bii. Jest po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju i roz­po­ście­ra się po­mię­dzy rze­ka­mi Du­na­jem, Sawą, Ko­lu­ba­rą, Mo­ra­wą Za­chod­nią i Mo­ra­wą.

Zaj­mu­je po­wierzch­nię ok. 6000 km². Głów­nym mia­stem jest Kra­gu­je­vac.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szuman

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumawa

pasmo gór­skie na po­gra­ni­czu Czech, Nie­miec i Au­strii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie po­ło­żo­ne na po­gra­ni­czu Czech, Nie­miec i Au­strii, sta­no­wią­ce po­łud­nio­wo-za­chod­nie obrze­że­nie Ma­sy­wu Cze­skie­go;


Szu­ma­wa (czes. "Šumava", niem. "Böhmerwald", w Ba­wa­rii też "Hin­te­rer Ba­y­e­ris­cher Wald") – pasmo gór­skie po­ło­żo­ne na po­gra­ni­czu Czech, Nie­miec i Au­strii. Naj­wyż­szym szczy­tem jest po­ło­żo­ny po stro­nie nie­miec­kiej Großer Arber (czes. "Velký Javor", 1457 m n.p.m.), naj­wyż­szym szczy­tem po stro­nie cze­skiej i au­striac­kiej jest gra­nicz­ny wierz­cho­łek Plechý/Plöckenstein (1378 m n.p.m.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szumański

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szumek

zdrob­nie­nie od: szum


Źródła:

SJP.pl

Szumidło

po­tocz­nie: ge­ne­ra­tor szu­mów unie­moż­li­wia­ją­cy pod­słu­chi­wa­nie i na­gry­wa­nie roz­mów; za­głu­szacz roz­mów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. urzą­dze­nie za­bez­pie­cza­ją­ce przed pod­słu­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szumiec

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szumiejko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumielewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szu­mieć.

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szu­mić.


Źródła:

Wiktionary

Szumieć

wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk o nie­re­gu­lar­nym kształ­cie fali


cza­sow­nik

 (1.1) po­wo­do­wać szum

 (1.2) wpro­wa­dzać za­mie­sza­nie, bu­rzyć się, bun­to­wać się

 (1.3) hucz­nie bawić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szumik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szum


Źródła:

Wiktionary

Szumilak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumilas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumin

Szu­min (d. "Szu­min-Wy­wło­ka") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów. Ma sta­tus so­łect­wa. Na wieś for­mal­nie skła­da­ją się czę­ści wsi: Szu­min Po­du­chow­ny (SIMC 0679240) i Wy­włó­ka (SIMC 0679256).

W po­bli­żu wsi znaj­du­je się roz­le­głe sta­ro­rze­cze Bugu. Jest ono bar­dzo atrak­cyj­ne pod wzglę­dem węd­kar­skim i tu­ry­stycz­nym.


Źródła:

Wikipedia

Szumina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piana


Szu­mi­na ( Шумина, "Szu­my­na") – wieś w re­jo­nie sam­bor­skim (wcze­śniej w re­jo­nie sta­ro­sam­bor­skim) ob­wo­du lwow­skie­go Ukra­i­ny. Miej­sco­wość liczy około 203 miesz­kań­ców. Pod­le­ga mu­ro­wań­skiej sil­skiej ra­dzie.

W 1921 li­czy­ła około 180 miesz­kań­ców. Przed II wojną świa­to­wą na­le­ża­ła do po­wia­tu sta­ro­sam­bor­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szuminka

wieś w Pol­sce


Szu­min­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Wło­da­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Wło­da­wa. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 221 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szumiło

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumiłowo

Szu­mi­ło­wo (niem. "Se­e­ha­u­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ra­dzyń Cheł­miń­ski.


Źródła:

Wikipedia

Szumiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumlewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumlicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szumlin

Szum­lin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Jo­niec.

Wieś du­chow­na "Szum­li­no" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie za­kro­czym­skim ziemi za­kro­czym­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W 1785 roku Szum­lin wcho­dził w skład klu­cza szum­liń­skie­go bi­skup­stwa płoc­kie­go. Do 1954 roku ist­nia­ła gmina Szum­lin. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szumniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: szum­no, szum­nie


Źródła:

SJP.pl

Szumniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szum­ny


Źródła:

SJP.pl

Szumność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szum­ne


Źródła:

Wiktionary

Szumny

1. wy­da­ją­cy szum, szu­mią­cy;
2. wy­sta­ny, bo­ga­ty;
3. pie­nią­cy się, mu­su­ją­cy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pię­kny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szumować

zbie­rać szu­mo­wi­ny z go­to­wa­nych pły­nów lub po­traw


Źródła:

SJP.pl

Szumowina

1. piana zbie­ra­ją­ca się na po­wierzch­ni niek­tó­rych pły­nów lub po­traw pod­czas go­to­wa­nia;
2. prze­no­śnie: wy­rzu­tek spo­łe­czeń­stwa; ho­ło­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. piana zbie­ra­ją­ca się na po­wierzch­ni go­to­wa­nych pły­nów

 (1.2) pot. osoba o po­dłym cha­rak­te­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szumowiny

1. piana zbie­ra­ją­ca się na po­wierzch­ni niek­tó­rych pły­nów lub po­traw pod­czas go­to­wa­nia;
2. prze­no­śnie: wy­rzu­tek spo­łe­czeń­stwa; ho­ło­ta


Źródła:

SJP.pl

Szumowo

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szumowski

przy­miot­nik od: Szu­mo­wo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szumowy

→ szum


Patrz:szum

Źródła:

SJP.pl

Szumperski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z mia­stem Szum­perk, do­ty­czą­cy mia­sta Szum­perk


Źródła:

Wiktionary

Szumski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szumy

1. prze­cią­gły, długi szmer, hałas;
2. za­mie­sza­nie, zamęt; roz­głos;
3. prze­sta­rza­le: piana, szu­mo­wi­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szumówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj łyżki ce­dza­ko­wej do zbie­ra­nia szu­mo­win


Źródła:

Wiktionary

Szunamityzm

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ota­cza­nie się mło­dy­mi ko­bie­ta­mi przez męż­czyz­nę w po­desz­łym wieku


Źródła:

Wiktionary

Szungit

od­mia­na węgla ka­mien­ne­go o naj­więk­szej za­war­to­ści pier­wiast­ka węgla


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. ro­dzaj bez­po­sta­cio­we­go węgla ko­pal­ne­go o naj­wyż­szej za­war­to­ści tego pier­wiast­ka wy­na­szą­cej do 99% jego masy;


Szun­git – ro­dzaj bez­po­sta­cio­we­go, lekko zme­ta­mor­fi­zo­wa­ne­go węgla ko­pal­ne­go o naj­wyż­szej za­war­to­ści pier­wiast­ka węgla (96 do 99% masy). Poś­red­ni mię­dzy an­tra­cy­tem a gra­fi­tem. Po­sia­da czar­ne za­bar­wie­nie, po­łysk tłu­stosz­kli­sty, in­ten­syw­nie bły­szczy. Pow­stał z prze­o­bra­że­nia po­chod­nych ropy naf­to­wej, a część szun­gi­tu z prze­o­bra­żo­nej masy ro­ślin­nej (glo­nów).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szungitowy

→ szun­git


Patrz:szungit

Źródła:

SJP.pl

Szunt

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) elektr. bocz­nik


Źródła:

Wiktionary

Szupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łu­pi­na


Źródła:

Wiktionary

Szupas

ciu­pas; daw­niej:
1. tran­sport więź­niów pod stra­żą;
2. ad­mi­ni­stra­cyj­ne wy­sła­nie kogoś pod stra­żą do miej­sca uro­dze­nia; szu­pas;
3. od­pra­wa, od­mo­wa;
4. jed­no­czes­ne wy­rzu­ce­nie przez dwóch gra­ją­cych w karty albo w kości jed­na­ko­wej licz­by oczek


Źródła:

SJP.pl

Szupasem

ciu­pas; daw­niej:
1. tran­sport więź­niów pod stra­żą;
2. ad­mi­ni­stra­cyj­ne wy­sła­nie kogoś pod stra­żą do miej­sca uro­dze­nia; szu­pas;
3. od­pra­wa, od­mo­wa;
4. jed­no­czes­ne wy­rzu­ce­nie przez dwóch gra­ją­cych w karty albo w kości jed­na­ko­wej licz­by oczek


Źródła:

SJP.pl

Szupasować

w cza­sie za­bo­rów: od­sy­łać wi­no­waj­cę pod stra­żą do miej­sca, w któ­rym bę­dzie są­dzo­ny


Źródła:

SJP.pl

Szupasowy

→ szu­pas


Patrz:szupas

Źródła:

SJP.pl

Szupaśnik

w cza­sie za­bo­rów: wi­no­waj­ca od­sy­ła­ny pod stra­żą do miej­sca, w któ­rym bę­dzie są­dzo­ny


Źródła:

SJP.pl

Szupin

ozdob­ne drze­wo z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych, o pa­ra­so­lo­wa­tej ko­ro­nie i kre­mo­wych kwia­tach, po­cho­dzą­ce z kra­jów orien­tu; pe­reł­ko­wiec


Szu­pin, so­fo­ra, pe­reł­ko­wiec ("Sop­ho­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, do po­dro­dzi­ny bo­bo­wa­te wła­ści­we. Obej­mu­je 61 ga­tun­ków. Ro­dzaj jest sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej oraz na ob­sza­rach o cie­płym kli­ma­cie stref umiar­ko­wa­nych na obu pół­ku­lach, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w In­diach, Chi­nach i In­do­chi­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szupinka

1. owoc po­zor­ny pow­sta­ją­cy za­rów­no ze słup­ka, jak i in­nych czę­ści kwia­tu, np. z dna kwia­to­we­go
2. daw­niej: łu­pin­ka, łuska ziar­na


Źródła:

SJP.pl

Szupinkowy

→ szu­pin­ka


Patrz:szupinka

Źródła:

SJP.pl

Szupo

funk­cjo­na­riusz nie­miec­kiej po­li­cji po­rząd­ko­wej ut­wo­rzo­nej w 1920 roku


Źródła:

SJP.pl

Szupowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. funk­cjo­na­riusz nie­miec­kiej po­li­cji pre­wen­cyj­nej


Źródła:

Wiktionary

Szupszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szur

wyraz, zwy­kle pow­tó­rzo­ny, na­śla­du­ją­cy od­głos pow­sta­ją­cy przy tar­ciu, ocie­ra­niu się cze­goś itp.; szu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pejor. ra­dy­kał, zwy­kle zwo­len­nik te­o­rii spi­sko­wych lub de­nia­liz­mów, fa­na­tyk w kwe­stiach po­li­tycz­nych i ide­o­lo­gicz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szura

po­cie­rać czymś o coś, po­wo­du­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny szmer, sze­lest


Szura, šūrā ( ‏شُورَىٰ‎) – w pra­wie mu­zuł­mań­skim ro­dzaj rady kon­sul­ta­cyj­nej. W swoim za­ło­że­niu funk­cjo­nu­je jako ciało bę­dą­ce za­rod­kiem de­mo­kra­cji opar­tej na wy­bo­rach.

Ko­niecz­ność kon­sul­ta­cji w is­la­mie wy­wo­dzi się z Ko­ra­nu (3:159; 42:38) i miała zo­stać wpro­wa­dzo­na przez Ma­ho­me­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szuranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szu­rać.

 (1.2) prze­su­wa­nie cze­goś po po­wierzch­ni i po­wo­do­wa­nie tym cha­rak­te­ry­stycz­ne­go od­gło­su


Źródła:

Wiktionary

Szurawski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szurać

po­cie­rać czymś o coś, po­wo­du­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny szmer, sze­lest


cza­sow­nik

 (1.1) w aspek­cie do­ko­na­nym: szur­nąć → pot. rzu­cić coś szyb­ko, wy­rzu­cić coś lub kogoś (np. z pracy)

 (1.2) w aspek­cie do­ko­na­nym: szur­nąć → pot. ude­rzyć kogoś

 (1.3) po­ru­szać czymś wy­da­jąc dźwięk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szurek

po­tocz­nie: gło­si­ciel­ka te­o­rii spi­sko­wych


Źródła:

SJP.pl

Szurf

płyt­ki szy­bik po­szu­ki­waw­czy w ko­pal­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geol. nie­wiel­ki wykop lub szy­bik wy­ko­ny­wa­ny w trak­cie robót ge­o­lo­gicz­no-gór­ni­czych


Szurf – nie­wiel­ki (z re­gu­ły ok. 1 m x 2 m) wykop na po­wierzch­ni ziemi, wy­ko­ny­wa­ny przez ge­o­lo­gów pod­czas prac po­szu­ki­waw­czych. Wy­ko­na­nie go ma na celu usu­nię­cie war­stwy gleby i od­sło­nię­cie skały znaj­du­ją­cej się bez­poś­red­nio pod nią. Po do­ko­na­niu oglę­dzin, wy­ko­na­niu do­ku­men­ta­cji fo­to­gra­ficz­nej i okre­ślo­nych badań oraz po­bra­niu pró­bek szurf musi zo­stać za­sy­pa­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szurganiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. ło­bu­ziak


Źródła:

Wiktionary

Szurgot

1. gło­śny dźwięk, hałas wy­wo­ła­ny tar­ciem dwóch po­wierzch­ni, zwła­szcza przy prze­su­wa­niu cze­goś, np. mebli po po­dło­dze; szu­ra­nie;
2. prze­sta­rza­łe, po­tocz­nie: łobuz, nic­poń, ko­bie­ta lek­kich oby­cza­jów


Źródła:

SJP.pl

Szuria

ogół osób bez­myśl­nie wyz­na­ją­cych ja­kieś po­glą­dy; szu­ro­stwo, szur­stwo


Źródła:

SJP.pl

Szuriken

ostry me­ta­lo­wy po­cisk do ręcz­ne­go mio­ta­nia, np. w kształ­cie pła­skiej kil­ku­cen­ty­me­tro­wej gwia­zdy; shu­ri­ken


Źródła:

SJP.pl

Szurka

po­tocz­nie: gło­si­ciel­ka te­o­rii spi­sko­wych


Źródła:

SJP.pl

Szurkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szurkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szurnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szur­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Szurnięty

po­tocz­nie: nie­speł­na ro­zu­mu; nie­mą­dry, nie­nor­mal­ny, stu­knię­ty


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: szur­nąć

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. przen. pejor. nie­speł­na ro­zu­mu, sza­lo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szurnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. szu­rać)

 (1.1) prze­su­nąć czymś z ha­ła­sem po ja­kiejś po­wierzch­ni

 (1.2) pot. przen. za­brać coś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) pot. uciec


Źródła:

Wiktionary

Szurostwo

szur­stwo; po­tocz­nie:
1. bez­myśl­ne wyz­na­wa­nie ja­kichś po­glą­dów; szu­ryzm;
2. ogół osób bez­myśl­nie wyz­na­ją­cych ja­kieś po­glą­dy; szu­ria


Źródła:

SJP.pl

Szurowski

→ szur (szu­ry­sta); szur­ski


Źródła:

SJP.pl

Szurpaty

chro­po­wa­ty, szorst­ki, ko­stro­pa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szurpek

ro­dzaj mchów z rzędu szurp­kow­ców


Szur­pek ("Ort­ho­tri­chum" Hedw.) – ro­dzaj mchów na­le­żą­cy do rzędu szurp­kow­ców, który obej­mu­je mchy ros­ną­ce głów­nie w zbi­tych, po­dusz­ko­wa­tych dar­niach na ska­łach lub na korze drzew.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szurpkowate

ro­dzi­na mchów z rzędu szurp­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Szurski

→ szur (szu­ry­sta); szu­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Szurstwo

szu­ro­stwo; po­tocz­nie:
1. bez­myśl­ne wyz­na­wa­nie ja­kichś po­glą­dów; szu­ryzm;
2. ogół osób bez­myśl­nie wyz­na­ją­cych ja­kieś po­glą­dy; szu­ria


Źródła:

SJP.pl

Szuru-Buru

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos szu­ra­nia; szuru buru, szu­rum-burum, szu­rum burum


wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. na­śla­du­ją­cy od­głos szu­ra­nia lub tar­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szurum-Burum

szu­rum burum;
1. za­mie­sza­nie, zamęt;
2. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos szu­ra­nia; szuru-buru, szuru buru


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. roz­gar­diasz

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (2.1) dźwięk. na­śla­du­ją­cy od­głos szu­ra­nia lub tar­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szurysta

pe­jo­ra­tyw­nie: osoba o skraj­nych po­glą­dach, gło­szą­ca te­o­rie spi­sko­we; szur, fo­liarz


Źródła:

SJP.pl

Szuryzm

po­tocz­nie: bez­myśl­ne wyz­na­wa­nie ja­kichś po­glą­dów; szu­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Szurza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. brat żony

 (1.2) stpol. krew­niak, po­wi­no­wa­ty


Źródła:

Wiktionary

Szurzy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. krew­ny, po­wi­no­wa­ty

 (1.2) śrpol. szwa­gier


Źródła:

Wiktionary

Szurzyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. brat żony


Źródła:

Wiktionary

Szurzyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona brata żony


Źródła:

Wiktionary

Szus

1. szyb­ki zjazd na nar­tach pro­sto w dół;
2. po­tocz­nie: szyb­ki ruch w ja­kimś kie­run­ku, wy­ko­na­ny np. w cza­sie jazdy lub biegu;
3. daw­niej: ek­sces, wy­bryk, wy­skok


Źródła:

SJP.pl

Szusblech

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mot. błot­nik


Źródła:

Wiktionary

Szusnąć

po­tocz­nie: dać susa; szyb­ko się prze­su­nąć, prze­mie­ścić; szust­nąć


Źródła:

SJP.pl

Szusować

zjeż­dżać szu­sem na nar­tach


Źródła:

SJP.pl

Szusowy

→ szus (szyb­ki zjazd)


Źródła:

SJP.pl

Szustak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szustakiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szustać

po­tocz­nie: dawać susa, susy; szyb­ko się po­ru­szać


Źródła:

SJP.pl

Szuster

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szustnąć

po­tocz­nie: dać susa; szyb­ko się prze­su­nąć, prze­mie­ścić; szus­nąć


Źródła:

SJP.pl

Szuszalewo

Szu­sza­le­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Bia­ło­stoc­ka.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szuszczeć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sze­le­ścić

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. trzeć


Źródła:

Wiktionary

Szuszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szuszwol

1. re­gio­nal­nie: czło­wiek brud­ny; bru­das, ob­dar­tus;
2. śro­do­wi­sko­wo: wrogi bo­jow­nik z Iraku lub Af­ga­ni­sta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań, Bi­sku­piz­na, Gniez­no, Re­gion Kozła. pejor. bru­das, ob­dar­tus, czło­wiek za­nied­ba­ny

 (1.2) wojsk. po­gard. tu­by­lec z Iraku lub Af­ga­ni­sta­nu, czę­sto wrogi bo­jow­nik

 (1.3) młodz. obraź. osoba tępa, nie­o­by­ta, wie­śniac­ka i fra­jer­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szut

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. miał wę­glo­wy

 (1.2) reg. pozn. coś drob­ne­go

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. bilon, drob­ne pie­nią­dze


Źródła:

Wiktionary

Szuta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szuter

kru­szy­wo z drob­no tłu­czo­ne­go ka­mie­nia, uży­wa­ne głów­nie na na­wierzch­nie dróg i jako do­da­tek do be­to­nów; tłu­czeń, sza­ber


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. tłu­czeń, żwir, gruz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szutkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szutowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szutro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Lwów. ka­pe­lusz


Źródła:

Wiktionary

Szutrowisko

ob­szar, zwy­kle na brze­gach rzek, po­kry­ty szu­trem zmie­sza­nym z mułem i pia­chem


Źródła:

SJP.pl

Szutrowy

przy­miot­nik od: szu­ter


Źródła:

SJP.pl

Szutrówka

Szu­trów­ka lub Su­trów­ka (749 m) – szczyt w głów­nej grani Pie­ni­nek w Pie­ni­nach Wła­ści­wych.

Góra po­ło­żo­na jest w za­chod­niej czę­ści Pie­ni­nek, po­mię­dzy Baj­ków Gro­niem (716 m) a Ociem­nym Wier­chem (740 m). W po­łud­nio­wym kie­run­ku do Pie­niń­skie­go Po­to­ku opada z niego krót­ka grzę­da, w dol­nej czę­ści za­koń­czo­na Bia­ły­mi Ska­ła­mi.


Źródła:

Wikipedia

Szuwaks

1. daw­niej: czar­na pasta do butów; szwarc;
2. daw­niej: czar­na farba do wąsów lub wło­sów;
3. śro­do­wi­sko­wo: am­fe­ta­mi­na; amfa, biel;
4. śro­do­wi­sko­wo: ma­ri­hu­a­na; ma­ry­cha, traw­ka, gan­dzia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. czar­na pasta do butów

 (1.2) slang. am­fe­ta­mi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szuwaksować

daw­niej: na­cie­rać buty szu­wak­sem (czar­ną pastą); szwar­co­wać


Źródła:

SJP.pl

Szuwar

zbio­ro­wi­sko ro­ślin­ne, zło­żo­ne z wy­so­kich prze­waż­nie jed­no­li­ścien­nych ro­ślin np. trzcin, si­to­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. za­ro­śla oka­la­ją­ce brze­gi je­zio­ra, mo­kra­dła

 (1.2) biol. stre­fa ro­ślin (ma­kro­fi­tów) przy­brzeż­nych, wy­stę­pu­ją­cych w li­to­ra­lu je­zior i rzek;

 (1.3) biol. for­ma­cja eko­lo­gicz­na ro­ślin wodno-błot­nych


Szu­war – stre­fa ro­ślin przy­brzeż­nych (he­lo­fi­tów), wy­stę­pu­ją­cych w li­to­ra­lu je­zior, rzek i wód przej­ścio­wych oraz ich do­li­nach. Wy­róż­nia się szu­war niski (bli­żej brze­gu), na który skła­da­ją się głów­nie tu­rzy­ce, oraz szu­war wy­so­ki (bu­do­wa­ny przez np. trzci­nę, pałkę sze­ro­ko­list­ną, ocze­ret je­zior­ny).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szuwarowy

przy­miot­nik od: szu­war


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od szu­war


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szułczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szuśnięcie

po­tocz­nie: dać susa; szyb­ko się prze­su­nąć, prze­mie­ścić; szust­nąć


Źródła:

SJP.pl

Szw.

skrót od: szwedz­ki


skrót

 (1.1) = szwedz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwa

zre­du­ko­wa­na sa­mo­gło­ska wy­stę­pu­ją­ca w ję­zy­kach se­mic­kich i in­do­e­u­ro­pej­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub ni­ja­ki

 (1.1) fonet. śred­nio cen­tral­na sa­mo­gło­ska zaz­na­cza­na w mię­dzy­na­ro­do­wym al­fa­be­cie fo­ne­tycz­nym sym­bo­lem IPA4|ə.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) rzad. D. lp. od szew


Szwa – w ję­zy­koz­naw­stwie, zwła­szcza w fo­ne­ty­ce i fo­no­lo­gii, okre­śle­nie sa­mo­gło­ski śred­nio cen­tral­nej (za­o­krą­glo­nej lub nie­za­o­krą­glo­nej) znaj­du­ją­cej się w środ­ku dia­gra­mu sa­mo­gło­sko­we­go, oz­na­cza­nej w mię­dzy­na­ro­do­wym al­fa­be­cie fo­ne­tycz­nym sym­bo­lem ə lub inną sa­mo­gło­ski bli­skiej tej po­zy­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwab

1. po­gard­li­wie o Niem­cu; szkop (Szkop), pru­sak, plu­der, hel­mut, Szwab;
2. re­gio­nal­nie: ka­ra­luch


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. Nie­miec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy/mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ent. reg. ka­ra­luch, ka­ra­czan;

 (2.2) hipol. pot. rasa konia

 (2.3) roln. gwara. od­mia­na ziem­nia­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwabacha

ro­dzaj pisma go­tyc­kie­go


Szwa­ba­cha ( Schwa­ba­cher) – pismo go­tyc­kie, przez wielu pa­le­o­gra­fów uz­na­wa­ne za od­mia­nę ba­star­dy. Szwa­ba­cha dała po­czą­tek na­ro­do­we­mu pismu nie­miec­kie­mu sto­so­wa­ne­mu do na­szych cza­sów, zwła­szcza jako tzw. "Schre­ibs­chrift", czyli nie­miec­ka kur­sy­wa. Szwa­ba­cha była pier­wszym pis­mem od po­cząt­ku za­wie­ra­ją­cym w swym skła­dzie włas­ne li­te­ry ma­ju­skul­ne; pisma wcze­śniej­sze adap­to­wa­ły li­te­ry ma­ju­skul­ne naj­czę­ściej z ka­pi­ta­ły i un­cja­ły. Nazwa po­cho­dzi od mia­sta Schwa­bach koło No­rym­ber­gi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szwabia

hi­sto­rycz­na i et­no­gra­ficz­na kra­i­na Nie­miec


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. hi­sto­rycz­na i et­nicz­na kra­i­na Nie­miec, obec­nie po­ło­żo­na głów­nie na te­re­nie Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii, ale także czę­ści Ba­wa­rii oraz Szwaj­ca­rii i Fran­cji;


Szwa­bia (niem. "Schwa­ben") – nie­miec­ka kra­i­na hi­sto­rycz­na. Ele­men­tem wy­róż­nia­ją­cym i spa­ja­ją­cym Szwa­bię jest dia­lekt szwab­ski, okre­śla­ny też jako odręb­ny język.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwabić

po­tocz­nie: kła­mać, zmy­ślać, oszu­ki­wać; ściem­niać, kan­to­wać, krę­cić


Źródła:

SJP.pl

Szwabka

po­gard­li­wie o Niem­ce; Szkop­ka (szkop­ka), Szwab­ka, pru­sacz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. miesz­kan­ka Szwa­bii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwabowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwabski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Szwa­bii, zwią­za­ny ze Szwa­bią

 (1.2) pot. po­gard. nie­miec­ki


Źródła:

Wiktionary

Szwaby

1. po­gard­li­wie o Niem­cu; szkop (Szkop), pru­sak, plu­der, hel­mut, Szwab;
2. re­gio­nal­nie: ka­ra­luch


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szwacz

męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się za­wo­do­wo szy­ciem w szwal­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, który zaj­mu­je się szy­ciem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwaczka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się szy­ciem w szwal­ni;
2. daw­niej: kraw­co­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­wo­do­wo szy­ją­ca w szwal­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwaczuszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. żart. szwacz­ka


Źródła:

Wiktionary

Szwadron

1. do­wo­dzo­ny przez rot­mi­strza po­dod­dział ka­wa­le­rii, li­czeb­no­ścią równy kom­pa­nii pie­cho­ty;
2. po­tocz­nie: od­dział woj­sko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. po­dod­dział ka­wa­le­rii bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem kom­pa­nii lub ba­ta­lio­nu w pie­cho­cie;


Szwa­dron – po­dod­dział ka­wa­le­rii bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem kom­pa­nii w pie­cho­cie, ba­te­rii w ar­ty­le­rii. Dzie­lił się na plu­to­ny, a one z kolei na sek­cje. Do­wód­cą szwa­dro­nu był zaz­wy­czaj rot­mistrz od­po­wied­nik ka­pi­ta­na w in­nych ro­dza­jach broni.

Pod­czas kam­pa­nii wrze­śnio­wej szwa­dron pol­skiej ka­wa­le­rii li­czył 111 żoł­nie­rzy (4 ofi­ce­rów, 24 po­do­fi­ce­rów i 83 sze­re­go­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwadronik

zdrob­nie­nie od: szwa­dron


Źródła:

SJP.pl

Szwadronowy

przy­miot­nik od: szwa­dron


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze szwa­dro­nem, do­ty­czą­cy szwa­dro­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwagier

1. mąż sio­stry;
2. brat męża albo żony;
3. mąż szwa­gier­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) brat żony

 (1.2) brat męża

 (1.3) mąż sio­stry

 (1.4) mąż szwa­gier­ki (sio­stry męża lub żony)

 (1.5) żart. o męż­czyź­nie, który sypia z tą samą ko­bie­tą co inny męż­czyz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwagierczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwagiereczka

zdrob­nia­le o szwa­gier­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szwa­gier­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwagierek

sio­stra współ­mał­żon­ka


Źródła:

SJP.pl

Szwagierka

sio­stra współ­mał­żon­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sio­stra żony lub męża

 (1.2) żona szwa­gra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwagierski

daw­niej: szwa­grow­ski


Źródła:

SJP.pl

Szwagrostwo

szwa­gier z żoną


Źródła:

SJP.pl

Szwagroszczak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. szwa­gier


Źródła:

Wiktionary

Szwagrowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona szwa­gra


Źródła:

Wiktionary

Szwagrowski

→ szwa­gier


Patrz:szwagier

Źródła:

SJP.pl

Szwagrowy

→ szwa­gier (daw­niej); szwa­gier­ski (daw­niej), szwa­grow­ski


Źródła:

SJP.pl

Szwaj

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poz­nań. noga

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. stopa


Źródła:

Wiktionary

Szwajc.

skrót od: szwaj­car­ski


skrót

 (1.1) = szwaj­car­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwajcar

prze­sta­rza­le: por­tier, odź­wier­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. por­tier


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwajcareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Szwaj­car­ka


Źródła:

Wiktionary

Szwajcaria

1. pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Ber­nie; Kon­fe­de­ra­cja Szwaj­car­ska;
2. dziel­ni­ca Su­wałk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Ber­nie;

 (1.2) człon obec­ny w naz­wach wy­róż­nia­ją­cych się kra­jo­bra­zo­wo ob­sza­rów

 (1.3) geogr. park w Gli­wi­cach;


Szwaj­ca­ria, Kon­fe­de­ra­cja Szwaj­car­ska ( Schwe­iz, Schwe­i­ze­ris­che Eid­ge­nos­sens­chaft, Su­is­se, Confédération su­is­se, Sviz­ze­ra, Con­fe­de­ra­zio­ne Sviz­ze­ra, ro­mansz Sviz­ra, Con­fe­de­ra­ziun Sviz­ra) – pań­stwo fe­de­ra­cyj­ne w Eu­ro­pie Za­chod­niej. Jest jed­nym z nie­wie­lu państw, w któ­rych obo­wią­zu­ją sze­ro­ko sto­so­wa­ne formy de­mo­kra­cji bez­poś­red­niej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwajcarka

oby­wa­tel­ka Szwaj­ca­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Szwaj­ca­rii


Szwaj­car­ka – schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce.

Nazwa zwią­za­na jest ze znaj­du­ją­cym się tutaj schro­ni­skiem PTTK „Szwaj­car­ka”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwajcarski

zwią­za­ny ze Szwaj­ca­rią


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Szwaj­ca­rią, do­ty­czą­cy Szwaj­ca­rii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwajcarskość

→ szwaj­car­ski


Patrz:szwajcarski

Źródła:

SJP.pl

Szwajcowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwajdych

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwajkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwajsfus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. med. grzy­bi­ca stóp


Źródła:

Wiktionary

Szwajsować

gwa­ro­wo: spa­wać; szwej­so­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. spa­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwalnia

duży za­kład kra­wiec­ki lub dział fa­bry­ki odzie­żo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład zaj­mu­ją­cy się obrób­ką tka­nin; po­mie­szcze­nie peł­nią­ce funk­cję ta­kie­go za­kła­du lub miej­sce, w któ­rym się szyje;


Szwal­nia – obec­nie za­kład kra­wiec­ki lub bu­dy­nek, po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do pro­duk­cji odzie­ży z tka­nin i in­nych wy­ro­bów włó­kien­ni­czych. Wy­po­sa­żo­ne w ma­szy­ny szwal­ni­cze. Czę­sto szwal­nia wcho­dzi w skład wy­dzia­łu wy­koń­czal­ni za­kła­du włó­kien­ni­cze­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwalnictwo

szy­cie na skalę prze­my­sło­wą


Źródła:

SJP.pl

Szwalniczy

→ szwal­nia, np. za­kład szwal­ni­czy


Źródła:

SJP.pl

Szwalność

cecha nici przez­na­czo­nych do szy­cia na ma­szy­nach szwal­ni­czych


Źródła:

SJP.pl

Szwalny

przez­na­czo­ny do szy­cia, np. nici szwal­ne


przy­miot­nik

 (1.1) kraw. do­ty­czą­cy szy­cia, słu­żą­cy do szy­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwamka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. gąbka


Źródła:

Wiktionary

Szwank

stra­ta, po­nie­sio­na krzyw­da, ujma, uszczer­bek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. krzyw­da, ujma, usz­ko­dze­nie, stra­ta

 (1.2) daw. cię­cie, ude­rze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwankować

psuć się, nie dzia­łać jak na­le­ży


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. źle funk­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwarc

daw­niej: czar­na pasta do butów; szu­waks


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szwarccharakter

po­tocz­nie:
1. osoba o złym, czar­nym cha­rak­te­rze;
2. aktor gra­ją­cy taką po­stać


Źródła:

SJP.pl

Szwarcenowo

Szwar­ce­no­wo (niem. "Schwa­rze­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bi­sku­piec, nad je­zio­rem Tru­pel.

W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym w miej­sco­wo­ści sta­cjo­no­wa­ła pla­ców­ka Stra­ży Cel­nej „Szwar­ce­no­wo” a na­stęp­nie pla­ców­ka Stra­ży Gra­nicz­nej I linii „Szwar­ce­no­wo”.


Źródła:

Wikipedia

Szwarcgelber

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. lo­ja­li­sta au­striac­ki z okre­su za­bo­rów


Źródła:

Wiktionary

Szwarcować

1. po­tocz­nie: prze­wo­zić nie­le­gal­nie, zwy­kle przez gra­ni­cę;
2. daw­niej: na­cie­rać buty szwar­cem (czar­ną pastą); szu­wak­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Szwarcowy

→ szwarc; szu­wak­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Szwarcwald

pasmo gór­skie w Niem­czech; Schwarz­wald


Źródła:

SJP.pl

Szwarcwaldzki

przy­miot­nik od: Szwarc­wald


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Schwarz­wal­dem (Szwarc­wal­dem), do­ty­czą­cy Schwarz­wal­du (Szwarc­wal­du)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwargolić

po­tocz­nie: mówić po nie­miec­ku; szpre­chać, szwar­go­tać


Źródła:

SJP.pl

Szwargot

niez­ro­zu­mia­ła, nie­przy­jem­nie brzmią­ca mowa w obcym ję­zy­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. niez­ro­zu­mia­ła, nie­przy­jem­nie brzmią­ca mowa, zwła­szcza w ję­zy­ku nie­miec­kim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwargotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. niez­ro­zu­mia­ła mowa w obcym ję­zy­ku, zwła­szcza nie­miec­kim


Źródła:

Wiktionary

Szwargotać

1. mówić w niez­ro­zu­mia­łym ję­zy­ku;
2. mówić po nie­miec­ku; szwar­go­lić, szpre­chać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mówić niez­ro­zu­mia­le w obcym ję­zy­ku, zwła­szcza nie­miec­kim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwarny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. ładny, przy­stoj­ny, uro­dzi­wy


Źródła:

Wiktionary

Szwałek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwecja

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Sztok­hol­mie; Kró­le­stwo Szwe­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie, po­ło­żo­ne w środ­ko­wej czę­ści Pół­wy­spu Skan­dy­naw­skie­go;

 (1.2) geogr. wieś koło Wał­cza, miej­sce spły­wów ka­ja­ko­wych;


Szwe­cja, Kró­le­stwo Szwe­cji ( Sve­ri­ge, Ko­nun­ga­ri­ket Sve­ri­ge) – pań­stwo w Eu­ro­pie Pół­noc­nej, za­li­cza­ne za­rów­no do państw skan­dy­naw­skich oraz kra­jów nor­dyc­kich. Jest człon­kiem Unii Eu­ro­pej­skiej (od 1 stycz­nia 1995 roku) oraz NATO (od 2024 roku). Ma po­pu­la­cję około 10,6 mi­lio­na osób; jest naj­lud­niej­szym kra­jem skan­dy­naw­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwecyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Szwe­cja


Źródła:

Wiktionary

Szwed

1. klucz na­staw­ny;
2. daw­niej, gwa­ro­wo: duża skwar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klucz fran­cu­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szweda

1. klucz na­staw­ny;
2. daw­niej, gwa­ro­wo: duża skwar­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szwederowo

Szwe­de­ro­wo (niem. "Schwe­den­berg", "Schwedenhöhe") – jed­nost­ka ur­ba­ni­stycz­na (osied­le) mia­sta Byd­go­szczy, po­ło­żo­na w jego po­łud­nio­wej czę­ści, gra­ni­czą­ca z byd­go­skim mia­stem lo­ka­cyj­nym, druga po For­do­nie pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Szwedka

po­tocz­nie:
1. kula or­to­pe­dycz­na z pod­par­ciem na ło­kieć;
2. ro­dzaj kurt­ki z or­ta­lio­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kula re­ha­bi­li­ta­cyj­na z pod­par­ciem na ło­kieć

 (1.2) pot. ro­dzaj kurt­ki, wia­trów­ki z or­ta­lio­nu ze ścią­ga­cza­mi w pasie i na man­kie­tach

 (1.3) pot. środ. kolej. elek­trycz­ny ze­spół trak­cyj­ny EN57 pro­du­ko­wa­ny w Pol­sce


Szwed­ka – potok (rów­nież rzeka) w woj. ma­ło­pol­skim prze­bie­ga­ją­cy przez gminy Ry­gli­ce oraz Tu­chów. Ma dłu­gość 22,52 km i zlew­nię o po­wierzch­ni 72,95 km². Szwed­ka jest pra­wo­brzeż­nym do­pły­wem Bia­łej Tar­now­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwedkowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwedowski

naz­wi­sko


Szwe­dow­ski, Szwe­dow­ska – pol­skie naz­wi­sko które w Pol­sce nosi ok. 351 męż­czyzn i 398 ko­biet (stan na li­sto­pad 2011)..


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szwedy

dam­skie spod­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się sze­ro­ki­mi no­gaw­ka­mi i wy­so­kim sta­nem


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. odzież. spod­nie z pro­sty­mi, sze­ro­ki­mi no­gaw­ka­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwedziak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. Szwed


Źródła:

Wiktionary

Szwedzki

zwią­za­ny ze Szwe­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Szwe­cją lub Szwe­da­mi, do­ty­czą­cy Szwe­cji lub Szwe­dów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Szwe­cji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwedzko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób szwedz­ki, po szwedz­ku


Źródła:

Wiktionary

Szwedzkojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem szwedz­kim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku szwedz­kim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem szwedz­kim


przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem szwedz­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem szwedz­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku szwedz­kim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwedzkość

→ szwedz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co szwedz­kie; szwedz­ki cha­rak­ter cze­goś


Patrz:szwedzki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwej

po­tocz­nie: żoł­nierz za­sad­ni­czej służ­by woj­sko­wej


Źródła:

SJP.pl

Szweja

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, ży­ją­ca w wo­dach sto­ją­cych i rze­kach za­chod­niej Eu­ro­py; pie­kiel­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Szwejk

1. bo­ha­ter po­wie­ści Ja­ros­la­va Haška "Przy­go­dy do­bre­go wo­ja­ka Szwej­ka (pod­czas wojny świa­to­wej)";
2. czło­wiek nie­po­zor­ny, chro­nią­cy się przed biu­ro­kra­cją spry­tem i szy­der­stwem


Źródła:

SJP.pl

Szwejkolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) znaw­ca przy­gód fik­cyj­nej po­sta­ci Jó­ze­fa Szwej­ka


Źródła:

Wiktionary

Szwejkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwejsować

gwa­ro­wo: spa­wać; szwaj­so­wać


Źródła:

SJP.pl

Szwelice

Szwe­li­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Kar­nie­wo.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ma­kow­skim ziemi ró­żań­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W 1785 roku wcho­dzi­ła w skład klu­cza czar­no­stow­skie­go bi­skup­stwa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szwendanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szwen­dać się.


Źródła:

Wiktionary

Szwendanina

po­tocz­nie: szwen­da­nie się


Źródła:

SJP.pl

Szwendać

szwen­dać się - cho­dzić, jeź­dzić w różne miej­sca bez celu; wa­łę­sać się, włó­czyć się


Źródła:

SJP.pl

Szwenk

szyb­ki obrót ka­me­ry fil­mo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. film. szyb­ki obrót ka­me­ry fil­mo­wej lub te­le­wi­zyj­nej w cza­sie fil­mo­wa­nia, umoż­li­wia­ją­cy po­ka­za­nie rów­no­czes­nych mo­men­tów akcji lub zwró­ce­nie uwagi widza na pewne szcze­gó­ły;


Szwenk (z schwen­ken „od­chy­lać, wy­wi­jać, zmie­niać kie­ru­nek”) – zwrot uży­wa­ny w żar­go­no­wej ter­mi­no­lo­gii fil­mo­wej.

Od tego słowa po­cho­dzi żar­go­no­we okre­śle­nie ope­ra­to­ra ka­me­ry – szwen­kier.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwenkier

asy­stent ka­me­rzy­sty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ope­ra­tor ka­me­ry fil­mo­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwert

szwer­ta; ru­cho­ma deska lub płyta opu­szcza­na do wody przez szpa­rę w kilu łodzi ża­glo­wej w celu po­więk­sze­nia bocz­ne­go oporu wody


Źródła:

SJP.pl

Szwerta

szwert; ru­cho­ma deska lub płyta opu­szcza­na do wody przez szpa­rę w kilu łodzi ża­glo­wej w celu po­więk­sze­nia bocz­ne­go oporu wody


Źródła:

SJP.pl

Szwestera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sio­stra


Źródła:

Wiktionary

Szweykowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szwicować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Lwów, Cie­sza­nów., także. środ. prze­stęp. pra­co­wać cięż­ko, w pocie czoła

 (1.2) gw-pl|Śląsk, Lwów. pocić się

 (1.3) gw-pl|Lwów. mę­czyć się

 (1.4) środ. prze­stęp. i więz. prze­by­wać w aresz­cie

 (1.5) daw. garb. trzy­mać skórę w za­pa­ro­wa­nym po­mie­szcze­niu w celu ułat­wie­nia usu­nię­cia z niej wło­sów

 (1.6) gw-pl|Cie­sza­nów. żyć w bie­dzie


Źródła:

Wiktionary

Szwiec

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. śrpol. szewc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwieciech

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Szwigermatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. te­ścio­wa


Źródła:

Wiktionary

Szwigerojciec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. teść


Źródła:

Wiktionary

Szwigrowie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. te­ścio­wie


Źródła:

Wiktionary

Szwindel

prze­kręt, oszu­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. nie­ucz­ci­wy in­te­res


Szwin­del (ang. "Swind­le") – ka­na­dyj­sko-ame­ry­kań­ska ko­me­dia przy­go­do­wa z 2013 roku, na­pi­sa­na przez Eric Fre­i­se­ra, Billa Motza i Boba Rotha oraz wy­re­ży­se­ro­wa­na przez Jo­nat­ha­na Judge'a. Wy­pro­du­ko­wa­ny przez Pa­ci­fic Bay En­ter­ta­in­ment i Nic­ke­lo­de­on Pro­duc­tions. Film jest luźno opar­ty na książ­ce Gor­do­na Kor­ma­na "Swind­le" wy­da­nej w 2008 roku. Głów­ne role w fil­mach za­gra­li Noah Craw­ford, Chris O’Neal, Jen­net­te McCurdy, Noah Munck, Aria­na Gran­de i Ciara Bravo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szwindelek

zdrob­nie­nie od: szwin­del


Źródła:

SJP.pl

Szwindlarz

ten, kto robi szwind­le; oszust, sza­chraj


Źródła:

SJP.pl

Szwob

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­gard. szwab, szkop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ent. czar­ny ka­ra­luch


Źródła:

Wiktionary

Szwoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. kraw­co­wa


Źródła:

Wiktionary

Szwoleżer

1. fran­cu­ski żoł­nierz lek­kiej ka­wa­le­rii od XVI do XIX wieku;
2. pol­ski żoł­nierz ka­wa­le­rii w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pol­ski żoł­nierz gwar­dii pod do­wództ­wem Na­po­le­o­na

 (1.2) czło­nek for­ma­cji woj­sko­wej lek­kiej ka­wa­le­rii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwong

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­mach, ro­zbieg


Źródła:

Wiktionary

Szwung

gwa­ro­wo, po­tocz­nie: zapał, en­tuz­jazm


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pęd, zapał, ener­gia do dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szwungszajba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. koło za­ma­cho­we


Źródła:

Wiktionary

Szwy

1. chi­rur­gicz­ny spo­sób opa­trze­nia rany;
2. miej­sce złą­cze­nia nićmi ka­wał­ków tka­ni­ny;
3. miej­sce ze­spo­le­nia dwóch kości tkan­ką łącz­ną;
4. po­łą­cze­nie brze­gów przed­mio­tów me­ta­lo­wych po­przez spa­wa­nie lub ni­to­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Szwyc

krowa ho­do­wa­na na te­re­nach al­pej­skich


Źródła:

SJP.pl

Szwyce

krowa ho­do­wa­na na te­re­nach al­pej­skich


Źródła:

SJP.pl

Szwycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Schwy­zem, do­ty­czą­cy Schwy­zu, po­cho­dzą­cy ze Schwy­zu


Źródła:

Wiktionary

Szwylówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. kubek z wodą do wyt­wa­rza­nia pary przez po­la­nie go­rą­cych rusz­tów w pie­kar­ni


Źródła:

Wiktionary

Szwyncka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wa­ga­ry


Źródła:

Wiktionary

Szwyćcy

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny, od­po­wia­da­ją­cy ro­dza­jo­wi mę­sko­o­so­bo­we­mu

 (1.1) stpol. wszy­scy


Źródła:

Wiktionary

Szwóng

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roz­pęd


Źródła:

Wiktionary

Szwóngować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dzia­łać, funk­cjo­no­wać


Źródła:

Wiktionary

Szyb

1. w bu­dow­nict­wie: obu­do­wa­ny lub nie­o­bu­do­wa­ny pio­no­wy kanał, w któ­rym po­ru­sza się dźwig; szacht win­do­wy, wieża wy­cią­go­wa;
2. w gór­nict­wie: pio­no­we lub po­chy­łe wy­ro­bi­sko, pro­wa­dzą­ce z po­wierzch­ni do złoża w głąb ziemi, wy­po­sa­żo­ne w róż­ne­go ro­dza­ju urzą­dze­nia do opu­szcza­nia i wy­wo­że­nia na po­wierzch­nię gór­ni­ków, wy­do­by­wa­nia ko­pa­lin, od­wad­nia­nia złoża, prze­wie­trza­nia ko­pal­ni itp.; szacht;
3. w gór­nict­wie: otwór wiert­ni­czy przy­go­to­wa­ny do wy­do­by­wa­nia ropy naf­to­wej (szyb naf­to­wy) lub do ek­splo­a­ta­cji gazu ziem­ne­go (szyb ga­zo­wy); od­wiert;
4. w tech­ni­ce: wnę­trze wiel­kie­go pieca hut­ni­cze­go; szacht;
5. daw­niej: ko­pal­nia;
6. daw­niej: la­ta­wiec (za­baw­ka dzie­cię­ca);
7. daw­niej: le­ce­nie, la­ta­nie; lot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pio­no­wy sztucz­ny kanał w ziemi, bu­dyn­ku, itp.

 (1.2) górn. szyb (1.1) wraz z in­sta­la­cją na­ziem­ną, nie­zbęd­ną do pro­wa­dze­nia wy­do­by­cia lub in­nych po­dziem­nych prac

 (1.3) pio­no­wa ko­mo­ra grzej­na pieca

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: szyba


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyba

płyta ze szkła przy­mo­co­wy­wa­na do ramy lub uchwy­tu, wsta­wia­na zwy­kle w okno lub drzwi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyta ze szkła;


Szyba – przez­ro­czy­sta tafla, zwy­kle szkla­na, przy­mo­co­wa­na do ramy lub uchwy­tu. Naj­czę­ściej umie­szcza­na w oknie bądź w drzwiach.

Dawna me­to­da wyt­wa­rza­nia szyb okien­nych.

Tech­ni­ka wyt­wa­rza­nia cien­kich, pła­skich szyb okien­nych zo­sta­ła udo­sko­na­lo­na w XIV wieku we fran­cu­skiej Nor­man­dii. Rze­mieśl­ni­cy wyd­mu­chi­wa­li wów­czas po­je­dyn­cze szyby, zwane go­mół­ka­mi szkla­ny­mi. Wy­traw­ny szklarz był w sta­nie wyd­mu­chać około tu­zi­na szyb dzien­nie i dla­te­go w śred­nio­wie­czu szkla­ne okna były kosz­tow­nym luk­su­sem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szybciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szyb­ko


Źródła:

SJP.pl

Szybciorem

po­tocz­nie: bar­dzo szyb­ko, bły­ska­wicz­nie; bie­giem, bie­gu­siem, mi­giem, mi­gu­siem


Źródła:

SJP.pl

Szybciuteńki

zdrob­nie­nie od: szyb­ki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: szyb­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybciutki

zdrob­nie­nie od: szyb­ki


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: szyb­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybeczka

zdrob­nie­nie od: szyba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szyb­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybenicki

przy­miot­nik od: Szy­be­nik (mia­sto w Chor­wa­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szy­be­ni­kiem, do­ty­czą­cy Szy­be­ni­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybenik

mia­sto w Chor­wa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Chor­wa­cji, w środ­ko­wej Dal­ma­cji;


Szy­be­nik ( Šibenik, Se­be­ni­co, Si­ben­ning, Sze­be­ni­kó) – mia­sto w Chor­wa­cji, sto­li­ca żu­pa­nii szy­be­nic­ko-kniń­skiej. Jest po­ło­żo­ne w środ­ko­wej Dal­ma­cji, nad uj­ściem rzeki Krka do Morza Adria­tyc­kie­go. W 2021 roku li­czy­ło 31 115 miesz­kań­ców.

Szy­be­nik jest po­li­tycz­nym, kul­tu­ral­nym, ko­mu­ni­ka­cyj­nym i tu­ry­stycz­nym cen­trum swo­je­go re­gio­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyber

1. za­su­wa do re­gu­la­cji ciągu po­wie­trza w ko­mi­nie;
2. typ za­su­wa­nych drzwi­czek pieca;
3. ło­pa­ta o dłu­gim trzon­ku słu­żą­ca do wkła­da­nia pie­czy­wa do pieca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­su­wa w ko­mi­nie re­gu­lu­ją­ca prze­pływ po­wie­trza

 (1.2) za­su­wa­ne drzwicz­ki w piecu

 (1.3) ło­pa­ta do wsu­wa­nia do pieca pie­czy­wa

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. techn. za­su­wa, ry­giel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyberdach

okno w dachu sa­mo­cho­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. ro­dzaj okna za­in­sta­lo­wa­ne­go w dachu sa­mo­cho­du;


Szy­ber­dach – ro­dzaj okna za­in­sta­lo­wa­ne­go w dachu sa­mo­cho­du.

Szy­ber­dach – ro­dzaj ot­wo­ru w dachu sa­mo­cho­du wy­po­sa­żo­ne­go w uchyl­ną lub prze­su­wa­ną klapę ( Schie­ber – suwak, od schie­ben – prze­su­wać). Nazwa nie po­cho­dzi od słowa szyba, lecz od szy­ber. Szy­ber­dach może być uchy­la­ny do góry, prze­su­wa­ny ku ty­ło­wi po­ja­zdu lub łą­czyć obie te funk­cje. Sto­so­wa­ny jest w celu do­dat­ko­wej wen­ty­la­cji wnę­trza i po­pra­wy kom­for­tu ter­micz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szybik

małe wy­ro­bi­sko gór­ni­cze słu­żą­ce do roz­poz­na­wa­nia złoża przez po­szu­ki­wa­czy


Szy­bik – ro­dzaj wy­ro­bi­ska gór­ni­cze­go swoją bu­do­wą przy­po­mi­na szyb, jed­nak nie łączy wy­ro­bisk po­dziem­nych z po­wierzch­nią, lecz po­szcze­gól­ne po­zio­my ko­pal­ni ze sobą. Ist­nie­nie szy­bi­ków było uza­sad­nio­ne przez ogra­ni­czo­ną dłu­gość lin sto­so­wa­ną w pier­wszych urzą­dze­niach wy­cią­go­wych, jak np. w kie­ra­tach kon­nych. Za­da­niem szy­bi­ków było więc umoż­li­wie­nie gór­ni­kom ek­splo­a­ta­cji złoża znaj­du­ją­ce­go się poza za­się­giem ma­szyn wy­cią­go­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szybilski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szybiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szybka

nie­wiel­ka szyba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała szyba

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: szyb­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybki

1. pręd­ki;
2. niez­włocz­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­ru­sza­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się z dużą pręd­ko­ścią

 (1.2) po­ko­nu­ją­cy dużą od­le­głość w krót­kim cza­sie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: szyb­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z dużą pręd­ko­ścią

 (1.2) tak, że po­ko­nu­je dużą od­le­głość w krót­kim cza­sie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: szyb­ka


Źródła:

Wiktionary

Szybko-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wsza część wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­ca, że to, co jest naz­wa­ne dru­gim czło­nem, jest szyb­kie lub szyb­ko wy­ko­ny­wa­ne


Źródła:

Wiktionary

Szybkobiegaczka

→ szyb­ko­bie­gacz


Patrz:szybkobiegacz

Źródła:

SJP.pl

Szybkobieżnia

rzad­ko: szyb­ko­bież­na po­wierzch­nia


Źródła:

SJP.pl

Szybkobieżniak

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. tram­waj szyb­ko­bież­ny


Źródła:

Wiktionary

Szybkobieżny

mo­gą­cy roz­wi­jać dużą pręd­kość


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o po­ja­zdach, urzą­dze­niach: mo­gą­cy roz­wi­jać dużą pręd­kość

 (1.2) o ma­szy­nach: ma­ją­cy dużą pręd­kość obro­to­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybkokurczliwy

taki, który szyb­ko się kur­czy


Źródła:

SJP.pl

Szybkonogi

taki, który szyb­ko biega; chy­żo­no­gi


Źródła:

SJP.pl

Szybkoobrotowy

mo­gą­cy roz­wi­jać dużą pręd­kość obro­to­wą


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy szyb­kie obro­ty, szyb­ko wi­ru­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybkoschnący

taki, który szyb­ko schnie


przy­miot­nik

 (1.1) chem. o far­bach, la­kie­rach: taki, który szyb­ko schnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybkoskrzydły

rzad­ko: szyb­ko fru­wa­ją­cy, la­ta­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Szybkostrzelność

cecha broni pal­nej okre­śla­ją­ca licz­bę moż­li­wych do od­da­nia strza­łów w jed­nost­ce czasu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. licz­ba strza­łów moż­li­wa do od­da­nia z broni w danej jed­nost­ce czasu;


Szyb­ko­strzel­ność – licz­ba strza­łów, jaką dana broń palna może oddać w ciągu okre­ślo­ne­go czasu (naj­czę­ściej mi­nu­ty).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybkostrzelny

taki, z któ­re­go można oddać dużą licz­bę strza­łów w jed­nost­ce czasu


przy­miot­nik

 (1.1) o broni pal­nej: mo­gą­cy dać dużą licz­bę strza­łów w okre­ślo­nej, krót­kiej jed­nost­ce czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybkowar

urzą­dze­nie do szyb­kie­go go­to­wa­nia po­traw pod ci­śnie­niem


Szyb­ko­war – szczel­ny gar­nek, w któ­rym w cza­sie go­to­wa­nia po­traw na­stę­pu­je wzrost ci­śnie­nia. Po­wo­du­je to wzrost tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia wody i przy­spie­sze­nie pro­ce­su go­to­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szybkowiążący

taki, który szyb­ko wiąże (np. klej)


Źródła:

SJP.pl

Szybkozamykacz

za­cisk umoż­li­wia­ją­cy szyb­ki mon­taż i de­mon­taż kół bez uży­cia śrub


Szyb­ko­za­my­kacz (za­cisk mi­moś­ro­do­wy) – część ro­we­ro­wa za­stę­pu­ją­ca zwy­kłe mo­co­wa­nie na śruby. Uży­wa­na w pia­stach i wspor­ni­kach pod­sio­dło­wych. Poz­wa­la na szyb­szą i łat­wiej­szą wy­mia­nę kół lub re­gu­la­cję wy­so­ko­ści sio­deł­ka bez po­trze­by uży­cia spe­cja­li­stycz­nych klu­czy, choć z in­ne­go punk­tu wi­dze­nia poz­wa­la też na łat­wiej­szą ich kra­dzież.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szybkozmienny

1. taki, który ulega szyb­kim zmia­nom;
2. o urzą­dze­niach: re­je­stru­ją­cy szyb­kie zmia­ny zja­wisk fi­zycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Szybkozłącze

ro­dzaj złą­cza hy­dra­u­licz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Szybkozłączka

ro­dzaj złącz­ki do kabli


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fot. pla­sti­ko­wy lub me­ta­lo­wy ele­ment przy­krę­ca­ny od spodu do apa­ra­tu, a na­stęp­nie za­trza­ski­wa­ny w gło­wi­cy sta­ty­wu


Szyb­ko­złącz­ka, szyb­ko­złą­cze – ro­dzaj po­łą­cze­nia, które umoż­li­wia łatwe i szyb­kie po­łą­cze­nie prze­wo­du z za­wo­rem lub dwóch prze­wo­dów. Ro­złą­cze­nie i po­łą­cze­nie nie wy­ma­ga uży­cia do­dat­ko­wych na­rzę­dzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybkozłączny

umoż­li­wia­ją­cy szyb­kie łą­cze­nie i ro­złą­cza­nie ele­men­tów


Źródła:

SJP.pl

Szybkościomierz

prze­sta­rza­le: mier­nik pręd­ko­ści; pręd­ko­ścio­mierz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru szyb­ko­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybkościowiec

1. osoba pra­cu­ją­ca bar­dzo szyb­ko i wy­daj­nie; przo­dow­nik pracy;
2. spor­to­wiec, któ­re­go naj­moc­niej­szą stro­ną jest szyb­kość


Źródła:

SJP.pl

Szybkościowy

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­ką szyb­ko­ścią; dzia­ła­ją­cy szyb­ko


Źródła:

Wiktionary

Szybkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cha­rak­te­ry­zu­ją­ca obiek­ty po­ru­sza­ją­ce się szyb­ko lub dzie­ją­ce się szyb­ko

 (1.2) fiz. war­tość ska­lar­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca ruch i pręd­kość;


Szyb­kość – ter­min nie­jed­noz­nacz­ny okre­śla­ją­cy tempo zmian w cza­sie lub wiel­kość fi­zycz­ną.

Przy­kła­dy sto­so­wa­nia ter­mi­nu "szyb­kość":


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szybolet

hasło roz­poz­naw­cze za­wie­ra­ją­ce wy­ra­zy lub zgło­ski, któ­rych cu­dzo­zie­miec nie po­tra­fi wy­mó­wić; szi­bo­let


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hasło roz­poz­naw­cze uło­żo­ne tak, by za­wie­ra­ło zgło­ski, któ­rych nie po­tra­fi po­praw­nie wy­po­wie­dzieć cu­dzo­zie­miec;


Szy­bo­let ( ‏שִׁבֹּלֶת‎) – znak roz­poz­naw­czy, czę­sto wyraz lub hasło za­wie­ra­ją­ce cha­rak­te­ry­stycz­ną dla da­ne­go ję­zy­ka gło­skę, któ­rej cu­dzo­zie­miec, obcy nie po­tra­fi wy­mó­wić.

Hi­sto­rycz­nie w ję­zy­ku he­braj­skim słowo "szibbōlet", oz­na­cza­ją­ce „po­wódź”, „stru­mień” lub „kłos”, było wy­ma­wia­ne ina­czej przez Gi­le­ad­czy­ków i Efra­i­mi­tów, co poz­wa­la­ło na łatwe odróż­nie­nie przed­sta­wi­cie­li tych dwóch nacji i wy­mor­do­wa­nie Efra­i­mi­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szy­bo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szybować

po­ru­szać się w po­wie­trzu, latać bez uży­cia na­pę­du


cza­sow­nik

 (1.1) lotn. latać szy­bow­cem

 (1.2) uno­sić się w po­wie­trzu jak szy­bo­wiec, wy­ko­rzy­stu­jąc prądy wzno­szą­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Prud­nik;


Szy­bo­wi­ce ( Schnel­le­wal­de) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Prud­nik. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na po­gra­ni­czu Gór Opaw­skich i Ob­ni­że­nia Prud­nic­kie­go, bę­dą­ce­go czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią stru­ga Po­to­czy­na.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szybowiec

sta­tek po­wietrz­ny po­ru­sza­ją­cy się w po­wie­trzu bez uży­cia na­pę­du


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot bez włas­ne­go na­pę­du, utrzy­mu­ją­cy się dzię­ki wstę­pu­ją­cym prą­dom po­wie­trza od­dzia­łu­ją­cym na skrzy­dła;


Szy­bo­wiec – sta­tek po­wietrz­ny cięż­szy od po­wie­trza (ae­ro­dy­na), o sta­łych po­wierzch­niach no­śnych, zdol­ny do dłu­gotr­wa­łe­go lotu śliz­go­we­go bez uży­cia włas­ne­go na­pę­du. Nie jest na­pę­dza­ny sil­ni­kiem, a uzy­sku­je swoją siłę nośną w locie głów­nie na sku­tek zja­wisk ae­ro­dy­na­micz­nych wy­stę­pu­ją­cych na jego po­wierzch­niach, po­zo­sta­ją­cych w niez­mien­nym po­ło­że­niu pod­czas usta­lo­nych wa­run­ków lotu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybowisko

lot­ni­sko szy­bow­co­we


Szy­bo­wi­sko – lot­ni­sko przez­na­czo­ne do star­tów i lą­do­wań szy­bow­ców. Mogą z niego ko­rzy­stać także lek­kie sa­mo­lo­ty pa­sa­żer­skie. Klu­czo­wą rolę przy wy­bo­rze miej­sca na szy­bo­wi­sko od­gry­wa­ją wa­run­ki te­re­no­we i ter­micz­ne, które w jak naj­więk­szym stop­niu po­win­ny sprzy­jać lotom na szy­bow­cach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szybownictwo

1. bu­do­wa­nie szy­bow­ców;
2. la­ta­nie szy­bow­ca­mi


Szy­bow­nict­wo – dy­scy­pli­na lot­nict­wa spor­to­we­go wy­ko­ny­wa­na na szy­bow­cach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szybowniczka

→ szy­bow­nik


Patrz:szybownik

Źródła:

SJP.pl

Szybownik

kon­struk­tor lub pilot szy­bow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lotn. lot­nik szy­bow­co­wy


Szy­bow­nik ("Di­plo­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny kol­cza­ków (Echi­my­i­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych (Echi­my­i­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szybowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szybowy

1. zwią­za­ny z szy­bem, np. piec szy­bo­wy, wieża szy­bo­wa;
2. zwią­za­ny z szybą


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z szy­bem, do­ty­czą­cy szybu

 (1.2) zwią­za­ny z szybą, do­ty­czą­cy szyby

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) górn. gór­nik ła­du­ją­cy wózki z urob­kiem do szybu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szybrowy

1. w że­glar­stwie: miecz szy­bro­wy - ru­cho­my płat nośny poz­wa­la­ją­cy na sku­tecz­ną że­glu­gę na kur­sach ostrych;
2. → szy­ber


Patrz:szyber

Źródła:

SJP.pl

Szybszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szyb­ki


Źródła:

SJP.pl

Szyc

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim


Źródła:

SJP.pl

Szyce

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szych

nić ba­weł­nia­na owi­nię­ta me­ta­lo­wym dru­ci­kiem, uży­wa­na do haf­to­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Szycha

dy­gni­tarz, ważna oso­bi­stość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. od szysz­ka

 (1.2) pot. osoba bar­dzo ważna i wpły­wo­wa, na wy­so­kim sta­no­wi­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szychowiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szychowice

Szy­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Mir­cze.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Mir­cze. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 512 miesz­kań­ców i była czwar­tą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.


Źródła:

Wikipedia

Szychowo

Szy­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ko­wa­le­wo Po­mor­skie.

W cza­sach krzy­żac­kich na­le­ża­ło do kom­tur­stwa ko­wa­lew­skie­go. Zwane było Schi­chau i Se­y­kaw.

W 1885 roku wieś za­miesz­ki­wa­ło 113 osób, w więk­szo­ści ka­to­li­ków.


Źródła:

Wikipedia

Szychowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szychowy

przy­miot­nik od: szych


Źródła:

SJP.pl

Szychta

1. zmia­na ro­bo­cza w ko­pal­ni
2. daw­niej: war­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. czas pracy jed­nej zmia­ny gór­ni­ków w ko­pal­ni

 (1.2) środ. górn.

 (1.4) przest. stos bali, desek ukła­da­nych koń­ca­mi na krzyż

 (1.5) przest. ku­glarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyciaczuang

mia­sto w Chi­nach; Shi­jiaz­hu­ang


Źródła:

SJP.pl

Szycie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szyć., nazwa czyn­no­ści

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szyć., nazwa efek­tu czyn­no­ści


Szy­cie – spo­sób łą­cze­nia mięk­kich ma­te­ria­łów (tka­nin, skór) za po­mo­cą igły i nici. Tech­ni­ka ta znana jest czło­wie­ko­wi od cza­sów pa­le­o­li­tu (30 tys. lat p.n.e.) i po­prze­dzi­ła tka­nie.

Naj­czę­ściej sto­su­je się szy­cie ma­szy­no­we, np. w prze­my­śle odzie­żo­wym, a także przy pro­duk­cji żagli, po­ście­li, za­słon itp. Szy­cie ręcz­ne spo­ty­ka się coraz rza­dziej w go­spo­dar­stwach do­mo­wych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szyda

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szydera

po­tocz­nie: szy­der­stwo;
1. żart, w któ­rym ktoś jest wyk­pi­wa­ny, ośmie­sza­ny; drwi­na, kpina;
2. żar­to­wa­nie, na­śmie­wa­nie się z kogoś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szy­der­stwo

 (1.2) reg-pl|Poz­nań. drwi­na, kpina, im­pre­za sa­ty­rycz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyderca

ktoś szy­der­czy; osoba ko­men­tu­ją­ca coś w spo­sób zgryź­li­wy i uszczy­pli­wy dla od­bior­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek szy­dzą­cy z kogoś lub cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyderczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób szy­der­czy, iro­nicz­nie


Źródła:

Wiktionary

Szyderczo-Patetyczny

szy­der­czy i pa­te­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Szyderczość

cecha osoby, filmu itp. wy­ra­ża­ją­cych kpinę, szy­der­stwo, wy­śmie­wa­ją­cych się z kogoś lub z cze­goś; prze­śmiew­czość, cy­nicz­ność, zło­śli­wość


Źródła:

SJP.pl

Szyderczy

wła­ści­wy dla szy­der­cy, szy­der­stwa


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy kpinę, szy­der­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyderczyni

→ szy­der­ca; iro­nist­ka


Źródła:

SJP.pl

Szyderka

zdrob­nie­nie od: szy­de­ra


Źródła:

SJP.pl

Szyderstwo

drwi­na, ośmie­sze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zło­śli­wy, dot­kli­wy żart, drwi­na, kpina, urą­ga­nie


Szy­der­stwo – zróż­ni­co­wa­na forma ko­mu­ni­ka­cji in­ter­per­so­nal­nej wy­ra­ża­ją­ca drwią­cy sto­su­nek do danej osoby lub spo­łecz­no­ści, ewen­tu­al­nie ja­kie­goś przed­mio­tu, na­ce­cho­wa­na do­dat­ko­wo lek­ce­wa­że­niem albo po­gar­dą.

Szy­der­stwo jest trwa­łym ele­men­tem zdro­wych re­la­cji mię­dzy ludź­mi (nie za­wsze musi mieć cha­rak­ter agre­syw­ny), ale może też sta­no­wić źró­dło róż­no­rod­nych kon­flik­tów. Może być wy­ra­ża­ne śmie­chem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szydełkarka

ma­szy­na dzie­wiar­ska


Szy­deł­kar­ka – ma­szy­na dzie­wiar­ska re­a­li­zu­ją­ca tech­ni­kę dzia­nia okre­śla­ną jako "tech­ni­kę szy­deł­ko­wa­nia w ukła­dzie rząd­ko­wym". Szy­deł­kar­ki wyt­wa­rza­ją dzia­ni­ny rząd­ko­we. Szy­deł­kar­ki pra­cu­ją igła­mi ję­zycz­ko­wy­mi, cho­ciaż niek­tó­rzy pro­du­cen­ci ma­szyn wpro­wa­dza­ją ma­szy­ny pra­cu­ją­cy­mi igła­mi dwu­dziel­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szydełkarski

→ szy­deł­kar­stwo, → szy­deł­karz


Patrz:szydełkarstwo, → szydełkarz

Źródła:

SJP.pl

Szydełkarstwo

wyt­wa­rza­nie dzia­ni­no­wych rze­czy przy po­mo­cy szy­deł­ka


Źródła:

SJP.pl

Szydełkarz

osoba wyt­wa­rza­ją­ca dzia­ni­no­we rze­czy przy po­mo­cy szy­deł­ka


Źródła:

SJP.pl

Szydełko

1. me­ta­lo­wy lub pla­sti­ko­wy prę­cik z ha­czy­kiem na jed­nym końcu, słu­żą­cy jako na­rzę­dzie do ro­bie­nia dzia­ni­ny;
2. zdrob­nie­nie od: szy­dło


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ręk. cien­ki prę­cik wy­ko­na­ny z me­ta­lu, kości, drew­na lub pla­sti­ku, z ha­czy­ko­wa­tym za­koń­cze­niem, słu­żą­cy do wyt­wa­rza­nia wy­ro­bów tek­styl­nych;

 (1.2) fryz. cien­ki przy­rząd do wy­cią­ga­nia wło­sów spod czep­ka pod­czas wy­ko­ny­wa­nia usłu­gi far­bo­wa­nia lub ro­bie­nia dre­dów


Szy­deł­ko – na­rzę­dzie za­koń­czo­ne ha­czy­kiem, słu­żą­ce do ręcz­ne­go wy­ro­bu dzia­ni­ny po­przez prze­cią­ga­nie nici przez pę­tel­ki (szy­deł­ko­wa­nie). Dwa pod­sta­wo­we typy szy­de­łek to kla­sycz­ne (krót­kie, pro­ste) i tu­ne­zyj­skie (dłu­gie jak druty do ro­bó­tek, za­koń­czo­ne ogra­nicz­ni­kiem za­po­bie­ga­ją­cym zsu­wa­niu się ro­bót­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szydełkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szy­deł­ko­wać.


Szy­deł­ko­wa­nie – jedna z form rę­ko­dzie­ła. Po­le­ga ona na prze­cią­ga­niu włócz­ki lub in­nych ma­te­ria­łów przez pę­tel­ki za po­mo­cą na­rzę­dzia zwa­ne­go szy­deł­kiem. Roz­wi­nę­ło się w XIX wieku z formy haftu łań­cusz­ko­we­go wy­ko­ny­wa­ne­go przy uży­ciu szy­deł­ka za­miast igły. W ro­bót­ce szy­deł­ko­wej to szy­deł­ko jest uży­wa­ne do tego, aby uzy­skać fak­tu­rę pę­tel­ko­wych i sple­cio­nych łań­cusz­ków nici.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szydełkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy szy­deł­ko kra­wiec­kie


Źródła:

SJP.pl

Szydełkować

szy­dło­wać;
1. wyt­wa­rzać ubra­nie przy po­mo­cy szy­deł­ka; wy­szy­deł­ko­wy­wać;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­pla­tać dredy przy po­mo­cy szy­deł­ka fryz­jer­skie­go


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) ręk. wyt­wa­rzać wy­ro­by tek­styl­ne uży­wa­jąc szy­deł­ka, robić na szy­deł­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szydełkowość

żar­to­bli­wie: rzecz zro­bio­na na szy­deł­ku kra­wiec­kim


Źródła:

SJP.pl

Szydełkowy

→ szy­deł­ko


przy­miot­nik

 (1.1) rzem. wy­ko­na­ny szy­deł­kiem, zwią­za­ny z ro­bót­ka­mi wy­ko­ny­wa­ny­mi szy­deł­kiem


Patrz:szydełko

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szydlarz

1. w gwa­rze ło­wiec­kiej: jeleń lub ko­zioł ma­ją­cy dłu­gie i ostre rogi bez odnóg;
2. daw­niej: osoba two­rzą­ca szy­dła


Źródła:

SJP.pl

Szydlasty

po­dob­ny do szy­dła; ostro za­koń­czo­ny; szy­dło­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Szydlica

1. cier­ni­sty krzew lub drzew­ko z ro­dzi­ny sza­kła­ko­wa­tych; owoc tej ro­śli­ny; ju­ju­ba, gło­ży­na
2. drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; kryp­to­me­ria


Źródła:

SJP.pl

Szydlik

szyd­lik igla­sty - ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny zbroj­ni­ko­wa­tych; sum igla­sty


Źródła:

SJP.pl

Szydzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szy­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Szydzić

wy­śmie­wać się z kogoś, drwić, od­no­sić z po­gar­dą


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­śmie­wać się z kogoś, drwić, od­no­sić się z po­gar­dą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szydłak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szydłaty

daw­niej: szy­dło­wa­ty - przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szy­dło


Źródła:

SJP.pl

Szydło

przed­miot słu­żą­cy do prze­kłu­wa­nia twar­de­go two­rzy­wa; duża igła do szy­cia gru­be­go ma­te­ria­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ostry kolec na trzon­ku;

 (1.2) gruba igła

 (1.3) łow. ostro za­koń­czo­na część po­ro­ża


Szy­dło – na­rzę­dzie szew­skie. Ma kształt cien­kie­go sztyw­ne­go ostrza osa­dzo­ne­go w uchwy­cie. Służy do prze­kłu­wa­nia skóry pod­czas szy­cia. Ostrze może być wy­po­sa­żo­ne w otwór do przew­le­ka­nia nici, jak w igle do szy­cia. W za­leż­no­ści od przez­na­cze­nia, koń­ców­ka ostrza może mieć różną gru­bość i kształt – np. pro­ste i za­krzy­wio­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szydłobus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. au­to­bus wy­bor­czy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kam­pa­niach pol­skiej po­li­tyk Beaty Szy­dło


Źródła:

Wiktionary

Szydłodzioby

1. ma­ją­cy dziób w kształ­cie szy­dła;
2. płat­ko­nóg szy­dło­dzio­by - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szydłosz

szy­dłosz cien­ki - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny krót­ko­szo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szydłowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szy­dło - me­ta­lo­wy kolec; szyd­la­sty


Źródła:

SJP.pl

Szydłować

szy­deł­ko­wać;
1. wyt­wa­rzać ubra­nie przy po­mo­cy szy­deł­ka; wy­szy­deł­ko­wy­wać;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­pla­tać dredy przy po­mo­cy szy­deł­ka fryz­jer­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Szydłowczanin

miesz­ka­niec Szy­dłow­ca


Źródła:

SJP.pl

Szydłowczanka

miesz­kan­ka Szy­dłow­ca


Źródła:

SJP.pl

Szydłowianin

miesz­ka­niec Szy­dło­wa (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Szy­dłów lub Szy­dło­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szydłowianka

miesz­kan­ka Szy­dło­wa (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Szy­dłów lub Szy­dło­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szydłowiec

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w cen­tral­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu miej­sco­wo­ści i czę­ści miej­sco­wo­ści w Pol­sce;


}|- class="gra­fi­ka iboxs"

Szy­dło­wiec ( Schyd­lo­wiecz, Schied­lo­wietz, "Шидловец", ‏שידלאָווצע‎, "Szid­low­ce") – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go, sie­dzi­ba po­wia­tu szy­dło­wiec­kie­go i gminy Szy­dło­wiec. Po­ło­żo­ne na Przed­gó­rzu Ił­żec­kim nad rzeką Ko­rze­niów­ką, hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­ne w Ma­ło­pol­sce. Licz­ba miesz­kań­ców 11 837 (31 grud­nia 2017). Oś­ro­dek wy­do­by­cia i obrób­ki pia­skow­ca oraz prze­my­słu elek­tro­ma­szy­no­we­go. Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­ny w ziemi ra­dom­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szydłowiecki

do­ty­czą­cy mia­sta Szy­dło­wiec


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szy­dłow­cem, do­ty­czą­cy Szy­dłow­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szydłowo

1. mia­sto na Lit­wie;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szydłowski

przy­miot­nik od: Szy­dło­wo, Szy­dło­wo Kra­jeń­skie, Szy­dłów


Szy­dłow­ski ("Je­li­ta od­mien­ne V") – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Je­li­ta, z no­bi­li­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szydłowy

→ szy­dło


Patrz:szydło

Źródła:

SJP.pl

Szydłów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi w Pol­sce


Zo­bacz też: Szy­dłów w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Szy­dłów – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, sie­dzi­ba gminy Szy­dłów.

Mia­sto kró­lew­skie w po­wie­cie wi­ślic­kim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go w dru­giej po­ło­wie XVI wieku. Prawa miej­skie w la­tach 1329–1869 oraz po­now­nie od 1 stycz­nia 2019.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szydłówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szyfer

od­mia­na łupku


Źródła:

SJP.pl

Szyfon

cien­ka, przez­ro­czy­sta tka­ni­na jed­wab­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. cien­ka, prze­wiew­na i pół­przez­ro­czy­sta tka­ni­na o splo­cie płó­cien­nym z mocno skrę­co­nych nitek jed­wab­nych lub ba­weł­nia­nych, uży­wa­na do pro­duk­cji bie­liz­ny, sukni, szali itp.


Szy­fon – lekka, płó­cien­na i prześ­wi­tu­ją­ca tka­ni­na lub sia­tecz­ka, tkana na­prze­mien­nie S- i Z- obro­ta­mi przę­dzy kre­po­wej. Skręt w przę­dzy kre­po­wej lekko mar­szczy tka­ni­nę w obu kie­run­kach po ut­ka­niu, na­da­jąc jej nieco roz­cią­gli­wo­ści i lek­kiej szorst­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyfoniera

wy­so­ka, wąska ko­mo­da z szu­fla­da­mi na bie­liz­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. ro­dzaj wy­so­kiej, wą­skiej ko­mo­dy z licz­ny­mi szu­fla­da­mi, przez­na­czo­nej zwy­kle do prze­cho­wy­wa­nia dam­skiej bie­liz­ny, bi­żu­te­rii, ga­lan­te­rii, pas­man­te­rii oraz in­nych do­dat­ków stro­ju ko­bie­ce­go;

 (1.2) daw. nie­wiel­kie ozdob­ne pu­de­łecz­ko do za­wie­sza­nia na ścia­nie

 (1.3) daw. wo­re­czek na ko­bie­ce ro­bót­ki


Szy­fo­nie­ra – ro­dzaj wy­so­kiej ko­mo­dy. Nazwa po­cho­dzi od fran­cu­skie­go słowa "chif­fo­nier" oz­na­cza­ją­ce­go gał­ga­nia­rza, szma­cia­rza. Ko­mo­da słu­ży­ła do prze­cho­wy­wa­nia bie­liz­ny, bi­żu­te­rii, wstą­żek, chu­ste­czek i in­nych ko­bie­cych dro­biaz­gów. Jej nazwa uksz­tał­to­wa­ła się ze sko­ja­rze­nia tych wy­ro­bów pas­man­te­ryj­nych ze szmat­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyfonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od szy­fon


Źródła:

Wiktionary

Szyfonowy

zro­bio­ny z szy­fo­nu


Źródła:

SJP.pl

Szyfr

1. ciąg liczb i/lub in­nych sym­bo­li sta­no­wią­cych kod do­stę­pu;
2. zapis tek­stu za po­mo­cą sy­ste­mu umow­nych zna­ków, sto­so­wa­ny w celu za­ta­je­nia tre­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kod zna­ków, znany tylko niek­tó­rym oso­bom, umoż­li­wia­ją­cy im ko­mu­ni­ka­cję i za­bez­pie­cza­ją­cy prze­ka­zy­wa­ne in­for­ma­cje przed poz­na­niem przez inne osoby;

 (1.2) kod, zaz­wy­czaj ciąg cyfr, umoż­li­wia­ją­cy ot­war­cie niek­tó­rych zam­ków lub uru­cho­mie­nie niek­tó­rych urzą­dzeń

 (1.3) pot. niez­ro­zu­mia­ły tekst, nie­wy­raź­ne pismo


Szyfr (ina­czej kryp­to­gra­ficz­ny al­go­rytm szy­fru­ją­cy) – funk­cja ma­te­ma­tycz­na wy­ko­rzy­sty­wa­na do szy­fro­wa­nia tek­stu jaw­ne­go lub jego de­szy­fro­wa­nia. Zaz­wy­czaj jedna funk­cja wy­ko­rzy­sty­wa­na jest do szy­fro­wa­nia, a inna do de­szy­fro­wa­nia wia­do­mo­ści. Wia­do­mość przed za­szy­fro­wa­niem na­zy­wa­na jest tek­stem jaw­nym, zaś wia­do­mość za­szy­fro­wa­ną na­zy­wa­my szy­fro­gra­mem. Pro­ces za­mia­ny tek­stu jaw­ne­go na szy­fro­gram na­zy­wa­my szy­fro­wa­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyfrant

osoba, która szy­fru­je, na­da­je, od­bie­ra i od­czy­tu­je tajną ko­re­spon­den­cję po­da­ną szy­frem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urz. wojsk. osoba, która zaj­mu­je się na­da­wa­niem, od­bie­ra­niem i od­czy­ty­wa­niem taj­nej ko­re­spon­den­cji po­da­nej szy­frem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyfrantka

→ szy­frant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: szy­frant


Patrz:szyfrant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyfrator

na­rzę­dzie do ko­do­wa­nia wia­do­mo­ści; koder


Źródła:

SJP.pl

Szyfrogram

1. in­for­ma­cja za­pi­sa­na za po­mo­cą szy­fru; kryp­to­gram;
2. ła­mi­głów­ka, w któ­rej li­te­ry od­ga­dy­wa­nych wy­ra­zów usta­wio­ne w ko­lej­no­ści we­dług od­po­wia­da­ją­cych im liczb two­rzą roz­wią­za­nie; szy­fro­wan­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­szy­fro­wa­na wia­do­mość;

 (1.2) ro­dzaj za­da­nia umy­sło­we­go z za­szy­fro­wa­nym roz­wią­za­niem;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyfrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szy­fro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szyfrowanka

ła­mi­głów­ka, w któ­rej li­te­ry od­ga­dy­wa­nych wy­ra­zów usta­wio­ne w ko­lej­no­ści we­dług od­po­wia­da­ją­cych im liczb two­rzą roz­wią­za­nie; szy­fro­gram


Źródła:

SJP.pl

Szyfrować

za­pi­sy­wać coś za po­mo­cą szy­fru; prze­ka­zy­wać wia­do­mość, po­słu­gu­jąc się szy­frem


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) urz. wojsk. za­pi­sy­wać lub prze­ka­zy­wać in­for­ma­cje za po­mo­cą szy­fru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyfrowy

przy­miot­nik od: szyfr


Źródła:

SJP.pl

Szyfrówka

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: de­pe­sza szy­fro­wa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. de­pe­sza szy­fro­wa­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyfunt

1. dawna jed­nost­ka miary ciał syp­kich równa ponad dwóm cet­na­rom;
2. nie­miec­ka jed­nost­ka wagi równa około 170 kg


Źródła:

SJP.pl

Szyguła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szygówek

Szy­gó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Nar­wią.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Woj­cie­cha w Zamb­skach Ko­ściel­nych.


Źródła:

Wikipedia

Szyici

wyz­naw­cy jed­ne­go z odła­mu is­la­mu


Źródła:

SJP.pl

Szyicki

→ szy­i­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z szy­i­ta­mi lub szy­iz­mem


Patrz:szyita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyita

1. czło­nek odła­mu wyz­naw­ców is­la­mu uz­na­ją­ce­go Koran za je­dy­ne źró­dło ob­ja­wie­nia, a odrzu­ca­ją­ce­go Sunnę;
2. żar­to­bli­wie: osoba z bar­dzo roz­wi­nię­ty­mi mię­śnia­mi szyi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca szy­iz­mu, szy­ic­kie­go nurtu w is­la­mie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyitka

→ szy­i­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni szy­iz­mu, szy­ic­kie­go nurtu w is­la­mie


Patrz:szyita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyityzm

szy­izm;
1. dok­try­na re­li­gij­na szy­i­tów;
2. szy­ic­ki ruch re­li­gij­ny


Źródła:

SJP.pl

Szyizm

szy­i­tyzm;
1. dok­try­na re­li­gij­na szy­i­tów;
2. szy­ic­ki ruch re­li­gij­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. dok­try­na re­li­gij­na szy­i­tów, jeden z trzech głów­nych nur­tów współ­czes­ne­go is­la­mu;


Szy­izm (od ‏شيعة علي‎, "szī'at Ali" – stron­nict­wo Alego) – obok sun­niz­mu i cha­ry­dżyz­mu jeden z trzech głów­nych nur­tów współ­czes­ne­go is­la­mu, drugi po sun­niz­mie co do licz­by wyz­naw­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyja

u czło­wie­ka i niek­tó­rych zwie­rząt: część ciała łą­czą­ca głowę z tu­ło­wiem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. część ciała łą­czą­ca głowę z kor­pu­sem

 (1.2) przest. węż­sza część bu­tel­ki (zwy­kle zdrobn. szyj­ka)


Szyja

Szyja – część ciała od­dzie­la­ją­ca głowę od tu­ło­wia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyjeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szyj­ka


Źródła:

Wiktionary

Szyjewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szyjka

1. zdrob­nie­nie od: szyja
2. górna, zwę­ża­ją­ca się część bu­tel­ki, ka­raf­ki itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szyja

 (1.2) górna, wąska część bu­tel­ki, dzban­ka lub ko­new­ki

 (1.3) muz. pot. gryf

 (1.4) med. zob. szyj­ka ma­ci­cy.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyjny

przy­miot­nik od: szyja; szy­jo­wy (prze­sta­rza­łe)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szyją, do­ty­czą­cy szyi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyjowy

prze­sta­rza­łe: szyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Szyk

1. okre­ślo­ny po­rzą­dek, spo­sób usta­wie­nia;
2. wyt­wor­ność; ele­gan­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­ślo­ny po­rzą­dek – rze­czy, osób lub pojęć

 (1.2) ele­gan­cja w stro­ju i za­cho­wa­niu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szykana

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) nę­ka­nie, do­ku­cza­nie komuś, utrud­nia­nie komuś dzia­ła­nia, cią­głe sta­wia­nie przesz­kód;
2. sztucz­na przesz­ko­da na torze wy­ści­gu sa­mo­cho­do­we­go, dro­dze, wy­mu­sza­ją­ca zmniej­sze­nie pręd­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ce­lo­we utrud­nia­nie komuś cze­goś lub drę­cze­nie go

 (1.2) mot. ce­lo­we zwę­że­nie lub przesz­ko­da na dro­dze, która zmu­sza kie­row­ców do zwol­nie­nia

 (1.3) przest. zło­śli­wa uwaga

 (1.4) daw. wy­bieg praw­ni­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szykanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szy­ka­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szykanować

nękać kogoś, do­ku­czać komuś, utrud­niać komuś dzia­ła­nia, cią­gle sta­wiać przesz­ko­dy; prze­śla­do­wać kogoś


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) sto­so­wać szy­ka­ny, mocno do­ku­czać, prze­śla­do­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szykany

po­tocz­nie: to, co służy spo­tę­go­wa­niu ele­gan­cji, wy­staw­no­ści cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Szyki

woj­sko usta­wio­ne w okre­ślo­nym po­rząd­ku; sze­re­gi


Źródła:

SJP.pl

Szykny

gwa­ro­wo: szy­kow­ny


Źródła:

SJP.pl

Szykowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|szy­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Szykować

1. przy­go­to­wy­wać, przy­rzą­dzać
2. szy­ko­wać się - przy­go­to­wy­wać się


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przy­go­to­wy­wać i/lub pla­no­wać

 (1.2) przy­go­to­wy­wać kogoś do wy­ko­na­nia danej czyn­no­ści

cza­sow­nik zwrot­ny szy­ko­wać się

 (2.1) przy­go­to­wy­wać się do wy­ko­na­nia danej czyn­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szykownie

przy­słó­wek

 (1.1) ele­ganc­ko


Źródła:

Wiktionary

Szykowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: szy­kow­nie


Źródła:

SJP.pl

Szykowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: szy­kow­ny


Źródła:

SJP.pl

Szykowny

ele­ganc­ki, gu­stow­ny (np. szy­kow­na kre­a­cja, szy­kow­na ko­bie­ta)


przy­miot­nik

 (1.1) ele­ganc­ki, za­cho­wu­ją­cy się lub ubie­ra­ją­cy się ele­ganc­ko

 (1.2) świad­czą­cy o ele­gan­cji lub do­brym gu­ście

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ładny

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. spraw­ny, za­rad­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szykoń

szy­koń me­ta­licz­ny, szy­koń czar­ny - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


Szy­koń ("Pte­ro­sti­chus") – ro­dzaj owa­dów z rzędu chrzą­szczy. Po­dob­nie jak inne bie­ga­czo­wa­te są to owady dra­pież­ne, ale po­tra­fią po­bie­rać także po­karm ro­ślin­ny, co po­wo­du­je, że mogą po­wo­do­wać stra­ty w upra­wach ro­ślin­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyksa

szik­sa; w śro­do­wi­sku ży­dow­skim:
1. młoda Ży­dów­ka nie­wy­ko­nu­ją­ca prak­tyk re­li­gij­nych;
2. nie­ży­dow­ska dziew­czy­na


Źródła:

SJP.pl

Szykuła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szyld

1. ta­bli­ca nad skle­pem, za­kła­dem rze­mieśl­ni­czym in­for­mu­ją­ca o fir­mie, ro­dza­ju sprze­da­wa­nych to­wa­rów lub wy­ko­ny­wa­nych usług
2. prze­no­śnie: nazwa wy­ko­rzy­sty­wa­na dla ja­kichś celów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ta­bli­ca in­for­ma­cyj­na z nazwą umie­szczo­na nad wej­ściem do skle­pu lub za­kła­du usłu­go­we­go

 (1.2) publ. przen. nazwa, hasło wy­ko­rzy­sty­wa­ne w dzia­ła­niu; in­sty­tu­cja, w imie­niu któ­rej się wy­stę­pu­je

 (1.3) bud. oku­cie drzwio­we ota­cza­ją­ce klam­kę lub przy­kry­wa­ją­ce zamek

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. da­szek u czap­ki


Szyld – ta­bli­ca re­kla­mo­wa lub urzą­dze­nie re­kla­mo­we in­for­mu­ją­ce o dzia­łal­no­ści pro­wa­dzo­nej na nie­ru­cho­mo­ści, na któ­rej ta ta­bli­ca re­kla­mo­wa lub urzą­dze­nie re­kla­mo­we się znaj­du­je. Może znaj­do­wać się przy wej­ściu do skle­pu, warsz­ta­tu, in­sty­tu­cji lub in­ne­go po­dob­ne­go punk­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyldak

naz­wi­sko


Szyl­dak (niem. "Schil­deck") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyldoza

po­gard­li­wie: wy­peł­nia­nie miejsc pu­blicz­nych wszel­kie­go ro­dza­ju re­kla­ma­mi, np. bil­bor­da­mi, szyl­da­mi re­kla­mo­wy­mi itp.; re­kla­mo­za


Źródła:

SJP.pl

Szyldwach

war­tow­nik, straż­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. żoł­nierz sto­ją­cy na war­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyldziarski

→ szyl­dziarz, → szyl­dziar­stwo


Patrz:szyldziarz, → szyldziarstwo

Źródła:

SJP.pl

Szyldziarz

wyt­wór­ca szyl­dów


Źródła:

SJP.pl

Szyldzik

zdrob­nie­nie od: szyld


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. szyld


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyler

Jo­hann Chri­stoph Frie­drich von Schil­ler - nie­miec­ki poeta, fi­lo­zof, hi­sto­ryk, este­tyk, te­o­re­tyk te­a­tru i dra­ma­turg


Źródła:

SJP.pl

Szylerowski

taki jak u Szy­le­ra (Schil­le­ra); schil­le­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Szyling

1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Kenii (1 szy­ling ke­nij­ski = 100 cen­tów);
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na So­ma­lii (1 szy­ling so­ma­lij­ski = 100 cen­tów);
3. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Tan­za­nii (1 szy­ling tan­zań­ski = 100 cen­tów);
4. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ugan­dy (1 szy­ling ugan­dyj­ski = 100 cen­tów);
5. nie­daw­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Au­strii (1 szy­ling au­striac­ki = 100 gro­szy), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro;
6. mo­ne­ta an­giel­ska uży­wa­na przed 1971 r., równa war­to­ści 1/20 funta szter­lin­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta kilku kra­jów afry­kań­skich;

 (1.2) hist. monet. wa­lu­ta Au­strii;

 (1.3) hist. mo­ne­ta an­giel­ska;


Szy­ling – ofi­cjal­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na w Kenii, So­ma­lii, Tan­za­nii i Ugan­dzie. Jako odręb­na wa­lu­ta wy­stę­pu­je też w nie­uz­na­wa­nym przez spo­łecz­ność mię­dzy­na­ro­do­wą So­ma­li­lan­dzie.

Do czasu re­for­my mo­ne­tar­nej (15 lu­te­go 1971) szy­ling był też mo­ne­tą wy­stę­pu­ją­cą w Wiel­kiej Bry­ta­nii. Szy­ling rów­nał się 1/20 funta szter­lin­ga, a sam dzie­lił się na 12 pen­sów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szylingowy

→ szy­ling


Patrz:szyling

Źródła:

SJP.pl

Szylkret

płyt­ki ro­go­we pan­ce­rza żół­wia szyl­kre­to­we­go uży­wa­ne do wy­ro­bu ga­lan­te­rii ozdob­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rzem. masa ro­go­wa ze sko­ru­py żółwi mor­skich, wy­ko­rzy­sty­wa­na jako ma­te­riał pro­duk­cyj­ny (ga­lan­te­ria) i de­ko­ra­cyj­ny (in­kru­sto­wa­nie)


Szyl­kret – ma­te­riał de­ko­ra­cyj­ny z ro­go­wych pły­tek po­kry­wa­ją­cych pan­cerz żółwi szyl­kre­to­wych (Eret­mo­che­lys im­bri­ca­ta), wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kal­nych ra­fach wszyst­kich oce­a­nów.

Do celów zdob­ni­czych wy­ko­rzy­stu­je się grube płyt­ki pan­ce­rza grzbie­to­we­go zwane "ka­ra­pak­sem". Mają one barwę bursz­ty­no­wą lub jas­no­bru­nat­ną z ciem­no­bru­nat­ny­mi plam­ka­mi lub pas­ma­mi. Wy­ko­rzy­stu­je się też płyt­ki z pan­ce­rza brzusz­ne­go zwa­ne­go "pla­stro­nem" o jed­no­li­tej, żół­tej bar­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szylkretka

kotka o uma­szcze­niu z czar­nych i ru­dych plam


Źródła:

SJP.pl

Szylkretkowy

→ szyl­kret­ka


Patrz:szylkretka

Źródła:

SJP.pl

Szylkretowy

1. za­wie­ra­ją­cy szyl­kret, zro­bio­ny z szyl­kre­tu (np. szyl­kre­to­we grze­bie­nie, gu­zi­ki)
2. żółw szyl­kre­to­wy - ga­tu­nek tro­pi­kal­ne­go żół­wia mor­skie­go


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy lub zro­bio­ny z szyl­kre­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyllukowie

lud afry­kań­ski za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny na lewym brze­gu Nilu Bia­łe­go w Su­da­nie Po­łud­nio­wym


Szyl­lu­ko­wie ("Szyl­luk") – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca te­re­ny na lewym brze­gu Nilu Bia­łe­go w Su­da­nie Po­łud­nio­wym, odłam Ni­lo­tów z pół­noc­nej grupy ludów Luo. W 1993 roku ich li­czeb­ność wy­no­si­ła ok. 430 ty­się­cy. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem szyl­luk z grupy nilo-sa­ha­ryj­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyma

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymajda

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymala

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymanek

naz­wi­sko


Szy­ma­nek – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 5382 osoby. We­dług re­je­stru PESEL obec­nie jest 2947 ko­biet oraz 2902 męż­czyzn, któ­rzy le­gi­ty­mu­ją się tym naz­wi­skiem. Po­cho­dzi od imie­nia Szy­mon, które jest pol­ską od­mia­ną he­braj­skie­go imie­nia "Simon/Si­me­on" (hebr. שִׁמְעוֹן; zna­czy­ło pier­wot­nie "Bóg wy­słu­chał"). W Pol­sce naz­wi­sko to zo­sta­ło od­no­to­wa­ne już w 1313 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymaniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymanik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymaniszki

Szy­ma­nisz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szymaniuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymankiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymankowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szymanowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szymanowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymanowski

naz­wi­sko


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Szy­ma­no­wa, zwią­za­ny z Szy­ma­no­wem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szymany

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szymanów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Szymanówka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymaszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymańczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymańczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymański

naz­wi­sko


Szy­mań­ski (forma żeń­ska: Szy­mań­ska, w licz­bie mno­giej: Szy­mań­scy) – naz­wi­sko pol­skie, 10. na li­ście naj­po­pu­lar­niej­szych w kraju. We­dług bazy PESEL 19 stycz­nia 2024 no­si­ło je 43 894 Polek i 42 841 Po­la­ków.

Naz­wi­sko pow­sta­ło od imie­nia mę­skie­go "Szy­mon" albo od nazw miej­sco­wych od tego imie­nia po­cho­dzą­cych np.: "Szy­ma­ny", "Szy­ma­no­wo", "Szy­ma­nów", na co może wska­zy­wać uży­cie cha­rak­te­ry­stycz­ne­go for­man­tu „-ski”, który słu­żył do two­rze­nia tego typu naz­wisk.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymbark

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymbarski

zwią­za­ny z Szym­bar­kiem, do­ty­czą­cy Szym­bar­ku


Źródła:

SJP.pl

Szymbork

wieś w Pol­sce w oko­li­cach War­sza­wy


Źródła:

SJP.pl

Szymborno

Szym­bor­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Ki­je­wo Kró­lew­skie.


Źródła:

Wikipedia

Szymborski

naz­wi­sko, np. Wi­sła­wa Szym­bor­ska (1923-2012), pol­ska po­et­ka


Źródła:

SJP.pl

Szymcio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Szy­mon


Źródła:

Wiktionary

Szymczak

naz­wi­sko, np. Mie­czy­sław Szym­czak (1927-1985), pol­ski ję­zy­koz­naw­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymczyk

naz­wi­sko


Szym­czyk (forma żeń­ska: Szym­czyk/Szym­czy­ko­wa/Szym­czy­ków­na; licz­ba mnoga: Szym­czy­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 10 331 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymczykiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymek

zdrob­nie­nie od: Szy­mon (imię mę­skie); Szy­muś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od: Szy­mon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szymel

daw­niej: koń sza­rej maści; siwek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Ma­zu­ry. koń maści bia­łej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szymichowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymiczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymiszów

Szy­mi­szów ( Schi­mis­chow, 1936-1945: "He­u­er­ste­in O.S.") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Opol­skie.


Źródła:

Wikipedia

Szymkencki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Szym­ken­tem, do­ty­czą­cy Szym­ken­tu


Źródła:

Wiktionary

Szymkent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie;


Szym­kent (kaz. Шымкент; ros. Шымкент, "Szym­kient", daw­niej Чимкент, "Czim­kient"; rów­nież Sym­kent, Czym­kent) – mia­sto le­żą­ce na po­łud­nio­wych krań­cach Ka­zach­sta­nu, przy gra­ni­cy z Uzbe­ki­sta­nem. W mie­ście roz­wi­nę­ło się gór­nict­wo i hut­nict­wo oło­wiu, prze­mysł ma­szy­no­wy, che­micz­ny, mi­ne­ral­ny, włó­kien­ni­czy, skó­rza­ny (ka­ra­ku­ły), spo­żyw­czy. Ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej; węzeł ko­le­jo­wy; szko­ły wyż­sze, te­a­try, mu­ze­um.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szymkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymkowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymkowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymkowo

Szym­ko­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Szymkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Szym­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Szymocice

Szy­mo­ci­ce (niem. "Schymotschütz", 1936-45 "Sims­forst") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Nędza.


Źródła:

Wikipedia

Szymocin

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


Szy­mo­cin (niem. "Simb­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Grę­bo­ci­ce.

Wieś po­ło­żo­na na ob­sza­rze rów­ni­ny Grę­bo­cic­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymon

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


(hebr. שמעון "Szim’on", lub שִׁמְעוֹן "Szime’on", „Jahwe wy­słu­chał”) – imię mę­skie po­cho­dze­nia he­braj­skie­go, bi­blij­ne­go. Po­cząt­ko­wo sto­so­wa­na w pol­skich prze­kła­dach Bi­blii forma tego imie­nia Sy­me­on to rza­dziej dziś uży­wa­na forma, bar­dziej roz­po­wszech­nio­na na Wscho­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szymona

imię mę­skie


Szy­mo­na (hebr. שמעון "Szim'eon" – "Bóg wy­słu­chał") – imię żeń­skie, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Szy­mon, po­cho­dze­nia bi­blij­ne­go. Innym, bar­dziej roz­po­wszech­nio­nym w Pol­sce żeń­skim od­po­wied­ni­kiem imie­nia Szy­mon jest Ksy­me­na, za­poś­red­ni­czo­na przez język hisz­pań­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymonek

1. zdrob­nie­nie od: Szy­mon (imię mę­skie); Szy­mek, Szy­muś;
2. naz­wi­sko


Szy­mo­nek lub Ławki Małe – je­zio­ro w Pol­sce w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Ryn.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymoniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymonik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymonka

wieś w Pol­sce


Szy­mon­ka (niem. "Schi­mon­ken", 1938–1945 "Schmidts­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Ryn.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go. Sie­dzi­ba pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymonków

1. zdrob­nie­nie od: Szy­mon (imię mę­skie); Szy­mek, Szy­muś;
2. naz­wi­sko


Szy­mon­ków (niem. "Sim­me­nau")– wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie klucz­bor­skim, w gmi­nie Woł­czyn.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymonostwo

Szy­mon z żoną; Szy­mo­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Szymonowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Szy­mo­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Szy­mo­no­wo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Szy­mo­no­wy


Szy­mo­no­wa (daw­niej niem. " Simon-Kop­pel " - wznie­sie­nie ze szczy­tem na wy­so­ko­ści 728 m n.p.m. w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Wschod­nich, w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szymonowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymonowie

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Szymonowo

Szy­mo­no­wo (niem. "Sim­nau, Gr. Sim­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty.


Źródła:

Wikipedia

Szymonowy

taki jak u Szy­mo­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Szy­mo­na


Źródła:

SJP.pl

Szymoszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. ja­poń­ski ma­te­riał wy­bu­cho­wy na bazie kwasu pi­kry­no­we­go;

 (1.2) hist. wojsk. pot. ja­poń­ski po­cisk ar­ty­le­ryj­ski lub gra­nat wy­peł­nio­ny szy­mo­zą (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Szymoński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szympans

bar­dzo in­te­li­gent­na małpa człe­koksz­tałt­na o czar­nej sier­ści i nie­o­wło­sio­nej twa­rzy, ży­ją­ca w la­sach środ­ko­wej Afry­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pan|ref=tak., człe­koksz­tałt­na, be­zo­go­no­wa małpa afry­kań­ska;

 (1.2) sa­miec szym­pan­sa (1.1)


Zo­bacz też: Szym­pans (film).

Szym­pans ("Pan") – ro­dzaj du­żych ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny Ho­mi­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny czło­wie­ko­wa­tych (Ho­mi­ni­dae). Obej­mu­je dwa ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Afry­ce. Ro­dzaj "Pan" jest naj­bli­żej spo­krew­nio­ny z ro­dza­jem "Homo". Karol Lin­ne­usz w swo­jej pracy "Sy­ste­ma Na­tu­rae" (10. edy­cja, 1758) za­kla­sy­fi­ko­wał szym­pan­sa w ro­dza­ju "Homo" pod nazwą sy­ste­ma­tycz­ną "Homo noc­tur­nus" – nocny czło­wiek. Do­pie­ro w 1775 Blu­men­bach wpro­wa­dził nazwę "Simia tro­glo­dy­tes".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szympansi

→ szym­pans


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wła­ści­wy szym­pan­so­wi, zwią­za­ny z szym­pan­sem, do­ty­czą­cy szym­pan­sa


Patrz:szympans

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szympansica

sa­mi­ca szym­pan­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. sa­mi­ca szym­pan­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szympansik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mały szym­pans


Źródła:

Wiktionary

Szympansiątko

młode szym­pan­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. młody szym­pans


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szymrzikować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sze­le­ścić

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. na­rze­kać, uty­ski­wać


Źródła:

Wiktionary

Szymski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymula

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szymura

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szymuś

zdrob­nie­nie od: Szy­mon (imię mę­skie); Szy­mek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię|pol­ski|m., zdrobn. od: Szy­mon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyna

1. sta­lo­wa belka, bę­dą­ca czę­ścią kon­struk­cyj­ną torów ko­le­jo­wych, tram­wa­jo­wych itp.;
2. belka lub pręt słu­żą­ce jako ele­ment kon­struk­cyj­ny lub pro­wad­ni­ca cze­goś (np. fi­ran­ki);
3. w me­dy­cy­nie: przy­rząd unie­ru­cha­mia­ją­cy zła­ma­ną koń­czy­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. spe­cjal­nie wy­pro­fi­lo­wa­na szta­ba przez­na­czo­na do po­ru­sza­nia się po niej lub pod nią po­ja­zdów lub przed­mio­tów;

 (1.2) med. urzą­dze­nie do wspar­cia lub usz­tyw­nie­nia koń­czy­ny albo krę­go­słu­pa

 (1.3) in­form. wew­nętrz­ne po­łą­cze­nie elek­tro­nicz­ne, po któ­rym trans­mi­to­wa­ne są dane


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szynal

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. gwóźdź


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynczek

nie­wiel­ki szynk; knajp­ka


Źródła:

SJP.pl

Szynczyce

Szyn­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Czar­no­cin.

Licz­ba miesz­kań­ców we wsi Szyn­czy­ce w 2011 roku wy­no­si­ła 218.

W la­tach 1954–1957 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Szyn­czy­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Czar­no­cin.


Źródła:

Wikipedia

Szynd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. gwałt


Źródła:

Wiktionary

Szyndler

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szyndrowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szyndzielnia

szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim;

 (1.2) geogr. wznie­sie­nie w Gó­rach Bardz­kich;


Szyn­dziel­nia (1029 m n.p.m., 1028 m) – szczyt w Pa­śmie Klim­czo­ka i Szyn­dziel­ni w Be­ski­dzie Ślą­skim, wzno­szą­cy się tuż na pół­noc od Klim­czo­ka,


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyndzioł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gont


Źródła:

Wiktionary

Szyneczka

zdrob­nie­nie od: szyn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szyn­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynel

długi płaszcz ro­syj­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. odzież. wojsk. długi, zi­mo­wy płaszcz męski do­pa­so­wa­ny do syl­wet­ki, jed­no­rzę­do­wy lub dwu­rzę­do­wy, wy­ko­na­ny z gru­bej wełny lub sukna, się­ga­ją­cy do kolan lub niżej, no­szo­ny w XIX i na po­cząt­ku XX wieku w car­skiej Rosji, po­cząt­ko­wo woj­sko­wy, póź­niej także cy­wil­ny


Szy­nel (ros. шинель) – zi­mo­wy, do­pa­so­wa­ny do fi­gu­ry płaszcz, wy­ko­na­ny z gru­be­go sukna lub wełny. Po­pu­lar­ny ele­ment umun­du­ro­wa­nia woj­sko­we­go i urzęd­ni­cze­go w XIX i XX wieku (zwła­szcza w Rosji).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szynion

1. wy­so­ki cze­pek ko­bie­cy z bia­łe­go płót­na, no­szo­ny w Pol­sce za pa­no­wa­nia Au­gu­sta II;
2. dawna fry­zu­ra dam­ska z przy­pra­wio­nych wło­sów, w szcze­gól­no­ści przy­pra­wia­ny war­kocz


Źródła:

SJP.pl

Szynk

prze­sta­rza­le: pi­wiar­nia, knaj­pa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. gastr. miej­sce sprze­da­ży i de­gu­sta­cji na­po­jów al­ko­ho­lo­wych;

 (1.2) przest. gastr. sprze­daż na­po­jów al­ko­ho­lo­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynka

mięso wie­przo­we (z tyl­nej czę­ści wie­prza); węd­li­na z tego mięsa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. tylna część pół­tu­szy wie­przo­wej bę­dą­ca su­row­cem do pro­duk­cji węd­lin;

 (1.2) kulin. spoż. węd­li­na z szyn­ki (1.1) lub z ana­lo­gicz­nej czę­ści in­ne­go zwie­rzę­cia

 (1.3) zdrobn. od szyna


Szyn­ka – wyrób mięs­ny z tuszy wie­przo­wej[], schło­dzo­ny lub mro­żo­ny z ko­ścią lub bez. Barwa mię­śni może być jas­no­ró­żo­wa do czer­wo­nej, do­pu­szcza się zma­to­wie­nia. Barwa tłu­szczu – biała z od­cie­niem kre­mo­wym lub lekko ró­żo­wym, w przy­pad­ku mięsa i tłu­szczu mro­żo­ne­go do­pu­szcza się niez­nacz­ne zsza­rze­nie barwy na po­wierzch­ni. Za­pach swo­i­sty cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mięsa świe­że­go wie­przo­we­go bez oznak za­pa­rze­nia i roz­po­czy­na­ją­ce­go się psu­cia, nie­do­pu­szczal­ny za­pach płcio­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szynkareczka

zdrob­nie­nie od: szyn­kar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szyn­kar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynkarka

1. wła­ści­ciel­ka szyn­ku;
2. żona szyn­ka­rza;
3. ko­bie­ta usłu­gu­ją­ca w szyn­ku


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta usłu­gu­ją­ca w szyn­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynkarski

przy­miot­nik od: szyn­karz


Źródła:

SJP.pl

Szynkarstwo

prze­sta­rza­łe: pro­wa­dze­nie szyn­ku, pi­wiar­ni, go­spo­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­wa­dze­nie szyn­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynkarz

prze­sta­rza­łe: osoba pro­wa­dzą­ca szynk, pi­wiar­nię, wła­ści­ciel go­spo­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca szynk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynkarzyzna

wieś w Pol­sce


Szyn­ka­rzyz­na "(daw­niej: „Sę­ka­rzo­wiz­na”)" a dziś czę­sto po­tocz­nie na­zy­wa­na „Sę­ka­ra” – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Sa­dow­ne. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pier­wsza wzmian­ka o wsi po­cho­dzi z 1756. W ak­tach ko­ściel­nych wy­stę­pu­je od 1769.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szynkierka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. karcz­mar­ka


Źródła:

Wiktionary

Szynkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szynkowa

po­tocz­nie: kieł­ba­sa szyn­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Szynkowar

do­mo­we urzą­dze­nie do przy­rzą­dza­nia węd­lin


Źródła:

SJP.pl

Szynkowe

po­tocz­nie: kieł­ba­sa szyn­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Szynkownia

dawne okre­śle­nie po­drzęd­nej re­sta­u­ra­cji, knaj­py


Źródła:

SJP.pl

Szynkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szynkowy

przy­miot­nik

 (1.1) przy­rzą­dzo­ny z szyn­ki, z do­dat­kiem szyn­ki

 (1.2) od­no­szą­cy się do szyn­ku, zwią­za­ny z szyn­kiem


Źródła:

Wiktionary

Szynkuna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim Rosji, do­pływ Ro­min­ty


Źródła:

Wiktionary

Szynkwas

daw­niej: bufet w szyn­ku, w ober­ży


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. lada w karcz­mie lub szyn­ku, przy któ­rej ku­po­wa­ło się trun­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynkówko

Szyn­ków­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szynobus

po­tocz­nie: po­jazd po­ru­sza­ją­cy się po szy­nach, który kształ­tem przy­po­mi­na au­to­bus; au­to­bus szy­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. pot. lekki szy­no­wy po­jazd o na­pę­dzie spa­li­no­wym ob­słu­gu­ją­cy trasy o nie­wiel­kiej licz­bie po­dróż­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynowy

1. → szyna;
2. au­to­bus szy­no­wy - po­jazd po­ru­sza­ją­cy się po szy­nach, który kształ­tem przy­po­mi­na au­to­bus; szy­no­bus


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z szyną, do­ty­czą­cy szyny

 (1.2) taki, który po­ru­sza się po szy­nach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynowód

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. pasek me­ta­lu prze­wo­dzą­cy ener­gię elek­trycz­ną


Źródła:

Wiktionary

Szynszyl

rasa kró­li­ka uzy­ska­na na po­cząt­ku XX wieku po­przez skrzy­żo­wa­nie kró­li­ków ra­so­wych i zwy­kłych mie­szań­ców


Źródła:

SJP.pl

Szynszyla

gry­zoń z ro­dzi­ny szyn­szy­lo­wa­tych o sre­brzy­sto­sza­rej sier­ści, ży­ją­cy gro­mad­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, ce­nio­ny ze wzglę­du na futro; czin­czi­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chin­chil­la|ref=tak., gry­zoń po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, o bar­dzo gę­stym fu­trze; w do­my­śle: szyn­szy­la mała;

 (1.2) zob. szyn­szy­le.


Szyn­szy­la ("Chin­chil­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Chin­chil­li­nae w obrę­bie ro­dzi­ny szyn­szy­lo­wa­tych (Chin­chil­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szynszyle

futro z szyn­szy­li; wy­pra­wio­ne skór­ki szyn­szy­li


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dam­skie futro ze skór (wielu) szyn­szy­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szynszylowate

o ce­chach szyn­szy­lo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Szyn­szy­lo­wa­te (Chin­chil­li­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du je­żoz­wie­rzoksz­tałt­nych (Hy­stri­co­gnat­hi) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia), które wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej oraz za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Naj­bar­dziej zna­nym przed­sta­wi­cie­lem jest szyn­szy­la mała ("Chin­chil­la la­ni­ge­ra").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szynszylowaty

o ce­chach szyn­szy­lo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Szynto

po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sin­to­izm; shin­to­izm; szyn­to­izm; szin­to; szin­to­izm; shin­to; sinto


Źródła:

SJP.pl

Szyntoizm

po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sin­to­izm; shin­to­izm; szyn­to; sinto; szin­to; szin­to­izm; shin­to


Źródła:

SJP.pl

Szynwaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. śród­wa­ga


Źródła:

Wiktionary

Szynwałd

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyny

po­tocz­nie: tor ko­le­jo­wy lub tram­wa­jo­wy; tory


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyp

ryba z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aci­pen­ser nu­di­ven­tris|Lo­vet­sky|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych, która żyje w do­rze­czu Du­na­ju, Morzu Czar­nym, Morzu Azow­skim oraz w po­łud­nio­wej czę­ści Morza Ka­spij­skie­go i w Je­zio­rze Aral­skim;


Szyp ("Aci­pen­ser nu­di­ven­tris, Huso nu­di­ven­tris") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych (Aci­pen­se­ri­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szypa

typ ło­pa­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. sze­ro­ka ło­pa­ta słu­żą­ca do zgar­nia­nia pia­sku, śnie­gu itp.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. B. lp. od szyp


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyper

1. do­wód­ca ma­łe­go stat­ku wod­ne­go
2. wła­ści­ciel stat­ku ry­bac­kie­go


Szy­per – ka­pi­tan nie­wiel­kie­go stat­ku wod­ne­go (np. ho­low­ni­ka, kutra, por­to­wej jed­nost­ki po­moc­ni­czej itp.). Daw­niej także okre­śle­nie wła­ści­cie­la stat­ku ry­bac­kie­go. W Pol­sce ist­nie­je po­nad­to tytuł za­wo­do­wy szy­pra upraw­nia­ją­cy do kie­ro­wa­nia mniej­szy­mi jed­nost­ka­mi w ra­mach że­glu­gi kra­jo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyperek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szyperski

do­ty­czą­cy szy­pra lub szy­per­stwa


Źródła:

SJP.pl

Szypleć

szy­pleć le­szczy­niak - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szyplin

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, np. szy­plin jed­wa­bi­sty


Szy­plin ("Do­ryc­nium" Mill.) – ro­dzaj z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Tak­son tra­dy­cyj­nie był wy­róż­nia­ny do lat 80. XX wieku i czę­sto je­szcze do po­cząt­ku XXI wieku, kiedy to ko­lej­no różni au­to­rzy wska­zy­wa­li na jego za­gnież­dże­nie w obrę­bie ro­dza­ju ko­mo­ni­ca "Lotus", do któ­re­go osta­tecz­nie ga­tun­ki tu daw­niej za­li­cza­ne zo­sta­ły prze­nie­sio­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szypliszecki

przy­miot­nik od: Szy­plisz­ki


Źródła:

SJP.pl

Szypliszki

wieś w Pol­sce


Szy­plisz­ki (lit. "Šipliškė") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim (za­chod­nia część Po­je­zie­rza Li­tew­skie­go), w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Szy­plisz­ki.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Szy­plisz­ki.

Miej­sco­wość od wscho­du omija droga ek­spre­so­wa S61. Do 2022 roku prze­bie­ga­ła tędy droga kra­jo­wa nr 8.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szypot

pły­ciz­na rzeki o sto­sun­ko­wo szyb­kim prą­dzie; by­strze


Źródła:

SJP.pl

Szypowice

Szy­po­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szypowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szypr

chy­pre;
1. kom­po­zy­cja za­pa­cho­wa łą­czą­ca za­pa­chy drzew­ne, zwie­rzę­ce i kwia­to­we;
2. per­fu­my o takim za­pa­chu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. kos­met. per­fu­my o za­pa­chu szy­pro­wym

 (1.2) pot. za­pach szy­pro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyprowy

→ szypr; chy­pre'owy


przy­miot­nik

 (1.1) środ. kos­met. o za­pa­chu (naj­czę­ściej per­fum): skła­da­ją­cy się z po­łą­cze­nia za­pa­chów cy­tru­so­wych, kwia­to­wych oraz ani­ma­li­stycz­nych i pa­czu­li czy mchu dę­bo­we­go ko­lej­no jako nuty głowy, serca i bazy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szypszyna

krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, po­spo­li­ty na ob­sza­rze całej Pol­ski; dzika róża


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. róża dzika.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szypszyniec

szyp­szy­niec ró­ża­ny - owad błon­kos­krzy­dły z ro­dzi­ny ga­la­só­wek, wy­rzą­dza­ją­cy szko­dy na pę­dach, owo­cach i li­ściach róż


Źródła:

SJP.pl

Szypulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szypuła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szypułka

ło­dyż­ka, na któ­rej osa­dzo­ny jest owoc lub kwiat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ło­dyż­ka, na któ­rej osa­dzo­ny jest owoc lub kwiat;


Szy­puł­ka (ang. "pe­di­cel, pe­dic­le", łac. "pe­di­cel­lus, pe­dun­cu­lus") – u ro­ślin nie­u­list­nio­na część pędu, na któ­rej wy­ra­sta kwiat, a na­stęp­nie owoc. Przez szy­puł­kę są one za­o­pa­try­wa­ne w wodę wraz z so­la­mi mi­ne­ral­ny­mi i sub­stan­cje or­ga­nicz­ne. U czę­ści ga­tun­ków ro­ślin owoc od­dzie­la się od szy­puł­ki po doj­rze­niu, u niek­tó­rych po­zo­sta­je trwa­le złą­czo­ny z szy­puł­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szypułkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) me­cha­nicz­ny pro­ces od­dzie­la­nia owocu ja­dal­ne­go od jego nie­ja­dal­nej czę­ści, np. ogon­ka


Źródła:

Wiktionary

Szypułkować

od­dzie­lać owoce (rza­dziej kwia­ty) od szy­pu­łek


Źródła:

SJP.pl

Szypułkowy

→ szy­puł­ka


Patrz:szypułka

Źródła:

SJP.pl

Szypłów

Szy­płów (nazwa obocz­na: Szczy­płów) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Wartą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szyroki

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sze­ro­ki


Szy­ro­ki (703 m n.p.m.) – szczyt na gra­ni­cy pol­sko-sło­wac­kiej, któ­re­go pol­skie stoki znaj­du­ją się we wsi Ja­wo­rzyn­ka w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, gmi­nie Isteb­na. W re­gio­na­li­za­cji fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­nej Pol­ski we­dług Je­rze­go Kon­drac­kie­go znaj­du­je się w Be­ski­dzie Ślą­skim, w nowej re­gio­na­li­za­cji na Mię­dzy­gó­rzu Ja­błon­kow­sko-Ko­nia­kow­skim.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szyrwan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­nim Azer­bej­dża­nie, w dol­nym biegu rzeki Kury;


Szyr­wan (az. "Şirvan") – is­lam­skie pań­stwo ze sto­li­cą w Sze­ma­sze, ist­nie­ją­ce na te­re­nie współ­czes­ne­go pół­noc­no-za­chod­nie­go Azer­bej­dża­nu w la­tach ok. 799-1539. Pow­sta­ło w wy­ni­ku roz­pa­du ka­li­fa­tu arab­skie­go. Jego wład­cy, na­zy­wa­ni "szyr­wan­sza­cha­mi" nie­kie­dy pod­le­ga­li wład­com kra­jów ościen­nych, nie­kie­dy zaś zdo­by­wa­li spore lo­kal­ne zna­cze­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szyrwinta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Lit­wie i w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim Rosji, ucho­dzi do Sze­szu­py;


Źródła:

Wiktionary

Szyrwinty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim.


Szyr­win­ty ("lit. Širvintos") – mia­sto (7200 miesz­kań­ców) na Lit­wie, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny za­chód od Wilna (50 km), na dro­dze do Wił­ko­mie­rza. Jest sto­li­cą re­jo­nu.

Sioło Szyr­win­ty wcho­dzi­ło w 1644 roku w skład wło­ści mu­śnic­kiej. "Szyr­wę­ty" po­ło­żo­ne były w 1772 roku w po­wie­cie wił­ko­mier­skim wo­je­wództ­wa wi­leń­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szyry

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. no­ży­ce


Źródła:

Wiktionary

Szystowice

Szy­sto­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Gra­bo­wiec.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Gra­bo­wiec. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 208 miesz­kań­ców.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja w Gra­bow­cu.


Źródła:

Wikipedia

Szysz

naz­wi­sko


Szysz ( Шиш) – rzeka w Rosji w ob­wo­dzie om­skim, prawy do­pływ Ir­ty­szu. Ma dłu­gość 378 km i po­wierzch­nię zlew­ni 5270 km².

Przy uj­ściu Szy­szu do Ir­ty­szu po­ło­żo­na jest wieś Ustʹ-Szysz. Słow­nik en­cy­klo­pe­dycz­ny Brock­ha­u­sa i Efro­na z lat 1890 - 1907 po­da­je, że osad­nict­wo w dol­nym biegu rzeki roz­po­czę­ło się nie­dłu­go przed pow­sta­niem pu­bli­ka­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyszak

1. ro­dzaj hełmu ry­cer­skie­go;
2. ptak afry­kań­ski; turak; cheł­miak; ba­na­no­jad


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śred­nio­wiecz­ny hełm za­koń­czo­ny stoż­kiem na górze;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyszeczka

zdrob­nie­nie od: szysz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: szysz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyszeń

szy­szeń po­spo­li­ty, szy­szeń sos­no­wy - ga­tun­ki mo­ty­la z ro­dzi­ny omac­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szyszka

1. drew­nia­ny kwia­to­stan żeń­ski ro­ślin igla­stych
2. kwia­to­stan żeń­ski chmie­lu
3. po­tocz­nie: o kimś waż­nym, wpły­wo­wym; szy­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. dendr. zdrew­nia­ły owoc więk­szo­ści ro­ślin igla­stych;

 (1.2) bot. kwia­to­stan żeń­ski chmie­lu

 (1.3) przed­miot wy­glą­da­ją­cy jak szysz­ka (1.1)

 (1.4) pot. przen. zdrobn. od: szy­cha (ważna osoba)

 (1.5) szt. ar­chit. ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie sty­li­zo­wa­nej szysz­ki (1.1)


Zo­bacz też: Szysz­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Szysz­ka – kłos za­rod­nio­no­śny u ro­ślin igla­stych ut­wo­rzo­ny z osi i liści za­rod­nio­no­śnych (spo­ro­fi­li). W pi­śmien­nict­wie pol­sko­ję­zycz­nym na­rzą­dy te okre­śla­ne są mia­nem kwia­tów lub kwia­to­sta­nów, cza­sem na wzór ter­mi­no­lo­gii an­glo­sa­skiej pre­fe­ro­wa­ne jest okre­śle­nie „stro­bil”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyszkin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szyszko

1. drew­nia­ny kwia­to­stan żeń­ski ro­ślin igla­stych
2. kwia­to­stan żeń­ski chmie­lu
3. po­tocz­nie: o kimś waż­nym, wpły­wo­wym; szy­cha


Źródła:

SJP.pl

Szyszkojagoda

twór pow­sta­ły wsku­tek zro­śnię­cia się łusek szysz­ki ja­łow­ca


Szysz­ko­ja­go­da – ro­dzaj szysz­ki, któ­rej łuski na­sien­ne są zmię­śnia­łe i ze sobą zro­śnię­te, two­rząc twór przy­po­mi­na­ją­cy ja­go­dę. Szysz­ko­ja­go­dy wy­stę­pu­ją wy­łącz­nie u na­go­za­ląż­ko­wych z ro­dza­ju ja­ło­wiec ("Ju­ni­pe­rus"). Pow­sta­ją po za­płod­nie­niu za­ląż­ków, które znaj­du­ją się w szczy­to­wej czę­ści kwia­to­sta­nu żeń­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyszkokwiatowy

hi­po­te­za szysz­kok­wia­to­wa - jedna z hi­po­tez wy­ja­śnia­ją­cych po­cho­dze­nie kwia­tu ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych; hi­po­te­za eu­an­cjum


Źródła:

SJP.pl

Szyszkolubka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny szysz­ko­głów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szyszkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem szysz­kę, po­dob­ny do szysz­ki


Źródła:

SJP.pl

Szyszkowe

→ szysz­ka


Patrz:szyszka

Źródła:

SJP.pl

Szyszkowiec

1. ro­dzaj ja­szczu­rek z ro­dzi­ny szysz­kow­co­wa­tych;
2. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Stro­bi­lo­my­ces|Berk.|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych o ka­pe­lu­szu po­kry­tym gru­by­mi i od­sta­ją­cy­mi łu­ska­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyszkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szyszkowy

→ szysz­ka


Patrz:szyszka

Źródła:

SJP.pl

Szyszkówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny obrzę­kow­co­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szysznica

le­ty­niec szysz­ni­ca - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny ga­la­só­wek


Źródła:

SJP.pl

Szysztof

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wojsk. strzel­ni­ca


Źródła:

Wiktionary

Szyszunia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od szysz­ka


Źródła:

Wiktionary

Szyszyn

Szy­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Ety­mo­lo­gia nazwy miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy włas­nej "Szy­sza" albo "Szy­cha".


Źródła:

Wikipedia

Szyszynka

w ana­to­mii: po­ło­żo­ny w móz­go­wiu gru­czoł do­krew­ny, re­gu­lu­ją­cy doj­rze­wa­nie płcio­we


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. gru­czoł do­krew­ny po­ło­żo­ny w mózgu;


Szy­szyn­ka ( cor­pus pi­ne­a­le, syn. glan­du­la pi­ne­a­lis, syn. epip­hy­sis ce­re­bri) – jeden z gru­czo­łów wy­dzie­la­nia wew­nętrz­ne­go, le­żą­cy po­mię­dzy wzgór­ka­mi gór­ny­mi blasz­ki po­kry­wy. Gru­czoł znaj­du­je się w za­głę­bie­niu, pod blasz­ką po­kry­wy, kon­tak­tu­jąc się z kre­so­móz­go­wiem szy­pu­łą szy­szyn­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szyszynkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z szy­szyn­ką, do­ty­czą­cy szy­szyn­ki


Źródła:

Wiktionary

Szyszłowo

Szysz­ło­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Szytka

po­tocz­nie: opona be­zdęt­ko­wa


Szyt­ka – (tu­bu­lar, opo­no­dęt­ka) dętka ro­we­ro­wa po­łą­czo­na z oponą. Jest to najl­żej­sze roz­wią­za­nie sto­so­wa­ne w ogu­mie­niu ro­we­ru, a za­ra­zem naj­trud­niej­sze w ek­splo­a­ta­cji i naj­droż­sze. Szyt­kę można sto­so­wać je­dy­nie w ko­łach do niej przy­sto­so­wa­nych. Do jej mon­ta­żu używa się spe­cjal­ne­go kleju lub taśmy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szywała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szyzma

daw­niej: schiz­ma


Źródła:

SJP.pl

Szyzmatyk

daw­niej: schiz­ma­tyk


Źródła:

SJP.pl

Szyć

1. łą­czyć nićmi jakiś ma­te­riał; wyt­wa­rzać coś po­przez zszy­wa­nie;
2. prze­la­ty­wać; prze­szy­wać po­wie­trze; pę­dzić


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kraw. wy­ko­ny­wać odzież, ubra­nia, także wy­szy­cie, haft na czymś

 (1.2) łą­czyć brze­gi cze­goś (np. tka­ni­ny, skóry) za po­mo­cą igły i nici

 (1.3) daw. na­da­wać szyb­ki lot prze­bi­ja­ją­cy (prze­szy­wa­ją­cy) po­wie­trze

 (1.4) przest. po­kry­wać, po­szy­wać czymś jakąś po­wierzch­nię


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szyłak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szyłele

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ta­u­ro­skim.


Szy­łe­le (lit. "Šilalė") – mia­sto na za­cho­dzie Litwy, po­ło­żo­ne w okrę­gu ta­u­ro­skim, 30 km na pół­noc od Ta­u­ro­gów. 6 tys. miesz­kań­ców (2007). Nazwa mia­sta po­cho­dzi od li­tew­skie­go słowa lasek[].


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szyłka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Sy­be­rii, pły­ną­ca przez Kraj Za­baj­kal­ski w Rosji;

 (1.2) geogr. mia­sto w Rosji w Kraju Za­baj­kal­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Szył­ką (1.1);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szyłokarczma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu kłaj­pedz­kim;


Szy­ło­karcz­ma (lit. "Šilutė", niem. "He­y­de­krug") – mia­sto na za­cho­dzie Litwy le­żą­ce nie­da­le­ko gra­ni­cy z ob­wo­dem kró­le­wiec­kim i kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów od Za­le­wu Ku­roń­skie­go. 21 tys. miesz­kań­ców (2005).

Szy­ło­karcz­ma zo­sta­ła za­ło­żo­na w 1511 w po­ło­wie drogi mię­dzy Kłaj­pe­dą a Tylżą (obec­nie So­wieck).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Szósta

go­dzi­na szó­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 6 rano lub wie­czo­rem

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: szó­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szóstaczek

krę­pień szó­sta­czek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Szóstak

1. dawna pol­ska mo­ne­ta równa sze­ściu gro­szom;
2. sa­miec sarny lub je­le­nia o sze­ściu od­no­gach u po­ro­ża


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) łow. jeleń lub ko­zioł sarny o po­ro­żu z sze­ścio­ma od­no­ga­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. srebr­na mo­ne­ta o war­to­ści 6 gro­szy bita w Pol­sce i na Lit­wie w XVI–XVIII w.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szósteczka

zdrob­nie­nie od: szóst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: szóst­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szóstka

1. cyfra oz­na­cza­ją­ca licz­bę 6;
2. grupa sze­ściu osób lub przed­mio­tów;
3. po­tocz­nie o czymś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 6;
4. szkol­na ocena ce­lu­ją­ca;
5. szóst­ka We­i­de­ra - ze­staw sze­ściu ćwi­czeń na mię­śnie brzu­cha; A6W, a6w


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa cyfry 6

 (1.2) eduk. uczn. ocena w szko­le, zaz­wy­czaj naj­wyż­sza z do­stęp­nych

 (1.3) pot. anat. sto­mat. ząb trzo­no­wy, po­mię­dzy przed­trzo­now­cem a innym trzo­now­cem

 (1.4) pot. to, co ma numer 6, jest oz­na­czo­ne licz­bą 6, np. dom, au­to­bus, bieg (w skrzy­ni bie­gów)

 (1.5) harc. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka w gro­ma­dzie zu­cho­wej li­czą­ca sobie zwy­cza­jo­wo sześć osób

 (1.6) daw. pot. dzie­sięć cen­tów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Szóstkowicz

po­tocz­nie: uczeń o ce­lu­ją­cych oce­nach


Źródła:

SJP.pl

Szóstkowiczka

→ szóst­ko­wicz


Patrz:szóstkowicz

Źródła:

SJP.pl

Szóstkowy

→ szóst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) harc. zuch wy­bra­ny spoś­ród szóst­ki, który jej prze­wod­ni­czy, skła­da mel­dun­ki oraz od­po­wia­da za jej pracę

przy­miot­nik

 (2.1) zwią­za­ny z licz­bą sześć, do­ty­czą­cy licz­by sześć

 (2.2) eduk. uczn. wzo­ro­wy, ma­ją­cy same lub w więk­szo­ści szóst­ki


Patrz:szóstka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szóstoklasista

uczeń szó­stej klasy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń szó­stej klasy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szóstoklasistka

uczen­ni­ca szó­stej klasy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczen­ni­ca szo­stej klasy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szóstoligowy

na­le­żą­cy do szó­stej ligi


Źródła:

SJP.pl

Szósty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 6


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 6

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po pią­tym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) szó­sta: go­dzi­na szó­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szówsko

Szów­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na po­gra­ni­czu Do­li­ny Dol­ne­go Sanu i Pła­sko­wy­żu Tar­no­grodz­kie­go, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Wią­zow­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Szuw­sko", po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ru­skim, w 1739 roku na­le­ża­ła wraz z fol­war­kiem do klu­cza Ja­ro­sław Lu­bo­mir­skich.


Źródła:

Wikipedia

Szłap

nie­pra­wi­dło­wy kłus konia


Szłap – nie­pra­wi­dło­wy kłus konia. Koń­czy­ny nie są sta­wia­ne rów­no­cze­śnie po dwie (tylna lewa i przed­nia prawa, tylna prawa i przed­nia lewa). Za­miast dwóch ude­rzeń kopyt sły­chać czte­ry. Konie takie są ce­nio­ne przez kiep­skich jeźdź­ców, po­nie­waż jazda na nich jest łat­wiej­sza. Konie tak cho­dzą­ce na­zy­wa­ne są szła­pa­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Szłapa

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łapa, koń­czy­na zwie­rzę­cia

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. noga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Szłapak

koń cho­dzą­cy szła­pią


Źródła:

SJP.pl

Szłapać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. po­ma­łu iść po­włó­cząc, szu­ra­jąc no­ga­mi

 (1.2) daw. o koniu idą­cym po­wo­li, ocię­ża­le; także je­chać konno w ten spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Szłapcug

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. cho­dze­nie pie­szo


Źródła:

Wiktionary

Szłapka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Szłom

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. szy­szak

 (1.2) stpol. hełm


Źródła:

Wiktionary

Szłyk

wy­so­ka czap­ka z futra no­szo­na w Pol­sce za pa­no­wa­nia Ja­giel­lo­nów


Źródła:

SJP.pl