Sp

skrót od:
1. szko­ła pod­sta­wo­wa;
2. Ordo Cle­ri­co­rum Re­gu­la­rium Pa­u­pe­rum Ma­tris Dei Scho­la­rum Pia­rum - zakon pi­ja­rów; SchP;
3. Służ­ba Pol­sce - dawna or­ga­ni­za­cja pa­ra­mi­li­tar­na


skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub żeń­ski

 (1.1) = hist. Po­wszech­na Or­ga­ni­za­cja „Służ­ba Pol­sce”

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) = eduk. szko­ła pod­sta­wo­wa

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski (rzad. ni­ja­ki)

 (3.1) = eduk. wojsk. szko­ła pod­cho­rą­żych

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (4.1) = hist. polit. Stron­nict­wo Pracy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sp.

skrót od: spół­ka (od­czy­ty­wa­ny jako cały wyraz); ska; s-ka


skrót

 (1.1) = praw. spół­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sp.j.

skrót od: spół­ka jawna


Źródła:

SJP.pl

Sp.k.

skrót

 (1.1) = spół­ka ko­man­dy­to­wa


Źródła:

Wiktionary

Sp.p.

skrót

 (1.1) praw. = spół­ka part­ner­ska


Źródła:

Wiktionary

Spa

1. za­bie­gi pie­lę­gna­cyj­ne ma­ją­ce na celu odś­wie­że­nie i na­wil­że­nie skóry
2. wanna z hy­dro­ma­sa­żem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kos­met. za­bie­gi pie­lę­gna­cyj­ne na­wil­ża­ją­ce i odży­wia­ją­ce skórę

 (1.2) kos­met. kos­me­ty­ki pie­lę­gnu­ją­ce skórę, uży­wa­ne pod­czas spe­cjal­nych za­bie­gów

 (1.3) książk. oś­ro­dek z za­bie­ga­mi pie­lę­gnu­ją­cy­mi skórę

 (1.4) cen­trum od­no­wy bio­lo­gicz­nej

 (1.5) techn. wanna z hy­dro­ma­sa­żem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spacelab

[czy­taj: spejs­lab] za­ło­go­we la­bo­ra­to­rium kos­micz­ne, umie­szcza­ne na wa­ha­dłow­cu Co­lum­bia


Spa­ce­lab było to la­bo­ra­to­rium wie­lo­krot­ne­go użyt­ku wy­sy­ła­ne w prze­strzeń kos­micz­ną na po­kła­dzie wa­ha­dłow­ca. Poz­wa­la­ło na­u­kow­com wy­ko­ny­wać ek­spe­ry­men­ty zwią­za­ne z mi­kro­gra­wi­ta­cją na or­bi­cie oko­ło­ziem­skiej. Skła­da­ło się z kilku po­łą­czo­nych kom­po­nen­tów, mię­dzy in­ny­mi mo­du­łu ci­śnie­nio­we­go i palet zew­nętrz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spacer

prze­chadz­ka, cho­dze­nie bez kon­kret­ne­go celu lub dla przy­jem­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­spiesz­ne cho­dze­nie bez kon­kret­ne­go celu, dla przy­jem­no­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spacerek

zdrob­nie­nie od: spa­cer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: spa­cer


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spacerkiem

przy­słó­wek

 (1.1) idąc po­wo­li

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: spa­ce­rek


Źródła:

Wiktionary

Spacerniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spa­cer­niak


Źródła:

Wiktionary

Spacerniak

dzie­dzi­niec wię­zien­ny, przez­na­czo­ny do spa­ce­rów więź­niów; spa­cer­nik, spa­ce­row­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. więz. wy­bieg dla więź­niów przez­na­czo­ny do spa­ce­rów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spacernik

dzie­dzi­niec w wię­zie­niu, przez­na­czo­ny dla spa­ce­rów dla więź­niów; spa­cer­niak, spa­ce­row­nik


Źródła:

SJP.pl

Spacerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­ce­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spacerować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­spa­ce­ro­wać)

 (1.1) cho­dzić w celu re­kre­a­cji, nie­ko­niecz­nie zmie­rza­jąc do okre­ślo­ne­go miej­sca


Źródła:

Wiktionary

Spacerowicz

osoba lu­bią­ca spa­ce­ro­wać, spa­ce­ru­ją­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która spa­ce­ru­je


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spacerowiczka

→ spa­ce­ro­wicz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która prze­cha­dza się dla przy­jem­no­ści


Patrz:spacerowicz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spacerownik

1. dzie­dzi­niec wię­zien­ny przez­na­czo­ny do spa­ce­rów więź­niów; spa­cer­nik, spa­cer­niak;
2. prze­wod­nik po mie­ście z opi­sa­mi tras spa­ce­ro­wych


Źródła:

SJP.pl

Spacerowy

przy­miot­nik od: spa­cer


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od spa­cer


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spacerówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wózek do spa­ce­rów z małym dziec­kiem, które po­tra­fi już sie­dzieć


Źródła:

Wiktionary

Spachacz

spa­chacz zie­lo­na­wy - ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści pa­ją­ka z ro­dzi­ny spa­cha­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Spachaczowate

o ce­chach spa­cha­czo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


Spa­cha­czo­wa­te (Spa­ras­si­dae) – ro­dzi­na du­żych pa­ją­ków z grupy Ara­ne­o­morp­hae. Wy­stę­pu­ją głów­nie w tro­pi­kach, je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem w Eu­ro­pie jest wy­stę­pu­ją­cy także w Pol­sce spa­chacz zie­lo­na­wy. Spa­cha­czo­wa­te ce­chu­ją się spła­szczo­nym cia­łem i bar­dzo dłu­gi­mi od­nó­ża­mi umoż­li­wia­ją­cy­mi im osią­ga­nie du­żych pręd­ko­ści i po­ru­sza­nie się przo­dem, bo­kiem lub tyłem po po­wierzch­niach za­rów­no po­zio­mych, jak i pio­no­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spachaczowaty

o ce­chach spa­cha­czo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


Źródła:

SJP.pl

Spaciać

żar­to­bli­wie: spać; spać­kać, lulać, kimać, śpio­chać


Źródła:

SJP.pl

Spacja

1. kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra słu­żą­cy do wpi­sy­wa­nia od­stę­pów mię­dzy wy­ra­za­mi;
2. od­stęp mię­dzy wy­ra­za­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. od­stęp mię­dzy wy­dru­ko­wa­ny­mi lub wyś­wiet­lo­ny­mi wy­ra­za­mi

 (1.2) in­form. kla­wisz słu­żą­cy do wsta­wia­nia spa­cji (1.1)

 (1.3) druk. ju­stu­nek drob­ny słu­żą­cy do roz­dzie­la­nia wy­ra­zów lub spa­cjo­wa­nia liter

 (1.4) po­ligr. do­dat­ko­wy od­stęp mię­dzy li­te­ra­mi


Spa­cja – od­stęp po­mię­dzy dwoma wy­ra­za­mi lub li­te­ra­mi (spa­cjo­wa­nie) w tek­ście; w fon­tach znak o okre­ślo­nej sze­ro­ko­ści, nie­po­sia­da­ją­cy jed­nak re­pre­zen­ta­cji gra­ficz­nej.

W ze­cer­stwie spa­cja na­le­ży do drob­ne­go ma­te­ria­łu ju­stun­ko­we­go, jest to ma­te­riał ze­cer­ski bez oczka, na­zy­wa­ny rów­nież śle­pym – nie two­rzy on od­bit­ki w druku. Spa­cje słu­ży­ły do roz­dzie­la­nia wy­ra­zów lub do ich spa­cjo­wa­nia. [].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spacyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­cy­fi­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spacyfikować

stłu­mić wy­stą­pie­nia prze­ciw­ko wła­dzy przy uży­ciu siły, do­ko­nać pa­cy­fi­ka­cji


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­nać pa­cy­fi­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spacystor

tran­zy­stor o spe­cjal­nej kon­struk­cji, w któ­rej elek­tro­dy emi­te­ra i mo­du­la­to­ra znaj­du­ją się w ob­sza­rze złą­cza p-n ko­lek­to­ra, co po­wo­du­je znacz­ne przyś­pie­sze­nie prze­pły­wu no­śni­ków prądu z emi­te­ra do ko­lek­to­ra


Źródła:

SJP.pl

Spaczenie

wy­pa­czyć;
1. spo­wo­do­wać wy­krzy­wie­nie, wy­gię­cie cze­goś; wy­krzy­wić, zde­for­mo­wać, odksz­tał­cić;
2. prze­no­śnie: spo­wo­do­wać, że coś stało się nie­pra­wi­dło­we, od­bie­ga od normy; zde­pra­wo­wać, zde­mo­ra­li­zo­wać, znie­pra­wić;
3. prze­no­śnie: przed­sta­wić coś niez­god­nie z rze­czy­wi­sto­ścią


Źródła:

SJP.pl

Spaczyć

wy­pa­czyć;
1. spo­wo­do­wać wy­krzy­wie­nie, wy­gię­cie cze­goś; wy­krzy­wić, zde­for­mo­wać, odksz­tał­cić;
2. prze­no­śnie: spo­wo­do­wać, że coś stało się nie­pra­wi­dło­we, od­bie­ga od normy; zde­pra­wo­wać, zde­mo­ra­li­zo­wać, znie­pra­wić;
3. prze­no­śnie: przed­sta­wić coś niez­god­nie z rze­czy­wi­sto­ścią


Źródła:

SJP.pl

Spaczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spad

1. na­chy­le­nie ja­kieś pła­szczyz­ny;
2. owoc, który spadł z drze­wa; pa­dał­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. po­ligr. ob­szar druku, który wy­cho­dzi poza kra­wędź osta­tecz­nej pu­bli­ka­cji;

 (1.2) ogrod. owoc, który spadł z drze­wa

 (1.3) książk. pła­szczyz­na uło­żo­na uko­śnie w sto­sun­ku do po­zio­mu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­dać.


Źródła:

Wiktionary

Spadać

1. opu­szczać się szyb­ko z góry na dół; opa­dać; zla­ty­wać;
2. sta­wać się czy­imś udzia­łem;
3. two­rzyć po­chy­łość;
4. po­tocz­nie: ucie­kać skądś; wy­cho­dzić


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spaść)

 (1.1) le­cieć bez­wład­nie w dół

 (1.2) ude­rzać, tra­fiać

 (1.3) do­ty­kać, ob­cią­żać, ogar­niać kogoś

 (1.4) zmniej­szać się

 (1.5) two­rzyć po­chy­łość

 (1.6) pot. od­cho­dzić, od­cze­piać się, zo­sta­wić kogoś w spo­ko­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadek

1. prze­mie­szcze­nie się z góry na dół, ruch ciała pod wpły­wem gra­wi­ta­cji;
2. zmniej­sze­nie war­to­ści;
3. na­chy­le­nie te­re­nu;
4. suk­ce­sja, dzie­dzi­czo­ny ma­ją­tek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. włas­ność zo­sta­wia­na przez kogoś po śmier­ci dla ja­kiejś osoby;

 (1.2) ob­ni­że­nie po­zio­mu ziemi (grun­tu, drogi itp.)

 (1.3) ob­ni­ża­nie się po­zio­mu, war­to­ści itp.; upa­dek, re­gres


Spa­dek (łac. "he­re­di­tas") – ogół praw i obo­wiąz­ków na­le­żą­cych do spad­ko­daw­cy w chwi­li jego śmier­ci i prze­cho­dzą­cych na jego na­stęp­ców praw­nych (spad­ko­bier­ców) w dro­dze dzie­dzi­cze­nia. Za ele­men­ty spad­ku są uz­na­wa­ne także stany fak­tycz­ne wpły­wa­ją­ce na sy­tu­a­cję praw­ną osoby, czyli np. po­sia­da­nie rze­czy, zwie­rząt, ek­spek­ta­ty­wy na­by­cia praw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spadkobierca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba fi­zycz­na lub praw­na, na którą prze­cho­dzi spa­dek po kimś

 (1.2) przen. osoba, która kon­ty­nu­u­je ja­kieś dzie­ło, spra­wę lub tra­dy­cję


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Spad­ko­bier­ca – pod­miot, na który prze­cho­dzi ogół praw i obo­wiąz­ków osoby zmar­łej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spadkobierczyni

ko­bie­ta, która odzie­dzi­czy­ła spa­dek; suk­ce­sor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, na którą prze­cho­dzi spa­dek po kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadkobiorca

daw­niej: spad­ko­bier­ca, suk­ce­sor


Źródła:

SJP.pl

Spadkodawca

osoba po­zo­sta­wia­ją­ca spa­dek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba po­zo­sta­wia­ją­ca spa­dek


Spad­ko­daw­ca (łac. "te­sta­tor", "de cuius") jest osobą fi­zycz­ną, któ­rej prawa i obo­wiąz­ki ma­jąt­ko­we o cha­rak­te­rze cy­wil­no­praw­nym stają się z chwi­lą śmier­ci tej osoby spad­kiem, a więc wy­o­dręb­nio­ną masą ma­jąt­ko­wą, pod­da­ną prze­pi­som prawa spad­ko­we­go, która prze­cho­dzi z tą chwi­lą na jedną lub kilka osób, zwa­nych spad­ko­bier­ca­mi. Usta­nie osób praw­nych i in­nych jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych okre­śla­ją wła­ści­we prze­pi­sy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spadkodawczyni

ko­bie­ta po­zo­sta­wia­ją­ca spa­dek


Źródła:

SJP.pl

Spadkomierz

przy­rząd do po­mia­ru kąta na­chy­le­nia po­wierzch­ni w te­re­nie wzglę­dem po­zio­mu; po­chy­ło­mierz, ekli­metr, kli­no­metr, po­chyl­nik


Źródła:

SJP.pl

Spadkowicz

1. dru­ży­na spor­to­wa lub osoba, która spa­dła do niż­szej ligi po za­koń­cze­niu se­zo­nu;
2. firma no­tu­ją­ca spa­dek war­to­ści swo­ich akcji na gieł­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. dru­ży­na spor­to­wa lub za­wod­nik, który na sku­tek złych wy­ni­ków w se­zo­nie zo­stał prze­nie­sio­ny do niż­szej klasy roz­gry­wek lub któ­re­mu grozi takie prze­nie­sie­nie

 (1.2) pot. fi­nans. firma, która w danym mo­men­cie no­tu­je spa­dek war­to­ści swo­ich akcji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadkowiczka

za­wod­nicz­ka, która spa­dła do niż­szej ligi po za­koń­cze­niu se­zo­nu


Źródła:

SJP.pl

Spadkownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. urzą­dze­nie uży­wa­ne do de­mon­stra­cji ruchu jed­no­staj­nie przy­spie­szo­ne­go, zbu­do­wa­ne z blocz­ka, na któ­rym za­wie­szo­ne na nici są dwa ob­ciąż­ni­ki o zna­nych ma­sach;


Źródła:

Wiktionary

Spadkowy

przy­miot­nik od: spa­dek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spad­kiem, do­ty­czą­cy spad­ku

 (1.2) zmniej­sza­ją­cy swoją li­czeb­ność, war­tość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spaść.


Źródła:

Wiktionary

Spadochron

urzą­dze­nie roz­wi­ja­ją­ce się w cza­szę, zmniej­sza­ją­ce pręd­kość ruchu ciała w po­wie­trzu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie z moc­ne­go ma­te­ria­łu, które pod wpły­wem ciągu po­wie­trza ot­wie­ra się w for­mie pa­ra­so­la i służy do ha­mo­wa­nia pręd­ko­ści opa­da­nia lub prze­mie­szcza­nia się ciał

 (1.2) środ. uczn. ple­cak z książ­ka­mi

 (1.3) środ. więz. ro­zbój po­le­ga­ją­cy na na­kry­ciu głowy ofie­rze i po­bi­ciu jej


Zo­bacz też: "Spa­do­chron" – album mu­zycz­ny Meli Ko­te­luk.

Spa­do­chron – sta­tek po­wietrz­ny, który wy­ko­rzy­stu­jąc opór po­wie­trza do zmniej­sze­nia pręd­ko­ści opa­da­nia w at­mos­fe­rze, poz­wa­la na bez­piecz­ne wy­lą­do­wa­nie pod­wie­szo­ne­go skocz­ka, sprzę­tu lub ła­dun­ku.

Spa­do­chro­ny ze wzglę­du na przez­na­cze­nie dzie­li się na: ra­tow­ni­cze, de­san­to­we, tre­nin­go­we, wy­czy­no­we, za­pa­so­we, to­wa­ro­we oraz spe­cjal­ne (np. spa­do­chro­ny ha­mu­ją­ce).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spadochroniarka

→ spa­do­chro­niarz


Patrz:spadochroniarz

Źródła:

SJP.pl

Spadochroniarnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu spa­do­chro­niar­skie­go


Spa­do­chro­niar­nia – po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wu­je się, kon­ser­wu­je i przy­go­to­wu­je do skoku sprzęt spa­do­chro­no­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spadochroniarski

do­ty­czą­cy spa­do­chro­nia­rza, spa­do­chro­niar­stwa


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spa­do­chro­niar­stwa, spa­do­chro­nia­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadochroniarstwo

Spa­do­chro­niar­stwo – sport po­le­ga­ją­cy na wy­ko­ny­wa­niu sko­ków spa­do­chro­no­wych, w któ­rych oce­nie pod­le­ga ele­ment skła­do­wy skoku, za­leż­nie od dy­scy­pli­ny, na przy­kład wy­ko­ny­wa­nie akro­ba­cji w swo­bod­nym spa­da­niu, wy­ko­na­nie akro­ba­cji na ot­war­tej cza­szy lub pre­cyz­ja lą­do­wa­nia.


Źródła:

Wikipedia

Spadochroniarz

1. sko­czek spa­do­chro­no­wy, spor­to­wo lub za­wo­do­wo upra­wia­ją­cy skoki ze spa­do­chro­nem;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej, prze­no­śnie: uczeń pow­ta­rza­ją­cy klasę; re­pe­tent, dru­go­rocz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lotn. sko­czek spa­do­chro­no­wy, żoł­nierz lub spor­to­wiec upra­wia­ją­cy skoki ze spa­do­chro­nem

 (1.2) przen. środ. uczn. uczeń pow­ta­rza­ją­cy klasę

 (1.3) przen. polit. po­li­tyk, który star­tu­je w wy­bo­rach w innym, niż ma­cie­rzy­sty, okrę­gu wy­bor­czym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spadochronik

1. zdrob­nie­nie od: spa­do­chron;
2. część spa­do­chro­nu słu­żą­ca do wy­cią­ga­nia całej cza­szy z po­krow­ca


Źródła:

SJP.pl

Spadochronowy

przy­miot­nik od: spa­do­chron


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spa­do­chro­nu, wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą spa­do­chro­nu, po­słu­gu­ją­cy się spa­do­chro­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadowy

przy­miot­nik od: spad


Źródła:

SJP.pl

Spadziodajne

za­wie­ra­ją­cy spadź, do­star­cza­ją­cy spa­dzi


Źródła:

SJP.pl

Spadziodajny

za­wie­ra­ją­cy spadź, do­star­cza­ją­cy spa­dzi


Źródła:

SJP.pl

Spadziowy

przy­miot­nik od: spadź


przy­miot­nik

 (1.1) pszcz. kulin. po­cho­dzą­cy ze spa­dzi

 (1.2) pszcz. do­ty­czą­cy spa­dzi, zwią­za­ny ze spa­dzią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadzisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) na­chy­lo­ny pod dużym kątem do po­zio­mej pła­szczyz­ny

 (1.2) daw. chy­lą­cy się, po­chy­lo­ny

 (1.3) daw. opa­da­ją­cy, spa­da­ją­cy, wi­szą­cy


Źródła:

Wiktionary

Spadówa

mło­dzie­żo­wo: wy­krzy­knik na­ka­zu­ją­cy komuś bezz­włocz­ne od­da­le­nie się skądś; spa­dów­ka, wy­no­cha, precz, won, pa­szoł won


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. posp. grub. gwał­tow­ne wy­ra­że­nie na­ka­zu od­da­le­nia się lub za­bra­nia ja­kiejś rze­czy; także wy­ra­że­nie nie­chę­ci lub sprze­ci­wu; bywa uży­wa­ne żar­to­bli­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadówka

mło­dzie­żo­wo: wy­krzy­knik na­ka­zu­ją­cy komuś bezz­włocz­ne od­da­le­nie się skądś; spa­dó­wa, wy­no­cha, precz, won, pa­szoł won


Źródła:

SJP.pl

Spadły

w od­nie­sie­niu do zwie­rzy­ny łow­nej: chudy


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy przesz­ły od: spaść

przy­miot­nik

 (2.1) łow. o zwie­rzy­nie łow­nej: chudy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spadź

gęsta, słod­ka ciecz wy­stę­pu­ją­ca na li­ściach i ga­łąz­kach niek­tó­rych drzew, sta­no­wią­ca skład­nik mio­dów spa­dzio­wych; rosa mio­do­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gęsta, słod­ka ciecz skła­da­ją­ca się z wy­dzie­li­ny mszyc i czerw­ców oraz soków ro­ślin­nych, wy­stę­pu­ją­ca na li­ściach i ga­łąz­kach niek­tó­rych drzew;


Spadź – słod­ka ciecz wy­stę­pu­ją­ca w po­sta­ci kro­pel na igłach i ga­łę­ziach świer­ka, mo­drze­wia i jodły oraz na li­ściach niek­tó­rych drzew li­ścia­stych, m.in. dębu i lipy. Skła­da się z soków ro­ślin­nych, wy­pły­wa­ją­cych z ko­mó­rek usz­ko­dzo­nych przez mszy­ce, czerw­ce lub mio­dów­ki (i inne owady ssące ży­wią­ce się so­ka­mi ro­ślin­ny­mi) oraz z płyn­nych od­cho­dów tych owa­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spaghetteria

[czy­taj: spa­ge­te­ria] punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się spag­het­ti oraz inne po­tra­wy mącz­ne


Źródła:

SJP.pl

Spaghetti

[czy­taj: spa­get­ti] cien­ki, wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie nitek


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. wło­ski, długi, cien­ki ma­ka­ron;

 (1.2) kulin. po­tra­wa ze spag­het­ti (1.1)


Spag­het­ti – ro­dzaj dłu­gie­go, cien­kie­go ma­ka­ro­nu, pod­sta­wa dań tra­dy­cyj­nej kuch­ni wło­skiej. W ję­zy­ku pol­skim słowo to bywa rów­nież uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do po­traw z tego ma­ka­ro­nu.

Ty­po­we danie skła­da się z por­cji świe­żo ugo­to­wa­ne­go ma­ka­ro­nu wy­mie­sza­ne­go z od­po­wied­nim sosem i op­cjo­nal­nie po­sy­pa­ne­go serem (we Wło­szech naj­czę­ściej par­me­za­nem lub pe­co­ri­no).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spah

żoł­nierz cięż­kiej jazdy tu­rec­kiej; spa­his


Źródła:

SJP.pl

Spahis

żoł­nierz cięż­kiej jazdy tu­rec­kiej; spah


Źródła:

SJP.pl

Spajak

długi strug cie­siel­ski do obrób­ki dłu­gich ele­men­tów drew­nia­nych


Źródła:

SJP.pl

Spajalność

po­dat­ność ma­te­ria­łu na spa­ja­nie


Źródła:

SJP.pl

Spajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­jać.


Źródła:

Wiktionary

Spajać

1. łą­czyć przed­mio­ty przy uży­ciu od­po­wied­nich sub­stan­cji; scze­piać;
2. two­rzyć ca­łość z wielu ele­men­tów; łą­czyć;
3. czy­nić pi­ja­nym; upi­jać, spi­jać;
4. spa­jać się (rzad­kie) - łą­czyć się, być spa­ja­nym; upi­jać się, spi­jać się


cza­sow­nik

 (1.1) trwa­le łą­czyć ze sobą różne ele­men­ty

 (1.2) jed­no­czyć kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spakietyzować

po­łą­czyć w pa­kie­ty


Źródła:

SJP.pl

Spakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spakowany

wło­żyć ja­kieś przed­mio­ty do wa­liz­ki, tecz­ki itp.; też: zro­bić z cze­goś pacz­kę


Źródła:

SJP.pl

Spakować

wło­żyć ja­kieś przed­mio­ty do wa­liz­ki, tecz­ki itp.; też: zro­bić z cze­goś pacz­kę


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ko­wać)

 (1.1) zro­bić z cze­goś pacz­kę; uło­żyć coś w czymś ułat­wia­ją­cym prze­tran­spor­to­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ko­wać się)

 (2.1) spa­ko­wać (1.1) swoje rze­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spalacja

w fi­zy­ce ją­dro­wej: ro­zbi­cie jądra ato­mo­we­go na frag­men­ty w wy­ni­ku bom­bar­do­wa­nia pro­to­na­mi o bar­dzo dużej ener­gii; kru­sze­nie jądra ato­mo­we­go


Spa­la­cja lub kru­sze­nie (kru­sze­nie jądra ato­mo­we­go; ang. "spal­la­tion") to w fi­zy­ce ją­dro­wej pro­ces, w któ­rym cięż­kie jądro ato­mo­we emi­tu­je kilka nu­kle­o­nów w wy­ni­ku zde­rze­nia (bom­bar­do­wa­nia) pro­to­na­mi o bar­dzo dużej ener­gii (więk­szej od setek keV). W wy­ni­ku tego pro­ce­su masa ato­mo­wa bom­bar­do­wa­ne­go jądra zmniej­sza się.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spalacyjny

→ spa­la­cja


Patrz:spalacja

Źródła:

SJP.pl

Spalacz

spa­lacz tłu­szczu - pre­pa­rat na od­chu­dza­nie


Źródła:

SJP.pl

Spalanie

1. gwał­tow­ne ut­le­nia­nie prze­bie­ga­ją­ce z wy­dzie­le­niem świa­tła i cie­pła;
2. ni­szcze­nie cze­goś ogniem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­lać.


Spa­la­nie – eg­zo­ter­micz­na re­ak­cja che­micz­na prze­bie­ga­ją­ca mię­dzy ma­te­ria­łem pal­nym lub pa­li­wem a ut­le­nia­czem, z wy­dzie­le­niem cie­pła i świa­tła. Pa­li­wa i ut­le­nia­cze mogą wy­stę­po­wać w trzech sta­nach sku­pie­nia: ga­zo­wym, cie­kłym i sta­łym. Po­wszech­nie do­stęp­nym ut­le­nia­czem ga­zo­wym jest tlen za­war­ty w po­wie­trzu. Ut­le­nia­cze cie­kłe i stałe są sto­so­wa­ne w sil­ni­kach ra­kie­to­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spalarka

urzą­dze­nie do spa­la­nia cze­goś, np. nie­czy­sto­ści, liści


Źródła:

SJP.pl

Spalarniany

→ spa­lar­nia


Patrz:spalarnia

Źródła:

SJP.pl

Spalarniowy

→ spa­lar­nia


Patrz:spalarnia

Źródła:

SJP.pl

Spalatalizować

nadać mięk­kość gło­sce


Źródła:

SJP.pl

Spalać

1. ni­szczyć, paląc;
2. mocno opa­lać;
3. ni­szczyć środ­ka­mi che­micz­ny­mi;
4. zu­ży­wać jako pa­li­wo;
5. ut­le­niać sub­stan­cje po­kar­mo­we;
6. daw­niej o broni: wy­pa­lać;
7. spa­lać się:
a) pło­nąć;
b) opa­lać się mocno;
c) ut­le­niać się;
d) de­kon­spi­ro­wać się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­lić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|spa­lić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­lić.


Źródła:

Wiktionary

Spaleniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lud. isto­ta pół­de­mo­nicz­na; po­ku­tu­ją­ca dusza spraw­cy pod­pa­le­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spalenisko

miej­sce po ogni­sku lub po­ża­rze; po­go­rze­li­sko, po­ża­rzy­sko, po­pie­li­sko, zgli­szcze


Źródła:

SJP.pl

Spaleniskowy

→ spa­le­ni­sko


Patrz:spalenisko

Źródła:

SJP.pl

Spalice

Spa­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Ole­śni­ca.


Źródła:

Wikipedia

Spalina

po­tocz­nie: sil­nik spa­li­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sil­nik spa­li­no­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaliniak

po­tocz­nie: po­jazd na­pę­dza­ny sil­ni­kiem spa­li­no­wym


Źródła:

SJP.pl

Spalinowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mot. po­jazd spa­li­no­wy


Źródła:

Wiktionary

Spalinowy

→ spa­li­ny, np. sil­nik spa­li­no­wy


przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o spa­la­nie pa­li­wa

 (1.2) przym. od spa­li­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spalinowóz

po­jazd z na­pę­dem spa­li­no­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lo­ko­mo­ty­wa z na­pę­dem spa­li­no­wym;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaliny

po­tocz­nie: sil­nik spa­li­no­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) mie­sza­ni­na gazów pow­sta­ła w efek­cie spa­la­nia pa­li­wa;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|spa­li­na.


Spa­li­ny, gazy spa­li­no­we – mie­sza­ni­na gazów pow­sta­ją­cych w pro­ce­sie spa­la­nia pa­li­wa (sta­łe­go, cie­kłe­go lub ga­zo­we­go), np. węgla ka­mien­ne­go, węgla bru­nat­ne­go, ropy naf­to­wej, ben­zy­ny, gazu ziem­ne­go, bio­pa­liw.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spalinówka

po­tocz­nie: sa­mo­chód lub urzą­dze­nie o na­pę­dzie spa­li­no­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie z na­pę­dem spa­li­no­wym

 (1.2) kolej. lo­ko­mo­ty­wa z sil­ni­kiem spa­li­no­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spalić

1. zni­szczyć, paląc;
2. mocno opa­lić;
3. zni­szczyć środ­ka­mi che­micz­ny­mi;
4. zużyć jako pa­li­wo;
5. ut­le­nić sub­stan­cje po­kar­mo­we;
6. w spor­cie: zna­leźć się na spa­lo­nym;
7. daw­niej o broni: wy­pa­lić;
8. spa­lić się:
a) spło­nąć;
b) opa­lić się mocno;
c) ut­le­nić się;
d) zde­kon­spi­ro­wać się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­lać)

 (1.1) pod­dać coś dzia­ła­niu ognia, zni­szczyć ogniem

 (1.2) kulin. zbyt mocno przy­piec

 (1.3) zni­szczyć coś żrącą sub­stan­cją, zbyt in­ten­syw­ną ek­splo­a­ta­cją (o urzą­dze­niach elek­trycz­nych)

 (1.4) mot. techn. zużyć jako pa­li­wo

 (1.5) sport. (w niek­tó­rych grach ze­spo­ło­wych) podać piłkę do in­ne­go za­wod­ni­ka swo­jej dru­ży­ny w chwi­li, gdy mię­dzy nim a bram­ką prze­ciw­ni­ka nie ma żad­ne­go za­wod­ni­ka dru­ży­ny prze­ciw­nej

 (1.6) zep­suć naj­czę­ściej dow­cip­ną opo­wieść po­przez po­my­le­nie tre­ści, przedw­czes­ne zdra­dze­nie za­koń­cze­nia, lub nie­wła­ści­wie uka­za­nie pu­en­ty

 (1.7) środ. zde­kon­spi­ro­wać, zdra­dzić miej­sce czy­je­goś po­by­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spalony

1. taki, który zo­stał zni­szczo­ny ogniem; spie­czo­ny, wy­su­szo­ny; usz­ko­dzo­ny;
2. w wa­run­kach kon­spi­ra­cji: od­kry­ty, roz­poz­na­ny, zde­ma­sko­wa­ny przez wła­dze;
3. po­tocz­nie o czło­wie­ku prze­gra­nym, który nie ma już żad­nych szans, moż­li­wo­ści po­lep­sze­nia swo­jej sy­tu­a­cji;
4. po­zy­cja spa­lo­na - po­zy­cja po­wo­du­ją­ca unie­waż­nie­nie za­gra­nia za­wod­ni­ka i przyz­na­nie rzutu wol­ne­go stro­nie prze­ciw­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sy­tu­a­cja, pod­czas któ­rej za­wod­nik dru­ży­ny ata­ku­ją­cej w mo­men­cie po­da­nia znaj­du­je się bli­żej bram­ki niż wszy­scy za­wod­ni­cy dru­ży­ny prze­ciw­nej

przy­miot­nik

 (2.1) zni­szczo­ny po­przez ogień

 (2.2) slang. odu­rzo­ny ma­ri­hu­a­ną


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spalski

przy­miot­nik od: Spała, osada w wo­je­wództ­wie łódz­kim


Źródła:

SJP.pl

Spam

nie­po­żą­da­na in­for­ma­cja prze­sy­ła­na za poś­red­nict­wem pocz­ty elek­tro­nicz­nej lub pu­bli­ko­wa­na na gru­pach dy­sku­syj­nych, fo­rach itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. niech­cia­ne lub nie­po­trzeb­ne wia­do­mo­ści elek­tro­nicz­ne;


Spam ( spam „mie­lon­ka”) – niech­cia­ne lub nie­po­trzeb­ne wia­do­mo­ści elek­tro­nicz­ne. Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny jest spam za poś­red­nict­wem pocz­ty elek­tro­nicz­nej oraz w Use­ne­cie. Część użyt­kow­ni­ków doś­wiad­cza spamu w ko­mu­ni­ka­to­rach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Mes­sen­ge­rze), a także w SMS-ach. Zwy­kle (choć nie za­wsze) jest wy­sy­ła­ny ma­so­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spambot

pro­gram kom­pu­te­ro­wy do au­to­ma­tycz­ne­go roz­sy­ła­nia niech­cia­nych wia­do­mo­ści


Spam­bot – okre­śle­nie za­u­to­ma­ty­zo­wa­nych pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych (botów) za­pro­jek­to­wa­nych do roz­sy­ła­nia spamu. Pro­gra­my te mogą dzia­łać na róż­nych plat­for­mach i ata­ko­wać m.in. fora dy­sku­syj­ne, ko­mu­ni­ka­to­ry i skrzyn­ki pocz­to­we. Za­leż­nie od zło­żo­no­ści są w sta­nie re­je­stro­wać fik­cyj­ne konta słu­żą­ce do roz­sy­ła­nia spamu, czy też łamać za­bez­pie­cze­nia, z któ­ry­mi się zet­kną (np. CAPTCHA).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spamer

osoba wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spam­mer, spa­mo­wicz


Źródła:

SJP.pl

Spamerka

ko­bie­ta wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spa­mo­wicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Spamerski

1. za­wie­ra­ją­cy spam;
2. zaj­mu­ją­cy się roz­sy­ła­niem spamu, po­moc­ny przy roz­sy­ła­niu spamu


Źródła:

SJP.pl

Spamerstwo

roz­sy­ła­nie nie­po­żą­da­nych in­for­ma­cji do wielu użyt­kow­ni­ków In­ter­ne­tu; spam­ming, spa­mo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Spamiętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­mię­tać.


Źródła:

Wiktionary

Spamiętywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­mię­ty­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spamiętywać

za­cho­wy­wać w pa­mię­ci; za­pa­mię­ty­wać


Źródła:

SJP.pl

Spammer

[czy­taj: spa­mer] osoba wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spa­mer, spa­mo­wicz


Źródła:

SJP.pl

Spamming

[czy­taj: spa­ming] roz­sy­ła­nie nie­po­żą­da­nych in­for­ma­cji do wielu użyt­kow­ni­ków in­ter­ne­tu; spa­mer­stwo, spa­mo­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Spamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spamowicz

osoba wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spam­mer, spa­mer


Źródła:

SJP.pl

Spamowiczka

ko­bie­ta wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spa­mer­ka


Źródła:

SJP.pl

Spamowy

→ spam


Patrz:spam

Źródła:

SJP.pl

Spanakopita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pla­cek szpi­na­ko­wy – tra­dy­cyj­ny grec­ki, z cia­sta filo, prze­kła­da­ny szpi­na­kiem, cza­sem rów­nież serem feta


Źródła:

Wiktionary

Spandau

Span­dau, Ber­lin-Span­dau (dol­no­łuż. "Span­da­wa") – dziel­ni­ca ("Ort­ste­il") Ber­li­na w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Span­dau, dawne mia­sto. Od 1 paź­dzier­ni­ka 1920 w gra­ni­cach mia­sta. Liczy ok. 36 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Spandeksowy

→ span­dex


Patrz:spandex

Źródła:

SJP.pl

Spandendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­więk­sza­jąc, roz­wi­ja­jąc (dy­na­mi­kę lub tempo)


Źródła:

SJP.pl

Spandex

ela­stycz­ne włó­kno syn­te­tycz­ne; ela­stan, lycra


Span­dex (lycra, ela­stan i in.) – ela­stycz­ne włó­kno syn­te­tycz­ne (ela­sto­mer po­liu­re­ta­no­wy), wy­na­le­zio­ne w 1958 r. przez Jo­sep­ha Shi­ver­sa w la­bo­ra­to­riach DuPont i przez długi czas pro­du­ko­wa­ne i roz­pro­wa­dza­ne przez tego pro­du­cen­ta.

"Lycra" jest za­strze­żo­nym zna­kiem to­wa­ro­wym przed­się­bior­stwa In­vi­sta (daw­niej część DuPont).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spangolit

mi­ne­rał kry­sta­li­zu­ją­cy w ukła­dzie try­go­nal­nym, któ­re­go nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska od­kryw­cy (Nor­man Spang)


Span­go­lit – rzad­ki mi­ne­rał z klasy siar­cza­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spaniały

przy­miot­nik

 (1.1) daw. wy­róż­nia­ją­cy się po­nad­prze­cięt­ny­mi ce­cha­mi lub wyż­szej ja­ko­ści, pię­kny, oka­za­ły


Źródła:

Wiktionary

Spanie

miej­sce, gdzie można spać; po­sła­nie; le­go­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spać.

 (1.2) po­sła­nie; miej­sce, w któ­rym można spać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaniel

rasa psów apor­tu­ją­cych; coc­ker spa­niel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów my­śliw­skich lub po­ko­jo­wych o fa­li­stej sier­ści i dłu­gich wi­szą­cych uszach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spanielek

zdrob­nie­nie od: spa­niel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: spa­niel


Spa­nie­lek – jed­no­masz­to­wy, pol­ski jacht peł­no­mor­ski (slup).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spanielka

sa­mi­ca psa my­śliw­skie­go lub po­ko­jo­we­go o fa­li­stej sier­ści i zwi­sa­ją­cych uszach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kynol. suka rasy spa­niel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spanikowany

wpaść w pa­ni­kę, prze­stra­szyć się


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ogar­nię­ty na­głym, nie­po­ha­mo­wa­nym stra­chem utrud­nia­ją­cym ra­cjo­nal­ne dzia­ła­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spanikować

wpaść w pa­ni­kę, prze­stra­szyć się


Źródła:

SJP.pl

Spaniolowie

lud­ność ży­dow­ska wy­pę­dzo­na z Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii w la­tach 1492-97; Se­far­dyj­czy­cy


Źródła:

SJP.pl

Spanker

ża­giel sztor­mo­wy sta­wia­ny na be­zan­masz­cie, usta­wia­ją­cy dwu­masz­to­wy jacht dzio­bem do wia­tru


Źródła:

SJP.pl

Spanking

ak­tyw­ność sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na da­wa­niu klap­sów


Span­king – za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na za­da­wa­niu ude­rzeń bądź klap­sów, naj­czę­ściej w po­ślad­ki, ma­ją­ce na celu pod­nie­ce­nie sek­su­al­ne oboj­ga part­ne­rów. Klap­sy mogą być za­da­wa­ne za­rów­no dło­nią, jak i spe­cjal­ny­mi pa­let­ka­mi lub do­wol­ny­mi przed­mio­ta­mi, ta­ki­mi jak pasek czy szczot­ka do wło­sów. Span­king wią­za­ny jest z grupą za­cho­wań typu BDSM, może mieć rów­nież formę po­ni­że­nia sek­su­al­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spanko

po­tocz­nie:
1. krót­ki okres spa­nia; drzem­ka;
2. miej­sce przez­na­czo­ne do spa­nia


Źródła:

SJP.pl

Spapranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­prać.


Źródła:

Wiktionary

Spaprać

zro­bić coś źle, nie­po­rząd­nie, nied­ba­le


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pa­prać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spapugować

po­tocz­nie: pow­tó­rzyć coś po kimś bez­myśl­nie; zmał­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Sparabolizować

nadać ut­wo­ro­wi li­te­rac­kie­mu cechy pa­ra­bo­li - opo­wie­ści mo­ral­no-dy­dak­tycz­nej; za­le­go­ry­zo­wać, zme­ta­fo­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Sparafrazować

wy­ra­zić lub opo­wie­dzieć in­ny­mi sło­wa­mi


Źródła:

SJP.pl

Sparaliżować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ra­li­żo­wać)

 (1.1) med. wy­wo­łać pa­ra­liż

 (1.2) po­zba­wić moż­li­wo­ści dzia­ła­nia

 (1.3) psych. ode­brać zdol­ność jas­ne­go dzia­ła­nia umy­słu


Źródła:

Wiktionary

Sparametryzować

w mo­de­lach kom­pu­te­ro­wych: za­stą­pić war­to­ści upro­szczo­ny­mi pa­ra­me­tra­mi


Źródła:

SJP.pl

Sparcelować

do­ko­nać po­dzia­łu grun­tu na mniej­sze dział­ki, par­ce­le


Źródła:

SJP.pl

Sparceta

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; espar­ce­ta


Spar­ce­ta ("Ono­bry­chis") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 205 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Azji (poza stre­fą tro­pi­kal­ną), w Eu­ro­pie i w pół­noc­nej Afry­ce. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga w Azji cen­tral­nej i po­łud­nio­wo-za­chod­niej (w Tur­cji 46 ga­tun­ków).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sparciały

o tka­ni­nie, skó­rze, gumie: taki, który stra­cił ela­stycz­ność


Źródła:

SJP.pl

Spardek

po­kład środ­ko­wej nad­bu­do­wy stat­ku


Spar­dek ( qu­ar­ter­deck) – po­wierzch­nia po­kła­du stat­ku znaj­du­ją­ca się na nad­bu­dów­ce lub po­mo­ście wy­sta­ją­cych ponad po­kład głów­ny jed­nost­ki.

Na XVIII wiecz­nych ża­glow­cach była to niż­sza część ach­ter­de­ku, gdzie zwy­kle prze­by­wa­li ofi­ce­ro­wie i ster­ni­cy, lub – w jed­nost­kach o kon­struk­cji bez­kasz­te­lo­wej – po­kład górny roz­cią­ga­ją­cy się od stewy dzio­bo­wej do ru­fo­wej. Póź­niej za­czę­to na­zy­wać tak po­kład nad­bu­do­wy środ­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sparganoza

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza czło­wie­ka, wy­wo­ły­wa­na przez larwy pew­ne­go ga­tun­ku ta­siem­ca


Spar­ga­no­za – cho­ro­ba za­kaź­na ssa­ków dra­pież­nych po­wo­do­wa­na przez ta­siem­ce z ro­dza­ju "Spi­ro­me­tra eri­na­ce­ie­u­ro­pa­ei" i po­krew­ne.

Z jaj wy­da­la­nych z kałem przez ży­wi­cie­li osta­tecz­nych (koty, psy i inne ssaki dra­pież­ne) wy­lę­ga­ją się larwy, zja­da­ne przez sko­ru­pia­ki z ro­dza­ju "Cyc­lops", które stają się po­ży­wie­niem dla dal­szych ży­wi­cie­li poś­red­nich (żaby, węże itp.), a te zja­da­ne są przez ży­wi­cie­li osta­tecz­nych ta­siem­ca.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sparing

roz­gryw­ka spor­to­wa o cha­rak­te­rze tre­nin­go­wym; spar­ring


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. roz­gryw­ka lub walka o cha­rak­te­rze tre­nin­go­wym;


Spa­ring (ang. "spar­ring") – walka tre­nin­go­wa lub kon­trol­na w celu spraw­dze­nia formy za­wod­ni­ka. Można rów­nież użyć tego okre­śle­nia do naz­wa­nia spot­ka­nia to­wa­rzy­skie­go dwóch dru­żyn, ma­ją­ce­go cha­rak­ter szko­le­nio­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sparingować

w spor­cie: brać udział w spa­rin­gu; spa­ro­wać


Źródła:

SJP.pl

Sparingowy

przy­miot­nik od: spa­ring (spar­ring); spar­rin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Sparingpartner

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. part­ner do spa­rin­gu


Źródła:

Wiktionary

Sparingpartnerka

za­wod­nicz­ka to­czą­ca z inną za­wod­nicz­ką walkę tre­nin­go­wą; spar­ring­part­ner­ka


Źródła:

SJP.pl

Spark

model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


Źródła:

SJP.pl

Sparmania

ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa; je­żat­ka; lipka po­ko­jo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. lipka po­ko­jo­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sparodiować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ro­dio­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pa­ro­dio­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sparowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sparować

1. ode­przeć, od­pa­ro­wać ude­rze­nie prze­ciw­ni­ka;
2. po­łą­czyć, sko­ja­rzyć zwie­rzę­ta w pary w ce­lach roz­rod­czych;
3. pod­dać coś dzia­ła­niu pary


Źródła:

SJP.pl

Sparring

[czy­taj: spa­ring] roz­gryw­ka spor­to­wa o cha­rak­te­rze tre­nin­go­wym; spa­ring


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. roz­gryw­ka lub walka o cha­rak­te­rze tre­nin­go­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sparringowy

przy­miot­nik od: spar­ring (spa­ring); spa­rin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Sparringpartnerka

za­wod­nicz­ka to­czą­ca z inną za­wod­nicz­ką walkę tre­nin­go­wą; spa­ring­part­ner­ka


Źródła:

SJP.pl

Sparsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. do­ko­na­nie ana­li­zy skład­nio­wej ciągu zna­ków w celu usta­le­nia jej struk­tu­ry


Źródła:

Wiktionary

Sparsować

w in­for­ma­ty­ce: za­na­li­zo­wać ciąg zna­ków w celu usta­le­nia jego struk­tu­ry


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. par­so­wać)

 (1.1) in­form. do­ko­nać ana­li­zy skład­nio­wej ciągu zna­ków w celu usta­le­nia jego struk­tu­ry i dal­sze­go przet­wa­rza­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sparta

1. mia­sto w Gre­cji;
2. sta­ro­żyt­ne pań­stwo-mia­sto; La­ce­de­mon


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto-pań­stwo w po­łud­nio­wej Gre­cji;

 (1.2) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Gre­cji, na Pe­lo­po­ne­zie

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści i gmin w USA

 (1.4) mitgr. mi­to­lo­gicz­na na­ja­da i kró­lo­wa, córka Eu­ro­ta­sa i Klety;


Nie mylić z: Spar­ta (mia­sto współ­czes­ne).

Ta stro­na do­ty­czy sta­ro­żyt­ne­go polis. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tego słowa.

Spar­ta ( Σπάρτα) – polis sta­ro­żyt­nej Gre­cji po­ło­żo­ne nad rzeką Eu­ro­tas w La­ko­nii, na po­łud­nio­wo-wschod­nim Pe­lo­po­ne­zie. Sto­li­ca La­ce­de­mo­nu ( Λακεδαίμων).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spartaczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. par­ta­czyć)

 (1.1) zro­bić coś byle jak, nie­u­dol­nie, źle


Źródła:

Wiktionary

Spartak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spartakiada

za­wo­dy roz­gry­wa­ne w róż­nych dy­scy­pli­nach spor­to­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. hist. za­wo­dy spor­to­we or­ga­ni­zo­wa­ne w kra­jach so­cja­li­stycz­nych na sze­ro­ką skalę, pro­mu­ją­ce sport i jego ma­so­wy cha­rak­ter;


Spar­ta­kia­da (ros., od łac. imie­nia "Spar­ta­cus", które nosił gla­dia­tor-pow­sta­niec Spar­ta­kus) – forma ma­so­wych za­wo­dów spor­to­wych, któ­rej głów­nym celem było roz­po­wszech­nia­nie spor­tu. Po­cząt­ko­wo spar­ta­kia­dy od­by­wa­ły się w Związ­ku Ra­dziec­kim, a po II woj­nie świa­to­wej or­ga­ni­zo­wa­no je rów­nież w in­nych kra­jach bloku wschod­nie­go. Utoż­sa­mia­no je tam z ro­bot­ni­czy­mi za­wo­da­mi spor­to­wy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spartakiadowy

przy­miot­nik od: spar­ta­kia­da


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny ze spar­ta­kia­dą, do­ty­czą­cy spar­ta­kia­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spartakus

rzym­ski nie­wol­nik; przy­wód­ca naj­więk­sze­go pow­sta­nia nie­wol­ni­ków w 73-71 p.n.e


Spar­ta­kus (gr. Σπάρτακος "Spártakos", łac. "Spar­ta­cus"; zm. 71 p.n.e.) – nie­wol­nik, gla­dia­tor rzym­ski, z po­cho­dze­nia praw­do­po­dob­nie Trak. Przy­wód­ca naj­więk­sze­go i naj­groź­niej­sze­go w hi­sto­rii Rzymu pow­sta­nia nie­wol­ni­ków, od jego imie­nia na­zy­wa­ne­go pow­sta­niem Spar­ta­ku­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spartalać

po­tocz­nie:
1. robić coś nie­u­dol­nie, psuć; kno­cić, fu­sze­ro­wać, par­ta­czyć, par­to­lić;
2. mar­no­wać, nie wy­ko­rzy­sty­wać cze­goś na­le­ży­cie


Źródła:

SJP.pl

Spartan

1. wczes­no­zi­mo­wa od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc tej od­mia­ny ja­bło­ni


Ja­błoń do­mo­wa 'Spar­tan' – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) ja­bło­ni do­mo­wej ("Malus do­me­sti­ca" 'Spar­tan'), na­le­żą­ca do od­mian wczes­no­zi­mo­wych. Od­mia­na zo­sta­ła otrzy­ma­na przez R.C Pal­me­ra w "Fe­de­ral Agri­cul­tu­re Re­se­arch Sta­tion in Sum­mer­land" w Bry­tyj­skiej Ko­lum­bii (Ka­na­da) w roku 1936 po­przez skrzy­żo­wa­nie od­mian 'McIntosh' i Yel­low New­ton.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spartanin

prze­no­śnie: męż­czyz­na ży­ją­cy we­dług su­ro­wych reguł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Spar­ty; osoba z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spartanka

prze­no­śnie: ko­bie­ta ży­ją­ca we­dług su­ro­wych reguł


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Spar­ty; ko­bie­ta z tego mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spartański

1. przy­miot­nik od:
a) Spar­ta (sta­ro­żyt­ne pań­stwo-mia­sto; La­ce­de­mon); la­ce­de­moń­ski;
b) Spar­ta (mia­sto w Gre­cji);
2. za­har­to­wa­ny, su­ro­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla spar­ta­ni­na - osoby pro­wa­dzą­cej su­ro­wy tryb życia


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Spar­ty, zwią­za­ny ze Spar­tą

 (1.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się su­ro­wo­ścią, wiel­ką pro­sto­tą, skrom­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spartańskość

→ spar­tań­ski


Patrz:spartański

Źródła:

SJP.pl

Sparteina

Spar­te­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id z grupy lu­pi­na­nu, wy­o­dręb­nia­ny z ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny łu­bi­nu, zło­to­ka­pu, żar­now­ca, ja­now­ca oraz "Sa­ra­tam­nus".

Spar­te­i­na ma dwa cen­tra chi­ral­ne i może wy­stę­po­wać w for­mie czte­rech dia­ste­re­o­i­zo­me­rów (po­nad­to, ze wzglę­du na asy­me­trię wie­lo­pier­ście­nio­we­go szkie­le­tu czą­stecz­ki, każdy dia­ste­re­o­i­zo­mer może wy­stę­po­wać w dwóch for­mach enan­cjo­me­rycz­nych, co daje łącz­nie 8 dia­ste­re­o­i­zo­me­rów).


Źródła:

Wikipedia

Sparteria

wy­ro­by ple­cio­ne; ple­cion­ka


Źródła:

SJP.pl

Sparteryjny

przy­miot­nik od: spar­te­ria


Źródła:

SJP.pl

Spartiata

w sta­ro­żyt­nej Spar­cie: peł­no­praw­ny oby­wa­tel, użyt­kow­nik dział­ki ziemi pań­stwo­wej upra­wia­nej na jego rzecz przez he­lo­tów; spar­tia­ta od uro­dze­nia pod­le­gał sta­łej kon­tro­li pań­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. peł­no­praw­ny oby­wa­tel spar­tań­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spartolić

po­tocz­nie: zep­suć, za­wa­lić jakąś spra­wę lub pracę; spar­ta­czyć


Źródła:

SJP.pl

Spartycjonować

w in­for­ma­ty­ce: po­dzie­lić (dysk twar­dy) na par­ty­cje


Źródła:

SJP.pl

Spartyna

ro­dzaj traw z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych


Spar­ty­na ("Spar­ti­na" Schreb.) – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae") wy­o­dręb­nia­ny w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych, zwła­szcza hi­sto­rycz­nych. We współ­czes­nych ba­zach tak­so­no­micz­nych nie­wy­róż­nia­ny – za­li­cza­ne tu ga­tun­ki włą­cza­ne są do ro­dza­ju po­ro­ni­ca "Spo­ro­bo­lus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sparysoma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spa­ri­so­ma|Swa­in­son|ref=tak., mor­ska ryba oko­nioksz­tałt­na z ro­dzi­ny ska­ru­so­wa­tych;


Źródła:

Wiktionary

Sparzać

de­zyn­fe­ko­wać lub zmie­niać wła­ści­wo­ści danej rze­czy, pod­da­jąc dzia­ła­niu bar­dzo go­rą­cej wody albo pary


Źródła:

SJP.pl

Sparzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Sparzyć

usz­ko­dzić ciało, do­ty­ka­jąc go czymś go­rą­cym


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­rzyć)

 (1.1) usz­ko­dzić ciało, do­ty­ka­jąc je czymś go­rą­cym

 (1.2) kulin. zalać lub opłu­kać coś wrząt­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spa­rzyć się (ndk. pa­rzyć się)

 (2.1) doz­nać po­pa­rze­nia, po­draż­nić skórę i mieć ob­ja­wy po­pa­rze­nia lub takie, jak po dot­knię­ciu go­rą­cej rze­czy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spa­rzyć się (ndk. brak)

 (3.1) przen. doz­nać za­wo­du, za­wieść się na czymś lub na kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekol. bez­poś­red­nie zja­da­nie or­ga­niz­mów ży­wych

 (1.2) roln. kar­mie­nie / tu­cze­nie zwie­rząt

 (1.3) roln. część pro­duk­cji rol­ni­czej zu­ży­ta w go­spo­dar­stwie rol­nym jako pasza dla zwie­rząt w danym okre­sie


Źródła:

Wiktionary

Spasać

1. użyt­ko­wać jako paszę; skar­miać;
2. tu­czyć kar­miąc ob­fi­cie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spaść)

 (1.1) zu­żyt­ko­wać jako paszę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spasienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spaść.


Źródła:

Wiktionary

Spasiony

spa­śny;
1. o zwie­rzę­ciu: do­brze utu­czo­ny, wy­pa­sio­ny;
2. po­tocz­nie o czło­wie­ku: gruby, otyły, tłu­sty


Źródła:

SJP.pl

Spaski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ru­sy­cyzm uży­wa­ny w po­ję­ciach od­no­szą­cych się Zba­wi­cie­la (Chry­stu­sa)


Źródła:

Wiktionary

Spasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spasować

1. do­pa­so­wać do sie­bie czę­ści cze­goś obra­bia­jąc je;
2. omi­nąć swoją ko­lej­kę w grze, li­cy­ta­cji;
3. zre­zy­gno­wać, pod­dać się


Źródła:

SJP.pl

Spasowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spasowywać

po­tocz­nie: do­kład­nie do­pa­so­wy­wać do sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Spasteryzować

zni­szczyć bak­te­rie i inne drob­no­u­stro­je w pro­duk­tach spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych, pod­grze­wa­jąc taki pro­dukt do okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry; za­pa­ste­ry­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spasticol

[czy­taj: spa­sti­kol] nazwa hand­lo­wa leku o dzia­ła­niu roz­kur­czo­wym, za­wie­ra­ją­ce­go wy­ciąg z li­ścia po­krzy­ku i pa­pa­we­ry­nę


Źródła:

SJP.pl

Spastwić

spa­stwić się - rzad­ko: okrut­nie się z kimś obejść; na­pa­stwić się


Źródła:

SJP.pl

Spastyczność

okre­so­we sztyw­nie­nie mię­śni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest spa­stycz­ne


Spa­stycz­ność ( spa­sti­ci­ty, z gr. "spa­sti­cos" „po­cią­ga­nie, wcią­ga­nie”) – nie­pra­wi­dło­we, nad­mier­ne na­pię­cie mię­śni (hi­per­to­nia), prze­ja­wia­ją­ce się opo­rem przy bier­nym roz­cią­ga­niu mię­śni, o na­si­le­niu zmien­nym w za­leż­no­ści od kie­run­ku i szyb­ko­ści bier­ne­go ruchu. Pow­sta­je na sku­tek usz­ko­dze­nia oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go – np. w prze­bie­gu udaru, móz­go­we­go po­ra­że­nia dzie­cię­ce­go lub urazu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spastyczny

wy­wo­ła­ny przez kurcz, ma­ją­cy kur­cze


przy­miot­nik

 (1.1) med. kur­czo­wy, wy­wo­ła­ny przez spazm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spastyka

za­bu­rze­nie ru­cho­we ob­ja­wia­ją­ce się nad­mier­nym na­pię­ciem i sztyw­no­ścią mię­śni; spa­stycz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. utrzy­mu­ją­cy się stan zwięk­szo­ne­go na­pię­cia mię­śni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaszt

pro­sto­pa­dła ścia­na skały


Źródła:

SJP.pl

Spasły

utu­czo­ny, gruby


Źródła:

SJP.pl

Spat

mi­ne­rał uży­wa­ny do wy­ro­bu przy­rzą­dów op­tycz­nych; szpat is­landz­ki


Źródła:

SJP.pl

Spatchować

[czy­taj: spa­czo­wać] w in­for­ma­ty­ce: uak­tu­al­nić pro­gram kom­pu­te­ro­wy, sto­su­jąc patch (łatkę, po­praw­kę)


Źródła:

SJP.pl

Spatif

[czy­taj: spa­tif] skrót od: Sto­wa­rzy­sze­nie Pol­skich Ar­ty­stów Te­a­tru i Filmu


skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy (rzad. ni­ja­ki)

 (1.1) = teatr. film. Sto­wa­rzy­sze­nie Pol­skich Ar­ty­stów Te­a­tru i Filmu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spatologizować

uczy­nić pa­to­lo­gicz­nym


Źródła:

SJP.pl

Spatrywać

po­tocz­nie: od­pi­sy­wać od kogoś roz­wią­za­ne za­da­nie szkol­ne; ścią­gać, od­pa­try­wać, od­ga­piać, zga­piać


Źródła:

SJP.pl

Spatrzyć

1. pa­trząc, od­na­leźć; wy­pa­trzyć;
2. po­tocz­nie: od­pi­sać od kogoś roz­wią­za­ne za­da­nie szkol­ne; ścią­gnąć, od­pa­trzyć, od­ga­pić, zga­pić


Źródła:

SJP.pl

Spatynować

po­kryć przed­miot pa­ty­ną w celu po­sta­rze­nia go


Źródła:

SJP.pl

Spauperyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­u­pe­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spauperyzować

uczy­nić coś lub kogoś zbied­nia­łym, zu­bo­ża­łym


Źródła:

SJP.pl

Spauzować

zro­bić pauzę, przer­wę; za­pa­u­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spaw

1. miej­sce ze­spa­wa­ne; spo­i­na;
2. jed­no­ra­zo­wa czyn­ność spa­wa­nia; spaw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. miej­sce wy­ko­na­nia po­łą­cze­nia przez spa­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spawacz

osoba wy­spe­cja­li­zo­wa­na w spa­wa­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się spa­wa­niem


Spa­wacz, spa­wacz­ka – ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się spa­wa­niem. Łączy czę­ści i ele­men­ty kon­struk­cyj­ne wy­ko­na­ne ze stali, że­li­wa, me­ta­li nie­że­laz­nych i ich sto­pów po­przez spa­wa­nie elek­tro­dą to­pli­wą w osło­nie gazów che­micz­nie obo­jęt­nych (argon, hel) lub mie­sza­nek ga­zo­wych (dwut­le­nek węgla lub jego mie­sza­ni­ny z ar­go­nem) przez spa­wa­nie au­to­ma­tycz­ne lub spa­wa­nie ga­zo­we ręcz­ne oraz spa­wa­nie łu­kiem elek­trycz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spawaczka

→ spa­wacz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spa­wa­niem


Patrz:spawacz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spawadełko

urzą­dze­nie do spa­wa­nia drob­nych czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Spawalnictwo

dział tech­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się łą­cze­niem me­ta­li przez zgrze­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na tech­ni­ki zwią­za­na z trwa­łym łą­cze­niem me­ta­li


Spa­wal­nict­wo – dział tech­no­lo­gii obej­mu­ją­cy pro­ce­sy łą­cze­nia me­ta­li i sto­pów oraz two­rzyw sztucz­nych w wy­ni­ku skon­cen­tro­wa­ne­go do­pro­wa­dze­nia cie­pła do miej­sca, gdzie ma pow­stać złą­cze, i wyt­wo­rze­nie spo­i­ny, zgrze­i­ny lub lu­to­wi­ny.

Do za­sad­ni­czych pro­ce­sów spa­wal­ni­czych na­le­żą: spa­wa­nie, zgrze­wa­nie i lu­to­wa­nie. Spa­wal­nict­wo obej­mu­je rów­nież tzw. pro­ce­sy po­krew­ne spa­wa­niu: na­pa­wa­nie, lu­to­spa­wa­nie, na­try­ski­wa­nie ciepl­ne, har­to­wa­nie (po­wierzch­nio­we) oraz kle­je­nie i cię­cie ter­micz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spawalniczka

→ spa­wal­nik; spa­wacz­ka


Źródła:

SJP.pl

Spawalniczy

do­ty­czą­cy spa­wal­nict­wa, spa­wa­nia


przy­miot­nik

 (1.1) techn. zwią­za­ny ze spa­wal­nict­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spawalnik

spa­wacz


Źródła:

SJP.pl

Spawalność

przy­dat­ność ma­te­ria­łu do two­rze­nia złącz me­to­dą spa­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest spa­wal­ne


Spa­wal­ność – po­dat­ność ma­te­ria­łu lub grupy ma­te­ria­łów do two­rze­nia złącz spa­wal­ni­czych speł­nia­ją­cych wy­mo­gi kon­struk­cyj­ne i tech­no­lo­gicz­ne.

Ter­min ten de­fi­niu­je się też jako ze­spół wła­ści­wo­ści fi­zy­ko-che­micz­nych i me­ta­lur­gicz­nych wpły­wa­ją­cych na po­dat­ność do two­rze­nia się złącz (na­po­in). Spa­wal­ność jest to zdol­ność ma­te­ria­łu do uzy­ska­nia okre­ślo­nych włas­no­ści me­cha­nicz­nych po spa­wa­niu (bez skłon­no­ści do kru­che­go pę­ka­nia).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spawalny

da­ją­cy się spa­wać, na­da­ją­cy się do spa­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Spawanie

łą­czyć przed­mio­ty, zwła­szcza me­ta­lo­we, przez sto­pie­nie przy­le­ga­ją­cych do sie­bie po­wierzch­ni lub za po­mo­cą do­dat­ko­we­go spo­i­wa, krzep­ną­ce­go po wy­sty­gnię­ciu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­wać.


Spa­wa­nie – pro­ces trwa­łe­go łą­cze­nia ma­te­ria­łów to­pli­wych, głów­nie me­ta­li i sto­pów, przez sto­pie­nie brze­gów łą­czo­nych ele­men­tów bez wy­wie­ra­nia do­ci­sku, z do­da­wa­niem lub bez do­da­wa­nia spo­i­wa.

Roz­róż­nia się spa­wa­nie: elek­trycz­ne (łu­ko­we, elek­tro­no­we, elek­tro­żuż­lo­we), alu­mi­no­ter­micz­ne, ga­zo­we, la­se­ro­we i wiąz­ką pro­mie­ni świetl­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spawarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do spa­wa­nia


Spa­war­ka – urzą­dze­nie słu­żą­ce do spa­wa­nia ręcz­ne­go lub au­to­ma­tycz­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spawać

łą­czyć przed­mio­ty, zwła­szcza me­ta­lo­we, przez sto­pie­nie przy­le­ga­ją­cych do sie­bie po­wierzch­ni lub za po­mo­cą do­dat­ko­we­go spo­i­wa, krzep­ną­ce­go po wy­sty­gnię­ciu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) techn. łą­czyć coś tech­ni­ką spa­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spawka

jed­no­ra­zo­wa czyn­ność spa­wa­nia; spaw


Źródła:

SJP.pl

Spawn

po­stać z ko­mik­sów Todda McFarlane'a


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spawęk

pa­ję­czak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­dłu­żo­ny­mi, cie­niut­ki­mi od­nó­ża­mi; no­go­głaszcz­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Spawęki

pa­ję­czak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­dłu­żo­ny­mi, cie­niut­ki­mi od­nó­ża­mi; no­go­głaszcz­ko­wiec


Spa­wę­ki, no­go­głaszcz­kow­ce (Pe­di­pal­pi) – wy­róż­nia­ny przez część au­to­rów tak­son pa­ję­cza­ków o nie­pew­nym mo­no­fi­le­tyz­mie. Na­le­ży tu około 500 opi­sa­nych ga­tun­ków za­sied­la­ją­cych głów­nie stre­fę tro­pi­kal­ną i sub­tro­pi­kal­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spazm

bez­wied­ne nad­mier­ne skur­cze mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych lub gład­kich; kurcz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. nagłe, bez­wied­ne, bo­les­ne, znacz­ne na­pię­cie mię­śnia lub grupy mię­śni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spazmatyczka

→ spaz­ma­tyk


Patrz:spazmatyk

Źródła:

SJP.pl

Spazmatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) gwał­tow­nie, w po­łą­cze­niu z łka­niem


Źródła:

Wiktionary

Spazmatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spaz­ma­tycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Spazmatyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest spaz­ma­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są spaz­ma­tycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Spazmatyczny

1. ma­ją­cy cha­rak­ter ataku ner­wo­we­go; drgaw­ko­wy, kon­wul­syj­ny, spaz­mo­dycz­ny;
2. o pła­czu: gło­śny, po­łą­czo­ny z łka­niem


Źródła:

SJP.pl

Spazmatyk

prze­sta­rza­le: osoba cier­pią­ca na spaz­my, drgaw­ki, kon­wul­sje


Źródła:

SJP.pl

Spazmodyczny

ma­ją­cy cha­rak­ter ataku ner­wo­we­go; drgaw­ko­wy, kon­wul­syj­ny, spaz­ma­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Spazmofilia

na­pa­dy drga­wek, skur­cze mię­śni wy­stę­pu­ją­ce wsku­tek wzmo­żo­nej po­bud­li­wo­ści ner­wo­wo-mię­śnio­wej; tę­życz­ka; te­ta­nia


Źródła:

SJP.pl

Spazmolitycznie

→ spaz­mo­li­tycz­ny


Patrz:spazmolityczny

Źródła:

SJP.pl

Spazmolityczny

→ spaz­mo­fi­lia


Patrz:spazmofilia

Źródła:

SJP.pl

Spazmolityk

lek dzia­ła­ją­cy zwiot­cza­ją­co na mię­śnie gład­kie; lek spaz­mo­li­tycz­ny, lek roz­kur­czo­wy


Źródła:

SJP.pl

Spazmować

gwał­tow­nie pła­kać, łka­jąc


Źródła:

SJP.pl

Spazmowy

daw­niej: spaz­ma­tycz­ny - kur­czo­wy, drgaw­ko­wy, kon­wul­syj­ny


Źródła:

SJP.pl

Spazmy

gwał­tow­ny płacz


Źródła:

SJP.pl

Spać

1. być po­grą­żo­nym we śnie;
2. trwać w bez­ru­chu, w ciszy


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) fizj. być w sta­nie snu, cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się spo­wol­nio­ny­mi funk­cja­mi or­ga­niz­mu i ob­ni­żo­nym po­zio­mem świa­do­mo­ści

 (1.2) za­trzy­mać się na noc

 (1.3) eufem. nie żyć

 (1.4) eufem. mieć sto­su­nek płcio­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaćkać

po­tocz­nie:
1. źle coś po­ma­lo­wać;
2. spać­kać się -
a) stać się paćką; roz­pać­kać się;
b) zep­suć się; schrza­nić się, sko­pać się, zsy­fić się


Źródła:

SJP.pl

Spała

część pnia ros­ną­ce­go drze­wa, oko­ro­wa­na na czer­wo­no


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. oko­ro­wa­na na czer­wo­no część pnia drze­wa

 (1.2) leśn. część pnia drze­wa pod­da­wa­na ży­wi­co­wa­niu

 (1.3) leśn. na­cię­cie na pniu drze­wa wy­ko­na­ne w celu po­zy­ska­nia ży­wi­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ż. przesz. cza­sow­ni­ka spać


}|-

Spała – osada let­ni­sko­wa w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ino­włódz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spałaszować

po­tocz­nie: zjeść dużo i łap­czy­wie; wsu­nąć, wtran­żo­lić, wsza­mać, wpa­ła­szo­wać, opędz­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spałek

ka­wa­łek drew­na słu­żą­cy do roz­pa­la­nia ogni­ska


Źródła:

SJP.pl

Spałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­bi­cie kogoś pałką


Spa­ło­wa­nie – ob­dzie­ra­nie zę­ba­mi kory z drzew przez niek­tó­re zwie­rzę­ta – pa­rzy­sto­ko­pyt­ne ssaki prze­żu­wa­ją­ce.

Po­wo­dem spa­ło­wa­nia jest za­po­trze­bo­wa­nie zwie­rząt na skład­ni­ki po­kar­mo­we za­war­te w korze drzew. W la­sach eu­ro­pej­skich naj­czę­ściej spa­łu­ją: jeleń i łoś, rza­dziej da­niel i mu­flon. Spoś­ród zwie­rząt nie­łow­nych spa­łu­je żubr. Naj­czę­ściej spa­ło­wa­ny­mi ro­dza­ja­mi drzew są: sosna, dąb, je­sion, świerk i jodła. Spały mogą wy­stę­po­wać na drze­wach sto­ją­cych lub ścię­tych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spałować

po­tocz­nie: zbić pałką; wy­pa­ło­wać


Źródła:

SJP.pl

Spałowy

przy­miot­nik od: spała


Źródła:

SJP.pl

Spaślaczek

po­tocz­nie: ko­bie­ta otyła; tłu­ścio­cha, tłu­ściosz­ka, grub­cia, gru­ba­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od spa­ślak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaślaczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta otyła; tłu­ścio­cha, tłu­ściosz­ka, grub­cia, gru­ba­ska


Źródła:

SJP.pl

Spaślak

po­tocz­nie: osoba otyła; gru­bas, tłu­ścioch, grub­cio


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek otyły

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. spa­sio­ne zwie­rzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaślok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gru­bas


Źródła:

Wiktionary

Spaśne

spa­sio­ny;
1. o zwie­rzę­ciu: do­brze utu­czo­ny, wy­pa­sio­ny;
2. po­tocz­nie o czło­wie­ku: gruby, otyły, tłu­sty


Źródła:

SJP.pl

Spaśny

spa­sio­ny;
1. o zwie­rzę­ciu: do­brze utu­czo­ny, wy­pa­sio­ny;
2. po­tocz­nie o czło­wie­ku: gruby, otyły, tłu­sty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. pot. (także. pejor.) o czło­wie­ku: otyły

 (1.2) przest. o zwie­rzę­ciu ho­dow­la­nym: ma­ją­cy dużo tłu­szczu pod­skór­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaść

1. zu­żyt­ko­wać coś, np. siano, jako paszę; skar­mić;
2. spaść się - pot. utyć, przy­brać na wadze


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spa­dać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­sać)

 (2.1) środ. roln. do­ko­na­ny od|spa­sać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spaźnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spaź­niać.


Źródła:

Wiktionary

Spaźniać

spaź­niać się - re­gio­nal­nie: spóź­niać się


Źródła:

SJP.pl

Spd

[czy­taj: es-pe-DE] skrót od:
1. So­cjal­de­mo­kra­tycz­na Par­tia Nie­miec (nie­miec­kie: So­zial­de­mo­kra­tis­che Par­tei De­utsch­lands) - naj­star­sza nie­miec­ka par­tia po­li­tycz­na (za­ło­żo­na w 1875 roku);
2. Stron­nict­wo Pol­skich De­mo­kra­tów (1943-1944)


skró­to­wiec

 (1.1) = kolar. sy­stem pe­da­łów za­trza­sko­wych opra­co­wa­ny przez firmę Shi­ma­no, skła­da­ją­cy się z pe­da­łów z me­cha­niz­mem za­trza­sko­wym i me­ta­lo­wych blo­ków przy­krę­ca­nych do po­de­szew butów ko­lar­skich, umoż­li­wia­ją­cy wpi­na­nie i wy­pi­na­nie buta z pe­da­łu

 (1.2) = polit. So­cjal­de­mo­kra­tycz­na Par­tia Nie­miec;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Speakeasy

[czy­taj: spi­kiz-i] kok­tajl bar dla wy­bra­nych klien­tów, ce­chu­ją­cy się ory­gi­nal­no­ścią, ka­me­ral­no­ścią i wy­jąt­ko­wą at­mos­fe­rą; bar spe­a­ke­a­sy


Źródła:

SJP.pl

Speaker

[czy­taj: spi­ker] spi­ker;
1. osoba za­po­wia­da­ją­ca po­szcze­gól­ne po­zy­cje pro­gra­mu w radiu lub te­le­wiz­ji, od­czy­tu­ją­ca przy­go­to­wa­ne tek­sty lub w inny po­dob­ny spo­sób pra­cu­ją­ca gło­sem;
2. prze­wod­ni­czą­cy izby niż­szej par­la­men­tu w kra­jach an­glo­sa­skich


Źródła:

SJP.pl

Speakerka

spi­ker­ka;
1. pra­cow­nicz­ka radia lub TV od­czy­tu­ją­ca tek­sty, za­po­wia­da­ją­ca pro­gram; osoba wy­gła­sza­ją­ca ko­men­tarz w fil­mie, po­da­ją­ca in­for­ma­cję przez me­ga­fon itp.
2. pot. za­ję­cie spi­ke­ra
3. środ. po­mie­szcze­nie, w któ­rym pra­cu­je spi­ker


Źródła:

SJP.pl

Spearman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hans­ford


Spe­ar­man – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hans­ford. W 2000 roku li­czy­ło 3 021 miesz­kań­ców. Miej­sce na­ro­dzin Rexa Linna.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spears

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spec

po­tocz­nie: fa­cho­wiec, znaw­ca; szpec, fach­man, fa­chu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. fa­cho­wiec, spe­cja­li­sta


Spec (ang. "The Ref") – ame­ry­kań­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1994 roku w re­ży­se­rii Teda Demme'a.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spec.

specj.; skrót od:
1. spe­cja­li­sta;
2. spe­cja­li­za­cja;
3. spe­cjal­ność;
4. spe­cja­li­stycz­ny; spe­cja­list.;
5. spe­cjal­ny


skrót

 (1.1) = spe­cja­li­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specgrupa

po­tocz­nie o gru­pie spe­cja­li­stów w danej dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl

Specj.

spec.; skrót od:
1. spe­cja­li­sta;
2. spe­cja­li­za­cja;
3. spe­cjal­ność;
4. spe­cja­li­stycz­ny; spe­cja­list.;
5. spe­cjal­ny


Źródła:

SJP.pl

Specjacja

1. pro­ces pow­sta­wa­nia ga­tun­ków; pro­ces ga­tun­kot­wór­czy;
2. wy­stę­po­wa­nie róż­nych fi­zycz­nych i che­micz­nych form pier­wiast­ka w tym samym śro­do­wi­sku


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Specjacyjny

→ spe­cja­cja


Patrz:specjacja

Źródła:

SJP.pl

Specjalia

akta do­ty­czą­ce szcze­gó­ło­wych spraw zwią­za­nych z ja­kimś pro­ce­sem lub osobą; ge­ne­ra­lia


Źródła:

SJP.pl

Specjalik

zdrob­nie­nie od: spe­cjał


Źródła:

SJP.pl

Specjalist.

skrót od: spe­cja­li­stycz­ny; spec., specj.


Źródła:

SJP.pl

Specjalista

osoba po­sia­da­ją­ca szcze­gól­ną wie­dzę lub doś­wiad­cze­nie w danej dzie­dzi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która się w czymś spe­cja­li­zu­je, ma grun­tow­ną, dużą wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (1.2) med. le­karz, który zaj­mu­je się okre­ślo­nym dzia­łem me­dy­cy­ny; który ukoń­czył do­dat­ko­we stu­dia po­dy­plo­mo­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Specjalistka

ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca szcze­gól­ną wie­dzę lub doś­wiad­cze­nie w danej dzie­dzi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która spe­cja­li­zu­je się w czymś, ma grun­tow­ną, dużą wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specjalistyczny

do­ty­czą­cy spe­cja­li­za­cji lub spe­cja­li­sty; spe­cjal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spe­cja­li­sty, fa­cho­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specjalistyka

po­tocz­nie:
1. dział lub przy­chod­nia świad­czą­ca usłu­gi spe­cja­li­stycz­ne;
2. wąska dzie­dzi­na spe­cja­li­za­cji


Źródła:

SJP.pl

Specjalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces wy­o­dręb­nia­nia się funk­cji, kom­pe­ten­cji, zadań

 (1.2) zdo­by­wa­nie bie­gło­ści w danej dzie­dzi­nie, do­dat­ko­wej wie­dzy i umie­jęt­no­ści

 (1.3) eduk. wąska dzie­dzi­na wie­dzy i umie­jęt­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Specjalizacyjny

przy­miot­nik od: spe­cja­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Specjalizant

le­karz od­by­wa­ją­cy szko­le­nie spe­cja­li­za­cyj­ne


Źródła:

SJP.pl

Specjalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­spe­cja­li­zo­wać)

 (1.1) ukie­run­ko­wy­wać na wy­bra­ny ob­szar

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spe­cja­li­zo­wać się (dk. wy­spe­cja­li­zo­wać się)

 (2.1) na­by­wać szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści lub wie­dzy w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie


Źródła:

Wiktionary

Specjalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­jąt­ko­wy, spe­cjal­ny, nie­prze­cięt­ny

 (1.2) umyśl­nie, z okre­ślo­ny za­mia­rem, ce­lo­wo, traf­nie


Źródła:

Wiktionary

Specjalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spe­cjal­ny; bar­dziej spe­cjal­ny


Źródła:

SJP.pl

Specjalnościowy

do­ty­czą­cy spe­cjal­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Specjalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na, która jest przed­mio­tem czy­jejś pracy za­wo­do­wej

 (1.2) czyn­ność lub wyrób wy­ko­ny­wa­ne z wy­jąt­ko­wą bie­gło­ścią

 (1.3) od­przym. cecha tego, co jest spe­cjal­ne; cecha tych, któ­rzy są spe­cjal­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Specjalny

1. do­ty­czą­cy, na­le­żą­cy do jed­ne­go wy­bra­ne­go przed­mio­tu, typu, jed­nej osoby;
2. szcze­gól­ny, odręb­ny;
3. pe­da­go­gi­ka spe­cjal­na - nauka o wy­cho­wa­niu i na­u­cza­niu dzie­ci upo­śle­dzo­nych umy­sło­wo lub fi­zycz­nie oraz spra­wia­ją­cych szcze­gól­ne pro­ble­my wy­cho­waw­cze


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do wy­bra­ne­go przed­mio­tu, za­gad­nie­nia lub osoby

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy szcze­gól­ne, wy­jąt­ko­we wła­ści­wo­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specjals

śro­do­wi­sko­wo: żoł­nierz sił spe­cjal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. pot. żoł­nierz sił spe­cjal­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specjał

książ­ko­wo: coś bar­dzo smacz­ne­go; py­cho­ta, py­szo­ta, przys­mak, sma­ko­łyk, ra­ry­tas, de­li­ka­tes


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bar­dzo smacz­na lub wy­szu­ka­na po­tra­wa


PPHU „Spe­cjał” sp. z o.o. – pol­skie przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w War­sza­wie, sta­no­wią­ce "Grupę Ka­pi­ta­ło­wą „Spe­cjał”", w któ­rej skład wcho­dzą spół­ki zaj­mu­ją­ce się sprze­da­żą hur­to­wą i de­ta­licz­ną oraz dzia­łal­no­ścią ochro­niar­ską.

Głów­ną dzia­łal­no­ścią jed­nost­ki do­mi­nu­ją­cej jest han­del hur­to­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Specjały

książ­ko­wo: coś bar­dzo smacz­ne­go; py­cho­ta, py­szo­ta, przys­mak, sma­ko­łyk, ra­ry­tas, de­li­ka­tes


Źródła:

SJP.pl

Specka

po­tocz­nie: spe­cja­list­ka; fach­man­ka, fa­chu­ra


Źródła:

SJP.pl

Speckomisja

ko­mi­sja po­wo­ła­na spe­cjal­nie do zba­da­nia ja­kiejś spra­wy


Źródła:

SJP.pl

Specnaz

po­tocz­ne okre­śle­nie woj­sko­wych sił spe­cjal­nych by­łe­go ZSRR oraz Rosji


Woj­ska / Siły Spe­cjal­ne­go Przez­na­cze­nia ( Войска / Силы специа́льного назначе́ния, "Woj­ska / Siły spie­cy­al­no­go naz­na­cze­ni­ja"), po­tocz­nie Spec­naz ( Спецназ, "Spiec­naz") – ogól­ne i po­pu­lar­ne okre­śle­nie sił spe­cjal­nych Związ­ku Ra­dziec­kie­go oraz Rosji i in­nych państw WNP. Or­ga­ni­za­cyj­ną zwierzch­ność nad woj­ska­mi tego typu w Si­łach Zbroj­nych ZSRR peł­nił VIII Za­rząd Głów­ne­go Za­rzą­du Wy­wia­dow­cze­go Szt. Gen. Sił Zbr. ZSRR.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Specnazowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spec­na­zem, do­ty­czą­cy Spec­na­zu


Źródła:

Wiktionary

Specoddział

śro­do­wi­sko­wo: od­dział do zadań spe­cjal­nych


Źródła:

SJP.pl

Specoperacja

po­tocz­nie: spe­cjal­na ope­ra­cja (woj­sko­wa)


Źródła:

SJP.pl

Specpluton

plu­ton woj­ska lub po­li­cji do zadań spe­cjal­nych


Źródła:

SJP.pl

Specprzydział

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spe­cjal­ny przy­dział


Źródła:

Wiktionary

Specsanatorium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. spe­cjal­ne sa­na­to­rium


Źródła:

Wiktionary

Specsłużba

jed­nost­ka po­li­cji lub woj­ska pro­wa­dzą­ca dzia­ła­nia wy­wia­dow­cze i kontr­wy­wia­dow­cze


Źródła:

SJP.pl

Specsłużby

jed­nost­ki po­li­cji i woj­ska pro­wa­dzą­ce dzia­ła­nia wy­wia­dow­cze i kontr­wy­wia­dow­cze; służ­by spe­cjal­ne


Źródła:

SJP.pl

Spectrum

[czy­taj: spek­trum] spek­trum
1. upo­rząd­ko­wa­ny zbiór ja­kichś zja­wisk, pojęć itp. roz­pa­try­wa­ny w ca­ło­ści;
2. za­kres lub za­sięg ja­kie­goś zja­wi­ska;
3. widmo op­tycz­ne


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Specustawa

spe­cjal­na usta­wa uchwa­lo­na w celu roz­wią­za­nia do­raź­ne­go pro­ble­mu, za­gad­nie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. usta­wa do­raź­nie re­gu­lu­ją­ca okre­ślo­ną kwe­stię ze wzglę­du na nie­e­fek­tyw­ność lub nie­wy­star­czal­ność ogól­ne­go pra­wo­daw­stwa w pew­nej dzie­dzi­nie;


Spe­cu­sta­wa – po­tocz­ne okre­śle­nie ustaw re­gu­lu­ją­cych w spo­sób szcze­gól­ny kon­kret­ną dzie­dzi­nę, zwy­kle ze wzglę­du na nie­e­fek­tyw­ność re­gu­la­cji ogól­nych lub pro­ce­sów ad­mi­ni­stra­cyj­nych w danym ob­sza­rze. Akt nor­ma­tyw­ny, który na pe­wien czas wy­łą­cza obo­wią­zy­wa­nie (sto­so­wa­nie) obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów. Uchwa­la­na w takim samym try­bie jak inne usta­wy, lecz ma pier­wszeń­stwo przed in­ny­mi usta­wa­mi. Np. na czas Euro 2012 w celu zwięk­sze­nia bez­pie­czeń­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Specwydział

wy­dział do zadań spe­cjal­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spe­cjal­ny wy­dział


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specyficznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spe­cy­ficz­ny


Źródła:

Wiktionary

Specyficzniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spe­cy­ficz­nie


Źródła:

SJP.pl

Specyficzniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spe­cy­ficz­ny; bar­dziej spe­cy­ficz­ny


Źródła:

SJP.pl

Specyficzność

szcze­gól­ny i nie­pow­ta­rzal­ny cha­rak­ter cze­goś; swo­i­stość, spe­cy­fi­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. spe­cy­fi­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specyficzny

1. wła­ści­wy wy­łącz­nie danej oso­bie, rze­czy lub zja­wi­sku; cha­rak­te­ry­stycz­ny, swo­i­sty;
2. o oso­bie, przed­mio­cie lub zja­wi­sku: ma­ją­cy cechy nie­pow­ta­rzal­ne


przy­miot­nik

 (1.1) ty­po­wy je­dy­nie dla ja­kiejś osoby, rze­czy, okre­so­wi czasu albo miej­scu (lub ich gru­pie)

 (1.2) wy­róż­nia­ją­cy się na tle in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specyfik

lek w sta­nie go­to­wym, sprze­da­wa­ny w ap­te­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. sub­stan­cja dzia­ła­ją­ca lecz­ni­czo na or­ga­nizm

 (1.2) pot. spre­pa­ro­wa­na sub­stan­cja

 (1.3) przen. żart. spo­sób na coś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od spe­cy­fi­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specyfika

szcze­gól­ny i nie­pow­ta­rzal­ny cha­rak­ter cze­goś; swo­i­stość, spe­cy­ficz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół cech wy­róż­nia­ją­cych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specyfikacja

1. do­ku­ment wy­sta­wio­ny przez do­staw­cę to­wa­rów, do­łą­czo­ny do prze­sył­ki i okre­śla­ją­cy jego war­tość;
2. do­kład­ny wykaz za­ku­pio­nych to­wa­rów;
3. uję­cie wszel­kich kosz­tów zwią­za­nych z obro­tem przed­się­bior­stwa;
4. daw­niej: wy­li­cze­nie, wy­szcze­gól­nie­nie ja­kichś ele­men­tów ca­ło­ści;
5. w in­for­ma­ty­ce: szcze­gó­ło­we okre­śle­nie za­da­nia do wy­ko­na­nia w for­mie opro­gra­mo­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. szcze­gó­ło­wy spis in­for­ma­cji za­war­ty w do­ku­men­cie do­łą­cza­nym do to­wa­ru

 (1.2) hand. do­kład­ny wykaz za­ku­pio­nych to­wa­rów

 (1.3) hand. wy­szcze­gól­nie­nie kosz­tów pro­duk­cji i hand­lu do­ty­czą­cych obro­tu da­ne­go przed­się­bior­stwa

 (1.4) przest. wy­mie­nie­nie ele­men­tów pew­nej ca­ło­ści

 (1.5) przest. spe­cja­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Specyfikacyjny

→ spe­cy­fi­ka­cja


Patrz:specyfikacja

Źródła:

SJP.pl

Specyfikować

kon­kre­ty­zo­wać ogól­ną in­for­ma­cję, zwy­kle w punk­tach; wy­szcze­gól­niać


Źródła:

SJP.pl

Specyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dy­skry­mi­na­cja, wy­zysk lub nie­rów­ne trak­to­wa­nie ze wzglę­du na przy­na­leż­ność ga­tun­ko­wą;


Źródła:

Wiktionary

Speczadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. spe­cjal­ne za­da­nie


Źródła:

Wiktionary

Speczespół

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spe­cjal­ny ze­spół


Źródła:

Wiktionary

Specłączność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spe­cjal­na łącz­ność


Źródła:

Wiktionary

Spedalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spe­da­lać.


Źródła:

Wiktionary

Spedalić

wul­gar­nie:
1. uczy­nić ge­jow­skim;
2. spe­da­lić się - za­cho­wać się jak gej, stać się gejem


Źródła:

SJP.pl

Spedalony

wul­gar­nie: taki, który stał się pe­da­łem, wła­ści­wy pe­da­ło­wi


Źródła:

SJP.pl

Spedycja

wszel­kie czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­ne pod­czas prze­sy­ła­nia i od­bie­ra­nia to­wa­rów


Spe­dy­cja – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na or­ga­ni­zo­wa­niu prze­wo­zu to­wa­ru.

Do wy­o­dręb­nie­nia dzia­łal­no­ści spe­dy­cyj­nej, w ra­mach dzia­ła­ją­ce­go sy­ste­mu tran­spor­to­we­go przy­czy­ni­ły się dwie prze­słan­ki:

Spe­dy­tor – osoba praw­na lub fi­zycz­na (przed­się­bior­ca), któ­rej celem dzia­ła­nia jest or­ga­ni­zo­wa­nie prze­wo­zu ła­dun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spedycyjny

przy­miot­nik od: spe­dy­cja


Źródła:

SJP.pl

Spedytor

1. przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się prze­wo­zem i do­sta­wą to­wa­rów;
2. poś­red­nik hand­lo­wy trud­nią­cy się za­wo­do­wo prze­wo­zem lub poś­red­nict­wem w prze­wo­zie i w wy­sy­ła­niu to­wa­rów; do­star­czy­ciel; prze­woź­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) transp. osoba lub firma or­ga­ni­zu­ją­ca i na­dzo­ru­ją­ca tran­sport to­wa­rów, poś­red­ni­czą­ca mię­dzy na­daw­cą a prze­woź­ni­kiem;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spedytorka

poś­red­nicz­ka hand­lo­wa trud­nią­ca się za­wo­do­wo prze­wo­zem lub poś­red­nict­wem w prze­wo­zie i w wy­sy­ła­niu to­wa­rów


Źródła:

SJP.pl

Speech

po­tocz­nie: prze­mó­wie­nie; spicz


Źródła:

SJP.pl

Speed

[czy­taj: spid] slan­go­wa nazwa am­fe­ta­mi­ny; spid


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Speedball

[czy­taj: spid­bol]
1. mie­szan­ka lub ze­staw dwóch sub­stan­cji nar­ko­tycz­nych, z któ­rych jedna po­bu­dza cen­tral­ny układ ner­wo­wy, a druga (opio­id) dzia­ła de­pre­syj­nie;
2. od­mia­na pa­int­bal­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Speedballowy

→ spe­ed­ball [czy­taj: spid­bo­lo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Speedcuber

[czy­taj: spidk­ju­ber] osoba ukła­da­ją­ca kost­ki prze­strzen­ne (np. kost­kę Ru­bi­ka) na czas


Źródła:

SJP.pl

Speedcuberka

[czy­taj: spidk­ju­ber­ka] ko­bie­ta ukła­da­ją­ca kost­ki prze­strzen­ne (np. kost­kę Ru­bi­ka) na czas


Źródła:

SJP.pl

Speedcubing

[czy­taj: spidk­ju­bing] ukła­da­nie ko­stek prze­strzen­nych (np. kost­ki Ru­bi­ka) na czas


Spe­ed­cu­bing (znane rów­nież jako spe­ed­sol­ving) – dy­scy­pli­na po­le­ga­ją­ca na jak naj­szyb­szym uło­że­niu kost­ki Ru­bi­ka i in­nych ła­mi­głó­wek lo­gicz­nych z jej ro­dzi­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Speedcubingowy

→ spe­ed­cu­bing [czy­taj: spidk­ju­bin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Speedmetalowy

→ speed metal [czy­taj: spid me­ta­lo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Speedrower

[czy­taj: spi­dro­wer] ro­dzaj dy­scy­pli­ny ko­lar­skiej wzo­ro­wa­nej na spor­cie żuż­lo­wym; żużel na ro­we­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolar. sport. sport ko­lar­ski wzo­ro­wa­ny na spor­cie żuż­lo­wym;


Spe­e­dro­wer (ang. "cycle spe­ed­way"), w Pol­sce po­tocz­nie "żużel na ro­we­rach" – sport ko­lar­ski wzo­ro­wa­ny na spor­cie żuż­lo­wym, w któ­rym za­wod­ni­cy ści­ga­ją się ze star­tu wspól­ne­go po owal­nym torze z sypką na­wierzch­nią. Czyn­nie upra­wia­ny jest w Wiel­kiej Bry­ta­nii, Pol­sce i Au­stra­lii. Za­wo­dy spe­e­dro­we­ro­we roz­gry­wa­no także w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Ho­lan­dii, a pier­wsze kroki w spe­e­dro­we­rze sta­wia­no też w Szwe­cji oraz Ja­po­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Speedrowerowy

→ spe­e­dro­wer


Patrz:speedrower

Źródła:

SJP.pl

Speedrun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. gry­komp. próba ukoń­cze­nia gry lub jej czę­ści w jak naj­krót­szym cza­sie;


Spe­e­drun – roz­gry­wa­nie w ca­ło­ści albo we frag­men­tach (tzw. seg­men­tach) danej gry kom­pu­te­ro­wej z za­mia­rem jak naj­szyb­sze­go jej ukoń­cze­nia. Sto­so­wa­ny naj­czę­ściej w ce­lach roz­ryw­ko­wych lub ry­wa­li­za­cyj­nych. Do tego ter­mi­nu zwy­kle nie za­li­cza się gier pier­wot­nie za­pro­jek­to­wa­nych do bicia re­kor­dów (np. gry wy­ści­go­we). Spe­e­drun jest też pre­zen­ta­cją umie­jęt­no­ści da­ne­go gra­cza – w In­ter­ne­cie pu­bli­ko­wa­ne są ich wy­ni­ki.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Speedway

[czy­taj: spi­dłej] wy­ści­gi mo­to­cy­klo­we na torze żuż­lo­wym; żużel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Speedwayowiec

[czy­taj: spi­dłe­jo­wiec] za­wod­nik bio­rą­cy udział w wy­ści­gach mo­to­cy­klo­wych na żużlu; żuż­lo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Speedwayowy

→ spe­ed­way [czy­taj: spi­dłe­jo­wy]; żuż­lo­wy


Źródła:

SJP.pl

Speer

naz­wi­sko nie­miec­kie


Źródła:

SJP.pl

Spektakl

przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne, ba­le­to­we, ope­ro­we itp.

 (1.2) przen. popis, efek­tow­ne przed­sta­wie­nie


Spek­takl lub wi­do­wi­sko te­a­tral­ne ( spec­tac­le, spec­ta­cu­lum) – utwór dra­ma­tycz­ny lub inne dzie­ło sztu­ki te­a­tral­nej ode­gra­ne przez ak­to­rów przed zgro­ma­dzo­ną w tym celu pu­blicz­no­ścią. Wi­do­wi­sko te­a­tral­ne sta­no­wi efekt po­łą­cze­nia róż­nych sztuk – li­te­ra­tu­ry (w wy­pad­ku przed­sta­wie­nia dra­ma­tu), sztu­ki ak­tor­skiej, mu­zy­ki (zwła­szcza w przed­sta­wie­niach mu­zycz­nych, jak opera lub ope­ret­ka), cho­re­o­gra­fii (zwła­szcza w przy­pad­ku wi­do­wisk ba­le­to­wych).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spektaklowy

przy­miot­nik od: spek­takl


Źródła:

SJP.pl

Spektakularnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spek­ta­ku­lar­ny


Źródła:

Wiktionary

Spektakularny

wi­do­wi­sko­wy, ro­bią­cy wra­że­nie


przy­miot­nik

 (1.1) spra­wia­ją­cy duże wra­że­nie lub zwra­ca­ją­cy na sie­bie uwagę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spektator

widz;
1. osoba oglą­da­ją­ca przed­sta­wie­nie, spek­takl;
2. osoba przy­glą­da­ją­ca się cze­muś; widz, ob­ser­want, ob­ser­wa­tor


Źródła:

SJP.pl

Spektatorka

→ spek­ta­tor


Patrz:spektator

Źródła:

SJP.pl

Spektatorski

→ spek­ta­tor


Patrz:spektator

Źródła:

SJP.pl

Spektr

tyle co: spek­trum; za­kres (np. usług)


Źródła:

SJP.pl

Spektralnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spek­tral­ny


Źródła:

Wiktionary

Spektralny

od­no­szą­cy się do widma, znaj­du­ją­cy się w wid­mie; wid­mo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wid­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spektrofotometr

przy­rząd uży­wa­ny do po­mia­ru roz­kła­du na­tę­żeń w wid­mie pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Spektrofotometria

Spek­tro­fo­to­me­tria – tech­ni­ka po­mia­ro­wa po­le­ga­ją­ca na ilo­ścio­wym po­mia­rze trans­mi­sji lub od­bi­cia świa­tła przez prób­kę. Od po­ło­wy XX wieku sta­no­wi głów­ne na­rzę­dzie spek­tro­sko­pii ab­sorp­cyj­nej i od­bi­cio­wej w bli­skim nad­fio­le­cie i świet­le wi­dzial­nym, a daw­niej rów­nież w pod­czer­wie­ni, znaj­du­jąc sze­ro­kie za­sto­so­wa­nie w che­mii ana­li­tycz­nej, bio­lo­gii, me­dy­cy­nie i ba­da­niach ma­te­ria­ło­wych.


Źródła:

Wikipedia

Spektrograf

urzą­dze­nie do otrzy­my­wa­nia i fo­to­gra­fo­wa­nia widm op­tycz­nych


Spek­tro­graf – przy­rząd do otrzy­my­wa­nia i trwa­łej re­je­stra­cji widma przy­kła­do­wo pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go. Jest od­mia­ną spek­tro­me­tru, który re­je­stru­je ana­li­zo­wa­ne widmo. Ze wzglę­du na to że wszyst­kie (poza szkol­ny­mi) spek­tro­me­try re­je­stru­ją widma, po­dział na spek­tro­me­try, spek­tro­sko­py, spek­tro­gra­fy za­ni­ka i używa się okre­śle­nia spek­tro­metr.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spektrogram

Spek­tro­gram – wy­kres widma am­pli­tu­do­we­go sy­gna­łu dla każ­dej chwi­li for­mu­la_1 dla któ­rej sy­gnał jest okre­ślo­ny.

Kon­stru­u­je się go dzie­ląc cały sy­gnał na czę­ści, dla któ­rych obli­czo­ne am­pli­tu­dy skła­do­wych har­mo­nicz­nych są war­to­ścia­mi spek­tro­gra­mu. Ar­gu­men­ta­mi są więc czę­stot­li­wość i czas.


Źródła:

Wikipedia

Spektroheliograf

urzą­dze­nie uzy­wa­ne do fo­to­gra­fo­wa­nia Słoń­ca w pro­mie­nio­wa­niu o wy­bra­nej dłu­go­ści fali


Spek­tro­he­lio­graf – astro­no­micz­ny in­stru­ment op­tycz­ny do re­je­stra­cji obra­zu Słoń­ca w wą­skim prze­dzia­le widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go. Spek­tro­he­lio­graf jest zmo­dy­fi­ko­wa­nym spek­tro­he­lio­sko­pem, a za­re­je­stro­wa­ne przez niego obra­zy to spek­tro­he­lio­gra­my.

Spek­tro­he­lio­graf skon­stru­o­wa­li, w la­tach 1889-1894, nie­za­leż­nie od sie­bie, Ge­or­ge El­le­ry Hale w Ame­ry­ce i Henri-Ale­xan­dre Des­lan­dres we Fran­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spektroheliogram

Spek­tro­he­lio­gram – za­re­je­stro­wa­ny obraz wy­cin­ka tar­czy sło­necz­nej w wą­skim prze­dzia­le widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go otrzy­ma­ny przez spek­tro­he­lio­graf. Przy­kła­da­mi mo­no­chro­ma­tycz­nych obra­zów Słoń­ca są: spek­tro­he­lio­gram wap­nio­wy lub spek­tro­he­lio­gram wo­do­ro­wy.


Źródła:

Wikipedia

Spektrohelioskop

Spek­tro­he­lio­skop – astro­no­micz­ny in­stru­ment op­tycz­ny do ob­ser­wa­cji Słoń­ca w wą­skim prze­dzia­le widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.

Spek­tro­he­lio­skop zbu­do­wa­ny jest z te­le­sko­pu i spek­tro­gra­fu szcze­li­no­we­go o dużej roz­dziel­czo­ści. W miej­scu, w któ­rym otrzy­mu­je się widmo, umie­szcza się drugą szcze­li­nę, która wy­ci­na frag­ment o bar­dzo wą­skim prze­dzia­le dłu­go­ści fali, od­po­wia­da­ją­cym sze­ro­ko­ści po­je­dyn­czej linii wid­mo­wej lub jego czę­ści.


Źródła:

Wikipedia

Spektrometr

przy­rząd uży­wa­ny do po­mia­ru współ­czyn­ni­ka za­ła­ma­nia świa­tła w róż­nych ma­te­ria­łach op­tycz­nych oraz do po­mia­ru dłu­go­ści fali w wid­mie op­tycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do po­mia­ru widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, w szcze­gól­no­ści op­tycz­ne­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spektrometria

dział spek­tro­sko­pii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem po­mia­rów dłu­go­ści fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej w wid­mach op­tycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dział spek­tro­sko­pii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi dłu­go­ści fali pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go w wid­mach op­tycz­nych oraz na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia o róż­nych dłu­go­ściach fali;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spektroskop

przy­rząd roz­szcze­pia­ją­cy pro­mie­nio­wa­nie i umoż­li­wia­ją­cy ob­ser­wa­cję otrzy­ma­ne­go widma


Spek­tro­skop – przy­rząd słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia zdal­nej ana­li­zy po­przez ba­da­nie widma od­po­wia­da­ją­ce­go okre­ślo­ne­mu ro­dza­jo­wi pro­mie­nio­wa­nia (np. pro­mie­nio­wa­nie świetl­ne, rent­ge­now­skie, aku­stycz­ne).

Spek­tro­skop op­tycz­ny – przy­rząd słu­żą­cy do otrzy­my­wa­nia i ana­li­zo­wa­nia widm pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go (od pod­czer­wie­ni do nad­fio­le­tu).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spektroskopia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. chem. ana­li­za emi­to­wa­ne­go bądź ab­sor­bo­wa­ne­go pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go;


Spek­tro­sko­pia, spek­tro­me­tria – nauka o pow­sta­wa­niu i in­ter­pre­ta­cji widm, uzy­ska­nych w wy­ni­ku od­dzia­ły­wań wszel­kich ro­dza­jów pro­mie­nio­wa­nia na ma­te­rię ro­zu­mia­ną jako zbio­ro­wi­sko ato­mów i czą­ste­czek. Spek­tro­sko­pia jest też czę­sto ro­zu­mia­na jako ogól­na nazwa wszel­kich tech­nik ana­li­tycz­nych po­le­ga­ją­cych na ge­ne­ro­wa­niu i in­ter­pre­ta­cji widm (po­pu­lar­nych w ana­li­zie che­micz­nej, np. ko­lo­ry­me­tria, spek­tro­fo­to­me­tria).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spektroskopowo

przy­słó­wek

 (1.1) z uży­ciem spek­tro­sko­pu


Źródła:

Wiktionary

Spektroskopowy

przy­miot­nik od: spek­tro­skop


przy­miot­nik

 (1.1) fiz. chem. do­ty­czą­cy spek­tro­sko­pii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spektrum

spec­trum [czy­taj: spek­trum]
1. upo­rząd­ko­wa­ny zbiór ja­kichś zja­wisk, pojęć itp. roz­pa­try­wa­ny w ca­ło­ści;
2. za­kres lub za­sięg ja­kie­goś zja­wi­ska;
3. widmo op­tycz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fiz. roz­kład wiel­ko­ści fi­zycz­nej w funk­cji ener­gii lub czę­stot­li­wo­ści, dłu­go­ści fali, itp.; ; ;

 (1.2) mat. zbiór wszyst­kich war­to­ści włas­nych danej ma­cie­rzy kwa­dra­to­wej lub, ogól­niej, ope­ra­to­ra li­nio­we­go; ;

 (1.3) zbiór wielu zja­wisk czy pojęć, które roz­cią­ga­ją się od jed­nej war­to­ści skraj­nej do dru­giej

 (1.4) psych. jed­nost­ka (lub zbiór pojęć) poj­mo­wa­na lub do­strze­ga­na jako ca­łość


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spekulacja

1. prze­pro­wa­dza­nie ry­zy­kow­nych tran­sak­cji obli­czo­nych na szyb­ki, duży zysk; spe­ku­lanct­wo;
2. te­o­re­tycz­ne do­cie­ka­nie nie­o­pie­ra­ją­ce się na doś­wiad­cze­niu, nie­da­ją­ce się spraw­dzić


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) my­śle­nie oder­wa­ne od rze­czy­wi­sto­ści, nie­da­ją­ce się spraw­dzić

 (1.2) ekon. nie­ucz­ci­we przed­sięw­zię­cie, wy­ku­py­wa­nie i ods­prze­daż z dużym zy­skiem to­wa­rów, na które popyt prze­wyż­sza podaż


Spe­ku­la­cja – jeden z mo­ty­wów tran­sak­cji kupna-sprze­da­ży. Celem spe­ku­la­cji jest osią­gnię­cie okre­ślo­ne­go do­cho­du (zysku) po­przez wy­ko­rzy­sta­nie prze­wi­dy­wa­nych zmian ce­no­wych. Przed­mio­ta­mi tran­sak­cji tych są naj­czę­ściej in­stru­men­ty fi­nan­so­we, dobra ma­te­rial­ne lub nie­ru­cho­mo­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spekulacje

1. prze­pro­wa­dza­nie ry­zy­kow­nych tran­sak­cji obli­czo­nych na szyb­ki, duży zysk; spe­ku­lanct­wo;
2. te­o­re­tycz­ne do­cie­ka­nie nie­o­pie­ra­ją­ce się na doś­wiad­cze­niu, nie­da­ją­ce się spraw­dzić


Spe­ku­la­cje – wy­da­na w roku 1985 an­to­lo­gia ame­ry­kań­skich opo­wia­dań scien­ce fic­tion, pod re­dak­cją Isa­a­ca Asi­mo­va i Alice La­u­ran­ce, w prze­kła­dzie Bog­da­na Ba­ra­na.

An­to­lo­gia za­wie­ra opo­wia­da­nia na­pi­sa­ne spe­cjal­nie na za­mó­wie­nie re­dak­to­rów. Książ­kę wy­da­ło Wy­daw­nict­wo Li­te­rac­kie w ra­mach serii wy­daw­ni­czej "Fan­ta­sty­ka i Groza".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spekulacyjny

przy­miot­nik od: spe­ku­la­cja


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny ze spe­ku­la­cją, do­ty­czą­cy spe­ku­la­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spekulancki

do­ty­czą­cy spe­ku­lan­ta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spe­ku­lan­tem, do­ty­czą­cy spe­ku­lan­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spekulanctwo

prze­pro­wa­dza­nie ry­zy­kow­nych tran­sak­cji obli­czo­nych na szyb­ki, duży zysk; spe­ku­la­cja


Źródła:

SJP.pl

Spekulant

czło­wiek po­szu­ku­ją­cy okaz­ji do szyb­kich, in­trat­nych tran­sak­cji, trud­nią­cy się ope­ra­cja­mi hand­lo­wy­mi (nie za­wsze ucz­ci­wy­mi)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ku­pu­ją­cy coś po ni­skiej cenie z za­mia­rem sprze­da­ży po wyż­szej;


Zo­bacz też: Spe­ku­lant (po­wieść).

Spe­ku­lant – osoba za­ra­bia­ją­ca na wa­ha­niach cen. Sku­pu­je ona dany pro­dukt, li­cząc, że jego cena wzro­śnie w danym okre­sie, co z kolei daje moż­li­wość jego ods­prze­da­ży i za­ro­bie­nia na róż­ni­cy cen.

Sta­no­wi za­po­ży­czo­ny w XIX w. ger­ma­nizm przetr­wa­ły do dzi­siaj w pol­szczyź­nie, jako ne­ga­tyw­nie war­to­ściu­ją­ce okre­śle­nie zja­wi­ska ze sfery ak­tyw­no­ści go­spo­dar­czej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spekulantka

→ spe­ku­lant


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ku­pu­ją­ca coś po ni­skiej cenie z za­mia­rem sprze­da­ży po wyż­szej


Patrz:spekulant

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spekulatywność

→ spe­ku­la­tyw­ny


Patrz:spekulatywny

Źródła:

SJP.pl

Spekulatywny

1. nie­li­czą­cy się z doś­wiad­cze­niem i prak­ty­ką, opar­ty na my­śle­niu ab­strak­cyj­nym i spe­ku­la­cji;
2. oder­wa­ny od rze­czy­wi­sto­ści, ab­strak­cyj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy przy­pu­szczeń, do­my­słów lub roz­wa­żań bez opar­cia w pew­nych fak­tach

 (1.2) ekon. zwią­za­ny z ry­zy­kow­nym in­we­sto­wa­niem w celu osią­gnię­cia szyb­kie­go zysku

 (1.3) filoz. opar­ty na czy­sto in­te­lek­tu­al­nych roz­wa­ża­niach, bez po­par­cia w prak­ty­ce; oder­wa­ny od rze­czy­wi­sto­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spekulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. wy­ku­py­wa­nie to­wa­rów a na­stęp­nie ich od­prze­daż z nad­mier­nym zy­skiem

 (1.2) my­śle­nie w spo­sób spe­ku­la­tyw­ny


Źródła:

Wiktionary

Spekulować

1. pro­wa­dzić dzia­łal­ność, po­le­ga­ją­cą na tanim sku­pie i dro­giej sprze­da­ży to­wa­rów lub usług;
2. snuć przy­pu­szcze­nia


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) hand. bank. ku­po­wać coś i sprze­da­wać dro­żej w celu za­rob­ko­wym

 (1.2) książk. przen. roz­gry­wać coś, kom­bi­no­wać by uzy­skać ko­rzy­ści

 (1.3) książk. filoz. my­śleć bez opie­ra­nia się na doś­wiad­cze­niu lub w oder­wa­niu od życia

 (1.4) przest. roz­trzą­sać w my­ślach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Speleo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ja­ski­nia­mi


Źródła:

Wiktionary

Speleofauna

ogół zwie­rząt za­miesz­ku­ją­cych ja­ski­nie


Spe­le­o­fa­u­na – fauna ja­skiń, ele­ment fauny wód po­dziem­nych (sty­gal) – sty­go­nu oraz fauna lą­do­wa za­miesz­ku­ją­ca ja­ski­nie, groty i twory an­tro­po­ge­nicz­ne takie jak sztol­nie, ko­pal­nie. Spe­le­o­fa­u­na przy­sto­so­wa­na jest do życia w śro­do­wi­sku cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go braku świa­tła i dużą wil­got­no­ścią (po­mi­ja­jąc hy­dro­bion­ty ży­ją­ce w wo­dach ja­skiń). Ga­tun­ki za­miesz­ku­ją­ce ja­ski­nie orien­ta­cję prze­strzen­ną zaw­dzię­cza­ją wy­spe­cja­li­zo­wa­nym na­rzą­dom zmy­słu, innym niż wzrok, np. dotyk, echo­lo­ka­cja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Speleoflora

ogół ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w ja­ski­niach


Źródła:

SJP.pl

Speleolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą i po­cho­dze­niem ja­skiń; ja­ski­nioz­naw­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się spe­le­o­lo­gią

 (1.2) osoba ek­splo­ru­ją­ca ja­ski­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Speleologia

1. dział ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą i po­cho­dze­niem ja­skiń; ja­ski­nioz­naw­stwo;
2. od­kry­wa­nie i pe­ne­tra­cja ja­skiń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o ja­ski­niach;


Spe­le­o­lo­gia ( spe­la­e­um z σπήλαιον „ja­ski­nia” i -λογία od λόγος „mowa, nauka”) – nauka o ja­ski­niach. Przed­mio­ta­mi za­in­te­re­so­wa­nia spe­le­o­lo­gii są m.in.: ge­ne­za i roz­wój ja­skiń, cechy śro­do­wi­ska przy­rod­ni­cze­go ja­skiń (mi­kro­kli­mat, sto­sun­ki wodne, przy­ro­da oży­wio­na – flora i fauna itp.), pro­ble­my ochro­ny i in. Ja­ski­nie są rów­nież obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia in­nych nauk, m.in.: ge­o­lo­gii, hy­dro­ge­o­lo­gii, pa­le­on­to­lo­gii, ar­che­o­lo­gii, tu­ryz­mu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Speleologiczny

przy­miot­nik od: spe­le­o­lo­gia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny ze spe­le­o­lo­gią, do­ty­czą­cy spe­le­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Speleolożka

→ spe­le­o­log


Patrz:speleolog

Źródła:

SJP.pl

Speleonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na groty, ja­ski­ni, ko­pal­ni lub in­ne­go po­dziem­nych obiek­tów tego typu


Źródła:

Wiktionary

Spellchecker

[czy­taj: spel­cze­ker] pro­gram kom­pu­te­ro­wy do wy­szu­ki­wa­nia i po­pra­wia­nia błę­dów za­pi­su; ko­rek­tor


Źródła:

SJP.pl

Speluna

miej­sce scha­dzek ludzi z tak zwa­ne­go mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go; me­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od spe­lun­ka

 (1.2) ma­tecz­nik mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go

 (1.3) licha knaj­pa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spelunka

lokal, w któ­rym się zwy­kle spo­ty­ka­ją ele­men­ty prze­stęp­cze; ob­skur­na knaj­pa, spe­lu­na, me­li­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­stęp­czy ma­tecz­nik

 (1.2) licha knaj­pa

 (1.3) daw. ja­ski­nia

 (1.4) daw. nora


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spelunkowy

przy­miot­nik od: spe­lun­ka


Źródła:

SJP.pl

Spenalizować

uczy­nić ka­ral­nym, wpi­sać do sy­ste­mu kar prze­wi­dzia­nych w ko­dek­sie kar­nym


Źródła:

SJP.pl

Spencer

1. krót­ka dwu­rzę­do­wa kurt­ka;
2. daw­niej: ubiór męski przy­po­mi­na­ją­cy frak z ob­cię­ty­mi po­ła­mi,
3. daw­niej: dam­ski kaf­ta­nik no­szo­ny na sukni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spencerek

zdrob­nie­nie od: spen­cer


Źródła:

SJP.pl

Spencerowski

[czy­taj: spen­se­row­ski] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Spen­ce­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Spendować

daw­niej: łożyć na coś pie­nią­dze; wy­dat­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Spengler

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Speniać

mło­dzie­żo­wo: wy­stra­szyć się, stchó­rzyć; wy­dy­gać, ze­stra­chać się, za­stra­chać się, wy­stra­chać się


Źródła:

SJP.pl

Speranca

obce imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Sperczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sperdendosi

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: za­ni­ka­jąc, przy­ci­sza­jąc


Źródła:

SJP.pl

Sperka

daw­niej: sło­ni­na; szper­ka, spyr­ka, szpyr­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. wę­dzo­na sło­ni­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sperlać

po­kry­wać, ob­sy­py­wać kro­pla­mi; zra­szać


Źródła:

SJP.pl

Sperlonga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w po­łud­nio­wym La­cjum, w pro­win­cji La­ti­na;


Sper­lon­ga – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w po­łud­nio­wym La­cjum, w pro­win­cji La­ti­na. Mia­sto po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza Tyr­reń­skie­go na tra­sie Ter­ra­ci­na – Gaeta. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 3091 osób, gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si 171,7 os./km².


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sperma

płyn za­wie­ra­ją­cy plem­ni­ki, wyt­wa­rza­ny przez na­rzą­dy roz­rod­cze męż­czyzn i sam­ców zwie­rząt; na­sie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. płyn, w któ­rym plem­ni­ki wy­do­sta­ją się z ciała samca;


Sper­ma, na­sie­nie – płyn­na wy­dzie­li­na, na którą skła­da­ją się pro­duk­ty jąder, pę­che­rzy­ków na­sien­nych, na­ją­drzy, gru­czo­łów opusz­ko­wo-cew­ko­wych oraz gru­czo­łu kro­ko­we­go. Jest wy­rzu­ca­na przez cewkę mo­czo­wą pod­czas eja­ku­la­cji (wy­try­sku). Ma barwę bli­ską ko­lo­ro­wi mleka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spermacet

pół­płyn­na sub­stan­cja wy­peł­nia­ją­ca prze­strze­nie ja­mi­ste w przed­niej czę­ści głowy ka­sza­lo­ta; ol­brot


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zool. pół­płyn­na sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w gło­wie ka­sza­lo­ta;


Sper­ma­cet, ol­brot (łac. "ce­ta­ce­um") – pół­płyn­na sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w gło­wie ka­sza­lo­ta, w zbior­ni­ku nad pra­wym prze­wo­dem no­so­wym. Skła­da się głów­nie z estrów pal­mi­ty­ny i al­ko­ho­lu ce­ty­lo­we­go.

Swą pół­płyn­ną kon­sy­sten­cję sper­ma­cet za­cho­wu­je tylko wew­nątrz ży­we­go zwie­rzę­cia (w tem­pe­ra­tu­rze jego ciała), na­to­miast po zet­knię­ciu z po­wie­trzem za­sty­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spermacetowy

1. → sper­ma­cet;
2. ka­sza­lot sper­ma­ce­to­wy - ga­tu­nek ssaka mor­skie­go; pot­wal


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spo­rzą­dzo­ny ze sper­ma­ce­tu

 (1.2) zwią­za­ny ze sper­ma­ce­tem, do­ty­czą­cy sper­ma­ce­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spermacja

w zo­o­tech­ni­ce: wyt­wa­rza­nie sper­my przez samce zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Spermacjum

nie­po­sia­da­ją­cy wici plem­nik niek­tó­rych ro­ślin, ga­me­ta męska bez moż­li­wo­ści czyn­ne­go ruchu


Sper­ma­cjum – nie­u­wi­cio­na ga­me­ta męska. W odróż­nie­niu od ty­po­wych plem­ni­ków, nie mając wici, sper­ma­cja nie są zdol­ne do ak­tyw­ne­go ruchu lub mogą w nie­wiel­kim za­kre­sie wy­ko­ny­wać ruchy peł­za­ko­wa­te lub śliz­go­we. U kras­no­ro­stów sper­ma­cja wyt­wa­rza­ne są w plem­niach (zwy­kle na końcu nici). Po uwol­nie­niu do wody wy­dzie­la­ją poza ko­mór­kę po­li­sa­cha­ry­dy, two­rząc wy­pust­ki ułat­wia­ją­ce dry­fo­wa­nie i przy­le­ga­nie do włost­ka ga­me­ty żeń­skiej (kar­po­go­nium).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spermatocyt

w bio­lo­gii: nie­doj­rza­ła ko­mór­ka roz­rod­cza męska sta­no­wią­ca formę przej­ścio­wą w pro­ce­sie two­rze­nia plem­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Spermatofagia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odży­wia­nie się na­sio­na­mi in­ne­go ga­tun­ku


Źródła:

Wiktionary

Spermatofor

pa­kiet plem­ni­ków, który sa­miec prze­ka­zu­je sa­mi­cy pod­czas godów; wyt­wa­rza­ny m.in. przez skor­pio­ny, śli­ma­ki, niek­tó­re ryby


Sper­ma­to­for, plem­nio­mie­szek – wyt­wa­rza­ny przez samca u niek­tó­rych ga­tun­ków zwie­rząt pa­kiet plem­ni­ków oto­czo­nych osłon­ką, który prze­ka­zy­wa­ny jest sa­mi­cy pod­czas godów. Sper­ma­to­fo­ry wyt­wa­rza­ne są przez pier­ście­ni­ce (pi­jaw­ki) mię­cza­ki, sta­wo­no­gi (owady, sko­ru­pia­ki, pa­recz­ni­ki), płazy, niek­tó­re ryby.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spermatogeneza

w bio­lo­gii: pro­ces two­rze­nia się i doj­rze­wa­nia plem­ni­ków w mę­skim gru­czo­le roz­rod­czym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. pro­ces two­rze­nia plem­ni­ków w ją­drach


Sper­ma­to­ge­ne­za (sper­mo­ge­ne­za) – pro­ces pow­sta­wa­nia i doj­rze­wa­nia plem­ni­ków – gamet mę­skich, który od­by­wa się w ją­drach – go­na­dach mę­skich.

Dzię­ki niemu ko­mór­ki ma­cie­rzy­ste (sper­ma­to­go­nia) roz­wi­ja­ją się w doj­rza­łe plem­ni­ki. Pro­ces ten roz­po­czy­na się w okre­sie pok­wi­ta­nia i ma trzy fazy: sper­ma­to­go­nio­ge­ne­zę (po­dzia­ły mi­to­tycz­ne), sper­ma­to­cy­to­ge­ne­zę (po­dzia­ły me­jo­tycz­ne) oraz sper­mio­ge­ne­zę (prze­o­bra­że­nie sper­ma­tyd w plem­ni­ki). Za­cho­dzi on w ka­na­li­kach na­sien­nych jądra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spermatogonia

w bio­lo­gii: pier­wot­na ko­mór­ka roz­rod­cza męska u zwie­rząt i czło­wie­ka, z któ­rej pow­sta­ją plem­ni­ki; sper­ma­to­go­nia


Źródła:

SJP.pl

Spermatogonium

w bio­lo­gii: pier­wot­na ko­mór­ka roz­rod­cza męska u zwie­rząt i czło­wie­ka, z któ­rej pow­sta­ją plem­ni­ki; sper­ma­to­go­nia


Sper­ma­to­go­nium (l.mn. sper­ma­to­go­nia), męska ko­mór­ka prapł­cio­wa – di­plo­i­dal­na ko­mór­ka ma­cie­rzy­sta plem­ni­ków, która pow­sta­je w cza­sie em­brio­ge­ne­zy z go­no­cy­tów (pier­wot­nych ko­mó­rek płcio­wych) i wy­ście­la ka­na­li­ki na­sien­ne jąder. Pod­le­ga sper­ma­to­ge­ne­zie pod­czas doj­rze­wa­nia płcio­we­go, w wy­ni­ku któ­rej z niek­tó­rych z nich pow­sta­ną, na dro­dze mi­to­zy, sper­ma­to­cy­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spermatozoa

plem­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Spermatozoid

plem­nik zwie­rząt, czło­wie­ka i niek­tó­rych ro­ślin; sper­ma­to­zo­on


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. med. plem­nik, męska ko­mór­ka roz­rod­cza – u ludzi, zwie­rząt i niek­tó­rych ro­ślin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spermatozoon

plem­nik zwie­rząt, czło­wie­ka i niek­tó­rych ro­ślin; sper­ma­to­zo­id


Źródła:

SJP.pl

Spermatyda

męska ha­plo­i­dal­na ko­mór­ka płcio­wa, z któ­rej pow­sta­je plem­nik; nie­doj­rza­ły plem­nik


Źródła:

SJP.pl

Spermatyzacja

Sper­ma­ty­za­cja – jeden ze spo­so­bów rozm­na­ża­nia płcio­we­go. Po­le­ga na po­łą­cze­niu się ha­plo­i­dal­ne­go za­rod­ni­ka typu sper­ma­cjum ze strzęp­ką ha­plo­i­dal­nej grzyb­ni. Może na­stą­pić tylko wtedy, gdy za­rod­nik i grzyb­nia na­le­żą do róż­nych typów płcio­wych oz­na­cza­nych jako (+) i (–). W wy­ni­ku kon­tak­tu sper­ma­cjum z grzyb­nią na­stę­pu­je plaz­mo­ga­mia, ka­rio­ga­mia do­pie­ro po dłuż­szej przer­wie. Tego typu rozm­na­ża­nie wy­stę­pu­je u pod­staw­cza­ków z rzędu rdzow­ców ("Puc­ci­nia­les") oraz u wielu wor­kow­ców.


Źródła:

Wikipedia

Spermiarski

→ sper­miarz


Patrz:spermiarz

Źródła:

SJP.pl

Spermiarstwo

pe­jo­ra­tyw­nie: brak oby­cia w kon­tak­tach z ko­bie­ta­mi, po­łą­czo­ny z uza­leż­nie­niem od por­no­gra­fii i ma­stur­ba­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. obraź. ogół sper­mia­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spermiarz

pe­jo­ra­tyw­nie: męż­czyz­na nie­o­by­ty w kon­tak­tach z ko­bie­ta­mi, zwy­kle uza­leż­nio­ny od por­no­gra­fii i ma­stur­ba­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. obraź. męż­czyz­na cią­gle my­ślą­cy o sek­sie, który przez jed­no­czes­ny brak in­tym­nych re­la­cji z ko­bie­ta­mi wy­ka­zu­je pod­dań­czą po­sta­wę wobec nich


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spermidyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min, chro­nią­cy DNA plem­ni­ków przed kwa­so­wym śro­do­wi­skiem po­chwy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min, ochra­nia DNA plem­ni­ków przed kwa­so­wym śro­do­wi­skiem po­chwy, re­gu­lu­je lak­ta­cję ssa­ków;


Sper­mi­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny na­le­żą­cy do po­lia­min.

Bio­lo­gicz­ną rolą sper­mi­dy­ny jest ochro­na DNA plem­ni­ków przed kwa­so­wym śro­do­wi­skiem po­chwy, które mo­gło­by spo­wo­do­wać jego de­na­tu­ra­cję, gdyż same są za­sa­do­we. Po­nad­to sper­mi­dy­na wraz z pu­tre­scy­ną i sper­mi­ną, re­gu­lu­je lak­ta­cję ssa­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spermina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min, pow­sta­ją­cy ze sper­mi­dy­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min, bie­rze udział w me­ta­bo­liz­mie wszyst­kich ko­mó­rek or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych, wcho­dzi w skład sper­my;


Sper­mi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min. Zwią­zek ten bie­rze udział w me­ta­bo­liz­mie wszyst­kich ko­mó­rek or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych.

Pow­sta­je ze sper­mi­dy­ny. Można ją od­na­leźć w sze­ro­kiej gamie tka­nek i or­ga­niz­mów, jest także nie­zbęd­nym czyn­ni­kiem wzro­sto­wym dla niek­tó­rych bak­te­rii. Wy­stę­pu­je w for­mie po­li­ka­tio­no­wej we wszyst­kich war­to­ściach pH.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spermiogeneza

etap sper­ma­to­ge­ne­zy, w któ­rym sper­ma­ty­dy przeksz­tał­ca­ją się w doj­rza­łe plem­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Spermiogram

ba­da­nie ja­ko­ści i ilo­ści na­sie­nia


Źródła:

SJP.pl

Spermowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sper­mą, do­ty­czą­cy sper­my


Źródła:

Wiktionary

Spermutować

usta­wić ele­men­ty da­ne­go zbio­ru skoń­czo­ne­go w okre­ślo­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Spersonalizować

1. do­sto­so­wać coś (np. urzą­dze­nia, usłu­gi, ofer­ty) do po­trzeb in­dy­wi­du­al­ne­go użyt­kow­ni­ka, np. sper­so­na­li­zo­wać in­for­ma­cje;
2. trwa­le na­nieść dane oso­bo­we na do­ku­ment, np. sper­so­na­li­zo­wać pasz­port;
3. nadać cze­muś cha­rak­ter oso­bi­sty, na­sta­wio­ny na po­sza­no­wa­nie dru­giej osoby, np. sper­so­na­li­zo­wać życie w ro­dzi­nie;
4. po­wią­zać pewne fakty i pro­ble­my z daną osobą za­miast ująć je ogól­nie, np. sper­so­na­li­zo­wać obiet­ni­cę


Źródła:

SJP.pl

Spersonifikować

1. nadać cechy ludz­kie zwie­rzę­tom, przed­mio­tom lub zja­wi­skom; uper­so­ni­fi­ko­wać;
2. uczy­nić umow­nym zna­kiem idei, rze­czy, osoby itp.; uper­so­ni­fi­ko­wać, uo­so­bić;
3. zo­stać naj­lep­szym lub ty­po­wym re­pre­zen­tan­tem ja­kichś cech, po­glą­dów lub war­to­ści; uper­so­ni­fi­ko­wać, uo­so­bić;
4. do­sto­so­wać do po­trzeb lub ocze­ki­wań od­bior­cy; sper­so­na­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Speryfrazować

za­sto­so­wać pe­ry­fra­zę (omó­wie­nie, za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na za­stą­pie­niu kon­kret­nej nazwy cze­goś przez cha­rak­te­ry­sty­kę, opis lub me­ta­fo­rę)


Źródła:

SJP.pl

Sperylit

mi­ne­rał, ar­se­nek pla­ty­ny


Źródła:

SJP.pl

Spessartyn

mi­ne­rał z grupy gra­na­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy gra­na­tów;


Spes­sar­tyn – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, jest od­mia­ną man­ga­no­wo-gli­no­wą gra­na­tu. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od Spes­sart w Ba­wa­rii w Niem­czech, gdzie mi­ne­rał ten od­kry­to po raz pier­wszy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spessartyt

mag­mo­wa skała ży­ło­wa z grupy lam­pro­fi­rów


Źródła:

SJP.pl

Speszony

wpro­wa­dzić w za­kło­po­ta­nie, po­zba­wić pew­no­ści sie­bie


Źródła:

SJP.pl

Speszyć

wpro­wa­dzić w za­kło­po­ta­nie, po­zba­wić pew­no­ści sie­bie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pe­szyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pe­szyć.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spe­szyć się (ndk. pe­szyć się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pe­szyć się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spetować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1)  pot. zga­sić pa­pie­ro­sa


Źródła:

Wiktionary

Spetryfikowany

utr­wa­lo­ny w pew­nej for­mie; za­kon­ser­wo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Spełnialność

w ma­te­ma­ty­ce: cecha ele­men­tów speł­nial­nych


Źródła:

SJP.pl

Spełnialny

zdol­ny do bycia speł­nio­nym


Źródła:

SJP.pl

Spełnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|speł­niać.


Źródła:

Wiktionary

Spełniać

1. wy­wią­zy­wać się z obiet­ni­cy lub przy­rze­cze­nia;
2. mieć wy­ma­ga­ne cechy, włas­no­ści, kom­pe­ten­cje itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. speł­nić)

 (1.1) robić to, czego wy­ma­ga­ją obo­wiąz­ki, obiet­ni­ce, czy­jeś po­le­ce­nia

 (1.2) być zgod­nym z wy­ma­ga­nia­mi

 (1.3) mat. po pod­sta­wie­niu do formy zda­nio­wej (np. rów­na­nia), dawać w wy­ni­ku praw­dę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny speł­niać się (dk. speł­nić się)

 (2.1) urze­czy­wist­niać się

 (2.2) re­a­li­zo­wać się, czuć sa­tys­fak­cję ze swo­jej pracy, roli, sta­no­wi­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spełnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|speł­nić.


Źródła:

Wiktionary

Spełniony

taki, który się speł­nił, urze­czy­wist­nił


Źródła:

SJP.pl

Spełnić

1. wy­wią­zać się z obiet­ni­cy lub przy­rze­cze­nia;
2. nabyć wy­ma­ga­ne cechy, włas­no­ści, kom­pe­ten­cje itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. speł­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|speł­niać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spełznięty

taki, który spełz­nął (zo­stał od­bar­wio­ny przez słoń­ce); spełź­nię­ty, speł­zły; spło­wia­ły


Źródła:

SJP.pl

Spełznąć

1. pełz­nąc zejść z cze­goś, zsu­nąć się;
2. daw­niej: minąć, upły­nąć bez po­żą­da­nych re­zul­ta­tów


Źródła:

SJP.pl

Spełzły

taki, który spełzł (zo­stał od­bar­wio­ny przez słoń­ce); spełź­nię­ty, spełz­nię­ty; spło­wia­ły


Źródła:

SJP.pl

Spełźnięty

taki, który spełz­nął (zo­stał od­bar­wio­ny przez słoń­ce); spełz­nię­ty, speł­zły; spło­wia­ły


Źródła:

SJP.pl

Spf

skrót od: sun pro­tec­tion fac­tor - wskaź­nik ochro­ny prze­ciw­sło­necz­nej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sphotoshopować

[czy­taj: sfo­to­szo­po­wać] obro­bić zdję­cie lub film w pro­gra­mie gra­ficz­nym; sfo­to­szo­po­wać, wy­fo­to­szo­po­wać, wyp­ho­tos­ho­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Spi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = praw. sąd pier­wszej in­stan­cji


spi (z sam­ples per inch – pró­bek na cal) – jed­nost­ka roz­dziel­czo­ści ska­ne­rów okre­śla­ją­ca czę­stość wy­ko­ny­wa­nych prób­ko­wań obra­zu, która jest wy­ko­ny­wa­na przez przet­wor­ni­ki urzą­dze­nia re­je­stru­ją­ce­go.

Do okre­śle­nia roz­dziel­czo­ści dru­ka­rek, plo­te­rów, naś­wiet­la­rek wy­ko­rzy­stu­je się pa­ra­metr dpi.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spianato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z pro­sto­tą, czy­sto, równo, spo­koj­nie


przy­słó­wek

 (1.1) muz. równo, bez pa­to­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spiccato

[czy­taj: spik­ka­to] tech­ni­ka gry na in­stru­men­tach stru­no­wych, po­le­ga­ją­ca na wy­do­by­wa­niu dźwię­ków przy po­mo­cy lek­kich odbić smycz­ka od stru­ny; sal­ta­to


Spic­ca­to (wym. spik­ka­to; wł. ury­wa­jąc) jest tech­ni­ką ar­ty­ku­la­cji w grze na in­stru­men­tach smycz­ko­wych i po­le­ga na spe­cjal­nie ostrym i krót­kim po­cią­ga­niu smycz­kiem przy każ­dej nucie ze zmia­ną kie­run­ku smycz­ka; ina­czej jest to ostre stac­ca­to. Jest to rów­no­cze­śnie jeden z ro­dza­jów tech­ni­ki smycz­ko­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spicetka

po­tocz­nie: człon­ki­ni ze­spo­łu Spice Girls


Źródła:

SJP.pl

Spichlerz

bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia za­pa­sów żyw­no­ścio­wych; spichrz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. bu­dy­nek słu­żą­cy za ma­ga­zyn zbóż


Spich­lerz ("spichrz", "śpich­lerz", "ele­wa­tor zbo­żo­wy") – jedno- lub kil­ku­kon­dy­gna­cyj­na bu­dow­la przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich, głów­nie zia­ren zbóż – luzem lub w wor­kach, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się zwar­tą bryłą, stro­my­mi da­cha­mi, trój­kąt­ny­mi szczy­ta­mi i nie­wiel­ki­mi okna­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spichlerzowy

przy­miot­nik od: spich­lerz


Źródła:

SJP.pl

Spichlerzyk

zdrob­nie­nie od: spich­lerz


Źródła:

SJP.pl

Spichrz

bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia za­pa­sów żyw­no­ścio­wych; spich­lerz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. bu­dy­nek, w któ­rym prze­cho­wu­je się ziar­na zbóż;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spichrzanka

omac­ni­ca spi­chrzan­ka - ćma z ro­dzi­ny omac­ni­co­wa­tych, szkod­nik do­mo­wy; mól spo­żyw­czy, mól ku­chen­ny


Źródła:

SJP.pl

Spichrzel

spi­chrzel su­ry­nam­ski - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny spi­chrze­lo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Spichrzelowate

o ce­chach spi­chrze­lo­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Spi­chrze­lo­wa­te ("Sil­va­ni­dae") – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spichrzelowaty

o ce­chach spi­chrze­lo­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Spichrzeniowy

po­le­ga­ją­cy na od­kła­da­niu się sub­stan­cji w żywym or­ga­niz­mie


Źródła:

SJP.pl

Spichrzowy

przy­miot­nik od: spichrz


Źródła:

SJP.pl

Spicz

po­tocz­nie: prze­mó­wie­nie; spe­ech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. krót­kie prze­mó­wie­nie lub mowa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spiczak

daw­niej:
1. jed­no­rocz­ny jeleń, któ­re­go pier­wsze po­ro­że nie ma odnóg; szpi­czak;
2. na­rzę­dzie o spi­cza­stym za­koń­cze­niu


Spi­czak ("Brze­ziń­ski I, Spi­czak-Brze­ziń­ski I, Spi­czek, Za­ba­wa od­mien­ny") – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Za­ba­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spiczasto

przy­słó­wek

 (1.1) ostro, z ostrym, wą­skim za­koń­cze­niem, w kształ­cie szpi­ca


Źródła:

Wiktionary

Spiczastogłowy

ma­ją­cy spi­cza­stą głowę


Źródła:

SJP.pl

Spiczastonosy

ma­ją­cy spi­cza­sty nos


Źródła:

SJP.pl

Spiczasty

zwę­ża­ją­cy się na końcu w szpic; szpi­cza­sty; śpi­cza­sty


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ostre, wą­skie za­koń­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spiczyn

Spi­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Wy­so­czyź­nie Lu­bar­tow­skiej, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Spi­czyn. Leży nad rzeką By­strzy­cą (do­pływ Wie­prza), przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 829

Miej­sco­wość jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy Spi­czyn. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go Lud­no­ści i Miesz­kań z roku 2011 wieś miała 688 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Spiczyński

przy­miot­nik od: Spi­czyn


Źródła:

SJP.pl

Spid

slan­go­wa nazwa am­fe­ta­mi­ny; speed


Źródła:

SJP.pl

Spider

[czy­taj: spaj­der] śro­do­wi­sko­wo: ot­war­te nad­wo­zie dwu­o­so­bo­we­go sa­mo­cho­du spor­to­we­go; ro­ad­ster, spy­der


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spider-Man

[czy­taj: SPAJdermen] su­per­bo­ha­ter ob­da­rzo­ny wsku­tek ugry­zie­nia przez ra­dio­ak­tyw­ne­go pa­ją­ka ta­ki­mi mo­ca­mi jak wiel­ka siła, zwin­ność, szyb­kość, umie­jęt­ność cho­dze­nia po ścia­nach oraz pa­ję­czy zmysł ostrze­ga­ją­cy przed nie­bez­pie­czeń­stwem; po­sia­da też na prze­gu­bach rąk urzą­dze­nia do wy­strze­li­wa­nia sub­stan­cji przy­po­mi­na­ją­cej pa­ję­czą sieć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. fik­cyj­na po­stać ko­mik­so­wa i fil­mo­wa;


(z ang. „czło­wiek pająk”), pełne imię i naz­wi­sko: Peter Ben­ja­min Par­ker – fik­cyj­na po­stać (su­per­bo­ha­ter) znany z ko­mik­sów wy­da­wa­nych przez Mar­vel Co­mics. Zo­sta­ła stwo­rzo­na przez sce­na­rzy­stę Stana Lee, ry­sow­ni­ka Steve’a Ditko, a także Jacka Kirby’ego. Po­stać ta po raz pier­wszy po­ja­wi­ła się w "Ama­zing Fan­ta­sy" (vol.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spiderman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. fik­cyj­na po­stać ko­mik­so­wa i fil­mo­wa;


Źródła:

Wiktionary

Spidować

po­tocz­nie: spi­do­wać się - brać nar­ko­ty­ki


Źródła:

SJP.pl

Spiec

1. pie­kąc zbyt długo, wy­su­szyć lub za­ru­mie­nić coś za bar­dzo;
2. zbyt mocno opa­lić na słoń­cu


Źródła:

SJP.pl

Spiechowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spieczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spiec.


Źródła:

Wiktionary

Spieczony

1. pie­kąc zbyt długo, wy­su­szyć lub za­ru­mie­nić coś za bar­dzo;
2. zbyt mocno opa­lić na słoń­cu


Źródła:

SJP.pl

Spiegando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: roz­wi­ja­jąc, coraz gło­śniej


Źródła:

SJP.pl

Spiek

pro­dukt spie­ka­nia


Źródła:

SJP.pl

Spieka

po­tocz­nie: spie­ko­ta


Źródła:

SJP.pl

Spiekalniczka

pra­cow­ni­ca spie­kal­ni


Źródła:

SJP.pl

Spiekalniczy

zwią­za­ny z pro­ce­sem spie­ka­nia


Źródła:

SJP.pl

Spiekalnik

ro­bot­nik w spie­kal­ni


Źródła:

SJP.pl

Spiekalny

o ka­wał­kach węgla, rudy itp.: da­ją­cy się zle­pić w więk­sze bryły pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Spiekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­kać.


Spie­ka­nie (prosz­ków ce­ra­micz­nych lub me­ta­licz­nych) – zja­wi­sko za­cho­dzą­ce sa­mo­rzut­nie wraz z pod­nie­sie­niem tem­pe­ra­tu­ry, któ­re­go kie­ru­nek jest usta­lo­ny przez spa­dek en­tal­pii swo­bod­nej, to­wa­rzy­szą­cy zmniej­sze­niu się roz­wi­nię­cia po­wierzch­ni swo­bod­nych ukła­du.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spiekany

1. zbyt mocno opa­lać się na słoń­cu;
2. zle­piać się pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Spiekać

1. zbyt mocno opa­lać się na słoń­cu;
2. zle­piać się pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


Źródła:

SJP.pl

Spiekota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. dot­kli­wy upał przy dużym na­sło­necz­nie­niu


Spie­ko­ta – album ze­spo­łu De Mono z 2012 roku za­wie­ra­ją­cy co­ve­ry pol­skich prze­bo­jów z lat 60. i 70. utrzy­ma­ne w stylu reg­gae. W na­gra­niach go­ścin­nie udział wzię­li Ma­ri­ka, Ju­nior Stress, Dawid Por­tasz oraz Che­e­ba.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spiekowy

przy­miot­nik do: spiek


Źródła:

SJP.pl

Spiekły

wy­su­szo­ny i po­pę­ka­ny od go­rą­ca


Źródła:

SJP.pl

Spielberg

[czy­taj: spil­berg] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spielbergowski

[czy­taj: spil­ber­gow­ski] taki jak u Spiel­ber­ga, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fil­mów Spiel­ber­ga


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) film. zwią­za­ny z twór­czo­ścią re­ży­se­ra Ste­ve­na Spiel­ber­ga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spieniacz

przy­rząd do two­rze­nia piany z mleka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kulin. urzą­dze­nie słu­żą­ce do ro­bie­nia piany, np. z mleka lub kawy

 (1.2) chem. sub­stan­cja, która do­da­na do płynu wyt­wa­rza pianę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spienianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­niać.


Źródła:

Wiktionary

Spieniać

za­pie­niać;
1. czy­nić coś pie­nią­cym się;
2. po­kry­wać po wierz­chu pianą;
3. po­tocz­nie: zło­ścić; wku­rzać, wner­wiać, wpie­niać;
4. spie­niać się -
a) po­kry­wać się pianą;
b) po­tocz­nie: zło­ścić się; pie­nić się, wpie­niać się


Źródła:

SJP.pl

Spienić

wyt­wo­rzyć pianę z cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Spieprzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­przać.


Źródła:

Wiktionary

Spieprzać

wul­gar­nie: ucie­kać, czmy­chać, zmy­kać


cza­sow­nik

 (1.1) pot. ucie­kać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spieprzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­przyć.


Źródła:

Wiktionary

Spieprzyć

1. po­tocz­nie: zep­suć coś lub zro­bić coś byle jak;
2. po­tocz­nie: uciec skądś;
3. spie­przyć się - spaść z wy­so­ko­ści


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. źle coś wy­ko­nać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (2.1) do­ko­na­ny od|spie­przać. (ucie­kać)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spieralny

da­ją­cy się usu­nąć przez pra­nie


Źródła:

SJP.pl

Spierać

pio­rąc usu­wać brud lub plamy z ma­te­ria­łu, pio­rąc od­bar­wiać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprać)

 (1.1) usu­wać nie­czy­sto­ści, farbę, kolor z tka­ni­ny po­przez pra­nie

 (1.2) bić dot­kli­wie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spie­rać się (dk. sprać się)

 (2.1) pod­da­wać się usu­wa­niu brudu, pla­ma­am, farby, ko­lo­ru

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spie­rać się (dk. brak)

 (3.1) pro­wa­dzić spór


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spierdalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spier­da­lać.


Źródła:

Wiktionary

Spierdalać

wul­gar­nie: ucie­kać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spier­do­lić)

 (1.1) wulg. po­spiesz­nie od­da­lać się z ja­kie­goś miej­sca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spierdasić

po­tocz­nie: zro­bić coś źle lub nie­u­dol­nie; spie­przyć, spier­dzie­lić, spier­do­lić


Źródła:

SJP.pl

Spierdaszać

po­tocz­nie: robić coś źle lub nie­u­dol­nie; spie­przać, spier­dzie­lać


Źródła:

SJP.pl

Spierdolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spier­do­lić.


Źródła:

Wiktionary

Spierdolina

wul­gar­nie:
1. coś nie­u­da­ne­go; knot, nie­wy­pał;
2. osoba nie­ra­dzą­ca sobie z czymś


Źródła:

SJP.pl

Spierdolić

zje­bać; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. zni­szczyć, zep­suć, spar­ta­czyć;
2. uciec;
3. zrzu­cić (kogoś skądś);
4. spier­do­lić się:
a) spaść;
b) pierd­nąć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) wulg. do­ko­na­ny od|spier­da­lać.

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (2.1) wulg. zep­suć

 (2.2) wulg. zro­bić źle

 (2.3) wulg. zrzu­cić, zepch­nąć; prze­wró­cić

 (2.4) wulg. uciec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spierdzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. od­cza­sow­ni­ko­wy od|spier­dzie­lać.


Źródła:

Wiktionary

Spierdzieć

po­tocz­nie: spier­dzieć się - za­nie­czy­ścić po­wie­trze ga­za­mi tra­wien­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Spierwiastkować

obli­czyć pier­wia­stek danej licz­by


Źródła:

SJP.pl

Spierzchać

o skó­rze, war­gach itp.: sta­wać się szorst­kim


Źródła:

SJP.pl

Spierzchnięty

o skó­rze: szorst­ki, chro­po­wa­ty; spierz­chły


Źródła:

SJP.pl

Spierzchły

o skó­rze: szorst­ki, chro­po­wa­ty; spierzch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Spierścieniać

daw­niej: skrę­cać, zwi­jać


Źródła:

SJP.pl

Spierścienić

daw­niej: skrę­cić, zwi­nąć


Źródła:

SJP.pl

Spieszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Spieszczać

1. na­da­wać gło­so­wi pie­szczot­li­we brzmie­nie;
2. uży­wać słów w for­mie zdrob­nia­łej, pie­szczot­li­wej;
3. daw­niej: roz­pie­szczać


Źródła:

SJP.pl

Spieszczenie

1. nadać gło­so­wi pie­szczot­li­we brzmie­nie;
2. użyć słowa w for­mie zdrob­nia­łej, pie­szczot­li­wej;
3. daw­niej: roz­pie­ścić


Spie­szcze­nie – wyraz na­da­ją­cy pie­szczot­li­wą formę wy­po­wie­dzi oraz okre­śla­ją­cy sto­su­nek osoby mó­wią­cej do przed­mio­tu/osoby na­zy­wa­nej. W funk­cji spie­szczeń by­wa­ją uży­wa­ne czę­sto zdrob­nie­nia. Ist­nie­ją jed­nak także osob­ne for­ma­cje hi­po­kry­stycz­ne two­rzo­ne za po­mo­cą spe­cjal­nych su­fik­sów przy znacz­nych zwy­kle mo­dy­fi­ka­cjach pod­sta­wy sło­wot­wór­czej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spieszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­szyć.


Źródła:

Wiktionary

Spiesznie

przy­słó­wek

 (1.1) zob. śpiesz­nie.


Źródła:

Wiktionary

Spieszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: spiesz­nie, spiesz­no


Źródła:

SJP.pl

Spieszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spiesz­ny


Źródła:

SJP.pl

Spieszno

przy­słó­wek

 (1.1) z wiel­ką chę­cią, z poś­pie­chem


Źródła:

Wiktionary

Spieszność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest spiesz­ne; cecha tych, któ­rzy są spiesz­ni


Źródła:

Wiktionary

Spieszny

szyb­ki, pręd­ki, po­spiesz­ny; śpiesz­ny


Źródła:

SJP.pl

Spieszyn

Spie­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Brańsk.

W 1921 roku wieś li­czy­ła 38 domów i 227 miesz­kań­ców, w tym 172 ka­to­li­ków i 51 pra­wo­sław­nych oraz 4 wyz­na­nia moj­że­szo­we­go. wszy­scy miesz­kań­cy za­de­kla­ro­wa­li pol­ską przy­na­leż­ność na­ro­do­wą.


Źródła:

Wikipedia

Spieszyć

uczy­nić kogoś pie­szym


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) inna forma cza­sow­ni­ka → śpie­szyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) wojsk. uczy­nić kogoś pie­szym, naj­czę­ściej o kon­nych lub me­cha­nicz­nych od­dzia­łach woj­ska

cza­sow­nik zwrot­ny spie­szyć się

 (3.1) inna forma cza­sow­ni­ka → śpie­szyć się

 (3.2) wojsk. o żoł­nie­rzu: stać się pie­szym, zsia­da­jąc z konia lub wy­sia­da­jąc z po­ja­zdu me­cha­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spietrasić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy. po­stą­pić źle, prze­skro­bać coś


Źródła:

Wiktionary

Spietrać

prze­stra­szyć się


Źródła:

SJP.pl

Spieścić

1. nadać gło­so­wi pie­szczot­li­we brzmie­nie;
2. użyć słowa w for­mie zdrob­nia­łej, pie­szczot­li­wej;
3. daw­niej: roz­pie­ścić


Źródła:

SJP.pl

Spigot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. dwu­stron­na śruba, nie­kie­dy o róż­nych gwin­tach i peł­nią­ca rolę adap­te­ra


Źródła:

Wiktionary

Spijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­jać.


Źródła:

Wiktionary

Spijać

1. upi­jać wierzch­nią część płynu;
2. upa­jać kogoś al­ko­ho­lem


Źródła:

SJP.pl

Spik

ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy


Spik – po­rzu­co­ny ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy Wir­tu­al­nej Pol­ski, na­stęp­ca wpkon­tak­tu.

Głów­nym spon­so­rem prac nad roz­wo­jem pro­gra­mu była Te­le­ko­mu­ni­ka­cja Pol­ska S.A. Pro­gram Spik prze­stał być roz­wi­ja­ny 24 kwiet­nia 2009 r. Po­mi­mo to w na­stęp­nym roku nadal za­li­cza­ny był do naj­po­pu­lar­niej­szych ko­mu­ni­ka­to­rów w kraju, dla­te­go też pro­gra­mi­ści Wir­tu­al­nej Pol­ski nadal utrzy­my­wa­li funk­cjo­nal­ność pro­gra­mu, udo­stęp­nia­jąc od­po­wied­nie po­praw­ki, a ostat­nia wer­sja pro­gra­mu wy­da­na zo­sta­ła w dniu 31 lipca 2012 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spikać

po­tocz­nie: mówić po an­giel­sku


Źródła:

SJP.pl

Spiker

spe­a­ker;
1. osoba za­po­wia­da­ją­ca po­szcze­gól­ne po­zy­cje pro­gra­mu w radiu lub te­le­wiz­ji, od­czy­tu­ją­ca przy­go­to­wa­ne tek­sty lub w inny po­dob­ny spo­sób pra­cu­ją­ca gło­sem;
2. prze­wod­ni­czą­cy izby niż­szej par­la­men­tu w kra­jach an­glo­sa­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­po­wia­da­ją­ca pro­gra­my w radio lub te­le­wiz­ji lub czy­ta­ją­ca przy­go­to­wa­ne tek­sty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spikerka

spe­a­ker­ka;
1. pra­cow­nicz­ka radia lub TV od­czy­tu­ją­ca tek­sty, za­po­wia­da­ją­ca pro­gram; osoba wy­gła­sza­ją­ca ko­men­tarz w fil­mie, po­da­ją­ca in­for­ma­cję przez me­ga­fon itp.
2. pot. za­ję­cie spi­ke­ra
3. środ. po­mie­szcze­nie, w któ­rym pra­cu­je spi­ker


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­po­wia­da­ją­ca pro­gra­my w radio lub te­le­wiz­ji albo czy­ta­ją­ca przy­go­to­wa­ne tek­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spikerować

wy­ko­ny­wać zawód spi­ke­ra


Źródła:

SJP.pl

Spikerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­ke­rem, do­ty­czą­cy spi­ke­ra


Źródła:

Wiktionary

Spikerstwo

1. za­ję­cie spi­ke­ra;
2. sta­no­wi­sko spi­ke­ra - prze­wod­ni­czą­ce­go izby niż­szej par­la­men­tu w kra­jach an­glo­sa­skich


Źródła:

SJP.pl

Spiknąć

1. do­pro­wa­dzić do spot­ka­nia kogoś z kimś;
2. spi­knąć się - sprzy­mie­rzyć się z kimś prze­ciw­ko komuś; spąch­nąć się


Źródła:

SJP.pl

Spikować

skie­ro­wać sa­mo­lot pio­no­wo w dół


Źródła:

SJP.pl

Spikselizować

znieksz­tał­cić obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; spik­se­lo­wać, za­pik­se­lo­wać, za­pik­se­li­zo­wać, wy­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spikselować

znieksz­tał­cić obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; spik­se­li­zo­wać, za­pik­se­lo­wać, za­pik­se­li­zo­wać, wy­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spilit

mag­mo­wa skała


Spi­lit – wy­lew­na (ba­zalt) lub ży­ło­wa (dia­baz) skała mag­mo­wa two­rzą­ca się pod­czas erup­cji pod­mor­skich. Skała jest pro­duk­tem pod­mor­skie­go wul­ka­niz­mu, pod­da­nym trans­for­ma­cji po­przez pro­ce­sy pne­u­ma­to­li­zy lub pro­ce­sy hy­dro­ter­mal­ne w śro­do­wi­sku wody mor­skiej. Wy­stę­pu­je razem z ke­ra­to­fi­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spilśniać

1. wią­zać włó­kna weł­nia­ne lub sierść w zwar­tą masę przez dzia­ła­nie wody i tem­pe­ra­tu­ry; fo­lo­wać, fo­lu­szo­wać;
2. zgę­ścić włó­kna masy pa­pier­ni­czej na drga­ją­cym sicie pa­pier­ni­cy;
3. spil­śniać się:
a) o włó­knach i tka­ni­nach weł­nia­nych: sta­wać się zbi­tym; fo­lo­wać się;
b) o masie pa­pier­ni­czej: gęst­nieć na sicie pa­pier­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Spin

1. wła­ści­wy dla danej cząst­ki (np. elek­tro­nu, atomu) mo­ment pędu, zwią­za­ny z jej obro­tem wokół włas­nej osi;
2. spo­sób przed­sta­wia­nia in­for­ma­cji ma­ją­cy nadać im ko­rzyst­ną dla na­daw­cy in­ter­pre­ta­cję


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. włas­ny mo­ment pędu cząst­ki;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|spina.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spina

łą­czyć ze sobą (klam­rą, spi­na­czem, mo­stem itp.)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. młodz. nagłe zde­ner­wo­wa­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: spi­nać


Spina – długi, niski i sze­ro­ki mur roz­dzie­la­ją­cy tory w cyrku rzym­skim. Wokół niego od­by­wa­ły się wy­ści­gi ryd­wa­nów. Wy­gląd muru opi­sa­ny na pod­sta­wie mo­za­i­ki z Bar­ce­lo­ny przed­sta­wiał się na­stę­pu­ją­co: na pod­mu­ro­wa­niu znaj­do­wa­ły się oł­ta­rze bóstw, po­są­gi, małe bu­dow­le kul­to­we albo de­ko­ra­cyj­ne (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spinacz

pra­cow­nik kolei zaj­mu­ją­cy się spi­na­niem wa­go­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biur. wy­gię­ty ka­wa­łek drutu słu­żą­cy do złą­cza­nia kar­tek pa­pie­ru;

 (1.2) gw-pl|Łódź. wsu­wa­na spin­ka do wło­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kolej. pra­cow­nik kolei zaj­mu­ją­cy się spi­na­niem wa­go­nów


Zo­bacz też: żabka (spin­ka).

Spi­nacz, spi­nacz biu­ro­wy – ka­wa­łek od­po­wied­nio wy­gię­te­go drutu, słu­żą­cy zwy­kle do utrzy­my­wa­nia razem pliku kar­tek pa­pie­ru. Spi­na­cze mogą być rów­nież pla­sti­ko­we, jed­nak po­dat­ne są na zła­ma­nia i nie mają ta­kiej ela­stycz­no­ści, jak dru­cia­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spinaczowy

→ spi­nacz


Patrz:spinacz

Źródła:

SJP.pl

Spinaker

trój­kąt­ny ża­giel na jach­tach spor­to­wych


Spi­na­ker (ang. "spin­na­ker", cza­sa­mi my­lo­ny z la­ta­czem) – duży wy­pu­kły ża­giel sto­so­wa­ny na stat­kach (głów­nie spor­to­wych) o oża­glo­wa­niu sko­śnym.

Nazwa po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od nazwy jach­tu "Sphinx", na któ­rym za­sto­so­wa­no ten ża­giel po raz pier­wszy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spinakerbom

drą­żek do usta­wia­nia spi­na­ke­ra przy wie­trze z tyłu


Spi­na­ker­bom (spi-bom) – ru­cho­me drzew­ce słu­żą­ce do mo­co­wa­nia na­wietrz­ne­go rogu hal­so­we­go spi­na­ke­ra. Pod­czas że­glu­gi bez spi­na­ke­ra de­mon­to­wa­ny i prze­cho­wy­wa­ny na po­kła­dzie. Spi­na­ker­bom jest utrzy­my­wa­ny w pła­szczyź­nie pio­no­wej przez to­pe­nan­tę, która służy do jego uno­sze­nia, oraz przez ob­cią­gacz spi­na­ker­bo­mu, który służy do jego opu­szcza­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­nać.


Źródła:

Wiktionary

Spinać

łą­czyć ze sobą (klam­rą, spi­na­czem, mo­stem itp.)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spiąć)

 (1.1) łą­czyć za po­mo­cą spi­na­cza, kla­mer­ki

 (1.2) zwią­zy­wać coś, za­ci­skać, ob­krę­ca­jąc sznu­rem, rze­mie­niem

 (1.3) łą­czyć dwa miej­sca ze sobą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spineczka

zdrob­nie­nie od: spin­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: spin­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spinel

mi­ne­rał, pod­wój­ny, izo­mor­ficz­ny tle­nek me­ta­li dwu­war­to­ścio­wych i trój­war­to­ścio­wych; rów­nież grupa tych mi­ne­ra­łów o zbli­żo­nym skła­dzie che­micz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. mi­ne­rał za­wie­ra­ją­cy tlen­ki me­ta­li, wy­stę­pu­ją­cy w wielu barw­nych od­mia­nach;

 (1.2) jubil. ka­mień szla­chet­ny z osz­li­fo­wa­ne­go spi­ne­lu (1.1)


Spi­nel (spi­nel wła­ści­wy) – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, za­li­cza­ny do grupy spi­ne­li. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. Pod wzglę­dem che­micz­nym jest to pod­wój­ny tle­nek ma­gne­zu i glinu.

Naz­wa­ny w 1779 roku przez Jeana De­me­ste od ła­ciń­skie­go "spi­nel­la" = „mały cierń”, na­wią­zu­jąc do jego ostrych ośmio­ścien­nych krysz­ta­łów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spinelowy

przy­miot­nik od: spi­nel


Źródła:

SJP.pl

Spingować

śro­do­wi­sko­wo: spraw­dzić ja­kość po­łą­cze­nia do urzą­dze­nia w sieci; za­pin­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Spining

spin­ning; w ry­bact­wie:
1. ro­dzaj wędki ze śred­niej dłu­go­ści wę­dzi­skiem i długą żyłką na­wi­ja­ną na ko­ło­wro­tek; spin­ner, spin­nin­gów­ka;
2. me­to­da po­ło­wu ryb za po­mo­cą wędki ze sztucz­ną przy­nę­tą na końcu żyłki, po­le­ga­ją­ca na ener­gicz­nym wy­rzu­ca­niu żyłki na dużą od­le­głość i po­wol­nym zwi­ja­niu jej na ko­ło­wro­tek


Źródła:

SJP.pl

Spiningować

łowić ryby po­przez ener­gicz­ne wy­rzu­ca­nie żyłki na dużą od­le­głość i po­wol­ne zwi­ja­nie jej na ko­ło­wro­tek; spin­nin­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Spiningowy

zwią­za­ny ze spi­nin­giem; spin­nin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Spinka

drob­ny przed­miot do spi­na­nia cze­goś, np. bie­liz­ny, wło­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czę­sto zdo­bio­ny przed­miot do spi­na­nia cze­goś, np. wło­sów, kra­wa­ta, koł­nie­rzy­ka lub man­kie­tu

 (1.2) posp. slang. spi­na­nie się, na­pię­cie, ner­wo­wość


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spinkarz

w daw­nej Pol­sce: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy spin­ki, brosz­ki, sprzącz­ki z me­ta­lu


Źródła:

SJP.pl

Spinner

w ry­bact­wie: ro­dzaj wędki ze śred­niej dłu­go­ści wę­dzi­skiem i długą żyłką na­wi­ja­ną na ko­ło­wro­tek; spi­ning, spin­ning, spin­nin­gów­ka


Źródła:

SJP.pl

Spinning

[czy­taj: spi­ning]
1. ro­dzaj wędki ze śred­niej dłu­go­ści wę­dzi­skiem i długą żyłką na­wi­ja­ną na ko­ło­wro­tek; spi­ning, spin­ner, spin­nin­gów­ka;
2. me­to­da po­ło­wu ryb za po­mo­cą wędki ze sztucz­ną przy­nę­tą na końcu żyłki; spi­ning;
3. gru­po­wa jazda na ro­we­rach sta­cjo­nar­nych w rytm gło­śnej mu­zy­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ryb. me­to­da węd­ko­wa­nia po­le­ga­ją­ca na usta­wicz­nym rzu­ca­niu i wy­bie­ra­niu sztucz­nej przy­nę­ty;

 (1.2) ryb. wędka do spin­nin­gu (1.1)

 (1.3) sport. tre­ning na sta­cjo­nar­nym ro­we­rze


Spin­ning – me­to­da spor­to­we­go i ama­tor­skie­go po­ło­wu ryb przy uży­ciu wędki, ko­ło­wrot­ka i sztucz­nej przy­nę­ty po­le­ga­ją­ca na na­prze­mien­nym za­rzu­ca­niu jej i ścią­ga­niu za po­mo­cą wę­dzi­ska i ko­ło­wrot­ka. Węd­karz może wy­ko­ny­wać także wa­bią­ce ruchy wę­dzi­skiem tak, aby ruch przy­nę­ty jak naj­bar­dziej przy­po­mi­nał ruch cho­rej, lub ran­nej ryby.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spinningista

węd­karz ło­wią­cy ryby na spin­ning; spin­nin­go­wiec


Źródła:

SJP.pl

Spinningistka

→ spin­nin­gi­sta


Patrz:spinningista

Źródła:

SJP.pl

Spinningować

[czy­taj: spi­nin­go­wać] łowić ryby po­przez ener­gicz­ne wy­rzu­ca­nie żyłki na dużą od­le­głość i po­wol­ne zwi­ja­nie jej na ko­ło­wro­tek; spi­nin­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Spinningowiec

węd­karz ło­wią­cy ryby na spin­ning; spin­nin­gi­sta


Źródła:

SJP.pl

Spinningowy

przy­miot­nik od: spin­ning; spi­nin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Spinningówka

w ry­bact­wie: ro­dzaj wędki ze śred­niej dłu­go­ści wę­dzi­skiem i długą żyłką na­wi­ja­ną na ko­ło­wro­tek; spi­ning, spin­ning, spin­ner


Źródła:

SJP.pl

Spino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: spina


Źródła:

Wiktionary

Spinor

obiekt ge­o­me­trycz­ny w prze­strze­ni li­nio­wej bę­dą­cy uo­gól­nie­niem ten­so­ra


Spi­nor – obiekt ge­o­me­trycz­ny o spe­cy­ficz­nych włas­no­ściach trans­for­ma­cyj­nych. Spi­no­ry trans­for­mu­ją się wzglę­dem re­pre­zen­ta­cji spi­no­ro­wej (ułam­ko­wej) grupy przeksz­tał­ceń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spinorowy

przy­miot­nik od: spi­nor


Źródła:

SJP.pl

Spinowy

do­ty­czą­cy mo­men­tu pędu


Źródła:

SJP.pl

Spinozaur

ro­dzaj du­że­go di­no­za­u­ra ga­dzio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du te­ro­po­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spi­no­sa­u­rus|ref=tak., ro­dzaj di­no­za­u­ra ga­dzio­mied­ni­cze­go z ro­dzi­ny Spi­no­sa­u­ri­dae;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju spi­no­za­ur (1.1)


Spi­no­za­ur ("Spi­no­sa­u­rus" – „kol­cza­sty ja­szczur”) – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny spi­no­za­u­rów (Spi­no­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go na te­re­nie obec­nej Afry­ki Pół­noc­nej od albu do ce­no­ma­nu, od około 107 do 94,5 mi­lio­nów lat temu. Pier­wsze ska­mie­nia­ło­ści spi­no­za­u­ra zo­sta­ły od­kry­te w Egip­cie w 1910 roku i opi­sa­ne przez nie­miec­kie­go pa­le­on­to­lo­ga Ern­sta Stro­me­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spinozaury

ro­dzaj du­że­go di­no­za­u­ra ga­dzio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du te­ro­po­dów


Spi­no­za­u­ry (Spi­no­sa­u­ri­dae) – ro­dzi­na du­żych te­ro­po­dów z grupy te­ta­nu­rów (Te­ta­nu­rae).

Bu­do­wa ich szczęk i zębów poz­wa­la są­dzić, że ich głów­nym po­ży­wie­niem były ryby, cho­ciaż mogły po­lo­wać też na inne di­no­za­u­ry. War­tość izo­to­pu tlenu δ18Op za­war­te­go w zę­bach Spi­no­sa­u­ri­dae od­po­wia­da obec­nej u współ­wy­stę­pu­ją­cych z nimi żółwi i kro­ko­dy­lo­mor­fów, jest jed­nak niż­sza niż u in­nych te­ro­po­dów, co do­wo­dzi, że spi­no­za­u­ry­dy pro­wa­dzi­ły ziem­no­wod­ny tryb życia, a nie je­dy­nie po­lo­wa­ły w wo­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spinozjański

taki jak u Spi­no­zy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Spi­no­zy; spi­no­zow­ski


Źródła:

SJP.pl

Spinozowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Spi­no­zy lub z nim zwią­za­ny; Spi­noz­jań­ski


Źródła:

SJP.pl

Spintaryskop

przy­rząd do ob­ser­wa­cji i li­cze­nia czą­stek alfa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. techn. przy­rząd uży­wa­ny daw­niej do ob­ser­wa­cji po­je­dyn­czych emi­sji czą­stek alfa przez ma­te­riał ra­dio­ak­tyw­ny, skła­da­ją­cy się z ekra­nu po­kry­te­go flu­o­re­scen­cyj­ną sub­stan­cją oraz so­czew­ki po­więk­sza­ją­cej;


Spin­ta­ry­skop – przy­rząd skła­da­ją­cy się z ekra­nu flu­o­re­scen­cyj­ne­go i so­cze­wek, słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji i li­cze­nia pro­mie­ni alfa. Naj­prost­sza po­stać licz­ni­ka scyn­ty­la­cyj­ne­go. Skon­stru­o­wa­ny w 1903 przez Wil­lia­ma Cro­o­ke­sa.

Na ekra­nie po­kry­tym siarcz­kiem cynku ob­ser­wu­je się pod mi­kro­sko­pem i liczy bły­ski wy­wo­ła­ne przez po­szcze­gól­ne cząst­ki alfa, które wy­sy­ła­ne są przez ba­da­ny pre­pa­rat alfa-pro­mie­niot­wór­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spintroniczny

→ spin­tro­ni­ka


Patrz:spintronika

Źródła:

SJP.pl

Spintronika

dzie­dzi­na wy­ko­rzy­stu­ją­ca włas­no­ści spinu elek­tro­nów w elek­tro­ni­ce


Spin­tro­ni­ka (elek­tro­ni­ka spi­no­wa, ma­gne­tro­ni­ka) jest od­mia­ną elek­tro­ni­ki. Pod­czas gdy w tra­dy­cyj­nych ukła­dach sca­lo­nych no­śni­kiem in­for­ma­cji są zmia­ny w prze­pły­wie prądu, w spin­tro­ni­ce brany jest pod uwagę rów­nież spin elek­tro­nu.

W kon­wen­cjo­nal­nych ukła­dach elek­tro­nicz­nych ele­men­tem ak­tyw­nym (czyn­nym) jest na ogół ła­du­nek elek­tro­nu, cho­ciaż w niek­tó­rych przy­pad­kach spin elek­tro­nu od­gry­wa pewną rolę jako źró­dło fer­ro­ma­gne­tyz­mu, to jed­nak rola ta jest dru­go­rzęd­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spionizować

w me­dy­cy­nie: spo­wo­do­wać przy­bra­nie po­zy­cji pio­no­wej


Źródła:

SJP.pl

Spionować

uczy­nić pio­no­wym, do­pro­wa­dzić do po­zy­cji pio­no­wej; wy­pio­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Spiorunować

1. bar­dzo za­sko­czyć;
2. gniew­nie skry­ty­ko­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pio­ru­no­wać)

 (1.1) wpra­wić kogoś w stan na­głe­go osłu­pie­nia, szoku lub pa­ra­li­żu emo­cjo­nal­ne­go; wy­wrzeć na kimś wstrzą­sa­ją­ce wra­że­nie (czę­sto przy uży­ciu za­ska­ku­ją­cej in­for­ma­cji)

 (1.2) rzad. skie­ro­wać pod czy­imś adre­sem gwał­tow­ną, gniew­ną kry­ty­kę; lżyć kogoś, gło­śno wy­ra­żać pre­ten­sje

 (1.3) daw. w od­nie­sie­niu do pio­ru­na: ude­rzyć w kogoś lub coś, razić wy­ła­do­wa­niem at­mos­fe­rycz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spira

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, po­ło­żo­ne nad Renem w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat;


Spira ( Spe­y­er) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, po­ło­żo­ne nad Renem w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat. Jedno z naj­star­szych miast Nie­miec, na po­cząt­ku swo­je­go ist­nie­nia no­si­ło nazwę "Ci­vi­tas Ne­me­tum".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spiracić

po­tocz­nie: nie­le­gal­nie sko­pio­wać lub ścią­gnąć z in­ter­ne­tu np. film, grę, utwór mu­zycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Spiral

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|spi­ra­la.


Spi­ral – pię­cio­o­so­bo­wa grupa mu­zycz­na gra­ją­ca mu­zy­kę z po­gra­ni­cza post-rocka, dream popu oraz cięż­szych od­mian mu­zy­ki. Ze­spół pow­stał w 2004 roku w Rze­szo­wie. W ich mu­zy­ce sły­chać fa­scy­na­cję ta­ki­mi nur­ta­mi jak: post-rock, metal pro­gre­syw­ny, trip hop, czy mu­zy­ka elek­tro­nicz­na. Ze­spół znany jest z tego, że w po­szu­ki­wa­niu no­wych spo­so­bów prze­ka­zu chęt­nie ek­spe­ry­men­tu­je.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spirala

1. krzy­wa okrą­ża­ją­ca ro­zbież­nie (lub zbież­nie) jakiś punkt;
2. przed­miot w kształ­cie ta­kiej krzy­wej;
3. fi­gu­ra w akro­ba­cji lot­ni­czej;
4. śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny dla ko­biet


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. krzy­wa pła­ska, która okrą­ża­jąc wie­lo­krot­nie punkt, jed­no­cze­śnie od­da­la się od niego

 (1.2) coś po­dob­ne­go do spi­ra­li (1.1)

 (1.3) hy­dra­ul. urzą­dze­nie do udraż­nia­nia ka­na­li­za­cji w for­mie dłu­giej, sta­lo­wej sprę­ży­ny z korbą

 (1.4) elektr. opor­nik zwi­nię­ty w he­li­sę w któ­rym za­cho­dzi prze­mia­na ener­gii elek­trycz­nej w cie­pło

 (1.5) sy­tu­a­cja cią­głe­go, nie­bez­piecz­ne­go wzrost np. prze­mo­cy, zbro­jeń

 (1.6) lotn. fi­gu­ra wyż­sze­go pi­lo­ta­żu, która po­le­ga na ruchu sa­mo­lo­tu po linii śru­bo­wej ze stop­nio­wym zmniej­sza­niem wy­so­ko­ści;

 (1.7) pot. do­ma­cicz­na wkład­ka an­ty­kon­cep­cyj­na

 (1.8) sport. ele­ment łyż­wiar­stwa fi­gu­ro­we­go, w któ­rym za­wod­nik je­dzie na jed­nej nodze, z drugą wy­so­ko unie­sio­ną;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spiralizer

urzą­dze­nie albo jego ele­ment, które poz­wa­la na kro­je­nie w spi­ra­lę


Źródła:

SJP.pl

Spiralizować

zmie­niać w spi­ra­lę, kroić wa­rzy­wa w kształt spi­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Spiralka

zdrob­nie­nie od: spi­ra­la


Źródła:

SJP.pl

Spiralnie

przy­słó­wek

 (1.1) two­rząc kształt spi­ra­li

 (1.2) od­by­wa­jąc się po spi­ra­li

 (1.3) cha­rak­te­ry­zu­jąc się cią­głym wzro­stem


Źródła:

Wiktionary

Spiralny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma kształt spi­ra­li

 (1.2) pot. taki, który ma kształt kor­ko­cią­gu


Źródła:

Wiktionary

Spiralować

łą­czyć stro­ny ka­len­da­rza spi­ra­lą


Źródła:

SJP.pl

Spiralowy

→ spi­ra­la; spi­ral­ny


Źródła:

SJP.pl

Spiramycyna

an­ty­bio­tyk o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym i bak­te­rio­bój­czym, sto­so­wa­ny w bak­te­ryj­nych i wi­ru­so­wych za­ka­że­niach dróg od­de­cho­wych


Spi­ra­my­cy­na, ro­wa­my­cy­na – an­ty­bio­tyk z grupy ma­kro­li­dów sto­so­wa­ny m.in. w le­cze­niu tok­so­plaz­mo­zy i li­ste­rio­zy, dzia­ła­ją­cy bak­te­rio­sta­tycz­nie lub bak­te­rio­bój­czo. Wszyst­kie an­ty­bio­ty­ki na­le­żą­ce do tej grupy blo­ku­ją syn­te­zę biał­ka. Spi­ra­my­cy­na może wy­ka­zy­wać opor­ność krzy­żo­wą z ery­tro­my­cy­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spiran

zwią­zek or­ga­nicz­ny o bu­do­wie dwu­pier­ście­nio­wej, któ­re­go pier­ście­nie po­łą­czo­ne są za po­mo­cą jed­ne­go atomu węgla


Źródła:

SJP.pl

Spirant

spół­gło­ska szcze­li­no­wa, np. pol­skie: F, S, Z, Ż, H


Źródła:

SJP.pl

Spirantyczny

→ spi­rant


Patrz:spirant

Źródła:

SJP.pl

Spirantyzacja

W ję­zy­koz­naw­stwie: prze­cho­dze­nie spół­gło­sek zwar­tych w szcze­li­no­we, np. [t] do [s]


Spi­ran­ty­za­cja – pro­ces fo­ne­tycz­ny zmie­nia­ją­cy spół­gło­ski zwar­te w szcze­li­no­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spiratować

po­tocz­nie: po­dro­bić pro­duk­ty ob­ję­te pra­wem au­tor­skim


Źródła:

SJP.pl

Spiratron

mi­kro­fa­lo­wa lampa wzmac­nia­ją­ca, w któ­rej za­cho­dzi od­dzia­ły­wa­nie mię­dzy falą elek­tro­ma­gne­tycz­ną roz­cho­dzą­cą się wzdłuż linii opóź­nia­ją­cej a wiąz­ką elek­tro­no­wą o kształ­cie cy­lin­dra


Źródła:

SJP.pl

Spirea

ta­wu­ła; krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Spiritoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z werwą, z oży­wie­niem


Źródła:

SJP.pl

Spiritual

[czy­taj: spiRIczuel] ga­tu­nek mu­zycz­ny bli­ski go­spe­lo­wi, obej­mu­ją­cy pie­śni re­li­gij­ne wy­wo­dzą­ce się ze śpie­wów Mu­rzy­nów z po­łud­nia USA


Źródła:

SJP.pl

Spirituals

[czy­taj: spi­ri­czu­elz] pie­śni re­li­gij­ne Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, bę­dą­ce in­spi­ra­cją dla twór­ców jazzu; negro spi­ri­tu­als


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spiro

rura zwi­ja­na spi­ral­nie z bla­chy, uży­wa­na w in­sta­la­cjach wen­ty­la­cyj­nych i kli­ma­ty­za­cyj­nych


Spiro – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Le Flore.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spirochet

typ bak­te­rii o po­dłuż­nych, sil­nie skrę­co­nych kształ­tach; krę­tek


Źródła:

SJP.pl

Spirograf

1. przy­rząd do kre­śle­nia spi­ral i skom­pli­ko­wa­nych krzy­wych ma­te­ma­tycz­nych;
2. przy­rząd do mie­rze­nia ob­ję­to­ści od­de­cho­wej płuc


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spirografia

ba­da­nie ob­ję­to­ści od­de­cho­wej płuc


Źródła:

SJP.pl

Spirograficzny

→ spi­ro­gra­fia


Patrz:spirografia

Źródła:

SJP.pl

Spirogram

gra­ficz­na pre­zen­ta­cja wy­ni­ku po­mia­ru ob­ję­to­ści od­de­cho­wej płuc (spi­ro­gra­fii)


Spi­ro­gram – gra­ficz­na pre­zen­ta­cja wy­ni­ku po­mia­ru spi­ro­me­trycz­ne­go (spi­ro­me­tria). Wy­ni­ki ba­da­nia urzą­dze­niem, zwa­nym spi­ro­gra­fem (w upro­szcze­niu, po­tocz­nie mówi się o spi­ro­me­trze), za­pi­sy­wa­ne są zaz­wy­czaj na pa­pie­rze, czę­sto w po­sta­ci od­po­wied­nie­go wy­kre­su i war­to­ści licz­bo­wych od­po­wia­da­ją­cych naj­waż­niej­szym pa­ra­me­trom od­de­cho­wym ba­da­nej osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spirol

po­tocz­nie: spi­ry­tus; spi­ryt


Źródła:

SJP.pl

Spirometr

urzą­dze­nie uży­wa­ne do po­mia­ru ob­ję­to­ści płuc


Spi­ro­metr (daw­niej także "od­de­cho­mierz") – urzą­dze­nie po­mia­ro­we słu­żą­ce do ba­da­nia po­jem­no­ści płuc. Re­je­stru­je ob­ję­tość i pręd­kość po­wie­trza wdy­cha­ne­go i wy­dy­cha­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spirometria

ba­da­nie okre­śla­ją­ce wy­dol­ność od­de­cho­wą


Spi­ro­me­tria – ba­da­nie czyn­no­ścio­we ukła­du od­de­cho­we­go, pod­czas któ­re­go mie­rzy się ob­ję­to­ści i po­jem­no­ści płuc oraz prze­pły­wy po­wie­trza znaj­du­ją­ce­go się w płu­cach i os­krze­lach w róż­nych fa­zach cyklu od­de­cho­we­go. Ba­da­nie wy­ko­nu­je się przy po­mo­cy urzą­dze­nia zwa­ne­go spi­ro­me­trem. Spi­ro­me­tria jest wy­ko­ny­wa­na w celu roz­poz­na­wa­nia oraz kon­tro­li prze­bie­gu i efek­tów le­cze­nia cho­rób ukła­du od­de­cho­we­go, mię­dzy in­ny­mi astmy os­krze­lo­wej i przew­le­kłej ob­tu­ra­cyj­nej cho­ro­by płuc (POChP).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spironolakton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek od­wad­nia­ją­cy, oszczę­dza­ją­cy potas, z grupy an­ta­go­ni­stów al­do­ste­ro­nu;


Spi­ro­no­lak­ton ( spi­ro­no­lac­to­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­ny ste­ro­id, kon­ku­ren­cyj­ny an­ta­go­ni­sta al­do­ste­ro­nu w ka­na­li­ku dal­szym ne­fro­nu. Na­le­ży do diu­re­ty­ków oszczę­dza­ją­cych potas. Blo­ke­ry re­cep­to­ra al­do­ste­ro­no­we­go, takie jak spi­ro­no­lak­ton i eple­re­non, poz­wa­la­ją zmniej­szyć stę­że­nie al­do­ste­ro­nu we krwi i ogra­ni­czyć nie­ko­rzyst­ne dzia­ła­nia al­do­ste­ro­nu u cho­rych z nad­ci­śnie­niem i nad­mier­nie ak­ty­wo­wa­nym ukła­dem RAA.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spirski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spirą, do­ty­czą­cy Spiry


Źródła:

Wiktionary

Spirt

po­tocz­nie: spi­ry­tus; spi­ryt


Źródła:

SJP.pl

Spirula

nie­du­ży mię­czak z mórz stre­fy zwrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej


Spi­ru­la ("Spi­ru­la spi­ru­la") – sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny ga­tu­nek dzie­się­cior­ni­cy, je­dy­ny współ­cze­śnie ży­ją­cy przed­sta­wi­ciel rzędu Spi­ru­li­da i ro­dzi­ny spi­ru­lo­wa­tych (Spi­ru­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spirulina

zwy­cza­jo­wa nazwa sinic, sto­so­wa­nych jako su­ple­ment diety, skład­nik żyw­no­ści, kos­me­ty­ków i po­kar­mów dla ryb ak­wa­rio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. spoż. pre­pa­rat z sinic z ro­dza­ju Arth­ro­spi­ra w for­mie prosz­ku lub ta­ble­tek sto­so­wa­ny jako su­ple­ment diety;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spirulinowy

→ spi­ru­li­na


Patrz:spirulina

Źródła:

SJP.pl

Spirydion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Spirylla

drob­no­u­strój ma­ją­cy kształt luźno skrę­co­nej spi­ra­li; spi­ryl­lum, śru­bo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Spiryllum

drob­no­u­strój ma­ją­cy kształt luźno skrę­co­nej spi­ra­li; spi­ryl­la, śru­bo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Spiryt

po­tocz­nie: spi­ry­tus; spirt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spi­ry­tus


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spirytualia

na­po­je al­ko­ho­lo­we


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. na­po­je al­ko­ho­lo­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spirytualista

zwo­len­nik spi­ry­tu­a­liz­mu - kie­run­ku fi­lo­zo­ficz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Spirytualistka

→ spi­ry­tu­a­li­sta


Patrz:spirytualista

Źródła:

SJP.pl

Spirytualistyczny

→ spi­ry­tu­a­lizm


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­ry­tu­a­liz­mem, do­ty­czą­cy spi­ry­tu­a­liz­mu


Patrz:spirytualizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spirytualium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. napój al­ko­ho­lo­wy


Źródła:

Wiktionary

Spirytualizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, me­ta­fi­zycz­ny; po­stu­lo­wa­nie ist­nie­nia je­dy­nie sub­stan­cji du­cho­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spirytualny

1. du­cho­wy, nie­ma­te­rial­ny;
2. daw­niej: od­no­szą­cy się do al­ko­ho­lu; spi­ry­tu­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Spirytuał

czło­nek odła­mu za­ko­nu fran­cisz­ka­nów


Źródła:

SJP.pl

Spirytuałowie

czło­nek odła­mu za­ko­nu fran­cisz­ka­nów


Źródła:

SJP.pl

Spirytus

po­pu­lar­na nazwa wy­so­ko­pro­cen­to­we­go (głów­nie 95-pro­cen­to­we­go) wod­ne­go rozt­wo­ru al­ko­ho­lu ety­lo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. chem. wy­so­ko­pro­cen­to­wy rozt­wór wodny al­ko­ho­lu ety­lo­we­go;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spirytusik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spi­ry­tus


Źródła:

Wiktionary

Spirytusowo-Wiśniowy

1. o smaku spi­ry­tu­su i wiśni;
2. zro­bio­ny na pod­sta­wie spi­ry­tu­su i wiśni


Źródła:

SJP.pl

Spirytusowy

przy­miot­nik od: spi­ry­tus


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­ry­tu­sem, do­ty­czą­cy spi­ry­tu­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spirytysta

zwo­len­nik, wyz­naw­ca spi­ry­tyz­mu


Źródła:

SJP.pl

Spirytystka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spi­ry­tyz­mem


Źródła:

SJP.pl

Spirytystyczny

→ spi­ry­tyzm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­ry­tyz­mem, do­ty­czą­cy spi­ry­tyz­mu


Patrz:spirytyzm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spirytyzm

1. kult du­chów bę­dą­cy eta­pem w roz­wo­ju re­li­gii;
2. po­gląd uz­na­ją­cy ist­nie­nie du­chów i dusz zmar­łych oraz moż­li­wość ob­co­wa­nia z nimi, naj­czę­ściej przy po­mo­cy me­diów


Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą na­u­ko­wą.

Spi­ry­tyzm – dok­try­na stwo­rzo­na w po­ło­wie XIX wieku przez fran­cu­skie­go na­u­kow­ca Hi­po­li­ta Ri­va­i­la (pod pse­u­do­ni­mem Allan Kar­dec), gło­szą­ca ist­nie­nie w każ­dym czło­wie­ku „czyn­ni­ka my­ślą­ce­go”, który po śmier­ci odłą­cza się od ciała fi­zycz­ne­go i wcie­la przez re­in­kar­na­cję w ko­lej­ne isto­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spis

1. re­jestr, lista, wykaz;
2. spo­rzą­dza­nie re­je­stru; spi­sy­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lista, za­wie­ra­ją­ca wy­li­cze­nie cze­goś, zbiór cze­goś

 (1.2) spo­rzą­dza­nie wy­ka­zu, listy, re­je­stru; spi­sy­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spisa

broń drzew­co­wa pie­cho­ty, uży­wa­na prze­ciw­ko ka­wa­le­rii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. długa kłu­ją­ca broń drzew­co­wa o małym gro­cie, uży­wa­na przez pie­szych i kon­nych Ko­za­ków w XVI–XIX wieku, od­mia­na eu­ro­pej­skiej piki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spisak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­sać.


Źródła:

Wiktionary

Spisać

1. spo­rzą­dzić listę
2. prze­pi­sać, ścią­gnąć od kogoś
3. uło­żyć tekst pi­sa­ny ze wspom­nień, ma­te­ria­łów
4. spi­sać się - spraw­dzić się, odz­na­czyć się, za­cho­wać się w spo­sób za­słu­gu­ją­cy na po­chwa­łę (w uży­ciu iro­nicz­nym - na na­ga­nę)


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spi­sy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spi­sy­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spisek

tajne i nie­le­gal­ne po­ro­zu­mie­nie mię­dzy spi­skow­ca­mi; sprzy­się­że­nie; zmowa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tajne po­ro­zu­mie­nie po­mię­dzy grupą osób (spi­skow­ców), ma­ją­cych wspól­ny cel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spisewnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. no­tat­nik, ze­szyt


Źródła:

Wiktionary

Spiski

przy­miot­nik od: Spisz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spi­szem, do­ty­czą­cy Spi­sza, po­cho­dzą­cy ze Spi­sza

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. B. W. lm. od spi­sek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spiskolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się roz­pa­try­wa­niem wy­da­rzeń pod wzglę­dem ich rze­ko­mej za­leż­no­ści od spi­sków wpły­wo­wych grup, zwła­szcza w uję­ciu pse­u­do­hi­sto­rycz­nym lub pse­u­do­na­u­ko­wym


Źródła:

Wiktionary

Spiskologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skłon­ność do roz­pa­try­wa­nia wy­da­rzeń pod wzglę­dem ich rze­ko­mej za­leż­no­ści od spi­sków wpły­wo­wych grup, zwła­szcza w uję­ciu pse­u­do­hi­sto­rycz­nym lub pse­u­do­na­u­ko­wym


Źródła:

Wiktionary

Spiskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­sko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spiskować

cza­sow­nik

 (1.1) knuć, pla­no­wać spi­sek


Źródła:

Wiktionary

Spiskowiec

1. osoba za­mie­sza­na w spi­sek - tajne po­ro­zu­mie­nie w celu osią­gnię­cia ja­kie­goś celu;
2. czło­nek taj­nej or­ga­ni­za­cji dzia­ła­ją­cej prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy; dzia­łacz kon­spi­ra­cyj­ny, kon­spi­rant, kon­spi­ra­tor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik spi­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spiskowy

przy­miot­nik od: spi­sek


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy spi­sko­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spisowy

przy­miot­nik od: spis


Źródła:

SJP.pl

Spisywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­sy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spisywać

1. spo­rzą­dzać listę
2. prze­pi­sy­wać, ścią­gać od kogoś
3. ukła­dać tekst pi­sa­ny ze wspom­nień, ma­te­ria­łów
4. spi­sy­wać się - spraw­dzać się, odz­na­czać się, za­cho­wy­wać się w spo­sób za­słu­gu­ją­cy na po­chwa­łę (w uży­ciu iro­nicz­nym - na na­ga­nę)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spi­sać)

 (1.1) spo­rzą­dzać za­pi­ski lub listę

 (1.2) od­pi­sy­wać od innej osoby w cza­sie testu

 (1.3) odt­wa­rzać w for­mie pi­sa­nej jakąś hi­sto­rię ze wspom­nień i źró­deł ma­te­rial­nych

 (1.4) wpro­wa­dzać kogoś do po­li­cyj­ne­go re­je­stru

cza­sow­nik zwrot­ny spi­sy­wać się

 (2.1) za­cho­wy­wać się w spo­sób godny po­chwa­ły

 (2.2) iron. za­cho­wy­wać się w spo­sób godny na­ga­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spisz

1. spo­rzą­dzić listę
2. prze­pi­sać, ścią­gnąć od kogoś
3. uło­żyć tekst pi­sa­ny ze wspom­nień, ma­te­ria­łów
4. spi­sać się - spraw­dzić się, odz­na­czyć się, za­cho­wać się w spo­sób za­słu­gu­ją­cy na po­chwa­łę (w uży­ciu iro­nicz­nym - na na­ga­nę)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. geogr. re­gion et­no­gra­ficz­ny na po­łud­niu Pol­ski i w środ­ko­wej Sło­wa­cji;


Spisz ( Sce­pu­sium, Spiš, Zips, Sze­pes) – re­gion hi­sto­rycz­ny, po­ło­żo­ny w Cen­tral­nych i Wew­nętrz­nych Kar­pa­tach Za­chod­nich, w do­rze­czu gór­ne­go Po­pra­du, gór­ne­go Hor­na­du oraz w czę­ści do­rze­cza Du­naj­ca (na wschód od Biał­ki). Na pół­noc­nym za­cho­dzie Spisz są­sia­du­je z Pod­ha­lem, na pół­no­cy z zie­mią są­dec­ką, na wscho­dzie z Sza­ry­szem, na po­łud­niu z Abo­vem i Ge­me­rem, na po­łud­nio­wym za­cho­dzie z Lip­to­wem (zo­bacz: Re­gio­ny Sło­wa­cji).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spiszak

miesz­ka­niec Spi­szu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej w Pol­sce i Sło­wa­cji)


Źródła:

SJP.pl

Spiszanka

miesz­kan­ka Spi­szu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej w Pol­sce i Sło­wa­cji)


Źródła:

SJP.pl

Spitalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­ta­lać.


Źródła:

Wiktionary

Spitalać

mło­dzie­żo­wo: ucie­kać; zmy­kać, zwie­wać, wiać, spie­przać


Źródła:

SJP.pl

Spitfire

[czy­taj: SPITfajer] typ bry­tyj­skie­go sa­mo­lo­tu my­śliw­skie­go uży­wa­ne­go pod­czas II wojny świa­to­wej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spitolić

w gwa­rze ucz­niow­skiej:
1. zep­suć, usz­ko­dzić, po­gor­szyć; spar­ta­czyć, spar­to­lić;
2. uciec, um­knąć


Źródła:

SJP.pl

Spitsbergen

[czy­taj: Szpic­ber­gen, Spic­ber­gen albo Szpidz­ber­gen] naj­więk­sza wyspa nor­we­ska w ar­chi­pe­la­gu Sval­bard; Szpic­berg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Oce­a­nie Ark­tycz­nym, na pół­noc od Nor­we­gii;

 (1.2) geogr. przest. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie Ark­tycz­nym, na pół­noc od Nor­we­gii;


Spits­ber­gen – naj­więk­sza wyspa Nor­we­gii, po­ło­żo­na w ar­chi­pe­la­gu Sval­bard, na Morzu Ark­tycz­nym. Po­wierzch­nia ok. 39 tys. km², gó­rzy­sta (do 1717 m n.p.m.), w dużej mie­rze po­kry­ta lo­dow­ca­mi. Od­kry­ta w 1596 roku przez Wil­le­ma Ba­rent­sa. Po­pu­la­cja wyspy sza­co­wa­na jest na około 2,5 tys.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spitsbergeński

→ Spits­ber­gen [czy­taj: szpic­ber­geń­ski]; szpic­ber­ski, szpic­ber­geń­ski


Źródła:

SJP.pl

Spity

pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl

Spizela

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­só­wek


Źródła:

SJP.pl

Spizgany

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. slang. odu­rzo­ny nar­ko­ty­ka­mi


Źródła:

Wiktionary

Spizgać

mło­dzie­żo­wo: spiz­gać się - spić się, upić się; nach­lać się, na­rą­bać się, na­wa­lić się, za­pruć się


Źródła:

SJP.pl

Spiąć

po­łą­czyć ja­kieś rze­czy, dwie czę­ści cze­goś za po­mo­cą kla­mer­ki, szpil­ki, itp.


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spi­nać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spić

1. wypić górną war­stwę ja­kie­goś płynu (np. spić śmie­ta­nę z mleka);
2. po­tocz­nie: do­pro­wa­dzić kogoś do stanu zam­ro­cze­nia al­ko­ho­lo­we­go; spoić


Źródła:

SJP.pl

Spięcie

po­łą­czyć ja­kieś rze­czy, dwie czę­ści cze­goś za po­mo­cą kla­mer­ki, szpil­ki, itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) elektr. pot. zwar­cie

 (1.2) pot. krót­ka scy­sja

 (1.3) techn. łą­cze­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spiętrować

1. usta­wić jedno na dru­gim;
2. daw­niej: spię­trzyć


Źródła:

SJP.pl

Spiętrzenie

1. uło­żyć coś jedno na dru­gim, coraz wyżej;
2. spo­wo­do­wać pod­nie­sie­nie się po­zio­mu płynu w ja­kimś zbior­ni­ku


Źródła:

SJP.pl

Spiętrzeniowy

do­ty­czą­cy spię­trze­nia


Źródła:

SJP.pl

Spiętrzyć

1. uło­żyć coś jedno na dru­gim, coraz wyżej;
2. spo­wo­do­wać pod­nie­sie­nie się po­zio­mu płynu w ja­kimś zbior­ni­ku


Źródła:

SJP.pl

Spięty

po­łą­czyć ja­kieś rze­czy, dwie czę­ści cze­goś za po­mo­cą kla­mer­ki, szpil­ki, itp.


Spię­ty – pro­jekt mu­zycz­ny Hu­ber­ta Do­ba­czew­skie­go, wo­ka­li­sty, gi­ta­rzy­sty i li­de­ra ze­spo­łu Lao Che. So­lo­wa dzia­łal­ność ar­ty­stycz­na pro­wa­dzo­na rów­no­le­gle z pracą w ma­cie­rzy­stym ze­spo­le, a na­stęp­nie w peł­nym wy­mia­rze po za­wie­sze­niu dzia­łal­no­ści Lao Che w 2019 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spiłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­ło­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spiłować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przy­tę­pić ostre kra­wę­dzie za po­mo­cą pil­ni­ka

 (1.2) ściąć lub obro­bić za po­mo­cą piły

 (1.3) reg. pozn. wy­trzy­mać


Źródła:

Wiktionary

Spiż

1. stop mie­dzi, cyny i cynku, czę­sto z do­dat­kiem np. oło­wiu, uży­wa­ny do wy­ro­bu czę­ści ma­szyn, od­le­wa­nia dzwo­nów oraz w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym;
2. przed­miot z ta­kie­go stopu, np. dzwon, ar­ma­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. stop mie­dzi z cyną, cyn­kiem i oło­wiem;

 (1.2) wyrób ze spiżu (1.1)


Spiż – stop mie­dzi z cyną, cyn­kiem i oło­wiem, cza­sem za­li­cza­ny do brą­zów. Za­wie­ra wię­cej cyny (11%) niż brąz cy­no­wy (do 9%). Za­war­to­ści cynku i oło­wiu sta­no­wią od­po­wied­nio w gra­ni­cach 2–7% i 2–6%. Jest od­por­ny na ko­roz­ję i ście­ra­nie.

Znany już w sta­ro­żyt­no­ści, sto­so­wa­ny był do wy­ro­bu broni siecz­nej, po­dob­nie jak inne stopy mie­dzi, z uwagi na to, że jest dość twar­dy (65–74 HB wobec 96–650 HB dla stali).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spiżarenka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka spi­żar­ka


Źródła:

Wiktionary

Spiżarka

śpi­żar­nia, spi­żar­nia;
1. po­mie­szcze­nie do­mo­we na pro­duk­ty spo­żyw­cze;
2. prze­no­śnie: za­pa­sy żyw­no­ści zgro­ma­dzo­ne w domu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie przy­ku­chen­ne do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści

 (1.2) szaf­ka na żyw­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spiżarnia

śpi­żar­nia, spi­żar­ka;
1. po­mie­szcze­nie do­mo­we na pro­duk­ty spo­żyw­cze;
2. prze­no­śnie: za­pa­sy żyw­no­ści zgro­ma­dzo­ne w domu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. po­mie­szcze­nie do­mo­we na pro­duk­ty żyw­no­ścio­we

 (1.2) przen. za­pa­sy do­mo­we


Spi­żar­nia – po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wu­je się żyw­ność i po­tra­wy do spo­ży­cia. Do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści służą półki lub re­ga­ły, a do ochro­ny przed szkod­ni­ka­mi skrzyn­ki, kosze, ka­mion­ki do owo­ców i wa­rzyw. W spi­żar­niach prze­cho­wu­je się np. sma­lec i masło, za­kon­ser­wo­wa­ne przet­wo­ry, mięso i mleko, soki owo­co­we, jajka, chleb, wy­su­szo­ne grzy­by i inne pro­duk­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spiżarnianka

za­dar­li­ca spi­żar­nian­ka - mały motyl z ro­dzi­ny omac­nic, któ­re­go gą­sie­ni­ce że­ru­ją w ma­ga­zy­nach spo­żyw­czych


Źródła:

SJP.pl

Spiżarniany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­żar­nią, do­ty­czą­cy spi­żar­ni


Źródła:

Wiktionary

Spiżarniowy

→ spi­żar­nia; spi­żar­nia­ny


Źródła:

SJP.pl

Spiżowy

przy­miot­nik od: spiż


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny ze spiżu, za­wie­ra­ją­cy spiż

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny ze spi­żem, od­no­szą­cy się do spiżu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spiżówka

błyszcz­ka spi­żów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Spk

skrót

 (1.1) = spoko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Splagiatować

przy­wła­szczyć sobie cudzy utwór lub jego część; spla­gio­wać


Źródła:

SJP.pl

Splagiować

prze­sta­rza­le: przy­wła­szczyć sobie cudzy utwór lub jego część; spla­gia­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Splajn

w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja skle­ja­na


Źródła:

SJP.pl

Splajtowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|splaj­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Splajtować

po­tocz­nie: stać się nie­wy­pła­cal­nym; zban­kru­to­wać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. plaj­to­wać)

 (1.1) pot. o fir­mie, przed­się­bior­stwie, za­kła­dzie: upaść, zban­kru­to­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Splamić

1. za­bru­dzić
2. zhań­bić


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pla­mić)

 (1.1) do­ko­na­ny oda­mić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spla­mić się (ndk. pla­mić się)

 (2.1) do­ko­na­ny oda­mić się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Splanchnologia

nauka o na­rzą­dach jamy brzusz­nej i klat­ki pier­sio­wej


Splanch­no­lo­gia (gr. "splanch­non" – wnętrz­no­ści, "logos" – słowo, nauka) – nauka o trze­wiach, dział ana­to­mii zaj­mu­ją­cy się opi­sem i bu­do­wą or­ga­nów wew­nętrz­nych ukła­du po­kar­mo­we­go, od­de­cho­we­go i mo­czo­wo-płcio­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Splasować

w siat­ków­ce: skie­ro­wać piłkę w locie opa­da­ją­cym w kie­run­ku za­mie­rzo­ne­go miej­sca


Źródła:

SJP.pl

Splatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spla­tać.


Źródła:

Wiktionary

Splatanka

ple­cion­ka


Źródła:

SJP.pl

Splatać

cza­sow­nik

 (1.1) łą­czyć ze sobą nitki, włó­kna albo sznur­ki, prze­kła­da­jąc we­dług pew­ne­go wzoru


Źródła:

Wiktionary

Splatynować

po­tocz­nie: zdo­być wszyst­kie osią­gnię­cia w grze, uzy­sku­jąc pla­ty­no­we tro­fe­um


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) środ. gry­komp. zdo­być pla­ty­no­wy­a­ty­no­we tro­fe­um – na­gro­dę za wy­ko­na­nie wszyst­kich zadań w grze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spleen

[czy­taj: splin] uczu­cie przy­gnę­bie­nia, znie­chę­ce­nia, apa­tii; splin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan po­czu­cia bez­na­dziej­no­ści i apa­tii


Sple­en, splin – stan przy­gnę­bie­nia, apa­tii i nudy wy­wo­ła­ny po­czu­ciem bez­na­dziej­no­ści życia, chan­dra.

Nazwa po­cho­dzi od an­giel­skie­go "sple­en" do­słow­nie oz­na­cza­ją­ce­go 'śle­dzio­nę', po­nie­waż scho­rze­nia śle­dzio­ny łą­czo­no z ta­ki­mi uczu­cia­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spleja

re­gio­nal­nie: pło - ko­żuch ro­ślin tor­fo­wi­sko­wych uno­szą­cy się na je­zio­rze, które ulega przeksz­tał­ca­niu w tor­fo­wi­sko lub trzę­sa­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Splenalgia

w me­dy­cy­nie: ból śle­dzio­ny


Źródła:

SJP.pl

Splendor

1. świet­ność, wspa­nia­łość, prze­pych;
2. za­szczyt, honor;
3. blask, jas­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) oz­na­ki świet­no­ści lub bo­gact­wa

 (1.2) doz­na­wa­ny przez kogoś za­szczyt lub honor


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Splenektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie śle­dzio­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go usu­nię­cia śle­dzio­ny;


Sple­nek­to­mia – czę­ścio­we lub cał­ko­wi­te usu­nię­cie śle­dzio­ny. Wska­za­nia­mi bezwz­ględ­ny­mi do jej wy­ko­na­nia może być uraz lub pę­knię­cie śle­dzio­ny, tor­biel, ro­pień, no­wot­wór, a względ­ny­mi mię­dzy in­ny­mi cho­ro­by he­ma­to­lo­gicz­ne (jak bia­łacz­ka czy czer­wie­ni­ca praw­dzi­wa) czy niek­tó­re cho­ro­by za­kaź­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Splenomegalia

po­więk­sze­nie śle­dzio­ny wy­stę­pu­ją­ce m.in. w cho­ro­bach krwi, ukła­du chłon­ne­go i w za­bu­rze­niach krą­że­nia krwi


Sple­no­me­ga­lia – po­więk­sze­nie śle­dzio­ny, zwy­kle w prze­bie­gu róż­nych cho­rób ukła­do­wych. Sple­no­me­ga­lia okre­śla po­więk­sze­nie masy na­rzą­du ponad 350 g. Czę­sto pro­wa­dzi do hi­per­sple­niz­mu. Część przy­pad­ków po­więk­sze­nia śle­dzio­ny prze­bie­ga z rów­no­czes­nym po­więk­sze­niem wą­tro­by (he­pa­to­me­ga­lią); sy­tu­a­cję taką okre­śla się jako he­pa­to­sple­no­me­ga­lię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Splewka

ro­dzaj pa­so­żyt­ni­cze­go sko­ru­pia­ka


Splew­ka (Ar­gu­lus) - ro­dzaj sko­ru­pia­ków bę­dą­cych pa­so­ży­ta­mi zew­nętrz­ny­mi ryb słod­ko­wod­nych. Na­le­żą do pod­gro­ma­dy tar­cze­nic.

Splew­ki są spła­szczo­ne grzbie­to-brzusz­nie. Ich ciało po­kry­te jest dużym tar­czo­wa­tym ka­ra­pak­sem. Tułów skła­da się z 4 seg­men­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Splewki

ro­dzaj pa­so­żyt­ni­cze­go sko­ru­pia­ka


Źródła:

SJP.pl

Spleśniały

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który sple­śniał


Źródła:

Wiktionary

Spleść

po­łą­czyć (nici, sznu­ry, pasma wło­sów, witki) krzy­żu­jąc wie­lo­krot­nie, zwy­kle two­rząc po­dłuż­ny kształt o re­gu­lar­nym wzo­rze


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spla­tać)

 (1.1) po­łą­czyć ele­men­ty prze­kła­da­jąc jeden przez drugi; wy­ko­nać coś, ple­śćo­tąc

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spleść się (ndk. spla­tać się)

 (2.1) ulec złą­cze­niu jeden z dru­gim po­przez wza­jem­ne prze­ło­że­nie swo­ich czę­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Splicki

przy­miot­nik od: Split


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spli­tem, do­ty­czą­cy Spli­tu, po­cho­dzą­cy ze Spli­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Splin

uczu­cie apa­tii, przy­gnę­bie­nia; sple­en; chan­dra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. uczu­cie bez­na­dziej­no­ści, przy­gnę­bie­nie, apa­tia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Splis

ina­czej splot że­glar­ski


Źródła:

SJP.pl

Splisować

1. uło­żyć w plisy, fałdy np. na su­kien­ce;
2. złą­czyć dwie liny splo­tem (spli­sem)


Źródła:

SJP.pl

Split

ope­ra­cja wy­mia­ny akcji spół­ki, po­le­ga­ją­ca na zmniej­sze­niu ich war­to­ści no­mi­nal­nej i jed­no­cze­śnie zwięk­sze­niu ich licz­by bez zmia­ny ka­pi­ta­łu ak­cyj­ne­go; po­dział akcji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we w Chor­wa­cji;


Split ( Spa­la­to) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Chor­wa­cji, sto­li­ca żu­pa­nii splic­ko-dal­ma­tyń­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Split. Jest po­ło­żo­ny w Dal­ma­cji, nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, na nie­wiel­kim pół­wy­spie. W 2011 roku li­czy­ło 167 121 miesz­kań­ców.

Jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem kraju pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spliter

filtr elek­tro­nicz­ny do roz­dzie­la­nia sy­gna­łów; zwrot­ni­ca elek­trycz­na, split­ter


Źródła:

SJP.pl

Splitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spli­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Splitować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roz­dzie­lać coś na frag­men­ty


Źródła:

Wiktionary

Splitter

[czy­taj: spli­ter] filtr elek­tro­nicz­ny do roz­dzie­la­nia sy­gna­łów; zwrot­ni­ca elek­trycz­na, spli­ter


Źródła:

SJP.pl

Splocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od splot


Źródła:

Wiktionary

Splot

1. wynik spla­ta­nia;
2. spo­sób prze­pla­ta­nia nici os­no­wy i wątku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. po­łą­cze­nie ner­wów

 (1.2) ze­spół po­łą­czo­nych ze sobą ele­men­tów; to co zo­sta­ło sple­cio­ne

 (1.3) mat. ro­dzaj dzia­ła­nia okre­ślo­ne­go dla dwóch funk­cji, kon­wo­lu­cja;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Splotka

1. gwa­ro­wo: ta­siem­ka albo wstąż­ka do wpla­ta­nia w war­kocz; uplot­ka
2. daw­niej: war­kocz, ple­cion­ka
3. lina jed­noz­wi­ta bę­dą­ca czę­ścią skła­do­wą liny dwuz­wi­tej


Źródła:

SJP.pl

Splotowy

przy­miot­nik od: splot


Źródła:

SJP.pl

Splugawiać

plu­ga­wić;
1. okry­wać hańbą, znie­wa­żać, po­zba­wiać god­no­ści nie­przyz­wo­i­ty­mi, nie­mo­ral­ny­mi i bu­dzą­cy­mi wstręt dzia­ła­nia­mi;
2. bez­cze­ścić, pro­fa­no­wać;
3. za­nie­czy­szczać coś, po­wo­du­jąc, że wy­wo­łu­je to obrzy­dze­nie; czy­nić plu­ga­wym


Źródła:

SJP.pl

Splunąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. splu­wać)

 (1.1) wy­rzu­cić z ust ślinę bądź coś, co się tam znaj­du­je


Źródła:

Wiktionary

Spluralizowany

wy­ra­ża­ją­cy wiele po­staw, po­glą­dów, zróż­ni­co­wa­ny pod ja­kimś wzglę­dem


Źródła:

SJP.pl

Spluralizować

1. wpro­wa­dzić plu­ra­lizm w życiu spo­łecz­nym;
2. splu­ra­li­zo­wać się - stać się plu­ra­li­stycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Spluwa

pot. pi­sto­let, re­wol­wer


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. broń krót­ka palna (np. pi­sto­let, re­wol­wer)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spluwaczka

nie­wiel­kie na­czy­nie, do któ­re­go można splu­wać, naj­czę­ściej wy­peł­nio­ne od­ka­ża­ją­cym rozt­wo­rem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie przez­na­czo­ne do splu­wa­nia do niego;


Splu­wacz­ka (daw. "kra­szu­ar­ka", "ka­szel­nicz­ka") – na­czy­nie, do któ­re­go można wy­pluć nad­miar śliny z ust.

Splu­wacz­ki uży­wa­no od dru­giej po­ło­wy XVIII wieku do pier­wszej wojny świa­to­wej w miej­scach pu­blicz­nych oraz w do­mach pry­wat­nych. Sta­wia­no je zwy­kle przy drzwiach, ka­na­pach i fo­te­lach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spluwać

wy­rzu­cać z ust ślinę lub fleg­mę


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. splu­nąć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|splu­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Splątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|splą­tać.


Splą­ta­nie, stan splą­ta­nia, ze­spół splą­ta­nio­wy, de­zo­rien­ta­cja, amen­cja ( amen­tia), ze­spół amen­tyw­ny – za­bu­rze­nia świa­do­mo­ści o etio­lo­gii eg­zo­gen­nej prze­ja­wia­ją­ce się głę­bo­ki­mi zmia­na­mi świa­do­mo­ści. Zwy­kle jest to prze­jaw cięż­kiej dys­funk­cji mózgu. Wy­stę­pu­je w prze­bie­gu nie­wy­dol­no­ści krą­że­nia móz­go­we­go, in­fek­cjach, za­tru­ciach, za­bu­rze­niach me­ta­bo­licz­nych (cu­krzy­ca, usz­ko­dze­nie wą­tro­by, nerek), cza­sem jako po­wi­kła­nie prze­bie­gu psy­choz en­do­gen­nych (mania, ka­ta­to­nia).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Splątek

sta­dium po­ko­le­nia płcio­we­go msza­ków, roz­wi­ja­ją­ce się zwy­kle z za­rod­ni­ka; pro­to­ne­ma


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wczes­na, sa­mo­żyw­na po­stać po­ko­le­nia roz­rod­cze­go msza­ków (ga­me­to­fi­tu), wy­ra­sta­ją­ca z za­rod­ni­ków lub rozm­nó­żek pod po­sta­cią ple­cha­e­chy i da­ją­ca bez­poś­red­ni po­czą­tek do­ro­słej ro­śli­nie;

 (1.2) daw. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sym­plo­ca|ref=tak.


Splą­tek, pro­to­ne­ma – twór cha­rak­te­ry­stycz­ny dla msza­ków sta­no­wią­cy mło­do­cia­ną fazę roz­wo­ju ga­me­to­fi­tu. Wy­ra­sta z ha­plo­i­dal­ne­go (ma­ją­ce­go po­je­dyn­czy ze­spół chro­mo­so­mów) za­rod­ni­ka, ewen­tu­al­nie w wy­ni­ku apo­ga­mii z czę­ści ga­me­to­fi­tu od­dzie­lo­nej od ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spobożniały

za­cząć wie­rzyć w Boga i żyć zgod­nie z za­sa­da­mi wiary


Źródła:

SJP.pl

Spobożnieć

za­cząć wie­rzyć w Boga i żyć zgod­nie z za­sa­da­mi wiary


Źródła:

SJP.pl

Spocenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­cić.


Źródła:

Wiktionary

Spoceniec

lek­ce­wa­żą­co: osoba zbyt­nio za­an­ga­żo­wa­na w jakąś czyn­ność, np. grę lub ry­wa­li­za­cję, czę­sto kosz­tem za­ba­wy; spo­cuch, try­hard


Źródła:

SJP.pl

Spochmurnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spoch­mur­nieć.


Źródła:

Wiktionary

Spocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spot


Źródła:

Wiktionary

Spocić

1. spo­wo­do­wać wy­dzie­le­nie przez kogoś, coś (zwie­rzę) potu, po­kry­cie się potem, zwła­szcza przez zmu­sze­nie do wy­sił­ku; zgrzać;
2. spo­cić się - okryć się potem, zgrzać się


Źródła:

SJP.pl

Spock

[czy­taj: spok] naz­wi­sko


Spock – fik­cyj­na po­stać, bo­ha­ter se­ria­lu, (sezon 2), Star Trek: Stran­ge New Worlds oraz dzie­wię­ciu fil­mów peł­no­me­tra­żo­wych Star Trek: pier­wszych sze­ściu, opar­tych na ory­gi­nal­nej serii, jak rów­nież trzech fil­mów naj­no­wszej serii, za­po­cząt­ko­wa­nej przez Star Trek (XI).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spocony

1. spo­wo­do­wać wy­dzie­le­nie przez kogoś, coś (zwie­rzę) potu, po­kry­cie się potem, zwła­szcza przez zmu­sze­nie do wy­sił­ku; zgrzać;
2. spo­cić się - okryć się potem, zgrzać się


Źródła:

SJP.pl

Spocuch

lek­ce­wa­żą­co:
1. ktoś spo­co­ny, prze­po­co­ny;
2. osoba, która prze­sad­nie się stara, an­ga­żu­je; spo­ce­niec, try­hard


Źródła:

SJP.pl

Spoczko

po­tocz­nie: par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca poz­wo­le­nie na coś lub apro­ba­tę; nie ma spra­wy, w po­rząd­ku, okej, spoko, spox


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. spo­koj­nie, za­cho­waj spo­kój, nie de­ner­wuj się (de­ry­wat od „spoko”)

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. w po­rząd­ku, do­brze, zgoda (de­ry­wat od „spoko”)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spocznij

1. siąść lub po­ło­żyć się, aby na­brać sił, odetch­nąć, od­po­cząć
2. zo­stać gdzieś umie­szczo­nym, po­ło­żo­nym


wy­krzy­knik

 (1.1) wojsk. ko­men­da zwal­nia­ją­ca ze sta­nia na bacz­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spocznik

pła­szczyz­na prze­dzie­la­ją­ca biegi scho­do­we w po­zio­mie kon­dy­gna­cji; po­dest


Źródła:

SJP.pl

Spocznikowy

przy­miot­nik od: spocz­nik


Źródła:

SJP.pl

Spoczynek

czas od­po­czyn­ku, wytch­nie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan bez­czyn­no­ści celem na­bra­nia sił po pracy

 (1.2) stan snu, któ­re­go celem jest re­ge­ne­ra­cja

 (1.3) okres eme­ry­tu­ry

 (1.4) pot. stan po śmier­ci

 (1.5) biol. stan mniej­szej ak­tyw­no­ści ustro­ju lub jego czę­ści

 (1.6) fiz. stan, w któ­rym ciało nie zmie­nia po­ło­że­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spoczynkowy

przy­miot­nik od: spo­czy­nek


Źródła:

SJP.pl

Spoczywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­czy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spoczywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być czy­imś obo­wiąz­kiem

 (1.2) podn. być po­cho­wa­nym, mieć miej­sce swo­je­go po­chów­ku

 (1.3) fiz. o przed­mio­cie: leżeć nie­ru­cho­mo


Źródła:

Wiktionary

Spocząć

1. siąść lub po­ło­żyć się, aby na­brać sił, odetch­nąć, od­po­cząć
2. zo­stać gdzieś umie­szczo­nym, po­ło­żo­nym


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) książk. usiąść gdzieś aby od­po­cząć

 (1.2) książk. zna­leźć się w ja­kimś okre­ślo­nym miej­scu

 (1.3) zo­stać po­cho­wa­nym w ja­kimś miej­scu po śmier­ci

 (1.4) książk. o sta­nie, wła­ści­wo­ści lub od­po­wie­dzial­no­ści która za­czę­ła kogoś do­ty­czyć albo zo­sta­ła mu po­wie­rzo­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoczęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­cząć.


Źródła:

Wiktionary

Spod

przy­i­mek łą­czą­cy się z rze­czow­ni­ka­mi (lub wy­ra­za­mi o ich funk­cji) w do­peł­nia­czu; * forma "spode" moż­li­wa tylko w tra­dy­cyj­nych po­łą­cze­niach: spode mnie, spode łba


przy­i­mek

 (1.1) z miej­sca po­ni­żej cze­goś

 (1.2) z miej­sca w po­bli­żu np. mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spodarka

Spo­dar­ka – dolna część in­stru­men­tu ge­o­de­zyj­ne­go, umoż­li­wia sta­bil­ne za­mo­co­wa­nie in­stru­men­tu ge­o­de­zyj­ne­go do sta­ty­wu ge­o­de­zyj­ne­go oraz po­zio­mo­wa­nie i cen­tro­wa­nie in­stru­men­tu ge­o­de­zyj­ne­go.

Wy­po­sa­żo­na jest w trzy gnia­zda, w któ­rych za­mo­co­wa­ne są śruby ustaw­cze, słu­żą­ce do po­zio­mo­wa­nia in­stru­men­tu (w niek­tó­rych ni­we­la­to­rach śruby te za­stą­pio­ne są dwoma obra­ca­ny­mi pier­ście­nia­mi kli­no­wy­mi).


Źródła:

Wikipedia

Spode

przy­i­mek

 (1.1) forma obocz­na przy­im­ka spod


Źródła:

Wiktionary

Spodeczek

zdrob­nie­nie od: spo­dek


Źródła:

SJP.pl

Spodek

ta­lerz nie­wiel­kiej śred­ni­cy, przez­na­czo­ny zaz­wy­czaj jako pod­staw­ka pod fi­li­żan­kę lub szklan­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały ta­le­rzyk uży­wa­ny jako pod­staw­ka pod fi­li­żan­kę lub szklan­kę;

 (1.2) zwar­tość lub po­jem­ność spod­ka (1.1)

 (1.3) pot. la­ta­ją­cy ta­lerz, UFO;

 (1.4) gw-pl|Poz­nań. długi ma­te­rac z pie­rza, pier­nat


Spo­dek – ta­lerz o nie­wiel­kiej śred­ni­cy, słu­żą­cy zaz­wy­czaj jako pod­staw­ka pod fi­li­żan­kę lub szklan­kę.

Naj­czę­ściej jest do­bie­ra­ny w ra­mach tego sa­me­go kom­ple­tu za­sta­wy sto­ło­wej, wów­czas spo­dek wy­ko­na­ny jest z tego sa­me­go ma­te­ria­łu, co na­czy­nie, do któ­re­go jest przez­na­czo­ny: do szklan­ki – ze szkła, do por­ce­la­no­wej fi­li­żan­ki – z por­ce­la­ny. Jeśli jest zdo­bio­ny (ma­lo­wa­ny, cza­sem na­ci­na­ny), to naj­czę­ściej w ten sam spo­sób, co szklan­ka lub fi­li­żan­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spodenki

zdrob­nie­nie od: spod­nie; spo­deń­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: spod­nie

 (1.2) zdrobn. małe spod­nie, ma­łe­go roz­mia­ru

 (1.3) krót­kie spod­nie – się­ga­ją­ce do kolan lub ud


Spo­den­ki – ele­ment gar­de­ro­by no­szo­ny na wy­so­ko­ści mied­ni­cy, opla­ta­ją­cy talię i za­kry­wa­ją­cy górną część nóg, cza­sa­mi się­ga­ją­cy do kolan, ale nie za­kry­wa­ją­cy całej dłu­go­ści nogi. Z an­giel­skie­go na­zy­wa się je "shorts", po­nie­waż są skró­co­ną wer­sją spod­ni, jed­nak­że w ję­zy­ku pol­skim po­dob­ne słowo szor­ty sto­su­je się ra­czej na okre­śle­nie bar­dzo krót­kich spo­de­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spodenkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spodenkowy

→ spo­den­ki


Patrz:spodenki

Źródła:

SJP.pl

Spodeń

forma ścią­gnię­ta

 (1.1) = spod niego

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) daw. D. lm. od: spod­nie


Źródła:

Wiktionary

Spodeńki

zdrob­nie­nie od: spod­nie; spo­den­ki


Źródła:

SJP.pl

Spodium

wę­giel kost­ny


Źródła:

SJP.pl

Spodkowy

→ spo­dek


Patrz:spodek

Źródła:

SJP.pl

Spodni

znaj­du­ją­cy się na spo­dzie cze­goś, pod spo­dem cze­goś; dolny, niż­szy


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy na spo­dzie, bę­dą­cy pod spo­dem cze­goś, bę­dą­cy pod czymś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: spod­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spodniak

śro­do­wi­sko­wo: spod­nia deska skrzy­ni wozu; pod­den­ni­ca, den­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Spodniarka

→ spod­niarz


Patrz:spodniarz

Źródła:

SJP.pl

Spodniarz

kra­wiec szy­ją­cy spod­nie


Źródła:

SJP.pl

Spodnie

znaj­du­ją­cy się na spo­dzie cze­goś, pod spo­dem cze­goś; dolny, niż­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. kraw. dolna część odzie­ży wierzch­niej okry­wa­ją­ca nogi;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) nmos. lm. od: spod­ni


Spod­nie – wierzch­nia część ubra­nia osła­nia­ją­ca ciało od pasa w dół, z no­gaw­ka­mi. No­szo­ne są za­rów­no jako ele­ment dwu- lub trzy­czę­ścio­we­go gar­ni­tu­ru, jak i sa­mo­dziel­nie. Daw­niej były wy­łącz­nie ele­men­tem ubrań mę­skich aż do lat 20. XX w., kiedy eman­cy­pa­cja ko­biet po­cią­gnę­ła za sobą sze­reg prze­mian oby­cza­jo­wych i re­wo­lu­cję oby­cza­jo­wą. Współ­cze­śnie są ele­men­tem ubrań za­rów­no ko­bie­cych, jak i mę­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spodnik

1. dolna część cier­ne­go sto­ja­ka me­ta­lo­we­go;
2. daw­niej: szata spod­nia no­szo­na pod spód­ni­cą lub su­knią


Źródła:

SJP.pl

Spodniobuty

spod­nie po­łą­czo­ne z bu­ta­mi, uży­wa­ne przez węd­ka­rzy i my­śli­wych; wo­de­ry, wa­de­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­łą­cze­nie ka­lo­szy i wo­do­od­por­nych spod­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spodniowy

→ spod­nie


Patrz:spodnie

Źródła:

SJP.pl

Spodniska

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgru­bie­nie od|spod­nie.


Źródła:

Wiktionary

Spodnium

strój dam­ski, po­łą­cze­nie ża­kie­tu oraz dłu­gich spod­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) strój ko­bie­cy skła­da­ją­cy się z ża­kie­tu i spod­ni


Spod­nium – ro­dzaj dam­skie­go stro­ju, pier­wot­nie skła­da­ją­ce­go się z ża­kie­tu i dłu­gich spod­ni, obec­nie czę­sto ro­zu­mia­ny jako ele­ganc­ki kom­bi­ne­zon. W mo­dzie dam­skiej spod­nium po­ja­wi­ło się w XX wieku jako dwu­czę­ścio­wy gar­ni­tur, sym­bo­li­zu­ją­cy m.in. eman­cy­pa­cję i rów­no­u­praw­nie­nie ko­biet. Z bie­giem lat ter­min „spod­nium” uległ roz­sze­rze­niu i obec­nie od­no­si się także do jed­no­czę­ścio­wych kom­bi­ne­zo­nów, które łączą spod­nie z górą w for­mie bluz­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spodouste

pod­gro­ma­da ryb na­le­żą­ca do chrzęst­nosz­kie­le­to­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elas­mo­bran­chii|Bo­na­par­te|ref=tak., pod­gro­ma­da dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych, głów­nie mor­skich;


Spo­do­u­ste, blasz­kos­krzel­ne (Elas­mo­bran­chii, z gr. "elas­ma" – blasz­ka, "bran­chia" – skrze­la) – pod­gro­ma­da dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych (Chon­dricht­hy­es), obej­mu­ją­ca około 950 ga­tun­ków, w więk­szo­ści mor­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spodousty

o ce­chach spo­do­u­stych (ro­dzi­na ryb mor­skich)


Źródła:

SJP.pl

Spodowy

→ spód


Patrz:spód

Źródła:

SJP.pl

Spodumen

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów, krze­mian litu i glinu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;


Spo­du­men – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od "gr. spo­dos = po­piół (spo­dios = szary"), na­wią­zu­jąc do sza­rej, przy­po­mi­na­ją­cej po­piół barwy tego mi­ne­ra­łu; "gr. spo­du­men­tos = spo­pie­lo­ny (spo­do­ust­ha = obró­cić się w po­piół)", na­wią­zu­je z kolei do wy­glą­du pro­duk­tu pra­że­nia spo­du­me­nu w pło­mie­niu dmu­chaw­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spodziać

daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: prze­wi­dzieć, przy­pu­ścić, spo­strzec się


Źródła:

SJP.pl

Spodziectwo

ro­dzaj wro­dzo­nej wady prą­cia i cewki mo­czo­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wada wro­dzo­na po­le­ga­ją­ca na lo­ka­li­za­cji uj­ścia cewki mo­czo­wej na brzusz­nej stro­nie prą­cia;


Spo­dziect­wo (łac. "hy­po­spa­dia­sis", "hy­po­spa­dia", z gr. ηυπο = na dole + σπαδōν = roz­cię­cie, szcze­li­na, ang. "hy­po­spa­dias") – wada wro­dzo­na po­le­ga­ją­ca na lo­ka­li­za­cji uj­ścia cewki mo­czo­wej na brzusz­nej stro­nie prą­cia. W szer­szym i no­wo­cze­śniej­szym uję­ciu de­fi­nio­wa­ne jest jako hi­po­plaz­ja brzusz­nej czę­ści prą­cia, w kie­run­ku dal­szym (dy­stal­nie) od miej­sca po­dzia­łu ciała gąb­cza­ste­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spodziewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­dzie­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spodziewany

taki, któ­re­go ktoś się spo­dzie­wa, ocze­ki­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Spodzień

żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: spod­nie


Źródła:

SJP.pl

Spodzik

zdrob­nie­nie od: spód


Źródła:

SJP.pl

Spoganieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ga­nieć)

 (1.1) rzad. rel. wró­cić do po­gań­stwa, stać się po­ga­ni­nem

 (1.2) rzad. rel. za­tra­cić re­li­gij­ny cha­rak­ter


Źródła:

Wiktionary

Spoganizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczy­nie­nie po­gań­skim

 (1.2) rel. za­tra­ce­nie chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­te­ru


Źródła:

Wiktionary

Spoganizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ga­ni­zo­wać)

 (1.1) rzad. uczy­nić po­gań­skim

 (1.2) rel. po­zba­wić chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­ter

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­ga­ni­zo­wać się (ndk. po­ga­ni­zo­wać się)

 (2.1) rzad. stać się po­gań­skim

 (2.2) rel. wy­zbyć się chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­te­ru


Źródła:

Wiktionary

Spoglądanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­glą­dać.


Źródła:

Wiktionary

Spoglądać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­gląd­nąć, spoj­rzeć)

 (1.1) zob. spoj­rzeć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­glą­dać się (dk. spoj­rzeć się)

 (2.1) zob. spoj­rzeć się.


Źródła:

Wiktionary

Spoglądnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skie­ro­wa­nie wzro­ku


Źródła:

Wiktionary

Spoidło

coś, co spaja, łączy; złą­cze, le­pi­szcze


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś co spaja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoiler

spoj­ler;
1. klapa na skrzyd­le sa­mo­lo­tu, zmniej­sza­ją­ca siłę nośną i po­więk­sza­ją­ca opór czo­ło­wy;
2. osło­na przy nad­wo­ziu sa­mo­cho­du zmniej­sza­ją­ca opór po­wie­trza;
3. nie­po­żą­da­na in­for­ma­cja do­ty­czą­ca szcze­gó­łów fa­bu­ły filmu, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spoilerować

zdra­dzać ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; spoj­le­ro­wać, spo­i­lo­wać, spoj­lo­wać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­spo­i­le­ro­wać)

 (1.1) slang. zdra­dzać treść filmu lub książ­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoilerowy

→ spo­i­ler [czy­taj: spoj­le­ro­wy]; spoj­le­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Spoilować

zdra­dzać ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; spoj­le­ro­wać, spo­i­le­ro­wać, spoj­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spoina

1. miej­sce zet­knię­cia się w mu­rach po­szcze­gól­nych ce­gieł, ka­mie­ni itp. wraz z ma­te­ria­łem łą­czą­cym te ele­men­ty
2. miej­sce ze­spa­wa­ne; spaw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. wy­peł­nio­na za­pra­wą szcze­li­na mię­dzy płyt­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi, ce­gła­mi lub in­ny­mi ma­te­ria­ła­mi bu­dow­la­ny­mi

 (1.2) techn. miej­sce po­łą­cze­nia dwóch ze­spa­wa­nych me­ta­lo­wych frag­men­tów kon­struk­cji


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spoinowanie

na­da­wać ele­men­tom zew­nętrz­nym, spo­i­nom żą­da­ny kształt; fu­go­wać


Spo­i­no­wa­nie (fu­go­wa­nie) – sta­no­wi pro­ces wy­peł­nia­nia prze­strze­ni po­mię­dzy płyt­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi, ka­mien­ny­mi, bądź szkla­ny­mi.

Do wy­peł­nia­nia tych szcze­lin służą masy do spo­i­no­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spoinować

na­da­wać ele­men­tom zew­nętrz­nym, spo­i­nom żą­da­ny kształt; fu­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Spoinowy

przy­miot­nik od: spo­i­na


Źródła:

SJP.pl

Spointować

[czy­taj: spu­en­to­wać] za­koń­czyć wy­po­wiedź lub utwór li­te­rac­kich po­in­tą; spu­en­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Spoistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co spo­i­ste; cecha har­mo­nij­nej ca­ło­ści


Źródła:

Wiktionary

Spoisty

1. skła­da­ją­cy się z czą­stek ści­śle złą­czo­nych ze sobą;
2. two­rzą­cy jed­no­li­tą, har­mo­nij­ną ca­łość


przy­miot­nik

 (1.1) zbity w ca­łość; nie da­ją­cy się łatwo roz­dzie­lić

 (1.2) przen. do­brze zor­ga­ni­zo­wa­ny w kon­tek­ście myśli i tre­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoiwo

1. uży­wa­ny w spa­wal­nict­wie ma­te­riał przez­na­czo­ny do ut­wo­rze­nia spo­i­ny;
2. ma­te­riał spa­ja­ją­cy skład­ni­ki pew­nej ca­ło­ści;
3. czyn­nik sca­la­ją­cy jakąś grupę, spo­łecz­ność;
4. skład­nik mas for­mier­skich i rdze­nio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­te­riał łą­czą­cy skład­ni­ki ca­ło­ści

 (1.2) podn. czyn­nik łą­czą­cy daną grupę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spoić

1. złą­czyć przed­mio­ty przy uży­ciu od­po­wied­nich sub­stan­cji; scze­pić;
2. stwo­rzyć ca­łość z wielu ele­men­tów; po­łą­czyć;
3. uczy­nić pi­ja­nym; upić, spić;
4. spoić się (rzad­kie) - złą­czyć się, zo­stać spo­jo­nym; upić się, spić się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­jać)

 (1.1) po­łą­czyć ele­men­ty w pewną ca­łość

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­jać, poić)

 (2.1) pot. do­pro­wa­dzić kogoś do upi­cia się

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spoić się (ndk. spa­jać się)

 (3.1) ulec po­łą­cze­niu w jedno

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spoić się (ndk. spa­jać się, poić się)

 (4.1) pot. do­pro­wa­dzić sie­bie do stanu upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spojenie

1. złą­czyć przed­mio­ty przy uży­ciu od­po­wied­nich sub­stan­cji; scze­pić;
2. stwo­rzyć ca­łość z wielu ele­men­tów; po­łą­czyć;
3. uczy­nić pi­ja­nym; upić, spić;
4. spoić się (rzad­kie) - złą­czyć się, zo­stać spo­jo­nym; upić się, spić się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spoić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spojler

spo­i­ler;
1. klapa na skrzyd­le sa­mo­lo­tu, zmniej­sza­ją­ca siłę nośną i po­więk­sza­ją­ca opór czo­ło­wy;
2. osło­na przy nad­wo­ziu sa­mo­cho­du zmniej­sza­ją­ca opór po­wie­trza;
3. nie­po­żą­da­na in­for­ma­cja do­ty­czą­ca szcze­gó­łów fa­bu­ły filmu, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. liter. uwaga ujaw­nia­ją­ca komuś istot­ne frag­men­ty fa­bu­ły książ­ki lub filmu, psu­ją­ca w ten spo­sób przy­jem­ność ich czy­ta­nia lub oglą­da­nia;

 (1.2) mot. ele­ment nad­wo­zia po­ja­zdu, który po­lep­sza włas­no­ści ae­ro­dy­na­micz­ne;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spojlerować

zdra­dzać ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; spo­i­le­ro­wać, spo­i­lo­wać, spoj­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spojlerowy

→ spoj­ler; spo­i­le­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Spojlować

zdra­dzać ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; spoj­le­ro­wać, spo­i­le­ro­wać, spo­i­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spojrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skie­ro­wa­nie oczu na coś, chwi­la pa­trze­nia w ja­kimś kie­run­ku, na coś lub kogoś

 (1.2) punkt wi­dze­nia, po­gląd


Źródła:

Wiktionary

Spojrzeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­glą­dać)

 (1.1) książk. zwró­cić wzrok na coś lub na kogoś, zer­knąć, rzu­cić okiem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spoj­rzeć się (ndk. spo­glą­dać się)

 (2.1) pot. spoj­rzeć (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Spojrzonko

zdrob­nie­nie od: spoj­rze­nie


Źródła:

SJP.pl

Spojówka

błona ślu­zo­wa po­kry­wa­ją­ca wew­nętrz­ną po­wierzch­nię po­wiek i czę­ścio­wo przed­nią część gałki ocz­nej; łącz­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. przed­nia część gałki ocz­nej; błona ślu­zo­wa po­kry­wa­ją­ca wew­nętrz­ną część po­wiek i przed­nią część biał­ków­ki;


Spo­jów­ka ( tu­ni­ca con­junc­ti­va) – na­rząd do­dat­ko­wy oka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spojówkowy

przy­miot­nik od: spo­jów­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny ze spo­jów­ką, do­ty­czą­cy spo­jów­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoko

po­tocz­nie:
1. par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca poz­wo­le­nie na coś lub apro­ba­tę; nie ma spra­wy, w po­rząd­ku, okej, spocz­ko, spox;
2. oce­nia­ny po­zy­tyw­nie; fajny, dobry


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. spo­koj­nie, za­cho­waj spo­kój, nie de­ner­wuj się

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. przyz­wo­le­nie lub apro­ba­ta; tak (pot­wier­dze­nie), w po­rząd­ku, do­brze, zgoda


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spokoić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. uspo­ka­jać, uśmie­rzać, uci­szać


Źródła:

Wiktionary

Spokojnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta spo­koj­na, ła­god­na


Źródła:

Wiktionary

Spokojnie

przy­słó­wek

 (1.1) ze spo­ko­jem, w opa­no­wa­ny spo­sób, bez nad­mier­nych emo­cji

 (1.2) bez wy­da­rzeń, które mo­gły­by za­kłó­cić spo­kój

 (1.3) mo­no­ton­nie, jed­no­staj­nie

 (1.4) bez pro­ble­mu, z łat­wo­ścią, na pewno

wy­krzy­knik

 (2.1) na­wo­ły­wa­nie do spo­ko­ju


Spo­koj­nie – trze­ci album Kultu, wy­da­ny w 1988. Na pły­cie zna­la­zły się prze­bo­je ra­dio­we „Do Ani” i „Arah­ja”. Na re­e­dy­cji CD do­da­no utwór „Czar­ne słoń­ca” – na­gra­ną przez ze­spół pio­sen­kę do filmu o tym samym ty­tu­le, do któ­rej pow­stał rów­nież te­le­dysk z frag­men­ta­mi filmu. Album jest uz­na­wa­ny za jedno z naj­więk­szych do­ko­nań ze­spo­łu. Okład­kę za­pro­jek­to­wał Jacek Pa­łu­cha[]. "Spo­koj­nie" jest pier­wszą pol­ską płytą kom­pak­to­wą z mu­zy­ką, wy­da­ną w Pol­sce (Pol­ton, CDPL-001).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spokojniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spo­koj­nie


Źródła:

SJP.pl

Spokojniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spo­koj­ny


Źródła:

SJP.pl

Spokojnik

daw­niej: osoba lu­bią­ca spo­kój, ży­ją­ca w spo­ko­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek ży­ją­cy w spo­ko­ju, lu­bią­cy spo­kój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spokojniuchno

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo spo­koj­nie


Źródła:

Wiktionary

Spokojniuchny

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo spo­koj­ny


Źródła:

Wiktionary

Spokojniusieńki

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo spo­koj­ny


Źródła:

Wiktionary

Spokojniusieńko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo spo­koj­nie


Źródła:

Wiktionary

Spokojniuteńki

zdrob­nie­nie od: spo­koj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo spo­koj­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spokojniuteńko

→ spo­koj­niu­teń­ki


przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo spo­koj­nie


Patrz:spokojniuteńki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spokojniutki

zdrob­nie­nie od: spo­koj­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: spo­koj­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spokojniutko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bar­dzo spo­koj­nie


Źródła:

Wiktionary

Spokojno

przy­słó­wek

 (1.1) daw. spo­koj­nie

 (1.2) daw. praw. nie doz­na­jąc przer­wy lub in­nych przesz­kód w po­sia­da­niu nie­ru­cho­mo­ści

przy­miot­nik

 (2.1) gwara. kie­lec­ka spo­koj­ny


Źródła:

Wiktionary

Spokojność

→ spo­koj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. daw. po­czu­cie bez­pie­czeń­stwa, brak obaw, lęków

 (1.2) przest. opa­no­wa­nie, rów­no­wa­ga wew­nętrz­na

 (1.3) przest. życie bez wojny, po­ko­jo­we wa­run­ki życia

 (1.4) przest. za­ci­sze, ustron­ność, cisza, mil­cze­nie


Spo­koj­ność – dawny za­ścia­nek. Te­re­ny, na któ­rych leżał, znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi.


Patrz:spokojny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spokojny

przy­miot­nik

 (1.1) nie­doz­na­ją­cy i nie­po­ka­zu­ją­cy sil­nych uczuć

 (1.2) pełen ciszy, spo­ko­ju, nie­burz­li­wy

 (1.3) o morzu, wo­dzie: niez­mą­co­ny

 (1.4) umiar­ko­wa­ny, nie­rzu­ca­ją­cy się w oczy

 (1.5) upły­wa­ją­cy w zgo­dzie, bez kło­po­tów

 (1.6) prze­bie­ga­ją­cy bez więk­szych emo­cji

rze­czow­nik

 (2.1) pot. czło­wiek nie­doz­na­ją­cy i nie­po­ka­zu­ją­cy sil­nych uczuć


Źródła:

Wiktionary

Spokorniały

za­cząć przyj­mo­wać coś z po­ko­rą; zna­cze­nio­wy od­po­wied­nik idio­mu "po­ło­żyć uszy po sobie"


Źródła:

SJP.pl

Spokornieć

za­cząć przyj­mo­wać coś z po­ko­rą; zna­cze­nio­wy od­po­wied­nik idio­mu "po­ło­żyć uszy po sobie"


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­kor­nieć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­kor­nieć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spokrewnienie

sto­su­nek za­cho­dzą­cy mię­dzy człon­ka­mi jed­nej ro­dzi­ny; po­sia­da­nie wspól­ne­go przod­ka; ko­li­ga­cja, agna­cja, po­kre­wień­stwo, po­wi­no­wact­wo, po­bra­tym­stwo


Źródła:

SJP.pl

Spokrewniony

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wspól­ne po­cho­dze­nie


Źródła:

Wiktionary

Spokój

1. stan rów­no­wa­gi psy­chicz­nej; zimna krew, opa­no­wa­nie;
2. cisza, brak ha­ła­sów;
3. stan, w któ­rym nie ma wojny; pokój, zgoda;
4. wew­nętrz­ny bło­go­stan


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rów­no­wa­ga psy­chicz­na; brak gnie­wu, zde­ner­wo­wa­nia

 (1.2) stan po­zba­wio­ny kłót­ni, za­tar­gów, kon­flik­tów, sprze­czek

 (1.3) cisza, brak ha­ła­su, ru­mo­rów


Spo­kój – pol­ski te­le­wi­zyj­ny film oby­cza­jo­wy z 1976 roku w re­ży­se­rii Krzysz­to­fa Kie­ślow­skie­go, na­krę­co­ny we­dług włas­ne­go sce­na­riu­sza. Bo­ha­te­rem filmu jest ro­bot­nik (Jerzy Stuhr), który po wyj­ściu z wię­zie­nia pró­bu­je usta­bi­li­zo­wać swoje życie. Za uka­za­nie straj­ku ro­bot­ni­cze­go, wobec któ­re­go głów­ny bo­ha­ter za­cho­wu­je obo­jęt­ność, film otrzy­mał zakaz roz­po­wszech­nia­nia do 1980 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spolegliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wzbu­dza­ją­cy za­u­fa­nie

 (1.2) pot. z ule­gło­ścią, ze skłon­no­ścią do kom­pro­mi­su


Źródła:

Wiktionary

Spolegliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spo­le­gli­wie


Źródła:

SJP.pl

Spolegliwość

→ spo­le­gli­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest spo­le­gli­we; cecha tego, kto jest spo­le­gli­wy i na kim można po­le­gać;

 (1.2) pot. cecha kogoś, kto łatwo ustę­pu­je i pod­po­rząd­ko­wu­je się innym


Spo­le­gli­wość – pew­ność, moż­li­wość po­le­ga­nia na kimś. Ktoś spo­le­gli­wy jest osobą, na któ­rej można po­le­gać, na kim można się oprzeć. To ktoś tros­kli­wy, opie­kuń­czy, godny za­u­fa­nia. Po­tocz­nie słowo to jest uży­wa­ne prze­de wszyst­kim w sen­sie "ule­gło­ści" lub "pod­po­rząd­ko­wy­wa­nia się innym", i to dru­gie zna­cze­nie rów­nież ma apro­ba­tę nor­ma­tyw­ną (na po­zio­mie normy użyt­ko­wej).


Patrz:spolegliwy

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spolegliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spo­le­gli­wy


Źródła:

SJP.pl

Spolegliwy

1. taki, na któ­rym można po­le­gać; pewny;
2. po­tocz­nie: taki, który łatwo ustę­pu­je i pod­po­rząd­ko­wu­je się innym


przy­miot­nik

 (1.1) godny za­u­fa­nia; taki, na któ­rym można po­le­gać

 (1.2) pot. skłon­ny do kom­pro­mi­su, ule­gły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoletański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spo­le­to, do­ty­czą­cy Spo­le­to


Źródła:

Wiktionary

Spoleto

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria, w pro­win­cji Pe­ru­gia;


Spo­le­to (łac. "Spo­le­tium") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria, w pro­win­cji Pe­ru­gia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spolia

1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: zdo­by­cze wo­jen­ne, łupy
2. w śred­nio­wie­czu - spa­dek po du­chow­nym
3. daw­niej: nazwa zdo­by­czy wo­jen­nych, za­wie­sza­nych w ko­ście­le


Źródła:

SJP.pl

Spoliczkować

ude­rzyć w twarz


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­licz­ko­wać)

 (1.1) ude­rzyć w po­li­czek, w twarz ot­war­tą dło­nią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spolitechnizować

stech­ni­cy­zo­wać; rzad­ko:
1. po­sze­rzyć w spo­łe­czeń­stwie zna­jo­mość za­gad­nień, osią­gnięć i za­sto­so­wań współ­czes­nej tech­ni­ki;
2. uwz­ględ­nić w pro­gra­mach szkol­nych przed­mio­ty tech­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Spolityzować

nadać cze­muś cha­rak­ter po­li­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Spolium

ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny użyty wtór­nie z innej bu­dow­li


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. star­szy ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny, np. ko­lum­na, ka­mien­ny detal, wy­ko­rzy­sta­ny w nowym bu­dyn­ku;

 (1.2) bi­bliot. frag­ment star­szej księ­gi wy­ko­rzy­sta­nej na nowo jako ma­te­riał


Spo­lium (łac., l.mn. spo­lia; łu­pie­stwo, ob­dzie­ra­nie, łup, zdo­bycz) – po­now­ne wy­ko­rzy­sta­nie star­sze­go, za­byt­ko­we­go ele­men­tu w nowym, np. ar­chi­tek­to­nicz­ne­go (ko­lum­ny, ka­mien­ne­go de­ta­lu itp.) w nowym bu­dyn­ku. Bar­dzo po­wszech­ne było sto­so­wa­nie an­tycz­nych ko­lumn we wczes­no­chrze­ści­jań­skich ba­zy­li­kach[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spolonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczy­nie­nie pol­skim


Źródła:

Wiktionary

Spolonizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­lo­ni­zo­wać)

 (1.1) kult. na­rzu­cić pol­skość, przy­mu­sić kogoś do zo­sta­nia Po­la­kiem, zmie­nić coś na pol­skie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­lo­ni­zo­wać się (ndk. po­lo­ni­zo­wać się)

 (2.1) stać się Po­la­kiem, na­brać cech pol­skich


Źródła:

Wiktionary

Spolszczać

1. na­da­wać cze­muś cechy pol­skie;
2. na­rzu­cać komuś kul­tu­rę pol­ską;
3. prze­kła­dać na język pol­ski


Źródła:

SJP.pl

Spolszczały

1. na­da­wać cze­muś cechy pol­skie;
2. na­rzu­cać komuś kul­tu­rę pol­ską;
3. prze­kła­dać na język pol­ski


Źródła:

SJP.pl

Spolszczenie

prze­kład na język pol­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spol­szczeć.

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spol­szczyć.

 (1.3) to, co zo­sta­ło spol­szczo­ne, prze­kład na język pol­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spolszczeć

pod­dać się wpły­wom kul­tu­ry pol­skiej, stać się Po­la­kiem, na­brać cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Pol­ski; spol­szczyć się


Źródła:

SJP.pl

Spolszczyć

1. nadać cze­muś cechy pol­skie;
2. na­rzu­cić komuś kul­tu­rę pol­ską;
3. prze­ło­żyć na język pol­ski


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) nadać cze­muś cechy pol­skie

 (1.2) na­rzu­cić komuś pol­ską kul­tu­rę

 (1.3) prze­ło­żyć tekst na język pol­ski

 (1.4) nadać wy­ra­zo­wi pol­skie brzmie­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spol­szczyć się

 (2.1) na­brać pol­skich cech


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spomiędzy

przy­i­mek

 (1.1) …który in­for­mu­je, że z miej­sca po­ło­żo­ne­go mię­dzy ja­ki­miś obiek­ta­mi wy­su­nę­ła się, wyj­rza­ła lub wysz­ła rzecz lub osoba, o któ­rej mowa

 (1.2) …który in­for­mu­je, że to, o czym mowa w zda­niu, do­ty­czy pew­nej wy­róż­nio­nej czę­ści zbio­ru


Źródła:

Wiktionary

Spomodz

cza­sow­nik

 (1.1) daw. wspo­móc


Źródła:

Wiktionary

Spompować

po­tocz­nie:
1. na­pom­po­wać, po­więk­szyć, np. mię­śnie;
2. spom­po­wać się - oddać mocz w spo­sób nie­kon­tro­lo­wa­ny; po­siu­siać się, zmo­czyć się, zsi­kać się


Źródła:

SJP.pl

Spompowywać

po­tocz­nie: pom­po­wać, po­więk­szać (np. mię­śnie)


Źródła:

SJP.pl

Spona

daw­niej:
1. klam­ra, spin­ka, za­pię­cie;
2. ostry pazur dra­pież­ne­go ptaka; szpon


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. szpon


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sponad

przy­i­mek okre­śla­ją­cy miej­sca znaj­du­ją­ce się nad czymś albo nad kimś; znad


Spo­nad – tom wier­szy Ju­lia­na Przy­bo­sia wy­da­ny w 1930.

Tom zo­stał stwo­rzo­ny we współ­pra­cy z Wła­dy­sła­wem Strze­miń­skim, który opra­co­wał szatę gra­ficz­ną, dzię­ki czemu tom jest czo­ło­wym przy­kła­dem współ­pra­cy twór­czej po­e­tów i ma­la­rzy. Wersy ut­wo­rów two­rzą pio­no­we i po­zio­me ge­o­me­trycz­ne ukła­dy o róż­nej wiel­ko­ści liter.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spondej

stopa wier­szo­wa o dwóch sy­la­bach dłu­gich


Spon­dej ( spon­de­us, σπονδεῖος) – stopa me­trycz­na zło­żo­na z dwóch sylab dłu­gich (w wier­szach ilo­cza­so­wych) lub ak­cen­to­wa­nych (w wier­szach ak­cen­tu­a­cyj­nych). Nazwa po­cho­dzi od wy­ra­zu σπονδή (oz­na­cza­ją­ce­go li­ba­cję), ma­ją­ce­go ten wła­śnie układ sylab; po­nad­to śpie­wa­ne pod­czas li­ba­cji pie­śni skła­da­ły się wła­śnie ze spon­de­jów, przez co miały po­wol­ny i uro­czy­sty cha­rak­ter.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spondyliatra

spe­cja­li­sta od cho­rób krę­go­słu­pa


Źródła:

SJP.pl

Spondyloza

zmia­ny zwy­rod­nie­nio­we w krę­go­słu­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­ro­ba zwy­rod­nie­nio­wa krę­go­słu­pa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spongina

sub­stan­cja or­ga­nicz­na two­rzą­ca razem z krze­mion­ką szkie­let gąbki zwy­czaj­nej


Spon­gi­na – biał­ko bu­du­ją­ce szkie­let niek­tó­rych gąbek. Szkie­le­ty tych or­ga­niz­mów po oczy­szcze­niu były sto­so­wa­ne jako gąbki do ką­pie­li.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sponginowy

przy­miot­nik od: spon­gi­na


Źródła:

SJP.pl

Spongioblast

ko­mór­ka, z któ­rej two­rzą się ko­mór­ki gle­jo­we ukła­du ner­wo­we­go w trak­cie roz­wo­ju pło­do­we­go


Źródła:

SJP.pl

Spongiolit

osa­do­wa skała po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go


Spon­gio­lit – skała osa­do­wa, krze­mion­ko­wa zbu­do­wa­na głów­nie z opalu i chal­ce­do­nu..

Spon­gio­li­ty są osa­da­mi mor­ski­mi na­le­żą­cy­mi do grupy skał or­ga­no­ge­nicz­nych. Pow­sta­ły w wy­ni­ku se­dy­men­ta­ci du­żych ilo­ści spi­kul (igieł) gąbek i sce­men­to­wa­nia le­pi­szczem krze­mion­ko­wym (opa­lo­wo-chal­ce­do­no­wym).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spongioza

1. szcze­gól­ny ro­dzaj ko­roz­ji że­li­wa sza­re­go wy­stę­pu­ją­cy w urzą­dze­niach chło­dzo­nych wodą, naj­czę­ściej przy braku tlenu i przy du­żych stę­że­niach wo­do­ru;
2. gąb­cza­stość isto­ty sza­rej, zmia­na mor­fo­lo­gicz­na wy­stę­pu­ją­ca w cho­ro­bach zwy­rod­nie­nio­wych mózgu


Źródła:

SJP.pl

Spongocel

Spon­go­cel, jama pa­ra­ga­stral­na – wew­nętrz­na jama gąbek, zwana pa­ra­ga­stral­ną dla odróż­nie­nia od jamy pra­je­li­ta tkan­kow­ców.

Spon­go­cel łączy się ze śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym licz­ny­mi po­ra­mi, któ­ry­mi woda na­pły­wa do wew­nątrz, oraz przez osku­lum, któ­rę­dy woda wy­pły­wa. W typie askon spon­go­cel wy­sła­ny jest cho­a­no­cy­ta­mi. W typie sykon ogra­ni­czo­ny jest do ka­na­łów pro­mie­ni­stych, a w typie le­u­kon wy­stę­pu­je tylko w ko­mo­rach.


Źródła:

Wikipedia

Sponiewieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­nie­wie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Sponiewierać

1. po­trak­to­wać kogoś lub coś po­gard­li­wie, źle się z kimś lub czymś obejść; zgnę­bić, upo­ko­rzyć, znie­wa­żyć;
2. po­tocz­nie: spo­wo­do­wać zmę­cze­nie; zmę­czyć;
3. spo­nie­wie­rać się -
a) na­ru­szyć włas­ną god­ność; po­ni­żyć się;
b) po­tocz­nie: zmę­czyć się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) książk. bar­dzo kogoś upo­ko­rzyć, znie­wa­żyć

 (1.2) książk. spra­wić, że ktoś lub coś jest w bar­dzo złym sta­nie, kon­dy­cji; zmal­tre­to­wać, zni­szczyć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­nie­wie­rać się

 (2.1) pot. upić się do nie­przy­tom­no­ści, do­pro­wa­dzić się pi­jań­stwem do złego stanu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sponson

1. nie­wiel­ki wy­kusz obron­ny wy­su­nię­ty poza ścia­nę bu­dow­li, wy­po­sa­żo­ny w strzel­ni­ce i słu­żą­cy do obro­ny bocz­nej obiek­tu;
2. bocz­ny wy­stęp lub po­sze­rze­nie kon­struk­cji po­ja­zdu, przez­na­czo­ne do mon­ta­żu uz­bro­je­nia albo zwięk­sze­nia sta­bil­no­ści


Spon­son – ele­ment kon­struk­cyj­ny w po­sta­ci wy­stę­pu, wy­brzu­sze­nia, ry­za­li­tu, słu­żą­cy do umie­szcza­nia uz­bro­je­nia lub po­pra­wia­nia sta­bil­no­ści kon­struk­cji po­ja­zdu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sponsor

1. osoba lub in­sty­tu­cja fi­nan­su­ją­ca w ca­ło­ści lub w czę­ści ja­kieś przed­sięw­zię­cie, czę­sto w za­mian za re­kla­mo­wa­nie włas­nej dzia­łal­no­ści;
2. osoba utrzy­mu­ją­ca ko­chan­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która fi­nan­su­je ja­kieś przed­sięw­zię­cie, wy­da­rze­nie kul­tu­ral­ne itp.

 (1.2) pot. ktoś, kto fun­du­je, sta­wia coś, naj­czę­ściej al­ko­hol

 (1.3) pot. o męż­czyź­nie, który ma utrzy­man­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sponsorat

fi­nan­so­wa­nie przez po­stron­ną osobę lub in­sty­tu­cję ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia, zwy­kle kul­tu­ral­ne­go lub spor­to­we­go; spon­so­ring


Źródła:

SJP.pl

Sponsoring

fi­nan­so­wa­nie przez po­stron­ną osobę lub in­sty­tu­cję ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia, zwy­kle kul­tu­ral­ne­go lub spor­to­we­go; spon­so­rat


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bycie spon­so­rem

 (1.2) fi­nan­so­wa­nie wy­dat­ków w za­mian za usłu­gi sek­su­al­ne


Spon­so­ring (rów­nież spon­so­ro­wa­nie) – forma pro­mo­cji. Jego isto­tą są sko­ja­rze­nia, dzię­ki któ­rym po­zy­tyw­ny obraz spon­so­ro­wa­ne­go prze­no­si się na spon­so­ra.

Znak spon­so­ra naj­czę­ściej to­wa­rzy­szy im­pre­zom lub dzia­ła­niu spon­so­ro­wa­nych in­sty­tu­cji. W przy­pad­ku pro­duk­tów, któ­rych re­kla­ma jest ogra­ni­czo­na prze­pi­sa­mi praw­ny­mi (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sponsoringowy

przy­miot­nik od: spon­so­ring


Źródła:

SJP.pl

Sponsorka

ko­bie­ta wrę­cza­ją­ca pie­nią­dze na cel cha­ry­ta­tyw­ny lub ko­bie­ta pła­cą­ca utrzy­man­ko­wi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która fi­nan­su­je ja­kieś przed­sięw­zię­cie, wy­da­rze­nie kul­tu­ral­ne itp.

 (1.2) pot. ko­bie­ta, która fun­du­je, sta­wia coś

 (1.3) slang. ko­bie­ta, na ogół star­sza i za­moż­na, która wy­da­je pie­nią­dze na znacz­nie młod­szą osobę w ce­lach ro­man­tycz­nych lub sek­su­al­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sponsorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spon­so­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sponsorowany

1. fi­nan­so­wać coś z włas­nych środ­ków, czę­sto w za­mian za re­kla­mo­wa­nie włas­nej dzia­łal­no­ści;
2. po­tocz­nie:
a) po­ma­gać komuś fi­nan­so­wo;
b) mieć utrzy­man­kę lub utrzy­man­ka


Źródła:

SJP.pl

Sponsorować

1. fi­nan­so­wać coś z włas­nych środ­ków, czę­sto w za­mian za re­kla­mo­wa­nie włas­nej dzia­łal­no­ści;
2. po­tocz­nie:
a) po­ma­gać komuś fi­nan­so­wo;
b) mieć utrzy­man­kę lub utrzy­man­ka


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. fi­nan­so­wać ja­kieś przed­sięw­zię­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sponsorski

→ spon­sor


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spon­so­rem, do­ty­czą­cy spon­so­ra, spon­so­ro­wa­nia


Patrz:sponsor

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sponsorstwo

za­ję­cie spon­so­ra; spon­so­ring


Źródła:

SJP.pl

Sponsorówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. posp. ko­bie­ta, która żyje ze spon­so­rin­gu, jest na utrzy­ma­niu bo­ga­te­go męż­czyz­ny lub kilku męż­czyzn w za­mian za świad­czo­ne usłu­gi sek­su­al­ne, cza­sem też to­wa­rzy­skie


Źródła:

Wiktionary

Sponsowiały

przy­miot­nik

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: spą­so­wia­ły


Źródła:

Wiktionary

Sponsowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spon­so­wieć.


Źródła:

Wiktionary

Sponsowieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: spą­so­wieć


Źródła:

Wiktionary

Spontan

mło­dzie­żo­wo:
1. im­pul­syw­na, na­tych­mia­sto­wa, nie­za­pla­no­wa­na de­cyz­ja lub dzia­ła­nie;
2. stan bez­tro­ski, w któ­rym po­dej­mu­je się odru­cho­we, nie­za­pla­no­wa­ne de­cyz­je i dzia­ła­nia; luz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. coś bez przy­go­to­wa­nia (np. spot­ka­nie)


Spon­tan – czwar­ty sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Mi­cha­ła Szczy­gła z jego de­biu­tanc­kie­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Tak jak chcę". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 28 sierp­nia 2020.

Kom­po­zy­cja zna­la­zła się na 7. miej­scu listy AirPlay – Top, naj­czę­ściej odt­wa­rza­nych ut­wo­rów w pol­skich roz­gło­śniach ra­dio­wych. Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus pod­wój­nie pla­ty­no­we­go sin­gla, prze­kra­cza­jąc licz­bę 40 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spontanicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spon­ta­nicz­ny, bez głęb­sze­go prze­my­śle­nia, odru­cho­wo, emo­cjo­nal­nie


Źródła:

Wiktionary

Spontaniczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spon­ta­nicz­nie


Źródła:

SJP.pl

Spontaniczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spon­ta­nicz­ny; bar­dziej spon­ta­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Spontaniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ży­wio­ło­we, odru­cho­we za­cho­wa­nie, nie­prze­my­śla­ne, nie­przy­go­to­wa­ne, wy­my­ślo­ne na po­cze­ka­niu


Źródła:

Wiktionary

Spontaniczny

ży­wio­ło­wy, sa­mo­rzut­ny, odru­cho­wy


przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy odru­cho­wo, bez in­nych wpły­wów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoofer

[czy­taj: spu­fer] osoba pod­szy­wa­ją­ca się pod kogoś w celu oszu­ka­nia lub wy­łu­dze­nia in­for­ma­cji


Źródła:

SJP.pl

Spoofing

[czy­taj: spu­fing] pod­szy­wa­nie się pod kogoś lub coś w celu oszu­ka­nia lub wy­łu­dze­nia in­for­ma­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. in­form. tech­ni­ka ha­ker­ska po­le­ga­ją­ca na pod­szy­wa­niu się pod inny ele­ment sy­ste­mu, in­ne­go użyt­kow­ni­ka;


Spo­o­fing (ang. "spoof" – na­cią­ga­nie, pod­szy­wa­nie) – grupa ata­ków na sy­ste­my te­le­in­for­ma­tycz­ne po­le­ga­ją­ca na pod­szy­wa­niu się pod inny ele­ment tego sa­me­go sy­ste­mu. Efekt ten osią­ga­ny jest po­przez umie­szcza­nie w sieci pre­pa­ro­wa­nych pa­kie­tów da­nych lub nie­po­praw­ne uży­wa­nie pro­to­ko­łów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spoofingowy

[czy­taj: spu­fin­go­wy] po­le­ga­ją­cy na pod­szy­wa­niu się pod inne urzą­dze­nie lub in­ne­go użyt­kow­ni­ka sieci te­le­in­for­ma­tycz­nej w celu uzy­ska­nia ko­rzy­ści ma­jąt­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Spooling

[czy­taj: spu­ling] w in­for­ma­ty­ce: prze­kła­da­nie do bu­fo­ra in­for­ma­cji o wy­ko­ny­wa­nych przez apli­ka­cję za­da­niach; bu­fo­ro­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. zapis na dysku da­nych ode­bra­nych z urzą­dze­nia wej­ścio­we­go i prze­cho­wy­wa­nie ich do czasu przy­ję­cia przez urzą­dze­nie wyj­ścio­we;


Spo­o­ling (roz­wi­ja­ny jako "se­qu­en­tial pe­rip­he­ral ope­ra­tion on-line") – tryb re­a­li­zo­wa­nia ope­ra­cji wej­ścia-wyj­ścia w od­nie­sie­niu do urzą­dzeń o do­stę­pie wy­łącz­nym. Cała za­war­tość stru­mie­nia jest bu­fo­ro­wa­na zanim zo­sta­nie prze­sła­na w miej­sce do­ce­lo­we.

Spo­o­ling poz­wa­la za­pew­nić in­te­gral­ność da­nych wy­sy­ła­nych do urzą­dzeń pra­cu­ją­cych w spo­sób sek­wen­cyj­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spooneryzm

[czy­taj: spu­ne­ryzm] spu­ne­ryzm, me­ta­gram;
1. mi­mo­wol­ne prze­sta­wie­nie gło­ski lub gło­sek w wy­ra­zie, da­ją­ce czę­sto efekt ko­micz­ny;
2. prze­sta­wie­nie takie do­ko­na­ne świa­do­mie i w ten spo­sób, aby wy­ni­kłe z niego formy były ist­nie­ją­cy­mi wy­ra­za­mi


Źródła:

SJP.pl

Spopielacieć

stać się po­pie­la­tym


Źródła:

SJP.pl

Spopielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­pie­lać.


Źródła:

Wiktionary

Spopielarnia

bu­dy­nek przez­na­czo­ny do pa­le­nia ludz­kich zwłok; kre­ma­to­rium


Źródła:

SJP.pl

Spopielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) forma po­chów­ku, po­le­ga­ją­ca na spa­le­niu ciała do formy po­pio­łu


Źródła:

Wiktionary

Spopielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­pie­lać)

 (1.1) książk. obró­cić w po­piół po­przez spa­le­nie

 (1.2) książk. uczy­nić (naj­czę­ściej barwą) po­dob­nym do po­pio­łu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­pie­lić się (ndk. spo­pie­lać się)

 (2.1) książk. obró­cić się w po­piół

 (2.2) książk. stać się po­dob­nym do po­pio­łu


Źródła:

Wiktionary

Spopod

przy­i­mek o zna­cze­niu po­dob­nym do przy­im­ka "spod", uwy­dat­nia roz­le­głość przed­mio­tów


Źródła:

SJP.pl

Spopularyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­pu­la­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spopularyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­pu­la­ry­zo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­pu­la­ry­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spora

1. ko­mór­ka słu­żą­ca do bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się ro­ślin niż­szych
2. sta­dium cyklu roz­wo­jo­we­go spo­row­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. za­rod­nik

 (1.2) biol. przetr­wal­nik

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lp. ż. od: spory


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sporady

ar­chi­pe­lag na Morzu Egej­skim


Spo­ra­dy – nazwa od­no­szą­ca się do dwóch ar­chi­pe­la­gów wysp grec­kich na Morzu Egej­skim, zna­nych pod nazwą Spo­ra­dy Po­łud­nio­we i Spo­ra­dy Pół­noc­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporadycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spo­ra­dycz­ny, bar­dzo rzad­ko


Źródła:

Wiktionary

Sporadyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spo­ra­dycz­nie


Źródła:

SJP.pl

Sporadyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­stę­po­wa­nie cze­goś rzad­ko, nie­re­gu­lar­nie lub w nie­wiel­kich ilo­ściach


Źródła:

Wiktionary

Sporadyczny

wy­stę­pu­ją­cy rzad­ko, nie­re­gu­lar­nie


przy­miot­nik

 (1.1) po­ja­wia­ją­cy się lub wy­stę­pu­ją­cy rzad­ko, od czasu do czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sporangialny

→ spo­ran­gium


Patrz:sporangium

Źródła:

SJP.pl

Sporangium

organ niek­tó­rych ro­ślin i grzy­bów, w któ­rym wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki słu­żą­ce do rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go; za­rod­nia


Źródła:

SJP.pl

Sporawy

dosyć duży; spory


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) dość spory; wy­star­cza­ją­co duży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sporcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sport


Źródła:

Wiktionary

Sporek

jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


Spo­rek ("Sper­gu­la") – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych ("Ca­ry­op­hyl­la­ce­ae"). Na­le­ży do niego 12 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, za­chod­niej i pół­noc­nej Azji oraz w re­jo­nie Hi­ma­la­jów, w pół­noc­nej i rów­ni­ko­wej Afry­ce, w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporeń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. prze­ciw­nik


Źródła:

Wiktionary

Spornia

ele­ment pod­pie­ra­ją­cy dach


Źródła:

SJP.pl

Sporniak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spor­ny; bar­dziej spor­ny


Źródła:

SJP.pl

Spornik

ele­ment nośny w for­mie belki, sto­so­wa­ny w kon­struk­cji bal­ko­nów, gzym­sów itp.; wspor­nik


Źródła:

SJP.pl

Sporny

bę­dą­cy przed­mio­tem sporu


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy przed­mio­tem sporu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sporo

za­i­mek li­czeb­ny nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) jako okre­śle­nie rze­czow­ni­ka: dość dużo, nie­ma­ło

 (1.2) jako okre­śle­nie cza­sow­ni­ka: dość dużo, nie­ma­ło

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: spora


Źródła:

Wiktionary

Sporobójczy

ni­szczą­cy spory (za­rod­ni­ki)


Źródła:

SJP.pl

Sporocysta

jedna z faz roz­wo­jo­wych pa­so­żyt­ni­czej przy­wry wnętrz­nia­ka, wy­wo­łu­ją­ca cho­ro­bę zwaną bil­har­cjo­zą lub schi­sto­so­ma­to­zą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporofil

liść pa­prot­ni­ków, na któ­rym two­rzą się or­ga­ny rozm­na­ża­nia, w któ­rych pow­sta­ją ha­plo­i­dal­ne za­rod­ni­ki; liść za­rod­nio­no­śny, liść za­rod­nio­wy


Spo­ro­fil (gr. "spó­ros" = na­sie­nie + "phýllon" = liść), liść za­rod­nio­no­śny – liść, na któ­rym two­rzą za­rod­nie z ha­plo­i­dal­ny­mi za­rod­ni­ka­mi u wi­dła­ków, skrzy­pów i niek­tó­rych pa­pro­ci. Spo­ro­fi­le mogą wy­stę­po­wać po­je­dyn­czo lub ze­bra­ne w kłosy za­rod­nio­no­śne.

U przed­sta­wi­cie­li ro­dza­ju po­ry­blin (z rzędu po­ry­bli­now­ców) wy­dłu­żo­ne za­rod­nie osa­dzo­ne są po­je­dyn­czo u na­sa­dy spo­ro­fi­lu, w za­głę­bie­niu, osło­nię­te przez velum, czyli fałd z roz­ro­śnię­tej tkan­ki li­ścia. U na­sa­dy spo­ro­fi­lu znaj­du­je się ję­zy­czek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporofit

u ro­ślin z prze­mia­ną po­ko­leń po­ko­le­nie rozm­na­ża­ją­ce się przez za­rod­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. di­plo­i­dal­ne sta­dium w prze­mia­nie po­ko­leń ro­ślin i glo­nów;


Spo­ro­fit – di­plo­i­dal­ne sta­dium w prze­mia­nie po­ko­leń ro­ślin i glo­nów. W sta­dium spo­ro­fi­tu za­cho­dzi pro­ces me­jo­zy, w wy­ni­ku któ­rej pow­sta­ją za­rod­ni­ki.

U ro­ślin na­czy­nio­wych spo­ro­fit jest znacz­nie więk­szy niż ga­me­to­fit, jest też sta­dium zdol­nym do sa­mo­dziel­ne­go ist­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sporokarp

twór zło­żo­ny z kilku za­rod­ni oto­czo­nych osłon­ką, wy­stę­pu­ją­cy u pa­pro­ci wod­nych; spo­ro­kar­pium, ni­by­o­woc


Spo­ro­karp, spo­ro­kar­pium – wy­spe­cja­li­zo­wa­na struk­tu­ra wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych pa­pro­ci, zwią­za­na z wyt­wa­rza­niem i uwal­nia­niem za­rod­ni­ków. Spo­ro­kar­pia są wyt­wa­rza­ne przez trzy ro­dzi­ny wod­nych pa­pro­ci róż­no­za­rod­ni­ko­wych z rzędu "Sal­vi­nia­les".

W przy­pad­ku ro­dzi­ny "Azol­la­ce­ae" i "Sal­vi­nia­ce­ae" spo­ro­karp jest ro­dza­jem zmo­dy­fi­ko­wa­nej za­rod­ni. Bar­dziej zło­żo­ną formę struk­tu­ra ta przy­bie­ra u przed­sta­wi­cie­li "Mar­si­le­a­ce­ae".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporokarpium

twór zło­żo­ny z kilku za­rod­ni oto­czo­nych osłon­ką, wy­stę­pu­ją­cy u pa­pro­ci wod­nych; spo­ro­karp, ni­by­o­woc


Źródła:

SJP.pl

Sporomorfa

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) w bo­ta­ni­ce: za­rod­nik lub pyłek odłą­czo­ny od ro­śli­ny


Źródła:

SJP.pl

Sporotrychoza

grzy­bi­ca pod­skór­na lub głę­bo­ka wy­wo­ła­na przez grzyb Spo­ro­trix schenc­kii


Spo­ro­try­cho­za – cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez grzy­ba "Spo­roth­rix schenc­kii". Naj­czę­ściej zaj­mu­je skórę, choć może rów­nież zaj­mo­wać stawy, kości, płuca i mózg. Spo­ro­try­cho­za jest cho­ro­bą przew­le­kłą. Po­stę­pu­je wolno, pier­wsze ob­ja­wy mogą wy­stą­pić od 1 do 12 ty­god­ni po za­ra­że­niu. Cho­ro­bą tą można za­ra­zić się przez ukłu­cie kol­cem róży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporowacieć

stać się po­ro­wa­tym


Źródła:

SJP.pl

Sporowce

typ pa­so­żyt­ni­czych pier­wot­nia­ków; za­rod­ni­kow­ce


Źródła:

SJP.pl

Sporowiec

przed­sta­wi­ciel typu pa­so­żyt­ni­czych pier­wot­nia­ków; za­rod­ni­ko­wiec


Źródła:

SJP.pl

Sporozoit

sta­dium roz­wo­jo­we pier­wot­nia­ków pa­so­żyt­ni­czych z grupy spo­row­ców wła­ści­wych


Spo­ro­zo­it (z gr. "sporo"- + "zóon" „zwie­rzę” + "eídos" „po­stać”) – za­rod­nik for­mu­ją­cy się po­przez za­płod­nie­nie. Może nim być każdy sier­poksz­tałt­ny ją­dro­wy za­ro­dek, ufor­mo­wa­ny przez po­dział pro­to­plaz­my za­rod­ni­ka or­ga­niz­mu api­kom­plek­so­we­go. W ma­la­rii spo­ro­zo­i­ty są for­ma­mi za­rodź­ców, które są wyz­wo­lo­ne od oo­cy­tów ko­ma­rów. Spo­ro­zo­i­ty gro­ma­dzą się w śli­nian­kach ko­ma­rów – zo­sta­ją prze­nie­sio­ne do or­ga­niz­mu czło­wie­ka, kiedy te żywią się krwią.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sport

zor­ga­ni­zo­wa­na ak­tyw­ność fi­zycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej i umy­sło­wej, po­dej­mo­wa­nej dla zdro­wia, współ­za­wod­nict­wa lub przy­jem­no­ści;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pa­pie­ros marki „Sport”, póź­niej „Po­pu­lar­ne”


Sport – wszel­kie formy ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej, które przez uczest­nict­wo do­raź­ne lub zor­ga­ni­zo­wa­ne wpły­wa­ją na wy­pra­co­wa­nie lub po­pra­wie­nie kon­dy­cji fi­zycz­nej i psy­chicz­nej, roz­wój sto­sun­ków spo­łecz­nych lub osią­gnię­cie wy­ni­ków spor­to­wych na wszel­kich po­zio­mach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sport.

skrót od: spor­to­wy, spor­to­wo (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


skrót

 (1.1) = (ter­min) spor­to­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sportage

[czy­taj: spor­tydż] model sa­mo­cho­du marki Kia


Źródła:

SJP.pl

Sportka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. wózek spa­ce­ro­wy


Źródła:

Wiktionary

Sportowczyni

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; sports­men­ka, sports­man­ka, sports­wo­man


Źródła:

SJP.pl

Sportowiec

osoba upra­wia­ją­ca jakiś sport; sports­men


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba (ko­bie­ta lub męż­czyz­na), która za­wo­do­wo lub ama­tor­sko upra­wia jakiś sport


Spor­to­wiec – osoba upra­wia­ją­ca pewną dzie­dzi­nę spor­to­wą. Spor­tow­cem jest za­rów­no osoba upra­wia­ją­ca sport za­wo­do­wo, jak i ama­tor­sko, a jej tre­ning opie­ra się zaz­wy­czaj na od­po­wied­nio przy­go­to­wa­nym pla­nie tre­nin­go­wym. Sport ten może wy­ma­gać wy­sił­ku fi­zycz­ne­go i zręcz­no­ści (np. piłka nożna), ale rów­nież może ogra­ni­czać się do za­an­ga­żo­wa­nia umy­słu (sza­chy).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sportowo

przy­słó­wek

 (1.1) w stylu spor­to­wym

 (1.2) sport. fair play


Źródła:

Wiktionary

Sportowość

→ spor­to­wy


Patrz:sportowy

Źródła:

SJP.pl

Sportowy

do­ty­czą­cy spor­tu lub spor­tow­ców


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy spor­tu, zwią­za­ny ze spor­tem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) prze­strze­ga­ją­cy fair play


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sportretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spor­tre­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sportretować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|por­tre­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sportsman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. męż­czyz­na upra­wia­ją­cy sport


Źródła:

Wiktionary

Sportsmanka

[czy­taj: sports­men­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; spor­tow­czy­ni, sports­men­ka, sports­wo­man


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta tre­nu­ją­ca sport


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sportsmen

osoba upra­wia­ją­ca jakiś sport; spor­to­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik spor­to­wy, spor­to­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sportsmenka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; spor­tow­czy­ni, sports­man­ka, sports­wo­man


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka spor­to­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sportsmeński

→ sports­men


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny ze sports­me­nem, do­ty­czą­cy sports­me­na


Patrz:sportsmen

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sportsmeńsko

przy­słó­wek

 (1.1) po sports­meń­sku, jak sports­men lub sports­men­ka


Źródła:

Wiktionary

Sportswashing

[czy­taj: sport­sło­szing] wy­ko­rzy­sta­nie spor­tu do po­pra­wy wi­ze­run­ku, np. przez kraje ła­mią­ce prawa czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Sportswoman

[czy­taj: sport­sło­men] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; sports­men­ka, spor­tow­czy­ni, sports­man­ka


Źródła:

SJP.pl

Sportwashing

[czy­taj: spor­tło­szing] wy­ko­rzy­sty­wa­nie spor­tu do po­pra­wy wi­ze­run­ku


Źródła:

SJP.pl

Sporty

zor­ga­ni­zo­wa­na ak­tyw­ność fi­zycz­na


forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., W. plu­ral|sport.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sportówka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport; spor­tow­czy­ni, sports­men­ka, sports­wo­man;
2. sa­mo­chód spor­to­wy;
3. szko­ła spor­to­wa;
4. szkol­na klasa spor­to­wa;
5. ubra­nie spor­to­we;
6. ro­dzaj wózka dzie­cię­ce­go;
7. spor­to­wy ze­ga­rek na rękę; smart­watch;
8. spor­to­wa gra wideo;
9. anime o spor­cie


Źródła:

SJP.pl

Sporulacja

pro­ces wyt­wa­rza­nia za­rod­ni­ków u grzy­bów; za­rod­ni­ko­wa­nie


Spo­ru­la­cja ( spo­ru­la­tion) – pro­ces wyt­wa­rza­nia spor, czyli przetr­wal­ni­ków. Za­cho­dzi u bak­te­rii, pier­wot­nia­ków, glo­nów, grzy­bów i ro­ślin, gdy znaj­du­ją się w nie­ko­rzyst­nych dla ich życia wa­run­kach śro­do­wi­sko­wych (pro­mie­nio­wa­nie, ek­stre­mal­ne cie­pło lub zimno, brak odży­wia­nia itp.). Czę­sto spo­ru­la­cja utoż­sa­mia­na jest z za­rod­ni­ko­wa­niem (spo­ro­ge­ne­zą), czyli wyt­wa­rza­niem za­rod­ni­ków, część my­ko­lo­gów jed­nak odróż­nia te dwa po­ję­cia, ogra­ni­cza­jąc po­ję­cie spo­ru­la­cji tylko do wyt­wa­rza­nia przetr­wal­ni­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporutować

cza­sow­nik

 (1.1) środ. prze­stęp., wtór­nie gw-pl|War­sza­wa. zo­rien­to­wać się, do­my­ślić się, zdać sobie spra­wę, spo­strzec

 (1.2) środ. prze­stęp., wtór­nie gw-pl|War­sza­wa. wy­kryć, roz­poz­nać, wy­tro­pić (kogoś albo coś ukry­te­go)

 (1.3) środ. prze­stęp. wydać, wsy­pać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­ru­to­wać się

 (2.1) środ. prze­stęp., wtór­nie gw-pl|War­sza­wa. spo­ru­to­wać (1.1)

 (2.2) skrót|ochweśn.|kmina ochwe­śnic­ka, gwara ochwe­śnic­ka|w:Gwara ochwe­śnic­ka. kłó­cić się

 (2.3) gw-pl|Gniez­no. skom­pro­mi­to­wać się


Źródła:

Wiktionary

Spory

dosyć duży, po­kaź­ny


przy­miot­nik

 (1.1) cał­kiem duży, po­kaź­ny; dość istot­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: spór

 (2.2) D. lp.; M., B. i W. lm. od: spora


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sporysz

organ przetr­wal­ni­ko­wy bu­ła­win­ki czer­wo­nej, grzy­ba z klasy wor­kow­ców pa­so­ży­tu­ją­ce­go na życie i niek­tó­rych dziko ros­ną­cych tra­wach


Spo­rysz – przetr­wal­nik pa­so­żyt­ni­cze­go grzy­ba bu­ła­win­ki czer­wo­nej ("Cla­vi­ceps pur­pu­rea") z ro­dzi­ny bu­ła­win­ko­wa­tych ("Cla­vi­ci­pi­ta­ce­ae"). Grzyb ten ata­ku­je około 400 ga­tun­ków ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae") wy­wo­łu­jąc cho­ro­bę zwaną spo­ry­szem zbóż i traw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sporysznik

wy­ciąg ze spo­ry­szu sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie; er­go­ty­na


Źródła:

SJP.pl

Sporyszowy

przy­miot­nik od: spo­rysz


Źródła:

SJP.pl

Sporzej

sto­pień wyż­szy od daw­ne­go przy­słów­ka: sporo (ocho­czo, szyb­ko, bez ocią­ga­nia)


Źródła:

SJP.pl

Sporzundzić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. na­pra­wić


Źródła:

Wiktionary

Sporządca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. zob. spo­rzą­dzi­ciel.


Źródła:

Wiktionary

Sporządzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­rzą­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Sporządzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­rzą­dzić)

 (1.1) zob. spo­rzą­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Sporządzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­rzą­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Sporządziciel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ten, co spo­rzą­dza


Źródła:

Wiktionary

Sporządzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­rzą­dzać)

 (1.1) książk. wy­ko­nać, przy­go­to­wać coś


Źródła:

Wiktionary

Sposobem

1. me­to­da po­stę­po­wa­nia lub osią­gnię­cia celu;
2. trik, zręcz­ne po­su­nię­cie poz­wa­la­ją­ce osią­gnąć coś mimo nies­przy­ja­ją­cych oko­licz­no­ści lub czy­je­goś oporu


Źródła:

SJP.pl

Sposobienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­so­bić.


Źródła:

Wiktionary

Sposobik

zdrob­nie­nie od: spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Sposobić

1. urzą­dzać, przy­go­to­wy­wać;
2. uczyć, przy­spo­sa­biać kogoś do cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. urzą­dzać, przy­go­to­wy­wać coś

 (1.2) przest. uczyć, kształ­cić kogoś do cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­so­bić się (dk. brak)

 (2.1) przest. czy­nić sa­me­go sie­bie czymś lub ja­kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sposobniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spo­sob­nie


Źródła:

SJP.pl

Sposobniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spo­sob­ny


Źródła:

SJP.pl

Sposobność

1. moż­li­wość zro­bie­nia cze­goś, sprzy­ja­ją­ca oko­licz­ność; okaz­ja;
2. prze­sta­rza­łe: ta­lent do cze­goś; umie­jęt­ność, skłon­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprzy­ja­ją­ce wa­run­ki ku cze­muś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sposobny

od­po­wied­ni, sto­sow­ny, do­sto­so­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Sposobowy

przy­miot­nik od: spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Sposoczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­so­czać.


Źródła:

Wiktionary

Sposoczać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. ndk. od: spo­so­czyć


Źródła:

Wiktionary

Spostponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spost­po­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spostponować

zlek­ce­wa­żyć kogoś, po­trak­to­wać z po­gar­dą, z wyż­szo­ścią


Źródła:

SJP.pl

Spostrzec

1. pa­trząc, uś­wia­do­mić sobie coś;
2. zdać sobie z cze­goś spra­wę


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­strze­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spo­strze­gać. (za­u­wa­żać)

 (1.2) do­ko­na­ny od|spo­strze­gać. (uś­wia­da­miać sobie)

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­strzec się (ndk. spo­strze­gać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|spo­strze­gać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spostrzegawczy

przy­miot­nik

 (1.1) szyb­ko i łatwo za­u­wa­ża­ją­cy szcze­gó­ły


Źródła:

Wiktionary

Spostrzegać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­strzec)

 (1.1) pa­trząc, zwra­cać uwagę na coś lub kogoś

 (1.2) zda­wać sobie spra­wę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­strze­gać się (dk. spo­strzec się)

 (2.1) zda­wać sobie spra­wę


Źródła:

Wiktionary

Spostrzeżenie

wynik ro­zu­mo­wa­nia, ob­ser­wa­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ob­ser­wa­cja, uwaga na dany temat

 (1.2) za­u­wa­że­nie, za­ob­ser­wo­wa­nie, uś­wia­do­mie­nie sobie przed­mio­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spostrzeżeniowy

→ spo­strze­że­nie


Patrz:spostrzeżenie

Źródła:

SJP.pl

Sposób

1. me­to­da po­stę­po­wa­nia lub osią­gnię­cia celu;
2. trik, zręcz­ne po­su­nię­cie poz­wa­la­ją­ce osią­gnąć coś mimo nies­przy­ja­ją­cych oko­licz­no­ści lub czy­je­goś oporu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­to­da, al­go­rytm zro­bie­nia cze­goś, roz­wią­za­nia ja­kie­goś pro­ble­mu

 (1.2) styl, ro­dzaj za­cho­wa­nia, wy­glą­du itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spot

krót­ka re­kla­ma na­da­wa­na w te­le­wiz­ji lub radiu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki film re­kla­mo­wy lub re­kla­ma w radiu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spoterski

zwią­za­ny z hobby po­le­ga­ją­cym na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu obiek­tów zwią­za­nych z ko­mu­ni­ka­cją; spot­ter­ski


Źródła:

SJP.pl

Spotify

[czy­taj: spo­ti­faj] ser­wis i apli­ka­cja do mu­zy­ki


Spo­ti­fy – szwedz­ki ser­wis stru­mie­nio­wy ofe­ru­ją­cy do­stęp do mu­zy­ki oraz pod­ca­stów na li­cen­cji fre­e­mium.

Ser­wis ofe­ru­je cy­fro­we ob­ję­te pra­wa­mi au­tor­ski­mi na­gra­nia mu­zycz­ne i pod­ca­sty, w tym ponad 82 mi­lio­nów ut­wo­rów, po­cho­dzą­cych od wyt­wór­ni pły­to­wych i firm me­dial­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spoting

spot­ting;
1. hobby po­le­ga­ją­ce na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu po­ja­zdów ko­mu­ni­ka­cyj­nych, np. au­to­bu­sów, po­cią­gów;
2. kon­cen­tro­wa­nie wzro­ku w jed­nym punk­cie w cza­sie wy­ko­ny­wa­nia obro­tu w tańcu w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi


Źródła:

SJP.pl

Spotkanie

1. nat­knąć się na kogoś lub coś, zo­ba­czyć się z kimś;
2. poz­nać kogoś;
3. zna­leźć coś gdzieś;
4. zda­rzyć się, stać się czy­imś udzia­łem


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umó­wio­ne lub przy­pad­ko­we zo­ba­cze­nie kogoś, zet­knię­cie się z kimś (z czymś)

 (1.2) roz­gryw­ka spor­to­wa

 (1.3) nat­knię­cie się na kogoś, zo­ba­cze­nie go

 (1.4) poz­na­nie kogoś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spotkaniowy

→ spot­ka­nie


Patrz:spotkanie

Źródła:

SJP.pl

Spotkanioza

po­tocz­nie: zbyt czę­ste i uciąż­li­we or­ga­ni­zo­wa­nie spot­kań


Źródła:

SJP.pl

Spotkanko

zdrob­nia­le: spot­ka­nie


Źródła:

SJP.pl

Spotkać

1. nat­knąć się na kogoś lub coś, zo­ba­czyć się z kimś;
2. poz­nać kogoś;
3. zna­leźć coś gdzieś;
4. zda­rzyć się, stać się czy­imś udzia­łem


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­ty­kać)

 (1.1) nat­knąć się na kogoś

 (1.2) poz­nać kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spot­kać się (ndk. spo­ty­kać się)

 (2.1) pójść gdzieś, gdzie ktoś też bę­dzie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spotlight

[czy­taj: spot­lajt]
1. bar­dzo wąski stru­mień świa­tła kie­ro­wa­ny na kogoś lub na coś, czę­sto sto­so­wa­ny w te­a­trach;
2. re­flek­tor rzu­ca­ją­cy taki stru­mień świa­tła


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spotowy

→ spot


Patrz:spot

Źródła:

SJP.pl

Spotter

[czy­taj: spo­ter] hob­by­sta zaj­mu­ją­cy się ob­ser­wo­wa­niem i fo­to­gra­fo­wa­niem po­ja­zdów ko­mu­ni­ka­cyj­nych, np. au­to­bu­sów, po­cią­gów


Źródła:

SJP.pl

Spotterka

→ spot­ter [czy­taj: spo­ter­ka]


Źródła:

SJP.pl

Spotters

[czy­taj: spo­ters] spe­cjal­nie wysz­ko­lo­ny funk­cjo­na­riusz bę­dą­cy me­dia­to­rem i łącz­ni­kiem po­mię­dzy klu­ba­mi, ki­bi­ca­mi, ochro­ną i po­li­cją, roz­wią­zu­ją­cy sta­dio­no­we pro­ble­my


Źródła:

SJP.pl

Spotterski

[czy­taj: spo­ter­ski] zwią­za­ny z hobby po­le­ga­ją­cym na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu obiek­tów zwią­za­nych z ko­mu­ni­ka­cją; spo­ter­ski


Źródła:

SJP.pl

Spotting

[czy­taj: spo­ting] spo­ting;
1. hobby po­le­ga­ją­ce na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu po­ja­zdów ko­mu­ni­ka­cyj­nych, np. au­to­bu­sów, po­cią­gów;
2. kon­cen­tro­wa­nie wzro­ku w jed­nym punk­cie w cza­sie wy­ko­ny­wa­nia obro­tu w tańcu w celu utrzy­ma­nia rów­no­wa­gi


Spot­ting – hobby po­le­ga­ją­ce na fo­to­gra­fo­wa­niu lub ob­ser­wo­wa­niu obiek­tów zwią­za­nych z ko­mu­ni­ka­cją. Osoba upra­wia­ją­ce to hobby na­zy­wa­na jest "spot­te­rem" (ang. spot­ter).

Ze wzglę­du na obiekt za­in­te­re­so­wa­nia wy­róż­nia się:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spotwarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spot­wa­rzać.


Źródła:

Wiktionary

Spotwarzać

rzu­cać na kogoś fał­szy­we oskar­że­nia


Źródła:

SJP.pl

Spotwarzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spot­wa­rzyć.


Źródła:

Wiktionary

Spotwarzyć

rzu­cić na kogoś pot­warz; znie­sła­wić, oczer­nić, ob­mó­wić


cza­sow­nik

 (1.1) znie­sła­wić, obra­zić, oczer­nić kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spotwornianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spot­wor­niać.


Źródła:

Wiktionary

Spotworzyć

1. uczy­nić prze­ra­ża­ją­cym, pot­wor­nym;
2. żar­to­bli­wie: stwo­rzyć


Źródła:

SJP.pl

Spotykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­ty­kać.


Źródła:

Wiktionary

Spotykanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. reg. czó­łen­ko na nie­wiel­kim ob­ca­sie


Źródła:

Wiktionary

Spotykać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spot­kać)

 (1.1) na­po­ty­kać kogoś, wi­dy­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­ty­kać się (dk. spot­kać się)

 (2.1) cho­dzić na spot­ka­nia z kimś

 (2.2) mieć na swo­jej dro­dze, mieć do czy­nie­nia z kimś lub czymś

 (2.3) być parą w nie­for­mal­nym związ­ku


Źródła:

Wiktionary

Spotęgowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­tę­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spotęgować

1. uczy­nić coś moc­niej­szym, sil­niej­szym; wzmoc­nić, wzmóc;
2. spo­tę­go­wać się - na­brać siły, in­ten­syw­no­ści; wzmoc­nić się, wzmóc się


Źródła:

SJP.pl

Spoufalać

prze­cho­dzić z kimś w bar­dzo bli­skie sto­sun­ki


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­u­fa­lić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|spo­u­fa­lić.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­u­fa­lać się (dk. spo­u­fa­lić się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|spo­u­fa­lić się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoufalić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­u­fa­lać)

 (1.1) uczy­nić kogoś po­u­fa­łym, ośmie­lić kogoś do po­u­fa­ło­ści wzglę­dem sie­bie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­u­fa­lić się (ndk. spo­u­fa­lać się)

 (2.1) stać się po­u­fa­łym wzglę­dem kogoś, wejść z kimś w ko­mi­ty­wę


Źródła:

Wiktionary

Spoufalony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który wszedł z kimś w bar­dzo bli­skie re­la­cje, sto­sun­ki

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy od: spo­u­fa­lić


Źródła:

Wiktionary

Spowalnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wal­niać.


Źródła:

Wiktionary

Spowalniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­wol­nić)

 (1.1) zmniej­szać tempo; czy­nić wol­niej­szym


Źródła:

Wiktionary

Spoważniały

1. stać się nagle po­waż­nym; spoch­mur­nieć;
2. zmęż­nieć; do­ros­nąć emo­cjo­nal­nie wy­zby­wa­jąc się nie­doj­rza­łych cech


Źródła:

SJP.pl

Spoważnieć

1. stać się nagle po­waż­nym; spoch­mur­nieć;
2. zmęż­nieć; do­ros­nąć emo­cjo­nal­nie wy­zby­wa­jąc się nie­doj­rza­łych cech


Źródła:

SJP.pl

Spowiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. wy­słu­chi­wa­nie spo­wie­dzi

 (1.2) rel. wyz­na­wa­nie grze­chów w spo­wie­dzi

 (1.3) przen. wy­ja­wia­nie rze­czy wcze­śniej trzy­ma­nych w ta­jem­ni­cy


Źródła:

Wiktionary

Spowiadać

1. po­wszech­nie lub in­dy­wi­du­al­nie wyz­na­wać grze­chy;
2. o księ­dzu: słu­chać spo­wie­dzi;
3. zwie­rzać się komuś ze spraw oso­bi­stych


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­spo­wia­dać)

 (1.1) rel. o du­chow­nym: wy­słu­chi­wać wyz­na­nia pe­ni­ten­ta w sa­kra­men­cie spo­wie­dzi

 (1.2) pot. wy­py­ty­wać szcze­gó­ło­wo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­wia­dać się (dk. wy­spo­wia­dać się)

 (2.1) rel. wyz­na­wać grze­chy w spo­wie­dzi

 (2.2) przen. opo­wia­dać o oso­bi­stych spra­wach wy­bra­nej oso­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spowicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wić.


Źródła:

Wiktionary

Spowiednia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. kon­fe­sjo­nał


Źródła:

Wiktionary

Spowiednica

daw­niej: kon­fe­sjo­nał; słu­chal­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. rel. kon­fe­sjo­nał


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spowiedniczka

daw­niej: osoba za­u­fa­na, któ­rej ktoś się zwie­rza ze swo­ich spraw oso­bi­stych i ta­jem­nic; po­wier­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. za­u­fa­na, ko­bie­ta któ­rej ktoś się zwie­rza ze swo­ich spraw oso­bi­stych czy ta­jem­nic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spowiedniczy

→ spo­wied­nik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spo­wied­ni­kiem lub spo­wie­dzią, do­ty­czą­cy spo­wied­ni­ka lub spo­wie­dzi


Patrz:spowiednik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spowiednik

ksiądz wy­słu­chu­ją­cy spo­wie­dzi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny wy­słu­chu­ją­cy spo­wie­dzi;

 (1.2) osoba, któ­rej ktoś się zwie­rza


Spo­wied­nik – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim ka­płan (bi­skup lub pre­zbi­ter), który ma prawo spo­wia­da­nia, a więc udzie­la­nia sa­kra­men­tu po­ku­ty. Musi więc po­sia­dać waż­nie przy­ję­te świę­ce­nia (nie wy­star­czą świę­ce­nia dia­ko­na­tu), a nadto być upo­waż­nio­nym do spra­wo­wa­nia tego sa­kra­men­tu. W pew­nych sy­tu­a­cjach może być tego prawa po­zba­wio­ny przez kom­pe­tent­ną wła­dzę ko­ściel­ną, a wtedy nie może w spo­sób ważny spo­wia­dać (z wy­jąt­kiem nie­bez­pie­czeń­stwa śmier­ci).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spowiedź

1. po­wszech­ne lub in­dy­wi­du­al­ne wyz­na­nie grze­chów;
2. zwie­rza­nie się komuś ze spraw oso­bi­stych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­na­nie grze­chów przed ka­pła­nem w celu otrzy­ma­nia ich od­pu­szcze­nia

 (1.2) przen. szcze­re wyz­na­nie, ujaw­nie­nie komuś oso­bi­stych ta­jem­nic


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spowijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wi­jać.


Źródła:

Wiktionary

Spowijać

ota­czać ze wszyst­kich stron


Źródła:

SJP.pl

Spowinowacać

książ­ko­wo: łą­czyć w związ­ki ro­dzin­ne (po­wi­no­wact­wo) po­przez mał­żeń­stwo; ko­li­ga­cić


Źródła:

SJP.pl

Spowinowacić

książ­ko­wo: po­łą­czyć w związ­ki ro­dzin­ne (po­wi­no­wact­wo) po­przez mał­żeń­stwo; sko­li­ga­cić


Źródła:

SJP.pl

Spowinąć

spo­wić;
1. oto­czyć ze wszyst­kich stron;
2. do­kład­nie owi­nąć


Źródła:

SJP.pl

Spowiydnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. kon­fe­sjo­nał


Źródła:

Wiktionary

Spowiydź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. spo­wiedź


Źródła:

Wiktionary

Spowić

do­kład­nie coś okryć; owi­nąć, oto­czyć


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|spo­wi­jać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spowodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wo­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spowodować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­wo­do­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­wo­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spowolnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wol­nić.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spowolniony

przy­miot­nik

 (1.1) wol­niej­szy niż zaz­wy­czaj lub niż przy­ję­te normy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od spo­wol­nić


Źródła:

Wiktionary

Spowolnić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|spo­wal­niać.

 (1.2) spra­wić, że coś prze­bie­gło w wol­niej­szym tem­pie


Źródła:

Wiktionary

Spowszechniały

stać się po­wszech­nym; spo­wszed­nieć


Źródła:

SJP.pl

Spowszechnieć

stać się po­wszech­nym; spo­wszed­nieć


Źródła:

SJP.pl

Spowszednianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­wszed­niać.


Źródła:

Wiktionary

Spowszedniały

taki, który spo­wszed­niał, stra­cił atrak­cyj­ność i urok no­wo­ści; ba­nal­ny, po­spo­li­ty, okle­pa­ny


Źródła:

SJP.pl

Spowszednieć

stać się po­wszed­nim, co­dzien­nym, stra­cić urok no­wo­ści; spo­spo­li­cieć, znu­dzić się


Źródła:

SJP.pl

Spox

po­tocz­nie: par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca poz­wo­le­nie na coś lub apro­ba­tę; nie ma spra­wy, w po­rząd­ku, okej, spoko, spocz­ko


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. spo­koj­nie, za­cho­waj spo­kój, nie de­ner­wuj się

 (1.2) pot. w po­rząd­ku, spo­koj­nie, nie przej­muj się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoza

zza; wska­zu­je miej­sce, z któ­re­go coś się uka­zu­je


przy­i­mek

 (1.1) nie z…; nie na­le­żą­cy do…

 (1.2) zza… (in­for­mu­je że obiekt prze­stał być prze­sła­nia­ny)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spozieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­zie­rać.


Źródła:

Wiktionary

Spozierać

pa­trzeć od czasu do czasu; spo­glą­dać


cza­sow­nik

 (1.1) książk. daw. spo­glą­dać, pa­trzeć od czasu do czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoziomować

uczy­nić po­zio­mym, spro­wa­dzić do po­zio­mu, wyz­na­czyć po­ziom cze­goś; wy­po­zio­mo­wać


Źródła:

SJP.pl

Spozycjonować

śro­do­wi­sko­wo: po­pra­wić po­zy­cję stro­ny in­ter­ne­to­wej w wy­ni­kach wy­szu­ki­wa­nia; wy­po­zy­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Społ.

skrót od: spo­łecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Społeczeństwo

zbio­ro­wość ludz­ka za­miesz­ku­ją­ca okre­ślo­ne te­ry­to­rium, wy­o­dręb­nio­na pew­ny­mi wię­zia­mi (re­la­cja­mi) spo­łecz­ny­mi opar­ty­mi np. na wspól­nej kul­tu­rze, re­li­gii, wa­run­kach życia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) so­cjol. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa ludzi za­miesz­ku­ją­ca ja­kieś te­ry­to­rium po­wią­za­nych ze sobą kul­tu­ro­wo, hi­sto­rycz­nie, re­li­gij­nie, za­wo­do­wo itp.;


Spo­łe­czeń­stwo – pod­sta­wo­we po­ję­cie so­cjo­lo­gicz­ne, jed­nak­że nie­jed­noz­nacz­nie de­fi­nio­wa­ne. Ter­mi­nem tym tra­dy­cyj­nie uj­mu­je się dużą zbio­ro­wość spo­łecz­ną, za­miesz­ku­ją­cą dane te­ry­to­rium, po­sia­da­ją­ce wspól­ną kul­tu­rę, wspól­ną toż­sa­mość oraz sieć wza­jem­nych sto­sun­ków spo­łecz­nych. Spo­łe­czeń­stwo po­nad­to po­sia­da włas­ne in­sty­tu­cje poz­wa­la­ją­ce mu na funk­cjo­no­wa­nie oraz formę or­ga­ni­za­cyj­ną w po­sta­ci pań­stwa, na­ro­du lub ple­mie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Społeczniaczka

pe­jo­ra­tyw­nie: ko­bie­ta re­a­gu­ją­ca na ła­ma­nie norm spo­łecz­nych, nag­min­nie zgła­sza­ją­ca je na po­li­cję albo inne służy; spo­łecz­nia­ra


Źródła:

SJP.pl

Społeczniak

1. pe­jo­ra­tyw­nie: osoba re­a­gu­ją­ca na ła­ma­nie norm spo­łecz­nych, nag­min­nie zgła­sza­ją­ca je na po­li­cję albo inne służy;
2. po­tocz­nie: spo­łecz­nik


Źródła:

SJP.pl

Społeczniara

1. pe­jo­ra­tyw­nie: ko­bie­ta re­a­gu­ją­ca na ła­ma­nie norm spo­łecz­nych, nag­min­nie zgła­sza­ją­ca je na po­li­cję albo inne służy; spo­łecz­nia­ra;
2. po­tocz­nie: spo­łecz­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Społecznica

ko­bie­ta dzia­ła­ją­ca be­zin­te­re­sow­nie dla dobra ja­kiejś spo­łecz­no­ści; spo­łecz­nicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta dzia­ła­ją­ca dla dobra ja­kiejś spo­łecz­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Społecznictwo

dzia­łal­ność spo­łecz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. udzie­la­nie się spo­łecz­nie, dzia­łal­ność spo­łecz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Społeczniczka

ko­bie­ta dzia­ła­ją­ca be­zin­te­re­sow­nie dla dobra ja­kiejś spo­łecz­no­ści; spo­łecz­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: spo­łecz­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Społecznie

przy­słó­wek

 (1.1) pod wzglę­dem spo­łecz­nym

 (1.2) zgod­nie z nor­ma­mi spo­łecz­ny­mi

 (1.3) bio­rąc pod uwagę za­po­trze­bo­wa­nie spo­łecz­ne

 (1.4) bez otrzy­my­wa­nia wy­na­gro­dze­nia

 (1.5) w re­la­cjach z in­ny­mi

 (1.6) daw. razem z in­ny­mi


Źródła:

Wiktionary

Społecznik

osoba dzia­ła­ją­ca be­zin­te­re­sow­nie dla dobra ja­kiejś spo­łecz­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek dzia­ła­ją­cy dla dobra in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Społecznikostwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zaj­mo­wa­nie się spra­wa­mi spo­łecz­ny­mi


Źródła:

Wiktionary

Społecznikowski

→ spo­łecz­nik


Patrz:społecznik

Źródła:

SJP.pl

Społeczno-Gospodarczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze spo­łe­czeń­stwem i go­spo­dar­ką


Źródła:

Wiktionary

Społeczno-Polityczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spo­łe­czeń­stwa i po­li­ty­ki


Źródła:

Wiktionary

Społecznoekonomiczny

do­ty­czą­cy eko­no­mii spo­łecz­nej


Źródła:

SJP.pl

Społecznoobyczajowy

do­ty­czą­cy oby­cza­jów spo­łecz­nych


Źródła:

SJP.pl

Społecznopolityczny

do­ty­czą­cy po­li­ty­ki spo­łecz­nej


Źródła:

SJP.pl

Społecznościowy

1. do­ty­czą­cy danej spo­łecz­no­ści, np. in­ter­ne­to­wej;
2. media spo­łecz­no­ścio­we - ogół środ­ków prze­ka­zu umoż­li­wia­ją­cych ko­mu­ni­ko­wa­nie się i dzie­le­nie in­for­ma­cja­mi przez in­ter­net;
3. ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy - ser­wis in­ter­ne­to­wy słu­żą­cy do bu­do­wa­nia sieci spo­łecz­nych oraz sto­sun­ków spo­łecz­nych


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spo­łecz­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Społecznościówka

śro­do­wi­sko­wo: in­ter­ne­to­wy ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. me­dium spo­łecz­no­ścio­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Społeczność

1. grupa ludzi po­łą­czo­na wię­zia­mi ro­dzin­ny­mi, za­wo­do­wy­mi, miej­scem za­miesz­ka­nia itp.;
2. daw­niej: spo­łe­czeń­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lu­dzie sku­pie­ni w śro­do­wi­sku za­wo­do­wym lub spo­łecz­nym;

 (1.2) cecha tego, co spo­łecz­ne


Spo­łecz­ność – po­łą­czo­na ze sobą za po­mo­cą więzi spo­łecz­nych zbio­ro­wość ludzi na­le­żą­cych do pew­ne­go śro­do­wi­ska spo­łecz­ne­go i po­wią­za­nych ze sobą np.:

Po­ję­cie spo­łecz­no­ści jest bli­skie po­ję­ciu grupy spo­łecz­nej.

W zo­o­lo­gii po­ję­ciem bli­skim do po­ję­cia spo­łecz­no­ści jest kasta eu­so­cjal­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Społeczny

1. zwią­za­ny ze spo­łe­czeń­stwem, od­no­szą­cy się do spo­łe­czeń­stwa;
2. na­le­żą­cy do ogółu spo­łe­czeń­stwa, ut­wo­rzo­ny, or­ga­ni­zo­wa­ny przez spo­łe­czeń­stwo


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spo­łe­czeń­stwa, re­a­li­zo­wa­ny przez spo­łe­czeń­stwo, zwią­za­ny ze spo­łe­czeń­stwem

 (1.2) taki, który jest włas­no­ścią spo­łe­czeń­stwa; na­le­ży do ogółu ludz­kie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Społem

daw­niej: wspól­nie, razem


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) przest. do spół­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Społemowiec

czło­nek Spo­łem, spół­dziel­ni spo­żyw­ców


Źródła:

SJP.pl

Społemowski

przy­miot­nik od: Spo­łem


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy ze Spo­łem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spośrodka

tyle co: z sa­me­go środ­ka


Źródła:

SJP.pl

Spośród

przy­i­mek ko­mu­ni­ku­ją­cy, że to, o czym mowa w zda­niu, do­ty­czy wy­róż­nio­nej czę­ści ja­kie­goś zbio­ru


przy­i­mek

 (1.1) przy­i­mek ko­mu­ni­ku­ją­cy, że to, o czym mowa w zda­niu, do­ty­czy wy­róż­nio­nej czę­ści ja­kie­goś zbio­ru

 (1.2) przy­i­mek in­for­mu­ją­cy o ruchu z miej­sca po­mię­dzy ja­ki­miś obiek­ta­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spoż.

skrót od: spo­żyw­czy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Spożycie

wpro­wa­dzić po­karm przez jamę ustną do żo­łąd­ka; zjeść


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­żyć.; zu­ży­cie cze­goś, kon­sump­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spożyczać

daw­niej: po­ży­cza­jąc, gro­ma­dzić


Źródła:

SJP.pl

Spożytkować

zużyć coś, wy­ko­rzy­stać po­ży­tecz­nie


Źródła:

SJP.pl

Spożywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) je­dze­nie albo picie cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Spożywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­żyć)

 (1.1) książk. jeść albo pić coś


Źródła:

Wiktionary

Spożywca

1. osoba je­dzą­ca lub pi­ją­ca coś;
2. prze­sta­rza­le: na­byw­ca to­wa­rów, kon­su­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. kon­su­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spożywczak

po­tocz­nie: sklep spo­żyw­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. sklep spo­żyw­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spożywczy

po­tocz­nie: sklep z ar­ty­ku­ła­mi spo­żyw­czy­mi; sklep spo­żyw­czy


przy­miot­nik

 (1.1) przy­dat­ny do spo­ży­wa­nia, je­dze­nia, kon­sump­cji w pły­nie, lub jako po­karm stały

 (1.2) zwią­za­ny z żyw­no­ścią lub spo­ży­ciem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sklep z ar­ty­ku­ła­mi spo­żyw­czy­mi (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spożywka

po­tocz­nie: ar­ty­ku­ły spo­żyw­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ogół pro­duk­tów spo­żyw­czych

 (1.2) gałąź go­spo­dar­ki zwią­za­na z żyw­no­ścią

 (1.3) dział skle­pu, w któ­rym znaj­du­ją się pro­duk­ty spo­żyw­cze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spożyć

wpro­wa­dzić po­karm przez jamę ustną do żo­łąd­ka; zjeść


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­ży­wać)

 (1.1) książk. zob. spo­ży­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spp

[czy­taj: es-pe-PE] skrót od:
1. Sto­wa­rzy­sze­nie Pi­sa­rzy Pol­skich;
2. Sto­wa­rzy­sze­nie Par­la­men­ta­rzy­stów Pol­skich;
3. Sto­wa­rzy­sze­nie Po­la­ków Posz­ko­do­wa­nych;
4. słow­nik po­praw­nej pol­szczyz­ny;
5. stre­fa płat­ne­go par­ko­wa­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spr.

skrót od: spraw­dzo­ne (czy­ta­ne jako cały, od­mien­ny wyraz)


Źródła:

SJP.pl

Spracowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) taki, który nosi ślady cięż­kiej pracy, zni­szczo­ny pracą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. czło­wiek spra­co­wa­ny (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Spragniony

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. po­trze­bu­ją­cy wody

 (1.2) chcą­cy cze­goś

 (1.3) o ziemi, ro­śli­nach: wysch­nię­ty


Źródła:

Wiktionary

Spraj

płyn znaj­du­ją­cy się pod ci­śnie­niem w spe­cjal­nym po­jem­ni­ku; po­jem­nik z tymże pły­nem; spray; sprej


Źródła:

SJP.pl

Sprajować

po­tocz­nie: pisać lub ma­lo­wać coś na murze farbą w spra­ju; spra­y­o­wać, spre­jo­wać


Źródła:

SJP.pl

Sprajowy

→ spraj; spre­jo­wy, spra­y­o­wy


Źródła:

SJP.pl

Sprankować

po­tocz­nie: zro­bić psi­ku­sa, za­żar­to­wać z kogoś, na­brać kogoś na coś


Źródła:

SJP.pl

Sprasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ści­śnię­cie, spła­szcze­nie cze­goś w pra­sie, pod cię­ża­rem


Źródła:

Wiktionary

Sprasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spra­so­wy­wać)

 (1.1) ścis­nąć, spła­szczyć coś w pra­sie, pod cię­ża­rem


Źródła:

Wiktionary

Sprasowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ści­ska­nie, spła­szcza­nie cze­goś w pra­sie, pod cię­ża­rem


Źródła:

Wiktionary

Sprasowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spra­so­wać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|spra­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spraszać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­pra­szać naraz wiele osób


Źródła:

Wiktionary

Sprautarianin

osoba ży­wią­ca się głów­nie kieł­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Sprautarianizm

odży­wa­nie się głów­nie kieł­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Sprawa

1. przed­miot czy­je­goś za­in­te­re­so­wa­nia;
2. rzecz do za­łat­wie­nia;
3. wznio­sły cel;
4. po­stę­po­wa­nie w są­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co jest dla kogoś ważne

 (1.2) praw. po­stę­po­wa­nie pro­ku­ra­tor­skie, są­do­we lub ad­mi­ni­stra­cyj­ne

 (1.3) in­te­res, rzecz do za­łat­wie­nia

 (1.4) wiel­kie za­da­nie, wznio­sły cel


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który do­ko­nu­je czego

 (1.2) praw. pod­miot po­wo­du­ją­cy nie­po­żą­da­ne zda­rze­nia

 (1.3) stpol. opie­kun


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprawczość

moż­li­wość wpły­wa­nia na to, co się dzie­je; sku­tecz­ność w dzia­ła­niu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. so­cjol. zdol­ność jed­nost­ki do sku­tecz­ne­go od­dzia­ły­wa­nia na oto­cze­nie


Spraw­czość (ang. "agen­cy") – w na­u­kach spo­łecz­nych ter­min ten oz­na­cza zdol­ność, dzię­ki któ­rej jed­nost­ka może od­dzia­ły­wać na inne jed­nost­ki czy wpły­wać po­przez takie dzia­ła­nie na szer­szą sieć re­la­cji spo­łecz­nych, i jest z re­gu­ły przy­wo­ły­wa­ny w kon­tek­ście pro­ble­mu wła­dzy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprawczy

ma­ją­cy wpływ na to, co się dzie­je; sku­tecz­ny w dzia­ła­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest przy­czy­ną czy­je­goś dzia­ła­nia lub pow­sta­wa­nia cze­goś

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny ze spraw­cą, do­ty­czą­cy spraw­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawczyni

ko­bie­ta, która cze­goś do­ko­na­ła, była przy­czy­ną cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta, która cze­goś do­ko­nu­je

 (1.2) praw. ta, która po­wo­du­je nie­po­żą­da­ne zda­rze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawdzacz

1. coś, co spraw­dza, np. po­praw­ność pi­sow­ni;
2. osoba, która coś spraw­dza


Źródła:

SJP.pl

Sprawdzalny

1. da­ją­cy się spraw­dzić;
2. taki, który się spraw­dza; spraw­dza­ją­cy się


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który da się spraw­dzić, moż­li­wy do we­ry­fi­ka­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawdzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spraw­dzać.


Spraw­dza­nie, rów­nież kon­fir­ma­cja – jedna z naj­bar­dziej pod­sta­wo­wych od­mian ro­zu­mo­wa­nia obok wnio­sko­wa­nia, do­wo­dze­nia i wy­ja­śnia­nia.

"Spraw­dza­nie" – de­fi­niu­jąc za Aj­du­kie­wi­czem po­ję­cie – "ja­kie­goś zda­nia, np. zda­nia „a jest b” po­le­ga na roz­wią­za­niu za­da­nia, które znaj­du­je swe słow­ne sfor­mu­ło­wa­nie w tzw.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprawdzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spraw­dzić)

 (1.1) kon­tro­lo­wać, we­ry­fi­ko­wać; upew­niać się, że coś jest pra­wi­dło­we

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spraw­dzać się (dk. spraw­dzić się)

 (2.1) speł­niać się, oka­zy­wać się praw­dzi­we

 (2.2) do­brze się spra­wo­wać, speł­niać ocze­ki­wa­nia


Źródła:

Wiktionary

Sprawdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spraw­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Sprawdzian

1. spo­sób spraw­dza­nia cze­goś; kry­te­rium, miara, mier­nik
2. ro­dzaj kla­sów­ki szkol­nej
3. na­rzę­dzie kon­trol­ne do stwier­dza­nia czy wy­miar, kształt lub dzia­ła­nie spraw­dza­ne­go przed­mio­tu nie wy­kra­cza­ją poza gra­ni­ce prze­wi­dzia­nej to­le­ran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. ze­staw zadań przez­na­czo­nych do roz­wią­za­nia przez ucz­niów, stu­den­tów, kur­san­tów itp. w celu zwe­ry­fi­ko­wa­nia ich wie­dzy i umie­jęt­no­ści w ja­kimś za­kre­sie

 (1.2) kry­te­rium, spo­sób spraw­dze­nia cze­goś, test


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprawdzianowy

przy­miot­nik od: spraw­dzian


Źródła:

SJP.pl

Sprawdzianoza

zbyt czę­ste prze­pro­wa­dza­nie w szko­le spraw­dzia­nów; te­sto­za


Źródła:

SJP.pl

Sprawdzić

skon­tro­lo­wać, zba­dać, czy coś jest zgod­ne z praw­dą, czy coś zo­sta­ło zro­bio­ne pra­wi­dło­wo


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spraw­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spraw­dzać.

 (1.2) skon­tro­lo­wać, zwe­ry­fi­ko­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawdzony

skon­tro­lo­wać, zba­dać, czy coś jest zgod­ne z praw­dą, czy coś zo­sta­ło zro­bio­ne pra­wi­dło­wo


Źródła:

SJP.pl

Sprawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spra­wiać.


Źródła:

Wiktionary

Sprawiać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. spra­wić)

 (1.1) po­wo­do­wać, by coś się stało

 (1.2) przen. ku­po­wać

 (1.3) przest. przy­go­to­wy­wać


Źródła:

Wiktionary

Sprawiedliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spra­wied­li­wy


Źródła:

Wiktionary

Sprawiedliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spra­wied­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Sprawiedliwość

1. ucz­ci­we po­stę­po­wa­nie, obiek­tyw­ne od­no­sze­nie się do rze­czy­wi­sto­ści, bez­stron­ność w oce­nia­niu in­nych, zgod­ność z przy­ję­ty­mi w danej spo­łecz­ność za­sa­da­mi etycz­ny­mi; ucz­ci­wość, pra­wość, obiek­ty­wizm;
2. w pra­wie: or­ga­na włą­dzy są­dow­ni­czej; są­dow­nict­wo, sąd


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) trwa­ła i nie­wy­mu­szo­na wola od­da­wa­nia każ­de­mu tego, co mu się na­le­ży;

 (1.2) pot. wła­dza są­dow­ni­cza

 (1.3) pot. dzia­ła­nie spra­wied­li­we

 (1.4) cecha tego, co spra­wied­li­we; cecha tych, któ­rzy są spra­wied­li­wi


Spra­wied­li­wość – "ucz­ci­we, prawe po­stę­po­wa­nie". To jedno z pod­sta­wo­wych pojęć etycz­nych i praw­nych, wią­za­ne naj­czę­ściej z od­po­wied­nim roz­dzia­łem dóbr lub bez­stron­no­ścią. Spra­wied­li­wość przy­pi­su­je się:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprawiedliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spra­wied­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Sprawiedliwy

1. taki, który sza­nu­je i prze­strze­ga przy­ję­te w danej spo­łecz­no­ści za­sa­dy etycz­ne oraz uz­na­je wy­ni­ka­ją­ce z tych zasad prawa przy­słu­gu­ją­ce innym; prawy, ucz­ci­wy;
2. opar­ty na obiek­tyw­nym są­dzie, wy­ni­ka­ją­cy z uz­na­wa­nych w danej spo­łecz­no­ści zasad etycz­nych; słusz­ny, uza­sad­nio­ny


przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku: kie­ru­ją­cy się za­sa­da­mi spra­wied­li­wo­ści

 (1.2) o wy­ro­ku, pra­wie itp.: zgod­ny ze spra­wied­li­wo­ścią


Spra­wied­li­wy – pol­ski dra­mat fil­mo­wy z 2015 roku w re­ży­se­rii Mi­cha­ła Szczer­bi­ca. Zdję­cia do filmu krę­co­no w na­stę­pu­ją­cych lo­ka­cjach: Ra­dzie­jo­wi­ce, Kam­pi­nos, oko­li­ce Spy­cho­wa, Kros­no pod Or­ne­tą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprawiedlność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. spra­wied­li­wość


Źródła:

Wiktionary

Sprawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spra­wić.


Źródła:

Wiktionary

Sprawion

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. uspra­wied­li­wio­ny


Źródła:

Wiktionary

Sprawić

stać się przy­czy­ną cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spra­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spra­wiać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: spra­wa

 (1.2) pot. wy­stę­pek, wina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób spraw­ny


Źródła:

Wiktionary

Sprawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spraw­nie


Źródła:

SJP.pl

Sprawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spraw­ny


Źródła:

SJP.pl

Sprawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność or­ga­niz­mu lub umy­słu do zręcz­ne­go, szyb­kie­go dzia­ła­nia

 (1.2) szyb­ka i so­lid­ne wy­ko­ny­wa­nie ja­kichś czyn­no­ści, zręcz­ne dzia­ła­nie

 (1.3) techn. zdol­ność do po­praw­ne­go dzia­ła­nia (urzą­dze­nia)

 (1.4) fiz. wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca w jakim stop­niu urzą­dze­nie, or­ga­nizm lub pro­ces przeksz­tał­ca ener­gię wy­stę­pu­ją­cą w jed­nej po­sta­ci w ener­gię w innej po­sta­ci;

 (1.5) w har­cer­stwie: umie­jęt­ność lub wie­dza w ja­kimś za­kre­sie

 (1.6) odz­na­ka na mun­du­rze har­cer­skim sym­bo­li­zu­ją­ca umie­jęt­ność lub wie­dzę w ja­kimś za­kre­sie


Zo­bacz też: spraw­ność fi­zycz­na w me­dy­cy­nie spor­to­wej.

Spraw­ność, spraw­ność ener­ge­tycz­na – ska­lar­na bez­wy­mia­ro­wa wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca w jakim stop­niu w danym pro­ce­sie przeksz­tał­ca­na jest ener­gia jed­ne­go ro­dza­ju w ener­gię in­ne­go ro­dza­ju; jest to pa­ra­metr okre­śla­ją­cy efek­tyw­ność wy­ko­rzy­sta­nia pa­li­wa. Spraw­ność to sto­su­nek ilo­ści ener­gii wy­cho­dzą­cej z pro­ce­su do ilo­ści ener­gii wcho­dzą­cej do pro­ce­su.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprawny

przy­miot­nik

 (1.1) o urzą­dze­niu taki, który dzia­ła lub dzia­ła pra­wi­dło­wo (zgod­nie z przez­na­cze­niem)

 (1.2) o czło­wie­ku lub czę­ści ciała o peł­nej zdol­no­ści ru­cho­wej

 (1.3) o czło­wie­ku do­brze wy­ko­nu­ją­cy ja­kieś czyn­no­ści

 (1.4) o in­sty­tu­cji do­brze zor­ga­ni­zo­wa­ny


Źródła:

Wiktionary

Sprawowanie

1. wy­peł­niać obo­wiąz­ki, peł­nić funk­cję
2. spra­wo­wać się - za­cho­wy­wać się w okre­ślo­ny spo­sób; dzia­łać


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spra­wo­wać.

 (1.2) środ. pod­le­ga­ją­ce oce­nie za­cho­wa­nie ucz­nia w szko­le


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawować

1. wy­peł­niać obo­wiąz­ki, peł­nić funk­cję
2. spra­wo­wać się - za­cho­wy­wać się w okre­ślo­ny spo­sób; dzia­łać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­peł­niać obo­wiąz­ki, peł­nić funk­cję

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spra­wo­wać się

 (2.1) za­cho­wy­wać się w okre­ślo­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawozdanie

ustna lub pi­sem­na re­la­cja z prze­bie­gu ja­kiejś dzia­łal­no­ści, szcze­gó­ło­we zda­nie spra­wy z cze­goś, opis ja­kichś wy­da­rzeń; re­la­cja, ra­port


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ustny bądź pi­sem­ny ra­port z ja­kie­goś wy­da­rze­nia lub dzia­łal­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawozdanko

zdrob­nie­nie od: spra­wo­zda­nie


Źródła:

SJP.pl

Sprawozdawać

śro­do­wi­sko­wo: skła­dać spra­wo­zda­nie, in­for­mo­wać o prze­bie­gu ja­kie­goś wy­da­rze­nia, o po­stę­pie w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; re­la­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Sprawozdawca

osoba re­la­cjo­nu­ją­ca prze­bieg wy­da­rzeń, obrad, in­for­mu­ją­cy o prze­bie­gu ja­kichś wy­da­rzeń, i po­stę­pach w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; autor spra­wo­zda­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która zaj­mu­je się ra­por­to­wa­niem z okre­ślo­nych dzia­łań lub wy­da­rzeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawozdawczo-Wyborczy

do­ty­czą­cy spra­wo­zda­nia z dzia­łal­no­ści ja­kiejś in­sty­tu­cji w ja­kimś okre­sie, po­łą­czo­ne­go z wy­bo­ra­mi do władz tej in­sty­tu­cji


Źródła:

SJP.pl

Sprawozdawczość

1. spo­rzą­dza­nie in­for­ma­cji o prze­bie­gu wy­da­rzeń, o po­stę­pach w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; spo­rzą­dza­nie spra­wo­zdań, spra­wo­zdaw­stwo;
2. dział in­sty­tu­cji, który od­po­wia­da za przy­go­to­wy­wa­nie spra­wo­zdań z jej dzia­łal­no­ści; dział spra­wo­zdaw­czy, dział spra­wo­zdaw­czo­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ca­łoksz­tałt prac ra­por­to­wa­nia z okre­ślo­nych dzia­łań lub wy­da­rzeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawozdawczy

zwią­za­ny ze spra­wo­zda­niem - ustną lub pi­sem­ną re­la­cją z prze­bie­gu wy­da­rzeń


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy spra­wo­zda­nia lub spra­wo­zdaw­cy, zwią­za­ny ze spo­rzą­dza­niem lub skła­da­niem spra­wo­zda­nia, sta­no­wią­cy spra­wo­zda­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawozdawczyni

re­la­cjo­nu­ją­ca prze­bieg wy­da­rzeń, obrad, in­for­mu­ją­cy o prze­bie­gu ja­kichś wy­da­rzeń, i po­stę­pach w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; au­tor­ka spra­wo­zda­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która zaj­mu­je się ra­por­to­wa­niem z okre­ślo­nych dzia­łań lub wy­da­rzeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawozdawstwo

rzad­ko: spo­rzą­dza­nie in­for­ma­cji o prze­bie­gu wy­da­rzeń, o po­stę­pach w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; spo­rzą­dza­nie spra­wo­zdań, spra­wo­zdaw­czość


Źródła:

SJP.pl

Sprawozdać

śro­do­wi­sko­wo: zło­żyć spra­wo­zda­nie, po­in­for­mo­wać o prze­bie­gu ja­kie­goś wy­da­rze­nia, o po­stę­pie w wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu; zre­la­cjo­no­wać


Źródła:

SJP.pl

Sprawstwo

w pra­wie:
1. oso­bi­ste do­ko­na­nie prze­stęp­stwa;
2. spraw­stwo kie­row­ni­cze - udział w prze­stęp­stwie po­le­ga­ją­cy na jego za­pla­no­wa­niu i zle­ce­niu komuś in­ne­mu


Spraw­stwo – jedna z form po­peł­nie­nia prze­stęp­stwa (forma zja­wi­sko­wa). Po­le­ga na zre­a­li­zo­wa­niu usta­wo­wych zna­mion czynu za­bro­nio­ne­go sa­me­mu, albo wspól­nie i w po­ro­zu­mie­niu z inną osobą (współ­spraw­stwo), albo kie­ro­wa­niu po­peł­nie­niem czynu za­bro­nio­ne­go przez inną osobę (spraw­stwo kie­row­ni­cze), albo też na po­le­ce­niu innej oso­bie wy­ko­na­nia czynu za­bro­nio­ne­go przy wy­ko­rzy­sta­niu jej uza­leż­nie­nia od sie­bie (spraw­stwo po­le­ca­ją­ce).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprawuneczek

zdrob­nie­nie od: spra­wu­nek


Źródła:

SJP.pl

Sprawunek

1. rzecz na­by­ta lub na­by­wa­na;
2. na­by­wa­nie cze­goś, ku­po­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zakup


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprawunki

1. rzecz na­by­ta lub na­by­wa­na;
2. na­by­wa­nie cze­goś, ku­po­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Spray

[czy­taj: sprej] płyn znaj­du­ją­cy się pod ci­śnie­niem w spe­cjal­nym po­jem­ni­ku; po­jem­nik z tymże pły­nem; sprej; spraj


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) płyn roz­py­la­ny stru­mie­niem drob­nych kro­pli, prze­cho­wy­wa­ny w po­jem­ni­ku pod ci­śnie­niem;

 (1.2) po­jem­nik z taką za­war­to­ścią


Spray (IPA: [sprej] lub [spræj]), także sprej lub spraj – płyn znaj­du­ją­cy się, wraz z gazem no­śnym, w po­jem­ni­ku pod dużym ci­śnie­niem i przez­na­czo­ny do roz­py­la­nia. Spray to rów­nież po­tocz­na nazwa po­jem­ni­ka z tym pły­nem. Spray pod­czas uży­cia wyt­wa­rza ga­zo­zol.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprayować

[czy­taj: spre­jo­wać] po­tocz­nie: pisać lub ma­lo­wać coś na murze farbą w spre­ju; spre­jo­wać, spra­jo­wać


Źródła:

SJP.pl

Sprayowy

→ spray [czy­taj: spre­jo­wy]; spra­jo­wy, spre­jo­wy


Źródła:

SJP.pl

Sprać

1. pio­rąc usu­nąć brud, od­bar­wić;
2. zbić dot­kli­wie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spie­rać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sprać się (ndk. spie­rać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|spie­rać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spread

[czy­taj: spred] róż­ni­ca mię­dzy ceną (kur­sem) kupna a ceną (kur­sem) sprze­da­ży ak­ty­wów, np. walut, pa­pie­rów war­to­ścio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) fi­nans. róż­ni­ca mię­dzy ofe­ro­wa­nym przez in­sty­tu­cję fi­nan­so­wą (np. bank) kur­sem sprze­da­ży a kur­sem kupna;


Spre­ad – róż­ni­ca po­mię­dzy kur­sem (ceną) sprze­da­ży a kur­sem (ceną) kupna ak­ty­wów (np. walut, pa­pie­rów war­to­ścio­wych, to­wa­rów).

Na ter­mi­no­wych ryn­kach fi­nan­so­wych i to­wa­ro­wych spre­ad to róż­ni­ca mię­dzy kur­sem ka­so­wym a kur­sem ter­mi­no­wym. Przy kon­ku­ren­cyj­nym rynku jest to koszt tran­sak­cji bez opóź­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spreadowy

→ spre­ad [czy­taj: spre­do­wy]


Źródła:

SJP.pl

Sprecyzować

uści­ślić, wy­ja­śnić wszyst­kie szcze­gó­ły


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pre­cy­zo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pre­cy­zo­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spre­cy­zo­wać się (ndk. pre­cy­zo­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pre­cy­zo­wać się.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprej

płyn znaj­du­ją­cy się pod ci­śnie­niem w spe­cjal­nym po­jem­ni­ku; po­jem­nik z tymże pły­nem; spray; spraj


Źródła:

SJP.pl

Sprejowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spre­jo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sprejować

po­tocz­nie: pisać lub ma­lo­wać coś na murze farbą w spre­ju; spra­y­o­wać, spra­jo­wać


cza­sow­nik

 (1.1) ma­lo­wać coś farbą w spra­yu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprejowy

→ sprej; spra­y­o­wy, spra­jo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spre­ju, wy­ko­na­ny spre­jem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprekaryzować

1. spo­wo­do­wać brak sta­bi­li­za­cji ży­cio­wej i wzrost nie­pew­no­ści fi­nan­so­wej zwią­za­nej z pracą tym­cza­so­wą, na stażu lub po­ni­żej kwa­li­fi­ka­cji;
2. spre­ka­ry­zo­wać się - stać się nie­sta­bil­nym i do­stęp­nym okre­so­wo, po­wo­du­jąc nie­pew­ność fi­nan­so­wą


Źródła:

SJP.pl

Spreparowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spre­pa­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sprewa

rzeka w Niem­czech; Szpre­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we wschod­nich Niem­czech, lewy do­pływ Ha­we­li;


Spre­wa, hist. także "Szpre­wa" i "Szpro­wa" (niem. "Spree", łuż. "Sprjew­ja" lub "Sprow­ja", czes. "Spréva") – rzeka we wschod­nich Niem­czech (kraje związ­ko­we Sak­so­nia, Bran­den­bur­gia i Ber­lin), lewy do­pływ Ha­we­li. Na krót­kim od­cin­ku pły­nie rów­nież przez Cze­chy, a kon­kret­nie przez cypel Šluknovský.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprewski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spre­wą, do­ty­czą­cy Spre­wy


Źródła:

Wiktionary

Sprezentować

1. po­tocz­nie: zro­bić komuś pre­zent;
2. woj­sko­we: spre­zen­to­wać broń - oddać ho­no­ry woj­sko­we, sto­jąc na bacz­ność, trzy­ma­jąc broń w re­gu­la­mi­no­wej po­zy­cji


Źródła:

SJP.pl

Spring

lina do cu­mo­wa­nia stat­ku, mo­co­wa­na do na­brze­ża na wy­so­ko­ści śró­do­krę­cia, dzia­ła­ją­ca od­wrot­nie do cumy; szpring


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Springbok

ga­tu­nek małej an­ty­lo­py; szpring­bok, skocz­nik an­ty­lo­pi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Springer

po­tocz­nie: pies rasy sprin­ger spa­niel an­giel­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Springfield

naz­wi­sko, np. Dusty Spring­field (wła­ści­wie: Mary Isa­bel Cat­he­ri­ne Ber­na­det­te O'Brien, 1939-1999), bry­tyj­ska pio­sen­kar­ka po­po­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Il­li­no­is;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miast i miej­sco­wo­ści w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i in­nych pań­stwach;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprint

bar­dzo szyb­ki bieg na krót­kim dy­stan­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. szyb­ki bieg

 (1.2) sport. bieg na krót­kich dy­stan­sach (grupa dy­scy­plin spor­to­wych);

 (1.3) daw. uczn. uciecz­ka z lek­cji

 (1.4) zarz. in­form. od­ci­nek czasu (zwy­kle dwu­ty­god­nio­wy) na po­cząt­ku któ­re­go wy­bie­ra się za­da­nia a na końcu de­mon­stru­je ich wy­ko­na­nie


Sprint – bieg na krót­kich dy­stan­sach: 50 me­trów i 60 me­trów (hala) oraz 100 me­trów, 200 me­trów i 400 me­tró­wa także szta­fe­ty 4 × 100 me­trów i 4 × 400 me­trów. Za­wod­ni­cy star­tu­ją z blo­ków star­to­wych na sy­gnał (strzał) star­te­ra. Każdy za­wod­nik bie­gnie po swoim torze (w szta­fe­cie 4 × 400 tylko przez część dy­stan­su).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprintem

bar­dzo szyb­ki bieg na krót­kim dy­stan­sie


Źródła:

SJP.pl

Sprinter

za­wod­nik bie­ga­ją­cy na krót­kich dy­stan­sach; krót­ko­dy­stan­so­wiec, krót­ko­bie­gacz


Źródła:

SJP.pl

Sprinterka

za­wod­nicz­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w bie­gach krót­ko­dy­stan­so­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: sprin­ter


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprinterski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny ze sprin­te­rem, do­ty­czą­cy sprin­te­ra lub sprin­tu


Źródła:

Wiktionary

Spriorytetyzować

nadać prio­ry­tet, usta­lić ko­lej­ność waż­no­ści zadań lub czyn­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Sprite

[czy­taj: sprajt] marka na­po­jów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sproduktywizować

1. za­trud­nić w pro­duk­cji;
2. uczy­nić wy­daj­nym, efek­tyw­nym, uży­tecz­nym


Źródła:

SJP.pl

Sprofanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­na­nie pro­fa­na­cji, znie­wa­ża­nie cze­goś, co jest uz­na­wa­ne gdzieś za świę­te, godne sza­cun­ku


Źródła:

Wiktionary

Sprofanować

znie­wa­żyć coś, zwła­szcza obiekt kultu, czci


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pro­fa­no­wać)

 (1.1) do­pu­ścić się pro­fa­na­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprofesjonalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­fe­sjo­na­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sprokurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­ku­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sprokurować

wy­sta­rać się, stwo­rzyć, wy­trzas­nąć


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pro­ku­ro­wać)

 (1.1) spo­rzą­dzić coś (do­ku­men­ty, akta) w spo­sób nie­ucz­ci­wy, do­sto­so­wu­jąc je do ocze­ki­wa­nych re­zul­ta­tów

 (1.2) daw. przy­go­to­wać, spo­rzą­dzić coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spropsować

po­tocz­nie: po­chwa­lić, wy­ra­zić uz­na­nie


Źródła:

SJP.pl

Sprostać

1. do­rów­nać komuś lub cze­muś
2. dać sobie radę z kimś lub czymś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (brak ndk.)

 (1.1) dać sobie radę

 (1.2) do­rów­nać komuś lub cze­muś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprostowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tekst ko­ry­gu­ją­cy jakąś nie­praw­dzi­wą lub czę­ścio­wo błęd­ną in­for­ma­cję


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprostytuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­sty­tu­o­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sproszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprosz­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sproszkować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprosz­ko­wy­wać)

 (1.1) ze­trzeć coś na pro­szek; zmie­lić, ro­ze­trzeć, roz­drob­nić do osią­gnię­cia prosz­ku

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sprosz­ko­wać się (ndk. sprosz­ko­wy­wać się)

 (2.1) zo­stać zmie­nio­nym w pro­szek, stać się prosz­kiem


Źródła:

Wiktionary

Sproszkowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprosz­ko­wy­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sproszkowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprosz­ko­wać)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|sprosz­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sprototypować

stwo­rzyć pro­to­typ; pro­to­ty­po­wać


Źródła:

SJP.pl

Sprowadzalny

rzad­ko: da­ją­cy się spro­wa­dzić, zre­du­ko­wać do cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sprowadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­wa­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Sprowadzać

1. słu­żyć komuś po­mo­cą przy scho­dze­niu z góry na dół
2. kie­ro­wać kogoś lub coś w inne miej­sce, za­wra­cać z obra­nej drogi
3. po­zy­ski­wać coś, po­wo­do­wać zna­le­zie­nie się cz. w danym miej­scu
4. spra­wiać, po­cią­gać coś za sobą
5. od­no­sić się do cz.


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spro­wa­dzić)

 (1.1) przy­czy­niać się do przy­by­cia kogo lub czego

 (1.2) wy­wo­ły­wać okre­ślo­ne na­stęp­stwa

 (1.3) po­wo­do­wać zmia­nę po­ło­że­nia

 (1.4) po­ma­gać zejść z góry na dół

 (1.5) po­wo­do­wać ogra­ni­cze­nie wy­po­wie­dzi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spro­wa­dzać się (dk. spro­wa­dzić się)

 (2.1) przy­by­wać gdzieś z za­mia­rem osied­le­nia się

 (2.2) prze­sta­wać róż­nić się od cze­goś, ogra­ni­czać się do czego


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprowadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spro­wa­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Sprowadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spro­wa­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spro­wa­dzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spro­wa­dzić się (ndk. spro­wa­dzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|spro­wa­dzać się.


Źródła:

Wiktionary

Sprowincjonalnieć

rzad­ko: stać się pro­win­cjo­nal­nym zam­knąć się w obrę­bie pro­win­cji


Źródła:

SJP.pl

Sprowokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­na­nie pro­wo­ka­cji


Źródła:

Wiktionary

Sprowokować

spo­wo­do­wać czy­jąś nie­za­mie­rzo­ną re­ak­cję


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pro­wo­ko­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprośnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się spro­śnie


Źródła:

Wiktionary

Sprośniczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta spro­śna, bezw­styd­na; bezw­styd­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Sprośnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spro­śny


Źródła:

Wiktionary

Sprośniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spro­śnie


Źródła:

SJP.pl

Sprośniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spro­śny


Źródła:

SJP.pl

Sprośnik

po­tocz­nie: czło­wiek spro­śny, bezw­styd­ny; bezw­styd­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba za­cho­wu­ją­ca się spro­śnie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprośność

1. nie­przyz­wo­i­ty, bezw­styd­ny spo­sób za­cho­wa­nia, po­stę­po­wa­nia; nie­przyz­wo­i­tość, bezw­styd­ność, zbe­reź­ność;
2. nie­przyz­wo­i­ty czyn lub nie­przyz­wo­i­ta rzecz; zbe­re­zeń­stwo, obrzyd­li­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co spro­śne; cecha tych, któ­rzy są spro­śni

 (1.2) nie­przyz­wo­i­ty, spro­śny uczy­nek, po­stę­pek, za­cho­wa­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprośny

po­zba­wio­ny wsty­du, nie­przyz­wo­i­ty, roz­pust­ny; zbe­reź­ny, bezw­styd­ny, lu­bież­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. ce­chu­ją­cy się bra­kiem przyz­wo­i­to­ści, wsty­du; na­zbyt ru­basz­ny lub roz­pa­sa­ny w spra­wach płcio­wych

 (1.2) daw. wstręt­ny, odra­ża­ją­cy, pa­skud­ny, strasz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprue

cho­ro­ba tro­pi­kal­na ob­ja­wia­ją­ca się za­bu­rze­nia­mi wchła­nia­nia sub­stan­cji odżyw­czych z po­kar­mów


Źródła:

SJP.pl

Spruwać

1. roz­ci­nać nici szwów;
2. zmie­niać dzia­ni­nę z po­wro­tem w nić


Źródła:

SJP.pl

Spruć

1. roz­ciąć nici szwów cze­goś zszy­te­go;
2. zmie­nić dzia­ni­nę z po­wro­tem w nić


Źródła:

SJP.pl

Spryciara

po­tocz­nie: ko­bie­ta chy­tra, prze­bie­gła, ra­dzą­ca sobie w każ­dej sy­tu­a­cji, czę­sto kosz­tem in­nych; cwa­niacz­ka, spry­ciar­ka, cwa­nia­ra, cwa­niar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spryt­na ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spryciarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta chy­tra, prze­bie­gła, ra­dzą­ca sobie w każ­dej sy­tu­a­cji, czę­sto kosz­tem in­nych; spry­cia­ra, cwa­niacz­ka, cwa­nia­ra, cwa­niar­ka


Źródła:

SJP.pl

Spryciarski

→ spry­ciarz


Patrz:spryciarz

Źródła:

SJP.pl

Spryciarstwo

po­tocz­nie: umie­jęt­ność ra­dze­nia sobie, czę­sto czy­imś kosz­tem; cwa­niact­wo, cwa­niar­stwo, spryt


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­bie­głość w ro­bie­niu cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spryciarz

po­tocz­nie: czło­wiek chy­try, prze­bie­gły, ra­dzą­cy sobie w każ­dej sy­tu­a­cji, czę­sto kosz­tem in­nych; cwa­niak, spry­ciu­la


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek spryt­ny


Spry­ciarz (ang. "Fra­uds") – au­stra­lij­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1993 roku w re­ży­se­rii Step­ha­na El­liot­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprycik

zdrob­nie­nie od: spryt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spryt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spryciula

po­tocz­nie: czło­wiek chy­try, prze­bie­gły, ra­dzą­cy sobie w każ­dej sy­tu­a­cji, czę­sto kosz­tem in­nych; cwa­niak, spry­ciarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. osoba spryt­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprymitywniały

taki, który spry­mi­tyw­niał


Źródła:

SJP.pl

Sprymitywnieć

1. stać się pry­mi­tyw­nym, pro­stac­kim;
2. stać się mniej sub­tel­nym i fi­ne­zyj­nym; po­spo­li­cieć


Źródła:

SJP.pl

Spryskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spry­skać.


Źródła:

Wiktionary

Spryskiwacz

przy­rząd mon­to­wa­ny przy róż­nych urzą­dze­niach, słu­żą­cy do spry­ski­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do spry­ski­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spryskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spry­ski­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spryt

zdol­ność szyb­kie­go, prak­tycz­ne­go ra­dze­nia sobie w trud­nych sy­tu­a­cjach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) umie­jęt­ność ra­dze­nia sobie w róż­nych sy­tu­a­cjach

 (1.2) zdol­ność wy­cho­dze­nia z ko­rzy­ścią z każ­dej sy­tu­a­cji zwy­kle w spo­sób nie­ucz­ci­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprytnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spryt­ny, prze­bie­gle


Źródła:

Wiktionary

Sprytniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spryt­nie


Źródła:

SJP.pl

Sprytniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spryt­ny


Źródła:

SJP.pl

Sprytniutki

zdrob­nie­nie od: spryt­ny


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: spryt­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprytny

1. po­tra­fią­cy sobie ra­dzić w każ­dej sy­tu­a­cji, osią­gać ko­rzy­ści;
2. świad­czą­cy o czy­imś spry­cie;
3. po­tocz­nie: po­my­sło­wo wy­ko­na­ny, np. spryt­na za­baw­ka


przy­miot­nik

 (1.1) po­my­sło­wy, wy­ka­zu­ją­cy prak­tycz­ną in­te­li­gen­cję, umie­ją­cy sobie ra­dzić

 (1.2) bę­dą­cy oz­na­ką spry­tu

 (1.3) po­my­sło­wo wy­ko­na­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzały

daw­niej: ze­prza­ły


Źródła:

SJP.pl

Sprzeciw

w pra­wie pro­ce­so­wym: szcze­gól­ny śro­dek od­wo­ław­czy, przy­słu­gu­ją­cy od wy­ro­ku na­ka­zo­we­go lub za­ocz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ak­tyw­ne wy­ra­że­nie braku zgody na coś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzeciwnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. prze­ciw­nik


Źródła:

Wiktionary

Sprzeciwowy

→ sprze­ciw


Patrz:sprzeciw

Źródła:

SJP.pl

Sprzeczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprze­czać.


Źródła:

Wiktionary

Sprzeczka

ostra, ener­gicz­na wy­mia­na zdań mię­dzy oso­ba­mi niez­ga­dza­ją­cy­mi się ze sobą; kłót­nia; zwada; spór; kon­flikt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ostra, ener­gicz­na wy­mia­na zdań mię­dzy oso­ba­mi niez­ga­dza­ją­cy­mi się ze sobą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sprzecz­ny, niez­god­ny


Źródła:

Wiktionary

Sprzeczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sprzecz­ny


Źródła:

SJP.pl

Sprzeczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­su­nek za­cho­dzą­cy mię­dzy zja­wi­ska­mi, po­glą­da­mi, in­te­re­sa­mi niez­god­ny­mi ze sobą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprzeczny

niez­god­ny z czymś, prze­ciw­staw­ny cze­muś, różny, od­mien­ny


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) niez­god­ny z czymś, prze­ciw­staw­ny cze­muś, różny, od­mien­ny

 (1.2) mat. o ukła­dach rów­nań: nie­ma­ją­cy roz­wią­zań;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzed

przy­i­mek łą­czą­cy się w do­peł­nia­czu z rze­czow­ni­kiem bądź wy­ra­za­mi o jego funk­cji, oz­na­cza­ją­cy tyle co: z miej­sca znaj­du­ją­ce­go się przed czymś (np. sprzed szko­ły), z okre­su przed cza­sem okre­śla­nym przez rze­czow­nik (np. sprzed wojny); * forma sprze­de moż­li­wa tylko w tra­dy­cyj­nych po­łą­cze­niach, typu "sprze­de mnie", "sprze­de drzwi"


przy­i­mek

 (1.1) służy do wy­ra­ża­nia, że dana osoba lub obiekt prze­stał być przed danym miej­scem

 (1.2) służy do usy­tu­o­wa­nia w cza­sie po­cho­dze­nia cze­goś wcze­śniej­sze­go niż okre­ślo­ne zda­rze­nie lub mo­men­tu zaj­ścia zda­rze­nia wcze­śniej­sze­go niż okre­ślo­ne zda­rze­nie

 (1.3) służy do usy­tu­o­wa­nia w cza­sie po­cho­dze­nia cze­goś star­sze­go niż okre­ślo­ny czas lub mo­men­tu zaj­ścia zda­rze­nia wcze­śniej niż okre­ślo­ny czas temu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzedajność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sprze­daj­ne; cecha tych, któ­rzy są sprze­daj­ni


Źródła:

Wiktionary

Sprzedajny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który zrobi wiele i w spo­sób nie­go­dzi­wy za ko­rzy­ści ma­te­rial­ne


Źródła:

Wiktionary

Sprzedanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprze­dać.


Źródła:

Wiktionary

Sprzedawacz

daw­niej, dziś po­tocz­nie: sprze­daw­ca


Źródła:

SJP.pl

Sprzedawaczka

1. ko­bie­ta trud­nią­ca się drob­nym hand­lem; prze­kup­ka;
2. daw­niej: sprze­daw­czy­ni


Źródła:

SJP.pl

Sprzedawalność

1. wskaź­nik sprze­da­ży cze­goś;
2. prak­ty­ka sprze­da­wa­nia cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sprzedawalny

da­ją­cy się sprze­dać


Źródła:

SJP.pl

Sprzedawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprze­da­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sprzedawać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprze­dać)

 (1.1) dawać coś (ma­te­rial­ne­go lub nie) i w za­mian do­sta­wać pie­nią­dze

 (1.2) pot. udzie­lić in­for­ma­cji

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sprze­da­wać się (dk. sprze­dać się)

 (2.1) przen. ko­mer­cja­li­zo­wać się

 (2.2) mieć zbyt


Źródła:

Wiktionary

Sprzedawca

ten, kto sprze­da­je coś; ek­spe­dient


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. czło­wiek sprze­da­ją­cy to­wa­ry (w skle­pie, na tar­go­wi­sku)


Sprze­daw­ca – osoba (fi­zycz­na albo praw­na) do­ko­nu­ją­ca sprze­da­ży dóbr ma­te­rial­nych lub usług, ofe­ru­jąc je na­byw­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprzedawczyk

po­gard­li­wie: osoba zdra­dza­ją­ca swój kraj, swoje prze­ko­na­nia itp. dla ko­rzy­ści ma­te­rial­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. osoba zdra­dza­ją­ca swoje prze­ko­na­nia, oj­czyz­nę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzedawczyni

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się sprze­da­wa­niem to­wa­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. ko­bie­ta sprze­da­ją­ca to­wa­ry (w skle­pie, na tar­go­wi­sku)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzedać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprze­da­wać)

 (1.1) zob. sprze­da­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sprzedaż

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. zby­cie to­wa­ru lub usłu­gi w za­mian za pie­nią­dze lub inny towar


Sprze­daż – czyn­no­ści or­ga­ni­za­cyj­ne, tech­nicz­ne, praw­ne i fi­nan­so­we zwią­za­ne z od­płat­nym do­star­cze­niem dóbr lub usług.

Sprze­daż nie jest jed­noz­nacz­na z wpły­wem go­tów­ko­wym. Choć czę­sto utoż­sa­mia się ją z przy­cho­dem, sprze­daż – w odróż­nie­niu od przy­cho­du – ty­po­wo odz­wier­cied­la wy­łącz­nie pod­sta­wo­wą dzia­łal­ność ope­ra­cyj­ną przed­się­bior­stwa. Może się ona rów­nież od­no­sić do fi­zycz­nej ilo­ści sprze­da­nych to­wa­rów lub usług w uję­ciu jed­nost­ko­wym.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprzedażność

daw­niej: moż­li­wość lub łat­wość sprze­da­ży cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Sprzedażny

do­ty­czą­cy sprze­da­ży, do­ko­nu­ją­cy sprze­da­ży, przez­na­czo­ny do sprze­da­nia itp.; sprze­da­żo­wy


Źródła:

SJP.pl

Sprzedażowiec

pra­cow­nik dzia­łu sprze­da­ży


Źródła:

SJP.pl

Sprzedażowy

→ sprze­daż; sprze­daż­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sprze­da­żą, do­ty­czą­cy sprze­da­ży


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. sprzęt


Źródła:

Wiktionary

Sprzeklinać

po­tocz­nie: zwy­my­ślać kogoś prze­kleń­stwa­mi; skląć


Źródła:

SJP.pl

Sprzeniewierca

daw­niej: osoba, która do­pu­ści­ła się zdra­dy, za­wio­dła czy­jeś za­u­fa­nie; re­ne­gat, zdraj­ca, prze­nie­wier­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba, która sprze­nie­wie­rza się komuś lub cze­muś; zdraj­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzeniewierzać

1. przy­wła­szczać po­wie­rzo­ne sobie cudze mie­nie; do­ko­ny­wać mal­wer­sa­cji;
2. sprze­nie­wie­rzać się - do­pu­szczać się zdra­dy, wia­ro­łom­stwa


Źródła:

SJP.pl

Sprzeniewierzenie

1. przy­wła­szczyć po­wie­rzo­ne sobie cudze mie­nie;
2. sprze­nie­wie­rzyć się - do­pu­ścić się zdra­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprze­nie­wie­rzyć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzeniewierzyć

1. przy­wła­szczyć po­wie­rzo­ne sobie cudze mie­nie;
2. sprze­nie­wie­rzyć się - do­pu­ścić się zdra­dy


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) przy­wła­szczyć po­wie­rzo­ne sobie cudze mie­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sprze­nie­wie­rzyć się

 (2.1) do­pu­ścić się zdra­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzeć

daw­niej: ze­przeć


Źródła:

SJP.pl

Sprzyjający

taki, który jest ko­rzyst­ny, od­po­wied­ni; taki, który two­rzy dobre wa­run­ki do cze­goś


przy­miot­nik

 (1.1) two­rzą­cy od­po­wied­nie wa­run­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzyjanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprzy­jać.


Źródła:

Wiktionary

Sprzyjać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być na­sta­wio­nym ser­decz­nie, przy­chyl­nie, życz­li­wie, przy­jaź­nie wobec kogoś lub cze­goś

 (1.2) dawać dobre wa­run­ki ku cze­muś


Źródła:

Wiktionary

Sprzykrzać

sprzy­krzać się - sta­wać się przy­krym dla kogoś; przy­krzyć się


Źródła:

SJP.pl

Sprzykrzony

taki, który się sprzy­krzył


Źródła:

SJP.pl

Sprzymierzać

1. łą­czyć przy­mie­rzem;
2. sprzy­mie­rzać się - za­wie­rać so­jusz, uma­wiać się na wza­jem­ne wspie­ra­nie swo­ich dzia­łań


Źródła:

SJP.pl

Sprzymierzeniec

aliant, so­jusz­nik;
1. ten, który z kimś za­warł przy­mie­rze, zo­bo­wią­zał się do współ­pra­cy i po­mo­cy;
2. ten, który po­ma­ga komuś, po­pie­ra czy­jeś dzia­ła­nie, współ­pra­cu­je z kimś;
3. w prze­no­śni: coś, co po­ma­ga komuś lub cze­muś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która sprzy­ja komuś, wspie­ra kogoś; jest w przy­mie­rzu z kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzymierzeńczy

→ sprzy­mie­rze­niec; so­jusz­ni­czy, alianc­ki


Źródła:

SJP.pl

Sprzymierzony

1. po­łą­czyć przy­mie­rzem;
2. sprzy­mie­rzyć się - za­wrzeć so­jusz, umó­wić się na wza­jem­ne wspie­ra­nie swo­ich dzia­łań


Źródła:

SJP.pl

Sprzymierzyć

1. po­łą­czyć przy­mie­rzem;
2. sprzy­mie­rzyć się - za­wrzeć so­jusz, umó­wić się na wza­jem­ne wspie­ra­nie swo­ich dzia­łań


Źródła:

SJP.pl

Sprzysiąc

zjed­no­czyć się pod przy­się­gą prze­ciw komuś


Źródła:

SJP.pl

Sprzysięgnięty

taki, który się sprzy­się­gnął (sprzy­siągł); sprzy­się­gły


Źródła:

SJP.pl

Sprzysięgły

zjed­no­czyć się pod przy­się­gą prze­ciw komuś


Źródła:

SJP.pl

Sprzysiężenie

1. tajna or­ga­ni­za­cja;
2. człon­ko­wie taj­nej or­ga­ni­za­cji


Sprzy­się­że­nie – po­wieść Ste­fa­na Ki­sie­lew­skie­go, de­biut li­te­rac­ki zna­ne­go kom­po­zy­to­ra i pu­bli­cy­sty, opu­bli­ko­wa­na w 1946 i za­li­cza­na do nurtu li­te­ra­tu­ry obra­chun­ków in­te­li­genc­kich.

Ki­sie­lew­ski roz­po­czął pi­sa­nie "Sprzy­się­że­nia" w 1942 roku. Ukoń­czo­ny utwór sprze­dał Wła­dy­sła­wo­wi Ryńcy (ura­to­wa­ło to po­wieść przed zni­szcze­niem – pod­czas pow­sta­nia war­szaw­skie­go eg­zem­plarz au­tor­ski spło­nął, oca­lał na­to­miast ten po­sia­da­ny przez Ryńcę).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprzysiężony

zjed­no­czyć się pod przy­się­gą prze­ciw komuś


Źródła:

SJP.pl

Sprząc

sprzę­gnąć;
1. złą­czyć coś z czymś w pewną ca­łość, zet­knąć coś z czymś; ze­spo­lić;
2. w jeź­dziect­wie: złą­czyć w jed­nym za­przę­gu parę, czwór­kę lub wię­cej koni, wołów;
3. prze­no­śnie: sko­re­lo­wać ze sobą ja­kieś dzia­ła­nia, czyn­no­ści


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprzę­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|sprzę­gać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzączka

za­pię­cie u pasa, ubra­nia, butów itp.; kla­mer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment umie­szcza­ny na końcu paska, słu­żą­cy do spi­na­nia, za­pi­na­nia;


Sprzącz­ka – ele­ment pasa (czę­ści odzie­ży) lub mniej­sze­go paska (np. paska do ze­gar­ka na­ręcz­ne­go) słu­żą­cy do spi­na­nia obu koń­ców pasa ze sobą (lub rza­dziej – jed­ne­go pasa z innym pasem).

W naj­prost­szej for­mie są to dwa oczka z drutu (naj­czę­ściej w kształ­cie li­te­ry "D") przy­szy­te do jed­ne­go końca pasa; drugi ko­niec pasa przew­le­ka­ny jest przez te oczka tak, że roz­cią­gnię­cie spię­te­go pasa po­wo­du­je za­ci­śnię­cie się pasa na ocz­kach i przy­pad­ko­we roz­wią­za­nie się tak wy­ko­na­ne­go za­pię­cia staje się nie­moż­li­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprzągle

gro­ma­da osło­nic wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, prze­cho­dzą­cych w swym roz­wo­ju skom­pli­ko­wa­ną prze­mia­nę po­ko­leń osob­ni­ków płcio­wych i bezpł­cio­wych; salpy


Sprzą­gle (Tha­lia­cea) – gro­ma­da pe­la­gicz­nych zwie­rząt mor­skich za­li­cza­nych do osło­nic. W gro­ma­dzie opi­sa­no około 70 ga­tun­ków. Żyją w mo­rzach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej. Osią­ga­ją dłu­gość od 2 do 20 cm. Uno­szą się w toni wod­nej po­je­dyn­czo lub two­rzą ko­lo­nie osią­ga­ją­ce do 3 m dłu­go­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprzątacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zaw. męż­czyz­na, który zaj­mu­je się sprzą­ta­niem


Sprzą­tacz (r. ż. sprzą­tacz­ka) – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo sprzą­ta­niem, czyli utrzy­ma­niem czy­sto­ści i po­rząd­ku w wy­bra­nych miej­scach (przy­kła­do­wo w biu­rach, ho­te­lach, pla­ców­kach hand­lo­wych, obiek­tach prze­my­sło­wych, do­mach pry­wat­nych itp.).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprzątaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się sprzą­ta­niem, zwła­szcza po­mie­szczeń


Źródła:

Wiktionary

Sprzątaczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sprzą­ta­niem, do­ty­czą­cy sprzą­ta­nia


Źródła:

Wiktionary

Sprzątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­wra­ca­nie po­rząd­ku i czy­sto­ści

 (1.2) usu­wa­nie cze­goś, co nie po­win­no tam być (np. na­czyń ze stołu)

 (1.3) zbie­ra­nie plo­nów z pola


Źródła:

Wiktionary

Sprzątać

1. zbie­rać brud; czy­nić po­rząd­ki;
2. także pot. usu­wać, za­bi­jać, kraść


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprząt­nąć)

 (1.1) do­pro­wa­dzać coś do po­rząd­ku, usu­wać ba­ła­gan

 (1.2) zbie­rać plony z pola

 (1.3) pot. przen. za­bie­rać, po­ry­wać, kraść

 (1.4) pot. przen. jeść szyb­ko, łap­czy­wie

 (1.5) pot. przen. za­bi­jać, mor­do­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzątnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprzą­tać)

 (1.1) zro­bić po­rzą­dek

 (1.2) usu­nąć coś z okre­ślo­ne­go miej­sca

 (1.3) posp. zabić kogoś

 (1.4) pot. za­brać lub ukraść coś komuś


Źródła:

Wiktionary

Sprząść

prze­ro­bić włó­kno na nici


Źródła:

SJP.pl

Sprzążka

Sprząż­ka lub klam­ra ( fi­bu­la, clamp con­nec­tion) – u grzy­bów jest to jed­no­stron­ne, nie­wiel­kie zgru­bie­nie strzęp­ki wy­stę­pu­ją­ce na po­przecz­nej prze­gro­dzie mię­dzy jej dwoma są­sied­ni­mi czło­na­mi. Ma po­stać ka­błą­ko­wa­te­go łącz­ni­ka. Two­rzy się po mi­to­zie, w wy­ni­ku któ­rej w ko­mór­ce strzęp­ki z di­ka­rio­nu pow­sta­ją 4 jądra (a do­kład­niej dwie pary jąder róż­no­i­mien­nych).


Źródła:

Wikipedia

Sprzęcice

Sprzę­ci­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Sprentschütz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie strze­lec­kim, w gmi­nie Izbic­ko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Sprzęcicho

żar­to­bli­wie: sprzęt; sprzę­cior


Źródła:

SJP.pl

Sprzęcik

zdrob­nie­nie od: sprzęt


Źródła:

SJP.pl

Sprzęcior

1. ek­spre­syw­nie: sprzęt;
2. żar­to­bli­wie: penis; sprzęt, wacek, pta­szek, flet


Źródła:

SJP.pl

Sprzędać

sprzę­dy­wać;
1. prze­ra­biać włó­kno na nici;
2. rzad­ko: złą­czać przez przę­dze­nie


Źródła:

SJP.pl

Sprzęg

układ urzą­dzeń lub pro­gram umoż­li­wia­ją­cy współ­pra­cę i wy­mia­nę in­for­ma­cji mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi ele­men­ta­mi okre­ślo­ne­go sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go; in­ter­fejs, złą­cze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kolej. urzą­dze­nie złą­cza­ją­ce po­ja­zdy szy­no­we;


Sprzęg – na­jo­gól­niej: urzą­dze­nie łą­czą­ce, poś­red­ni­czą­ce, do­pa­so­wu­ją­ce czy też spi­na­ją­ce. Zwy­kle nazwą tą okre­śla się urzą­dze­nie łą­czą­ce po­ja­zdy szy­no­we. Sprzęg łą­czą­cy po­ja­zdy dro­go­we naj­czę­ściej okre­śla się mia­nem „dysz­la”, na­to­miast nie po­wio­dło się za­stą­pie­nie „sprzę­giem” an­giel­skie­go słowa „in­ter­fa­ce” („in­ter­fejs”) [], oz­na­cza­ją­ce­go ro­dzaj po­łą­cze­nia elek­trycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprzęganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprzę­gać.


Źródła:

Wiktionary

Sprzęgać

cza­sow­nik

 (1.1) łą­czyć coś z czymś, sty­kać coś z czymś; ze­spa­lać


Źródła:

Wiktionary

Sprzęgiełko

małe sprzę­gło


Źródła:

SJP.pl

Sprzęgnik

Sprzę­gnik (ang. "con­nec­tor co­u­pler") – złą­cze wty­ko­we, wy­po­sa­żo­ne w ze­sty­ki łą­cze­nio­we gnia­zdo­we, któ­re­go przy­najm­niej jedna część jest po­łą­czo­na z ru­cho­mym prze­wo­dem.


Źródła:

Wikipedia

Sprzęgnąć

sprząc;
1. złą­czyć coś z czymś w pewną ca­łość, zet­knąć coś z czymś; ze­spo­lić;
2. w jeź­dziect­wie: złą­czyć w jed­nym za­przę­gu parę, czwór­kę lub wię­cej koni, wołów;
3. prze­no­śnie: sko­re­lo­wać ze sobą ja­kieś dzia­ła­nia, czyn­no­ści


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sprzę­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|sprzę­gać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzęgło

urzą­dze­nie do łą­cze­nia dwóch ele­men­tów w celu prze­no­sze­nia ruchu z jed­ne­go na drugi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mech. me­cha­nizm poz­wa­la­ją­cy na prze­no­sze­nie ruchu z jed­nej osi na drugą;

 (1.2) pot. mot. pedał sprzę­gła, dźwi­gnia sprzę­gła


Sprzę­gło – me­cha­nizm sto­so­wa­ny w bu­do­wie ma­szyn do łą­cze­nia oraz ro­złą­cza­nia wałów w celu prze­ka­zy­wa­nia mo­men­tu obro­to­we­go. Ina­czej jest to ze­spół czę­ści słu­żą­cych do po­łą­cze­nia dwóch nie­za­leż­nie obro­to­wo osa­dzo­nych wałów, czyn­ne­go – na­pę­do­we­go i bier­ne­go – na­pę­dza­ne­go, w celu prze­nie­sie­nia mo­men­tu obro­to­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprzęt

1. przed­miot użyt­ko­wy (np. kom­pu­ter, robot ku­chen­ny, szafa),
2. w od­nie­sie­niu do grupy przed­mio­tów wy­ko­rzy­sty­wa­nych do okre­ślo­ne­go celu (np. sprzęt sa­ni­tar­ny),
3. sko­sze­nie i zwie­zie­nie zboża (tj. sprzęt zboża)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­staw przed­mio­tów uży­wa­nych do wy­ko­ny­wa­nia ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.2) przed­miot, zaz­wy­czaj urzą­dze­nie, uży­wa­ny w okre­ślo­nym celu

 (1.3) roln. ko­sze­nie zboża, traw, ko­pa­nie wa­rzyw, zbie­ra­nie owo­ców itp. i zwo­że­nie ich z pola, sadu, ogro­du


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sprzętowy

→ sprzęt


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ja­kimś sprzę­tem, do­ty­czą­cy tego sprzę­tu

 (1.2) in­form. re­a­li­zo­wa­ny przy po­mo­cy sprzę­tu (w opo­zy­cji do opro­gra­mo­wa­nia)


Patrz:sprzęt

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprzęty

1. przed­miot użyt­ko­wy (np. kom­pu­ter, robot ku­chen­ny, szafa),
2. w od­nie­sie­niu do grupy przed­mio­tów wy­ko­rzy­sty­wa­nych do okre­ślo­ne­go celu (np. sprzęt sa­ni­tar­ny),
3. sko­sze­nie i zwie­zie­nie zboża (tj. sprzęt zboża)


Źródła:

SJP.pl

Sprzężaj

konie, bydło za­przę­ga­ne do wozu lub pługa; za­przęg


Sprzę­żaj (od „sprzę­gać”, „za­przę­gać”) – ogół zwie­rząt po­cią­go­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych w rol­nict­wie jako siła po­cią­go­wa za­rów­no w


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprzężajny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sprzę­ża­ju, wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą sprzę­ża­ju


Źródła:

Wiktionary

Sprzężenie

sprzę­gnąć;
1. złą­czyć coś z czymś w pewną ca­łość, zet­knąć coś z czymś; ze­spo­lić;
2. w jeź­dziect­wie: złą­czyć w jed­nym za­przę­gu parę, czwór­kę lub wię­cej koni, wołów;
3. prze­no­śnie: sko­re­lo­wać ze sobą ja­kieś dzia­ła­nia, czyn­no­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprzężniaki

gro­ma­da grzy­bów wła­ści­wych; sprzęż­nio­we


Sprzęż­nia­ki, sprzęż­nio­we, sprzęż­niow­ce ("Zy­go­my­co­ta" Mo­re­au) – typ grzy­bów na­le­żą­cy do kró­le­stwa grzy­bów ("Fungi"). W ak­tu­al­nej kla­sy­fi­ka­cji we­dług Spe­cies Fun­go­rum typ ten już nie ist­nie­je.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprzężnica

przed­sta­wi­ciel klasy zie­le­nic, ży­ją­cy głów­nie w wo­dach słod­kich i sło­na­wych


Źródła:

SJP.pl

Sprzężnice

przed­sta­wi­ciel klasy zie­le­nic, ży­ją­cy głów­nie w wo­dach słod­kich i sło­na­wych


Sprzęż­ni­ce ("Zy­gne­ma­top­hy­ce­ae, Zy­gne­mop­hy­ce­ae, Zy­gne­map­hy­ce­ae", a także "Con­ju­ga­tae, Con­ju­ga­top­hy­ce­ae, Ga­mop­hy­ta") – klasa glo­nów z gro­ma­dy ra­mie­nic ("Cha­rop­hy­ta"). Jej po­zy­cja sy­ste­ma­tycz­na przez róż­nych au­to­rów bywa jed­nak uj­mo­wa­na ina­czej, w szcze­gól­no­ści bywa włą­cza­na do zie­le­nic. Spoś­ród in­nych ro­ślin wy­róż­nia­ją się pro­ce­sem płcio­wym – ko­niu­ga­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprzężniowce

typ grzy­bów wyż­szych


Źródła:

SJP.pl

Sprzężniowe

gro­ma­da grzy­bów wła­ści­wych; sprzęż­nia­ki


Źródła:

SJP.pl

Sprzężniowiec

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów grzy­bów wyż­szych


Źródła:

SJP.pl

Sprzężoność

klasa sprzę­żo­no­ści - po­ję­cie z te­o­rii grup w al­ge­brze ab­strak­cyj­nej


Źródła:

SJP.pl

Sprzężony

złą­czo­ny z czymś w spo­sób trwa­ły, sta­no­wią­cy z czymś nie­ro­zer­wal­ną ca­łość


przy­miot­nik

 (1.1) po­łą­czo­ny z czymś w spo­sób trwa­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spróbowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spró­bo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spróbować

1. spraw­dzić smak je­dze­nia; pos­ma­ko­wać; skosz­to­wać;
2. spraw­dzić war­tość, stan cze­goś; spraw­dzić dzia­ła­nie cze­goś;
3. zro­bić coś na próbę; po­sta­rać się coś zro­bić;
4. spró­bo­wać się - zmie­rzyć się w walce, mo­cu­jąc się z kimś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pró­bo­wać)

 (1.1) spraw­dzić smak po­tra­wy

 (1.2) pod­jąć próbę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spróchnialec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przen. ktoś bez za­pa­łu, bez sił do życia


Źródła:

Wiktionary

Spróchniały

taki, który spróch­niał (o drze­wie, drew­nie: roz­kła­da się, roz­sy­pu­je się w próch­no; o zę­bach: zni­szczo­ny przez próch­ni­cę)


przy­miot­nik

 (1.1) dendr. roz­kła­da­ją­cy się w próch­no

 (1.2) sto­mat. zni­szcza­ły od próch­ni­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przesz­ły przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od spróch­nieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprószać

po­sy­py­wać, ob­sy­py­wać czymś drob­nym, miał­kim


Źródła:

SJP.pl

Spręż

osią­gnię­ty przy­rost ci­śnie­nia przy zmniej­sza­niu ob­ję­to­ści da­ne­go gazu


Spręż (sto­su­nek sprę­ża­nia) – wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca pracę sprę­żar­ki lub sil­ni­ka wy­ra­ża­ją­ca się w sto­sun­ku ci­śnie­nia tłocz­ne­go do ci­śnie­nia ssaw­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprężak

ro­dzaj nadk­wia­to­we­go na­sien­ni­ka pę­ka­ją­ce­go


Źródła:

SJP.pl

Sprężanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sprę­żać.


Sprę­ża­nie – pro­ces, w któ­rym wzra­sta ci­śnie­nie ukła­du (np. gazu w na­czy­niu lub w ka­na­łach prze­pły­wo­wych sprę­żar­ki prze­pły­wo­wej). Sprę­ża­nie można prze­pro­wa­dzać w róż­nych wa­run­kach, ale w te­o­rii ma­szyn ciepl­nych szcze­gól­ne zna­cze­nie od­gry­wa­ją niek­tó­re prze­mia­ny cha­rak­te­ry­stycz­ne (przed­sta­wio­ne po­ni­żej). Pro­ce­sem od­wrot­nym do sprę­ża­nia jest roz­prę­ża­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprężarka

ma­szy­na do zwięk­sza­nia ci­śnie­nia i gę­sto­ści gazów, jed­no­cze­śnie zmniej­sza­ją­ca ob­ję­tość tych gazów


Sprę­żar­ka – ma­szy­na ener­ge­tycz­na, któ­rej za­da­niem jest pod­wyż­sze­nie ci­śnie­nia gazu lub wy­mu­sze­nie jego prze­pły­wu (na­da­nie ener­gii ki­ne­tycz­nej).

W sprę­żar­ce ci­śnie­nie ssaw­ne – for­mu­la_1 jest niez­nacz­nie niż­sze od ci­śnie­nia at­mos­fe­rycz­ne­go (na tyle tylko by za­cho­wać zdol­ność ssa­nia), zaś ci­śnie­nie tłocz­ne for­mu­la_2 znacz­nie wyż­sze od at­mos­fe­rycz­ne­go, jak na to wska­zu­je pa­ra­metr for­mu­la_3


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprężać

1. na­pi­nać, na­cią­gać coś sztyw­no;
2. zmniej­szać ob­ję­tość gazu


cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sprę­żać się (dk. sprę­żyć się)

 (1.1) robić coś szyb­ciej

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprę­żyć)

 (2.1) kom­pre­so­wać, zmniej­szać ob­ję­tość (o gazie), ści­skać, zgnia­tać (przed­miot)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprężyca

ela­stycz­na, hi­gro­sko­pij­na ko­mór­ka nit­ko­wa­na, ułat­wia­ją­ca roz­sie­wa­nie przez wiatr za­rod­ni­ków wą­tro­bow­ców; ela­ter, ela­te­ra


Źródła:

SJP.pl

Sprężyk

chrząszcz, prze­wró­co­ny na grzbiet po­tra­fi wy­so­ko pod­sko­czyć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. chrząszcz z na­dro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ela­te­ro­i­dea|ref=tak.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprężyki

chrząszcz, prze­wró­co­ny na grzbiet po­tra­fi wy­so­ko pod­sko­czyć


Sprę­ży­ki (Ela­te­ro­i­dea) – na­dro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i serii sprę­ży­koksz­tałt­nych.

Grupa zróż­ni­co­wa­na. U Ce­rop­hy­ti­dae, go­leń­czy­ko­wa­tych, po­dryw­ko­wa­tych i sprę­ży­ko­wa­tych wy­ro­stek przed­pier­sia i bru­zda na śród­pier­siu two­rzą me­cha­nizm sprę­ży­nu­ją­cy, umoż­li­wia­ją­cy pod­ska­ki­wa­nie po prze­wró­ce­niu na grzbiet.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprężykowate

ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych; sprę­ży­ki


Sprę­ży­ko­wa­te, sprę­ży­ki (Ela­te­ri­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i in­fra­rzę­du sprę­ży­koksz­tałt­nych. Kos­mo­po­li­tycz­na. Liczy około 10 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków. Larwy są dra­pież­ne, sa­pro­fa­gicz­ne, rza­dziej ro­śli­no­żer­ne. Ima­gi­nes mają wy­dłu­żo­ne ciała i zaz­wy­czaj po­tra­fią pod­ska­ki­wać po prze­wró­ce­niu na grzbiet, dzię­ki me­cha­niz­mo­wi sprę­ży­nu­ją­ce­mu. W ro­dzi­nie spo­ty­ka­na jest ne­o­te­nia i zdol­ność do bio­lu­mi­ne­scen­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sprężykowaty

o ce­chach sprę­ży­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


Źródła:

SJP.pl

Sprężyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. zwi­nię­ty w spi­ra­lę, zwy­kle me­ta­lo­wy przed­miot, który może ule­gać roz­prę­ża­niu;

 (1.2) przen. ini­cja­tor, powód ja­kie­goś pro­ce­su


Sprę­ży­na – ele­ment sprę­ży­sty uży­wa­ny w bu­do­wie ma­szyn, głów­nie jako łącz­nik w po­łą­cze­niach sprę­ży­stych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprężynka

mała sprę­ży­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała sprę­ży­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprężynkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy małą sprę­ży­nę, po­dob­ny do małej sprę­ży­ny


Źródła:

SJP.pl

Sprężynkowy

→ sprę­żyn­ka


Patrz:sprężynka

Źródła:

SJP.pl

Sprężynować

1. wy­ko­ny­wać na prze­mian ruchy roz­prę­ża­nia i sprę­ża­nia
2. spulch­niać glebę sprzę­tem sprę­ży­no­wym


Źródła:

SJP.pl

Sprężynowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zob. nóż sprę­ży­no­wy.

 (1.2) urzą­dze­nie przyt­wier­dzo­ne do po­dło­ża na sprę­ży­nie, przez­na­czo­ne do huś­ta­nia się po­ru­sza­jąc tu­ło­wiem


Źródła:

Wiktionary

Sprężynowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy sprę­ży­ny


Źródła:

Wiktionary

Sprężynówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. brona z ela­stycz­ny­mi zę­ba­mi do spulch­nia­nia i wy­rów­ny­wa­nia gleby

 (1.2) pot. skła­da­ny nóż z ostrzem wy­su­wa­nym przez sprę­ży­nę

 (1.3) rzem. techn. piła ra­mo­wa do pre­cy­zyj­ne­go wy­rzy­na­nia w drew­nie

 (1.4) hist. wojsk. ręcz­ny gra­nat prze­ciw­pan­cer­ny

 (1.5) wulg. posp. zdrob­nie­nie od|sprę­ży­nó­wa. (męski na­rząd roz­rod­czy)


Źródła:

Wiktionary

Sprężystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sprę­ży­ste


Sprę­ży­stość – wła­ści­wość fi­zycz­na ciał ma­kro­sko­po­wych odzy­ski­wa­nia pier­wot­ne­go kształ­tu (po­sta­ci) i ob­ję­to­ści po usu­nię­ciu sił zew­nętrz­nych wy­wo­łu­ją­cych odksz­tał­ce­nie.

Sprę­ży­stość ob­ję­to­ścio­wą wy­ka­zu­ją wszyst­kie ciała (stałe, cie­cze i gazy), sprę­ży­stość kształ­tu tylko ciała stałe.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sprężystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sprę­ży­sty


Źródła:

SJP.pl

Sprężysty

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zdol­ny do po­wro­tu do wyj­ścio­we­go kształ­tu po usta­niu dzia­ła­nia siły odksz­tał­ca­ją­cej

 (1.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się lek­ko­ścią w ruchu

 (1.3) taki, który dzia­ła spraw­nie i szyb­ko


Źródła:

Wiktionary

Sprężyć

1. na­piąć, na­cią­gnąć;
2. zmniej­szyć ob­ję­tość gazu


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|sprę­żać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sprężyście

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sprę­ży­sty


Źródła:

Wiktionary

Sprężyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sprę­ży­ście


Źródła:

SJP.pl

Spseudonimizować

przet­wo­rzyć dane oso­bo­we w taki spo­sób, by nie można ich było przy­pi­sać kon­kret­nej oso­bie bez uży­cia do­dat­ko­wych in­for­ma­cji, które są prze­cho­wy­wa­ne i za­bez­pie­czo­ne w innym miej­scu


Źródła:

SJP.pl

Spsiały

zep­sieć; po­tocz­nie:
1. zmar­nieć, ulec po­gor­sze­niu, zni­szcze­niu; zejść na psy;
2. stra­cić ma­ją­tek, zbied­nieć


Źródła:

SJP.pl

Spsienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spsieć.


Źródła:

Wiktionary

Spsieć

zep­sieć; po­tocz­nie:
1. zmar­nieć, ulec po­gor­sze­niu, zni­szcze­niu; zejść na psy;
2. stra­cić ma­ją­tek, zbied­nieć


cza­sow­nik

 (1.1) pot. stra­cić ma­ją­tek, zna­cze­nie lub po­zy­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spsikać

po­tocz­nie: spry­skać


Źródła:

SJP.pl

Spsikiwać

po­tocz­nie: spry­ski­wać


Źródła:

SJP.pl

Spsocić

spła­tać figla


Źródła:

SJP.pl

Spsuć

po­tocz­nie: zep­suć


Źródła:

SJP.pl

Spuchlizna

rzad­ko: spuch­nię­te miej­sce; opuch­liz­na, opuch­li­na, obrzęk


Źródła:

SJP.pl

Spuchnięty

taki, który spuch­nął; spu­chły


Źródła:

SJP.pl

Spuchnąć

1. obrz­mieć, stać się nabrz­mia­łym, a w prze­no­śni także: stać się prze­peł­nio­nym, mieć coś w nad­mia­rze;
2. stra­cić kon­dy­cję, siły w wy­ni­ku nad­mier­nej ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej, naj­czę­ściej w koń­co­wej fazie za­wo­dów


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. puch­nąć)

 (1.1) o czę­ści ciała lub obiek­cie: obrzę­knąć, nabrz­mieć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spuchły

taki, który spuchł; spuch­nię­ty


Źródła:

SJP.pl

Spudłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spu­dło­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spudłować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pu­dło­wać)

 (1.1) pot. sport. strze­li­wszy, rzu­ci­wszy lub ude­rzy­wszy czymś, nie tra­fić do celu; chy­bić


Źródła:

Wiktionary

Spudłów

Spu­dłów ( Spud­low) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Gó­rzy­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło pań­stwo­we go­spo­dar­stwo rolne – Go­spo­dar­stwo w Spu­dło­wie, na­le­żą­ce do Za­kła­du Rol­ne­go w Ża­bi­cach, wcho­dzą­ce­go w skład Lu­bu­skie­go Kom­bi­na­tu Rol­ne­go w Rze­pi­nie.


Źródła:

Wikipedia

Spuentować

za­koń­czyć wy­po­wiedź lub utwór li­te­rac­kich po­in­tą; spo­in­to­wać


Źródła:

SJP.pl

Spulchniacz

ma­szy­na do roz­drab­nia­nia lub ma­szy­na do do­pra­wia­nia roli po orce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. roln. kul­ty­wa­tor do spulch­nia­nia grun­tu

 (1.2) techn. urzą­dze­nie do spulch­nia­nia po­dło­ża

 (1.3) roln. ele­ment ko­siar­ki po­wo­du­ją­cy spulch­nie­nie po­ko­su

 (1.4) techn. mie­sza­dło wy­po­sa­żo­ne w noże uży­wa­ne w pi­wo­war­stwie

 (1.5) cuk. sub­stan­cja po­wo­du­ją­ca spulch­nie­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spulchniający

taki, który czyni cia­sto pulch­nym, wy­ro­śnię­tym


Źródła:

SJP.pl

Spulchnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spulch­niać.


Źródła:

Wiktionary

Spulchniarka

ma­szy­na słu­żą­ca do spulch­nia­nia masy for­mier­skiej


Źródła:

SJP.pl

Spulchniały

taki, który spulch­niał


Źródła:

SJP.pl

Spumante

1. wło­skie wino mu­su­ją­ce, przy­po­mi­na­ją­ce szam­pa­na;
2. o winie: na­sy­co­ne gazem; mu­su­ją­cy, ga­zo­wa­ny


Źródła:

SJP.pl

Spuneryzm

spo­o­ne­ryzm, me­ta­gram;
1. mi­mo­wol­ne prze­sta­wie­nie gło­ski lub gło­sek w wy­ra­zie, da­ją­ce czę­sto efekt ko­micz­ny;
2. prze­sta­wie­nie takie do­ko­na­ne świa­do­mie i w ten spo­sób, aby wy­ni­kłe z niego formy były ist­nie­ją­cy­mi wy­ra­za­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. prze­ję­zy­cze­nie po­le­ga­ją­ce na za­mia­nie pier­wszych gło­sek w wy­ra­zie lub po­mię­dzy wy­ra­za­mi (np. "mój ruch" - "rój much");

 (1.2) ce­lo­wo two­rzo­ne spu­ne­ryz­my (1.1), np. w ce­lach hu­mo­ry­stycz­nych czy w ra­mach gry pół­słó­wek


Spu­ne­ryzm ( spo­o­ne­rism, od naz­wi­ska Wil­lia­ma Ar­chi­bal­da Spo­o­ne­ra) – prze­ję­zy­cze­nie po­le­ga­ją­ce na za­mia­nie miej­sca­mi gło­sek w wy­ra­zie lub po­cząt­ko­wych gło­sek w gru­pie wy­ra­zów. Wy­ni­kiem ta­kie­go prze­ję­zy­cze­nia mogą być sen­sow­ne zwro­ty, czę­sto za­baw­ne lub nie­przyz­wo­i­te. Istot­ne jest po­do­bień­stwo w mowie, a nie w pi­śmie, stąd też przy­kła­dy takie, jak „stój, Ha­li­na”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spurpurowiały

taki, który spur­pu­ro­wiał (stał się pur­pu­ro­wy)


Źródła:

SJP.pl

Spurt

w spor­cie: nagłe, gwał­tow­ne zwięk­sze­nie szyb­ko­ści; zryw


Źródła:

SJP.pl

Spurytaniały

prze­jąć po­glą­dy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pu­ry­ta­ni­na


Źródła:

SJP.pl

Spurytanieć

prze­jąć po­glą­dy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pu­ry­ta­ni­na


Źródła:

SJP.pl

Spusobny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. grzecz­ny

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zgod­li­wy

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zdol­ny


Źródła:

Wiktionary

Spust

1. przy­cisk w broni słu­żą­cy do wy­wo­ła­nia wy­strza­łu
2. wylot ze zbior­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. wojsk. łow. me­ta­lo­wa dźwi­gnia uru­cha­mia­ją­ca wy­strzał z broni pal­nej;

 (1.2) techn. fot. przy­cisk apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go wyz­wa­la­ją­cy mi­gaw­kę;

 (1.3) techn. urzą­dze­nie lub me­cha­nizm, który umoż­li­wia opróż­nie­nie zbior­ni­ka, np. z cie­czą lub ma­te­ria­ła­mi syp­ki­mi

 (1.4) hutn. pro­ces wy­le­wa­nia cie­kłe­go pro­duk­tu z pieca hut­ni­cze­go

 (1.5) za­suw­ka w zamku u drzwi prze­su­wa­na przez prze­krę­ce­nie klu­cza

 (1.6) slang. wy­trysk


Spust – ele­ment me­cha­niz­mu spu­sto­we­go broni pal­nej, słu­żą­cy do zwal­nia­nia tego me­cha­niz­mu przez strzel­ca w celu od­da­nia strza­łu. Naj­czę­ściej ma formę ję­zy­ka, rza­dziej szyny spu­sto­wej lub przy­ci­sku.

Broń po­sia­da naj­czę­ściej jeden spust, rza­dziej dwa, do ognia po­je­dyn­cze­go i se­ria­mi, lub od­pa­la­ją­ce na­bo­je w róż­nych lu­fach broni dwu­lu­fo­wej np. du­bel­tów­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spustnik

strug do wy­rów­ny­wa­nia i wy­gła­dza­nia dłu­gich po­wierzch­ni drew­nia­nych


Źródła:

SJP.pl

Spustoszały

prze­sta­rza­le: taki, który spu­sto­szał (stał się pu­stym, opu­szczo­nym; uległ zni­szcze­niu de­wa­sta­cji)


Źródła:

SJP.pl

Spustoszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pu­sto­szyć)

 (1.1) do­ko­nać spu­sto­sze­nia; obró­cić w pust­ko­wie


Źródła:

Wiktionary

Spustowy

przy­miot­nik

 (1.1) od: spust


Źródła:

Wiktionary

Spustynnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pu­styn­nieć)

 (1.1) geogr. stać się pu­sty­nią


Źródła:

Wiktionary

Spuszać

rzad­ko: czy­nić pu­szy­stym; na­stra­szać


Źródła:

SJP.pl

Spuszczalny

da­ją­cy się spu­ścić, opróż­nić


Źródła:

SJP.pl

Spuszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spu­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Spuszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tran­spor­to­wać na dół, zmie­niać po­ło­że­nie na niż­sze, ob­ni­żać

 (1.2) o cie­czy lub gazie: wy­pu­szczać

 (1.3) o wo­dzie w to­a­le­cie: spłu­ki­wać nią sedes

 (1.4) o cenie: ob­ni­żać

 (1.5) o gło­wie: po­chy­lać

 (1.6) żegl. mar. wo­do­wać

 (1.7) kynol. uwal­niać ze smy­czy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spu­szczać się

 (2.1) zmie­niać swoje po­ło­że­nie na niż­sze, ob­ni­żać się

 (2.2) wulg. mieć eja­ku­la­cję (o męż­czyź­nie)

 (2.3) przest. po­le­gać na kimś/czymś, zda­wać się na kogoś; za­wie­rzać komuś, po­kła­dać w kimś za­u­fa­nie


Źródła:

Wiktionary

Spuszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spu­ścić.


Źródła:

Wiktionary

Spuszyć

rzad­ko: na­stro­szyć, na­je­żyć; na­pu­szyć


Źródła:

SJP.pl

Sputnik

sztucz­ny sa­te­li­ta Ziemi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. astro­na­ut. sztucz­ny ziem­ski sa­te­li­ta;

 (1.2) środ. więz. prze­sył­ka spu­szcza­na przez okno celi na sznu­rze


Sput­nik (ros. Спутник – „to­wa­rzysz po­dró­ży”) – seria pier­wszych ra­dziec­kich sztucz­nych sa­te­li­tów Ziemi. To ro­syj­skie okre­śle­nie przy­ję­ło się obec­nie w wielu ję­zy­kach jako sy­no­nim sztucz­ne­go sa­te­li­ty Ziemi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spuścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spust


Źródła:

Wiktionary

Spuścizna

spa­dek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co zo­sta­je w spad­ku po kimś

 (1.2) ut­wo­ry, dzie­ła au­to­ra, który już nie żyje


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spuścić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spu­szczać)

 (1.1) zob. spu­szczać.


Źródła:

Wiktionary

Spych

ur­wi­sty, osy­pu­ją­cy się brzeg


Źródła:

SJP.pl

Spychacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. masz. po­jazd bu­dow­la­ny po­ru­sza­ją­cy się na gą­sie­ni­cach słu­żą­cy do wy­rów­ny­wa­nia te­re­nu przez pcha­nie ziemi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spychaj

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spychalski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spycharka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. masz. po­jazd bu­dow­la­ny po­ru­sza­ją­cy się na gą­sie­ni­cach słu­żą­cy do wy­rów­ny­wa­nia te­re­nu przez pcha­nie ziemi


Spy­char­ka (pot. bul­do­żer) – cią­gnik gą­sie­ni­co­wy, za­li­cza­ny do grupy ma­szyn do robót ziem­nych. Ma­szy­na ta przez­na­czo­na jest do wy­ko­ny­wa­nia prac ziem­nych w bu­dow­nict­wie ogól­nym lub prze­my­sło­wym, gór­nict­wie od­kryw­ko­wym i skal­nym, ener­ge­ty­ce (hał­do­wa­nie węgla ka­mien­ne­go w elek­tro­cie­płow­niach), le­śnict­wie, w sek­to­rze ko­mu­nal­nym (skła­do­wi­ska od­pa­dów), por­tach oraz ko­le­jo­wych ter­mi­na­lach prze­ła­dun­ko­wych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spychać

cza­sow­nik

 (1.1) pcha­niem po­wo­do­wać zmia­nę po­ło­że­nia cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Spychała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spychologia

po­tocz­nie: prak­ty­ka zwa­la­nia pracy na in­nych, ucie­ka­nie od od­po­wie­dzial­no­ści i obo­wiąz­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zwa­la­nie pracy na in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spychotechnika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. zrzu­ca­nie na kogoś swo­jej pracy


Źródła:

Wiktionary

Spychowo

Spy­cho­wo (niem. "Pup­pen", 1945–1960 "Pupy") – wieś w pół­noc­nej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Świę­taj­no, na Ma­zu­rach, 13 km na wschód od Świę­taj­na i ok. 29 km od Szczyt­na.

Spy­cho­wo jest dużą wsią, są tu m.in.: oś­ro­dek zdro­wia, pocz­ta, szko­ła, ap­te­ka, a także sie­dzi­ba nad­le­śnict­wa Spy­cho­wo.


Źródła:

Wikipedia

Spycigniew

imię mę­skie


Spy­ci­gniew – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Spyci-" ("na­da­rem­nie"), oraz czło­nu "-gniew" ("gniew"). Może oz­na­czać "ten, któ­re­go gniew jest da­rem­ny".

Spy­ci­gniew imie­ni­ny ob­cho­dzi 31 stycz­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spycimir

dawne imię mę­skie


Spy­ci­mir, Spyć­mier, Spyć­mir, Spyć­mierz – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Spyci-" („na­da­rem­nie”), oraz czło­nu "-mir" („pokój, spo­kój, dobro”), zdrob­nia­le – Spyt­ko. Pi­sow­nia z koń­co­wym "-rz" praw­do­po­dob­nie jest za­pi­sem imie­nia zdrob­nia­łe­go, ufor­mo­wa­ne­go przy uży­ciu przy­rost­ka "-jь", pod wpły­wem któ­re­go wy­gło­so­we "-r" przesz­ło w "-rz".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spycisław

imię mę­skie


Spy­ci­sław – sło­wiań­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "spyci-" („na­da­rem­nie”) oraz czło­nu "-sław" („sława”). Imię po­pu­lar­ne i znane w okre­sie sta­ro­pol­skim. Nie­od­no­to­wa­ne w źró­dłach hi­sto­rycz­nych[].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spyder

[czy­taj spaj­der] śro­do­wi­sko­wo: ot­war­te nad­wo­zie dwu­o­so­bo­we­go sa­mo­cho­du spor­to­we­go; ro­ad­ster, spi­der


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spy­lać.


Źródła:

Wiktionary

Spylać

1. po­tocz­nie: sprze­da­wać; opy­lać, opy­chać, opędz­lo­wy­wać;
2. daw­niej:
a) okry­wać pyłem, ku­rzem; ku­rzyć;
b) mieść, strze­py­wać kurz; oku­rzać;
c) obra­cać w pył, skru­szać na pył; ście­rać;
d) zbi­jać z tropu, pe­szyć, de­to­no­wać


cza­sow­nik

 (1.1) pot. ucie­kać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spylenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spy­lić.


Źródła:

Wiktionary

Spylić

1. po­tocz­nie: sprze­dać; opy­lić, opch­nąć, opędz­lo­wać;
2. daw­niej:
a) okryć pyłem, ku­rzem; za­ku­rzyć;
b) zmieść, strze­pać kurz; oku­rzyć;
c) obró­cić w pył, skru­szyć na pył; ze­trzeć;
d) zbić z tropu, zmie­szać, zde­to­no­wać


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|spy­lać.

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (2.1) pot. sprze­dać

 (2.2) pot. zbyć kogoś, po­zbyć się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spyra

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spyrczany

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roz­tar­gnio­ny

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zmie­sza­ny


Źródła:

Wiktionary

Spyrka

daw­niej: sło­ni­na; szper­ka; sper­ka; szpyr­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) góry. ka­wa­łek su­ro­wej lub sma­żo­nej sło­ni­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spyskać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) daw. prze­ryć ry­ja­mi (o dzi­kach lub świ­niach)


Źródła:

Wiktionary

Spyszniały

taki, który spysz­niał (rzad­ko: stał się pysz­nym, zhar­dział)


Źródła:

SJP.pl

Spytani

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­py­ta­nie


Źródła:

Wiktionary

Spytanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spy­tać.


Źródła:

Wiktionary

Spytać

zadać py­ta­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pytać)

 (1.1) zadać py­ta­nie

cza­sow­nik zwrot­ny spy­tać się (ndk. pytać się)

 (2.1) zadać py­ta­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spytki

prze­sta­rza­łe: prze­py­ty­wa­nie, do­py­ty­wa­nie kogoś w celu poz­na­nia praw­dy; in­da­ga­cja * współ­cze­śnie tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: wziąć (brać) kogoś na spyt­ki


Źródła:

SJP.pl

Spytkowice

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spytkowicki

→ Spyt­ko­wi­ce


Patrz:Spytkowice

Źródła:

SJP.pl

Spytkowiczanin

miesz­ka­niec Spyt­ko­wic (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Spytkowiczanka

miesz­kan­ka Spyt­ko­wic (wsi w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Spytkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spytków

prze­sta­rza­łe: prze­py­ty­wa­nie, do­py­ty­wa­nie kogoś w celu poz­na­nia praw­dy; in­da­ga­cja * współ­cze­śnie tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: wziąć (brać) kogoś na spyt­ki


Spyt­ków – (do 1945 "Wans­cha") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Zgo­rze­lec. Od XVIII w. wieś na­le­ża­ła do ma­jąt­ku ro­dzi­ny Ern­sta Lu­de­wi­ga von Kie­sen­wet­ter - Elek­to­ra Sak­soń­skiej Taj­nej Rady Wo­jen­nej i se­nio­ra pro­win­cji księ­stwa Görlitz. Ma­ją­tek ry­cer­ski szlach­ty ślą­skiej z dwo­rem, domem za­rząd­cy i czwo­ra­ka­mi na­le­żał do klu­cza Rę­czyn-Spyt­ków-Nie­dów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spytywać

po­tocz­nie: za­da­wać komuś sze­reg pytań; wy­py­ty­wać, opy­ty­wać


Źródła:

SJP.pl

Spyware

[czy­taj: spaj­łer] pro­gram kom­pu­te­ro­wy, ro­dzaj mal­wa­re'u, któ­re­go celem jest szpie­go­wa­nie dzia­łań użyt­kow­ni­ka; opro­gra­mo­wa­nie szpie­gu­ją­ce


Źródła:

SJP.pl

Spyża

daw­niej: jadło, żyw­ność, pro­wiant (zwła­szcza dla woj­ska)


Źródła:

SJP.pl

Spz

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) elektr. = Sa­mo­czyn­ne Po­now­ne Za­łą­cze­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spätlese

Spätlese (do­słow­nie: "późny zbiór", licz­ba mnoga "Spätlesen") jest to nie­miec­ki wy­róż­nik (niem. "Prädikat") win naj­wyż­szej ja­ko­ści (Qualitätswein mit Prädikat, czyli Prädikatswein) obej­mu­ją­cy wina z cał­ko­wi­cie doj­rza­łych wi­no­gron, najl­żej­sze z win póź­nych zbio­rów.


Źródła:

Wikipedia

Spód

dolna część lub stro­na cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dolna część cze­goś, sta­no­wią­ca zwy­kle dno lub pod­sta­wę

 (1.2) dolna lub od­wrot­na stro­na cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spódnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. ro­dzaj ubra­nia osła­nia­ją­ce­go bio­dra i nogi;

 (1.2) pot. pejor. ko­bie­ta bę­dą­ca obiek­tem po­żą­da­nia


Spód­ni­ca – wierzch­nia część odzie­ży okry­wa­ją­ca ciało od pasa w dół, w for­mie płata ma­te­ria­łu bez no­ga­wek. W kul­tu­rze za­chod­niej sta­no­wią­ca naj­czę­ściej ele­ment gar­de­ro­by dam­skiej. Zróż­ni­co­wa­na w for­mie w za­leż­no­ści od epoki i pa­nu­ją­cej mody.

Współ­cze­śnie pod wzglę­dem dłu­go­ści, wy­róż­nia się 4 pod­sta­wo­we typy spód­nic:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spódnicospodnie

spod­nie wy­glą­da­ją­ce jak spód­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Spódnicowy

→ spód­ni­ca


Patrz:spódnica

Źródła:

SJP.pl

Spódniczka

zdrob­nie­nie od: spód­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: spód­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spódniczkowy

→ spód­nicz­ka


Patrz:spódniczka

Źródła:

SJP.pl

Spódniczyna

marna, zni­szczo­na spód­nicz­ka


Źródła:

SJP.pl

Spój

1. złą­czyć przed­mio­ty przy uży­ciu od­po­wied­nich sub­stan­cji; scze­pić;
2. stwo­rzyć ca­łość z wielu ele­men­tów; po­łą­czyć;
3. uczy­nić pi­ja­nym; upić, spić;
4. spoić się (rzad­kie) - złą­czyć się, zo­stać spo­jo­nym; upić się, spić się


Źródła:

SJP.pl

Spójka

forma oso­bo­wa cza­sow­ni­ka "być" wią­żą­ca pod­miot z orzecz­ni­kiem w zda­nie; łącz­nik, ko­pu­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spójnia

książ­ko­wo, pod­nio­śle: to, co łączy, jed­no­czy; łącz­ność, zwią­zek, kon­takt, więź


Źródła:

SJP.pl

Spójnica

spój­ni­ca lu­cer­no­wa - ga­tu­nek pszczo­ły z ro­dzi­ny spój­ni­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Spójnicowate

o ce­chach spój­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na pszczół)


Spój­ni­co­wa­te (Me­lit­ti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny pszczół obej­mu­ją­ca ponad 190 opi­sa­nych ga­tun­ków. Są to jed­no­po­ko­le­nio­we pszczo­ły sa­mot­ni­ce, za­kła­da­ją­ce gnia­zda w gle­bie. Wy­róż­nia­ją się bu­do­wą apa­ra­tu gę­bo­we­go. Za­sied­la­ją Ho­lark­ty­kę i kra­i­nę etiop­ską. W za­pi­sie ko­pal­nym znane od eo­ce­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spójnicowaty

o ce­chach spój­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na pszczół)


Źródła:

SJP.pl

Spójniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spój­nie


Źródła:

SJP.pl

Spójniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spój­ny


Źródła:

SJP.pl

Spójnik

w ję­zy­koz­naw­stwie: nie­od­mien­na część mowy łą­czą­ca zda­nia lub ich czę­ści - w odróż­nie­niu od przy­im­ków nie­rzą­dzą­cy się for­ma­mi przy­pad­ków; wy­róż­nia­my naj­czę­ściej spój­ni­ki:
a) łącz­ne - po­zo­sta­ją­ce wzglę­dem sie­bie w związ­ku łącz­no­ści prze­strzen­nej lub cza­so­wej, np. i, oraz, lub, to jest, także, tu­dzież;
b) ro­złącz­ne - takie, któ­rych tre­ści wy­klu­cza­ją się wza­jem­nie, np. lub, albo, bądź, czy;
c) prze­ciw­staw­ne - takie, któ­rych tre­ści prze­ciw­sta­wia­ją się sobie, np. a, ale, prze­cież, cza­sa­mi... cza­sa­mi, le­piej... niż;
d) wy­ni­ko­we - takie, w któ­rych treść jed­ne­go z nich wy­ni­ka z tre­ści dru­gie­go, np. dla­te­go, prze­to, więc, toteż, zatem;
e) po­drzęd­ne - łą­czą­ce zda­nie po­drzęd­ne z na­drzęd­nym;
f) współ­rzęd­ne - łą­czą­ce zda­nia współ­rzęd­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. wyraz słu­żą­cy do łą­cze­nia wy­ra­żeń wew­nątrz zda­nia po­je­dyn­cze­go (np. w wy­li­cze­niach) oraz zdań skła­do­wych w zda­niach zło­żo­nych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spójnikowy

→ spój­nik


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spój­ni­ka


Patrz:spójnik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spójnościowy

→ spój­ność


Patrz:spójność

Źródła:

SJP.pl

Spójność

1. har­mo­nij­ne po­łą­cze­nie cze­goś w ca­łość; ko­he­rent­ność, ko­he­ren­cja, spo­i­stość, jed­no­li­tość;
2. w fi­zy­ce: wza­jem­ne przy­cią­ga­nie się czą­ste­czek danej sub­stan­cji wsku­tek dzia­ła­nia sił mię­dzy­czą­stecz­ko­wych krót­kie­go za­się­gu; ko­hez­ja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ści­słe przy­sta­wa­nie do sie­bie ele­men­tów czego

 (1.2) chem. przy­cią­ga­nie się wza­jem­ne ato­mów lub czą­ste­czek okre­ślo­nej sub­stan­cji na sku­tek dzia­ła­nia sił wew­nętrz­nych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spójny

taki, który sta­no­wi har­mo­nij­nie po­łą­czo­ną ca­łość; spo­i­sty, jed­no­li­ty, ko­he­rent­ny


przy­miot­nik

 (1.1) jed­no­li­ty, two­rzą­cy jedną ca­łość, zwar­ty

 (1.2) lo­gicz­ny, kon­sek­went­ny, har­mo­nicz­nie po­wią­za­ny

 (1.3) mat. o zbio­rze w prze­strze­ni me­trycz­nej, fi­gu­rze ge­o­me­trycz­nej, gra­fie po­sia­da­ją­cy drogę od każ­de­go punk­tu / wierz­choł­ka grafu do każ­de­go in­ne­go, prze­bie­ga­ją­cą w ca­ło­ści wew­nątrz; pot. skła­da­ją­cy się z jed­ne­go ka­wał­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spólnie

→ spól­ny


Patrz:spólny

Źródła:

SJP.pl

Spólnik

prze­sta­rza­łe: wspól­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spólność

daw­niej: wspól­ność


Źródła:

SJP.pl

Spólny

prze­sta­rza­le: wspól­ny


przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wspól­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spór

brak zgody w pew­nej spra­wie; też: kłót­nia, awan­tu­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) róż­ni­ca zdań, sta­no­wisk, in­te­re­sów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spół-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) przest. zob. współ-.


Źródła:

Wiktionary

Spóła

zgru­bie­nie od: spół­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: spół­ka

 (1.2) kulin. tra­dy­cyj­na wiej­ska po­tra­wa z go­to­wa­nej na gęsto fa­so­li z pę­cza­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spółbliźni

daw­niej: bliź­ni w sto­sun­ku do in­ne­go bliź­nie­go; współ­bliź­ni


Źródła:

SJP.pl

Spółczesny

daw­niej: współ­czes­ny


Źródła:

SJP.pl

Spółcześnie

→ spół­czes­ny


Patrz:spółczesny

Źródła:

SJP.pl

Spółczynnik

daw­niej: współ­czyn­nik


Źródła:

SJP.pl

Spółdziałać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wspó­łu­czest­ni­czyć, współ­pra­co­wać


Źródła:

Wiktionary

Spółdzielca

czło­nek spół­dziel­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek spół­dziel­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spółdzielczość

1. za­kła­da­nie spół­dziel­ni, dzia­łal­ność spół­dziel­ni;
2. ruch spo­łecz­no-go­spo­dar­czy or­ga­ni­zu­ją­cy sto­wa­rzy­sze­nia pro­wa­dzą­ce włas­ne przed­się­bior­stwa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. za­kła­da­nie spół­dziel­ni, dzia­łal­ność spół­dziel­ni, zrze­sze­nie się na pod­sta­wie prze­pi­sów prawa spół­dziel­cze­go

 (1.2) hist. ruch spo­łecz­no-go­spo­dar­czy pow­sta­ły w po­ło­wie XIX w., któ­re­go isto­tą było zrze­sza­nie się w celu wspól­ne­go pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej;


Spół­dziel­czość – forma ruchu spo­łecz­no-go­spo­dar­cze­go i me­to­da go­spo­da­ro­wa­nia, obej­mu­ją­ca in­sty­tu­cje spół­dziel­cze oraz ich od­dzia­ły­wa­nie na spo­łe­czeń­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spółdzielczy

→ spół­dziel­nia;
1. na­le­żą­cy do spół­dziel­ni, np. spół­dziel­czy blok;
2. opar­ty na pra­wach spół­dziel­ni, np. spół­dziel­czy bank;
3. re­gu­lu­ją­cy za­sa­dy dzia­ła­nia spół­dziel­ni, np. prawo spół­dziel­cze


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do spół­dziel­czo­ści, zwią­za­ny ze spół­dziel­czo­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spółdzielczyni

ko­bie­ta bę­dą­ca człon­kiem spół­dziel­ni


Źródła:

SJP.pl

Spółdzielnia

1. zrze­sze­nie pro­wa­dzą­ce dzia­łal­ność go­spo­dar­czą w in­te­re­sie swych człon­ków zo­bo­wią­za­nych do wpła­ce­nia udzia­łów; ko­o­pe­ra­ty­wa;
2. po­tocz­nie: lokal użyt­ko­wy, w któ­rym pro­wa­dzi dzia­łal­ność takie zrze­sze­nie, np. sklep, sto­łów­ka, przy­chod­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zarz. praw. pod­miot pro­wa­dzą­cy dzia­łal­ność go­spo­dar­czą w in­te­re­sie swo­ich człon­ków;

 (1.2) pot. sie­dzi­ba spół­dziel­ni (1.1) lub miej­sce pro­wa­dze­nia przez nią dzia­łal­no­ści


Zo­bacz też: spół­dziel­nia w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Spół­dziel­nia – przed­się­bior­ca sta­no­wią­cy au­to­no­micz­ne zrze­sze­nie osób, które do­bro­wol­nie łączą się w celu za­spo­ko­je­nia wspól­nych po­trzeb i aspi­ra­cji go­spo­dar­czych, spo­łecz­nych i kul­tu­ral­nych po­przez wspól­ne przed­się­bior­stwo. Spół­dziel­nie mogą obej­mo­wać:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spółeczka

zdrob­nie­nie od: spół­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: spół­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spółgłoska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. gło­ska pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go za­blo­ko­wa­nia prze­pły­wu po­wie­trza przez apa­rat mowy;


Spół­gło­ska – dźwięk ję­zy­ka mó­wio­ne­go pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go za­blo­ko­wa­nia prze­pły­wu po­wie­trza przez apa­rat mowy (kanał gło­so­wy). W cza­sie wy­ma­wia­nia spół­gło­sek pow­sta­je szmer, gdy po­wie­trze na­tra­fia na przesz­ko­dę (zwar­cie, zbli­że­nie).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spółgłoskowy

przy­miot­nik od: spół­gło­ska


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny ze spół­gło­ską, do­ty­czą­cy spół­gło­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spółka

ro­dzaj dzia­łal­no­ści osób fi­zycz­nych lub praw­nych opar­ty na umo­wie albo sta­tu­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zarz. praw. ro­dzaj pod­mio­tu praw­ne­go z re­gu­ły pow­sta­ły na mocy umowy wspól­ni­ków;

 (1.2) pot. po­ro­zu­mie­nie, układ

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. po­tra­wa z ugo­to­wa­ne­go gro­chu i pę­cza­ku


Spół­ka ( so­cie­tas) – ro­dzaj dzia­łal­no­ści osób fi­zycz­nych lub praw­nych opar­ty na umo­wie albo sta­tu­cie, a ma­ją­cy zaz­wy­czaj na celu pro­wa­dze­nie dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej.

Spół­ka sta­no­wi formę współ­dzia­ła­nia (zrze­sze­nia) pod­mio­tów prawa cy­wil­ne­go w ra­mach wy­o­dręb­nio­nej nor­ma­tyw­nie odręb­nej in­sty­tu­cji praw­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spółkomania

po­tocz­nie: ma­so­we przeksz­tał­ca­nie przed­się­biorstw pań­stwo­wych w spół­ki


Źródła:

SJP.pl

Spółkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spół­ko­wać.

 (1.2) biol. ko­pu­la­cja, sto­su­nek


Źródła:

Wiktionary

Spółkować

mieć sto­su­nek płcio­wy


cza­sow­nik

 (1.1) mieć sto­su­nek płcio­wy

 (1.2) daw. wspól­nie dzia­łać, łą­czyć się z kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spółkowicz

po­tocz­nie: udzia­ło­wiec ja­kiejś spół­ki


Źródła:

SJP.pl

Spółkowy

→ spół­ka


Patrz:spółka

Źródła:

SJP.pl

Spółuczestnik

daw­niej: wspó­łu­czest­nik


Źródła:

SJP.pl

Spóźnialska

żar­to­bli­we: ko­bie­ta, dziew­czy­na spóź­nia­ją­ca się czę­sto


Źródła:

SJP.pl

Spóźnialski

żar­to­bli­we: męż­czyz­na, chło­pak spóź­nia­ją­cy się czę­sto


Źródła:

SJP.pl

Spóźnialstwo

czę­ste spóź­nia­nie się


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. czę­ste spóź­nia­nie się; no­to­rycz­ne ro­bie­nie cze­goś (zwła­szcza przy­by­wa­nie) po usta­lo­nym ter­mi­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spóźnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spóź­niać.

 (1.2) wska­zy­wa­nie czasu opóź­nio­ne­go w sto­sun­ku do rze­czy­wi­ste­go


Źródła:

Wiktionary

Spóźnienie

spóź­nić się - przy­być za późno, przy­być w póź­niej­szym ter­mi­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­by­cie po usta­lo­nym cza­sie

 (1.2) brak wy­ko­na­nia cze­goś w porę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spóźniony

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy opóź­nie­nie, przy­by­wa­ją­cy po wyz­na­czo­nym ter­mi­nie

 (1.2) ma­ją­cy miej­sce, przy­by­wa­ją­cy, udzie­la­ny za późno


Źródła:

Wiktionary

Spóźnić

spóź­nić się - przy­być za późno, przy­być w póź­niej­szym ter­mi­nie


Źródła:

SJP.pl

Spąchnąć

spąch­nąć się - daw­niej: sprzy­mie­rzyć się, spi­knąć się


Źródła:

SJP.pl

Spąg

dolna po­wierzch­nia wy­ro­bi­ska w ko­pal­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. dolna po­wierzch­nia ogra­ni­cza­ją­ca war­stwę skal­ną


Spąg – dolna po­wierzch­nia war­stwy skal­nej ("spąg war­stwy"), po­kła­du ("spąg po­kła­du") lub wy­ro­bi­ska ("spąg wy­ro­bi­ska"). Na pod­sta­wie stro­pu lub spągu okre­śla się bieg i upad war­stwy oraz gra­ni­ce złoża.

Dno ja­skiń i schro­nisk rzad­ko jest spą­giem, czę­sto bo­wiem po­kry­wa go na­mu­li­sko. Może ono być bar­dzo cien­kie, ale może też mieć gru­bość wielu me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spąga

daw­niej: szpon­ga (po­przecz­ne spo­je­nie desek); szpą­ga


Spąga ( Priečna veža, Ma­jun­ke­turm, Ma­jun­ke-to­ro­ny, 2353 m n.p.m.) – tur­nia w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich w bocz­nej grani od­cho­dzą­cej od Ma­łe­go Lo­do­we­go Szczy­tu w po­łud­nio­wo-wschod­nim kie­run­ku.

Znaj­du­je się w tej grani po­mię­dzy prze­łę­czą Czer­wo­na Ławka a Żół­tym Szczy­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spągowy

przy­miot­nik od: spąg


Źródła:

SJP.pl

Spąsowiały

oblać się ru­mień­cem, za­czer­wie­nić się


przy­miot­nik

 (1.1) książk. sil­nie za­ru­mie­nio­ny, za­czer­wie­nio­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spąsowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spą­so­wieć.


Źródła:

Wiktionary

Spąsowieć

oblać się ru­mień­cem, za­czer­wie­nić się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pą­so­wieć)

 (1.1) książk. za­ru­mie­nić się, za­czer­wie­nić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spęczak

tłocz­nik słu­żą­cy do spę­cza­nia


Źródła:

SJP.pl

Spęczać

kując zmniej­szać dłu­gość obra­bia­ne­go przed­mio­tu, przy jed­no­czes­nym zwięk­sza­niu jego śred­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Spęczniać

rzad­ko: po­wo­do­wać pęcz­nie­nie cze­goś; roz­pęcz­niać


Źródła:

SJP.pl

Spęczniały

rzad­ko: po­wo­do­wać pęcz­nie­nie cze­goś; roz­pęcz­niać


Źródła:

SJP.pl

Spęczyć

kując zmniej­szyć dłu­gość obra­bia­ne­go przed­mio­tu, przy jed­no­czes­nym zwięk­sza­niu jego śred­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Spęd

1. spę­dze­nie dużej licz­by zwie­rząt w jedno miej­sce;
2. miej­sce, w któ­rym zwie­rzę­ta zo­sta­ły spę­dzo­ne;
3. żar­to­bli­wie: zgro­ma­dze­nie wielu osób


Źródła:

SJP.pl

Spędoszyn

Spę­do­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Spędowisko

po­tocz­nie: zgro­ma­dze­nie wielu osób w jed­nym miej­scu; spęd


Źródła:

SJP.pl

Spędowy

przy­miot­nik od: spęd


Źródła:

SJP.pl

Spędzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spę­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Spędzać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. spę­dzić)

 (1.1) prze­by­wać w ja­kimś miej­scu dłuż­szy czas

 (1.2) być w to­wa­rzy­stwie kogoś

 (1.3) wy­ko­ny­wać jakąś czyn­ność, poś­wię­cać się cze­muś

 (1.4) prze­pę­dzać/wy­ga­niać czło­wie­ka lub zwie­rzę z ja­kie­goś miej­sca

 (1.5) za­ga­niać/zbie­rać ludzi lub zwie­rzę­ta w jedno miej­sce


Źródła:

Wiktionary

Spędzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spę­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Spędzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spę­dzać)

 (1.1) zob. spę­dzać.


Źródła:

Wiktionary

Spękanie

po­pę­kać w wielu miej­scach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spę­kać.

 (1.2) miej­sce, w któ­rym coś spę­ka­ło


Spę­ka­nie – nie­cią­głość ut­wo­rzo­na w oś­rod­ku pier­wot­nie cią­głym i, w odróż­nie­niu od usko­ku po­zba­wio­na ma­kro­sko­po­wo wi­docz­ne­go prze­mie­szcze­nia wzdłuż niej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spękać

po­pę­kać w wielu miej­scach


cza­sow­nik

 (1.1) pękać w wielu miej­scach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spętać

na­ło­żyć pęta, zwią­zać (np. koń­czy­ny) by ogra­ni­czyć albo cał­ko­wi­cie wy­klu­czyć moż­li­wość po­ru­sza­nia się


Źródła:

SJP.pl

Spłacalny

da­ją­cy się spła­cić


przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do spła­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spłacanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spła­cać.


Źródła:

Wiktionary

Spłacać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spła­cić)

 (1.1) pła­cić stop­nio­wo komu, wy­wią­zu­jąc się w ten spo­sób z ja­kie­goś zo­bo­wią­za­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spła­cać się (dk. spła­cić się)

 (2.1) być spła­ca­nym (1.1)


Źródła:

Wiktionary

Spłachetek

mały ka­wa­łek; pólko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrob­nie­nie od|spła­cheć.

 (1.2) przest. mały frag­ment ziemi, te­re­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spłacheć

frag­ment ja­kie­goś ob­sza­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. frag­ment ja­kie­goś ob­sza­ru, ja­kiejś pła­szczyz­ny lub po­wierzch­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spłacić

oddać komuś daną kwotę pie­nię­dzy jako np. ratę, dług


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spła­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spła­cać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spładzać

1. po­tocz­nie: two­rzyć coś ma­ją­ce­go niską war­tość; pło­dzić, wy­pła­dzać;
2. rzad­ko: pło­dzić - po­wo­do­wać pow­sta­nie isto­ty żywej przez za­płod­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Spłakany

zmę­czo­ny dłu­gim pła­czem; taki, który się spła­kał


Źródła:

SJP.pl

Spłakać

po­tocz­nie: spła­kać się - mocno po­pła­kać, wylać wiele łez; upła­kać się


Źródła:

SJP.pl

Spłakiwać

spła­ki­wać się - mocno pła­kać, mę­czyć się pła­czem


Źródła:

SJP.pl

Spłaszcz

część lampy w po­bli­żu trzon­ka, ut­wo­rzo­na z masy szkla­nej i uksz­tał­to­wa­na przez ści­śnię­cie mię­dzy dwie­ma me­ta­lo­wy­mi szczę­ka­mi roz­grza­nych koń­ców rurki ta­le­rzy­ko­wej, rurki pom­po­wej i prę­ci­ka


Źródła:

SJP.pl

Spłaszczenie

Spła­szcze­nie – wiel­kość uży­wa­na w astro­no­mii, opi­su­ją­ca od­stęp­stwo od ku­li­ste­go kształ­tu pla­ne­ty lub gwia­zdy. Wy­ra­ża je sto­su­nek róż­ni­cy dłu­go­ści pro­mie­nia rów­ni­ko­we­go i bie­gu­no­we­go do pro­mie­nia rów­ni­ko­we­go


Źródła:

Wikipedia

Spłaszczony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) ims. przym. bier­ny od spła­szczyć

przy­miot­nik

 (2.1) uczy­nio­ny pła­skim, po­zba­wio­ny wy­brzu­szeń


Źródła:

Wiktionary

Spłaszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spła­szczać)

 (1.1) uczy­nić coś pła­skim

 (1.2) od­nieść się do cze­goś (za­gad­nie­nia, spra­wy) w spo­sób zbyt­nio upro­szczo­ny


Źródła:

Wiktionary

Spłata

1. suma, którą się płaci, zwy­kle ra­ta­mi;
2. spła­ca­nie, spła­ce­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. bank. spła­ca­nie, spła­ce­nie

 (1.2) ekon. bank. suma, którą na­le­ży pła­cić, zwy­kle w ra­tach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spłatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spła­tać.


Źródła:

Wiktionary

Spłatać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zro­bić (o fi­glach)

 (1.2) stpol. po­rą­bać


Źródła:

Wiktionary

Spław

prze­wóz drogą wodną przy wy­ko­rzy­sta­niu prądu wody; spła­wia­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­wóz drogą wodną z prą­dem rzeki

 (1.2) to, co jest spła­wia­ne

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: spła­wić


Spław – prze­wóz to­wa­rów drogą wodną z prą­dem rzeki.

W Rze­czy­po­spo­li­tej w XVI w. ze spła­wu żyło ok. 100 ty­się­cy osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spława

prze­no­śnik hy­dra­u­licz­ny do tran­spor­tu ma­te­ria­łu w kie­run­ku po­zio­mym za po­mo­cą stru­mie­nia wody pły­ną­cej przez kanał, rynnę lub rurę; spła­wiak


Źródła:

SJP.pl

Spławek

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: od­pad­ki po­pro­duk­cyj­ne uno­szą­ce się na po­wierzch­ni wody;
2. daw­niej: pły­wak przy­mo­co­wa­ny do kra­wę­dzi sieci ry­bac­kiej w celu utrzy­ma­nia jej na po­wierzch­ni wody i oz­na­cze­nia miej­sca; pła­wik


Źródła:

SJP.pl

Spławiak

prze­no­śnik hy­dra­u­licz­ny do tran­spor­tu ma­te­ria­łu w kie­run­ku po­zio­mym za po­mo­cą stru­mie­nia wody pły­ną­cej przez kanał, rynnę lub rurę; spła­wa


Źródła:

SJP.pl

Spławiakowy

przy­miot­nik od: spła­wiak


Źródła:

SJP.pl

Spławiać

1. prze­wo­zić drogą wodną przy wy­ko­rzy­sta­niu prądu wody;
2. po­tocz­nie: po­zby­wać się kogoś


Źródła:

SJP.pl

Spławik

korek, ka­wa­łek drew­na itp. przy­mo­co­wa­ny do żyłki, utrzy­mu­ją­cy przy­nę­tę na od­po­wied­niej głę­bo­ko­ści, sy­gna­li­zu­ją­cy ruch ha­czy­ka, gdy ryba chwy­ta przy­nę­tę; pła­wik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wędk. mały pły­wak węd­kar­ski przy­cze­pio­ny na żyłce, słu­żą­cy do re­gu­la­cji głę­bo­ko­ści umie­szcze­nia przy­nę­ty oraz sy­gna­li­za­cji bra­nia;

 (1.2) rzad. zdrobn. od spław


Spła­wik – ka­wa­łek ma­te­ria­łu (naj­czę­ściej drew­na bądź two­rzy­wa sztucz­ne­go) pły­wa­ją­ce­go na po­wierzch­ni wody, słu­żą­cy do sy­gna­li­zo­wa­nia po­chwy­ce­nia przy­nę­ty przez rybę (czyli po­tocz­nie mó­wiąc – do sy­gna­li­za­cji brań). Jest uży­wa­ny w węd­kar­stwie spła­wi­ko­wym.

Spła­wi­ki mogą mieć różne kształ­ty, od pę­ka­tych i gru­bych, po cien­kie i smu­kłe. Sto­so­wa­nie da­ne­go typu spła­wi­ka okre­ślo­ne jest przez typ ło­wi­ska (woda sto­ją­ca, pły­ną­ca, od szyb­ko­ści prądu, głę­bo­ko­ści ło­wie­nia itp.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spławikowy

przy­miot­nik od: spła­wik


Źródła:

SJP.pl

Spławikówka

po­tocz­nie: wędka uży­wa­na w węd­kar­stwie spła­wi­ko­wym; wędka spła­wi­ko­wa


Źródła:

SJP.pl

Spławisko

1. daw­niej: miej­sce spła­wu wody;
2. wy­sep­ka lub pły­wa­ją­ca kępa na wo­dzie


Źródła:

SJP.pl

Spławić

1. prze­wieźć drogą wodną przy wy­ko­rzy­sta­niu prądu wody;
2. po­tocz­nie: po­zbyć się kogoś


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spła­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spła­wiać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spławiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Spławne

daw­niej: opła­ta za spła­wia­nie to­wa­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. opła­ta za spła­wia­nie to­wa­rów

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. B. W. n. lp., M. B. W. nmos. lm. od: spław­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spławność

→ spław­ny


Patrz:spławny

Źródła:

SJP.pl

Spławny

1. na­da­ją­cy się do że­glu­gi; że­glow­ny;
2. daw­niej:
a) spły­wa­ją­cy;
b) spła­wia­ny


przy­miot­nik

 (1.1) żegl. na­da­ją­cy się do że­glu­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spławowy

przy­miot­nik od: spław


Źródła:

SJP.pl

Spławski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Spłodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spło­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Spłodzić

1. spo­wo­do­wać pow­sta­nie isto­ty żywej przez za­płod­nie­nie;
2. po­tocz­nie: wydać na świat po­tom­stwo; uro­dzić;
3. w prze­no­śni: stwo­rzyć coś, spo­wo­do­wać pow­sta­nie cze­goś


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|pło­dzić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spłoniony

1. daw­niej:
a) oblać ru­mień­cem;
b) uczy­nić płon­nym; wy­ja­ło­wić;
2. spło­nić się - oblać się ru­mień­cem; za­czer­wie­nić się, za­ru­mie­nić się


Źródła:

SJP.pl

Spłonić

1. daw­niej:
a) oblać ru­mień­cem;
b) uczy­nić płon­nym; wy­ja­ło­wić;
2. spło­nić się - oblać się ru­mień­cem; za­czer­wie­nić się, za­ru­mie­nić się


Źródła:

SJP.pl

Spłonka

mały ła­du­nek ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go, umie­szczo­ny w spe­cjal­nych osłon­kach me­ta­lo­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. techn. mały ła­du­nek wy­bu­cho­wy ini­cju­ją­cy wy­buch wła­ści­we­go ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go;


Spłon­ka – mały ła­du­nek wy­bu­cho­wy ini­cju­ją­cy wy­buch wła­ści­we­go ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go. Spłon­ka może mieć wiele za­sto­so­wań, ale naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­na jest jako ele­ment na­bo­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spłonkownica

bla­sza­na pusz­ka uży­wa­na w gór­nict­wie do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia spło­nek w spłon­ni­ku


Źródła:

SJP.pl

Spłonkowy

przy­miot­nik od: spłon­ka


Źródła:

SJP.pl

Spłonnik

w gór­nict­wie: drew­nia­ne pu­deł­ko z prze­gród­ka­mi do umie­szcza­nia w nich spło­nek


Źródła:

SJP.pl

Spłonąć

spa­lić się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pło­nąć)

 (1.1) ulec zni­szcze­niu przez ogień

 (1.2) do­stać wy­raź­nych ru­mień­ców


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spłoszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pło­szyć)

 (1.1) spo­wo­do­wać uciecz­kę

 (1.2) onie­śmie­lić

 (1.3) za­kłó­cić coś


Źródła:

Wiktionary

Spłuczka

po­jem­nik na wodę umie­szczo­ny nad musz­lą klo­ze­to­wą, słu­żą­cy do jej spłu­ki­wa­nia; płucz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. re­zer­wu­ar z wodą do spłu­ki­wa­nia musz­li klo­ze­to­wej wraz z sy­fo­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spłuczkowy

→ spłucz­ka


Patrz:spłuczka

Źródła:

SJP.pl

Spłukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spłu­kać.


Źródła:

Wiktionary

Spłukany

1. usu­nąć coś (np. brud) z cze­goś za po­mo­cą cie­czy; obmyć; zmyć;
2. spłu­kać się - po­tocz­nie: prze­grać wszyst­ko, stra­cić dużo pie­nię­dzy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. bez pie­nię­dzy, w sta­nie ban­kruct­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spłukać

1. usu­nąć coś (np. brud) z cze­goś za po­mo­cą cie­czy; obmyć; zmyć;
2. spłu­kać się - po­tocz­nie: prze­grać wszyst­ko, stra­cić dużo pie­nię­dzy


Źródła:

SJP.pl

Spłukiwalny

da­ją­cy się spłu­ki­wać


Źródła:

SJP.pl

Spłukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spłu­ki­wać.


Spłu­ki­wa­nie, abla­cja (łac. abla­tio = odej­ście) – pro­ces rzeź­bot­wór­czy po­le­ga­ją­cy na wy­my­wa­niu zwie­trze­li­ny i gleby oraz ich prze­mie­szcze­niu w dół stoku przez wodę de­szczo­wą (abla­cja de­szczo­wa) lub roz­to­po­wą (abla­cja roz­to­po­wa). Spłu­ki­wa­nie jest ro­dza­jem eroz­ji, choć we­dług niek­tó­rych źró­deł okre­śla­nie go jako eroz­ji wod­nej gleby jest nie­zu­peł­nie pra­wi­dło­we.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Spłycanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spły­cać.


Źródła:

Wiktionary

Spłyciały

stać się płyt­kim, płyt­szym


Źródła:

SJP.pl

Spłycieć

stać się płyt­kim, płyt­szym


Źródła:

SJP.pl

Spłynięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spły­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Spłynąć

o cie­czy, lo­dow­cu, lawie itp.: pły­nąc, zna­leźć się na dole, zsu­nąć się po po­chy­łej po­wierzch­ni


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|spły­wać.

 (1.2) być do­star­czo­nym (do)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spływ

1. ście­ka­nie wody
2. miej­sce, gdzie łączą się dwie rzeki
3. wy­ciecz­ka okre­ślo­nym szla­kiem wod­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ruch wody z góry na dół

 (1.2) uj­ście rzeki do innej rzeki

 (1.3) stop­nio­we do­cie­ra­nie rze­czy do celu

 (1.4) zor­ga­ni­zo­wa­na po­dróż ło­dzia­mi lub ka­ja­ka­mi;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Spływaj

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. wynoś się! nie przesz­ka­dzaj!


Źródła:

Wiktionary

Spływak

część pióra wiecz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Spływanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spły­wać.


Źródła:

Wiktionary

Spływać

1. o cie­czy, lo­dow­cu, lawie itp.: pły­nąć w dół, zsu­wać się po po­chy­łej po­wierzch­ni
2. zwie­szać się, opa­dać


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spły­nąć)

 (1.1) pły­nąć w dół (o cie­czy)

 (1.2) pły­nąć z prą­dem, w dół rzeki, po­to­ku

 (1.3) być po­kry­tym pły­nem

 (1.4) przen. pot. grub. od­cho­dzić, od­cze­piać się, zo­sta­wiać w spo­ko­ju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Spływny

rzad­ko: pły­ną­cy, spły­wa­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Spływowy

przy­miot­nik od: spływ


Źródła:

SJP.pl