Se

za­i­mek zwrot­ny; *nie­ak­cen­to­wa­na forma ce­low­ni­ka "se" po­tocz­na, uży­wa­na głów­nie w ję­zy­ku mó­wio­nym


za­i­mek zwrot­ny

 (1.1) pot. sobie (nie­ak­cen­to­wa­ne)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seaborg

[czy­taj: s-iborg] sztucz­nie otrzy­my­wa­ny pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 106 i sym­bo­lu Sg


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Sg i licz­bie ato­mo­wej 106;


Se­a­borg (Sg, łac. "se­a­bor­gium"), wcze­śniej un­nil­he­xium (Unh) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych w ukła­dzie okre­so­wym. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ame­ry­kań­skie­go che­mi­ka Glen­na T. Se­a­bor­ga.

Znane jest 12 izo­to­pów tego pier­wiast­ka[]. Naj­bar­dziej sta­bil­nym jest izo­top 269Sg, który ma czas po­ło­wicz­ne­go za­ni­ku ok. 5 minut.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seaborgowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy se­a­bor­gu


Źródła:

Wiktionary

Seacik

zdrob­nie­nie od: Seat (sa­mo­chód marki Seat)


Źródła:

SJP.pl

Seagate

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Seans

1. pokaz filmu w kinie
2. wy­wo­ły­wa­nie du­chów
3. okres przez­na­czo­ny na po­zo­wa­nie ar­ty­ście


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pokaz filmu

 (1.2) spot­ka­nie z uz­dro­wi­cie­lem, psy­cho­a­na­li­ty­kiem itp.

 (1.3) in­dy­wi­du­al­ny pokaz cze­goś, np. umie­jęt­no­ści, mocy nad­przy­ro­dzo­nych itp.

 (1.4) jed­no­ra­zo­we po­zo­wa­nie ar­ty­ście do por­tre­tu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seansik

zdrob­nie­nie od: seans


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od seans


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Searle

[czy­taj: serl] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Seat

marka sa­mo­cho­dów i firma; SEAT


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki SEAT


SEAT S.A. ("So­cie­dad Española de Au­to­mó­vi­les de Tu­ris­mo") – hisz­pań­skie przed­się­bior­stwo z bran­ży mo­to­ry­za­cyj­nej, które spe­cja­li­zu­je się w pro­duk­cji sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1950 roku. Przed­się­bior­stwo jest włas­no­ścią nie­miec­kie­go kon­cer­nu mo­to­ry­za­cyj­ne­go Volks­wa­gen AG.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seato

skrót od: So­ut­he­ast Asia Tre­a­ty Or­ga­ni­za­tion (Or­ga­ni­za­cja Paktu Po­łud­nio­wo-Wschod­niej Azji), mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­no-mi­li­tar­na


Źródła:

SJP.pl

Seattle

[czy­taj: s-iATL] mia­sto w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;


Se­att­le /si: æt təl/ – naj­więk­sze mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa King, po­ło­żo­ne po­mię­dzy za­to­ką Puget a je­zio­rem Was­hing­ton, około 175 km na po­łud­nie od gra­ni­cy z Ka­na­dą. W 2015 roku mia­sto li­czy­ło 684 451 miesz­kań­ców. W 2023 roku li­czy­ło już 781 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seba

wy­dzie­li­na gru­czo­łów ło­jo­wych na skó­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) imię|pol­ski|m. zgrub. Se­ba­stian

 (1.2) pot. osied­lo­wy cwa­niak, dres


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sebacynowy

kwas se­ba­cy­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, kwasy kar­bok­sy­lo­wy sto­so­wa­ny w prze­my­śle two­rzyw sztucz­nych


Źródła:

SJP.pl

Sebald

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sebastejon

świą­ty­nia poś­wię­co­na bo­gi­ni Rzymu i ce­sa­rzo­wi, pow­sta­ła w Afro­dyz­ji w la­tach 20-60 n.e.


Źródła:

SJP.pl

Sebastian

1. imię mę­skie;
2. po­gard­li­wie: młody męż­czyz­na, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­cy się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; se­ba­stian, Se­biks (se­biks), Sebix (sebix), Seba (seba)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Se­ba­stia­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sebastiana

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Se­ba­stian


Se­ba­stia­na – forma żeń­ska imie­nia Se­ba­stian. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Se­ba­stia­na z He­ra­klei (z Tra­cji).

Se­ba­stia­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sebastianek

zdrob­nie­nie od: Se­ba­stian (imię mę­skie)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pot. imię|pol­ski|m. zdrobn. Se­ba­stian


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sebastianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ba­stia­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Sebastiankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ba­stian­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Sebastianostwo

Se­ba­stian z żoną; Se­ba­stia­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Sebastianowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Se­ba­stia­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od: Se­ba­stia­no­wo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Se­ba­stia­no­wy


Źródła:

Wiktionary

Sebastianowie

Se­ba­stian z żoną; Se­ba­stia­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Sebastianowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski;


Se­ba­stia­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na 4 km na po­łud­nie od Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go przy dro­dze po­wia­to­wej nr 4084 z Mchów do Char­łu­bia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sebastianowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Se­ba­stia­no­wa, zwią­za­ny z Se­ba­stia­no­wem


Źródła:

Wiktionary

Sebastianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ba­stia­na lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Se­ba­stia­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sebdak

ryba z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych; sinik


Źródła:

SJP.pl

Sebiks

po­gard­li­wie: młody męż­czyz­na, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­cy się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; Se­biks, Sebix (sebix), Seba (seba), Se­ba­stian (se­ba­stian)


Źródła:

SJP.pl

Sebix

po­gard­li­wie: młody męż­czyz­na, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­cy się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; Sebix, Se­biks (se­biks), Seba (seba), Se­ba­stian (se­ba­stian)


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. osied­lo­wy cwa­niak, dres


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seblyc

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ro­ze­brać


Źródła:

Wiktionary

Sebring

model sa­mo­cho­du marki Chrys­ler


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sebrytka

jedna z najm­niej­szych ras kur, o róż­no­barw­nym upie­rze­niu


Se­bryt­ka – jedna z najm­niej­szych (druga pod wzglę­dem wiel­ko­ści) ras kur na świe­cie, wy­ho­do­wa­na przez Johna Sa­un­der­sa Se­brigh­ta. Ko­gu­ty mają grze­bień ró­życz­ko­wy, z tyłu zwę­ża­ją­cy się w mały kolec. Grze­bień samic jest mały i nie­po­zor­ny. Nogi nie są opie­rzo­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sebum

wy­dzie­li­na gru­czo­łów ło­jo­wych na skó­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wy­dzie­li­na gru­czo­łów ło­jo­wych na skó­rze;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sebuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Se­ba­stian


Źródła:

Wiktionary

Sec

[czy­taj: sek] o trun­ku, głów­nie winie: wy­traw­ny; dry


sym­bol

 (1.1) = mat. se­cans


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Secam

[czy­taj: sekam] fran­cu­ski sy­stem te­le­wiz­ji ko­lo­ro­wej; Secam


SECAM (séquentiel co­u­le­ur à mémoire, z fr. "ko­lej­ny kolor z pa­mię­cią") – fran­cu­ski sy­stem na­da­wa­nia ko­lo­ru w sy­gna­le ko­lo­ro­wej te­le­wiz­ji ana­lo­go­wej. SECAM zo­stał opra­co­wa­ny przez Henri de Fran­ce z za­kła­dów Thom­son. To pier­wszy sy­stem te­le­wiz­ji ko­lo­ro­wej jaki zo­stał za­sto­so­wa­ny w Eu­ro­pie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Secans

jedna z funk­cji try­go­no­me­trycz­nych; se­kans


Źródła:

SJP.pl

Secco

[czy­taj: sekko]
1. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: sucho, osch­le;
2. o winie: wy­traw­ne


Źródła:

SJP.pl

Secemin

wieś w Pol­sce


Se­ce­min – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min. Ma sta­tus so­łect­wa.

Sie­dzi­ba gminy Se­ce­min. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1370 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Secemiński

przy­miot­nik od: Se­ce­min


Źródła:

SJP.pl

Secernozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


Se­cer­no­za­ur ("Se­cer­no­sa­u­rus") – ro­dzaj or­ni­to­po­da z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów (Ha­dro­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Zo­stał opi­sa­ny przez Mi­cha­e­la Bret­ta-Sur­ma­na w 1979 roku w opar­ciu o nie­kom­plet­ny szkie­let (FMNH P13426) obej­mu­ją­cy frag­men­ta­rycz­ną pusz­kę móz­go­wą, kilka krę­gów ogo­no­wych, dwie kości bio­dro­we, kość prze­dło­no­wą oraz strzał­ko­wą po­cho­dzą­ce z da­to­wa­nych na ce­no­man-ko­niak osa­dów for­ma­cji Bajo Bar­re­al w pro­win­cji Chu­but w Ar­gen­ty­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Secesja

1. wy­stą­pie­nie ze związ­ku, ugru­po­wa­nia;
2. styl pa­nu­ją­cy w sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­mi­ło­wa­niem do sty­li­za­cji, swo­bod­nej kom­po­zy­cji, fa­li­stych, płyn­nych linii i asy­me­trii;
3. okres hi­sto­rycz­ny w dzie­jach USA, za­po­cząt­ko­wa­ny w 1860 r. wy­stą­pie­niem z Unii 11 sta­nów po­łud­nio­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. od­dzie­le­nie się, wy­o­dręb­nie­nie się nowej frak­cji po­li­tycz­nej, no­we­go bytu pań­stwo­we­go;

 (1.2) szt. hist. jeden ze sty­lów w sztu­ce i kul­tu­rze prze­ło­mu XIX i XX wieku, przy­bie­ra­ją­cy wiele form, a bę­dą­cy wy­ra­zem odej­ścia od tra­dy­cyj­nych i aka­de­mic­kich ka­no­nów ar­ty­stycz­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­mi­ło­wa­niem do sty­li­za­cji, swo­bod­nej kom­po­zy­cji, gięt­kich i płyn­nych linii i asy­me­trii;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Secesje

1. wy­stą­pie­nie ze związ­ku, ugru­po­wa­nia;
2. styl pa­nu­ją­cy w sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­mi­ło­wa­niem do sty­li­za­cji, swo­bod­nej kom­po­zy­cji, fa­li­stych, płyn­nych linii i asy­me­trii;
3. okres hi­sto­rycz­ny w dzie­jach USA, za­po­cząt­ko­wa­ny w 1860 r. wy­stą­pie­niem z Unii 11 sta­nów po­łud­nio­wych


Źródła:

SJP.pl

Secesjonistka

→ se­ce­sjo­ni­sta


Patrz:secesjonista

Źródła:

SJP.pl

Secesjonistyczny

→ se­ce­sjo­nizm


Patrz:secesjonizm

Źródła:

SJP.pl

Secesjonizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na dą­że­niu do od­dzie­le­nia się da­ne­go re­gio­nu od resz­ty kraju w celu ut­wo­rze­nia sa­mo­dziel­ne­go pań­stwa


Źródła:

Wiktionary

Secesyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest se­ce­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są se­ce­syj­ni


Źródła:

Wiktionary

Secesyjny

→ se­ce­sja


przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z se­ce­sją, od­dzie­le­nia się ja­kie­goś te­ry­to­rium od resz­ty kraju

 (1.2) polit. do­ty­czą­cy ro­zła­mu w ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, naj­czę­ściej po­li­tycz­nej

 (1.3) szt. stwo­rzo­ny w stylu se­ce­sji


Patrz:secesja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sechloński

suska sech­loń­ska – od­mia­na hand­lo­wa su­szo­nych owo­ców śliwy do­mo­wej


Źródła:

SJP.pl

Secik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od set


Źródła:

Wiktionary

Secina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rzad. sto sztuk cze­goś


Źródła:

Wiktionary

Second-Hand

[czy­taj: se­kynd­hend] se­cond­hand, se­cond hand;
1. sprze­daż rze­czy uży­wa­nych, np. sa­mo­cho­dów, ubrań itp.;
2. punkt ta­kiej sprze­da­ży


Źródła:

SJP.pl

Secondhand

[czy­taj: se­kynd­hend] se­cond hand, se­cond-hand;
1. sprze­daż rze­czy uży­wa­nych, np. sa­mo­cho­dów, ubrań itp.;
2. punkt ta­kiej sprze­da­ży


Źródła:

SJP.pl

Secondhandowy

→ se­cond­hand, → se­cond-hand, → se­cond hand [czy­taj: se­kend han­do­wy]


Źródła:

SJP.pl

Secondo

[czy­taj: se­kon­do] uwaga do­ty­czą­ca ut­wo­rów for­te­pia­no­wych na czte­ry ręce, in­for­mu­ją­ca, iż gra­ją­cy z lewej stro­ny po­wi­nien wy­ko­ny­wać par­tię niż­szą, ba­so­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. uwaga do­ty­czą­ca ut­wo­rów for­te­pia­no­wych na czte­ry ręce, in­for­mu­ją­ca, iż gra­ją­cy z lewej stro­ny po­wi­nien wy­ko­ny­wać par­tię niż­szą, ba­so­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Secundo

[czy­taj: se­kun­do] po dru­gie


Źródła:

SJP.pl

Securit

szkło prze­ci­wod­pry­sko­we, które po stłu­cze­niu nie daje odłam­ków; se­ku­ryt


Źródła:

SJP.pl

Security

[czy­taj: sek­ju­ri­ti]
1. ochro­na ludzi lub mie­nia;
2. w in­for­ma­ty­ce: ochro­na da­nych w In­ter­ne­cie


Źródła:

SJP.pl

Secyminek

Se­cy­mi­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Le­on­cin.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Se­cy­mi­nek, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Se­cy­min Pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Sed

1. [czy­taj: zed] skrót nie­miec­kie­go So­zia­li­stis­che Ein­he­it­spar­tei De­utsch­lands - So­cja­li­stycz­na Par­tia Jed­no­ści Nie­miec, par­tia spra­wu­ją­ca wła­dzę w NRD w la­tach 1949-1989;
2. [czy­taj: sed] ro­dzaj wyś­wiet­la­cza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sedacja

stan głę­bo­kie­go uspo­ko­je­nia wy­wo­ła­ny ob­ni­że­niem ak­tyw­no­ści ukła­du ner­wo­we­go za po­mo­cą środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych


Se­da­cja ("uspo­ko­je­nie") – ob­ni­że­nie ak­tyw­no­ści oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go za po­mo­cą środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych bez wy­łą­cze­nia świa­do­mo­ści (moż­li­we jest jed­nak czę­ścio­we jej ogra­ni­cze­nie). Do­cho­dzi wów­czas do tak zwa­ne­go efek­tu se­da­tyw­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na zmniej­sze­niu na­pię­cia i nie­po­ko­ju, czę­sto w po­łą­cze­niu z sen­no­ścią.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sedacyjny

→ se­da­cja


Patrz:sedacja

Źródła:

SJP.pl

Sedan

ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go z wy­raź­nie wy­dzie­lo­ny­mi prze­dzia­ła­mi: sil­ni­ko­wym, oso­bo­wym i ba­ga­żo­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. ro­dzaj trój­bry­ło­we­go, zam­knię­te­go nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, z wy­raź­nie od­dzie­lo­nym prze­dzia­łem sil­ni­ko­wym i ba­ga­żo­wym;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mot. sa­mo­chód ma­ją­cy nad­wo­zie typu sedan (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sedanka

miesz­kan­ka Se­da­nu (mia­sta we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl

Sedativa

środ­ki uspo­ka­ja­ją­ce, uśmie­rza­ją­ce, ko­ją­ce


Se­da­ti­va – pol­ski ze­spół gra­ją­cy mu­zy­kę dub/reg­gae. Za­ło­żo­ny w 2000 roku w War­sza­wie, jako dwu­o­so­bo­wy elek­tro­nicz­ny pro­jekt Ra­mie­go Al Ali (in­stru­men­ty kla­wi­szo­we) oraz Igna­ca (gro­o­ve­box). Nazwa po­cho­dzi od "se­da­ti­va" (z łac. leki uspo­ka­ja­ją­ce).

Wkrót­ce do ze­spo­łu do­łą­czył Jurek „Buras” Bur­kac­ki (gi­ta­ra ba­so­wa), a na­stęp­nie An­drzej „Jawor” Ja­wo­row­ski (gi­ta­ra), gra­ją­cy wcze­śniej w ze­spo­le Trans­mi­sja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sedatywny

uspo­ka­ja­ją­cy, uśmie­rza­ją­cy


Źródła:

SJP.pl

Sedańczyk

miesz­ka­niec Se­da­nu (mia­sta we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl

Sedański

przy­miot­nik od: Sedan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­da­nem, do­ty­czą­cy Se­da­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sedenion

ro­dzi­na liczb hi­pe­rze­spo­lo­nych


Źródła:

SJP.pl

Sedentacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces osa­dza­nia się warstw or­ga­nicz­nych i mi­ne­ral­nych na sku­tek róż­nych pro­ce­sów


Źródła:

Wiktionary

Sedentarny

1. osia­dły na dnie lub na przed­mio­tach znaj­du­ją­cych się pod wodą;
2. prze­sta­rza­le, np. o try­bie życia czło­wie­ka: osia­dły, po­zba­wio­ny ruchu


przy­miot­nik

 (1.1) po­zba­wio­ny ruchu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seder

u ju­da­i­stów: wie­cze­rza obrzę­do­wa spo­ży­wa­na w pier­wsze dwa dni świę­ta Pas­chy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żyd. uro­czy­sta wie­cze­rza pas­chal­na;

 (1.2) żyd. każda z 54 czę­ści Tory


Seder ( ‏סדר‎) – w ju­da­iz­mie pier­wszy wie­czór świę­ta Pas­chy; w dia­spo­rze pier­wsze dwa wie­czo­ry są zwane "Wie­czo­rem se­de­ro­wym". Spo­ży­wa się wtedy tra­dy­cyj­ną wie­cze­rzę, w któ­rej prze­waż­nie uczest­ni­czy bliż­sza i dal­sza ro­dzi­na z dziad­ka­mi, ciot­ka­mi, wu­ja­mi i ku­zy­na­mi, a także za­pro­sze­ni go­ście. Po­si­łek ten wzo­ro­wa­ny jest na urzą­dza­nych przez zgro­ma­dze­nia ro­dzin­ne w Świą­ty­ni Je­ro­zo­lim­skiej dla spo­ży­cia ofiar­ne­go ba­ran­ka pas­chal­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sederowy

→ seder


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­de­rem, do­ty­czą­cy se­de­ru


Patrz:seder

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sedes

musz­la klo­ze­to­wa wraz z deską i po­kry­wą; sama musz­la klo­ze­to­wa lub sama deska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) musz­la klo­ze­to­wa razem z po­kry­wą lub bez niej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sedesowy

przy­miot­nik od: sedes


Źródła:

SJP.pl

Sedewakantysta

zwo­len­nik nurtu te­o­lo­gicz­ne­go, we­dług któ­re­go wszy­scy pa­pie­że wy­bra­ni po Piu­sie XII są an­ty­pa­pie­ża­mi


Źródła:

SJP.pl

Sedewakantystka

→ se­de­wa­kan­ty­sta


Patrz:sedewakantysta

Źródła:

SJP.pl

Sedewakantyzm

nurt te­o­lo­gicz­ny, we­dług któ­re­go wszy­scy pa­pie­że wy­bra­ni po Piu­sie XII są an­ty­pa­pie­ża­mi


Se­de­wa­kan­tyzm (od sede va­can­te – „przy nie­ob­sa­dzo­nej sto­li­cy” lub „przy pu­stym tro­nie”) – sta­no­wi­sko te­o­lo­gicz­ne, we­dług któ­re­go wszyst­kie osoby, które za­sia­da­ją na tro­nie pa­pie­skim od czasu śmier­ci pa­pie­ża Piusa XII w 1958 roku są an­ty­pa­pie­ża­mi i he­re­ty­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sedgwick

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Sedici

[czy­taj: SEdiczi] model sa­mo­cho­du marki Fiat


Źródła:

SJP.pl

Sediswakancja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. stan lub okres w któ­rym sto­li­ca bi­sku­pia (w tym pa­pie­ska) po­zo­sta­je nie­ob­sa­dzo­na;


Źródła:

Wiktionary

Sedlaczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sedlak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sedmówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ga­li­cja wschod­nia. bie­dron­ka


Źródła:

Wiktionary

Sednik

środ­ko­wiec dwu­o­strzo­wy przy­sto­so­wa­ny do wier­ce­nia w drew­nie ot­wo­rów płyt­kich o gład­kich ścian­kach


Źródła:

SJP.pl

Sedno

naj­waż­niej­sza, za­sad­ni­cza część ja­kiejś spra­wy lub ja­kie­goś za­gad­nie­nia; isto­ta, esen­cja, jądro


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. isto­ta cze­goś

 (1.2) otar­cie na skó­rze konia od sio­dła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sedymentacja

opa­da­nie na dno na­czy­nia czą­stek sub­stan­cji sta­łej w cie­czy pod wpły­wem siły cięż­ko­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. med. osa­dza­nie się na dnie na­czy­nia czą­stek ciała sta­łe­go roz­pro­szo­ne­go w cie­czy

 (1.2) geol. opa­da­nie ma­te­ria­łu mi­ne­ral­ne­go lub szcząt­ków or­ga­nicz­nych pro­wa­dzą­ce do pow­sta­nia osa­dów


Se­dy­men­ta­cja (łac. "se­di­men­tum" = osad) – ogól­ne okre­śle­nie pro­ce­su fi­zycz­ne­go opa­da­nia czą­stek (w kie­run­ku dzia­ła­ją­cej siły, np. gra­wi­ta­cji) w mie­sza­ni­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sedymentacyjny

zwią­za­ny z se­dy­men­ta­cją


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z se­dy­men­ta­cją, do­ty­czą­cy se­dy­men­ta­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sedymentolog

ge­o­log ba­da­ją­cy skały osa­do­we


Źródła:

SJP.pl

Sedymentologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się pow­sta­wa­niem skał osa­do­wych


Se­dy­men­to­lo­gia – nauka o pow­sta­wa­niu skał osa­do­wych, a bar­dziej szcze­gó­ło­wo, dzie­dzi­na ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cą się pro­ce­sa­mi pow­sta­wa­nia, wie­trze­nia, eroz­ji, tran­spor­tu, de­po­zy­cji (se­dy­men­ta­cji) i dia­ge­ne­zy skał osa­do­wych. Se­dy­men­to­lo­gia szcze­gó­ło­wo zaj­mu­je się ana­li­zą współ­czes­nych ele­men­tów kra­jo­bra­zu Ziemi (śro­do­wisk se­dy­men­ta­cyj­nych) pod kątem przy­to­czo­nych pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sedymentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­dy­men­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sedymentować

spra­wiać, aby coś opa­da­ło na dno na­czy­nia w cie­czy pod wpły­wem siły cięż­ko­ści


Źródła:

SJP.pl

Sedzia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrobn. od Prak­se­da


Źródła:

Wiktionary

Seeder

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. osoba wy­sy­ła­ją­ca dane, tor­ren­ty


Źródła:

Wiktionary

Seedowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­e­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Seedować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. udo­stęp­niać po­bra­ne pliki w spo­łecz­no­ściach tor­ren­to­wych


Źródła:

Wiktionary

Seefeld

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Sefardyjczycy

żyd wy­pę­dzo­ny z Hisz­pa­nii lub Por­tu­ga­lii w la­tach 1492-97


Se­far­dyj­czy­cy (także: Spa­nio­lo­wie, Żydzi se­far­dyj­scy; ‏יהדות ספרד‎, trl. "jahaˈdut s'farad") – okre­śle­nie lud­no­ści ży­dow­skiej pier­wot­nie za­miesz­ku­ją­cej ob­szar Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go.

W 1492 roku se­far­dyj­czy­cy zo­sta­li wy­gna­ni z Hisz­pa­nii na mocy edyk­tu al­ham­bryj­skie­go, zaś w 1497 roku miało miej­sce ich wy­gna­nie z Por­tu­ga­lii z ini­cja­ty­wy króla Ma­nu­e­la I Szczę­śli­we­go (około 280 ty­się­cy osób – 20% po­pu­la­cji kraju).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sefardyjczyk

żyd wy­pę­dzo­ny z Hisz­pa­nii lub Por­tu­ga­lii w la­tach 1492-97


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. rel. hist. żyd na­le­żą­cy do dia­spo­ry za­miesz­ku­ją­cej daw­niej Pół­wy­sep Ibe­ryj­ski;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sefardyjka

→ se­far­dyj­czyk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. rel. hist. ży­dów­ka na­le­żą­ca do dia­spo­ry za­miesz­ku­ją­cej daw­niej Pół­wy­sep Ibe­ryj­ski


Patrz:sefardyjczyk

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sefardyjski

→ se­far­dyj­czy­cy


Patrz:sefardyjczycy

Źródła:

SJP.pl

Sefira

w ka­ba­le ży­dow­skiej: każda z dzie­się­ciu ema­na­cji Boga


Se­fi­ra (hebr. l.poj. סְפִירָה, l.mn. סְפִירוֹת "se­fi­rot") – w ka­ba­le jedna z dzie­się­ciu ema­na­cji świa­tła "Ein Sof ("które ema­nu­a­je z niego na zie­mię, za ich poś­red­nict­wem, a póź­niej po­wra­ca od­bi­te od świa­ta) bę­dą­ca ko­lej­ny­mi stop­nia­mi poz­na­nia nie­skoń­czo­ne­go i nie­poz­na­ne­go Boga przez skoń­czo­ne i ogra­ni­czo­ne stwo­rze­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sefirotyczny

→ se­fi­ra


Patrz:sefira

Źródła:

SJP.pl

Sefora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. żona Moj­że­sza;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|ż.


Se­fo­ra (hebr. צִפוֹרָה Cip­po­ra, pol. „ptak”, „pta­szy­na”, gr. Σεπφώρα) – po­stać bi­blij­na z Księ­gi Wyj­ścia, mał­żon­ka Moj­że­sza.

Była jedną z sied­miu córek ma­dia­nic­kie­go ka­pła­na Jetry. Po za­bój­stwie Egip­cja­ni­na Moj­żesz uciekł do kraju Ma­dia­ni­tów, za­trzy­mał się przy stud­ni, do któ­rej wła­śnie uda­wa­ły się na­po­ić owce córki Jetry.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Seforis

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Iz­ra­e­lu, w sta­ro­żyt­no­ści oś­ro­dek miej­ski;


Se­fo­ris (gr. Σέπφωρις; hebr. ציפורי, "Cip­po­ri") – sta­ro­żyt­ne mia­sto i sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne znaj­du­ją­ce się w środ­ko­wej czę­ści Dol­nej Ga­li­lei, na pół­no­cy Iz­ra­e­la. Ob­szar chro­nio­ny jest przez Park Na­ro­do­wy Cip­po­ri (hebr. גן לאומי ציפורי; ang. Zip­po­ri Na­tio­nal Park).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sega

mię­dzy­na­ro­do­wy pro­du­cent gier wideo oraz kon­sol do gier


Sega (jap. セガ), właśc. Sega Hol­dings Co., Ltd. (jap. 株式会社セガホールディングス Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha Sega Hōrudingusu) – ja­poń­ski pro­du­cent i wy­daw­ca gier kom­pu­te­ro­wych z głów­ną sie­dzi­bą w dziel­ni­cy Shi­na­ga­wa w Tokio, za­ło­żo­ny w 1940 roku. W la­tach 1983–2001 przed­się­bior­stwo zaj­mo­wa­ło się też pro­duk­cją kon­sol gier wideo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Segars

w że­glar­stwie: pier­ścień osa­dzo­ny luźno na masz­cie, słu­żą­cy do za­mo­co­wa­nia przed­nie­go liku żagla przy oża­glo­wa­niu ga­flo­wym


Se­gars to naj­czę­ściej pier­ścień lub lina z ku­lecz­ka­mi, opa­sa­ją­ca maszt, do któ­rej przy­mo­co­wa­ny jest ża­giel, aby mógł swo­bod­nie prze­su­wać się po masz­cie pod­czas sta­wia­nia lub zrzu­ca­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Segedilla

ta­niec hisz­pań­ski, po­dob­ny do bo­le­ra; mu­zy­ka do tego tańca; se­gu­i­dil­la


Źródła:

SJP.pl

Segedyn

mia­sto na Wę­grzech; Sze­ged, Sze­ge­dyn


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto Wę­gier, po­ło­żo­ne nad Cisą na po­łud­niu kraju;


Se­ge­dyn ( Sze­ged wy­mo­wa [], "Se­ge­din", Seg­he­din) – trze­cie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto Wę­gier, po­ło­żo­ne nad Cisą na po­łud­niu kraju, na wschód od Du­na­ju. Sto­li­ca ko­mi­ta­tu Csongrád-Csanád. 1 stycz­nia 2017 licz­ba miesz­kań­ców Se­ge­dy­nu wy­nio­sła 161 tys.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Segedyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­ge­dy­nem, do­ty­czą­cy Se­ge­dy­na


Źródła:

Wiktionary

Segmencik

zdrob­nie­nie od: seg­ment


Źródła:

SJP.pl

Segment

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pow­ta­rza­ją­cy się ele­ment skła­do­wy

 (1.2) urz. okre­ślo­na część dzia­łal­no­ści od­no­szą­ca się do kon­kret­ne­go za­gad­nie­nia

 (1.6) biol. pow­ta­rza­ją­cy się od­ci­nek ciała zwie­rzę­cia

 (1.7) mot. umow­na klasa sa­mo­cho­du;

 (1.8) jęz. jed­nost­ka moż­li­wa do wy­dzie­le­nia w ana­li­zie do­wol­ne­go ciągu mowy ludz­kiej;

 (1.9) geom. część koła ogra­ni­czo­na łu­kiem oraz jego cię­ci­wą


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Segmentacja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Segmentacyjny

→ seg­men­ta­cja


Patrz:segmentacja

Źródła:

SJP.pl

Segmentalny

→ seg­ment; seg­men­tar­ny, seg­men­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Segmentarny

→ seg­ment; seg­men­tal­ny, seg­men­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Segmentować

dzie­lić coś na ele­men­ty skła­do­we


Źródła:

SJP.pl

Segmentowy

→ seg­ment; seg­men­tal­ny, seg­men­tar­ny


Źródła:

SJP.pl

Segmentyzacja

dzie­le­nie na seg­men­ty; seg­men­ta­cja


Źródła:

SJP.pl

Segmentyzować

dzie­lić coś na seg­men­ty


Źródła:

SJP.pl

Segontin

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu dusz­ni­cy bo­les­nej i za­bu­rzeń krą­że­nia, za­wie­ra­ją­ce­go pre­ny­la­mi­nę; Co­ron­tin, Pre­ny­la­min


Źródła:

SJP.pl

Segovia

Se­go­via – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Ko­lum­bii, w de­par­ta­men­cie An­tio­qu­ia, po­ło­żo­ne w Kor­dy­lie­rze Środ­ko­wej, na wy­so­ko­ści 900 m n.p.m., około 130 km na pół­noc­ny wschód od Medellín. W 2018 roku gminę za­miesz­ki­wa­ło 37 900 miesz­kań­ców, a mia­sto – 30 133.

Mia­sto jest oś­rod­kiem wy­do­by­cia złota. W oko­li­cy pro­wa­dzi się upra­wę ka­wow­ca, ku­ku­ry­dzy, fa­so­li i ba­na­nów.


Źródła:

Wikipedia

Segowia

mia­sto w Hisz­pa­nii; Se­go­via


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León ze sto­li­cą w Se­go­wii (1.1);


Se­go­wia (hiszp. "Se­go­via") – mia­sto w środ­ko­wej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León, sto­li­ca pro­win­cji Se­go­via, ok. 56 tys. miesz­kań­ców (2003). Po­ło­żo­ne u pod­nó­ża gór Sier­ra de Gu­a­dar­ra­ma, na wy­so­ko­ści 1000 m n.p.m.

W mie­ście funk­cjo­nu­je prze­mysł włó­kien­ni­czy, por­ce­la­no­wo-fa­jan­so­wy, spo­żyw­czy oraz elek­tro­tech­nicz­ny. Oś­ro­dek hand­lo­wy i tu­ry­stycz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Segowiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­go­wią, do­ty­czą­cy Se­go­wii


Źródła:

Wiktionary

Segowijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­go­wią (Se­go­vią) (mia­stem w Hisz­pa­nii)


Źródła:

Wiktionary

Segowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­go­wią (Se­go­vią) (mia­stem w Hisz­pa­nii)


Źródła:

Wiktionary

Segregacja

1. po­dział cze­goś na grupy we­dług okre­ślo­nych zasad; kla­sy­fi­ka­cja, sor­to­wa­nie, po­rząd­ko­wa­nie;
2. od­dzie­la­nie, izo­la­cja jed­nych osób od dru­gich na pod­sta­wie usta­lo­nych kry­te­riów, ta­kich jak np. rasa, re­li­gia itp.; se­pa­ra­cja, dy­skry­mi­na­cja;
3. w bio­lo­gii: od­dzie­la­nie się po­je­dyn­czych al­le­li danej pary w cza­sie me­jo­zy i ich roz­dzie­le­nie do róż­nych ko­mó­rek po­tom­nych;
4. w tech­ni­ce: nie­rów­no­mier­ność roz­kła­du skład­ni­ków sto­po­wych w me­ta­lu, pow­sta­ją­ca pod­czas krzep­nię­cia stopu w róż­nych jego czę­ściach; lik­wa­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­le­nie cze­goś na grupy we­dług okre­ślo­ne­go kry­te­rium

 (1.2) od­dzie­le­nie w ra­mach jed­ne­go pań­stwa grup ludzi, np. ze wzglę­du na ich rasę lub re­li­gię

 (1.3) nie­rów­no­mier­ność roz­kła­du skład­ni­ków sto­po­wych w me­ta­lu


Se­gre­ga­cja jeden z pod­sta­wo­wych pro­ce­sów eko­lo­gicz­nych po­le­ga­ją­cy na tym, że or­ga­niz­my na­le­żą­ce do róż­nych ga­tun­ków zaj­mu­ją od­dziel­ną, wy­dzie­lo­ną prze­strzeń w ra­mach da­ne­go zbio­ro­wi­ska, izo­lu­jąc się w ten spo­sób od in­nych osob­ni­ków w tej prze­strze­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Segregacyjny

→ se­gre­ga­cja


Patrz:segregacja

Źródła:

SJP.pl

Segregator

1. twar­da okład­ka z kla­mer­ka­mi do wpi­na­nia pism urzę­do­wych lub in­nych do­ku­men­tów;
2. szafa z szu­fla­da­mi lub pudło z prze­gród­ka­mi słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia po­sor­to­wa­nych do­ku­men­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biur. po­jem­nik lub mebel z wie­lo­ma szu­flad­ka­mi lub prze­gród­ka­mi ułat­wia­ją­cy prze­cho­wy­wa­nie i prze­szu­ki­wa­nie do­ku­men­tów bądź in­nych przed­mio­tów;

 (1.2) biur. teka słu­żą­ca do ar­chi­wi­zo­wa­nia i po­rząd­ko­wa­nia pism urzę­do­wych;


Se­gre­ga­tor – po­jem­nik słu­żą­cy ar­chi­wi­zo­wa­niu, po­rząd­ko­wa­niu przed­mio­tów w spo­sób ułat­wia­ją­cy ich prze­szu­ki­wa­nie. Sto­so­wa­nie se­gre­ga­to­rów wy­ni­ka z po­trze­by zgro­ma­dze­nia w od­po­wied­nim po­rząd­ku przed­mio­tów, które po­zo­sta­wio­ne luzem mogą ulec za­gu­bie­niu, zni­szcze­niu, nie­u­po­rząd­ko­wa­niu lub spra­wia­ją trud­ność w ich prze­szu­ki­wa­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Segregatornia

miej­sce, w któ­rym sor­tu­je się od­pa­dy, śmie­ci; sor­tow­nia


Źródła:

SJP.pl

Segregowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­gre­go­wać.


Źródła:

Wiktionary

Segregować

1. ukła­dać coś we­dług ja­kichś zasad, kry­te­riów; sor­to­wać, po­rząd­ko­wać, kla­sy­fi­ko­wać;
2. dzie­lić ludzi na ka­te­go­rie ze wzglę­dów ra­so­wych, re­li­gij­nych, et­nicz­nych itp.; dy­skry­mi­no­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ukła­dać we­dług okre­ślo­ne­go po­rząd­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seguidilla

bar­dzo żywy ta­niec hisz­pań­ski; mu­zy­ka do tego tańca; se­ge­dil­la


Se­gu­i­dil­la (także, w for­mie skró­co­nej: si­gu­i­riya) to hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy po­dob­ny do bo­le­ra, lecz od niego szyb­szy, me­trum 3/4 lub 3/8. Wy­ko­ny­wa­ny jest przy wtó­rze ka­sta­nie­tów i gi­ta­ry.

Si­gu­i­riya to także po­pu­lar­ne pie­śni lu­do­we, któ­rych po­je­dyn­cze zwrot­ki skła­da­ją się zwy­kle z czte­rech wer­sów. Pie­śni Cy­ga­nów an­da­lu­zyj­skich "si­gu­i­riya" są jedną z pod­sta­wo­wych form (jeśli nawet nie ich formą źró­dło­wą) pie­śni "cante jondo" i wy­róż­nia­ją się zwar­tą li­ry­ką i dużym stop­niem emo­cjo­nal­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Segway

[czy­taj: s-igłej] dwu­ko­ło­wy, jed­no­o­so­bo­wy po­jazd elek­trycz­ny, za­si­la­ny aku­mu­la­to­rem


Seg­way HT (czyli "Seg­way Human Tran­spor­ter"; od dru­giej ge­ne­ra­cji na­zy­wa się "Seg­way Per­so­nal Tran­spor­ter – Seg­way PT") – urzą­dze­nie tran­spor­tu oso­bi­ste­go, dwu­śla­do­wy, dwu­ko­ło­wy, jed­no­o­so­bo­wy po­jazd elek­trycz­ny, za­si­la­ny z wbu­do­wa­nych aku­mu­la­to­rów, kon­tro­lo­wa­ny przez kom­pu­ter po­kła­do­wy, który jest od­po­wie­dzial­ny za utrzy­ma­nie rów­no­wa­gi. Po­jazd może roz­wi­jać pręd­kość do 20 km/h (model "P" do 16 km/h).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Segwayowy

→ seg­way [czy­taj: s-igłe­jo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Seicento

[czy­taj: sej­czen­to] w hi­sto­rii sztu­ki: okre­śle­nie wieku XVII w od­nie­sie­niu do dzie­jów kul­tu­ry wło­skiej


Zo­bacz też: Fiat Se­i­cen­to.

Se­i­cen­to ( se­i­cen­to ’sześć­set’, od mille se­i­cen­to ’ty­siąc sześć­set’) – XVII wiek w dzie­jach kul­tu­ry Włoch.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seid

tytuł po­tom­ków Ma­ho­me­ta, said


Seid (sta­ro­nor­dyc­kie "seiðr") – forma sza­ma­niz­mu (nie magii), upra­wia­na przez przed­chrze­ści­jań­skich wi­kin­gów. Ter­min ten od­no­si się rów­nież do no­wo­żyt­nych re­kon­struk­cji i kopii tych prak­tyk. Seid, czyli norrøn sja­ma­nis­me, po­wią­za­ne było z po­dró­ża­mi astral­ny­mi, tran­sem sza­mań­skim, le­cze­niem, zie­lar­stwem, uży­wa­niem run, śpie­wa­niem gar­dło­wym run, bęb­nie­niem sza­mań­skim, tań­cem itp. Jak w więk­szo­ści przy­pad­ków tak i tutaj waż­nym ele­men­tem był rytm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seifert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Seigneur

[czy­taj: seNIER] daw­niej: fran­cu­ski tytuł przy­słu­gu­ją­cy po­sia­da­czom ziem­skim lub wy­so­kim urzęd­ni­kom


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seiko

marka ze­gar­ków i firma


Seiko Hol­dings Cor­po­ra­tion (jap. セイコーホールディングス株式会社 Seikō Hōrudingusu Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha), w skró­cie Seiko – ja­poń­ski pro­du­cent ze­gar­ków z sie­dzi­bą w Chūō w Tokio za­ło­żo­ny w 1881 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seitan

[czy­taj: sej­tan] we­gań­ski pro­dukt spo­żyw­czy z glu­te­nu pszen­ne­go, sub­sty­tut mięsa


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) spoż. kulin. wy­wo­dzą­cy się z Azji wy­so­ko­biał­ko­wy za­mien­nik mięsa przy­go­to­wa­ny z mąki pszen­nej, na­zy­wa­ny „pszen­nym mię­sem”


Se­i­tan (jap. セイタン) – wy­so­ko­biał­ko­wy, we­gań­ski pro­dukt spo­żyw­czy otrzy­my­wa­ny z glu­te­nu pszen­ne­go, sub­sty­tut mięsa.

Se­i­tan jest otrzy­my­wa­ny przez wy­płu­ka­nie skro­bi z mąki pszen­nej. Skła­da się pra­wie wy­łącz­nie z biał­ka, głów­nie glu­te­nu. Sta­no­wi sub­sty­tut mięsa wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kuch­niach da­le­kows­chod­nich i we­ge­ta­riań­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seitanowy

→ se­i­tan


Patrz:seitan

Źródła:

SJP.pl

Seitensprung

[czy­taj: ZAJtenszprung] daw­niej: przy­go­da mi­łos­na, prze­lot­ny ro­mans; Se­i­ten­sprung


Źródła:

SJP.pl

Sej

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) środ. mot. Fiat Se­i­cen­to


Źródła:

Wiktionary

Sejf

1. miej­sce, w któ­rym prze­cho­wy­wa­ne są ważne rze­czy, kosz­tow­no­ści; kasa pan­cer­na
2. skryt­ka w skarb­cu ban­ko­wym; safe
3. po­tocz­nie: coś trud­ne­go do zdo­by­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­my­ka­na, me­ta­lo­wa szafa, skrzy­nia lub po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia cen­nych rze­czy

 (1.2) skryt­ka w banku


Sejf (z safe – „bez­piecz­ny”, także kasa pan­cer­na) – za­my­ka­na wy­trzy­ma­ła me­ta­lo­wa skrzy­nia lub szafa, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia war­to­ścio­wych przed­mio­tów (np. pie­nię­dzy, bi­żu­te­rii, do­ku­men­tów, no­śni­ków da­nych, broni, ma­te­ria­łów nie­bez­piecz­nych itp.) w celu za­bez­pie­cze­nia ich przed kra­dzie­żą, zni­szcze­niem lub nie­u­praw­nio­nym uży­ciem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sejfowy

→ sejf


Patrz:sejf

Źródła:

SJP.pl

Sejkowice

Sej­ko­wi­ce – wieś so­łec­kaw Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie Pa­cy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Sejm

1. naj­wyż­szy organ usta­wo­daw­czy w Pol­sce, niż­sza izba pol­skie­go par­la­men­tu; człon­ko­wie tej izby; Sejm;
2. po­tocz­nie: zgro­ma­dze­nie ludzi, zwie­rząt;
3. gmach obrad sejmu (or­ga­nu usta­wo­daw­cze­go)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. nazwa jed­nej z izb par­la­men­tu w Pol­sce, Lit­wie i Łot­wie;

 (1.2) polit. nazwa par­la­men­tu albo jed­nej z izb par­la­men­tu

 (1.3) bu­dy­nek sejmu (1.1-2)

 (1.4) ornit. duże stado pta­ków zgro­ma­dzo­ne w jed­nym miej­scu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sejmik

w daw­nej Pol­sce: zjazd szlach­ty da­ne­go re­gio­nu w celu wy­bra­nia po­słów na sejm i uchwa­le­nia dla nich dy­rek­tyw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. zjazd szlach­ty da­ne­go wo­je­wództ­wa lub ziemi, na któ­rym po­dej­mo­wa­no uchwa­ły w spra­wach lo­kal­nych, w tym wy­bo­ru po­słów na sejm i kan­dy­da­tów na urzęd­ni­ków ziem­skich;

 (1.2) adm. pol­ski wo­je­wódz­ki organ sa­mo­rzą­do­wy;

 (1.3) zgro­ma­dze­nie osób kon­kret­nej bran­ży lub grupy spo­łecz­nej

 (1.4) ornit. duże stado pta­ków zgro­ma­dzo­ne w jed­nym miej­scu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sejmikować

daw­niej: obra­do­wać w sej­mi­ku


Źródła:

SJP.pl

Sejmikowicz

w daw­nej Pol­sce: szlach­cic bio­rą­cy udział w sej­mi­ku


Źródła:

SJP.pl

Sejmikowy

przy­miot­nik od: sej­mik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sej­mi­kiem, do­ty­czą­cy sej­mi­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejmikujący

daw­niej: obra­do­wać w sej­mi­ku


Źródła:

SJP.pl

Sejmitar

sza­bla uży­wa­na na Bli­skim Wscho­dzie w XVII-XVIII w.


Sej­mi­tar – pa­rad­na sza­bla lub broń my­śliw­ska uży­wa­na na Bli­skim Wscho­dzie w XVII-XVIII w., sto­so­wa­na także do walki.

Broń bar­dzo ozdob­na, o ot­war­tej opra­wie rę­ko­je­ści, krót­kim i sze­ro­kim jelcu, po­łą­czo­nym czę­sto z gło­wi­cą rę­ko­je­ści łań­cusz­kiem. Klin­ga krót­ka (ok. 60 cm) odz­na­cza­ła się dużą krzy­wiz­ną i sze­ro­ko­ścią.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sejmokracja

nad­mier­ny wpływ sejmu na rządy w pań­stwie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pot. ustrój II RP od przy­ję­cia Kon­sty­tu­cji mar­co­wej do prze­wro­tu ma­jo­we­go;

 (1.2) publ. ustrój cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się su­pre­ma­cją par­la­men­tu


Sej­mo­kra­cja – po­tocz­ne okre­śle­nie ustro­ju Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej od uchwa­le­nia Kon­sty­tu­cji mar­co­wej w 1921 r. do prze­wro­tu ma­jo­we­go w 1926 r.

Kon­sty­tu­cja mar­co­wa, dając niez­wy­kle duże upraw­nie­nia par­la­men­to­wi, a zwła­szcza izbie niż­szej – Sej­mo­wi (m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sejmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sej­mo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sejmować

daw­niej: obra­do­wać w Sej­mie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. uczest­ni­czyć w obra­dach sejmu

 (1.2) przen. gwa­rzyć, szu­mieć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdej­mo­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejmowy

przy­miot­nik od: sejm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sej­mem, od­no­szą­cy się do sejmu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejmujący

daw­niej: obra­do­wać w Sej­mie


Źródła:

SJP.pl

Sejmuria

ko­pal­ny płaz z okre­su permu, forma przej­ścio­wa po­mię­dzy pła­za­mi a ga­da­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­le­ont. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­y­mo­u­ria|ref=tak., ro­dzaj perm­skie­go czwo­ro­no­ga, uz­na­wa­ne­go za formę przej­ścio­wą po­mię­dzy pła­za­mi a ga­da­mi


Sej­mu­ria ("Se­y­mo­u­ria") – ro­dzaj wy­mar­łych zwie­rząt o ce­chach przej­ścio­wych po­mię­dzy pła­za­mi a ga­da­mi, ży­ją­cych w okre­sie kar­bo­nu i wczes­ne­go permu. W ich bu­do­wie wy­stę­po­wa­ły cechy obyd­wu gro­mad. Czasz­ka po­dob­na była do cza­szek pła­zów tar­czo­gło­wych, opa­trzo­na jed­nak jed­nym tylko kłyk­ciem po­ty­licz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sejner

sta­tek ry­bac­ki przez­na­czo­ny do po­ło­wu ryb pe­la­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ryb. sta­tek ry­bac­ki do po­ło­wu ryb okręż­ni­cą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejneński

przy­miot­nik od: Sejny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sej­na­mi, do­ty­czą­cy Sejn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejneńszczyzna

re­gion w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Sejnianin

miesz­ka­niec Sejn


Źródła:

SJP.pl

Sejnianka

miesz­kan­ka Sejn


Źródła:

SJP.pl

Sejny

mia­sto w Pol­sce


Sejny ( Se­i­nai) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu sej­neń­skie­go i gminy wiej­skiej Sejny. Po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim, nad Ma­ry­chą (lewy do­pływ Czar­nej Hań­czy).

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2025 r. Sejny li­czy­ły 4771 miesz­kań­ców. Są najm­niej­szym mia­stem po­wia­to­wym w Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sejpak

wzo­rzy­sta sa­mo­dzia­ło­wa tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na


Źródła:

SJP.pl

Sejsachtheia

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: umo­rze­nie dłu­gów


Źródła:

SJP.pl

Sejsmiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sejs­micz­ne

 (1.2) geol. skłon­ność da­ne­go te­re­nu do wy­stę­po­wa­nia trzę­sień ziemi;


Sejs­micz­ność – skłon­ność da­ne­go te­re­nu do wy­stę­po­wa­nia na­tu­ral­nych trzę­sień ziemi na danym ob­sza­rze.

Ze wzglę­du na sejs­micz­ność da­ne­go te­re­nu wy­róż­nia się ob­sza­ry:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sejsmiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy drgań i ru­chów tek­to­nicz­nych sko­ru­py ziem­skiej, roz­cho­dzą­cy się we wnę­trzu Ziemi


Źródła:

Wiktionary

Sejsmika

Sejs­mi­ka (z gr. "se­is­mós" = trzę­sie­nie) – me­to­dy ba­da­nia sko­ru­py ziem­skiej po­le­ga­ją­ce na wzbu­dza­niu (za po­mo­cą ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych lub spe­cjal­nych urzą­dzeń) lub wy­ko­rzy­sty­wa­niu pow­sta­łych na­tu­ral­nie w wy­ni­ku trzę­sie­nia ziemi fal sejs­micz­nych i ich re­je­stra­cji za po­mo­cą sejs­mo­gra­fów lub ge­o­fo­nów. Me­to­da ta wy­ko­rzy­sty­wa­na jest w ge­o­fi­zy­ce po­szu­ki­waw­czej i w ana­li­zie bu­do­wy Ziemi.


Źródła:

Wikipedia

Sejsmo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z drga­nia­mi, wstrzą­sa­mi, w szcze­gól­no­ści z trzę­sie­nia­mi ziemi


Źródła:

Wiktionary

Sejsmochronograf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. techn. chro­no­graf ma­ją­cy za za­da­nie wyz­na­cze­nie do­kład­ne­go czasu wy­stą­pie­nia wstrzą­sów


Źródła:

Wiktionary

Sejsmogeneza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. pro­ces, który wy­wo­łu­je trzę­sie­nia ziemi


Źródła:

Wiktionary

Sejsmograf

urzą­dze­nie do wy­kry­wa­nia i mie­rze­nia drgań sko­ru­py ziem­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. geol. urzą­dze­nie za­pi­su­ją­ce pa­ra­me­try drgań sko­ru­py ziem­skiej;


Sejs­mo­graf (gr.) – urzą­dze­nie do wy­kry­wa­nia i re­je­stra­cji drgań sko­ru­py ziem­skiej (prze­mie­szczeń, pręd­ko­ści lub przy­spie­sze­nia) wy­wo­ła­nych wstrzą­sa­mi na­tu­ral­ny­mi lub sztucz­ny­mi.

Głów­nym ele­men­tem sejs­mo­gra­fu jest sejs­mo­metr, któ­re­go pod­sta­wo­wą czę­ścią jest masa bez­wład­na za­wie­szo­na tak, że two­rzy wa­ha­dło fi­zycz­ne (pio­no­we lub po­zio­me).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sejsmografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. zbie­ra­nie da­nych, od­czy­tów urzą­dzeń (sejs­mo­gra­my) i opi­sów drgań sko­ru­py ziem­skiej, a zwła­szcza trzę­sień ziemi

 (1.2) geol. sejs­mo­lo­gia


Źródła:

Wiktionary

Sejsmograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z sejs­mo­gra­fią, do­ty­czą­cy sejs­mo­gra­fii lub sejs­mo­gra­fu


Źródła:

Wiktionary

Sejsmogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zapis po­mia­rów wy­ko­na­nych sejs­mo­gra­fem (sejs­mo­me­trem);


Sejs­mo­gram – ana­lo­go­wy lub cy­fro­wy zapis drgań re­je­stro­wa­nych przez sejs­mo­metr.

Linia sejs­mo­gra­mu opi­su­je wy­chy­le­nie drgań albo przy­spie­sze­nie wzglę­dem iner­cyj­ne­go wa­ha­dła sejs­mo­me­tru w funk­cji czasu. Okre­śle­nie mo­men­tów zda­rzeń sejs­micz­nych umoż­li­wia­ją znacz­ni­ki czasu, na­no­szo­ne na sejs­mo­gram w po­sta­ci krót­kich po­przecz­nych kres pi­sa­nych w od­stę­pach mi­nu­to­wych i go­dzi­no­wych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sejsmokardiografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­in­wa­zyj­ne zbie­ra­nie z klat­ki pier­sio­wej od­czy­tów drgań po­wo­do­wa­nych przez skur­cze serca


Źródła:

Wiktionary

Sejsmokardiograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sejs­mo­kar­dio­gra­fią, wy­ko­rzy­stu­ją­cy sejs­mo­kar­dio­gra­fię


Źródła:

Wiktionary

Sejsmokardiogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zapis czyn­no­ści serca uchwy­co­ny me­to­dą sejs­mo­kar­dio­gra­ficz­ną


Źródła:

Wiktionary

Sejsmolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie sejs­mo­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) geol. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się sejs­mo­lo­gią

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) geol. ko­bie­ta na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­ca się sejs­mo­lo­gią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejsmologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o trzę­sie­niach ziemi;


Sejs­mo­lo­gia (z gr. "se­is­mós" trzę­sie­nie i "logos" nauka) – dział ge­o­fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem trzę­sień ziemi oraz roz­cho­dze­nia się fal sejs­micz­nych wew­nątrz Ziemi.

Pod­sta­wo­wy­mi da­ny­mi ob­ser­wa­cyj­ny­mi w sejs­mo­lo­gii są sejs­mo­gra­my, czyli za­pi­sy fal sejs­micz­nych do­ko­ny­wa­ne przez sejs­mo­gra­fy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sejsmologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z sejs­mo­lo­gią, do­ty­czą­cy sejs­mo­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Sejsmolożka

→ sejs­mo­log


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. na­u­kow­czy­ni zaj­mu­ją­ca się sejs­mo­lo­gią


Patrz:sejsmolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejsmometr

przy­rząd do mie­rze­nia drgań sko­ru­py ziem­skiej; sejs­mo­graf


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. głów­na, po­mia­ro­wa część sejs­mo­gra­fu zbu­do­wa­na na za­sa­dzie wa­ha­dła fi­zycz­ne­go;

 (1.2) techn. sejs­mo­graf lub (hist. XIX w.) jego uboż­sza wer­sja mo­gą­ca re­je­stro­wać fakt wy­stą­pie­nia trzę­sie­nia ziemi oraz jego kie­ru­nek, bez zbie­ra­nia in­for­ma­cji o cza­sie wy­stą­pie­nia i dłu­go­ści trwa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejsmometryczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sejs­mo­me­trią, do­ty­czą­cy sejs­mo­me­trii


Źródła:

Wiktionary

Sejsmonastia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. re­ak­cja ro­śli­ny lub grzy­ba na bo­dziec me­cha­nicz­ny (dotyk, wstrząs) wy­wo­ła­na zmia­ną tur­go­ru


Sejs­mo­na­stia – re­ak­cja na bo­dziec me­cha­nicz­ny (dotyk, wstrząs) wy­wo­ła­na zmia­ną tur­go­ru.

W przy­pad­ku, gdy na­stia wy­stę­pu­je tylko w re­ak­cji na kon­kret­ny ro­dzaj do­ty­ku (np. na dotyk owada, a nie stru­mień wody) i jest wy­ni­kiem lo­kal­nej zmia­ny stę­że­nia auk­syn, okre­śla­na jest jako hap­to­na­stia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sejsmonastyczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sejs­mo­na­stią


Źródła:

Wiktionary

Sejsmoodporność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co sejs­mo­od­por­ne, wy­ko­na­ne tak by nie pod­dać się wstrzą­som ziemi


Źródła:

Wiktionary

Sejsmoodporny

od­por­ny na fale sejs­micz­ne


przy­miot­nik

 (1.1) od­por­ny na fale sejs­micz­ne, wy­ko­na­ny w taki spo­sób by nie zo­stać na­ru­szo­ny przez wstrzą­sy ziemi lub tąp­nię­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejsmoskop

przy­rząd do la­bo­ra­to­ryj­ne­go po­mia­ru pręd­ko­ści fali sprę­ży­stej w prób­ce skały


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. techn. daw. naj­prost­sze urzą­dze­nie zdol­ne wy­kry­wać zaj­ście trzę­sie­nia ziemi, a cza­sa­mi i jego kie­ru­nek

 (1.2) geol. techn. przy­rząd la­bo­ra­to­ryj­ny, sto­so­wa­ny także w gór­nict­wie, mie­rzą­cy za­cho­wa­nie fali sprę­ży­stej prze­cho­dzą­cej przez skałę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sejsmostetoskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. przy­rząd w for­mie słu­cha­wek sto­so­wa­ny do pod­słu­chi­wa­nia i lo­ka­li­zo­wa­nia po­dziem­nych prac mi­ner­skich pro­wa­dzo­nych przez nie­przy­ja­cie­la


Źródła:

Wiktionary

Sejsmotektoniczny

przy­miot­nik

 (1.1) ge­o­fiz. zwią­za­ny z sejs­mo­tek­to­ni­ką


Źródła:

Wiktionary

Sejsmoterapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ra­czej hist. le­cze­nie wstrzą­so­we

 (1.2) za­bieg fi­zy­ko­te­ra­pe­u­tycz­ny w któ­rym ciało lub tylko jego część pod­da­je się dzia­ła­niu rów­no­mier­nych, szyb­kich, ale nie­zbyt sil­nych drgań, wy­wo­ły­wa­nych ręcz­nie lub z po­mo­cą od­po­wied­nich urzą­dzeń


Źródła:

Wiktionary

Sejsmozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny di­plo­do­ków


Sejs­mo­za­ur (do­słow­nie "ja­szczur wstrzą­sa­ją­cy zie­mią") – ro­dzaj za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny di­plo­do­ków, obec­nie przez więk­szość au­to­rów włą­cza­ny do "Di­plo­do­cus". Jego szcząt­ki ko­pal­ne po­cho­dzą z gór­nej jury, z pię­tra ki­me­ry­du (156-151 mi­lio­nów lat temu).

Ro­dzaj ten zo­stał usta­no­wio­ny na pod­sta­wie nie­kom­plet­ne­go szkie­le­tu od­kry­te­go w 1979 w Nowym Mek­sy­ku skła­da­ją­ce­go się z: mied­ni­cy, krę­gów i żeber oraz roz­poz­na­nej póź­niej kości udo­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sejsza

ro­dzaj ruchu wody wy­stę­pu­ją­cy w zam­knię­tych za­to­kach mor­skich i mo­rzach na sku­tek ru­chów sejs­micz­nych


Sej­sza – swo­bod­na fala sto­ją­ca, pow­sta­ją­ca w zam­knię­tych za­to­kach, mo­rzach i je­zio­rach pod wpły­wem wy­raź­ne­go za­bu­rze­nia rów­no­wa­gi wody (w jed­nej czę­ści zbior­ni­ka po­ziom wody pod­no­si się, a w dru­giej jed­no­cze­śnie opada).

Ter­min zo­stał za­pro­po­no­wa­ny przez szwaj­car­skie­go hy­dro­lo­ga François-Alp­hon­se’a Fo­re­la w roku 1890, który za­ob­ser­wo­wał zja­wi­sko na Je­zio­rze Ge­new­skim w Szwaj­ca­rii. Nazwa po­cho­dzi od „po­ru­szać się w tę i z po­wro­tem” (w szwaj­car­skim dia­lek­cie ję­zy­ka fran­cu­skie­go).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sejtan

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rzad. zob. se­i­tan.


Źródła:

Wiktionary

Sejwal

ga­tu­nek wie­lo­ry­ba


Źródła:

SJP.pl

Sejzing

krót­ka, cien­ka linka na stat­ku


Sej­zing ( se­i­zing, sij­zen) – na ża­glow­cu krót­ka, po­dręcz­na linka, zwy­kle około pół do pół­to­ra metra dłu­go­ści, 6–8 mm śred­ni­cy. Na mniej­szych jed­nost­kach te same linki na­zy­wać się zwy­kło "kra­wa­ta­mi", z tym że sej­zin­gi naj­czę­ściej mają na końcu za­ple­cio­ne ucho, a kra­wa­ty nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sek

skrót

 (1.1) fiz. se­kun­da (skrót hi­sto­rycz­ny)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sek.

skrót od: se­kun­da (od­czy­ty­wa­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); s


skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = se­kun­da


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekalina

fruk­tan wy­stę­pu­ją­cy w ziar­nach żyta


Źródła:

SJP.pl

Sekans

jedna z funk­cji try­go­no­me­trycz­nych; se­cans


Źródła:

SJP.pl

Sekardyna

płyn ustro­jo­wy po­bra­ny z jąder zwie­rząt, któ­rym fran­cu­ski ne­u­ro­log Char­les-Édouard Brown-Séquard le­czył po­przecz­ne usz­ko­dze­nie po­ło­wy rdze­nia krę­go­we­go


Źródła:

SJP.pl

Sekator

no­ży­ce ogro­do­we słu­żą­ce do ob­ci­na­nia pędów, ko­rze­ni itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. no­ży­ce o wy­gię­tych ostrzach uży­wa­ne w ogro­dzie;

 (1.2) środ. sport. w ko­lar­stwie: rower marki Sec­tor


Se­ka­tor (fra. "sécateur", od łac. "seco" = tnę) – na­rzę­dzie ogrod­ni­cze słu­żą­ce do przy­ci­na­nia ga­łę­zi róż­nej gru­bo­ści. Uży­wa­ny rów­nież przez nur­ków ja­ski­nio­wych do prze­ci­na­nia lin.

Se­ka­to­ry wy­stę­pu­ją w wer­sji jed­no­ręcz­nej (małe) oraz dwu­ręcz­nej (z dłu­gi­mi rę­ko­je­ścia­mi) i dzie­lą się na dwa ro­dza­je:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekatorek

zdrob­nie­nie od: se­ka­tor


Źródła:

SJP.pl

Sekatura

daw­niej: drę­cze­nie, nę­ka­nie kogoś


Źródła:

SJP.pl

Sekc.

skrót

 (1.1) = sek­cyj­ny


Źródła:

Wiktionary

Sekciara

→ sek­ciarz; sek­ciar­ka


Źródła:

SJP.pl

Sekciarka

→ sek­ciarz; sek­cia­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. człon­ki­ni sekty re­li­gij­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekciarski

przy­miot­nik od: sek­ciarz


przy­miot­nik

 (1.1) zas­kle­pia­ją­cy się w obrę­bie wą­skiej grupy, naj­czę­ściej po­li­tycz­nej lub ide­o­lo­gicz­nej

 (1.2) do­ty­czą­cy sekt re­li­gij­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekciarskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sek­ciar­skie; cecha tych, któ­rzy są sek­ciar­scy


Źródła:

Wiktionary

Sekciarstwo

1. pow­sta­wa­nie i dzia­łal­ność sekt re­li­gij­nych;
2. izo­lo­wa­nie się od ogółu, za­my­ka­nie się w obrę­bie pew­nej grupy o zbli­żo­nych po­glą­dach;
3. daw­niej: ze­spół cha­rak­te­ry­stycz­nych cech człon­ka sekty


Źródła:

SJP.pl

Sekciarz

1. czło­nek sekty;
2. prze­no­śnie: czło­wiek izo­lu­ją­cy się od ogółu, kie­ru­ją­cy się in­te­re­sa­mi małej grupy, do któ­rej na­le­ży


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek sekty re­li­gij­nej

 (1.2) przen. czło­nek grupy od­ci­na­ją­cej się od ogółu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekcja

1. dział ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, to­wa­rzy­stwa itp.;
2. ba­da­nie zwłok w celu usta­le­nia przy­czy­ny śmier­ci


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział urzę­du, or­ga­ni­za­cji, to­wa­rzy­stwa, związ­ku itp.

 (1.2) med. ope­ra­cyj­ne ba­da­nie zwłok w celu usta­le­nia przy­czy­ny zgonu lub w ce­lach na­u­ko­wo-ba­daw­czych

 (1.3) techn. ele­ment skła­do­wy, część urzą­dze­nia ma­ją­ca okre­ślo­ny za­kres dzia­ła­nia

 (1.4) wojsk. część plu­to­nu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekcjonować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­ko­ny­wać sek­cji zwłok


Źródła:

Wiktionary

Sekcyjny

zwią­za­ny z sek­cją


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sek­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wojsk. do­wód­ca sek­cji

 (2.2) pier­wszy sto­pień kor­pu­su po­do­fi­ce­rów Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej, od­po­wied­nik stop­nia ka­pra­la w Si­łach Zbroj­nych Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej, Stra­ży Gra­nicz­nej lub sier­żan­ta – Po­li­cji


Sek­cyj­ny:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekielski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seklecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sekler

przed­sta­wi­ciel wę­gier­skiej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Sied­mio­gród


Źródła:

SJP.pl

Seklerka

→ Se­kler


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka wę­gier­sko­ję­zycz­nej spo­łecz­no­ści za­miesz­ku­ją­cej Se­kler­szczyz­nę w obec­nej Ru­mu­nii;


Patrz:Sekler

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seklucjan

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Seklucjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­klu­cja­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Sekobarbital

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy bar­bi­tu­ra­nów


Nie mylić z: sek­bu­ta­bar­bi­ta­lem.

Se­ko­bar­bi­tal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek z grupy bar­bi­tu­ra­nów. Jest ob­ję­ty Kon­wen­cją o sub­stan­cjach psy­cho­tro­po­wych z 1971 roku (wykaz II). W Pol­sce jest w gru­pie II-P Usta­wy o prze­ciw­dzia­ła­niu nar­ko­ma­nii.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sekować

re­gio­nal­nie: szy­ka­no­wać; prze­śla­do­wać kogoś, drę­czyć, do­ku­czać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. przest. prze­śla­do­wać kogoś, drę­czyć, nękać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny se­ko­wać się

 (2.1) prze­śla­do­wać sie­bie wza­jem­nie, jeden dru­gie­go, draż­nić się z kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekrecik

zdrob­nie­nie od: se­kret


Źródła:

SJP.pl

Sekrecja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­la­nie róż­nych sub­stan­cji przez ko­mór­ki or­ga­niz­mów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sekrecyjny

→ se­kre­cja


Patrz:sekrecja

Źródła:

SJP.pl

Sekret

in­for­ma­cja, która nie jest jawna dla osób po­stron­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ta­jem­ni­ca, wia­do­mość po­uf­na, przez­na­czo­na tylko dla wy­bra­nych osób


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekreta

mod­lit­wa od­ma­wia­na w ciszy na końcu ofer­to­rium


Wła­ści­wa stro­na znaj­du­je się w innym pro­jek­cie. Kli­knij na po­wyż­szy link, jeśli chcesz ją obej­rzeć.

Se­kre­ta – obrzęd ci­chej mod­lit­wy po­le­ca­ją­cej w li­tur­gii Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w nadz­wy­czaj­nej for­mie rytu rzym­skie­go pod­czas mszy wier­nych. Jest to ostat­ni ele­ment w of­fer­to­rium, a przed ka­no­nem mszy świę­tej. Na­stę­pu­je po la­va­bo i wez­wa­niu "Orate, fra­tres", a przed pre­fa­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekretariacki

→ se­kre­ta­riat (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Sekretariat

1. dział in­sty­tu­cji, w któ­rym za­łat­wia się spra­wy bie­żą­ce; kan­ce­la­ria;
2. pra­cow­ni­cy tego dzia­łu;
3. urząd se­kre­ta­rza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dział danej in­sty­tu­cji, firmy bądź or­ga­ni­za­cji, który zaj­mu­je się ob­słu­gą bie­żą­cych spraw, zwła­szcza w kon­tak­cie z in­te­re­san­ta­mi;


Se­kre­ta­riat – dział w struk­tu­rach or­ga­ni­za­cji, urzę­du, in­sty­tu­cji lub przed­się­bior­stwa, któ­re­go pra­cow­ni­cy zaj­mu­ją się spra­wa­mi bie­żą­cy­mi. Praca za­trud­nio­nych w se­kre­ta­ria­cie osób po­le­ga na or­ga­ni­zo­wa­niu i ułat­wie­niu kon­tak­tów po­mię­dzy za­rzą­dza­ją­cym in­sty­tu­cją z jed­nej stro­ny a jej pra­cow­ni­ka­mi, kon­tra­hen­ta­mi bądź klien­ta­mi z dru­giej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekretarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się po­mo­cą or­ga­ni­za­cyj­ną w pracy kie­row­ni­ka, dy­rek­to­ra, pro­wa­dze­niem ko­re­spon­den­cji, przyj­mo­wa­niem in­te­re­san­tów

 (1.2) zob. au­to­ma­tycz­na se­kre­tar­ka.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sekretarski

przy­miot­nik od: se­kre­tarz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub sta­no­wi­skiem se­kre­ta­rza, do­ty­czą­cy se­kre­ta­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekretarz

1. urzęd­nik za­łat­wia­ją­cy spra­wy zwią­za­ne z dzia­łal­no­ścią osoby lub in­sty­tu­cji
2. osoba kie­ru­ją­ca pracą ad­mi­ni­stra­cyj­no-or­ga­ni­za­cyj­ną w in­sty­tu­cji, urzę­dzie
3. obie­ral­na funk­cja w róż­nych or­ga­ni­za­cjach
4. dra­pież­ny ptak afry­kań­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik, który za­łat­wia spra­wy zwią­za­ne z dzia­łal­no­ścią firmy, in­sty­tu­cji lub osoby

 (1.2) polit. osoba peł­nią­ca kie­row­ni­czą funk­cję w par­tii ko­mu­ni­stycz­nej

 (1.3) adm. wy­so­ki rangą urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, który na­dzo­ru­je spra­wy or­ga­ni­za­cyj­ne jed­nost­ki sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go;

 (1.4) hist. w daw­nej Pol­sce pi­sarz lub ko­mor­nik kró­lew­ski albo tytuł ho­no­ro­wy na­da­wa­ny przez króla uczo­nym i li­te­ra­tom;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­git­ta­rius ser­pen­ta­rius|ref=tak., ga­tu­nek du­że­go ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny se­kre­ta­rzy;

 (2.2) se­kre­ta­rze ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­git­ta­rii­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków afry­kań­skich z rzędu szpo­nia­stych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekretarzowa

prze­sta­rza­le: żona se­kre­ta­rza


Źródła:

SJP.pl

Sekretarzyk

biur­ko w kształ­cie sto­li­ka z nad­staw­ką za­wie­ra­ją­cą szu­flad­ki


Se­kre­ta­rzyk (z secrétaire, se­cre­tum – ta­jem­ni­ca) – ro­dzaj mebla do pi­sa­nia, prze­cho­wy­wa­nia ko­re­spon­den­cji i po­dręcz­nych dro­biaz­gów. Wy­stę­pu­je rów­nież pod sta­ro­pol­ską nazwą: se­kre­tarz, se­kre­ter, se­kre­ter­ka. Mimo dość cha­rak­te­ry­stycz­ne­go wy­glą­du my­lo­ny jest czę­sto z me­bla­mi o po­dob­nej funk­cji ta­ki­mi jak biur­ko, se­kre­te­ra czy kan­to­rek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekretarzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy se­kre­tarz


Źródła:

SJP.pl

Sekretarzyni

ko­bie­ta se­kre­tarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za pro­wa­dze­nie spraw or­ga­ni­za­cyj­nych lub re­pre­zen­to­wa­nie or­ga­nu, in­sty­tu­cji albo or­ga­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekretera

ro­dzaj biur­ka, któ­re­go dolna część ma kształt ko­mo­dy, a górna, za­wie­ra­ją­ca szu­flad­ki, za­my­ka­na jest ru­cho­mą płytą, sta­no­wią­cą po opu­szcze­niu blat do pi­sa­nia


Se­kre­te­ra (z secrétaire) – ro­dzaj wie­lo­funk­cyj­ne­go du­że­go mebla skrzy­nio­we­go.

Mebel skła­da się z pod­sta­wy w for­mie szaf­ki z drzwicz­ka­mi lub ko­mo­dy i nad­sta­wy.

Nad­sta­wa – zwy­kle dwu­dziel­na – część górna (funk­cja bi­blio­tecz­ki) za­my­ka­na jest drzwicz­ka­mi, a dolna, za­my­ka­na pio­no­wą lub sko­śną płytą, która po ot­war­ciu przej­mu­je funk­cję blatu służy do pi­sa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekretnie

przy­słó­wek

 (1.1) w se­kret­ny spo­sób


Źródła:

Wiktionary

Sekretniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: se­kret­nie


Źródła:

SJP.pl

Sekretniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: se­kret­ny; bar­dziej se­kret­ny


Źródła:

SJP.pl

Sekretnik

spe­cjal­ny ro­dzaj pa­pie­ru li­sto­we­go, skle­ja­ne­go na brze­gach, uży­wa­ne­go daw­niej


Źródła:

SJP.pl

Sekretny

trzy­ma­ny w ta­jem­ni­cy


przy­miot­nik

 (1.1) trzy­ma­ny w se­kre­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekrety

mod­lit­wa od­ma­wia­na w ciszy na końcu ofer­to­rium


Se­kre­ty – al­bań­sko-nie­miec­ki film fa­bu­lar­ny z roku 2008 w re­ży­se­rii Spar­ta­ka Pe­ca­nie­go, na mo­ty­wach po­wie­ści "Lehje neper nate" Vang­je­la Kozmy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekretyna

hor­mon wy­dzie­la­ny przez gru­czo­ły błony ślu­zo­wej dwu­nast­ni­cy i je­li­ta cien­kie­go, wpły­wa­ją­cy na wy­dzie­la­nie przez trzust­kę soku trzust­ko­we­go


Se­kre­ty­na (ATC: V04 CK01) – pep­ty­do­wy hor­mon tkan­ko­wy peł­nią­cy funk­cję żo­łąd­ko­wo-je­li­to­we­go czyn­ni­ka re­gu­la­cyj­ne­go. Wy­dzie­la­na jest przez błonę ślu­zo­wą je­li­ta cien­kie­go, głów­nie dwu­nast­ni­cy pod wpły­wem kwa­śne­go pH tre­ści żo­łąd­ko­wej, jaka do­cie­ra do dwu­nast­ni­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seks

sex;
1. ogół za­gad­nień zwią­za­nych z ży­ciem sek­su­al­nym;
2. ze­spół cech bio­lo­gicz­nych u ko­biet i męż­czyzn dzia­ła­ją­cych po­bu­dza­ją­co na zmy­sły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół spraw i czyn­no­ści zwią­za­nych z za­spo­ka­ja­niem po­pę­du płcio­we­go;

 (1.2) pot. sto­su­nek płcio­wy, zaz­wy­czaj mię­dzy dwie­ma oso­ba­mi

 (1.3) sek­sa­pil, atrak­cyj­ność sek­su­al­na


Seks (łac. "sexus", płeć) – ogół za­cho­wań wy­ni­ka­ją­cych z po­pę­du płcio­we­go i ma­ją­cych na celu za­spo­ko­je­nie in­dy­wi­du­al­nych po­trzeb sek­su­al­nych czło­wie­ka; po­tocz­nie: sto­su­nek płcio­wy, w tym także seks oral­ny lub anal­ny. Za­cho­wa­nia sek­su­al­ne mogą za­cho­dzić przy kon­tak­cie dwóch osób płci prze­ciw­nej (o orien­ta­cji he­te­ro­sek­su­al­nej lub bi­sek­su­al­nej) lub tej samej płci (o orien­ta­cji ho­mo­sek­su­al­nej lub bi­sek­su­al­nej), a także przy kon­tak­cie grupy ludzi (zob.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seks-Shop

[czy­taj: seks szop] sklep z ar­ty­ku­ła­mi uroz­ma­i­ca­ją­cy­mi życie sek­su­al­ne; sex shop, sex-shop, porno shop, porno-shop


Źródła:

SJP.pl

Seksafera

afera o po­dło­żu sek­su­al­nym; se­xa­fe­ra, seks­skan­dal


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. pot. okre­śle­nie wy­da­rzeń zwią­za­nych z za­rzu­ta­mi mo­le­sto­wa­nia sek­su­al­ne­go przez osoby pu­blicz­ne i z do­cho­dze­niem w tej spra­wie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seksagonalny

1. ma­ją­cy sześć kątów; sze­ścio­kąt­ny; hek­sa­go­nal­ny;
2. do­ty­czą­cy sze­ściu or­ga­ni­za­cji, ugru­po­wań itp., do­ko­ny­wa­ny przez nie


przy­miot­nik

 (1.1) mat. ma­ją­cy sześć kątów

 (1.2) do­ty­czą­cy sze­ściu part­ne­rów, np. państw albo or­ga­ni­za­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksapil

atrak­cyj­ność fi­zycz­na, ogół cech wy­glą­du zew­nętrz­ne­go dzia­ła­ją­cych pod­nie­ca­ją­co na zmy­sły in­nych ludzi; sex ap­pe­al


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) atrak­cyj­ność sek­su­al­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksapilowaty

rzad­ko: odz­na­cza­ją­cy się atrak­cyj­nym sek­su­al­nie wy­glą­dem


Źródła:

SJP.pl

Seksbiznes

wszyst­kie ko­mer­cyj­ne dzia­ła­nia zwią­za­ne z pro­duk­cją i sprze­da­żą fil­mów, ma­ga­zy­nów i ga­dże­tów o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym; por­no­biz­nes, porno-biz­nes, porno biz­nes, seks­prze­mysł


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biz­nes zwią­za­ny z sek­sem; ogół dzia­łań ko­mer­cyj­nych przy­no­szą­cych zysk fi­nan­so­wy ze świad­cze­nia usług sek­su­al­nych, tańca ero­tycz­ne­go, pro­duk­cji oraz dy­stry­bu­cji fil­mów, ma­ga­zy­nów i ga­dże­tów o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym itd.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksbomba

po­tocz­nie o ko­bie­cie bar­dzo atrak­cyj­nej, po­cią­ga­ją­cej fi­zycz­nie, po­sia­da­ją­cej sek­sa­pil


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bar­dzo atrak­cyj­na fi­zycz­nie ko­bie­ta, o sil­nie dzia­ła­ją­cej na zmy­sły, pro­wo­ku­ją­cej uro­dzie;


Zo­bacz też: Sex­bom­ba – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny.

Seks­bom­ba (kalka z sex bomb) – ko­bie­ta o wy­jąt­ko­wej atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej (tzw. "sek­sa­pil"). Okre­śle­nie przy­pi­sy­wa­ne naj­czę­ściej gwia­zdom kul­tu­ry ma­so­wej (ak­tor­kom, pio­sen­kar­kom, tan­cer­kom, mo­del­kom), rza­dziej oso­bom niez­na­nym pu­blicz­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seksces

żar­to­bli­wie: ek­sces, wy­bryk o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym


Źródła:

SJP.pl

Seksdolar

bar­dzo rzad­ko: imi­ta­cja do­la­ra, na któ­rej za­miast por­tre­tu ame­ry­kań­skie­go męża stanu znaj­do­wał się ry­su­nek por­no­gra­ficz­ny


Źródła:

SJP.pl

Seksedukacja

edu­ka­cja sek­su­al­na


Źródła:

SJP.pl

Seksedukator

edu­ka­tor sek­su­al­ny


Źródła:

SJP.pl

Seksedukatorka

edu­ka­tor­ka sek­su­al­na


Źródła:

SJP.pl

Sekser

osoba trud­nią­ca się roz­poz­na­wa­niem płci kur­cząt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem płci pis­kląt, zwy­kle kur­cząt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekserka

ko­bie­ta trud­nią­ca się roz­poz­na­wa­niem płci kur­cząt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem płci pis­kląt, zwy­kle kur­cząt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekshoroskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ezot. ho­ro­skop do­ty­czą­cy życia sek­su­al­ne­go


Źródła:

Wiktionary

Sekshotel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hotel, który udo­stęp­nia po­ko­je na go­dzi­ny


Źródła:

Wiktionary

Seksi

[czy­taj: seks-i] pod­nie­ca­ją­cy, atrak­cyj­ny fi­zycz­nie; sek­sow­ny, sexy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. sek­sow­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: sek­sić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksiak

mło­dzie­żo­wo: sek­sow­ny chło­pak


Źródła:

SJP.pl

Seksiatria

[czy­taj: seks-ja­tria] dział sek­su­o­lo­gii, któ­re­go przed­mio­tem badań są pa­to­lo­gie sek­su­al­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. seks. dział me­dy­cy­ny te­o­re­tycz­nej i kli­nicz­nej zaj­mu­ją­cy się za­bu­rze­nia­mi sek­su­al­no­ści, ich etio­lo­gią, pa­to­ge­ne­zą, symp­to­ma­to­lo­gią, prze­bie­giem, le­cze­niem oraz za­po­bie­ga­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksik

zdrob­nia­le o sek­sie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od seks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksimpreza

im­pre­za o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym


Źródła:

SJP.pl

Seksista

zwo­len­nik dy­skry­mi­na­cji jed­nej z płci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto upra­szcza ludzi do ich płci i oce­nia ich przez ste­re­o­ty­py za­miast in­dy­wi­du­al­nych cech


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksistka

→ sek­si­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ko­bie­ta sto­su­ją­ca sek­sizm, zwo­len­nicz­ka sek­siz­mu


Patrz:seksista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksistowski

dy­skry­mi­nu­ją­cy płeć prze­ciw­ną


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sek­siz­mem, do­ty­czą­cy sek­siz­mu; dy­skry­mi­nu­ją­cy osoby płci prze­ciw­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksistowsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sek­si­stow­ski


Źródła:

Wiktionary

Seksistyczny

→ sek­sizm; sek­si­stow­ski


Źródła:

SJP.pl

Seksizm

dy­skry­mi­na­cja jed­nej z płci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dy­skry­mi­na­cja ze wzglę­du na płeć;


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Sek­sizm (z se­xism, sex „płeć”) – uprze­dze­nie lub dy­skry­mi­na­cja ze wzglę­du na płeć. Sek­sizm na ogół wiąże się z ide­o­lo­gią, która za­kła­da, że jedna płeć jest gor­sza od dru­giej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seksić

po­tocz­nie: sek­sić się - upra­wiać seks; bzy­kać się, ciup­ciać się, dmu­chać się


Źródła:

SJP.pl

Seksklub

nocny klub ze strip­ti­zem; sex club


Źródła:

SJP.pl

Sekslalka

lalka do za­spo­ka­ja­nia po­trzeb sek­su­al­nych


Źródła:

SJP.pl

Sekslinia

po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym


Źródła:

SJP.pl

Seksmania

nad­mier­ne za­in­te­re­so­wa­nie sek­sem; sek­so­ma­nia, ero­to­ma­nia


Źródła:

SJP.pl

Seksmaszyna

1. osoba bar­dzo spraw­na i ak­tyw­na sek­su­al­nie;
2. wy­u­zda­na, po­cią­ga­ją­ca ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Seksmisja

Seks­mi­sja – pol­ska fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wa ko­me­dia fil­mo­wa z 1983 w re­ży­se­rii Ju­liu­sza Ma­chul­skie­go, we­dług sce­na­riu­sza na­pi­sa­ne­go wraz z Jo­lan­tą Hart­wig i Pav­lem Haj­nym. Bo­ha­te­ra­mi filmu są za­hi­ber­no­wa­ni w 1991 męż­czyź­ni Maks (Jerzy Stuhr) i Al­bert (Ol­gierd Łu­ka­sze­wicz), któ­rzy budzą się w 2044 po woj­nie w to­ta­li­tar­nym świe­cie po­zba­wio­nym męż­czyzn i sta­ra­ją się przetr­wać w nim za wszel­ką cenę.


Źródła:

Wikipedia

Seksoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od seksu; sek­so­man­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta cho­ro­bli­wie uza­leż­nio­na od seksu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksoholiczny

→ sek­so­ho­lizm


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sek­so­ho­liz­mem, wła­ści­wy sek­so­ho­li­kom


Patrz:seksoholizm

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksoholik

męż­czyz­na uza­leż­nio­ny od seksu; sek­so­man


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na uza­leż­nio­ny od upra­wia­nia seksu; męż­czyz­na, dla któ­re­go seks stał się ro­dza­jem cho­ro­bli­we­go na­ło­gu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksoholizm

uza­leż­nie­nie od seksu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. uza­leż­nie­nie sek­su­al­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksoman

męż­czyz­na uza­leż­nio­ny od seksu; sek­so­ho­lik


Źródła:

SJP.pl

Seksomania

nad­mier­ne za­in­te­re­so­wa­nie sek­sem; seks­ma­nia, ero­to­ma­nia


Źródła:

SJP.pl

Seksomanka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od seksu; sek­so­ho­licz­ka


Źródła:

SJP.pl

Seksomnia

za­bu­rze­nie po­le­ga­ją­ce na po­dej­mo­wa­niu nieś­wia­do­mej ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej pod­czas snu


Sek­som­nia, ina­czej ze­spół Mor­fe­u­sza – forma pa­ra­som­nii fazy NREM (po­dob­na do sen­no­włóct­wa), która po­le­ga na wy­ka­zy­wa­niu ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej pod­czas snu. Jest uwa­ża­na za odręb­ny wa­riant sen­no­włóct­wa (ICSD 2). Do czę­stych cech sek­som­nii za­li­cza się po­bu­dze­nie sek­su­al­ne w po­łą­cze­niu z ak­ty­wa­cją ukła­du au­to­no­micz­ne­go (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seksowanie

se­gre­go­wa­nie pis­kląt we­dług płci


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roz­poz­na­wa­nie płci pis­kląt, zwy­kle kur­cząt;


Sek­so­wa­nie (ang. "sex" „płeć”) – se­gre­go­wa­nie pis­kląt we­dług płci.

Sek­so­wa­niem zaj­mu­ją się osoby okre­śla­ne mia­nem sek­se­rek i sek­se­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seksować

1. okre­ślać płeć zwie­rząt;
2. po­tocz­nie: sek­so­wać się - upra­wiać seks; sek­sić się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) okre­ślać płeć zwie­rząt, głów­nie pis­kląt ho­dow­la­nych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sek­so­wać się

 (2.1) slang. upra­wiać seks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sek­sow­ny


Źródła:

Wiktionary

Seksowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sek­sow­nie


Źródła:

SJP.pl

Seksowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sek­sow­ny; bar­dziej sek­sow­ny


Źródła:

SJP.pl

Seksowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest sek­sow­ne; cecha tego, kto jest sek­sow­ny


Źródła:

Wiktionary

Seksowny

pod­nie­ca­ją­cy, atrak­cyj­ny fi­zycz­nie; sexy, seksi


przy­miot­nik

 (1.1) atrak­cyj­ny sek­su­al­nie, po­nęt­ny

 (1.2) prze­peł­nio­ny sek­su­al­no­ścią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksowy

rzad­ko: sek­sow­ny


Źródła:

SJP.pl

Seksparty

or­giet­ka, spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, pod­czas któ­re­go głów­ną atrak­cją jest upra­wia­nie seksu; sex-party, sex party


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­ję­cie po­łą­czo­ne z upra­wia­niem seksu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekspert

żar­to­bli­wie: ek­spert w spra­wach seksu


Źródła:

SJP.pl

Sekspertka

żar­to­bli­wie: ek­spert­ka w spra­wach seksu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. spe­cja­list­ka w spra­wach seksu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksprzemysł

wszyst­kie ko­mer­cyj­ne dzia­ła­nia zwią­za­ne z pro­duk­cją i sprze­da­żą fil­mów, ma­ga­zy­nów i ga­dże­tów o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym; por­no­biz­nes, porno-biz­nes, porno biz­nes, seks­biz­nes


Źródła:

SJP.pl

Seksrobot

robot do za­spo­ka­ja­nia po­trzeb sek­su­al­nych; sex­ro­bot


Źródła:

SJP.pl

Seksskandal

skan­dal na tle sek­su­al­nym; sek­sa­fe­ra, se­xa­fe­ra


Źródła:

SJP.pl

Seksta

1. in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy sze­ścio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej;
2. w daw­nej szko­le śred­niej: szó­sta klasa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. od­le­głość mię­dzy dźwię­ka­mi równa ośmiu lub dzie­wię­ciu pół­to­nom;

 (1.2) rel. część ofi­cjum ko­ściel­ne­go od­ma­wia­na w po­łud­nie

 (1.3) sport. część za­sło­ny w szer­mier­ce na flo­re­ty


Sek­sta – in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy sze­ścio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej. W sze­re­gu za­sad­ni­czym na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją sek­sta wiel­ka i sek­sta mała. Za­sto­so­wa­nie zna­ków chro­ma­tycz­nych poz­wa­la zmie­nić jej roz­miar.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekstancerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. tan­cer­ka wy­ko­nu­ją­ca ta­niec ero­tycz­ny, zwy­kle w barze lub klu­bie noc­nym; tan­cer­ka ero­tycz­na


Źródła:

Wiktionary

Sekstans

sek­stant; przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny do po­mia­ru kątów, zwła­szcza pio­no­wych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekstant

sek­stans; przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny do po­mia­ru kątów, zwła­szcza pio­no­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. żegl. op­tycz­ny przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny sto­so­wa­ny nieg­dyś w że­glu­dze;


Sek­stant (także: sek­stans sex­tans – szó­sta część) – ką­to­mierz lu­ster­ko­wy, op­tycz­ny przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny, sto­so­wa­ny w że­glar­stwie i astro­no­mii, słu­żą­cy do mie­rze­nia wy­so­ko­ści ciał nie­bie­skich nad ho­ry­zon­tem, a także kątów po­zio­mych i pio­no­wych po­mię­dzy obiek­ta­mi wi­docz­ny­mi na Ziemi, w celu okre­śle­nia linii po­zy­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekstaśma

ama­tor­skie na­gra­nie sto­sun­ku sek­su­al­ne­go


Sek­sta­śma – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2014 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekstecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sek­stet


Źródła:

Wiktionary

Sekstelefon

Sek­ste­le­fon – usłu­ga po­le­ga­ją­ca na roz­mo­wie te­le­fo­nicz­nej o za­bar­wie­niu sek­su­al­nym w celu pod­nie­ce­nia lub sek­su­al­ne­go za­spo­ko­je­nia osoby wy­ko­nu­ją­cej po­łą­cze­nie. Wy­ko­nu­je się je na kon­kret­ny numer te­le­fo­nu po­da­ny np. w re­kla­mie w pra­sie lub te­le­ga­ze­cie. Koszt wy­ko­na­nia ta­kie­go po­łą­cze­nia może być różny, a za roz­mo­wę te­le­fo­nicz­ną płaci klient.


Źródła:

Wikipedia

Sekstelefoniczny

przy­miot­nik od: sek­ste­le­fon, np. po­łą­cze­nie sek­ste­le­fo­nicz­ne


Źródła:

SJP.pl

Sekstern

daw­niej:
1. ze­szyt, bru­lion, nie­o­pra­wio­na książ­ka;
2. ar­kusz pa­pie­ru zło­żo­ny na sześć czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Sekstet

1. ze­spół mu­zycz­ny zło­żo­ny z sze­ściu wy­ko­naw­ców lub in­stru­men­tów;
2. utwór mu­zycz­ny na sześć in­stru­men­tów lub gło­sów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół sze­ściu mu­zy­ków lub śpie­wa­ków;

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny skom­po­no­wa­ny na sześć in­stru­men­tów lub sześć gło­sów;


Sek­stet (łac. "sex" – sześć, ang. "sex­tet", franc. "sex­tu­or", "sex­tet­te", niem. "Sex­tett", wł. "se­stet­to") – dwuz­nacz­ne po­ję­cie mu­zycz­ne:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seksting

prze­sy­ła­nie ero­tycz­nych wia­do­mo­ści, czę­sto ze zdję­cia­mi lub na­gra­nia­mi; sex­ting


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­mie­nia­nie się ero­tycz­ny­mi wia­do­mo­ścia­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekstingowy

zwią­za­ny z pi­sa­niem ero­tycz­nych wia­do­mo­ści za poś­red­nict­wem środ­ków ko­mu­ni­ka­cji elek­tro­nicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Sekstola

fi­gu­ra ryt­micz­na pow­sta­ła z po­dzia­łu dwu­dziel­nej war­to­ści ryt­micz­nej na sześć rów­nych czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Sekstowy

→ sek­sta


Patrz:seksta

Źródła:

SJP.pl

Seksturysta

osoba po­dró­żu­ją­ca w celu po­szu­ki­wa­nia przy­gód ero­tycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Seksturystka

→ sek­stu­ry­sta


Patrz:seksturysta

Źródła:

SJP.pl

Seksturystyka

tu­ry­sty­ka ero­tycz­na, tu­ry­sty­ka sek­su­al­na;
1. po­dró­żo­wa­nie w celu po­szu­ki­wa­nia przy­gód ero­tycz­nych;
2. ofe­ro­wa­nie tu­ry­stom usług sek­su­al­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ry­sty­ka, któ­rej celem jest wcho­dze­nie w nie­zo­bo­wią­zu­ją­ce re­la­cje sek­su­al­ne z przed­sta­wi­cie­la­mi danej spo­łecz­no­ści lo­kal­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekstyl

w astro­lo­gii: układ dwóch pla­net od­da­lo­nych od sie­bie o około 60 stop­ni na nie­bie


Źródła:

SJP.pl

Sekstyliard

licz­ba wy­no­szą­ca 10^39


Sek­sty­liard – licz­ba 1039, czyli je­dyn­ka i 39 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym. Ter­min "sek­sty­liard" jest sto­so­wa­ny w na­zew­nict­wie li­czeb­ni­ków w skali dłu­giej i nie ma swo­je­go od­po­wied­ni­ka w skali krót­kiej.

W kra­jach sto­su­ją­cych krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) licz­ba 1039 nosi nazwę du­o­de­cy­lion, tak jak 1072 w po­zo­sta­łych kra­jach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekstylion

licz­ba równa je­dyn­ce z 36 ze­ra­mi; w nie­licz­nych kra­jach (np. Fran­cji, byłym Związ­ku Ra­dziec­kim) równa je­dyn­ce z 21 ze­ra­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) licz­ba 1036;


Sek­sty­lion – licz­ba 1036, czyli je­dyn­ka i 36 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym.

W kra­jach sto­su­ją­cych tzw. krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) sek­sty­lion oz­na­cza 1021, czyli try­liard w po­zo­sta­łych kra­jach.

W ukła­dzie SI mnoż­ni­ko­wi 1036 nie od­po­wia­da żaden prze­dro­stek jed­nost­ki miary.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekstyna

zwrot­ka zło­żo­na z sze­ściu wier­szy je­de­na­stoz­gło­sko­wych; se­sty­na


Sek­sty­na, także se­sty­na (fr. "sex­ti­ne", od łac. "sex­tus" ’szó­sty‘) – stro­fa sze­ścio­wer­so­wa, naj­czę­ściej o wer­sach je­de­na­sto- albo ośmioz­gło­sko­wych i ukła­dzie rymów "ababcc". Na­zy­wa­na cza­sem sek­sty­ną epic­ką dla odróż­nie­nia od se­sty­ny li­rycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seksualia

przed­mio­ty, pu­bli­ka­cje zwią­za­ne z sek­sem


Źródła:

SJP.pl

Seksualizacja

1. oce­nia­nie głów­nie pod kątem atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej;
2. ro­zbu­dza­nie w kimś za­in­te­re­so­wa­nia sek­sem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. pro­ces, w wy­ni­ku któ­re­go war­to­ścio­wa­nie kogoś jest do­ko­ny­wa­ne z punk­tu wi­dze­nia atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej


Sek­su­a­li­za­cja – pro­ces, w wy­ni­ku któ­re­go war­to­ścio­wa­nie dru­giej osoby oraz sie­bie sa­me­go/sie­bie samej do­ko­ny­wa­ne jest przez pryz­mat atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej. Od­by­wa się w 3 wy­mia­rach: spo­łecz­no-kul­tu­ro­wym, in­ter­per­so­nal­nym i in­trap­sy­chicz­nym. Po­le­ga na in­stru­men­tal­nym po­dej­ściu do osoby po­przez po­strze­ga­nie jej jako przed­mio­tu do sek­su­al­ne­go wy­ko­rzy­sty­wa­nia w oder­wa­niu od jej god­no­ści i aspek­tów oso­bo­wo­ścio­wych, zaś war­tość osoby jest mie­rzo­na po­zio­mem atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seksualizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ter­min, po­ję­cie, pro­blem zwią­za­ny z sek­su­al­no­ścią

 (1.2) książk. za­in­te­re­so­wa­nie spra­wa­mi płci


Źródła:

Wiktionary

Seksualizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sek­su­a­li­zo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Seksualizować

1. oce­niać głów­nie pod kątem atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej;
2. ro­zbu­dzać w kimś za­in­te­re­so­wa­nie sek­sem


Źródła:

SJP.pl

Seksualnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy seksu, sek­su­al­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Seksualność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. psych. so­cjol. wro­dzo­na, na­tu­ral­na funk­cja or­ga­niz­mu, za­wie­ra­ją­ca w sobie seks, orien­ta­cję sek­su­al­ną, iden­ty­fi­ka­cję płcio­wą i jej rolę, re­pro­duk­cję, po­żą­da­nie, ero­tyzm oraz in­tym­ność;

 (1.2) cecha tego, co sek­su­al­ne; cecha tych, któ­rzy są sek­su­al­ni


Sek­su­al­ność – wro­dzo­na[nie­wia­ry­god­ne źró­dło?], na­tu­ral­na funk­cja or­ga­niz­mu ludz­kie­go i jedna z za­sad­ni­czych czyn­ni­ków mo­ty­wu­ją­cych do po­dej­mo­wa­nia więzi i kon­tak­tów in­ter­per­so­nal­nych, ma­ją­ca wy­miar bio­lo­gicz­ny, psy­chicz­ny, spo­łecz­no-kul­tu­ro­wy i []. Sek­su­al­ny po­ten­cjał fiz­jo­lo­gicz­ny czło­wie­ka ulega kształ­to­wa­niu przez doś­wiad­cze­nia ży­cio­we.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Seksualny

zwią­za­ny ze współ­ży­ciem płcio­wym; płcio­wy, zmy­sło­wy, ero­tycz­ny, cie­les­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy seksu i po­pę­du płcio­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksuolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie sek­su­o­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem za­bu­rzeń sek­su­al­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­karz, spe­cja­list­ka sek­su­o­lo­gii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksuologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się sek­su­al­no­ścią, ży­ciem sek­su­al­nym czło­wie­ka;


Sek­su­o­lo­gia – dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się sze­ro­ko po­ję­tą sek­su­al­no­ścią czło­wie­ka: po­trze­ba­mi sek­su­al­ny­mi (także ich za­bu­rze­nia­mi lub bra­kiem), pra­wi­dło­wym ży­ciem sek­su­al­nym czło­wie­ka za­rów­no w sfe­rze ciała, jak i ducha, od­czu­wa­ny­mi uczu­cia­mi, re­la­cja­mi z in­ny­mi ludź­mi, a także resz­tą ota­cza­ją­ce­go świa­ta. W sfe­rze sek­su­o­lo­gii mie­szczą się "wszel­kie aspek­ty płcio­wo­ści czło­wie­ka". Ma cha­rak­ter in­ter­dy­scy­pli­nar­ny. Dzie­dzi­ny wie­dzy, któ­rych jest czę­ścią, to an­tro­po­lo­gia, me­dy­cy­na, psy­cho­lo­gia, so­cjo­lo­gia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Seksuologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z sek­su­o­lo­gią, do­ty­czą­cy sek­su­o­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Seksuolożka

→ sek­su­o­log


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem za­bu­rzeń sek­su­al­nych


Patrz:seksuolog

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seksworker

[czy­taj: sek­słor­ker] osoba za­trud­nio­na w prze­my­śle ero­tycz­nym lub upra­wia­ją­ca seks za pie­nią­dze; sex­wor­ker, pra­cow­nik sek­su­al­ny


Źródła:

SJP.pl

Seksworkerka

[czy­taj: sek­słor­ker­ka] ko­bie­ta za­trud­nio­na w prze­my­śle ero­tycz­nym lub upra­wia­ją­ca seks za pie­nią­dze; sex­wor­ker­ka, pra­cow­ni­ca sek­su­al­na


Źródła:

SJP.pl

Seksworking

[czy­taj: sek­słor­king] za­rob­ko­we świad­cze­nie usług sek­su­al­nych i ero­tycz­nych; sex­wor­king


Źródła:

SJP.pl

Seksyzm

bar­dzo rzad­ko: sek­sizm


Źródła:

SJP.pl

Sekt

1. grupa re­li­gij­na, która oder­wa­ła się od Ko­ścio­ła przyj­mu­jąc włas­ne za­sa­dy;
2. odi­zo­lo­wa­na grupa spo­łecz­na sil­nie ak­cen­tu­ją­ca rolę guru


Sekt – okre­śle­nie wina mu­su­ją­ce­go sto­so­wa­ne w kra­jach nie­miec­ko­ję­zycz­nych od 1900 roku. Po­cho­dze­nie słowa nie jest do­kład­nie znane.

Sekt może być sprze­da­wa­ny jako "De­uts­cher Sekt" wy­łącz­nie, jeśli zo­stał wy­pro­du­ko­wa­ny w 100 pro­cen­tach z wi­no­gron nie­miec­kich. Do­miesz­ki z in­nych re­gio­nów upraw­nych są doz­wo­lo­ne. Okre­śle­nie "Sekt b.A." lub "Qualitätsschaumwein b.A." musi być po­da­ne na ety­kie­cie wraz z nazwą ob­sza­ru upraw­ne­go z któ­re­go ze­bra­no wi­no­gro­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekta

1. grupa re­li­gij­na, która oder­wa­ła się od Ko­ścio­ła przyj­mu­jąc włas­ne za­sa­dy;
2. odi­zo­lo­wa­na grupa spo­łecz­na sil­nie ak­cen­tu­ją­ca rolę guru


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. odłam ja­kiejś re­li­gii

 (1.2) rel. grupa wyz­na­ją­ca odręb­ną re­li­gię sku­pio­na wokół przy­wód­cy du­cho­we­go

 (1.3) przen. grupa spo­łecz­na izo­lu­ją­ca się od ogółu


Sekta (od łac. "secta" – kie­ru­nek, droga, po­stę­po­wa­nie, za­sa­dy, stron­nict­wo, nauka, od "sequi" – iść za kimś, po­stę­po­wać, to­wa­rzy­szyć lub łac. "seco", "se­ca­re" – od­ci­nać, odrą­by­wać, od­ci­nać się od cze­goś) – pier­wot­nie grupa spo­łecz­na pow­sta­ła na sku­tek ro­zła­mu (schiz­my) wśród wyz­naw­ców ja­kiejś ide­o­lo­gii lub grupa kul­to­wa po­wo­ła­na po doś­wiad­cze­niu re­li­gij­nym jej za­ło­ży­cie­la.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sektor

1. część ja­kiejś prze­strze­ni lub te­re­nu;
2. część go­spo­dar­ki wy­dzie­lo­na ze wzglę­du na okre­ślo­ny typ włas­no­ści, pro­duk­cji lub usług;
3. w in­for­ma­ty­ce: wy­o­dręb­nio­na część dysku kom­pu­te­ro­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dzie­lo­na część ja­kiejś prze­strze­ni

 (1.2) okre­ślo­ny dział go­spo­dar­ki na­ro­do­wej lub jej część od­dziel­na z po­wo­du okre­ślo­ne­go typu włas­no­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sektornik

li­ścia­nek sek­tor­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Sektorowy

przy­miot­nik od: sek­tor


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sek­to­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sektorówka

po­tocz­nie: wiel­ka flaga roz­wi­ja­na przez ki­bi­ców na sek­to­rze sta­dio­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. kib. tran­spa­rent du­żych roz­mia­rów roz­cią­ga­na przez ki­bi­ców na cały sek­tor wi­dow­ni


Sek­to­rów­ka w slan­gu ul­tra­sów (ki­bi­ców przy­go­to­wu­ją­cych opra­wy me­czo­we) jest to duża flaga wcią­ga­na z dol­ne­go sek­to­ra na górną część try­bu­ny zaj­mo­wa­ną przez ki­bi­ców. Naj­więk­szą sek­to­rów­kę w Pol­sce ma Pogoń Szcze­cin. Sek­to­rów­ki są dumą ki­bi­ców. Są one róż­nie pod­no­szo­ne, np. Ki­bi­ce GKS-u Ka­to­wi­ce opu­szcza­ją sek­to­rów­kę na przeź­ro­czy­stych lin­kach z dachu. Wtedy sek­to­rów­ka za­kry­wa try­bu­nę. Naj­więk­sze sek­to­rów­ki ważą nawet kil­ka­dzie­siąt ki­lo­gra­mów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sektowy

→ sekta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sektą, do­ty­czą­cy sekty


Patrz:sekta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekularny

1. stu­let­ni, o wieku li­czo­nym w set­kach lat; wie­ko­wy;
2. w ge­o­lo­gii: ruch se­ku­lar­ny - po­wol­ny ruch, prze­su­nię­cie sko­ru­py ziem­skiej wi­docz­ne do­pie­ro po upły­wie stu­le­ci


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. książk. wie­ko­wy, stu­let­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekularysta

→ se­ku­la­ryzm


Patrz:sekularyzm

Źródła:

SJP.pl

Sekularystka

→ se­ku­la­ry­sta


Patrz:sekularysta

Źródła:

SJP.pl

Sekularystyczny

→ se­ku­la­ryzm


Patrz:sekularyzm

Źródła:

SJP.pl

Sekularyzacja

przej­ście okre­ślo­ne­go pod­mio­tu spod wła­dzy ko­ściel­nej do świec­kiej; ześ­wiec­cze­nie, de­sa­kra­li­za­cja, la­i­cy­za­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. pro­ces po­le­ga­ją­cy na osła­bia­niu się wpły­wów kleru, ko­ścio­łów lub re­li­gii na życie spo­łecz­ne i upo­wszech­nie­nie się świec­kie­go mo­de­lu życia

 (1.2) polit. prze­ję­cie ma­jąt­ków spod wła­dzy ko­ściel­nej pod wła­dzę świec­ką

 (1.3) kośc. przej­ście osoby du­chow­nej do stanu świec­kie­go


Se­ku­la­ry­za­cja, ześ­wiec­cze­nie – ze­spół dzia­łań zmie­rza­ją­cy do znacz­ne­go ogra­ni­cze­nia lub wręcz cał­ko­wi­te­go wy­e­li­mi­no­wa­nia roli re­li­gii w spo­łe­czeń­stwie. Ter­min pow­stał w 1646 r. w trak­cie ro­ko­wań koń­czą­cych wojnę trzy­dzie­sto­let­nią i po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "sa­e­cu­la­ris" (świec­ki); do ję­zy­ka pol­skie­go prze­szedł z fran­cu­skie­go "sécularisation".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekularyzacyjny

→ se­ku­la­ry­za­cja


Patrz:sekularyzacja

Źródła:

SJP.pl

Sekularyzm

brak współ­za­leż­no­ści i in­te­gra­cji mię­dzy re­li­gią a pu­blicz­ny­mi spra­wa­mi spo­łe­czeń­stwa; świec­kość


Se­ku­la­ryzm, świec­kość – po­ję­cie po­wszech­nie de­fi­nio­wa­ne jako kon­cep­cja braku in­te­gra­cji lub współ­za­leż­no­ści re­li­gii z pu­blicz­ny­mi spra­wa­mi spo­łe­czeń­stwa. Czę­sto jest wią­za­ny z okre­sem oś­wie­ce­nia w Eu­ro­pie i od­gry­wa głów­ną rolę w spo­łe­czeń­stwach Za­cho­du. Idee roz­dzia­łu Ko­ścio­ła od pań­stwa i la­ic­ko­ści wiele czer­pią z se­ku­la­ryz­mu - idei stwier­dza­ją­cej, że jest moż­li­wy świat bez Boga. An­to­ni­mem se­ku­la­ryz­mu jest te­o­kra­cja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekularyzować

na­da­wać, nadać cze­muś cechy świec­kie, usu­wać, usu­nąć wpływ du­cho­wień­stwa z róż­nych dzie­dzin życia spo­łecz­ne­go; ześ­wiec­czać (ześ­wiec­czyć), prze­pro­wa­dzać (prze­pro­wa­dzić) de­sa­kra­li­za­cję, la­i­cy­zo­wać (zla­i­cy­zo­wać)


Źródła:

SJP.pl

Sekulski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekunda

1. jed­nost­ka czasu; 1/60 mi­nu­ty;
2. jed­nost­ka miary kątów i łuków równa 1/3600 stop­nia;
3. drugi sto­pień gamy dia­to­nicz­nej;
4. po­tocz­nie: krót­ka chwi­la, mo­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. jed­nost­ka czasu równa 1/60 mi­nu­ty;

 (1.2) mat. jed­nost­ka kąta pła­skie­go równa 1/3600 stop­nia;

 (1.3) pot. krót­ka chwi­la

 (1.4) muz. in­ter­wał mię­dzy dwoma ko­lej­ny­mi dźwię­ka­mi skali;


Se­kun­da, oz­na­cze­nie s, skrót sek. – jed­nost­ka czasu, jed­nost­ka pod­sta­wo­wa więk­szo­ści ukła­dów jed­no­stek miar np. SI, MKS, CGS. Obec­nie oz­na­cza­na s, nieg­dyś sek.

Jest to czas równy 9 192 631 770 okre­som pro­mie­nio­wa­nia od­po­wia­da­ją­ce­go przej­ściu mię­dzy dwoma po­zio­ma­mi F = 3 i F = 4 struk­tu­ry nad­sub­tel­nej stanu pod­sta­wo­we­go S1/2 atomu cezu 133Cs (po­wyż­sza de­fi­ni­cja od­no­si się do atomu cezu w spo­czyn­ku w tem­pe­ra­tu­rze 0 K).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekundant

1. świa­dek jed­ne­go z uczest­ni­ków po­je­dyn­ku;
2. w za­wo­dach spor­to­wych, zwła­szcza w bok­sie: do­rad­ca i opie­kun za­wod­ni­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. poś­red­nik i świa­dek jed­ne­go z po­je­dyn­ku­ją­cych się, ne­go­cja­tor wa­run­ków po­je­dyn­ku, pil­nu­ją­cy by star­cie od­by­wa­ło się zgod­nie z za­sa­da­mi ho­no­ro­wy­mi

 (1.2) sport. zwła­szcza w pię­ściar­stwie i sza­chach: do­rad­ca i po­moc­nik za­wod­ni­ka


Se­kun­dant (łac. "se­cun­dans" – wspie­ra­ją­cy) – poś­red­nik uczest­ni­ka po­je­dyn­ku, świa­dek jed­ne­go z ry­wa­li ne­go­cju­ją­cy w jego imie­niu wa­run­ki star­cia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekundantka

→ se­kun­dant


Patrz:sekundant

Źródła:

SJP.pl

Sekundariusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. skrzy­pek gra­ją­cy par­tię dru­gich skrzy­piec w ze­spo­le ka­me­ral­nym lub or­kie­strze sym­fo­nicz­nej

 (1.2) daw. med. le­karz po­moc­ni­czy w szpi­ta­lu

 (1.3) daw. rel. ksiądz po­moc­ni­czy, szcze­gól­nie kaz­no­dzie­ja


Źródła:

Wiktionary

Sekundarny

książ­ko­wo: dru­go­rzęd­ny, po­bocz­ny lub po­chod­ny


Źródła:

SJP.pl

Sekundeczka

zdrob­nie­nie od: se­kun­da


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: se­kund­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekundka

zdrob­nie­nie od: se­kun­da


Źródła:

SJP.pl

Sekundkę

zdrob­nie­nie od: se­kun­da


Źródła:

SJP.pl

Sekundnik

wska­zów­ka w ze­gar­ku od­mie­rza­ją­ca se­kun­dy


Se­kund­nik – trze­cia do­dat­ko­wa wska­zów­ka ze­ga­ra wska­zów­ko­we­go. Se­kund­nik to wska­zów­ka naj­czę­ściej umie­szcza­na cen­tral­nie razem z dwoma głów­ny­mi, która in­for­mu­je ob­ser­wa­to­ra o ak­tu­al­nie upły­wa­ją­cej se­kun­dzie z danej mi­nu­ty (którą wska­zu­je wska­zów­ka mi­nu­to­wa).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekundnikowy

→ se­kund­nik


Patrz:sekundnik

Źródła:

SJP.pl

Sekundogenitura

1. prawo młod­sze­go syna do dzie­dzi­cze­nia tronu lub ma­jąt­ku;
2. spra­wo­wa­nie wła­dzy przez młod­szą linię dy­na­stycz­ną mo­nar­chów jed­ne­go pań­stwa w innym pań­stwie


Se­kun­do­ge­ni­tu­ra (od se­cun­da ge­ni­tu­ra „dru­gie (z kolei) uro­dze­nie, drugi po­to­mek”) – wła­dza młod­szej linii dy­na­stycz­nej mo­nar­chów jed­ne­go pań­stwa w innym pań­stwie, np. se­kun­do­ge­ni­tu­ra Ja­giel­lo­nów w Cze­chach i na Wę­grzech; także: prawo młod­sze­go syna do dzie­dzi­cze­nia tronu albo ma­jąt­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekundomierz

zegar do mie­rze­nia krót­kich od­cin­ków czasu z do­kład­no­ścią do ułam­ków se­kun­dy; sto­per


Se­kun­do­mierz (po­pu­lar­nie sto­per) – przy­rząd tech­nicz­ny typu me­cha­nicz­ne­go, po­dob­ny do ze­gar­ka, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w celu od­mie­rza­nia ma­łe­go od­cin­ka cza­so­we­go. Ma za za­da­nie wy­mie­rzyć czas z do­kład­no­ścią do 0,1 ułam­ka se­kun­dy.

Ma me­cha­nizm umoż­li­wia­ją­cy jego wy­ze­ro­wa­nie. Naj­po­pu­lar­niej­szy ma za­kres od­cin­ka ogra­ni­czo­ny do 30 minut. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest mię­dzy in­ny­mi w prze­my­śle, w ba­da­niach na­u­ko­wych i spor­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekundowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­kun­do­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sekundę

1. jed­nost­ka czasu; 1/60 mi­nu­ty;
2. jed­nost­ka miary kątów i łuków równa 1/3600 stop­nia;
3. drugi sto­pień gamy dia­to­nicz­nej;
4. po­tocz­nie: krót­ka chwi­la, mo­ment


Źródła:

SJP.pl

Sekuryt

szkło prze­ci­wod­pry­sko­we, które po stłu­cze­niu nie daje odłam­ków; se­cu­rit


Źródła:

SJP.pl

Sekurytyzacja

me­to­da po­zy­ski­wa­nia ka­pi­ta­łu, po­le­ga­ją­ca na przeksz­tał­ce­niu wy­bra­nych ak­ty­wów w stan­da­ry­zo­wa­ne pa­pie­ry war­to­ścio­we


Se­ku­ry­ty­za­cja (ang. "se­cu­ri­ti­za­tion") – tech­ni­ka re­fi­nan­so­wa­nia, w ra­mach któ­rej pula ak­ty­wów wraz z ge­ne­ro­wa­ny­mi przez nie stru­mie­nia­mi go­tów­ko­wy­mi zo­sta­je wy­i­zo­lo­wa­na z bi­lan­su banku (lub rza­dziej in­ne­go pod­mio­tu) w for­mie pod­mio­tu spe­cjal­ne­go przez­na­cze­nia (ang. "spe­cial pur­po­se ve­hic­le", SPV), który do­ko­nu­je re­fi­nan­so­wa­nia po­przez emi­sję pa­pie­rów war­to­ścio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekurytyzacyjny

→ se­ku­ry­ty­za­cja


Patrz:sekurytyzacja

Źródła:

SJP.pl

Sekutnica

książ­ko­wo: kłót­li­wa, zło­śli­wa, nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta; zło­śni­ca, pie­kiel­ni­ca, kłót­ni­ca, awan­tur­ni­ca, szan­tra­pa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kłót­li­wa i do­kucz­li­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekutnik

osoba kłót­li­wa, zło­śli­wa, nie­sym­pa­tycz­na; zło­śnik, pie­kiel­nik, kłót­nik, awan­tur­nik, szan­tra­pa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zło­śli­wa i kłót­li­wa osoba


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekutny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. kłót­li­wy


Źródła:

Wiktionary

Sekuła

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekwan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Źródła:

Wiktionary

Sekwana

rzeka we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Fran­cji, prze­pły­wa­ją­ca przez Paryż;

 (1.2) hist. adm. dawny fran­cu­ski de­par­ta­ment ist­nie­ją­cy w la­tach 1790-1968 obej­mu­ją­cy Paryż i są­sied­nie gminy;


Sek­wa­na (fr. "Seine", łac. "Se­qu­a­na") – rzeka w pół­noc­nej Fran­cji. Jej dłu­gość wy­no­si 774,8 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 78,5 tys. km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekwana-Saint-Denis

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Île-de-Fran­ce;


Sek­wa­na-Saint-Denis ( Seine-Saint-Denis, []) – fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści aglo­me­ra­cji pa­ry­skiej. Oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym (pre­fek­tu­rą) de­par­ta­men­tu jest Bo­bi­gny. De­par­ta­ment oz­na­czo­ny jest nu­me­rem 93. Zo­stał ut­wo­rzo­ny 1 stycz­nia 1968 roku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sekwański

przy­miot­nik od: Sek­wa­na


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sek­wa­ną, do­ty­czą­cy Sek­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekwencer

urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy za­pa­mię­tu­ją­ce sek­wen­cje dźwię­ków; sek­wen­ser, se­qu­en­cer


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekwencja

1. układ ele­men­tów na­stę­pu­ją­cych po sobie w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści;
2. frag­ment filmu lub przed­sta­wie­nia sta­no­wią­cy pewną zam­knię­tą ca­łość;
3. dra­ma­tur­gicz­nie zam­knię­ty frag­ment filmu, bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem aktu w dra­ma­cie;
4. pow­ta­rza­nie mo­ty­wu, zwro­tu me­lo­dycz­ne­go na stop­nio­wo zmie­nia­ją­cej się wy­so­ko­ści;
5. ro­dzaj śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji li­tur­gicz­nej wy­po­sa­żo­nej w me­lo­dię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. jed­nost­ka kom­po­zy­cyj­na filmu lub przed­sta­wie­nia, sta­no­wią­ca zam­knię­ty frag­ment akcji

 (1.2) książk. wy­stę­po­wa­nie cze­goś jedno po dru­gim

 (1.3) muz. pow­ta­rza­nie mo­ty­wu w ut­wo­rze na stop­nio­wo zmie­nia­ją­cej się wy­so­ko­ści

 (1.4) hist. muz. od­mia­na śred­nio­wiecz­nej pie­śni li­tur­gicz­nej


Sek­wen­cja – upo­rząd­ko­wa­ny ciąg zna­ków, sym­bo­li, nazw, zda­rzeń itp., sta­no­wią­cy struk­tu­rę ukła­du, sy­ste­mu. Wy­stę­po­wa­nie ko­lej­nych ele­men­tów wy­ni­ka z okre­ślo­nej re­gu­ły lub for­mu­ły. Np. sek­wen­cja wyz­na­cza po­rzą­dek, w jakim żyły kabla będą po­dłą­czo­ne do mo­du­lar­nych gniazd i wty­czek. Do oz­na­ko­wa­nia sek­wen­cji pro­du­cen­ci oka­blo­wa­nia uży­wa­ją ko­lo­rów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekwencjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sek­wen­cjo­no­wać.


Sek­wen­cjo­no­wa­nie (ang. "se­qu­en­cing") – w bio­lo­gii usta­la­nie ko­lej­no­ści ele­men­tar­nych pod­jed­no­stek tzw. mo­no­me­rów w bio­po­li­me­rach, naj­czę­ściej kwa­sach nu­kle­i­no­wych i biał­kach. Usta­la­nie bu­do­wy zło­żo­nych po­li­sa­cha­ry­dów bywa także za­li­cza­ne do sek­wen­cjo­no­wa­nia, po­mi­mo ich roz­ga­łę­zio­nej, a nie­kie­dy cy­klicz­nej struk­tu­ry.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sekwencjonować

w ge­ne­ty­ce: usta­lać ko­lej­ność nu­kle­o­ty­dów w łań­cu­chach kwa­sów nu­kle­i­no­wych oraz ami­nok­wa­sów w po­li­pep­ty­dach


Źródła:

SJP.pl

Sekwencyjność

cecha ukła­du ja­kichś ele­men­tów, w któ­rym wy­stę­pu­ją one w ści­śle okre­ślo­nej ko­lej­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Sekwencyjny

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ukła­du ja­kichś ele­men­tów, w któ­rym wy­stę­pu­ją one w ści­śle okre­ślo­nej ko­lej­no­ści;
2. zwią­za­ny z sek­wen­cją - ele­men­tem kon­struk­cyj­nym ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
3. zwią­za­ny z sek­wen­cją - pie­śnią li­tur­gicz­ną wy­ko­ny­wa­ną w cza­sie uro­czy­stej mszy przed czy­ta­niem Ewan­ge­lii;
4. zwią­za­ny z sek­wen­cją - jed­nost­ką kom­po­zy­cji ut­wo­ru fil­mo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Sekwens

w grze w karty: kilka ko­lej­nych co do war­to­ści kart w tym samym ko­lo­rze w ręku jed­ne­go z gra­ją­cych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) w grach kar­cia­nych: po­sia­da­nie kilku ko­lej­nych pod wzglę­dem war­to­ści kart w tym samym ko­lo­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sekwenser

urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy za­pa­mię­tu­ją­ce sek­wen­cje dźwię­ków; sek­wen­cer, se­qu­en­cer


Źródła:

SJP.pl

Sekwestr

od­da­nie ma­jąt­ku albo rze­czy spor­nej pod za­rząd oso­bie trze­ciej do czasu roz­strzy­gnię­cia sporu przez sąd


Sek­westr (z łac. "se­qu­e­ster") – ter­min praw­ni­czy oz­na­cza­ją­cy:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekwestracja

1. za­ję­cie ma­jąt­ku, ru­cho­mo­ści na rzecz pań­stwa
2. prze­sta­rza­le: sek­westr


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sekwestracyjny

→ sek­we­stra­cja


Patrz:sekwestracja

Źródła:

SJP.pl

Sekwestrator

urzęd­nik eg­zek­wu­ją­cy daw­niej za­le­głe po­dat­ki i opła­ty, do­ko­nu­ją­cy sek­we­stru


Źródła:

SJP.pl

Sekwestrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sek­we­stro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sekwoja

drze­wo z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych, jedno z naj­więk­szych drzew igla­stych; sos­no­grom


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­qu­o­ia|ref=tak., mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ol­brzy­mich i dłu­go­wiecz­nych drzew z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cych w gó­rach Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju sek­wo­ja (1.1)


Sek­wo­ja ("Se­qu­o­ia" Endl.) – ro­dzaj ol­brzy­mich drzew z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych obej­mu­ją­cy obec­nie tylko jeden ga­tu­nek: sek­wo­ja wiecz­nie­zie­lo­na ("Se­qu­o­ia sem­per­vi­rens"). Kie­dyś do tego ro­dza­ju za­li­cza­no także ma­mu­tow­ca ("Se­qu­o­io­den­dron"). W przesz­ło­ści do ro­dza­ju tego za­li­cza­no także sze­reg ska­mie­nia­ło­ści, prze­kla­sy­fi­ko­wa­nych po od­kry­ciu ro­dza­ju me­ta­sek­wo­ja ("Me­ta­se­qu­o­ia") wła­śnie do tego ro­dza­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sekwojadendron

dłu­go­wiecz­ne drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­śni­ko­wa­tych, o ol­brzy­mich roz­mia­rach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; drze­wo ma­mu­to­we, drze­wo ma­mu­cie, ma­mu­to­wiec, we­ling­to­nia


Źródła:

SJP.pl

Sekwojowy

→ sek­wo­ja


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sek­woi

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści sek­woi

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią sek­woi


Patrz:sekwoja

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seladon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. por­ce­la­no­we szkli­wo o se­le­dy­no­wej bar­wie


Źródła:

Wiktionary

Seladonit

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów


Se­la­do­nit – mi­ne­rał ila­sty z gro­ma­dy krze­mia­nów. Uwod­nio­ny gli­no­krze­mian Na, K, Al, Mg, Fe. Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka fran­cu­skie­go "ce­la­don" czyli zie­leń mor­ska. Jego krysz­ta­ły są zwy­kle nie­do­strze­gal­ne gołym okiem. Zaz­wy­czaj wy­stę­pu­je w sku­pie­niach zbi­tych. Mi­ne­rał ten jest zbli­żo­ny pod wzglę­dem che­miz­mu i wy­glą­du do gla­u­ko­ni­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selam

mia­sto w In­diach


Selam, Salem – mia­sto w po­łud­nio­wych In­diach, w sta­nie Ta­mil­na­du, na wy­ży­nie Dekan. W 2007 r. mia­sto to na po­wierzch­ni 102 km² za­miesz­ki­wa­ło 751 438 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selamski

→ Selam


Patrz:Selam

Źródła:

SJP.pl

Seldżucki

do­ty­czą­cy Sel­dżu­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sel­dżu­ka­mi, od­no­szą­cy się do Sel­dżu­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seldżucy

tu­rec­ka dy­na­stia suł­ta­nów pa­nu­ją­ca od XI do XII w.


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. dy­na­stia pa­nu­ją­ca w róż­nych kra­jach Azji Za­chod­niej od XI do XIV wieku;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seldżuk

Sel­dżuk (tur. Selçuk; arab. السلاجق) (? - zm. ok. 1007 w Dżan­dzie) – epo­ni­micz­ny pro­to­pla­sta rodu Sel­dżu­ki­dów.

Ro­dzi­na Sel­dżu­ka na­le­ża­ła do ple­mie­nia Kynyk, we­dług Mah­mu­da al-Kasz­ga­ri tego z ple­mion Ogu­zów, z któ­re­go mieli wy­wo­dzić się ich wład­cy. Wśród przod­ków Sel­dżu­ka wy­mie­nia się Temüra-ja­lig­ha oraz jego ojca, Du­ka­ka (być może jed­nak Temür-ja­ligh i Dukak to ta sama osoba).


Źródła:

Wikipedia

Seldżukidzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. zob. Sel­dżu­cy.


Sel­dżu­ki­dzi (albo Sel­dżu­cy, od Sel­dżuk – arab. السلاجقة, tur. "Selçuk", pers. سلجوقیان) – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w róż­nych kra­jach Azji Za­chod­niej w okre­sie od XI do XIV wieku.

Sel­dżuk, epo­ni­micz­ny pro­to­pla­sta Sel­dżu­ki­dów, był pod ko­niec X wieku do­wód­cą woj­sko­wym ("sübaši") u wład­cy ("jabgu") Ogu­zów (w tym okre­sie za­czę­li też być na­zy­wa­ni Turk­me­na­mi).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selednica

plusk­wiak z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych


Se­led­ni­ca ("Chlo­ro­chroa") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych.

Plusk­wia­ki te mają pod­sta­wo­wą ko­lo­ry­sty­kę ciała zie­lo­ną do oliw­ko­wej, je­sie­nią z brą­zo­wym od­cie­niem. Barwa żółta, żół­to­bia­ła lub biała obej­mu­je: obrze­że­nie boków przed­ple­cza i li­stew­ki brzeż­nej od­wło­ka, dużą plamę u szczy­tu tarcz­ki i na­sa­dę pół­po­kryw.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seledyn

kolor bla­do­zie­lo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) blada, de­li­kat­na zie­leń

 (1.2) coś w ko­lo­rze se­le­dy­no­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seledynek

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od se­le­dyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chlo­rop­ha­nes spiza|ref., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ta­nagr;

 (2.2) ptak z ga­tun­ku se­le­dy­nek (2.1)


Se­le­dy­nek ("Chlo­rop­ha­nes spiza") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych (Thra­u­pi­dae). Wy­stę­pu­je od po­łud­nio­we­go Mek­sy­ku do wschod­niej Bra­zy­lii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seledynowo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na se­le­dy­no­wy od­cień barwy okre­ślo­nej przez drugi człon zło­że­nia

 (1.2) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na se­le­dy­no­wą barwę jed­nej lub wielu czę­ści wie­lo­barw­nej ca­ło­ści

 (1.3) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na se­le­dy­no­wą barwę tego, co na­zy­wa drugi, rze­czow­ni­ko­wy człon zło­że­nia

 (1.4) pier­wszy człon rze­czow­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na se­le­dy­no­wy kolor tego, co na­zy­wa drugi człon zło­że­nia


Źródła:

Wiktionary

Seledynowo-Czarny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: se­le­dy­no­wy i czar­ny


Źródła:

Wiktionary

Seledynowo-Szafirowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: se­le­dy­no­wy i sza­fi­ro­wy


Źródła:

Wiktionary

Seledynowo-Szary

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: se­le­dy­no­wy i szary


Źródła:

Wiktionary

Seledynowobłękitno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem se­le­dy­no­wo­błę­kit­nej barwy; w se­le­dy­no­wo­błę­kit­nym ko­lo­rze, od­cie­niu


Źródła:

Wiktionary

Seledynowobłękitny

błę­kit­ny o se­le­dy­no­wym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) błę­kit­ny o se­le­dy­no­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seledynowooki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. taki, który ma se­le­dy­no­we oczy


Źródła:

Wiktionary

Seledynowy

bla­do­zie­lo­ny, zie­lon­ka­wy, jas­no­zie­lo­ny, po­kry­ty takim ko­lo­rem (np. se­le­dy­no­wa su­kien­ka)


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy jas­no­zie­lo­ny kolor;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selekcja

1. dobór przez eli­mi­na­cję tych, które nie speł­nia­ją okre­ślo­nych wa­run­ków; wybór;
2. w bio­lo­gii: na­tu­ral­ny lub sztucz­ny dobór ro­ślin lub zwie­rząt do rozm­na­ża­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dobór do­ko­ny­wa­ny po­przez eli­mi­na­cję


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Selekcjoner

1. tre­ner wy­bie­ra­ją­cy skład dru­ży­ny do za­wo­dów;
2. osoba do­bie­ra­ją­ca osoby lub rze­czy przez eli­mi­na­cję tych, które nie speł­nia­ją okre­ślo­nych wa­run­ków;
3. osoba de­cy­du­ją­ca, kto może wejść do lo­ka­lu roz­ryw­ko­we­go;
4. w ło­wiect­wie: my­śli­wy wy­bie­ra­ją­cy zwie­rzy­nę łowną do od­strza­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­bie­ra­ją­ca jed­nost­ki które są pod ja­kimś wzglę­dem naj­lep­sze przy jed­no­czes­nym od­trą­ce­niu tych gor­szych

 (1.2) sport. tre­ner który usta­la skład dru­ży­ny którą za­rzą­dza

 (1.3) osoba de­cy­du­ją­ca kogo wpu­ścić do lo­ka­lu roz­gryw­ko­we­go, a kogo nie

 (1.4) łow. leśn. my­śli­wy z upraw­nie­nia­mi do wyz­na­cze­nia zwie­rzy­ny do od­strza­łu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy asy­stu­ją­cy przy wy­bo­rze cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selekcjonerka

→ se­lek­cjo­ner


Patrz:selekcjoner

Źródła:

SJP.pl

Selekcjonerski

wy­bie­ra­ją­cy tylko okre­ślo­ne ele­men­ty; wy­biór­czy, se­lek­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Selekcjonistka

→ se­lek­cjo­ni­sta; se­lek­cjo­ner­ka


Źródła:

SJP.pl

Selekcjonowany

taki, który po­zo­sta­je po se­lek­cji


Źródła:

SJP.pl

Selekcjonować

cza­sow­nik

 (1.1) wy­bie­rać po­przez eli­mi­na­cję


Źródła:

Wiktionary

Selekcyjny

zwią­za­ny z se­lek­cją


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy se­lek­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selekt

sztu­ka gru­bej zwie­rzy­ny przez­na­czo­na na od­strzał se­lek­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Selekta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. od­mia­na mar­chwi


Źródła:

Wiktionary

Selektoda

Se­lek­to­da (ina­czej: lampa re­gu­la­cyj­na) – lampa elek­tro­no­wa na­pię­cio­wa (w odróż­nie­niu do lamp mocy) o re­gu­lo­wa­nym na­chy­le­niu cha­rak­te­ry­sty­ki. Na­chy­le­nie to zmie­nia się w sze­ro­kim za­kre­sie w za­leż­no­ści od punk­tu pracy. Zmia­na na­chy­le­nia cha­rak­te­ry­sty­ki jest moż­li­wa dzię­ki temu, iż siat­ka ste­ru­ją­ca po­sia­da ob­sza­ry o róż­nej gę­sto­ści.


Źródła:

Wikipedia

Selektor

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Selektywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: se­lek­tyw­nie


Źródła:

SJP.pl

Selektywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: se­lek­tyw­ny; bar­dziej se­lek­tyw­ny


Źródła:

SJP.pl

Selektywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest se­lek­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są se­lek­tyw­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selektywny

obej­mu­ją­cy niek­tó­re ele­men­ty z ca­ło­ści


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) re­a­gu­ją­cy, dzia­ła­ją­cy tylko na pewne bodź­ce z po­mi­nię­ciem in­nych; za­leż­ny od pew­nych, ści­śle okre­ślo­nych bodź­ców, sy­tu­a­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selemdża

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie amur­skim Rosji, naj­więk­szy z do­pły­wów Zei


Se­lem­dża (ros. Селемджа, "Sie­lem­dża") – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na te­re­nie ob­wo­du amur­skie­go.

Źró­dła rzeki znaj­du­ją się na styku pasm gór­skich Jam-Aliń i Ezop. W gór­nym biegu, do oko­lic Ekim­cza­nu, rzeka ma cha­rak­ter gór­ski. Rzeka pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-za­chod­nim, w koń­co­wym biegu – pół­noc­nym skra­jem Rów­ni­ny Zej­sko-Bu­rej­skiej. Ucho­dzi do rzeki Zeja, któ­rej jest naj­dłuż­szym do­pły­wem.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selen

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Se


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Se i licz­bie ato­mo­wej 34;


Selen (Se, se­le­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy nie­me­ta­li w ukła­dzie okre­so­wym. Zna­nych jest kil­ka­na­ście jego izo­to­pów z prze­dzia­łu mas 65–91, z któ­rych trwa­łych jest 6.

Zo­stał od­kry­ty w roku 1817 przez J.J. Be­rze­liu­sa. Nazwa po­cho­dzi od Se­le­ne ( Σελήνη), grec­kiej nazwy Księ­ży­ca i bo­gi­ni która go uo­sa­bia­ła.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Selena

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.


Se­le­na Qu­in­ta­nil­la-Pérez (ur. 16 kwiet­nia 1971 w Lake Jack­son, zm. 31 marca 1995 w Cor­pus Chri­sti) – mek­sy­kań­sko-ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka.

Jedna z naj­więk­szych gwiazd mu­zy­ki te­ja­no i latin na świe­cie. Sławę zdo­by­ła głów­nie w kra­jach hisz­pań­sko­ję­zycz­nych.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selenawy

kwas se­le­na­wy - nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kwa­sów tle­no­wych; kwas se­le­no­wy(IV)


Źródła:

SJP.pl

Selene

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bo­gi­ni księ­ży­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie księ­ży­ca, utoż­sa­mia­na z rzym­ską Luną;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 580;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Selenek

sól kwasu se­le­no­wo­do­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Selenga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Mon­go­lii i Rosji ucho­dzą­ca deltą do je­zio­ra Baj­kał;


Se­len­ga (t. "Se­len­ge-mörön"; mong. Сэлэнгэ, ros. Селенга) – rzeka w Mon­go­lii i Rosji. Dłu­gość – 1024 km (593 km w Mon­go­lii), po­wierzch­nia zlew­ni – 447 tys. km².

Se­len­ga pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Ider gol (wy­pły­wa­ją­ca z Gór Chan­gaj­skich) i Del­ger mörön (wy­pły­wa na za­chód od je­zio­ra Chub­su­guł), ucho­dzi deltą o po­wierzch­ni ok. 700 km² do je­zio­ra Baj­kał.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selengijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­len­gą, do­ty­czą­cy Se­len­gi


Źródła:

Wiktionary

Selenian

sól kwasu se­le­no­we­go


Źródła:

SJP.pl

Selenin

sól kwasu se­le­na­we­go


Źródła:

SJP.pl

Selenit

mi­ne­rał, be­zbarw­na i przeź­ro­czy­sta od­mia­na gipsu


Se­le­nit – be­zbarw­na, bar­dzo czy­sta od­mia­na gipsu, wyksz­tał­co­na w for­mie du­żych ta­blicz­ko­wych krysz­ta­łów. Nazwą se­le­nit okre­śla się też cza­sa­mi włó­kni­stą od­mia­nę gipsu, wy­ka­zu­ją­cą księ­ży­co­wą poś­wia­tę, a nie­kie­dy także efekt ko­cie­go oka. Okazy ta­kie­go gipsu są znane z Fran­cji, Wiel­kiej Bry­ta­nii i Rosji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selenita

dom­nie­ma­ny miesz­ka­niec Księ­ży­ca; Księ­ży­cza­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­ny miesz­ka­niec Księ­ży­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selenitka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­na miesz­kan­ka Księ­ży­ca


Źródła:

Wiktionary

Selenitowy

→ se­le­nit


Patrz:selenit

Źródła:

SJP.pl

Selenki

sól kwasu se­le­no­wo­do­ro­we­go


Se­len­ki – grupa związ­ków che­micz­nych, sole kwasu se­le­no­wo­do­ro­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seleno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z Księ­ży­cem

 (1.2) chem. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z se­le­nem


Źródła:

Wiktionary

Selenocysteina

ami­nok­was biał­ko­wy, cy­ste­i­na za­wie­ra­ją­ca atom se­le­nu w miej­sce atomu siar­ki


Se­le­no­cy­ste­i­na (Sec) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów. Ma bu­do­wę po­dob­ną do cy­ste­i­ny, ale w miej­sce atomu siar­ki cy­ste­i­ny obec­ny jest w niej atom se­le­nu. Jest obec­na w licz­nych biał­kach en­zy­ma­tycz­nych. Razem z pi­ro­li­zy­ną są okre­śla­ne jako 21 i 22 ami­nok­was biał­ko­wy. Biał­ka za­wie­ra­ją­ce przy­najm­niej jedną resz­tę se­le­no­cy­ste­i­no­wą to se­le­no­pro­te­i­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selenodezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. nauka zaj­mu­ją­ca się wyz­na­cza­niem kształ­tu i roz­mia­rów Księ­ży­ca


Źródła:

Wiktionary

Selenofizyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. nauka ba­da­ją­ca wa­run­ki na Księ­ży­cu


Źródła:

Wiktionary

Selenograf

astro­nom zaj­mu­ją­cy się opi­sem po­wierzch­ni Księ­ży­ca i opra­co­wy­wa­niem jego map


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) astro­nom zaj­mu­ją­cy się ob­ser­wa­cją i opi­sem po­wierzch­ni księ­ży­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selenografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. dział astro­no­mii, nauka zaj­mu­ją­ca się opi­sem po­wierzch­ni Księ­ży­ca;


Se­le­no­gra­fia (stgr. Σελήνη, "Selḗnē" – Księ­życ; bo­gi­ni i uo­so­bie­nie Księ­ży­ca w mi­to­lo­gii, γράφω, "gráphō" – pisać) – dzie­dzi­na astro­no­mii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem (opi­sem) po­wierzch­ni Księ­ży­ca (na­tu­ral­ne­go sa­te­li­ty Ziemi). Jest od­po­wied­ni­kiem ge­o­gra­fii.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selenografka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astro­nom­ka zaj­mu­ją­ca się ob­ser­wa­cją i opi­sem po­wierzch­ni księ­ży­ca


Źródła:

Wiktionary

Selenolog

ba­dacz Księ­ży­ca


Źródła:

SJP.pl

Selenologia

nauka o Księ­ży­cu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. astr. nauka o Księ­ży­cu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selenonauta

astro­na­u­ta bio­rą­cy udział w locie na Księ­życ


Źródła:

SJP.pl

Selenonautyczny

→ se­le­no­na­u­ty­ka


Patrz:selenonautyka

Źródła:

SJP.pl

Selenostat

sta­cja ba­daw­cza umie­szczo­na na Księ­ży­cu


Źródła:

SJP.pl

Selenotropizm

re­ak­cja or­ga­niz­mu ro­ślin­ne­go na pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne od­bi­ja­ne przez Księ­życ


Źródła:

SJP.pl

Selenowodorowy

→ se­le­no­wo­dór


Patrz:selenowodór

Źródła:

SJP.pl

Selenowodór

Se­le­no­wo­dór, – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny se­le­nu i wo­do­ru. Jest pal­nym, sil­nie tru­ją­cym gazem o cha­rak­te­ry­stycz­nym, ostrym za­pa­chu.


Źródła:

Wikipedia

Selenowy

przy­miot­nik od: selen


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy se­le­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selenoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­tru­cie se­le­nem


Źródła:

Wiktionary

Seler

1. dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, o pie­rza­stych li­ściach za­wie­ra­ją­cych olej­ki ete­rycz­ne i zgru­bia­łym, ja­dal­nym ko­rze­niu;
2. ko­rzeń lub li­ście tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apium gra­ve­o­lens|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na;

 (1.2) spoż. ko­rzeń lub li­ście se­le­ra (1.1)

 (1.3) se­le­ry → daw. gwara. więz. włosy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selernica

se­ler­ni­ca żył­ko­wa­na - ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


Se­ler­ni­ca ("Cni­dium") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia od 5 do ok. 10 ga­tun­ków. Tak­son jest pro­ble­ma­tycz­ny – przy­najm­niej w tra­dy­cyj­nym, sze­ro­kim uję­ciu jest po­li­fi­le­tycz­ny. Wy­łą­czo­no z niego m.in. ro­dzaj "Ka­de­nia" wraz z ga­tun­kiem bę­dą­cym je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju w tra­dy­cyj­nym uję­ciu ros­ną­cym w Pol­sce – se­ler­ni­cą żył­ko­wa­ną ("Cni­dium du­bium" ≡ "Ka­de­nia dubia").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selerowate

1. o ce­chach se­le­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ko­rzeń se­le­ro­wa­ty - roz­wid­lo­ny ko­rzeń niek­tó­rych wa­rzyw


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apia­ce­ae|Lindl.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu se­le­row­ców;


Se­le­ro­wa­te, bal­dasz­ko­wa­te ("Apia­ce­ae" Lindl., "Um­bel­li­fe­rae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych, rza­dziej krze­wów, do któ­rej na­le­ży ponad 440 ro­dza­jów i 3820 ga­tun­ków. Przed­sta­wi­cie­le tej ro­dzi­ny spo­ty­ka­ni są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, w więk­szo­ści jed­nak rosną w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. W Pol­sce dziko ro­śnie ponad 70 ga­tun­ków. Do ro­dzi­ny tej na­le­żą licz­ne ga­tun­ki wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako wa­rzy­wa li­ścio­we i ko­rze­nio­we, przy­pra­wy, ro­śli­ny lecz­ni­cze i ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Selerowaty

1. o ce­chach se­le­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ko­rzeń se­le­ro­wa­ty - roz­wid­lo­ny ko­rzeń niek­tó­rych wa­rzyw


Źródła:

SJP.pl

Selerowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apia­les|Lindl.|ref=tak., rząd ro­ślin na­sien­nych;


Se­le­row­ce ("Apia­les" Lindl.) – rząd ro­ślin na­sien­nych, sta­no­wią­cy jedną z linii roz­wo­jo­wych kladu astro­wych (aste­rids) od­po­wia­da­ją­ce­go w uję­ciu Rug­gie­ro i in. na­drzę­do­wi astro­po­dob­nych "Aste­ra­nae". Na­le­ży tutaj 7 ro­dzin o do­brze poz­na­nych i do­wie­dzio­nych re­la­cjach fi­lo­ge­ne­tycz­nych (pew­nym wy­jąt­kiem jest ba­zal­na ro­dzi­na "Pen­nan­tia­ce­ae" w niek­tó­rych ana­li­zach wy­ka­zu­ją­ca bli­skie związ­ki z astrow­ca­mi "Aste­ra­les").


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selerowy

przy­miot­nik od: seler


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy se­le­ra, zwią­za­ny z se­le­rem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selery

1. dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, o pie­rza­stych li­ściach za­wie­ra­ją­cych olej­ki ete­rycz­ne i zgru­bia­łym, ja­dal­nym ko­rze­niu;
2. ko­rzeń lub li­ście tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. nie­u­my­te włosyfakt.


Se­le­ry ("Apium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych (bal­dasz­ko­wa­tych). Obej­mu­je 12 ga­tun­ków. Więk­szość z nich ro­śnie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i tylko se­le­ry zwy­czaj­ne "A. gra­ve­o­lens" są sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ne (rosną dziko w Eu­ro­pie, poza tym po­wszech­nie są upra­wia­ne, także w Pol­sce), a "A.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seleryba

filet z se­le­ra


Źródła:

SJP.pl

Seleucja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. to­po­nim, nazwa sze­re­gu sta­ro­żyt­nych miast na świe­cie;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Seleucydzi

sta­ro­żyt­na dy­na­stia sy­ryj­ska


Se­le­u­cy­dzi lub też Se­le­u­ki­dzi – dy­na­stia hel­le­ni­stycz­na za­ło­żo­na przez Se­le­u­ko­sa, z oś­rod­kiem po­cząt­ko­wo w Ba­bi­lo­nii, a od po­cząt­ku III w. p.n.e. Syrii, pa­nu­ją­ca w la­tach 312–63 p.n.e.

Se­le­u­kos był jed­nym z do­wód­ców Alek­san­dra Wiel­kie­go. W wy­ni­ku wojen dia­do­chów zo­stał wład­cą wie­lo­na­ro­do­we­go, ogrom­ne­go im­pe­rium roz­cią­ga­ją­ce­go się od Azji Mniej­szej na za­cho­dzie do gra­nic Indii na wscho­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selewinka

se­le­win­ka pu­styn­na - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Selewinkowate

mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na gry­zo­ni


Źródła:

SJP.pl

Self-Publishing

[czy­taj: self-pa­bli­szing] pu­bli­ko­wa­nie dzie­ła na­kła­dem włas­nym au­to­ra; sa­mo­pu­bli­ko­wa­nie, sa­mo­pu­bli­ka­cja


Źródła:

SJP.pl

Selfiacz

po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fik, self­ka, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


Źródła:

SJP.pl

Selfiaczek

ek­spre­syw­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fi­czek, sel­fik, self­ka, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sel­fiak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selfiak

po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fi­czek, sel­fia­czek, self­ka, sel­fik, sa­mo­lub­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. pot. zob. sel­fie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Selficzek

ek­spre­syw­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fia­czek, sel­fik, self­ka, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


Źródła:

SJP.pl

Selfie

[czy­taj: selfi] zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie; sel­fiacz


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. fo­to­gra­fia zro­bio­na sa­me­mu sobie z ręki;


Sel­fie – ro­dzaj fo­to­gra­fii au­to­por­tre­to­wej, zaz­wy­czaj wy­ko­ny­wa­nej z trzy­ma­ne­go w ręku lub na kijku do sel­fie apa­ra­tu cy­fro­we­go, ka­me­ry lub te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go. Fo­to­gra­fia przed­sta­wia zaz­wy­czaj sa­me­go sie­bie (w tym przy­pad­ku osobę, która się fo­to­gra­fu­je) lub od­bi­cie tej osoby w lu­strze. []


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Selfie-Stick

[czy­taj: selfi stik] ręcz­ny sta­tyw do ro­bie­nia zdjęć typu sel­fie; sel­fie stick


Źródła:

SJP.pl

Selfik

po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fiacz, self­ka, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


Źródła:

SJP.pl

Selfka

po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fi­czek, sel­fia­czek, sel­fik, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


Źródła:

SJP.pl

Selfmademan

[czy­taj: self­mejd­men] czło­wiek zaw­dzię­cza­ją­cy wszyst­ko wy­łącz­nie sobie, swoim zdol­no­ściom i włas­nej pra­co­wi­to­ści; self-made man


Źródła:

SJP.pl

Selfować

po­tocz­nie: robić sobie zdję­cie typu sel­fie


Źródła:

SJP.pl

Selfpub

[czy­taj: self­pab] pu­bli­ko­wa­nie dzie­ła na­kła­dem włas­nym au­to­ra; sa­mo­pu­bli­ko­wa­nie, sa­mo­pu­bli­ka­cja, self-pu­blis­hing


Źródła:

SJP.pl

Seliga

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Seligman

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seligmannit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków;


Se­lig­man­nit – mi­ne­rał klasy siarcz­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selim

Selim – imię mę­skie po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, po­cho­dzi od arab­skie­go imie­nia Salim, co oz­na­cza „bez­piecz­ny”.


Źródła:

Wikipedia

Selinunt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne grec­kie mia­sto za­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Sy­cy­lii, zni­szczo­ne w 408 r. p.n.e. przez Kar­ta­giń­czy­ków;


Se­li­nunt (gr. Σελινοῦς Se­li­no­us, łac. "Selinūs, Se­li­nun­tum") – sta­ro­żyt­ne mia­sto, ko­lo­nia Me­ga­ry Hy­bla­ja w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Sy­cy­lii. Obec­nie ruiny na te­re­nie gminy Ca­stel­ve­tra­no po­mię­dzy wio­ska­mi Tri­sci­na di Se­li­nun­te od za­cho­du i Ma­ri­nel­la di Se­li­nun­te od wscho­du.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selkie

[czy­taj: selki] w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej:
1. isto­ty po­tra­fią­ce zmie­niać się z foki w czło­wie­ka;
2. bo­gi­ni po­rząd­ków do­mo­wych


Sel­kie – szkoc­ki "Sil­kie", w fol­klo­rze szkoc­kim isto­ty mo­gą­ce zmie­nić się z foki w czło­wie­ka lub bo­gi­ni po­rząd­ków do­mo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selkirk

ame­ry­kań­ska rasa kota


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selkupski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sel­ku­pa­mi, do­ty­czą­cy Sel­ku­pów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język sel­kup­ski;


Źródła:

Wiktionary

Sellers

[czy­taj: SElers] naz­wi­sko


Sel­lers – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ma­rion.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sellin

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sellozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów


Sel­lo­za­ur ("Sel­lo­sa­u­rus") – di­no­za­ur z ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów (Pla­te­o­sa­u­ri­dae).

Żył w okre­sie tria­su (ok. 225 mln lat temu) na te­re­nach współ­czes­nej Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 6 m, masa ok. 200 kg. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Niem­czech.

Sel­lo­za­ur był di­no­za­u­rem śred­niej wiel­ko­ści ciała ale, po­ru­szał się za­pew­ne na dwóch jak i na czte­rech koń­czy­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selma

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selminy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Selmy lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Selonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kul­tu­ro­wy re­gion Łotwy po­ło­żo­ny we wschod­niej czę­ści Se­mi­ga­lii;


Se­lo­nia (łot."Sēlija"; lit."Sėla"), znana także jako "Augšzeme" ("Wy­ży­na") – kul­tu­ro­wy re­gion i kra­i­na hi­sto­rycz­na Łotwy po­ło­żo­na na wschód od Se­mi­ga­lii, do któ­rej by­wa­ła za­li­cza­na. Obej­mu­je te­re­ny przy gra­ni­cy z Litwą. Głów­nym mia­stem re­gio­nu jest Jēkabpils.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Selskin

skóra focza bar­wio­na na czar­no


Źródła:

SJP.pl

Selskiny

futro z pew­nych ga­tun­ków fok lub mło­dych niedź­wie­dzi mor­skich


Sel­ski­ny (ang. "se­al­skin") – skóry z mło­dych niedź­wie­dzi mor­skich lub z fok. Uży­wa­ne do wy­ro­bu czę­ści ubio­ru.

Se­al­ski­ny to także nazwa futra z tych skór.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selsyn

ma­szy­na elek­trycz­na in­duk­cyj­na, która przet­wa­rza wy­chy­le­nie ką­to­we czę­ści obro­to­wej ja­kie­goś me­cha­niz­mu na na­pię­cie elek­trycz­ne


Sel­syn – ma­szy­na elek­trycz­na o za­sa­dzie dzia­ła­nia zbli­żo­nej do sil­ni­ka elek­trycz­ne­go, uży­wa­na jako przy­rząd po­mia­ro­wo-wskaź­ni­ko­wy, który może jed­no­cze­śnie wy­ko­nać pewną pracę. Zło­żo­ny jest z dwóch uz­wo­jeń uło­żo­nych w sta­łym polu ma­gne­tycz­nym o tej samej orien­ta­cji (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Selsynowy

przy­miot­nik od: sel­syn


Źródła:

SJP.pl

Selters

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Selwa

sel­was, roz­le­gły ob­szar wiecz­nie zie­lo­nych lasów mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wil­got­ny las rów­ni­ko­wy po­ra­sta­ją­cy znacz­ną część do­rze­cza Ama­zon­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Selwas

selwa, roz­le­gły ob­szar wiecz­nie zie­lo­nych lasów mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych


Źródła:

SJP.pl

Sem

w se­man­ty­ce: ele­men­tar­na cząst­ka zna­cze­nia, zwła­szcza wy­ra­zu, nie­ma­ją­ca swo­je­go od­po­wied­ni­ka w pla­nie wy­ra­ża­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać sta­ro­te­sta­men­to­wa, pro­to­pla­sta Se­mi­tów;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sem.

skrót od: se­mic­ki


Źródła:

SJP.pl

Semafor

1. urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne w po­sta­ci słupa z po­przecz­nym ra­mie­niem i świa­tła­mi, sto­so­wa­ne do za­trzy­my­wa­nia lub prze­pu­szcza­nia po­cią­gów;
2. nad­brzeż­ne urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne słu­żą­ce do wska­zy­wa­nia kie­run­ku i siły wia­tru;
3. w że­glar­stwie: sy­stem sy­gna­li­za­cji op­tycz­nej za po­mo­cą ręcz­nych flag sy­gna­ło­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne przy torze ko­le­jo­wym w po­sta­ci słupa z po­przecz­nym ra­mie­niem i świa­tła­mi;

 (1.2) żegl. nad­brzeż­ne urzą­dze­nie w po­sta­ci masz­tu z ru­cho­my­mi ra­mio­na­mi, wska­zu­ją­ce stat­kom kie­ru­nek i siłę wia­tru

 (1.3) żegl. sy­stem sy­gna­li­za­cji mor­skiej za po­mo­cą ru­chów cho­rą­giew­ka­mi

 (1.4) in­form. zmien­na wy­ko­rzy­sty­wa­na do syn­chro­ni­za­cji pro­ce­sów w pro­gra­mo­wa­niu współ­bież­nym;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Semaforowy

przy­miot­nik od: se­ma­for


Źródła:

SJP.pl

Semaglutyd

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­cze­niu cu­krzy­cy typu 2 i oty­ło­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy ana­lo­gów pep­ty­dów, lek sto­so­wa­ny w te­ra­pii cu­krzy­cy typu 2 i oty­ło­ści;


Se­ma­glu­tyd – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ana­lo­gów pep­ty­dów, sto­so­wa­ny w le­cze­niu cu­krzy­cy typu 2 i oty­ło­ści.

Zo­stał opra­co­wa­ny przez firmę Novo Nor­disk (two­rzo­ny w ze­spo­le Lotte Bjere Knud­sen) w 2012 roku i do­pu­szczo­ny do sto­so­wa­nia w USA w 2017 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Semantyczka

→ se­man­tyk


Patrz:semantyk

Źródła:

SJP.pl

Semantyczny

do­ty­czą­cy zna­cze­nia wy­ra­zów; zna­cze­nio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny ze zna­cze­niem wy­ra­żeń ję­zy­ko­wych

 (1.2) in­form. zwią­za­ny ze zna­cze­niem in­struk­cji, wy­ra­żeń ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semantyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie se­man­ty­ki (se­maz­jo­lo­gii); se­maz­jo­log; ję­zy­koz­naw­ca


Źródła:

SJP.pl

Semantyka

se­maz­jo­lo­gia;
1. nauka o zna­cze­niu wy­ra­zów ba­da­ją­ca, czy bu­do­wa wy­ra­zu okre­śla jego zna­cze­nie;
2. dział se­mio­ty­ki ba­da­ją­cy związ­ki mię­dzy wy­ra­że­nia­mi ję­zy­ko­wy­mi a przed­mio­ta­mi, do któ­rych się od­no­szą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się zna­cze­niem wy­ra­żeń ję­zy­ko­wych

 (1.2) filoz. log. dział se­mio­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem związ­ków mię­dzy wy­ra­że­nia­mi ję­zy­ko­wy­mi a rze­czy­wi­sto­ścią

 (1.3) in­form. związ­ki mię­dzy in­struk­cja­mi, wy­ra­że­nia­mi itp. ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia a zna­cze­niem pro­gra­mu ro­zu­mia­nym jako za­cho­wa­nie się kom­pu­te­ra, sy­ste­mu itp.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: se­man­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Semarang

mia­sto w In­do­nez­ji


Se­ma­rang – mia­sto w In­do­nez­ji na pół­noc­nym wy­brze­żu Jawy u uj­ścia rzeki Se­ma­rang do Morza Ja­waj­skie­go; współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne.

Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Jawa Środ­ko­wa; po­wierzch­nia 373,7 km²; 1,66 mln miesz­kań­ców (2022). Sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej ar­chi­die­cez­ji Se­ma­rang.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semazjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie se­maz­jo­lo­gii (se­man­ty­ki); se­man­tyk


Źródła:

SJP.pl

Semazjologia

se­man­ty­ka;
1. nauka o zna­cze­niu wy­ra­zów ba­da­ją­ca, czy bu­do­wa wy­ra­zu okre­śla jego zna­cze­nie;
2. dział se­mio­ty­ki ba­da­ją­cy związ­ki mię­dzy wy­ra­że­nia­mi ję­zy­ko­wy­mi a przed­mio­ta­mi, do któ­rych się od­no­szą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o zna­cze­niu i zmia­nach zna­czeń wy­ra­zów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semazjologiczny

→ se­maz­jo­lo­gia


Patrz:semazjologia

Źródła:

SJP.pl

Semba

tra­dy­cyj­na mu­zy­ka i ta­niec z An­go­li


Źródła:

SJP.pl

Semczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Semej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du abaj­skie­go;


Semej ( Семей; Семей, "Sie­miej"; do 2007 roku Se­mi­pa­ła­tyńsk) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Ka­zach­sta­nie, sto­li­ca ob­wo­du abaj­skie­go, w po­bli­żu gra­ni­cy z Rosją, po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wy wschód od Pa­wło­da­ru. W 2018 roku li­czy­ło ok. 323 tys. miesz­kań­ców. Port nad Ir­ty­szem; węzeł ko­le­jo­wy; 4 szko­ły wyż­sze; muzea (m.in. Fio­do­ra Do­sto­jew­skie­go). Roz­wi­nię­ty prze­mysł mięs­ny, mły­nar­ski, mle­czar­ski, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, skó­rza­ny, włó­kien­ni­czy, elek­tro­tech­nicz­ny oraz stocz­nio­wy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Semele

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semelfaktywny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. o cza­sow­ni­ku: do­ty­czą­cy czyn­no­ści jed­no­krot­nej, wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność jed­no­krot­ną


Źródła:

Wiktionary

Semem

w ję­zy­koz­naw­stwie: zbiór semów (naj­prost­szych, nie­po­dziel­nych ele­men­tów zna­cze­nia) cha­rak­te­ry­zu­ją­cych dany wyraz


Źródła:

SJP.pl

Semen

nad­wor­ny kozak w daw­nej Rusi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nad­wor­ny kozak na Ukra­i­nie w XVII–XVIII wieku;

 (1.2) wojsk. hist. żoł­nierz od­dzia­łów lek­kiej jazdy ko­zac­kiej w XVII-wiecz­nej Rzecz­po­spo­li­tej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semeniuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Semenowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Semestr

1. po­ło­wa roku aka­de­mic­kie­go lub szkol­ne­go;
2. kurs nauki trwa­ją­cy przez ten czas


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ło­wa roku aka­de­mic­kie­go lub szkol­ne­go;


Se­mestr (z łac. "se­me­stris" od "sex" = sześć + "men­sis" = mie­siąc) – wy­o­dręb­nio­ny okres w roku aka­de­mic­kim lub szkol­nym. W Pol­sce jest to naj­czę­ściej po­ło­wa tego roku, który jed­nak trwa 10, a nie 12 mie­się­cy.

Daw­niej (do lat sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku) rok szkol­ny był dzie­lo­ny na okre­sy, które w ciągu roku były czte­ry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Semestralny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy se­me­stru, trwa­ją­cy se­mestr


Źródła:

Wiktionary

Semianilina

[czy­taj: semi-ani­li­na] mięk­ka, de­li­kat­na skóra z wy­se­lek­cjo­no­wa­nych bła­mów, poś­red­nia mię­dzy ani­li­ną a skórą sil­nie pig­men­to­wa­ną; skóra se­mia­ni­li­no­wa


Źródła:

SJP.pl

Semianilinowy

→ se­mia­ni­li­na [czy­taj: semi-ani­li­no­wy]


Źródła:

SJP.pl

Semicki

do­ty­czą­cy Se­mi­ty


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Se­mi­tów, zwią­za­ny z Se­mi­ta­mi, do­ty­czą­cy Se­mi­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z ro­dzi­ny ję­zy­ków afro­az­ja­tyc­kich wy­wo­dzą­cy się z ję­zy­ka pra­se­mic­kie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semicko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób se­mic­ki, po se­mic­ku


Źródła:

Wiktionary

Semickość

→ se­mic­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co se­mic­kie; se­mic­ki cha­rak­ter cze­goś


Patrz:semicki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semiepifit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na epi­fi­tycz­na two­rzą­ca z cza­sem włas­ne pod­po­ry i usa­mo­dziel­nia­ją­ca się


Źródła:

Wiktionary

Semifreddo

wło­ski półm­ro­żo­ny deser o kre­mo­wej kon­sy­sten­cji, po­dob­ny do lodów


Źródła:

SJP.pl

Semifuzynit

ma­ce­rał z grupy iner­ty­ni­tu


Se­mi­fu­zy­nit – ma­ce­rał z grupy iner­ty­ni­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semigalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. jedna z czte­rech krain hi­sto­rycz­nych skła­da­ją­cych się na współ­czes­ną Łotwę, le­żą­ca w jej po­łud­nio­wej czę­ści na lewym brze­gu Dźwi­ny;


Se­mi­ga­lia (także: "Zem­ga­lia", łot. "Zem­ga­le", niem. "Sem­gal­len", lit. "Žiemgala", od nazwy bał­tyj­skie­go ludu "Zem­ga­lów") – jedna z pię­ciu krain hi­sto­rycz­nych skła­da­ją­cych się na współ­czes­ną Łotwę, leży w jej po­łud­nio­wej czę­ści na lewym brze­gu Dźwi­ny.

W oko­li­cach na pół­noc od Szaw­li, ob­szar Se­mi­ga­lii po­kry­wa się czę­ścio­wo z te­re­na­mi za­li­cza­ny­mi do Żmu­dzi. W skład Se­mi­ga­lii czę­sto za­li­cza­no daw­niej le­żą­cy na wschód od niej re­gion Se­lo­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Semigrafika

Se­mi­gra­fi­ka lub pse­u­do­gra­fi­ka – spo­sób odw­zo­ro­wa­nia gra­fi­ki w try­bie tek­sto­wym przy uży­ciu od­po­wied­niej kom­po­zy­cji zna­ków. Poz­wa­la­ło to na emu­la­cję gra­fi­ki ra­stro­wej bez ko­niecz­no­ści uży­cia za­a­wan­so­wa­nych ukła­dów gra­ficz­nych i dużej ilo­ści pa­mię­ci. Ty­po­wo ta­bli­ca zna­ków kom­pu­te­ra za­wie­ra­ła znaki spe­cjal­nie przez­na­czo­ne do tego celu.


Źródła:

Wikipedia

Semik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semikarbazyd

hy­dra­zyd kwasu kar­ba­mi­no­we­go


Se­mi­kar­ba­zyd – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, hy­dra­zyd kwasu kar­ba­mi­no­we­go.

Sto­so­wa­ny jest w ana­li­zie or­ga­nicz­nej w po­sta­ci chlo­ro­wo­dor­ku jako od­czyn­nik re­a­gu­ją­cy z al­de­hy­da­mi i ke­to­na­mi. Pro­duk­ty tych re­ak­cji (se­mi­kar­ba­zo­ny) ce­chu­je dobra zdol­ność kry­sta­li­za­cji i zaz­wy­czaj ostre cha­rak­te­ry­stycz­ne tem­pe­ra­tu­ry top­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semikoloid

układ czę­ścio­wo ko­lo­i­dal­ny; pół­ko­lo­id


Źródła:

SJP.pl

Semikontenerowiec

sta­tek do prze­wo­zu drob­ni­cy i kon­te­ne­rów; pół­po­jem­ni­ko­wiec, pół­kon­te­ne­ro­wiec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. sta­tek do prze­wo­zu to­wa­ru za­rów­no w kon­te­ne­rach, jak i w po­sta­ci tra­dy­cyj­nej (drob­ni­cy)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semimikroanaliza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ana­li­za che­micz­na prób­ki o masie od 0,01 do 0,1 grama


Źródła:

Wiktionary

Seminarialny

prze­sta­rza­ły przy­miot­nik od: se­mi­na­rium; se­mi­na­ryj­ny


Źródła:

SJP.pl

Seminarium

1. za­ję­cia dy­dak­tycz­ne dla stu­den­tów uczel­ni aka­de­mic­kich nie­po­li­tech­nicz­nych; ro­dzaj kursu;
2. spot­ka­nie na­u­kow­ców zaj­mu­ją­cych się pewną dzie­dzi­ną wie­dzy;
3. szko­ła kształ­cą­ca przysz­łych du­chow­nych;
4. daw­niej: szko­ła kształ­cą­ca na­u­czy­cie­li


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stud. eduk. za­ję­cia dy­dak­tycz­ne dla stu­den­tów uczel­ni nie­po­li­tech­nicz­nych

 (1.2) rel. stud. dom for­ma­cyj­ny, w któ­rym przy­go­to­wu­ją się kan­dy­da­ci na du­chow­nych

 (1.3) pu­blicz­na kon­fe­ren­cja z udzia­łem przed­sta­wi­cie­li róż­nych śro­do­wisk i dzie­dzin

 (1.4) eduk. szko­ła o cha­rak­te­rze pół­wyż­szym, kształ­cą­ca na­u­czy­cie­li szkół pod­sta­wo­wych

 (1.5) za­kład na­u­ko­wy w obrę­bie danej ka­te­dry

 (1.6) ar­chit. sie­dzi­ba se­mi­na­rium (1.2, 1.4)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seminaryjny

przy­miot­nik od: se­mi­na­rium; se­mi­na­rial­ny (prze­sta­rza­łe)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­mi­na­rium, od­no­szą­cy się do se­mi­na­rium


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seminarzysta

stu­dent se­mi­na­rium du­chow­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stud. eduk. uczest­nik se­mi­na­rium uczel­nia­ne­go

 (1.2) rel. stud. stu­dent se­mi­na­rium du­chow­ne­go

 (1.3) daw. eduk. uczeń se­mi­na­rium na­u­czy­ciel­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seminarzystka

→ se­mi­na­rzy­sta


przy­miot­nik

 (1.1) stud. eduk. uczest­nicz­ka se­mi­na­rium uczel­nia­ne­go


Patrz:seminarzysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seminol

czło­nek ple­mie­nia In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


Źródła:

SJP.pl

Seminole

ple­mię in­diań­skie; Se­mi­no­lo­wie


Se­mi­no­le – ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej z mu­sko­geń­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej, wy­wo­dzą­ce się z Kri­ków, od któ­rych odłą­czy­ło się w XVII wieku. Nazwa na­da­na przez Kri­ków (Sim-in-ol) oz­na­cza „Od­szcze­pień­ców”. Se­mi­no­le sami sie­bie na­zy­wa­li "Mic­co­su­kee".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seminolka

człon­ki­ni ple­mie­nia In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


Źródła:

SJP.pl

Seminolowie

ple­mię in­diań­skie; Se­mi­no­le


Źródła:

SJP.pl

Seminolski

zwią­za­ny z Se­mi­no­la­mi, In­dia­na­mi Ame­ry­ki Pół­noc­nej


Źródła:

SJP.pl

Semiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie se­mio­lo­gii; se­mio­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się se­mio­lo­gią, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ko­mu­ni­ka­cji za po­mo­cą zna­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semiologia

te­o­ria ba­da­ją­ca wpływ zna­ków na po­ro­zu­mie­wa­nie się ludzi, obej­mu­je se­man­ty­kę, syn­tak­ty­kę i prag­ma­ty­kę; se­mio­ty­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. log. dział lo­gi­ki ba­da­ją­cy znaki;

 (1.2) filoz. tra­dy­cja in­te­lek­tu­al­no-ba­daw­cza, w któ­rej głów­nym przed­mio­tem za­in­te­re­so­wań jest znak;

 (1.3) jęz. dział ję­zy­koz­naw­stwa ba­da­ją­cy sy­ste­my zna­ko­we;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semiologiczny

→ se­mio­lo­gia; se­mio­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Semiolożka

→ se­mio­log


Patrz:semiolog

Źródła:

SJP.pl

Semiotyczność

→ se­mio­tycz­ny


Patrz:semiotyczny

Źródła:

SJP.pl

Semiotyczny

→ se­mio­ty­ka; se­mio­lo­gicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Semiotyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie se­mio­ty­ki; se­mio­log


Źródła:

SJP.pl

Semiotyka

te­o­ria ba­da­ją­ca wpływ zna­ków na po­ro­zu­mie­wa­nie się ludzi, obej­mu­je se­man­ty­kę, syn­tak­ty­kę i prag­ma­ty­kę; se­mio­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. log. dział lo­gi­ki ba­da­ją­cy znaki;

 (1.2) filoz. tra­dy­cja in­te­lek­tu­al­no-ba­daw­cza, w któ­rej głów­nym przed­mio­tem za­in­te­re­so­wań jest znak;

 (1.3) jęz. dział ję­zy­koz­naw­stwa ba­da­ją­cy sy­ste­my zna­ko­we;

 (1.4) med. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się ob­ja­wa­mi cho­rób

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: se­mio­tyk


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Semioza

pro­ces (zwła­szcza ję­zy­ko­wy), w któ­rym ujaw­nia się zna­cze­nio­wa funk­cja znaku (czyli zna­cze­nie znaku)


Se­mio­za – po­ję­cie z za­kre­su se­mio­ty­ki oz­na­cza­ją­ce pro­ces two­rze­nia, od­bie­ra­nia i prze­ka­zy­wa­nia zna­ków. W pro­ce­sie tym ujaw­nia się zna­cze­nio­wa funk­cja znaku. W so­cjo­lo­gii se­mio­za wska­zy­wa­na jest jako nie­o­dłącz­ny ele­ment kul­tu­ry, tylko czło­wiek po­sia­da bo­wiem umie­jęt­ność po­słu­gi­wa­nia się zna­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semipałatyńsk

mia­sto w Ka­zach­sta­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Ka­zach­sta­nie(nazwa obo­wią­zu­ją­ca do 2007 roku, eg­zo­nim wa­rian­to­wy wg KSNG)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semipałatyński

przy­miot­nik od: Se­mi­pa­ła­tyńsk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­mi­pa­ła­tyń­skiem, do­ty­czą­cy Se­mi­pa­ła­tyń­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semiramida

mit. asy­ryj­ska kró­lo­wa, za­ło­ży­ciel­ka ogro­dów uz­na­nych za jeden z sied­miu cudów sta­ro­żyt­ne­go świa­ta


Se­mi­ra­mi­da – znana z tra­dy­cji an­tycz­nej le­gen­dar­na kró­lo­wa ba­bi­loń­ska, bo­ha­ter­ka licz­nych podań i le­gen­dar­nych opo­wie­ści bli­skows­chod­nich.

Przez He­ro­do­ta wy­mie­nia­na ("Dzie­je" I, 184) jako ta, która wznio­sła na­brze­ża por­to­we w Ba­bi­lo­nie. We­dług Dio­do­ra Sy­cy­lij­skie­go ("Bi­blio­te­ka hi­sto­rycz­na" II, 4-20) miała być pół­bo­gi­nią, wy­kar­mio­ną w dzie­ciń­stwie przez go­łę­bi­ce, ko­bie­tą wiel­kiej urody, mał­żon­ką króla asy­ryj­skie­go Ni­nu­sa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semita

rzad­ko: osoba przy­jaź­nie na­sta­wio­na do Żydów; fi­lo­se­mi­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek jed­ne­go ze spo­krew­nio­nych et­nicz­nie ludów za­miesz­ku­ją­cych Azję po­łud­nio­wo-za­chod­nią (Bli­ski Wschód) i pół­noc­ną Afry­kę, tj. Ara­bów, Ara­mej­czy­ków, Ba­bi­loń­czy­ków, Kar­ta­giń­czy­ków, Etiop­czy­ków, He­braj­czy­ków i Fe­ni­cjan;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semitka

→ Se­mi­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni jed­ne­go ze spo­krew­nio­nych et­nicz­nie ludów za­miesz­ku­ją­cych Azję po­łud­nio­wo-za­chod­nią (Bli­ski Wschód) i pół­noc­ną Afry­kę, tj. Ara­bów, Ara­mej­czy­ków, Ba­bi­loń­czy­ków, Kar­ta­giń­czy­ków, Etiop­czy­ków, He­braj­czy­ków i Fe­ni­cjan


Patrz:Semita

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semitolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie se­mi­ty­sty­ki; se­mi­ty­sta


Źródła:

SJP.pl

Semitologia

nauka ba­da­ją­ca język, kul­tu­rę i hi­sto­rię ludów se­mic­kich; se­mi­ty­sty­ka


Źródła:

SJP.pl

Semitologiczny

→ se­mi­to­lo­gia


Patrz:semitologia

Źródła:

SJP.pl

Semitonium

pół­ton (okre­śle­nie sto­so­wa­ne w ter­mi­no­lo­gii śred­nio­wiecz­nej); he­mi­to­nium


Źródła:

SJP.pl

Semitransparentny

nie­zu­peł­nie przez­ro­czy­sty; pół­przez­ro­czy­sty


Źródła:

SJP.pl

Semitysta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie se­mi­ty­sty­ki; se­mi­to­log


Źródła:

SJP.pl

Semitystka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie se­mi­ty­sty­ki


Źródła:

SJP.pl

Semitystyczny

→ se­mi­tyzm


Patrz:semityzm

Źródła:

SJP.pl

Semitystyka

nauka ba­da­ją­ca język, kul­tu­rę i hi­sto­rię ludów se­mic­kich; se­mi­to­lo­gia


Se­mi­ty­sty­ka (ina­czej se­mi­to­lo­gia) – jedna z dzie­dzin orien­ta­li­sty­ki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków se­mic­kich, ję­zy­koz­naw­stwem po­rów­naw­czym i hi­sto­rycz­nym tych­że ję­zy­ków, ale rów­nież współ­czes­ny­mi dia­lek­ta­mi ję­zy­ków se­mic­kich.

Osoba zaj­mu­ją­ca się se­mi­ty­sty­ką na­zy­wa­na jest se­mi­ty­stą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semityzacja

pod­da­wa­nie wpły­wom se­mic­kim, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo se­mic­kich


Źródła:

SJP.pl

Semityzm

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ków se­mic­kich;
2. rzad­ko: przy­jaz­ne na­sta­wie­nie do Żydów; fi­lo­se­mi­tyzm


Źródła:

SJP.pl

Semityzować

1. pod­da­wać wpły­wom se­mic­kim, czy­nić se­mic­kim;
2. se­mi­ty­zo­wać się - sta­wać się se­mic­kim


Źródła:

SJP.pl

Semiurbanizacja

[czy­taj: semi-ur­ba­ni­za­cja] pro­ces przeksz­tał­ca­nia wsi w mia­sto


Se­miur­ba­ni­za­cja – pro­ces przeksz­tał­ca­nia wsi w osied­la, które nie mie­szczą się w tra­dy­cyj­nych ka­te­go­riach wsi rol­ni­czej lub mia­sta. Cza­sa­mi na okre­śle­nie ta­kie­go osied­la sto­su­je się ame­ry­kań­skie okre­śle­nie "rur­ban com­mu­ni­ty" (po­łą­cze­nie an­giel­skich przy­miot­ni­ków, rural – wiej­ski i urban – miej­ski). Jest to "pół­wieś" i "pół­mia­sto"; osied­le, które for­mal­nie nadal jest wsią, ale zde­cy­do­wa­na więk­szość miesz­kań­ców nie jest za­trud­nio­na w rol­nict­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semiversus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. funk­cja o war­to­ści rów­nej po­ło­wie war­to­ści funk­cji sinus ver­sus, wy­ko­rzy­sty­wa­na prze­de wszyst­kim daw­niej w na­wi­ga­cji mor­skiej


Źródła:

Wiktionary

Semiwariogram

pod­sta­wo­we na­rzę­dzie do esty­ma­cji i ba­da­nia struk­tu­ry zmien­no­ści zja­wisk w ge­o­sta­ty­sty­ce


Se­mi­wa­rio­gram – pod­sta­wo­we na­rzę­dzie słu­żą­ce do esty­ma­cji i ba­da­nia struk­tu­ry zmien­no­ści ba­da­nych zja­wisk w ge­o­sta­ty­sty­ce.

Se­mi­wa­rio­gram jest miarą de­fi­nio­wa­ną jako po­ło­wa śred­niej kwa­dra­to­wej róż­ni­cy mię­dzy dwie­ma war­to­ścia­mi cechy mie­rzal­nej, po­mię­dzy któ­ry­mi od­le­głość równa jest w przy­bli­że­niu wek­to­ro­wi h. Opi­sy­wa­ny jest wzo­rem:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semiwegetarianin

we­ge­ta­ria­nin, który z mięs je tylko ryby, ale nie stro­ni od jaj, mleka i jego przet­wo­rów


Źródła:

SJP.pl

Semiwegetarianizm

od­mia­na diety we­ge­ta­riań­skiej do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie bia­łe­go mięsa (np. drób, ryby)


Źródła:

SJP.pl

Semiwegetarianka

ko­bie­ta sto­su­ją­ca dietę wy­łą­cza­ją­cą mięso wie­przo­we, wo­ło­we i ba­ra­nie, do­pu­szcza­ją­cą na­biał, drób, ryby i pro­duk­ty ro­ślin­ne


Źródła:

SJP.pl

Semiwegetariański

→ se­mi­we­ge­ta­ria­nizm, → se­mi­we­ge­ta­ria­nin


Patrz:semiwegetarianizm, → semiwegetarianin

Źródła:

SJP.pl

Semka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Semolina

mąka otrzy­my­wa­na z psze­ni­cy durum, sto­so­wa­na w pro­duk­cji ma­ka­ro­nów wło­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mąka otrzy­my­wa­na z psze­ni­cy twar­dej (psze­ni­cy durum);


Se­mo­li­na – gru­bo­ziar­ni­sta mąka lub drob­na kasza otrzy­my­wa­na z psze­ni­cy twar­dej (durum), uży­wa­na do prze­my­sło­wej pro­duk­cji ma­ka­ro­nu lub ku­sku­su. Se­mo­li­na ma barwę żółtą i kre­mo­wo- żółtą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Semolinowy

→ se­mo­li­na


Patrz:semolina

Źródła:

SJP.pl

Semonides

Se­mo­ni­des ( Σημωνίδης), w źró­dłach wy­stę­pu­ją­cy także jako Se­mo­ni­des z Amor­gos oraz Se­mo­ni­des z Samos – sta­ro­żyt­ny grec­ki poeta po­cho­dzą­cy z Samos i ży­ją­cy praw­do­po­dob­nie na prze­ło­mie VII i VI wieku p.n.e., za­li­cza­ny do wczes­nych twór­ców ele­gii i jam­bów. Wśród za­cho­wa­ne­go do­rob­ku znaj­du­je się sa­ty­rycz­ny utwór poś­wię­co­ny ko­bie­cie. Z jego ży­ciem wiąże się rów­nież ko­lo­ni­za­cja wyspy Amor­gos, która stała się jego miej­scem za­miesz­ka­nia.


Źródła:

Wikipedia

Semperit

mie­sza­ni­na ka­u­czu­ku z as­fal­tem sto­so­wa­na do wy­ko­ny­wa­nia ste­re­o­ty­pów, z któ­rych można uzy­skać w druku bar­dzo duże na­kła­dy (do jed­ne­go mi­lio­na od­bi­tek)


Sem­pe­rit – au­striac­kie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją wy­ro­bów gu­mo­wych i pla­sti­ko­wych, jedna z naj­star­szych tego typu marek w Eu­ro­pie. Firma pow­sta­ła w 1850 roku w miej­sco­wo­ści Wim­pas­sing w Au­strii, a w 1900 za­ję­ła się pro­duk­cją opon do sa­mo­cho­dów oso­bo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semperitowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. uczest­nik krwa­wo stłu­mio­ne­go przez sa­na­cyj­ną po­li­cję buntu ro­bot­ni­cze­go w 1936 r. w kra­kow­skich za­kła­dach Sem­pe­rit


Źródła:

Wiktionary

Sempiterna

żar­to­bli­wie: po­ślad­ki, sie­dze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. tyłek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Semplak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Semplice

[czy­taj: sem­pli­cze] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z pro­sto­tą


Źródła:

SJP.pl

Sempoliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sempołowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sempre

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: cią­gle, za­wsze; naj­czę­ściej łą­czo­ne z in­ny­mi kre­śle­nia­mi, np. sem­pre forte - za­wsze gło­śno


Źródła:

SJP.pl

Sempron

linia pro­ce­so­rów firmy AMD


Źródła:

SJP.pl

Sempruch

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Semseyit

mi­ne­rał za­li­cza­ny do siar­ko­so­li an­ty­mo­no­wych, wy­stę­pu­ją­cy w hy­dro­ter­mal­nych ut­wo­rach krusz­co­no­śnych


Sem­se­y­it – mi­ne­rał klasy siarcz­ków.

Jego nazwa zo­sta­ła na­da­na na cześć wę­gier­skie­go ary­sto­kra­ty An­do­ra von Sem­sey, by­łe­go ko­lek­cjo­ne­ra mi­ne­ra­łów (1833-1923).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Semteks

ma­te­riał wy­bu­cho­wy; sem­tex


Źródła:

SJP.pl

Semtex

ma­te­riał wy­bu­cho­wy; sem­teks


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. techn. kru­szą­cy, pla­stycz­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy na bazie pen­try­tu pro­du­ko­wa­ny w Cze­chach;


Sem­tex – kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy ogól­ne­go za­sto­so­wa­nia o kon­sy­sten­cji pla­ste­li­ny (pla­stycz­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy), po­tocz­nie na­zy­wa­ny cze­skim pla­sti­kiem. Sta­no­wi mie­sza­ni­nę na bazie pen­try­tu, zbli­żo­ną wła­ści­wo­ścia­mi (lecz nie skła­dem) do C4, ale jest bar­dziej po­dat­ny na ini­cja­cję ze wzglę­du na wraż­li­wość na ude­rze­nie. Po­cząt­ko­wo był pro­du­ko­wa­ny przez za­kła­dy „Sem­tin” (póź­niej „VCHZ Synt­he­sia”, obec­nie) w Cze­cho­sło­wa­cji (obec­nie Cze­chy) w Par­du­bi­cach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Semtexowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sem­te­xem, do­ty­czą­cy sem­te­xu


Źródła:

Wiktionary

Sen

1. stan fiz­jo­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na ob­ni­że­niu wraż­li­wo­ści na bodź­ce, zwol­nie­niu funk­cji fiz­jo­lo­gicz­nych i za­ni­ku przy­tom­no­ści w celu re­ge­ne­ra­cji or­ga­niz­mu; spa­nie;
2. obraz wi­dzia­ny pod­czas spa­nia; ma­rze­nie senne;
3. ma­rze­nie, ro­je­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. stan od­po­czyn­ku, na ogół noc­ne­go, w któ­rym spo­wol­nio­ne są funk­cje or­ga­niz­mu i ob­ni­żo­ny po­ziom świa­do­mo­ści

 (1.2) doś­wiad­cze­nie prze­ży­wa­ne w trak­cie snu (1.1)

 (1.3) przen. fan­taz­ja, ma­rze­nie, wizja, coś, co wy­da­je się nie­rze­czy­wi­ste

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) monet. drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na w niek­tó­rych kra­jach Azji, m.in. 1/100 jena ja­poń­skie­go lub 1/100 ring­gi­ta ma­le­zyj­skie­go; w Ja­po­nii obec­nie nie­u­ży­wa­na


Sen – stan czyn­no­ścio­wy oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, cy­klicz­nie po­ja­wia­ją­cy się i prze­mi­ja­ją­cy w ryt­mie do­bo­wym, pod­czas któ­re­go na­stę­pu­je znie­sie­nie świa­do­mo­ści i bez­ruch. Fiz­jo­lo­gicz­ny sen cha­rak­te­ry­zu­je się pełną od­wra­cal­no­ścią pod wpły­wem czyn­ni­ków zew­nętrz­nych (w prze­ci­wień­stwie do śpiącz­ki).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sen.

1. skrót od: se­na­tor (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: se­nior - naj­star­szy wie­kiem czło­nek ro­dzi­ny, rodu itp. (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz; sta­wia­ny naj­czę­ściej po naz­wi­sku (np. Nowak sen.) lub po imie­niu i naz­wi­sku (np. Jan Nowak sen.))


skrót

 (1.1) = se­na­tor

 (1.2) = se­nior


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sena

drob­na mo­ne­ta w wielu kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Senacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od senat


Źródła:

Wiktionary

Senacki

przy­miot­nik od: senat


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­na­tem, od­no­szą­cy się do se­na­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Senarmontyt

mi­ne­rał, trójt­le­nek an­ty­mo­nu, wy­stę­pu­je w ośmio­ścia­nach barwy bia­łej lub sza­rej, o po­ły­sku dia­men­to­wym


Se­nar­mon­tyt – rzad­ki mi­ne­rał z ro­dzi­ny tlen­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Senat

1. izba wyż­sza par­la­men­tu;
2. wła­dza wy­ko­naw­cza w mia­stach;
3. rada star­ców w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
4. organ naj­wyż­szej wła­dzy w szko­le akad­mic­kiej, zło­żo­ny z rek­to­ra, pro­rek­to­rów, dzie­ka­nów i przed­sta­wi­cie­li rad wy­dzia­ło­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. izba wyż­sza dwu­i­zbo­we­go par­la­men­tu;

 (1.2) hist. organ wła­dzy w sy­ste­mie po­li­tycz­nym sta­ro­żyt­ne­go Rzymu;

 (1.3) eduk. ko­le­gial­ny organ uczel­ni;

 (1.4) człon­ko­wie se­na­tu (1.1-3)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Senator

czło­nek se­na­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek izby wyż­szej par­la­men­tu (se­na­tu)


na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Se­na­tor – de­pu­to­wa­ny, czło­nek par­la­men­tu. In­sty­tu­cja ma­ją­ca ko­rze­nie w Se­na­cie z okre­su sta­ro­żyt­ne­go Rzymu. W Pol­sce se­na­tor jest człon­kiem Se­na­tu, izby wyż­szej Par­la­men­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Senatorka

człon­ki­ni se­na­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta se­na­tor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Senatorostwo

1. se­na­tor z żoną;
2. prze­sta­rza­le: ogół se­na­to­rów - człon­ków wyż­szej izby par­la­men­tu; se­na­tor­stwo


Źródła:

SJP.pl

Senatorowa

żona se­na­to­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona se­na­to­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Senatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­na­to­rem lub se­na­to­ra­mi, od­no­szą­cy się do se­na­to­ra lub se­na­to­rów


Źródła:

Wiktionary

Senatorstwo

ogół se­na­to­rów - człon­ków wyż­szej izby par­la­men­tu; se­na­to­ro­stwo


Źródła:

SJP.pl

Sencha

[czy­taj: sen­cza] ro­dzaj ja­poń­skiej zie­lo­nej her­ba­ty przy­go­to­wy­wa­nej bez mie­le­nia liści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj ja­poń­skiej zie­lo­nej her­ba­ty przy­go­to­wy­wa­nej bez mie­le­nia liści;


Sen­cha (jap. 煎茶) – ro­dzaj ja­poń­skiej zie­lo­nej her­ba­ty przy­go­to­wy­wa­nej bez mie­le­nia liści. Po­dob­nie jak inne her­ba­ty ja­poń­skie, jest ona z re­gu­ły sil­niej­sza w smaku od swo­ich chiń­skich od­po­wied­ni­ków.

W za­leż­no­ści od ga­tun­ku za­pa­rza się ją wodą o tem­pe­ra­tu­rze 60–80 °C przez 1–3 mi­nu­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sendai

mia­sto w Ja­po­nii


Sen­dai (jap. 仙台市 Sen­dai-shi) – sto­li­ca pre­fek­tu­ry Miy­a­gi w Ja­po­nii i naj­więk­sze mia­sto re­gio­nu Tōhoku (pół­noc­no-wschod­nia część wyspy Hon­siu). Ma po­wierzch­nię 786,35 km². W 2020 r. miesz­ka­ły w nim 1 096 704 osoby, w 524 651 go­spo­dar­stwach do­mo­wych (w 2010 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sendecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Senderski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sendler

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sendlerowa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sendo

1. dawna firma wyt­wa­rza­ją­ca te­le­fo­ny ko­mór­ko­we, prze­ję­ta w 2005 roku przez Mo­to­ro­lę;
2. marka tej firmy


Sendo – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo za­ło­żo­ne w 1999 roku. Do­star­cza swój sprzęt dwu­dzie­stu sied­miu ope­ra­to­rom te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej w ponad 30 kra­jach. Firma zo­sta­ła prze­ję­ta przez Mo­to­ro­lę. Ame­ry­kań­ska firma ku­pi­ła ze­spół ba­daw­czo-roz­wo­jo­wy R&D pra­cu­ją­cych w Wiel­kiej Bry­ta­nii i Sin­ga­pu­rze z wy­po­sa­że­niem pro­jek­to­wym i te­sto­wym oraz port­fo­lio włas­no­ści in­te­lek­tu­al­nej Sendo. Nie ujaw­nio­no war­to­ści do­ko­na­nej sprze­da­ży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sendzimir

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sendżed

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. spoż. owoc oliw­ni­ka wą­sko­list­ne­go ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie spo­żyw­cze i zio­ło­lecz­ni­cze


Źródła:

Wiktionary

Sene

zdaw­ko­wa wa­lu­ta Samoa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seneg.

skrót od: se­ne­gal­ski


Źródła:

SJP.pl

Senegal

1. rzeka w Gwi­nei i Mali, w dol­nym biegu wyz­na­cza­ją­ca gra­ni­cę mię­dzy Ma­u­re­ta­nią a Se­ne­ga­lem;
2. Re­pu­bli­ka Se­ne­ga­lu; pań­stwo w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w za­chod­niej czę­ści Afry­ce, ze sto­li­cą w Da­ka­rze;

 (1.2) geogr. rzeka w za­chod­niej Afry­ce;


Se­ne­gal (Re­pu­bli­ka Se­ne­ga­lu, République du Sénégal) – pań­stwo w za­chod­niej Afry­ce nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Gra­ni­czy z Ma­u­re­ta­nią, Mali, Gwi­neą, Gwi­neą Bis­sau i Gam­bią. Obec­nie czło­nek Unii Afry­kań­skiej i ECOWAS.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Senegalczyk

oby­wa­tel Se­ne­ga­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel, miesz­ka­niec Se­ne­ga­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Senegalka

oby­wa­tel­ka Se­ne­ga­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ga­tun­ku afry­kan­ka ogni­sto­brzu­cha;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Senegalski

zwią­za­ny z Se­ne­ga­lem


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Se­ne­gal

 (1.2) od­no­szą­cy się do rzeki Se­ne­gal


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Senegambia

re­gion ge­o­gra­ficz­ny w Afry­ce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seneka

słyn­ny fi­lo­zof rzym­ski z Cor­do­by


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Senekański

do­ty­czą­cy Se­ne­ki


Źródła:

SJP.pl

Senes

drze­wo, krzew lub by­li­na z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych; strą­czy­niec; kasja


Senes – po­tocz­na nazwa su­row­ca lecz­ni­cze­go, któ­rym są li­ście kilku ga­tun­ków krze­wów z ro­dza­ju "Senna" Mill. (daw­niej za­li­cza­nych do ro­dza­ju "Cas­sia" L.). Naj­czę­ściej w lecz­ni­czych ce­lach wy­ko­rzy­sty­wa­ne są ga­tun­ki: "Senna ale­xan­dri­na", "Senna an­gu­sti­fo­lia", "Senna obo­va­ta". Po­dob­ne dzia­ła­nie jak li­ście mają rów­nież owoce tych ga­tun­ków. Far­ma­ko­lo­gicz­na nazwa tych su­row­ców to "Fo­lium Sen­nae" (li­ście se­ne­su) lub "Fruc­tus Sen­nae" (owoce se­ne­su). Za­wie­ra­ją se­no­zy­dy A i B oraz gli­ko­zy­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Senesowy

→ senes


Patrz:senes

Źródła:

SJP.pl

Seneszal

1. urzęd­nik dwor­ski w pań­stwie Fran­ków;
2. do­wód­ca wojsk, sę­dzia lub pre­mier za cza­sów Ka­pe­tyn­gów;
3. na­miest­nik kró­lów fran­cu­skich w XII i XIII w.


Se­ne­szal ( sénéchal, se­ne­scal­cus, se­ne­scal­lus, se­ni­scal­cus lub "si­ni­scal­cus") – naj­wyż­szy rangą do­stoj­nik świec­ki w pań­stwie Fran­ków, a póź­niej we Fran­cji, od lik­wi­da­cji urzę­du ma­jor­do­ma przez Pe­pi­na Krót­kie­go w 751 roku. Słowo po­cho­dzi z ję­zy­ka pra­ger­mań­skie­go, gdzie oz­na­cza­ło star­sze­go sługę ("sini-" – „star­szy” + "skalk" – „sługa”).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Senet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. sta­ro­e­gip­ska gra plan­szo­wa;


Źródła:

Wiktionary

Senilium

dzie­ło twór­cy pow­sta­łe w wieku star­czym


Źródła:

SJP.pl

Senilizm

stan wy­wo­ła­ny zmia­na­mi za­ni­ko­wy­mi w po­desz­łym wieku; znie­do­łęż­nie­nie


Źródła:

SJP.pl

Senior

1. naj­star­szy wie­kiem czło­nek ro­dzi­ny, rodu, ze­spo­łu itp.;
2. za­wod­nik w wieku od­po­wied­nim do upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny spor­to­wej;
3. daw­niej w pra­wie len­nym: fe­u­dał spra­wu­ją­cy opie­kę nad uza­leż­nio­nym od niego wa­sa­lem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) star­sza osoba (wie­kiem lub rangą)

 (1.2) naj­star­szy czło­nek rodu, ro­dzi­ny lub w danej gru­pie

 (1.3) sport. spor­to­wiec, który osią­gnął wiek od­po­wied­ni dla upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny na po­zio­mie za­wo­do­wym

 (1.4) hist. praw. we­dług prawa len­ne­go: fe­u­dał w sto­sun­ku do swo­je­go wa­sa­la

 (1.5) hist. w okre­sie Pol­ski dziel­ni­co­wej: naj­star­szy Piast, któ­re­mu pod­le­ga­li ksią­żę­ta po­szcze­gól­nych dziel­nic

 (1.6) hist. w śred­nio­wie­czu, wedle za­sa­dy se­nio­ra­tu naj­star­szy przed­sta­wi­ciel rodu i jed­no­cze­śnie dzie­dzic ty­tu­łu

 (1.7) doś­wiad­czo­ny pra­cow­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seniora

1. naj­star­szy wie­kiem czło­nek ro­dzi­ny, rodu, ze­spo­łu itp.;
2. za­wod­nik w wieku od­po­wied­nim do upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny spor­to­wej;
3. daw­niej w pra­wie len­nym: fe­u­dał spra­wu­ją­cy opie­kę nad uza­leż­nio­nym od niego wa­sa­lem


Źródła:

SJP.pl

Senioralne

1. po­sia­da­ją­cy pier­wszeń­stwo, uprzy­wi­le­jo­wa­ny, wy­ni­ka­ją­cy z se­nio­ra­tu;
2. od­no­szą­cy się do star­szych ludzi; star­czy


Źródła:

SJP.pl

Senioralny

1. po­sia­da­ją­cy pier­wszeń­stwo, uprzy­wi­le­jo­wa­ny, wy­ni­ka­ją­cy z se­nio­ra­tu;
2. od­no­szą­cy się do star­szych ludzi; star­czy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­nio­rem, od­no­szą­cy się do se­nio­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seniorat

1. za­sa­da dzie­dzi­cze­nia dóbr przez naj­star­sze­go człon­ka rodu lub ro­dzi­ny bez wzglę­du na sto­pień po­kre­wień­stwa ze zmar­łym;
2. in­sty­tu­cja, wła­dza, god­ność se­nio­ra


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. śred­nio­wiecz­na za­sa­da dzie­dzi­cze­nia po­le­ga­ją­ca na odzie­dzi­cze­niu ty­tu­łu i wła­dzy przez naj­star­sze­go przed­sta­wi­cie­la rodu;


Se­nio­rat – sto­so­wa­na w śred­nio­wie­czu za­sa­da, okre­śla­ją­ca po­rzą­dek obej­mo­wa­nia tronu, usta­na­wia­na czę­sto po po­dzia­le kraju mię­dzy synów wład­cy i wska­zu­ją­ca, że po jego śmier­ci wła­dzę zwierzch­nią każ­do­ra­zo­wo spra­wo­wał naj­star­szy męski przed­sta­wi­ciel rodu (se­nior).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Senioraż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. zysk z emi­sji pie­nią­dza i wpu­szcza­nia go do obro­tu (np. wy­ni­ka­ją­cy z wyż­szej ceny sprze­da­ży monet ko­lek­cjo­ner­skich przez bank cen­tral­ny od ich no­mi­na­łów)


Źródła:

Wiktionary

Senioria

ma­jęt­no­ści fe­u­da­ła wraz z osia­dły­mi w nich ludź­mi


Źródła:

SJP.pl

Seniorita

panna, pa­nien­ka - zwrot grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny w Hisz­pa­nii pod­czas zwra­ca­nia się do nie­za­męż­nych ko­biet; señorita


Źródła:

SJP.pl

Seniorka

1. naj­star­sza wie­kiem człon­ki­ni ro­dzi­ny, rodu, ze­spo­łu itp.;
2. za­wod­nicz­ka w wieku od­po­wied­nim do upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny spor­to­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta star­sza wie­kiem lub rangą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seniorski

→ se­nior


Patrz:senior

Źródła:

SJP.pl

Seniorstwo

1. bycie se­nio­rem;
2. ogół se­nio­rów;
3. daw­niej: obo­wiąz­ki, wła­dza se­nio­ra


Źródła:

SJP.pl

Senisławice

Se­ni­sła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Opa­to­wiec. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 79.


Źródła:

Wikipedia

Seniti

zdaw­ko­wa mo­ne­ta ton­gij­ska (100 se­ni­ti = 1 pa'anga)


Se­ni­ti – drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Tonga wpro­wa­dzo­na 3 kwiet­nia 1967 r., równa for­mu­la_1 paʻanga.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seniuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Senkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Senliwy

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. senny


Źródła:

Wiktionary

Senna

1. chcą­cy spać;
2. nudny, nu­żą­cy (np. o wy­kła­dzie);
3. wi­dzia­ny, prze­ży­wa­ny w cza­sie snu


Senna – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae") z po­dro­dzi­ny bre­zyl­ko­wych ("Ca­e­sal­pi­nio­i­de­ae"). Obej­mu­je ok. 280–300 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją w całej stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, a nie­licz­ne ga­tun­ki rosną także w stre­fach umiar­ko­wa­nych. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je całą Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą, Afry­kę i Au­stra­lię oraz po­łud­nio­wą część Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sennacheryb

Sen­na­che­ryb, właśc. Sin-ahhe-eriba (akad. "Sîn-aḫḫē-erība"; bi­blij­ny "Sen­na­che­ryb", "San­che­rib", "San­che­ryb") – król Asy­rii z dy­na­stii Sar­go­ni­dów, syn i na­stęp­ca Sar­go­na II, oj­ciec i po­przed­nik Asar­had­do­na. Jego rządy da­to­wa­ne są na lata 705–681 p.n.e. (Frahm), ewen­tu­al­nie 704–681 p.n.e. (Gra­y­son).


Źródła:

Wikipedia

Sennet

[czy­taj: SEnet] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sennie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób senny, świad­czą­cy o sen­no­ści


Źródła:

Wiktionary

Senniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sen­nie


Źródła:

SJP.pl

Senniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: senny


Źródła:

SJP.pl

Sennik

książ­ka za­wie­ra­ją­ca wy­ja­śnie­nia snów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książ­ka bę­dą­ca zbio­rem ob­ja­śnień snów

 (1.2) środ. dzien­nik, w któ­rym za­pi­su­je się za­pa­mię­ta­ne sny


Sen­nik – to książ­ka lub zbiór in­ter­pre­ta­cji snów, które za­wie­ra­ją wy­ja­śnie­nia róż­nych sym­bo­li i obra­zów po­ja­wia­ją­cych się w snach. Sen­ni­ki są uży­wa­ne do prób zro­zu­mie­nia zna­cze­nia snów i ich po­ten­cjal­ne­go wpły­wu na życie co­dzien­ne.

Sen­ni­ki sta­ra­ją się tłu­ma­czyć pod­sta­wo­we sym­bo­le wy­stę­pu­ją­ce w snach, jed­nak do­ko­na­na na ich pod­sta­wie in­ter­pre­ta­cja musi być po­wią­za­na z ogól­ną sy­tu­a­cją śnią­ce­go, oraz każdy sen na­le­ży in­ter­pre­to­wać od­dziel­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Senność

chęć spa­nia, po­trze­ba snu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­trze­ba snu, pra­gnie­nie za­śnię­cia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Senny

1. chcą­cy spać;
2. nudny, nu­żą­cy (np. o wy­kła­dzie);
3. wi­dzia­ny, prze­ży­wa­ny w cza­sie snu


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy snu, zwią­za­ny ze snem; trwa­ją­cy lub prze­ży­wa­ny pod­czas snu

 (1.2) taki, który chce spać; jest śpią­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Senon

młod­sza epoka kredy


Senon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Moza.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 205 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 10 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Senon pla­su­je się na 840. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 162.).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Senoński

zwią­za­ny z se­no­nem


Źródła:

SJP.pl

Sens

treść; wła­ści­we zna­cze­nie cze­goś; lo­gicz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wła­ści­wość ja­kiejś idei, czyn­no­ści, przed­mio­tu, spra­wia­ją­ca, że jest uży­tecz­ny, war­to­ścio­wy, uza­sad­nio­ny

 (1.2) spo­sób ro­zu­mie­nia cze­goś

 (1.3) wy­mo­wa, isto­ta, zna­cze­nie ja­kie­goś prze­ka­zu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sensacja

1. za­ska­ku­ją­ce wia­do­mo­ści lub niez­wy­kłe wy­da­rze­nie bu­dzą­ce po­wszech­ne za­in­te­re­so­wa­nie;
2. wra­że­nie wy­wo­ła­ne taką wia­do­mo­ścią lub takim wy­da­rze­niem;
3. tylko w licz­bie mno­giej - nie­do­ma­ga­nia or­ga­niz­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­da­rze­nie, wia­do­mość wy­wo­łu­ją­ce żywe, po­wszech­ne za­in­te­re­so­wa­nie

 (1.2) silne wra­że­nie czy znacz­ne za­in­te­re­so­wa­nie spo­wo­do­wa­ne za­ska­ku­ją­cym zda­rze­niem

 (1.3) przest. od­bie­ra­ne od­czu­cie czy doz­na­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sensacje

do­le­gli­wo­ści fi­zycz­ne od­czu­wa­ne przez czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Sensacjonalizm

pogoń za sen­sa­cją, prze­sta­wia­nie cze­goś w spo­sób wy­wo­łu­ją­cy silne wra­że­nia


Źródła:

SJP.pl

Sensacjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sen­sa­cjo­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Sensacki

→ sen­sat


Patrz:sensat

Źródła:

SJP.pl

Sensacyjka

zdrob­nie­nie od: sen­sa­cja


Źródła:

SJP.pl

Sensacyjniak

po­tocz­nie: film sen­sa­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Sensacyjny

wy­wo­łu­ją­cy sen­sa­cję; obli­czo­ny na wy­wo­ła­nie wiel­kie­go wra­że­nia


przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy sen­sa­cję

 (1.2) szt. pełen na­pię­cia emo­cjo­nal­ne­go ze wzglę­du na wart­ką akcję i te­ma­ty­kę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sensat

1. czło­wiek do­pa­tru­ją­cy się we wszyst­kim sen­sa­cji;
2. prze­sta­rza­le: czło­wiek prze­sad­nie po­waż­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek sztucz­nie po­waż­ny, si­lą­cy się na uczo­ność, mędr­ku­ją­cy

 (1.2) pot. czło­wiek do­szu­ku­ją­cy się we wszyst­kim sen­sa­cji, chęt­nie wy­wo­łu­ją­cy w swym oto­cze­niu sen­sa­cję

 (1.3) daw. czło­wiek mądry, uczo­ny i trzy­ma­ją­cy się w życiu sta­łych zasad


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sensatka

→ sen­sat


Patrz:sensat

Źródła:

SJP.pl

Sensei

[czy­taj: sen­sej] ja­poń­ski tytuł ho­no­ry­fi­ka­tyw­ny; sen­sej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. tytuł grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny wobec mi­strzów w ja­poń­skich spor­tach walki;


Sen­sei (jap. 先生 dosł. „wcze­śniej uro­dzo­ny”; „ten, który uczy”; w zna­cze­niu: „na­u­czy­ciel”, „mistrz”) – ja­poń­ski tytuł ho­no­ry­fi­ka­tyw­ny (wy­stę­pu­je jako przy­ro­stek i rze­czow­nik) sto­so­wa­ny pod­czas zwra­ca­nia się do człon­ków par­la­men­tu, na­u­czy­cie­li, pro­fe­so­rów, praw­ni­ków, le­ka­rzy, po­li­ty­ków, ar­ty­stów, pi­sa­rzy oraz do ludzi, któ­rzy osią­gnę­li pe­wien po­ziom mi­strzo­stwa we włas­nej dzie­dzi­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sensej

ja­poń­ski tytuł ho­no­ry­fi­ka­tyw­ny; sen­sei


Źródła:

SJP.pl

Senselier

ek­spert oce­nia­ją­cy za­pa­chy


Źródła:

SJP.pl

Senselierka

ek­spert­ka oce­nia­ją­ca za­pa­chy


Źródła:

SJP.pl

Sensibile

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z uczu­ciem, tkli­wie


Źródła:

SJP.pl

Sensor

ele­ment przy­rzą­du lub ukła­du po­mia­ro­we­go słu­żą­cy do przet­wa­rza­nia wiel­ko­ści mie­rzo­nej na inną wiel­kość; czuj­nik


Źródła:

SJP.pl

Sensorium

ogół wra­żeń zmy­sło­wych


Źródła:

SJP.pl

Sensorowy

przy­miot­nik od: sen­sor


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­wie­ra sen­sor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sensoryczność

1. zdol­ność do od­bie­ra­nia bodź­ców za po­mo­cą zmy­słów;
2. dzia­ła­nie na zmy­sły wy­wo­łu­ją­ce silne emo­cje bądź sko­ja­rze­nia


Źródła:

SJP.pl

Sensoryczny

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. od­czu­wal­ny zmy­sła­mi


Źródła:

Wiktionary

Sensownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sen­sow­ny


Źródła:

Wiktionary

Sensowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sen­sow­nie


Źródła:

SJP.pl

Sensowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sen­sow­ny


Źródła:

SJP.pl

Sensowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co jest sen­sow­ne


Źródła:

Wiktionary

Sensowny

1. ma­ją­cy sens;
2. po­stę­pu­ją­cy roz­sąd­nie


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sens, wła­ści­wą za­war­tość, treść; ma uza­sad­nie­nie, jest lo­gicz­ny

 (1.2) pot. taki, który dzia­ła lo­gicz­nie, roz­sąd­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sensowy

przy­miot­nik od: sens


Źródła:

SJP.pl

Sensu

treść; wła­ści­we zna­cze­nie cze­goś; lo­gicz­ność


Źródła:

SJP.pl

Sensualistka

→ sen­su­a­li­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: sen­su­a­li­sta


Patrz:sensualista

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sensualistyczny

→ sen­su­a­lizm


Patrz:sensualizm

Źródła:

SJP.pl

Sensualizm

po­gląd, we­dług któ­re­go je­dy­nym źró­dłem poz­na­nia są wra­że­nia zmy­sło­we


Sen­su­a­lizm (z łac. "sen­sus" – zmysł) – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny oraz psy­cho­lo­gicz­ny gło­szą­cy, że wszel­ka wie­dza po­cho­dzi od wra­żeń zmy­sło­wych (poz­na­nie od­by­wa się po­przez prze­pro­wa­dza­nie lo­gicz­nych doś­wiad­czeń) i jest tylko bar­dziej lub mniej zło­żo­nym kom­plek­sem spo­strze­żeń.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sensualność

od­bie­ra­nie bodź­ców za po­mo­cą zmy­słów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sen­su­al­ne; cecha tych, któ­rzy są sen­su­al­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sensualny

książ­ko­wo: od­bie­ra­ny za po­mo­cą zmy­słów; zmy­sło­wy


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest od­bie­ra­ny za po­mo­cą zmy­słów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sensybilizacja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Sensybilizator

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Sensytometr

urzą­dze­nie do naś­wiet­la­nia pró­bek ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych w celu okre­śle­nia ich świa­tło­czu­ło­ści


Źródła:

SJP.pl

Sensytometria

Sen­sy­to­me­tria – nauka o licz­bo­wym oz­na­cza­niu wła­ści­wo­ści ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych. Jest dzia­łem me­tro­lo­gii zaj­mu­ją­cym się fo­to­gra­ficz­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych, głów­nie świa­tło­czu­ło­ścią, ale rów­nież: kon­tra­sto­wo­ścią, za­dy­mie­niem, gę­sto­ścią op­tycz­ną, bar­wo­czu­ło­ścią, ostro­ścią, roz­dziel­czo­ścią, ziar­ni­sto­ścią.


Źródła:

Wikipedia

Sensytometryczny

→ sen­sy­to­me­tria


Patrz:sensytometria

Źródła:

SJP.pl

Sensytywność

1. zdol­ność do od­czu­wa­nia wra­żeń;
2. prze­wraż­li­wie­nie


Źródła:

SJP.pl

Sensytywny

1. zdol­ny do od­czu­wa­nia wra­żeń;
2. prze­wraż­li­wio­ny


Źródła:

SJP.pl

Sent

dawna drob­na wa­lu­ta Esto­nii, uży­wa­na przed euro


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sente

drob­na wa­lu­ta Le­sot­ho (100 li­sen­te = 1 loti)


Źródła:

SJP.pl

Sentencja

1. krót­kie zda­nie wy­ra­ża­ją­ce jakąś myśl fi­lo­zo­ficz­ną; mak­sy­ma; afo­ryzm;
2. daw­niej: orze­cze­nie sądu; wyrok


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwię­złe sfor­mu­ło­wa­nie pew­nej ogól­nej myśli, np. fi­lo­zo­ficz­nej;

 (1.2) praw. naj­waż­niej­sza część wy­ro­ku lub de­cyz­ji ad­mi­ni­stra­cyj­nej, za­wie­ra­ją­ca roz­strzy­gnię­cie spra­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sentito

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z ek­spre­sją


Źródła:

SJP.pl

Sentymencik

zdrob­nie­nie od: sen­ty­ment


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sen­ty­ment


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sentyment

uczu­cie przy­wią­za­nia i sym­pa­tii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­czu­cie przy­wią­za­nia i sym­pa­tii

 (1.2) uczu­cio­wość

 (1.3) daw. prze­ko­na­nie, za­sa­da, po­gląd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sentymentalistka

→ sen­ty­men­ta­li­sta


Patrz:sentymentalista

Źródła:

SJP.pl

Sentymentalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sen­ty­men­ta­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są sen­ty­men­ta­li­stycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Sentymentalizm

Sen­ty­men­ta­lizm (fr. "sen­ti­men­ta­lis­me" - uczu­cio­wość) – kie­ru­nek umy­sło­wy i li­te­rac­ki w Eu­ro­pie trwa­ją­cy od lat 70. XVIII wieku do po­cząt­ku XIX wieku, jeden z prą­dów in­te­lek­tu­al­nych, nur­tów epoki oś­wie­ce­nia.

Jego twór­ca­mi byli Jean-Jac­qu­es Ro­us­se­au (we Fran­cji) i La­u­ren­ce Ster­ne (w An­glii). Nazwa nurtu po­cho­dzi od „po­wie­ści uczu­cio­wej” La­u­ren­ce'a Ster­ne'a "Po­dróż sen­ty­men­tal­na przez Fran­cję i Wło­chy".


Źródła:

Wikipedia

Sentymentalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sen­ty­men­tal­ny


Sen­ty­men­tal­nie – pier­wszy album duetu Kali/Gibbs. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 10 paź­dzier­ni­ka 2014 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Ganja Mafia Label.

Album do­tarł do 2. miej­sca ze­sta­wie­nia OLiS. 14 stycz­nia 2015 roku płyta uzy­ska­ła w Pol­sce sta­tus zło­tej sprze­da­jąc się w na­kła­dzie 15 tys. eg­zem­pla­rzy. 11 marca uzy­ska­ła sta­tus pla­ty­no­wej płyty.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sentymentalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sen­ty­men­tal­nie


Źródła:

SJP.pl

Sentymentalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sen­ty­men­tal­ny


Źródła:

SJP.pl

Sentymentalność

prze­sad­na uczu­cio­wość; skłon­ność do roz­rzew­nia­nia się; sen­ty­men­ta­lizm


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sen­ty­men­tal­ne; cecha tych, któ­rzy są sen­ty­men­tal­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sentymentalny

1. prze­sad­nie uczu­cio­wy, łatwo wzru­sza­ją­cy się, np. sen­ty­men­tal­ny czło­wiek;
2. wy­wo­łu­ją­cy wzru­sze­nie, bę­dą­cy prze­ja­wem prze­sad­nej uczu­cio­wo­ści, np. sen­ty­men­tal­ny film;
3. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sen­ty­men­ta­liz­mu (kie­run­ku ar­ty­stycz­ne­go i ide­o­we­go)


przy­miot­nik

 (1.1) prze­sad­nie uczu­cio­wy; także. świad­czą­cy o prze­sad­nej uczu­cio­wo­ści

 (1.2) szt. wła­ści­wy sen­ty­men­ta­liz­mo­wi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Senyszyn

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sep

dawna da­ni­na skła­da­na w ziar­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w daw­nej Pol­sce: po­da­tek od zboża


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sepa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Separacja

1. ro­złą­cze­nie mał­żon­ków bez roz­wią­za­nia mał­żeń­stwa;
2. izo­la­cja, od­dzie­le­nie, odo­sob­nie­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ro­złą­cze­nie mał­żon­ków bez ich prawa wstę­po­wa­nia w nowy zwią­zek mał­żeń­ski

 (1.2) książk. od­dzie­le­nie od cze­goś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Separacjonistka

→ se­pa­ra­cjo­ni­sta


Patrz:separacjonista

Źródła:

SJP.pl

Separacyjny

zwią­za­ny z se­pa­ra­cją


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­pa­ra­cją, do­ty­czą­cy se­pa­ra­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Separatka

izo­lat­ka;
1. w szpi­ta­lach, in­ter­na­tach, żłob­kach itp.: od­dziel­ny pokój, w któ­rym umie­szcza się osoby chore lub po­dej­rza­ne o cho­ro­bę za­kaź­ną;
2. w wię­zie­niach: cela jed­no­o­so­bo­wa; po­je­dyn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­na jed­no­o­so­bo­wa sala dla cho­rych, zwy­kle za­kaź­nie

 (1.2) jed­no­o­so­bo­wa cela w wię­zie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Separator

1. urzą­dze­nie do roz­dzie­la­nia skład­ni­ków;
2. ele­ment roz­dzie­la­ją­cy czę­ści więk­szej ca­ło­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Separatum

wy­da­ny od­dziel­ne frag­ment ja­kie­goś dzie­ła


Źródła:

SJP.pl

Separatysta

czło­nek grupy et­nicz­nej, re­li­gij­nej lub po­li­tycz­nej dą­żą­cej do wy­o­dręb­nie­nia się z więk­szej ca­ło­ści po­li­tycz­no-spo­łecz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik se­pa­ra­tyz­mu; osoba dą­ża­ca do od­dzie­le­nia się, wy­o­dręb­nie­nia się z ja­kiejś grupy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Separatystka

człon­ki­ni grupy et­nicz­nej, re­li­gij­nej lub po­li­tycz­nej dą­żą­cej do wy­o­dręb­nie­nia się z więk­szej ca­ło­ści po­li­tycz­no-spo­łecz­nej


Źródła:

SJP.pl

Separatystyczny

1. zmie­rza­ją­cy do od­dzie­le­nia się; izo­lu­ją­cy się;
2. pokój se­pa­ra­ty­stycz­ny - trak­tat po­ko­jo­wy za­war­ty z jed­nym lub kil­ko­ma pań­stwa­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­a­li­cji wo­jen­nej


przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z se­pa­ra­tyz­mem lub/i se­pa­ra­ty­sta­mi; wła­ści­wy se­pa­ra­tyz­mo­wi

 (1.2) od­dzie­lo­ny od in­nych, dzie­ją­cy się osob­no


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Separatyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dą­że­nie do od­dzie­le­nia się, wy­o­dręb­nie­nia się ja­kiejś grupy z ca­ło­ści;


Se­pa­ra­tyzm albo se­pa­ra­cjo­nizm (z se­pa­ra­tus – od­dzie­lo­ny) – dą­że­nie do wy­o­dręb­nie­nia się ja­kiejś grupy z ca­ło­ści. Naj­bar­dziej ty­po­wym jest se­pa­ra­tyzm na­ro­do­wo­ścio­wy, a jed­nym z jego prze­ja­wów se­ce­sja na­ro­do­wa. Dą­że­nie do odręb­no­ści pod wzglę­dem na­ro­do­wym, po­li­tycz­nym, et­nicz­nym, re­li­gij­nym; dzia­łal­ność ma­ją­ca na celu wy­o­dręb­nie­nie te­ry­to­rial­ne mniej­szo­ści na­ro­do­wych. Se­pa­ra­tyzm jest dą­że­niem do oder­wa­nia się okre­ślo­ne­go te­ry­to­rium od ja­kie­goś pań­stwa i ut­wo­rze­nia odręb­nej struk­tu­ry pań­stwo­wej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Separowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­pa­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Separować

1. książ­ko­wo: nie do­pu­ścić, nie do­pu­szczać do zet­knię­cia kogoś lub cze­goś z kimś lub z czymś;
2. w pra­wie: prze­pro­wa­dzić, prze­pro­wa­dzać se­pa­ra­cję mał­żon­ków;
3. se­pa­ro­wać się - książ­ko­wo: nie do­pu­ścić, nie do­pu­szczać do zet­knię­cia się sa­me­go sie­bie z kimś lub z czymś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) od­dzie­lać od czego lub kogo

 (1.2) praw. uchy­lać wspól­no­tę mał­żeń­stwa wraz z za­blo­ko­wa­niem moż­li­wo­ści wstę­po­wa­nia w nowy zwią­zek mał­żeń­ski

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny se­pa­ro­wać się

 (2.1) od­su­wać sie­bie od in­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sepd

skrót od: Sy­stem Elek­tro­nicz­ne­go Przet­wa­rza­nia Da­nych


Źródła:

SJP.pl

Sepecik

zdrob­nie­nie od: sepet


Źródła:

SJP.pl

Sepet

dawna skrzyn­ka do prze­cho­wy­wa­nia klej­no­tów, do­ku­men­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. mebl. szaf­ka z szu­flad­ka­mi do prze­cho­wy­wa­nia bi­żu­te­rii;


Sepet – mebel, ro­dzaj skrzyn­ki z szu­flad­ka­mi i (nie­kie­dy) z pul­pi­tem słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia kosz­tow­no­ści bądź do­ku­men­tów. Zwy­kle zdo­bio­ny był oku­cia­mi, in­tar­sjo­wa­ny, in­kru­sto­wa­ny bądź ma­lo­wa­ny. W Pol­sce upo­wszech­nił się w XVII i 1. po­ło­wie XVIII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sepia

1. zwie­rzę z ro­dzi­ny mię­cza­ków; mątwa;
2. ciem­no­bru­nat­ny, ru­do­brą­zo­wy barw­nik lub kolor;
3. kred­ka lub ry­su­nek wy­ko­na­ny w takim ko­lo­rze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sepienko

Se­pien­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian. Na po­łud­nie od Se­pien­ka prze­pły­wa Kanał Prut I oraz prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 308.

Wśród wła­ści­cie­li ziemi w Se­pien­ku w roku 1580 wy­mie­nio­no Abra­ha­ma Za­dor­skie­go, Jana Se­piń­skie­go, zwa­ne­go też Win­cen­tym i in­ne­go Jana Se­piń­skie­go. Około 1793 wła­ści­cie­lem Se­pien­ka był Mel­chior Roż­now­ski.


Źródła:

Wikipedia

Sepiolit

mi­ne­rał, ro­dzaj glin­ki uży­wa­nej do wy­ro­bu drob­nych przed­mio­tów; pian­ka mor­ska


Se­pio­lit (pian­ka mor­ska, pier­re de savon Maroc) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do mi­ne­ra­łów ila­stych. Mi­ne­rał po­spo­li­ty, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "sepia" = mątwa i "lit­hos" = skała, ka­mień i na­wią­zu­je do wew­nętrz­nej musz­li mątwy, do któ­rej mi­ne­rał jest po­dob­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sepiować

wy­trą­cać na od­bit­kach siar­czek sre­bra; siarcz­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Sepiowy

przy­miot­nik od: sepia


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z sepii (wy­dzie­li­ny)

 (1.2) ma­ją­cy kolor sepii

 (1.3) za­bar­wio­ny lub na­ma­lo­wa­ny ko­lo­rem sepii; taki, na któ­rym użyto sepii (tech­ni­ki)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sepkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Seplenienie

jedno z naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych za­bu­rzeń ar­ty­ku­la­cyj­nych, po­le­ga­ją­ce na nie­pra­wi­dło­wej re­a­li­za­cji gło­sek: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż, cz, dź; syg­ma­tyzm


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­ple­nić.


Se­ple­nie­nie, syg­ma­tyzm – wada wy­mo­wy za­li­cza­na do dys­la­lii. Po­le­ga na nie­pra­wi­dło­wej wy­mo­wie niek­tó­rych gło­sek. Se­ple­nie­nie czę­sto ma po­dło­że psy­chicz­ne, może być wy­ni­kiem lęku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sepleniący

wy­ma­wiać wad­li­wie spół­gło­ski; sze­ple­nić (daw­niej)


Patrz:seplenić

Źródła:

SJP.pl

Seplenić

wy­ma­wiać wad­li­wie spół­gło­ski; sze­ple­nić (daw­niej)


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) błęd­nie wy­ma­wiać spół­gło­ski szcze­li­no­we zę­bo­we i dzią­sło­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seppuku

ja­poń­skie ry­tu­al­ne sa­mo­bój­stwo po­przez roz­cię­cie brzu­cha mie­czem lub szty­le­tem; se­pu­ku, ha­ra­ki­ri


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. tra­dy­cyj­ny ja­poń­ski ry­tu­ał sa­mo­bój­stwa po­przez roz­pła­ta­nie mie­czem lub szty­le­tem wnętrz­no­ści;


Na tę stro­nę wska­zu­je „ha­ra­ki­ri”. Zo­bacz też: "Ha­ra­ki­ri (ujed­noz­nacz­nie­nie)".

Sep­pu­ku (jap. 切腹) lub też hara-kiri (jap. 腹切り), kap­pu­ku (jap. 割腹) i to­fu­ku (jap. 屠腹) – ja­poń­skie ry­tu­al­ne sa­mo­bój­stwo po­le­ga­ją­ce na roz­cię­ciu mie­czem lub szty­le­tem brzu­cha, gdzie – we­dług tra­dy­cji ja­poń­skiej – mie­ści­ła się dusza. Roz­cię­cie brzu­cha miało być do­wo­dem nie­win­no­ści sa­mo­bój­cy i oka­za­nia szcze­ro­ści jego za­mia­rów. Po śmier­ci był oczy­szcza­ny z wszel­kich za­rzu­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sepsa

ostre za­ka­że­nie or­ga­niz­mu wy­wo­ła­ne obec­no­ścią drob­no­u­stro­jów we krwi; sep­sis, po­socz­ni­ca, en­do­tok­se­mia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ze­spół ogól­no­u­stro­jo­wej re­ak­cji za­pal­nej;

 (1.2) slang. ubi­ka­cja

 (1.3) slang. psuja (w grze)

 (1.4) slang. przez­wi­sko


Na tę stro­nę wska­zu­je „po­socz­ni­ca”. Zo­bacz też: po­socz­ni­ca u ryb.

Sepsa, po­socz­ni­ca, en­do­tok­se­mia ( sep­sis) – spe­cy­ficz­na re­ak­cja or­ga­niz­mu na za­ka­że­nie. Sepsa nie jest sa­mo­dziel­ną jed­nost­ką cho­ro­bo­wą, a obec­nie de­fi­niu­je się ją jako za­gra­ża­ją­cą życiu dys­funk­cję na­rzą­do­wą spo­wo­do­wa­ną za­bu­rzo­ną re­gu­la­cją od­po­wie­dzi ustro­ju na za­ka­że­nie. Może pro­wa­dzić do am­pu­ta­cji koń­czyn.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sepsis

[czy­taj: seps-is] ostre za­ka­że­nie or­ga­niz­mu wy­wo­ła­ne obec­no­ścią drob­no­u­stro­jów we krwi; sepsa, po­socz­ni­ca, en­do­tok­se­mia


Źródła:

SJP.pl

Septalogia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. muz. film. cykl skła­da­ją­cy się z sied­miu ut­wo­rów li­te­rac­kich, mu­zycz­nych lub fil­mo­wych, z któ­rych każdy sta­no­wi odręb­ną ca­łość, lecz po­łą­czo­nych np. wspól­ną te­ma­ty­ką, grupą bo­ha­te­rów


Sep­ta­lo­gia – rzad­ko uży­wa­ne okre­śle­nie serii sied­miu dzieł sztu­ki (np. ksią­żek lub fil­mów) po­łą­czo­nych co najm­niej jed­nym wspól­nym wąt­kiem. Jedną z bar­dziej zna­nych sep­ta­lo­gii jest seria ksią­żek "Harry Pot­ter".


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Septaria

kon­kre­cja mar­gli­sta lub ila­sto-że­la­zi­sta wy­stę­pu­ją­ca w iłach


Sep­ta­ria – ro­dzaj kon­kre­cji mar­gli­stej lub ila­sto-że­la­zi­stej, które ce­chu­ją się obec­no­ścią pro­mie­ni­stych lub po­li­go­nal­nych szcze­lin, które roz­sze­rza­ją się w kie­run­ku ich wnę­trza i są wy­peł­nio­ne wtór­nie kal­cy­tem lub do­lo­mi­tem, cza­sem z do­dat­ko­wą mi­ne­ra­li­za­cją sfa­le­ry­tem, ga­le­ną, pi­ry­tem, chal­ko­pi­ry­tem, gip­sem albo ba­ry­tem. Szcze­li­ny mogły pow­sta­wać wsku­tek pę­ka­nia lub kur­cze­nia się ma­te­ria­łu kon­kre­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Septariowy

przy­miot­nik od: sep­ta­ria


Źródła:

SJP.pl

Septecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sep­tet


Źródła:

Wiktionary

September

daw­niej: wrze­sień


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wrze­sień


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Septembrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. wrze­śnio­wy


Źródła:

Wiktionary

Septentrionalny

prze­sta­rza­le: pół­noc­ny


Źródła:

SJP.pl

Septet

1. ze­spół mu­zycz­ny lub śpie­wa­czy skła­da­ją­cy się z sied­miu wy­ko­naw­ców;
2. utwór mu­zycz­ny skom­po­no­wa­ny na sie­dem gło­sów lub in­stru­men­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół sied­miu mu­zy­ków


Sep­tet (z łac. "sep­tem" – sie­dem: ang. "sep­tet", franc. "sep­tu­or", niem. "Sep­tett", wł. "set­ti­mi­no") – dwuz­nacz­ne po­ję­cie mu­zycz­ne:

Nazwa „sep­tet” – na wzór tria, kwar­te­tu, kwin­te­tu itp. – jest uży­wa­na od pow­sta­nia sied­mio­czę­ścio­we­go "Sep­te­tu Es-dur" op. 20 (1799/1800) Lud­wi­ga van Be­et­ho­ve­na. Był to utwór na skrzyp­ce, al­tów­kę, wio­lon­cze­lę, kon­tra­bas, klar­net, róg i fagot. Skład tej „zmi­nia­tu­ry­zo­wa­nej or­kie­stry” oraz wie­lo­od­cin­ko­wą formę wie­lo­krot­nie na­śla­do­wa­no w XIX wieku, a nawet w XX wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Septoplastyka

chi­rur­gicz­na ko­rek­ta skrzy­wio­nej prze­gro­dy no­so­wej


Sep­to­pla­sty­ka – za­bieg la­ryn­go­lo­gicz­ny ma­ją­cy na celu ko­rek­cję skrzy­wie­nia prze­gro­dy no­so­wej. Prze­gro­da po­win­na prze­bie­gać wzdłuż środ­ka nosa. Kiedy za­cho­dzi na jedną z jam no­so­wych, wtedy zwęża ją i utrud­nia prze­pływ po­wie­trza. Nie­droż­ność spo­wo­do­wa­na przez po­waż­ne odksz­tał­ce­nia prze­gro­dy pro­wa­dzi do przew­le­kłych scho­rzeń zatok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Septorioza

Sep­to­rio­za – grupa grzy­bo­wych cho­rób ro­ślin wy­wo­ła­na przez grzy­by mi­kro­sko­pij­ne daw­niej za­li­cza­ne do ro­dza­ju "Sep­to­ria". Obec­nie w wy­ni­ku badań mo­le­ku­lar­nych i ge­ne­tycz­nych niek­tó­re z tych ga­tun­ków prze­nie­sio­no do in­nych tak­so­nów, czę­sto od­le­głych fi­lo­ge­ne­tycz­nie, tra­dy­cyj­ne nazwy cho­rób jed­nak za­cho­wa­ły się.


Źródła:

Wikipedia

Septuaginta

naj­star­szy prze­kład "Sta­re­go Te­sta­men­tu" z ję­zy­ka he­braj­skie­go na grec­ki, do­ko­na­ny we­dług le­gen­dy przez sie­dem­dzie­się­ciu uczo­nych ży­dow­skich w III i II w. p.n.e.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. bibl. pier­wsze tłu­ma­cze­nie Sta­re­go Te­sta­men­tu z he­braj­skie­go i ara­mej­skie­go na koine;


Sep­tu­a­gin­ta (z sie­dem­dzie­siąt; oz­na­cza­na rzym­ską licz­bą LXX oz­na­cza­ją­cą 70, w wy­da­niach kry­tycz­nych przez sym­bol 𝔖) – pier­wsze tłu­ma­cze­nie Bi­blii he­braj­skiej i in­nych re­li­gij­nych tek­stów ju­da­iz­mu z he­braj­skie­go i ara­mej­skie­go na grekę. Nazwa po­cho­dzi od licz­by tłu­ma­czy, któ­rzy mieli brać udział w pra­cach nad prze­kła­dem Tory. Prze­kład ten pow­sta­wał stop­nio­wo po­mię­dzy 250 a 150 ro­kiem p.n.e. w Alek­san­drii, i jest dzie­łem wielu tłu­ma­czy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Septum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kol­czyk za­kła­da­ny w ot­wo­rze wy­ko­na­nym w prze­gro­dzie no­so­wej


Septa, l. mn. septy (łac. "sep­tum", l.mn. "septa", "dy­se­pi­ment", "dis­se­pi­men­tum") – w zna­cze­niu ogól­nym – prze­gro­da.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Septyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sep­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są sep­tycz­ni


Źródła:

Wiktionary

Septyczny

1. wy­wo­ła­ny przez bak­te­rie ro­pot­wór­cze, za­raz­ki cho­ro­bot­wór­cze; za­kaź­ny;
2. okre­śle­nie od­dzia­łu szpi­tal­ne­go, w któ­rym leczy się za­kaź­nie cho­rych


Źródła:

SJP.pl

Septyka

1. dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu za­po­bie­ga­nie za­ka­że­niu;
2. wol­ność od bak­te­rii, wi­ru­sów, grzy­bów; ja­ło­wość


Źródła:

SJP.pl

Septyliard

licz­ba wy­no­szą­ca 10^45


Sep­ty­liard – licz­ba o war­to­ści: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1045, czyli je­dyn­ka i 45 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym. Ter­min "sep­ty­liard" jest sto­so­wa­ny w na­zew­nict­wie li­czeb­ni­ków w skali dłu­giej i nie ma swo­je­go od­po­wied­ni­ka w skali krót­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Septylion

licz­ba wy­ra­żo­na je­dyn­ką z 42 ze­ra­mi; w nie­licz­nych kra­jach (np. Fran­cji, byłym Związ­ku Ra­dziec­kim) równa je­dyn­ce z 24 ze­ra­mi


Sep­ty­lion – licz­ba 1042, czyli je­dyn­ka i 42 zera w za­pi­sie dzie­sięt­nym.

W kra­jach sto­su­ją­cych tzw. krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) sep­ty­lion oz­na­cza 1024, czyli kwa­dry­lion w po­zo­sta­łych kra­jach.

W ukła­dzie SI mnoż­ni­ko­wi 1042 nie od­po­wia­da żaden prze­dro­stek jed­nost­ki miary.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Septyma

1. in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy sied­mio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej;
2. sied­mio­wer­so­wa stro­fa zło­żo­na z je­de­na­stoz­gło­skow­ców o ukła­dzie rymów aabc­cab


Sep­ty­ma – in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy sied­mio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej. W sze­re­gu za­sad­ni­czym na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją sep­ty­ma wiel­ka i sep­ty­ma mała. Za­sto­so­wa­nie zna­ków chro­ma­tycz­nych poz­wa­la zmie­nić jej roz­miar.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Septymania

kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Fran­cji, część hi­sto­rycz­nej Ok­sy­ta­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Fran­cji mię­dzy Ga­ron­ną a Ro­da­nem i mię­dzy Se­wen­na­mi a Pi­re­ne­ja­mi;


Sep­ty­ma­nia ( Sep­ti­ma­nia) – kra­i­na hi­sto­rycz­na, część hi­sto­rycz­nej Ok­sy­ta­nii; leży w po­łud­nio­wej Fran­cji mię­dzy Ro­da­nem a Se­wen­na­mi i Pi­re­ne­ja­mi.

W sta­ro­żyt­no­ści sta­no­wi­ła za­chod­nią część rzym­skiej pro­win­cji "Gal­lia Nar­bo­nen­sis". Za pa­no­wa­nia Au­gu­sta miej­sce osied­le­nia we­te­ra­nów VII Le­gio­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Septymański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sep­ty­ma­nią, do­ty­czą­cy Sep­ty­ma­nii


Źródła:

Wiktionary

Septymiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.


Sep­ty­miusz, Sep­tym – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Sep­ty­miusz, mnich (V wiek). Jego żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest imię Sep­ty­mia.

Sep­ty­miusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 17 sierp­nia.

Sep­tym imie­ni­ny ob­cho­dzi 24 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Septymowy

przy­miot­nik od: sep­ty­ma


Źródła:

SJP.pl

Sepuku

ja­poń­skie ry­tu­al­ne sa­mo­bój­stwo po­przez roz­cię­cie brzu­cha mie­czem lub szty­le­tem; sep­pu­ku, ha­ra­ki­ri


Źródła:

SJP.pl

Sepulkralny

w sztu­ce:
1. gro­bo­wy, na­grob­ko­wy, cmen­tar­ny;
2. zwią­za­ny z wiarą w życie po­za­gro­bo­we, sza­cun­kiem dla zmar­łych


przy­miot­nik

 (1.1) gro­bo­wy, na­grob­ko­wy, cmen­tar­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sepultura

daw­niej: akt zgonu jako dowód wdo­wień­stwa


Se­pul­tu­ra – bra­zy­lij­ska grupa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca głów­nie gro­o­ve metal i thrash metal, pow­sta­ła w 1984 z ini­cja­ty­wy Maxa i Igora Ca­va­le­rów.

Styl mu­zycz­ny grupy ewo­lu­o­wał na prze­strze­ni czasu – po­czy­na­jąc od black me­ta­lu i death me­ta­lu, po­przez thrash, po gro­o­ve metal, któ­re­go Se­pul­tu­ra jest jed­nym z pre­kur­so­rów. Niek­tó­re jej do­ko­na­nia można zak­wa­li­fi­ko­wać jako hard­co­re punk, folk metal oraz mu­zy­ka in­stru­men­tal­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sequel

[czy­taj: s-ikłel] kon­ty­nu­a­cja ja­kie­goś ut­wo­ru, zwy­kle filmu, książ­ki lub gry kom­pu­te­ro­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dal­szy ciąg ja­kie­goś dzie­ła, naj­czę­ściej filmu lub książ­ki;


Se­qu­el (; ang. "kon­ty­nu­a­cja", "dal­szy ciąg", "na­stęp­stwo") – kon­ty­nu­a­cja ja­kie­goś dzie­ła, naj­czę­ściej filmu, książ­ki lub gry kom­pu­te­ro­wej, przed­sta­wia­ją­ca dal­sze losy poz­na­nych bo­ha­te­rów lub kon­ty­nu­u­ją­ca wątek uka­za­ny w po­przed­nim dzie­le.

Se­qu­e­le prze­waż­nie re­a­li­zo­wa­ne są w ce­lach ko­mer­cyj­nych, pow­sta­jąc na fali po­pu­lar­no­ści, albo są z góry za­pla­no­wa­ną czę­ścią serii.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sequencer

[czy­taj: s-ikŁENser] urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy za­pa­mię­tu­ją­ce sek­wen­cje dźwię­ków; sek­wen­ser, sek­wen­cer


Źródła:

SJP.pl

Ser

pro­dukt spo­żyw­czy otrzy­my­wa­ny z mleka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. pro­dukt spo­żyw­czy w po­sta­ci gę­stej masy, otrzy­my­wa­ny z mleka kro­wie­go, ko­zie­go, bądź ow­cze­go;


Ser – pro­dukt spo­żyw­czy wyt­wa­rza­ny po­przez wy­trą­ce­nie z mleka tłu­szczu i biał­ka w po­sta­ci skrze­pu, który zo­sta­je pod­da­ny dal­szej obrób­ce. Ist­nie­je wiele ga­tun­ków sera i dzie­li się je np. ze wzglę­du na ga­tu­nek mleka, za­war­tość tłu­szczu, kon­sy­sten­cję, pro­ces pro­duk­cyj­ny i czas doj­rze­wa­nia. Ser za­wie­ra wiele skład­ni­ków odżyw­czych. Tech­no­lo­gią pro­duk­cji serów zaj­mu­je się se­ro­war­stwo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ser.-Chorw.

skrót od: serb­sko-chor­wac­ki


Źródła:

SJP.pl

Sera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. ciąg cha­rak­te­ry­stycz­nych zmian ob­ser­wo­wa­nych w suk­ce­sji eko­lo­gicz­nej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: ser


Sera (seria suk­ce­syj­na, sta­dium se­ral­ne) – ciąg cha­rak­te­ry­stycz­nych zmian ob­ser­wo­wa­nych w suk­ce­sji eko­lo­gicz­nej (model kla­sycz­ny, kon­cep­cja Cle­ment­sa). We­dług Cle­ment­sa suk­ce­sja jest pro­ce­sem de­ter­mi­ni­stycz­nym i kie­run­ko­wym, ko­lej­ne sta­dia suk­ce­syj­ne bio­ce­no­zy za­stę­pu­ją się, dzię­ki zmia­nie wa­run­ków wy­wo­ła­nych przez po­przed­nie sta­dia. W za­leż­no­ści od wa­run­ków po­cząt­ko­wych wy­róż­nia się:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Seradela

pa­stew­na ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych; sa­ra­de­la


Se­ra­de­la ("Or­nit­ho­pus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wej, za­chod­niej i środ­ko­wej Eu­ro­pie, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji, w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seradelowy

przy­miot­nik od: se­ra­de­la


Źródła:

SJP.pl

Seraf

w chrze­ści­jań­stwie: ogni­sty anioł z naj­wyż­sze­go chóru aniel­skie­go, sto­ją­cy przy tro­nie Boga; se­ra­fin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. bibl. anioł na­le­żą­cy do naj­wyż­sze­go chóru w hie­rar­chii aniel­skiej;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seraficki

aniel­sko pię­kny; wznio­sły; se­ra­ficz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) poet. aniel­ski, pię­kny, wznio­sły

 (1.2) przen. fran­cisz­kań­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seraficzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. cecha tego, co se­ra­ficz­ne


Źródła:

Wiktionary

Seraficzny

aniel­sko pię­kny i do­sko­na­ły; se­ra­fic­ki


przy­miot­nik

 (1.1) poet. aniel­ski, pię­kny, wznio­sły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serafin

w chrze­ści­jań­stwie: ogni­sty anioł z naj­wyż­sze­go chóru aniel­skie­go, sto­ją­cy przy tro­nie Boga; seraf


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. bibl. anioł na­le­żą­cy do naj­wyż­sze­go chóru w hie­rar­chii aniel­skiej;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serafina

w chrze­ści­jań­stwie: ogni­sty anioł z naj­wyż­sze­go chóru aniel­skie­go, sto­ją­cy przy tro­nie Boga; seraf


Se­ra­fi­na – żeń­ski od­po­wied­nik he­braj­skie­go imie­nia Se­ra­fin.

W Pol­sce po­zo­sta­je imie­niem wy­bie­ra­nym rzad­ko, wy­stę­pu­je w zgro­ma­dze­niach za­kon­nych. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 260 ko­biet o imie­niu Se­ra­fi­na na­da­nym jako imię pier­wsze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serafininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ra­fi­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Serafinit

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian ma­gne­zo­wy; kli­noch­lor


Se­ra­fi­nit – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, bę­dą­cy od­mia­ną kli­noch­lo­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serafinostwo

Se­ra­fin z żoną; Se­ra­fi­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Serafinowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Serafinowie

w chrze­ści­jań­stwie: ogni­sty anioł z naj­wyż­sze­go chóru aniel­skie­go, sto­ją­cy przy tro­nie Boga; seraf


Źródła:

SJP.pl

Serafinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ra­fi­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Serafitka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Córek Matki Bożej Bo­les­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z ka­to­lic­kie­go Zgro­ma­dze­nia Córek Matki Bożej Bo­les­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serafiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Seraj

saraj;
1. w kra­jach mu­zuł­mań­skich: pałac suł­ta­na;
2. w tra­dy­cyj­nym domu mu­zuł­mań­skim: wy­dzie­lo­na część miesz­kal­na, przez­na­czo­na dla ko­biet; harem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. orien­tal­ny pałac, re­zy­den­cja wład­cy, zwła­szcza suł­ta­na

 (1.2) ko­bie­ca część tra­dy­cyj­ne­go domu mu­zuł­mań­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serajowy

→ seraj


Patrz:seraj

Źródła:

SJP.pl

Serak

wiel­ka bryła lodu pow­sta­ła na sku­tek ła­ma­nia się lo­dow­ca na stro­mym progu skal­nym w do­li­nie lo­dow­co­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ogrom­na bryła lodu pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku pę­ka­nia lo­dow­ca;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serapis

egip­ski bóg; Sa­ra­pis


Se­ra­pis, Sa­ra­pis ( Σέραπις, Σάραπις, Se­ra­pis) – syn­kre­tycz­ne bó­stwo hel­le­ni­stycz­ne­go Egip­tu, łą­czą­ce cechy niek­tó­rych bogów egip­skich i grec­kich. Oto­czo­ne szcze­gól­ną opie­ką przez dy­na­stię Pto­le­me­u­szów, czczo­ne było w Se­ra­pe­jo­nach, z któ­rych naj­bar­dziej znany, peł­nią­cy cen­trum kultu znaj­do­wał się w Alek­san­drii. W okre­sie do­mi­na­cji rzym­skiej wraz z kul­tem Izydy roz­po­wszech­nił się na inne czę­ści im­pe­rium.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seraskier

w daw­nej Tur­cji: na­czel­ny do­wód­ca armii


Źródła:

SJP.pl

Serau

ssak z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w gó­rach Azji oraz w Ja­po­nii i na Taj­wa­nie


Serau ("Ca­pri­cor­nis") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serb

miesz­ka­niec Ser­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści serb­skiej, miesz­ka­niec Ser­bii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serb.

skrót od: serb­ski


skrót

 (1.1) = serb­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serb.-Chorw.

skrót od: serb­sko-chor­wac­ki


Źródła:

SJP.pl

Serbet

ro­dzaj orzeź­wia­ją­ce­go de­se­ru, ro­bio­ne­go z po­sło­dzo­nej wody z zam­ro­żo­ny­mi owo­ca­mi (naj­czę­ściej so­kiem lub purée), ewen­tu­al­nie winem i li­kie­rem; sor­bet


Źródła:

SJP.pl

Serbia

pań­stwo w Eu­ro­pie pow­sta­łe w roku 2006 po roz­pa­dzie Ser­bii i Czar­no­gó­ry; Re­pu­bli­ka Ser­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. kraj w Eu­ro­pie, pow­stał po roz­pa­dzie Ser­bii i Czar­no­gó­ry;


Nie mylić z: Re­pu­bli­ką Serb­ską.

Ta stro­na do­ty­czy pań­stwa Re­pu­bli­ka Ser­bii. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tego słowa.

Ser­bia, Re­pu­bli­ka Ser­bii ( Република Србија, "Re­pu­bli­ka Srbi­ja"; Србија, "Srbi­ja", []) – pań­stwo w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej, na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, śród­lą­do­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serbinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Serbistyka

nauka o ję­zy­ku, li­te­ra­tu­rze i kul­tu­rze Ser­bów


Ser­bi­sty­ka – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem li­te­ra­tu­ry, ję­zy­ka i kul­tu­ry serb­skiej. Sta­no­wi część sla­wi­sty­ki.

Ter­min "srbi­sti­ka" po­ja­wił się w po­cząt­ko­wym okre­sie roz­wo­ju fi­lo­lo­gii sło­wiań­skiej. Po­słu­żył się nim Josef Dobrovský w an­to­lo­gii "Slo­van­ka" (1814).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serbka

miesz­kan­ka Ser­bii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści serb­skiej, oby­wa­tel­ka Ser­bii, miesz­kan­ka Ser­bii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serbochorwacki

język ser­bo­chor­wac­ki - do okre­su roz­pa­du Ju­go­sła­wii: okre­śle­nie ję­zy­ka z grupy po­łud­nio­wo­sło­wiań­skich, uży­wa­ne­go przez Ser­bów, Chor­wa­tów, Czar­no­gór­ców i bo­śniac­kich Mu­zuł­ma­nów; język serb­sko-chor­wac­ki (chor­wac­ko-serb­ski)


Źródła:

SJP.pl

Serbołużycki

do­ty­czą­cy Ser­bo­łu­ży­czan (Ser­bów Łu­życ­kich), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ser­bo­łu­ży­czan


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ser­bo­łu­ży­cza­na­mi (Ser­ba­mi łu­życ­ki­mi), do­ty­czą­cy Ser­bo­łu­ży­czan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serbołużyczanie

miesz­ka­niec Łużyc (kra­i­ny); Łu­ży­cza­nin


Nie mylić z: Ser­bo­wie.

Ser­bo­łu­ży­cza­nie, znani także jako Łu­ży­cza­nie lub Ser­bo­wie łu­życ­cy ( Serb­ja, Serby, niem. "Sor­ben" lub "Wen­den", cz. "Lužičtí Srbové") – sło­wiań­ska grupa et­nicz­na. Naród za­li­cza­ny do Sło­wian za­chod­nich. Za­miesz­ku­ją Łu­ży­ce, kra­i­nę le­żą­cą w oko­li­cy trój­sty­ku gra­nic Nie­miec, Pol­ski oraz Czech, głów­nie na te­re­nie Nie­miec.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serbołużyczanin

miesz­ka­niec Łużyc (kra­i­ny); Łu­ży­cza­nin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­chod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Łu­ży­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serbołużyczanka

miesz­kan­ka Łużyc (kra­i­ny); Łu­ży­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Serbski

przy­miot­nik od: Ser­bia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ser­bią lub Ser­ba­mi, do­ty­czą­cy Ser­bii lub Ser­bów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. jedna z czte­rech ure­gu­lo­wa­nych od­mian ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go, ze sta­tu­sem ję­zy­ka urzę­do­we­go w Ser­bii i BiH;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serbsko-Chorwacki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język po­łud­nio­wo­sło­wiań­ski, uży­wa­ny w Ser­bii, Czar­no­gó­rze, Chor­wa­cji i BiH;


Źródła:

Wiktionary

Serbskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem serb­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem serb­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku serb­skim


Źródła:

Wiktionary

Serbskość

→ serb­ski


Patrz:serbski

Źródła:

SJP.pl

Sercanie

za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa


Ser­ca­nie, Zgro­ma­dze­nie Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go, tzw. ser­ca­nie czar­ni ("Con­gre­ga­tio Sa­cer­do­tum a Sacro Corde Iesu, w skró­cie SCI lub SCJ") – ka­to­lic­ki kle­ryc­ki in­sty­tut za­kon­ny na pra­wie pa­pie­skim, za­ło­żo­ny w 1878 roku w Saint Qu­en­tin (Fran­cja) przez Sługę Bo­że­go ks. Leona Jan De­ho­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sercanin

za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sercanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Słu­żeb­nic Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze Zgro­ma­dze­nie Słu­żeb­nic Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sercanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Słu­żeb­nic Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serce

1. na­rząd za­pew­nia­ją­cy krą­że­nie w ukła­dzie krwio­no­śnym ssa­ków i pta­ków;
2. prze­no­śnie: sie­dzi­ba uczuć, szcze­gól­nie mi­ło­ści, źró­dło cnót i war­to­ści;
3. śro­dek cze­goś, naj­waż­niej­szy punkt;
4. ele­ment dzwo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. u ludzi i wielu zwie­rząt: organ (mię­sień), któ­re­go praca po­wo­du­je prze­pływ krwi w or­ga­niz­mie;

 (1.2) przen. pot. współ­czu­cie, po­zy­tyw­ne cechy wobec in­nych, ludzi i zwie­rząt

 (1.3) przen. zapał, chęć ro­bie­nia cze­goś jak naj­le­piej

 (1.4) przen. pot. miej­sce, gdzie są czy­jeś uczu­cia, czę­sto mi­ło­ści

 (1.5) część dzwo­nu, która ude­rza w jego ścia­ny i po­wo­du­je dźwięk

 (1.6) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy serce (1.1) bę­dą­cy sym­bo­lem mi­ło­ści

 (1.7) przen. cen­trum, naj­waż­niej­sza część cze­goś

 (1.8) karc. jeden z ko­lo­rów w kar­tach


Serce ( cor, kar­dia) – cen­tral­ny na­rząd ukła­du krwio­no­śne­go stru­now­ców, sta­wo­no­gów, pa­zur­nic, mię­cza­ków i ra­mie­nio­no­gów. Zbu­do­wa­ny jest z tkan­ki mię­śnio­wej po­przecz­nie prąż­ko­wa­nej typu ser­co­we­go. Zaz­wy­czaj na­rząd ten oto­czo­ny jest osier­dziem ("pe­ri­car­dium").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sercolistny

1. kul­nik ser­co­list­ny - ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych;
2. hu­tuj­nia ser­co­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny ozdob­nej ma­ją­cej trój­ko­lo­ro­we li­ście w kształ­cie serca


Źródła:

SJP.pl

Sercowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem serce, po­dob­ny do serca


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem serce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sercowiec

po­tocz­nie: czło­wiek cho­ru­ją­cy na serce; czło­wiek z wadą serca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba ma­ją­ca chore serce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sercowy

1. do­ty­czą­cy serca - or­ga­nu ukła­du krą­że­nia (np. mię­sień ser­co­wy);
2. od­no­szą­cy się do serca jako sied­li­ska uczuć, wra­żeń i doz­nań mi­łos­nych; uczu­cio­wy


przy­miot­nik odrze­czow­ni­ko­wy

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy serca jako na­rzą­du

 (1.2) do­ty­czą­cy uczuć za­ko­cha­nia i mi­ło­ści

 (1.3) he­rald. umie­szczo­ny w środ­ku tar­czy her­bo­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sercówka

1. od­mia­na cze­re­śni
2. ło­pa­ta o ser­co­wa­tym ostrzu
3. me­ta­lo­wa ramka w kształ­cie pier­ście­nia, usz­tyw­nia­ją­ca i chro­nią­ca pętlę na końcu liny przed zgnie­ce­niem; ka­u­sza, cho­mąt­ko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serdaczek

zdrob­nie­nie od: ser­dak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ser­dak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serdak

cie­pła ka­mi­zel­ka, zwła­szcza z ko­żu­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. cie­pła ka­mi­zel­ka, zwy­kle z ko­żu­cha


Ser­dak – ele­ment ubio­ru, cie­pła ka­mi­zel­ka ze skóry (ko­żu­cha) lub wełny się­ga­ją­ca pasa, bę­dą­ca czę­ścią wielu stro­jów tra­dy­cyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serdar

sar­dar;
1. ary­sto­kra­ta w Pa­ki­sta­nie, Af­ga­ni­sta­nie i In­diach
2. na­czel­ny do­wód­ca w Tur­cji i w Egip­cie


Źródła:

SJP.pl

Serdce

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. serce


Źródła:

Wiktionary

Serdecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ser­decz­ny, z uprzej­mo­ścią, życz­li­wo­ścią; ot­war­cie

 (1.2) na­praw­dę, cał­ko­wi­cie, bar­dzo


Źródła:

Wiktionary

Serdeczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ser­decz­nie


Źródła:

SJP.pl

Serdeczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ser­decz­ny


Źródła:

SJP.pl

Serdecznik

mio­do­daj­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych (war­go­wych), o ró­żo­wa­wych kwia­tach ze­bra­nych w ni­by­o­kół­ki, w Pol­sce ros­ną­ca przy dro­gach, pło­tach, na śmiet­ni­kach i w za­nied­ba­nych par­kach


Ser­decz­nik ("Le­o­nu­rus" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je ok. 25 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną głów­nie w Azji, w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, w tym w Eu­ro­pie (także w Pol­sce) ro­śnie jeden ga­tu­nek – ser­decz­nik po­spo­li­ty "L. car­dia­ca". Ro­śli­na ta wy­ko­rzy­sty­wa­na była w zio­ło­lecz­nict­wie oraz uzy­ski­wa­no z niej zie­lo­ny barw­nik. Lo­kal­nie jako ro­śli­na lecz­ni­cza wy­ko­rzy­sty­wa­ny był także "L. ja­po­ni­cus" i "L. si­bi­ri­cus".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serdeczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) życz­li­wość, ser­decz­ny sto­su­nek

 (1.2) czu­łość


Źródła:

Wiktionary

Serdeczny

1. przy­jaz­ny, życz­li­wy, bli­ski uczu­cio­wo;
2. daw­niej: mi­łos­ny, ser­co­wy;
3. ser­decz­ny palec - czwar­ty palec u ręki


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który wobec ludzi kie­ru­je się przy­jaz­ny­mi uczu­cia­mi; taki, który jest ob­ja­wem do­brych, cie­płych i szcze­rych uczuć

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) o palcu: obok palca ma­łe­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serdel

po­gard­li­wie: otyła, gruba osoba


Źródła:

SJP.pl

Serdelek

krót­ka kieł­ba­ska z drob­no mie­lo­ne­go mięsa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. krót­ka kieł­ba­sa wie­przo­wa lub pa­rów­ka do spo­ży­cia na go­rą­co


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serdelkowaty

po­dob­ny do ser­del­ka


Źródła:

SJP.pl

Serdelkowy

przy­miot­nik od: ser­de­lek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ser­del­ka­mi, do­ty­czą­cy ser­del­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serdelowa

ga­tu­nek kieł­ba­sy


Źródła:

SJP.pl

Serdelowy

kieł­ba­sa ser­de­lo­wa - ro­dzaj pa­rzo­nej kieł­ba­sy wy­ra­bia­nej z drob­no mie­lo­ne­go mięsa, w smaku po­dob­na do ser­del­ka


Źródła:

SJP.pl

Serdeńko

re­gio­nal­ne zdrob­nie­nie od: serce; ser­dusz­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. reg. serce, zgrub. od zob. ser­dusz­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serducho

zgru­bie­nie od: serce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. serce, zgrub. od zob. ser­dusz­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serdunio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. reg. serce, zgrub. od zob. ser­dusz­ko.


Źródła:

Wiktionary

Serduszka

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ja­po­nii i Chin; ład­not­ka; ład­nicz­ka


Ser­dusz­ka, na­zy­wa­ny „świd­nic­kie Ser­dusz­ka” – re­pre­zen­ta­cyj­ny ze­spół Mię­dzy­na­ro­do­wej Ka­pi­tu­ły Or­de­ru Uśmie­chu z/s w War­sza­wie i Fun­da­cji Serce – Eu­ro­pej­skie Cen­trum Przy­jaź­ni Dzie­cię­cej z/s w Świd­ni­cy.

Ser­dusz­ka nie są ze­spo­łem pro­fe­sjo­nal­nym; swoim śpie­wem i tań­cem się bawią, chcąc nieść przy tym ra­dość innym dzie­ciom i do­ro­słym, któ­rzy są ich przy­ja­ciół­mi. Nie chcą za­tra­cić nor­mal­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serduszko

zdrob­nie­nie od: serce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: serce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serduszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ser­dusz­ko­wać.

 (1.2) eufem. seks (sto­su­nek płcio­wy)


Źródła:

Wiktionary

Serduszkować

po­tocz­nie: oz­na­czać coś sym­bo­lem ser­dusz­ka, po­lu­biać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) eufem. upra­wiać seks

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ser­dusz­ko­wać, oser­dusz­ko­wać)

 (2.1) pot. oz­na­czać lub re­a­go­wać na ko­men­tarz, post, wia­do­mość, zdję­cie, itd. sym­bo­lem ser­dusz­ka (❤), wy­ra­ża­jąc w ten spo­sób apro­ba­tę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serduszkowce

ro­dzaj szkar­łup­ni z gro­ma­dy je­żow­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spa­tan­go­i­dea|ref=tak., przy­den­ne bez­krę­gow­ce stref tro­pi­kal­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serduszkowiec

ro­dzaj szkar­łup­ni z gro­ma­dy je­żow­ców


Źródła:

SJP.pl

Serduszkowy

→ ser­dusz­ko


Patrz:serduszko

Źródła:

SJP.pl

Serdyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Serecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­re­tem, do­ty­czą­cy Se­re­tu (mia­sta lub rzeki)


Źródła:

Wiktionary

Serecznik

wy­so­kie drze­wo z ro­dzi­ny weł­nia­ko­wa­tych; weł­niak


Źródła:

SJP.pl

Serecznikowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu śla­zow­ców; Bom­ba­ce­ae


Źródła:

SJP.pl

Serecznikowaty

o ce­chach se­recz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Sereda

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Serednica

Se­red­ni­ca (w la­tach 1977–1981 Śred­nia Wieś) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Ustrzy­ki Dolne.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Se­red­ni­ca-Wola Ro­ma­no­wa".


Źródła:

Wikipedia

Seredyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seredzice

Se­re­dzi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa "Se­re­dzi­ce" wcho­dzi także wieś Se­re­dzi­ce-Za­wo­dzie oraz część wsi Mi­cha­łów od nr 15 do 26.

Miej­sco­wość leży na Prze­gó­rzu Ił­żec­kim. Przez wieś prze­pły­wa­ją Ił­żan­ka i Ma­ły­szy­niec.


Źródła:

Wikipedia

Serek

1. typ wy­cię­cia w bluz­ce, swe­trze; karo;
2. zdrob­nie­nie od: ser


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: ser

 (1.2) pot. spoż. kulin. ufor­mo­wa­ny ka­wa­łek sera, sta­no­wią­cy por­cję

 (1.3) kraw. de­kolt w kształ­cie trój­ką­ta

 (1.4) bot. lud. ślaz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seremak

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. smu­tas


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seremniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: se­rem­no (smut­no)


Źródła:

SJP.pl

Seremny

gwa­ro­wo: smut­ny


Źródła:

SJP.pl

Serena

obce imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Se­re­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „czy­sta, spo­koj­na, po­god­na”. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Seren, mę­czen­nik (III wiek).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serenada

in­stru­men­tal­na forma mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej z XVIII w.; di­ver­ti­men­to


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. utwór mu­zycz­ny o cha­rak­te­rze li­rycz­nym;

 (1.2) muz. pieśń śpie­wa­na pod oknem uko­cha­nej


Se­re­na­da – forma mu­zycz­na:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serenadowy

→ se­re­na­da


Patrz:serenada

Źródła:

SJP.pl

Serendipity

rze­czow­nik

 (1.1) zdol­ność, dar znaj­do­wa­nia war­to­ścio­wych i mi­łych rze­czy, któ­rych się nie szu­ka­ło

 (1.2) zdol­ność, dar do­ko­ny­wa­nia szczę­śli­wych przy­pad­ko­wych od­kryć


Se­ren­di­pi­ty – zło­żo­ny ter­min w ję­zy­ku an­giel­skim o po­niż­szych zna­cze­niach.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Serengeti

rów­ni­na i park na­ro­do­wy w Tan­za­nii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sereno

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­god­nie, spo­koj­nie


Źródła:

SJP.pl

Seret

1. mia­sto w Ru­mu­nii;
2. nazwa dwóch rzek na Ukra­i­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie, nad rzeką Seret (1.2);

 (1.2) geogr. rzeka na Ukra­i­nie i w Ru­mu­nii, lewy do­pływ Du­na­ju;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serfowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ser­fo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Serfować

sur­fo­wać;
1. pły­wać na desce sur­fin­go­wej; sur­fin­go­wać;
2. spę­dzać czas, prze­glą­da­jąc stro­ny in­ter­ne­to­we


cza­sow­nik

 (1.1) sport. pły­wać na desce sur­fin­go­wej

 (1.2) in­form. prze­glą­dać stro­ny in­ter­ne­to­we

 (1.3) przen. omi­jać przesz­ko­dy, wy­cho­dzić obron­ną ręką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sergiej

obce imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Sergiusz

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ser­giusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pier­wot­ne nomen gen­ti­li­cium (naz­wi­sko ro­do­we) "Ser­gius" (gens Ser­gia). Ród Ser­gia był sta­rym rodem pa­try­cju­szow­skim. Po­cho­dze­nie nazwy rodu nie zo­sta­ło jed­noz­nacz­nie wy­ja­śnio­ne. Nie można wy­klu­czyć źró­dła etru­skie­go, jak przy wielu naz­wach rodów rzym­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sergiuszostwo

Ser­giusz z żoną; Ser­giu­szo­wie


Źródła:

SJP.pl

Sergiuszowie

Ser­giusz z żoną; Ser­giu­szo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Sergiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ser­giu­sza lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ser­giu­sza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seria

ko­lej­no wy­stę­pu­ją­ce po sobie takie same, lub o po­dob­nych ce­chach ele­men­ty, np. seria (po­ci­sków) z ka­ra­bi­nu, seria wy­daw­ni­cza (ksią­żek)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­men­ty lub wy­da­rze­nia na­stę­pu­ją­ce po sobie

 (1.2) sze­reg jed­na­ko­wych ele­men­tów

 (1.3) geol. sze­reg warstw skal­nych o wspól­nych ce­chach i na­stę­pu­ją­cych po sobie

 (1.4) wojsk. sze­reg strza­łów lub wy­bu­chów szyb­ko po sobie na­stę­pu­ją­cych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serial

film, zwła­szcza te­le­wi­zyj­ny, skła­da­ją­cy się z co najm­niej kilku od­cin­ków; film se­ryj­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film skła­da­ją­cy się z przy­najm­niej kilku od­cin­ków


Se­rial ( se­rial – ‘se­ryj­ny’) – se­ryj­na pu­bli­ka­cja (np. ko­miks w od­cin­kach), pro­gram te­le­wi­zyj­ny, au­dy­cja ra­dio­wa (np. słu­cho­wi­sko). Isto­tą se­ria­lu jest udo­stęp­nia­nie go od­bior­com w od­cin­kach, w re­gu­lar­nych od­stę­pach czasu. Ważna jest rów­nież okre­ślo­na struk­tu­ra nar­ra­cyj­na oraz utrzy­ma­nie ca­ło­ści w kon­kret­nym stylu. To okre­śle­nie naj­czę­ściej od­no­si się do se­ria­li te­le­wi­zyj­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serialik

zdrob­nie­nie od: se­rial


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od se­rial


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serializacja

w pro­gra­mo­wa­niu: kon­wer­to­wa­nie obiek­tów na stru­mień baj­tów


Se­ria­li­za­cja – w pro­gra­mo­wa­niu pro­ces przeksz­tał­ca­nia obiek­tów, tj. in­stan­cji okre­ślo­nych klas, do po­sta­ci sze­re­go­wej, czyli w stru­mień baj­tów lub po­stać tek­sto­wą (np. XML, JSON) z za­cho­wa­niem ak­tu­al­ne­go stanu obiek­tu. Se­ria­li­zo­wa­ny obiekt może zo­stać utr­wa­lo­ny w pliku dy­sko­wym, prze­sła­ny do in­ne­go pro­ce­su lub in­ne­go kom­pu­te­ra po­przez sieć.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serializm

kie­ru­nek w mu­zy­ce współ­czes­nej po­le­ga­ją­cy na upo­rząd­ko­wa­niu wszel­kich aspek­tów two­rzy­wa mu­zycz­ne­go: rytmu, dy­na­mi­ki, ar­ty­ku­la­cji itp. za po­mo­cą serii 12 róż­nych dźwię­ków; roz­wi­nię­cie do­de­ka­fo­nii


Se­ria­lizm – tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska w mu­zy­ce współ­czes­nej za­kła­da­ją­ca upo­rząd­ko­wa­nie ele­men­tów dzie­ła mu­zycz­ne­go za po­mo­cą tzw. serii. Se­ria­lizm pow­stał w la­tach 50. XX wieku i wy­wo­dzi się bez­poś­red­nio z tech­ni­ki dwu­na­stodź­wię­ko­wej (tzw. do­de­ka­fo­nia se­rial­na pow­sta­ła w la­tach 20.). Kry­ty­ka se­ria­liz­mu oraz wy­czer­pa­nie się jego moż­li­wo­ści w za­kre­sie or­ga­ni­za­cji ma­te­ria­łu dźwię­ko­we­go do­pro­wa­dzi­ło do pow­sta­nia ale­a­to­ryz­mu pod ko­niec lat 50. oraz roz­kła­du samej tech­ni­ki se­rial­nej w la­tach 1955–1968.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serialny

przy­miot­nik od: seria (układ 12 dźwię­ków róż­nej wy­so­ko­ści, róż­nym cza­sie trwa­nia, róż­nej gło­śno­ści itp.)


Źródła:

SJP.pl

Serialoholiczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta czę­sto oglą­da­ją­ca se­ria­le te­le­wi­zyj­ne


Źródła:

SJP.pl

Serialoholik

po­tocz­nie: osoba czę­sto oglą­da­ją­ca se­ria­le te­le­wi­zyj­ne; se­ria­lo­żer­ca


Źródła:

SJP.pl

Serialoholizm

po­tocz­nie: czę­ste oglą­da­nie se­ria­li te­le­wi­zyj­nych


Źródła:

SJP.pl

Serialowość

→ se­ria­lo­wy


Patrz:serialowy

Źródła:

SJP.pl

Serialowy

przy­miot­nik od: se­rial


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­ria­lem, do­ty­czą­cy se­ria­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serialożerca

po­tocz­nie: osoba czę­sto oglą­da­ją­ca se­ria­le te­le­wi­zyj­ne; se­ria­lo­ho­lik


Źródła:

SJP.pl

Serigraficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­ri­gra­fią, do­ty­czą­cy se­ri­gra­fii


Źródła:

Wiktionary

Serio

na serio;
1. po­waż­nie, bez żar­tów; rze­czy­wi­ście, na­praw­dę;
2. ener­gicz­nie, na dobre;
3. ma­ją­cy duże zna­cze­nie; war­to­ścio­wy;
4. po­waż­ny, nie­żar­to­bli­wy, su­ro­wy


przy­słó­wek

 (1.1) po­waż­nie, bez żar­tów, praw­dzi­wie, szcze­rze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: seria


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seriograf

apa­rat do se­ryj­ne­go wy­ko­ny­wa­nia zdjęć rent­ge­now­skich w kon­tra­sto­wych ba­da­niach na­czyń


Źródła:

SJP.pl

Seriola

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych, wy­stę­pu­ją­ca w cie­płych i umiar­ko­wa­nych wo­dach At­lan­ty­ku


Se­rio­la – ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych (Ca­ran­gi­dae). W ję­zy­ku pol­skim okre­śla­ne są nazwą se­rio­le.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serioso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­waż­nie


Źródła:

SJP.pl

Serir

pu­sty­nia żwi­ro­wa u pod­nó­ża gór lub wyżyn


Źródła:

SJP.pl

Serkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Serkowy

→ serek


Patrz:serek

Źródła:

SJP.pl

Sermak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sermo

w li­te­ra­tu­rze: okre­śle­nie roz­mo­wy lub prze­mó­wie­nia wy­stę­pu­ją­cych w daw­nym pi­śmien­nict­wie rzym­skim, ma­ją­cych cha­rak­ter dy­dak­tycz­ny i mo­ra­li­za­tor­ski, po­sia­da­ją­cych jed­nak styl swo­bod­ny oraz za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty po­tocz­ne


Sermo – od­po­wied­nik grec­kiej dia­try­by w pi­śmien­nict­wie rzym­skim, dia­log, wy­kład lub prze­mo­wa o cha­rak­te­rze fi­lo­zo­ficz­no-mo­ral­nym i swo­bod­nym, aneg­do­tycz­nym stylu, czę­sto prze­sy­co­nym wąt­ka­mi au­to­bio­gra­ficz­ny­mi. Formą tą po­słu­gi­wa­li się m.in.: Ho­ra­cy w "Sa­ty­rach", Ju­we­na­lis i Se­ne­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sermologus

w li­te­ra­tu­rze: zbiór frag­men­tów tek­stów po­cho­dzą­cych z dzieł Ojców Ko­ścio­ła, wy­stę­pu­ją­cy w pi­śmien­nict­wie śred­nio­wiecz­nym, przez­na­czo­ny do od­czy­ty­wa­nia w trak­cie na­bo­żeństw


Źródła:

SJP.pl

Sermonizm

uz­na­wa­nie po­wszech­ni­ków za wy­po­wie­dzi po­sia­da­ją­ce zna­cze­nie


Źródła:

SJP.pl

Sernica

ro­dzi­na owa­dów; owad z rzędu mu­chó­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. prze­wiew­ne po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia i su­sze­nia serów


Ser­ni­ca – daw­niej drew­nia­ne po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia i su­sze­nia serów, zaz­wy­czaj wy­stę­pu­ją­ce w dwo­rach szla­chec­kich. Było ono zaz­wy­czaj kwa­dra­to­we, przy­kry­te słomą lub gon­ta­mi, wspar­te na jed­nym słu­pie albo też na czte­rech słu­pach, do dy­spo­zy­cji była rów­nież dra­bi­na. Jej opis znaj­du­je się w IX księ­dze Pana Ta­de­u­sza, w któ­rej ode­gra­ła rolę w walce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sernicki

przy­miot­nik od: Ser­ni­ki


Źródła:

SJP.pl

Serniczek

mały ser­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ser­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sernik

1. cia­sto lub ciast­ko, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest masa se­ro­wa;
2. ka­ze­i­na; głów­ny biał­ko­wy skład­nik mleka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. słod­kie cia­sto, w któ­rym jed­nym ze skład­ni­ków jest biały ser;

 (1.2) bio­chem. zob. ka­ze­i­na.


Ser­nik – ro­dzaj cia­sta de­se­ro­we­go lub de­se­ru ufor­mo­wa­ne­go na kształt cia­sta, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest biały ser.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serniki

1. cia­sto lub ciast­ko, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest masa se­ro­wa;
2. ka­ze­i­na; głów­ny biał­ko­wy skład­nik mleka


Ser­ni­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Wy­so­czyź­nie Lu­bar­tow­skiej, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ser­ni­ki.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sernikobrownie

[czy­taj: ser­ni­ko­brał­ni] cia­sto bę­dą­ce po­łą­cze­niem ser­ni­ka i brow­nie


Źródła:

SJP.pl

Sernikowy

przy­miot­nik od: ser­nik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ser­ni­kiem, od­no­szą­cy się do ser­ni­ka

 (1.2) zro­bio­ny z ser­ni­ka, za­wie­ra­ją­cy ser­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sero-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, jego wy­stę­po­wa­nie świad­czy o związ­ku zna­cze­nio­wym wy­ra­zu z su­ro­wi­cą krwi


Źródła:

Wiktionary

Serocczanin

miesz­ka­niec Se­roc­ka


Źródła:

SJP.pl

Serocczanka

miesz­kan­ka Se­roc­ka


Źródła:

SJP.pl

Serock

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim;


Se­rock – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, nad Je­zio­rem Ze­grzyń­skim. Leży ono na po­gra­ni­czu Kot­li­ny War­szaw­skiej i Wy­so­czyz­ny Cie­cha­now­skiej. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Se­rock. Od­le­głość od cen­trum War­sza­wy wy­no­si około 40 km.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serocki

przy­miot­nik od: Se­rock


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­roc­kiem, do­ty­czą­cy Se­roc­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seroczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Seroczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Serojadka

grzyb ja­dal­ny, su­ro­jad­ka, go­łą­bek, se­ro­wiat­ka


Źródła:

SJP.pl

Seroka

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ku­ja­wy,Poz­nań­skie,Dro­hi­czyn,Ty­ko­cin. sroka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serokomelski

przy­miot­nik od: Se­ro­kom­la (wieś)


Źródła:

SJP.pl

Serokomla

wieś w Pol­sce


Zo­bacz też: Se­ro­kom­la w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Se­ro­kom­la – wieś (daw. mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Se­ro­kom­la. Sie­dzi­ba gminy Se­ro­kom­la oraz pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej św. Sta­ni­sła­wa, na­le­żą­cej do me­tro­po­lii lu­bel­skiej, die­cez­ji sied­lec­kiej, de­ka­na­tu Ada­mów. W la­tach 1537–1870 sa­mo­dziel­ne mia­sto. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie se­ro­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Serologia

dział im­mu­no­lo­gii, nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści su­ro­wi­cy krwi ludz­kiej i zwie­rzę­cej, głów­nie re­ak­cja­mi prze­ciw­ciał na an­ty­ge­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na nauk me­dycz­nych, część im­mu­no­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się in­te­rak­cją po­mię­dzy an­ty­ge­na­mi i prze­ciw­cia­ła­mi;


Se­ro­lo­gia – część im­mu­no­lo­gii zaj­mu­ją­ca się in­te­rak­cją mię­dzy an­ty­ge­na­mi a prze­ciw­cia­ła­mi, jak rów­nież roz­wo­jem metod ba­da­nia obec­no­ści an­ty­ge­nów i prze­ciw­ciał w su­ro­wi­cy krwi.

Ba­da­nia se­ro­lo­gicz­ne umoż­li­wia­ją dia­gno­sty­kę niek­tó­rych cho­rób (np. bo­re­lio­zy, kiły, wło­śni­cy). Ogra­ni­cze­niem wy­kry­wal­no­ści jest ko­niecz­ność wyt­wo­rze­nia prze­ciw­ciał przez za­ka­żo­ny or­ga­nizm, w wy­star­cza­ją­cym stę­że­niu, przed ba­da­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serologiczny

1. zwią­za­ny z se­ro­lo­gią, wy­ko­rzy­stu­ją­cy me­to­dy se­ro­lo­gii (np. ba­da­nia se­ro­lo­gicz­ne, la­bo­ra­to­rium se­ro­lo­gicz­ne);
2. kon­flikt se­ro­lo­gicz­ny - za­bu­rze­nia im­mu­no­lo­gicz­ne wy­ni­ka­ją­ce z niez­god­no­ści w ukła­dzie an­ty­ge­no­wym Rh krwi matki i płodu, po­wo­du­ją­ce roz­pad krwi­nek czer­wo­nych płodu


Źródła:

SJP.pl

Seromak

1. ser­nik z ma­kiem; se­ro­ma­ko­wiec;
2. masa se­ro­wa z masą ma­ko­wą


Źródła:

SJP.pl

Seromakowiec

ser­nik z ma­kiem; se­ro­mak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto, w któ­rym głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są masy se­ro­wa i ma­ko­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seronegatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co se­ro­ne­ga­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są se­ro­ne­ga­tyw­ni


Źródła:

Wiktionary

Seronegatywny

taki, w któ­re­go or­ga­niz­mie nie wy­stę­pu­ją prze­ciw­cia­ła wyt­wa­rza­ne przez or­ga­nizm w od­po­wie­dzi na za­ka­że­nie, zwła­szcza HIV


Źródła:

SJP.pl

Seropodobny

przy­po­mi­na­ją­cy ser, bę­dą­cy sub­sty­tu­tem sera


przy­miot­nik

 (1.1) wy­glą­dem i sma­kiem przy­po­mi­na­ją­cy ser, imi­tu­ją­cy ser


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seropozytywność

→ se­ro­po­zy­tyw­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co se­ro­po­zy­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są se­ro­po­zy­tyw­ni


Patrz:seropozytywny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seropozytywny

taki, w któ­re­go or­ga­niz­mie wy­stę­pu­ją prze­ciw­cia­ła wyt­wa­rza­ne przez or­ga­nizm w od­po­wie­dzi na za­ka­że­nie, zwła­szcza HIV


Źródła:

SJP.pl

Seroprofilaktyka

Se­ro­pro­fi­lak­ty­ka ( se­ro­prop­hy­la­xis) – w me­dy­cy­nie, sto­so­wa­nie su­ro­wi­cy od­por­no­ścio­wej, by za­po­biec cho­ro­bie.


Źródła:

Wikipedia

Serotonina

hor­mon tkan­ko­wy, ne­u­ro­trans­mi­ter syn­te­ty­zo­wa­ny w oś­rod­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym, bło­nie ślu­zo­wej jelit, płyt­kach krwi, od­po­wie­dzial­ny m.in. za na­strój, sen, ape­tyt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ne­u­ro­prze­kaź­nik re­gu­lu­ją­cy ci­śnie­nie krwi i dzia­ła­nie oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go;


Se­ro­to­ni­na (5-hy­drok­sy­tryp­ta­mi­na, 5-HT) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy amin bio­gen­nych, bę­dą­cy hy­drok­sy­lo­wą po­chod­ną tryp­ta­mi­ny. W ukła­dzie ner­wo­wym pełni funk­cję ne­u­ro­prze­kaź­ni­ka i ne­u­ro­mo­du­la­to­ra, a poza nim dzia­ła jako czą­stecz­ka sy­gna­ło­wa w licz­nych tkan­kach. Uczest­ni­czy m.in. w re­gu­la­cji czyn­no­ści prze­wo­du po­kar­mo­we­go, he­mo­sta­zy i ukła­du krą­że­nia, a w oś­rod­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym mo­du­lu­je licz­ne pro­ce­sy fiz­jo­lo­gicz­ne i be­ha­wio­ral­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serotoninowy

→ se­ro­to­ni­na


Patrz:serotonina

Źródła:

SJP.pl

Serotyp

od­mia­na w obrę­bie ga­tun­ku drob­no­u­stro­ju (bak­te­rii, wi­ru­sa), wy­róż­nio­na za po­mo­cą metod se­ro­lo­gicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. grupa w obrę­bie ga­tun­ku mi­kro­or­ga­niz­mu wy­róż­nia­ją­ca się an­ty­ge­na­mi na po­wierzch­ni jej przed­sta­wi­cie­li;


Se­ro­typ – od­mia­na mi­kro­or­ga­niz­mu, którą można okre­ślić za po­mo­cą re­ak­cji se­ro­lo­gicz­nych, czyli re­ak­cji z uży­ciem prze­ciw­ciał lub do­peł­nia­cza.

Róż­ni­ce mię­dzy se­ro­ty­pa­mi za­le­żą od an­ty­ge­nów znaj­du­ją­cych się na po­wierzch­ni ko­mó­rek drob­no­u­stro­ju. Czę­sto są to biał­ka o klu­czo­wym zna­cze­niu dla pa­to­ge­ne­zy lub sub­stan­cje od­po­wie­dzial­ne za mniej­szą lub więk­szą wraż­li­wość mi­kro­or­ga­niz­mu na czyn­ni­ki od­por­no­ścio­we.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serowar

osoba pro­du­ku­ją­ca sery


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy sery


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serowarka

→ se­ro­war


Źródła:

SJP.pl

Serowarnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy sery; se­row­nia, se­ro­wa­row­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. za­kład pro­duk­cji serów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serowarownia

za­kład pro­du­ku­ją­cy sery; se­row­nia, se­ro­war­nia


Źródła:

SJP.pl

Serowarski

do­ty­czą­cy wy­ro­bu serów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­ro­war­stwem, do­ty­czą­cy se­ro­war­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serowarstwo

dział prze­my­słu mle­czar­skie­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją serów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztu­ka lub zaj­mo­wa­nie się wy­ra­bia­niem serów;


Se­ro­war­stwo – dział mle­czar­stwa zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją serów. Pod­sta­wo­wym su­row­cem do ich pro­duk­cji jest mleko uzy­ski­wa­ne od samic zwie­rząt ho­dow­la­nych (krów, owiec, kóz, ba­wo­łów, wiel­błą­dów, jaków, re­ni­fe­rów itp.). Każde z nich na­da­je od­mien­ny, nie­pow­ta­rzal­ny smak se­ro­wi, który bę­dzie z niego wy­pro­du­ko­wa­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub kon­sy­sten­cją ser


Źródła:

SJP.pl

Serowiatka

grzyb pod­staw­czak z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych, ja­dal­ny; su­ro­jad­ka; go­łą­bek


Źródła:

SJP.pl

Serowiec

1. cia­sto z sera; ser­nik;
2. owad pa­so­ży­tu­ją­cy w serze i mące


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ser­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serownia

za­kład pro­du­ku­ją­cy sery; se­ro­war­nia, se­ro­wa­row­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. za­kład pro­duk­cji serów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serownik

cia­sto, naj­czę­ściej kru­che, z masą se­ro­wą; ser­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. rzad. cia­sto de­se­ro­we z sera ser­nik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serowy

→ ser


przy­miot­nik

 (1.1) od: ser

 (1.2) gw-pl|Ku­ja­wy,Ka­li­skie,Poz­nań­skie,Litwa,Ma­zu­ry. su­ro­wy, nie­go­to­wa­ny, nies­ma­żo­ny


Patrz:ser

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serpelice

Ser­pe­li­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na nad Bu­giem w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie miel­nic­kim w ziemi miel­nic­kiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go w 1795 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Serpent

dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, dęty, w kształ­cie wy­gię­tej wę­żo­wo, dłu­giej, drew­nia­nej lub me­ta­lo­wej rury


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serpentarium

spe­cjal­ne po­mie­szcze­nie do ho­dow­li węży i in­nych gadów


Źródła:

SJP.pl

Serpentologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o wę­żach


Źródła:

Wiktionary

Serpentyn

mi­ne­rał, krze­mian ma­gne­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian ma­gne­zu;


Ser­pen­tyn – uwod­nio­ny krze­mian ma­gne­zu, mi­ne­rał za­li­cza­ny do grupy ser­pen­ty­nów.

Nazwa po­cho­dzi od łac. "ser­pens" = wąż (A. Agri­co­la, 1546 rok). Pro­dukt prze­o­bra­że­nia głów­nie oli­wi­nów i pi­rok­se­nów, mi­ne­rał o bar­wie zie­lon­ka­wej w róż­nych od­cie­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serpentyna

1. droga gór­ska ma­ją­ca wiele za­krę­tów
2. barw­na taśma pa­pie­ro­wa skrę­co­na spi­ral­nie
3. dawna krzy­wa sza­bla typu wschod­nie­go
4. ro­dzaj ko­lu­bry­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzu­ca­na i roz­wi­ja­na na im­pre­zach, spi­ral­nie na­wi­nię­ta wąska taśma pa­pie­ro­wa

 (1.2) kręta droga, ścież­ka;

 (1.3) daw. nie­zdo­bio­na sza­bla ubo­gie­go szlach­ci­ca

 (1.4) daw. wojsk. ma­ło­ka­li­bro­we dzia­ło o dłu­giej lufie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serpentynit

skała me­ta­mor­ficz­na, skła­da­ją­ca się z mi­ne­ra­łów z grupy ser­pen­ty­nów


Ser­pen­ty­nit – skała me­ta­mor­ficz­na ut­wo­rzo­na w stre­fie epi me­ta­mor­fiz­mu re­gio­nal­ne­go ni­skie­go stop­nia, pow­sta­ła w wy­ni­ku me­ta­so­ma­to­zy hy­dro­ter­mal­nej. Nazwa po­cho­dzi od mi­ne­ra­łów ser­pen­ty­no­wych, które są głów­nym skład­ni­kiem tej skały. Opi­sa­na w 1823 roku przez A. von Hum­bold­ta (łac. "ser­pens" – żmija, wąż – z uwagi na ich czę­ste pla­mi­ste za­bar­wie­nie, a także żył­ko­wą i fa­li­stą bu­do­wę).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serpentynitowy

→ ser­pen­ty­nit


Patrz:serpentynit

Źródła:

SJP.pl

Serpentynka

zdrob­nie­nie od: ser­pen­ty­na


Źródła:

SJP.pl

Serpentynowaty

ma­ją­cy wiele za­krę­tów, za­ko­sów; ser­pen­ty­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Serpentynowy

przy­miot­nik od:
1. ser­pen­ty­na;
2. ser­pen­tyn


Źródła:

SJP.pl

Serpula

zwie­rzę z gro­ma­dy wie­lo­szcze­tów; ru­rów­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serrano

ro­dzaj su­ro­wej szyn­ki hisz­pań­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serso

1. kil­ku­o­so­bo­wa gra re­kre­a­cyj­na, w któ­rej rzuca się i chwy­ta wi­kli­no­we kółka za po­mo­cą kij­ków;
2. kółka wy­ko­rzy­sty­wa­ne w tej grze


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) re­kre­a­cyj­na gra pa­ra­mi po­le­ga­ją­ca na wza­jem­nym rzu­ca­niu sobie i chwy­ta­niu kółek na kijek-szpa­dę;

 (1.2) kółko uży­wa­ne do gry w serso (1.1)


Serso ( "cer­ce­au" – obręcz) – gra re­kre­a­cyj­na dla dwóch osób po­le­ga­ją­ca na rzu­ca­niu i chwy­ta­niu nie­wiel­kie­go wi­kli­no­we­go kółka na kijek. Zo­sta­ła wy­na­le­zio­na we Fran­cji w pocz. XIX w., po­pu­lar­na w XIX i XX w. Była po­cząt­ko­wo uz­na­wa­na za grę dla mło­dych dziew­cząt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sertralina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako śro­dek prze­ciw­de­pre­syj­ny


Ser­tra­li­na ( ser­tra­li­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciw­de­pre­syj­ny z grupy SSRI, sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­bu­rzeń de­pre­syj­nych, za­bu­rzeń ob­se­syj­no-kom­pul­syj­nych, oraz ze­spo­łu lęku na­pa­do­we­go, ze­spo­łu lęku po­u­ra­zo­we­go i ze­spo­łu lęku spo­łecz­ne­go.

Na­le­ży do naj­czę­ściej sto­so­wa­nych an­ty­de­pre­san­tów i leków psy­chia­trycz­nych w USA.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serum

1. płyn­na część krwi, oso­cze; su­ro­wi­ca krwi;
2. an­ti­do­tum, od­trut­ka, su­ro­wi­ca od­por­no­ścio­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kos­met. fryz. skon­cen­tro­wa­ny pre­pa­rat kos­me­tycz­ny lub lecz­ni­czo-kos­me­tycz­ny o lek­kiej kon­sy­sten­cji

 (1.2) rzad. fizj. med. od­wi­ro­wa­ne oso­cze krwi; płyn­na część krwi po­zba­wio­na włó­kni­ka, która w prze­ci­wień­stwie do oso­cza, nie krzep­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serw

ser­wis; za­gryw­ka, np. w siat­ków­ce; po­da­nie piłki w mo­men­cie roz­po­czę­cia gry


Serw (ser­wis, za­gryw­ka) – wpro­wa­dze­nie piłki bądź lotki do gry wy­stę­pu­ją­ce w wielu dy­scy­pli­nach spor­to­wych (m.in. w piłce siat­ko­wej, te­ni­sie ziem­nym, te­ni­sie sto­ło­wym, speed-ballu i bad­min­to­nie). Wy­ko­ny­wa­ny jest na po­cząt­ku gry i po każ­dej zmia­nie punk­tów (poza ostat­nim uzy­ska­nym punk­tem).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serwacki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Serwacostwo

Ser­wa­cy z żoną; Ser­wa­co­wie


Źródła:

SJP.pl

Serwacowie

Ser­wa­cy z żoną; Ser­wa­co­stwo


Źródła:

SJP.pl

Serwacowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ser­wa­ce­go lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Serwacy

imię mę­skie


Ser­wa­cy – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „ten, który zo­stał zba­wio­ny”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serwal

dra­pież­nik z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­ta­i­lu­rus ser­val|Schre­ber|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce, na po­łud­nie od Sa­ha­ry;

 (1.2) zool. kot z ga­tun­ku ser­wal (1.1)


Ser­wal ("Lep­ta­i­lu­rus") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów (Fe­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serwantka

nie­wiel­ka szaf­ka osz­klo­na z trzech stron, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia por­ce­la­ny, krysz­ta­łów, bi­be­lo­tów itp.


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szaf­ka osz­klo­na z trzech stron, zwy­kle ozdob­na, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia szkieł, por­ce­la­ny, itp.


Ser­want­ka – ro­dzaj wolno sto­ją­cej osz­klo­nej z trzech stron szaf­ki z pół­ka­mi do prze­cho­wy­wa­nia i pre­zen­ta­cji ozdob­nej por­ce­la­ny, szkła, sre­ber i ele­men­tów za­sta­wy sto­ło­wej. Tylna ścian­ka jest naj­czę­ściej lu­strza­na. Ser­want­ka mogła po­sia­dać w dol­nej czę­ści szu­fla­dę lub szaf­kę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serwantkowy

→ ser­want­ka


Patrz:serwantka

Źródła:

SJP.pl

Serwatka

kla­row­na ciecz wy­dzie­la­ją­ca się ze skrze­pu mleka przy jego prze­rób­ce na ser lub ka­ze­i­nę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. przej­rzy­sty płyn po­zo­sta­ły po ścię­ciu mleka i od­dzie­le­niu sera;


Ser­wat­ka – pra­wie kla­row­na ciecz, odpad przy pro­duk­cji sera lub ka­ze­i­ny z mleka kro­wie­go. Sta­no­wi 50–60% su­chej masy mleka (po­zo­sta­ła część jest za­war­ta w od­dzie­lo­nym od ser­wat­ki skrze­pie).

W wa­run­kach prze­my­sło­wych ser­wat­ka jest groź­nym eko­lo­gicz­nie od­pa­dem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serwatkowy

→ ser­wat­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. zwią­za­ny z ser­wat­ką; za­wie­ra­ją­cy ser­wat­kę


Patrz:serwatka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwelatka

daw­niej: ser­wo­lat­ka


Źródła:

SJP.pl

Serwer

kom­pu­ter cen­tral­ny lub pro­gram umoż­li­wia­ją­cy do­stęp do ja­kiejś usłu­gi innym pro­gra­mom lub kom­pu­te­rom po­łą­czo­nym z nim w sieci


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. kom­pu­ter umoż­li­wia­ją­cy dzia­ła­nie sieci kom­pu­te­ro­wej;

 (1.2) in­form. pro­gram umoż­li­wia­ją­cy dzia­ła­nie okre­ślo­nej usłu­gi w sieci kom­pu­te­ro­wej, za­in­sta­lo­wa­ny na ser­we­rze (1.1)


Ser­wer – w ar­chi­tek­tu­rze klient-ser­wer jest to "usłu­go­daw­ca", czyli część sy­ste­mu (pro­gram lub ze­staw po­wią­za­nych ze sobą pro­gra­mów) świad­czą­ca usłu­gi na rzecz klien­tów (pro­gra­mów ko­rzy­sta­ją­cych z usług świad­czo­nych przez ser­wer). Ty­po­wy­mi przy­kła­da­mi ser­we­rów są: ser­wer pocz­ty elek­tro­nicz­nej, ser­wer WWW, ser­wer pli­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serwerek

zdrob­nie­nie od: ser­wer


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ser­wer


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwerownia

wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się ser­we­ry


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. spe­cjal­ne, wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się ser­we­ry;


Ser­we­row­nia – wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie bę­dą­ce śro­do­wi­skiem pracy kom­pu­te­rów peł­nią­cych rolę ser­we­rów, a także ak­tyw­nych i pa­syw­nych ele­men­tów sieci kom­pu­te­ro­wych. Urzą­dze­nia te są umie­szcza­ne naj­czę­ściej w sza­fach ste­la­żo­wych wew­nątrz ser­we­row­ni.

Ser­we­row­nia wy­ma­ga za­pew­nie­nia spe­cy­ficz­nych wa­run­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serwerowy

→ ser­wer


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ser­we­rem, do­ty­czą­cy ser­we­ra


Patrz:serwer

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serweta

ka­wa­łek ozdob­nej tka­ni­ny do na­kry­wa­nia stołu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ny obrus do na­kry­wa­nia stołu

 (1.2) płat tka­ni­ny do wy­cie­ra­nia ust i ochro­ny ubra­nia pod­czas je­dze­nia

 (1.3) łow. płat bia­łej sier­ści na za­dzie sarny


Ser­we­ta – ro­dzaj ozdob­ne­go na­kry­cia stołu, od obru­sa odróż­nia­ją­ce się tym, że nie przez­na­czo­ne do spo­ży­wa­nia na nim po­sił­ków. Na­zy­wa­ny rów­nież bież­ni­kiem. Czę­sto bar­dzo ozdob­ne, np. ko­ron­ko­we. Duża ser­we­ta może na­kry­wać cały stół, mniej­sza może także leżeć na jego czę­ści, np. poś­rod­ku. W za­leż­no­ści od lo­kal­nych oby­cza­jów, cza­sem ser­we­ta­mi na­kry­wa­ne by­wa­ją także inne niż stół meble lub przed­mio­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serweteczka

zdrob­nie­nie od: ser­wet­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ser­wet­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwetka

1. kwa­dra­to­wy ka­wa­łek tka­ni­ny lub bi­buł­ki słu­żą­cy do wy­cie­ra­nia ust lub ochro­ny ubra­nia pod­czas je­dze­nia;
2. mała ser­we­ta, czę­sto haf­to­wa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kwa­dra­to­wy ka­wa­łek tka­ni­ny lub bi­buł­ki do wy­cie­ra­nia ust lub do ochro­ny ubra­nia pod­czas je­dze­nia

 (1.2) mała ser­we­ta do ozdo­by mebli

 (1.3) łow. u saren jasna plama z tyłu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwetkowy

przy­miot­nik od: ser­wet­ka


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ser­wet­ki zwią­za­ny z ser­wet­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwetnik

1. kółko na ser­we­tę z tka­ni­ny
2. małe na­czy­nie na pa­pie­ro­we ser­wet­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­nik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia pa­pie­ro­wych ser­we­tek


Ser­wet­nik – ele­ment za­sta­wy sto­ło­wej, słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia ser­we­tek sto­ło­wych peł­nią­cy rów­nież funk­cję de­ko­ra­cyj­ną. Za­sad­ni­czo wy­róż­nia się dwa ro­dza­je ser­wet­ni­ków: ser­wet­ni­ki pier­ście­nie i ser­wet­ni­ki zwy­kłe.

Ser­wet­ni­ki pier­ście­nie - [ang. nap­kin rings] służą wy­łącz­nie do ele­ganc­kich ser­we­tek z tka­ni­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serwicyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. zwięk­sze­nie pro­por­cji usług w struk­tu­rze ba­da­ne­go zja­wi­ska;


Ser­wi­cy­za­cja (od ang. "ser­vi­ce" – usłu­ga) – ter­min okre­śla­ją­cy zwięk­sze­nie pro­por­cji usług w struk­tu­rze ba­da­ne­go zja­wi­ska.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Serwilistka

→ ser­wi­li­sta


Patrz:serwilista

Źródła:

SJP.pl

Serwilistyczność

bez­gra­nicz­ne i bez­wa­run­ko­we pod­po­rząd­ko­wa­nie się komuś lub cze­muś; słu­żal­czość, słu­żal­stwo, uni­żo­ność, ser­wi­lizm, lo­jal­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ser­wi­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ser­wi­li­stycz­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwilistyczny

bez­kry­tycz­nie pod­po­rząd­ko­wu­ją­cy się komuś, wy­ko­nu­ją­cy wszyst­kie roz­ka­zy; słu­żal­czy, uni­żo­ny, ule­gły


przy­miot­nik

 (1.1) książk. cał­ko­wi­cie pod­po­rząd­ko­wa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwilizm

bez­gra­nicz­ne i bez­wa­run­ko­we pod­po­rząd­ko­wa­nie się komuś lub cze­muś; ser­wi­li­stycz­ność, słu­żal­stwo, uni­żo­ność, słu­żal­czość, lo­jal­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. po­sta­wa bez­kry­tycz­ne­go i do­bro­wol­ne­go pod­po­rząd­ko­wa­nia się ja­kiejś wła­dzy, zwierzch­no­ści;


Ser­wi­lizm (od łac. "ser­vus" – nie­wol­nik) – bez­kry­tycz­ne pod­po­rząd­ko­wa­nie, nie­wol­ni­cza słu­żal­czość.

Po raz pier­wszy słowo to wesz­ło do ter­mi­no­lo­gii po­li­tycz­nej w Hisz­pa­nii w 1814 r., kiedy po­gard­li­wą nazwą "ser­vi­le" oz­na­czo­no stron­ni­ków krwa­wych i nie­kon­sty­tu­cyj­nych rzą­dów Fer­dy­nan­da VII.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serwin

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Serwingowy

przez­na­czo­ny do po­da­wa­nia (do stołu)


Źródła:

SJP.pl

Serwis

1. kom­plet na­czyń sto­ło­wych;
2. ze­staw ma­te­ria­łów in­for­ma­cyj­nych, pra­so­wych, fi­lo­wych itp., ze­bra­nych w okre­ślo­nym celu lub re­gu­lar­nie do­star­cza­nych;
3. ob­słu­ga w za­kre­sie na­praw i kon­ser­wa­cji cze­goś;
4. ze­spół osób wy­ko­nu­ją­cy takie usłu­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kom­plet na­czyń sto­ło­wych;

 (1.2) ze­staw ma­te­ria­łów in­for­ma­cyj­nych ze­bra­nych w okre­ślo­nym celu lub re­gu­lar­nie do­star­cza­nych

 (1.3) ob­słu­ga w za­kre­sie na­praw i kon­ser­wa­cji cze­goś

 (1.4) warsz­tat i ze­spół osób wy­ko­nu­ją­cy takie usłu­gi

 (1.5) in­form. moduł opro­gra­mo­wa­nia świad­czą­cy usłu­gi dla in­nych mo­du­łów

 (1.6) sport. od­bi­cie piłki na pole prze­ciw­ni­ka w mo­men­cie roz­po­czę­cia lub wzno­wie­nia gry (w siat­ków­ce, te­ni­sie, bad­min­to­nie, ping-pongu itp.)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Serwisant

ser­wi­so­wiec;
1. osoba trud­nią­ca się na­pra­wą i kon­ser­wa­cją sprzę­tu;
2. pra­cow­nik me­diów przy­go­to­wu­ją­cy ser­wi­sy in­for­ma­cyj­ne i od­czy­tu­ją­cy je na an­te­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy okre­ślo­ne za­da­nia w celu spraw­ne­go funk­cjo­no­wa­nia ja­kiejś ob­sza­ru lub dzie­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwisantka

→ ser­wi­sant


Patrz:serwisant

Źródła:

SJP.pl

Serwisik

zdrob­nie­nie od: ser­wis


Źródła:

SJP.pl

Serwisman

[czy­taj: ser­wis­men] osoba od­po­wie­dzial­na za na­pra­wę i kon­ser­wa­cję sprzę­tu spor­to­we­go za­wod­ni­ka; ser­wis­men


Źródła:

SJP.pl

Serwismen

osoba od­po­wie­dzial­na za na­pra­wę i kon­ser­wa­cję sprzę­tu spor­to­we­go za­wod­ni­ka; ser­wis­man


Źródła:

SJP.pl

Serwismenka

→ ser­wis­men


Patrz:serwismen

Źródła:

SJP.pl

Serwisowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ser­wi­so­wać.


Źródła:

Wiktionary

Serwisować

na­pra­wiać lub kon­ser­wo­wać w ser­wi­sie po­jazd, urzą­dze­nie lub sprzęt


Źródła:

SJP.pl

Serwisowiec

ser­wi­sant;
1. osoba trud­nią­ca się na­pra­wą i kon­ser­wa­cją sprzę­tu;
2. pra­cow­nik me­diów przy­go­to­wu­ją­cy ser­wi­sy in­for­ma­cyj­ne i od­czy­tu­ją­cy je na an­te­nie


Źródła:

SJP.pl

Serwisownia

warsz­tat ser­wi­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Serwisowy

przy­miot­nik od: ser­wis


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ser­wi­sem, do­ty­czą­cy ser­wi­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serwisówka

po­tocz­nie: in­struk­cja ser­wi­so­wa urzą­dze­nia lub po­ja­zdu


Źródła:

SJP.pl

Serwitor

osoba ma­ją­ca przy­wi­lej ser­wi­to­ria­tu


Źródła:

SJP.pl

Serwitoriat

Ser­wi­to­riat lub ser­wi­to­rat – w Pol­sce prze­dro­zbio­ro­wej na­da­wa­ny in­dy­wi­du­al­nym aktem wład­cy przy­wi­lej wy­łą­cza­ją­cy z ju­rys­dyk­cji miej­skiej mie­szcza­ni­na pra­cu­ją­ce­go dla dworu mo­nar­sze­go. Mógł on zo­stać na­da­ny np. kup­com, rze­mieśl­ni­kom, ar­ty­stom czy le­ka­rzom. Be­ne­fi­cjent zwany ser­wi­to­rem był wy­łą­cza­ny spod są­dow­nict­wa miej­skie­go i pod­le­gał odtąd są­do­wi mar­szał­ka dworu, nie mu­siał pła­cić po­dat­ków miej­skich i mógł uwol­nić się spod wła­dzy cechu. Ser­wi­to­riat zo­stał znie­sio­ny w 1764 roku.


Źródła:

Wikipedia

Serwitorski

→ ser­wi­tor


Patrz:serwitor

Źródła:

SJP.pl

Serwitut

prawo zez­wa­la­ją­ce chło­pom wy­ko­ny­wa­nie prac na grun­tach dwor­skich


Ser­wi­tut, ser­wi­tu­ty, słu­żeb­ność – upraw­nie­nia chło­pów do ko­rzy­sta­nia z dwor­skich łąk i pa­stwisk oraz lasów, wy­wo­dzą­ce się z okre­su fe­u­dal­ne­go, bę­dą­ce po­wo­dem licz­nych za­tar­gów mię­dzy wsią a dwo­rem. Na zie­miach pol­skich z po­wo­du ich nie­ko­rzyst­ne­go wpły­wu na roz­wój go­spo­dar­czy wsi, więk­szość ser­wi­tu­tów zlik­wi­do­wa­no do­pie­ro na prze­ło­mie XIX w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serwitutowy

→ ser­wi­tut


Patrz:serwitut

Źródła:

SJP.pl

Serwiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Serwo

po­tocz­nie o wspo­ma­ga­niu ukła­du kie­row­ni­cze­go w sa­mo­cho­dzie


Źródła:

SJP.pl

Serwolatka

ga­tu­nek wę­dzo­nej kieł­ba­sy


Źródła:

SJP.pl

Serwomechanizm

Ser­wo­me­cha­nizm – zam­knię­ty układ ste­ro­wa­nia (układ au­to­ma­ty­ki, układ re­gu­la­cji) ze sprzę­że­niem zwrot­nym, w któ­rym sy­gna­łem wej­ścio­wym jest jakaś dana, taka jak po­ło­że­nie, prze­su­nię­cie, pręd­kość czy przy­spie­sze­nie.

War­tość wzor­co­wa po­rów­ny­wa­na jest z przet­wo­rzo­nym przez przet­wor­nik bie­żą­cym sy­gna­łem wyj­ścio­wym i pow­sta­ły w ten spo­sób uchyb po­da­wa­ny jest na człon ko­rek­cyj­ny, a dalej na wzmac­niacz.


Źródła:

Wikipedia

Serwomotor

si­łow­nik na­pę­dza­ją­cy urzą­dze­nia ste­ru­ją­ce


Źródła:

SJP.pl

Serwosterowanie

ste­ro­wać me­cha­niz­mem uru­cha­mia­ją­cym ster w sa­mo­lo­cie


Źródła:

SJP.pl

Serwosterować

ste­ro­wać me­cha­niz­mem uru­cha­mia­ją­cym ster w sa­mo­lo­cie


Źródła:

SJP.pl

Serwoukład

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ser­wo­me­cha­nizm


Źródła:

Wiktionary

Serwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ser­wo­wać.


Źródła:

Wiktionary

Serwować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ser­wo­wać)

 (1.1) po­da­wać coś (zwy­kle o je­dze­niu)

 (1.2) wy­bi­jać zza linii bo­i­ska lotkę lub piłkę na pole prze­ciw­ni­ka

 (1.3) pow­ta­rzać coś lub coś komuś prze­ka­zy­wać


Źródła:

Wiktionary

Serwus

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siema, siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, hejka, heja


wy­krzy­knik

 (1.1) pot. zwrot uży­wa­ny jako po­u­fa­łe po­wi­ta­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Serycyna

biał­ko za­li­cza­ne do skle­ro­pro­te­in, zle­pia­ją­ce włó­kna fi­bro­i­no­we jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go; klej jed­wab­ny


Se­ry­cy­na, klej jed­wab­ny – biał­ko z grupy skle­ro­pro­te­in, zle­pia­ją­ce włó­kna fi­bro­i­no­we jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go. Za­wie­ra do 40% reszt se­ry­ny, a także resz­ty gli­cy­ny i kwasu aspa­ra­gi­no­we­go. Wy­ka­zu­je dzia­ła­nie prze­ciw­bak­te­ryj­ne, m.in. wobec bak­te­rii "E. coli" i "S. au­re­us".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serycyt

mi­ne­rał, od­mia­na mu­sko­wi­tu


Se­ry­cyt – po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał na­le­żą­cy do grupy mik.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serycytowy

przy­miot­nik od: se­ry­cyt


Źródła:

SJP.pl

Serycytyzacja

Se­ry­cy­ty­za­cja – pro­ces prze­mia­ny w se­ry­cyt po­le­ga­ją­cy na za­stę­po­wa­niu pla­gio­kla­zów przez do­rob­no­łu­secz­ko­wą od­mia­nę jas­nej miki typu mu­sko­wit[]. Na­le­ży do naj­po­wszech­niej­szych prze­mian hy­dro­ter­mal­nych za­cho­dzą­cych w ska­łach kwa­śnych.


Źródła:

Wikipedia

Seryjka

zdrob­nie­nie od: seria


Źródła:

SJP.pl

Seryjniak

po­tocz­nie: se­ryj­ny mor­der­ca


Źródła:

SJP.pl

Seryjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób se­ryj­ny


Źródła:

Wiktionary

Seryjność

pow­ta­rza­nie się cze­goś se­ria­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest se­ryj­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seryjny

1. wyt­wa­rza­ny se­ria­mi, nie po­je­dyn­czo, zwy­kle we­dług tego sa­me­go wzoru;
2. na­stę­pu­ją­cy jeden po dru­gim, np. se­ryj­ne nie­po­wo­dze­nia


przy­miot­nik

 (1.1) pro­du­ko­wa­ny ma­so­wo, zaz­wy­czaj wg tego sa­me­go wzoru

 (1.2) na­stę­pu­ją­cy w serii, jeden po dru­gim


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seryna

ami­nok­was en­do­gen­ny


Se­ry­na ("kwas α-amino-β-hy­drok­sy­pro­pio­no­wy", skró­ty: Ser lub S) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, en­do­gen­ny ami­nok­was ko­do­wa­ny (biał­ko­wy), wcho­dzi w skład bia­łek, ta­kich, jak np. ka­ze­i­na w mleku czy fi­bro­i­na jed­wa­biu. Jest obo­jęt­na elek­trycz­nie. Nie­zbęd­na w die­cie czło­wie­ka, pełni ważną funk­cję w tra­wie­niu bia­łek jako skład­nik pro­te­az se­ry­no­wych. De­kar­bok­sy­la­cja se­ry­ny pro­wa­dzi do pow­sta­nia ko­la­mi­ny. Pod­czas bio­syn­te­zy bia­łek jest ko­do­wa­na przez ko­do­ny UCU, UCC, UCA, UCG, AGU oraz AGC.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Serynowy

→ se­ry­na


Patrz:seryna

Źródła:

SJP.pl

Serzysko

1. zgru­bie­nie od: ser;
2. za­war­tość żo­łąd­ka mło­de­go ssaka, kar­mią­ce­go się mle­kiem matki;
3. daw­niej: pod­puszcz­ka


Źródła:

SJP.pl

Serża

trwa­ła tka­ni­na obu­stron­nie dia­go­nal­na, sa­mo­dzia­ło­wa, uży­wa­na prze­de wszyst­kim do wy­ro­bu gar­ni­tu­rów, pła­szczów i sukni


Źródła:

SJP.pl

Sesin

w bud­dyz­mie: okres odo­sob­nie­nia i me­dy­ta­cji


Źródła:

SJP.pl

Sesja

1. obra­dy, po­sie­dze­nie, spot­ka­nie;
2. okres pracy od­by­wa­ją­cy się co jakiś czas;
3. pro­ces na­gry­wa­nia płyty w na­gry­war­ce;
4. część za­war­to­ści płyty CD, DVD na­gra­na w jed­nym po­dej­ściu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­sie­dze­nie poś­wię­co­ne okre­ślo­nej spra­wie

 (1.2) pow­ta­rza­ją­cy się cy­klicz­nie okres, w któ­rym od­by­wa­ją się po­sie­dze­nia, obra­dy, itp.

 (1.3) stud. pow­ta­rza­ją­cy się cy­klicz­nie okres, w któ­rym od­by­wa­ją się eg­za­mi­ny

 (1.4) fot. spot­ka­nie przez­na­czo­ne na ro­bie­nie serii zdjęć

 (1.5) muz. spot­ka­nie przez­na­czo­ne na na­gry­wa­nie ut­wo­ru mu­zycz­ne­go

 (1.6) ekon. dzień funk­cjo­no­wa­nia gieł­dy od ot­war­cia do zam­knię­cia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seskwiterpen

wę­glo­wo­dór z grupy ter­pe­nów, do któ­re­go na­le­żą licz­ne skład­ni­ki olej­ków ete­rycz­nych i żywic


Źródła:

SJP.pl

Sesleria

ga­tu­nek trawy z rzędu ko­me­li­now­ców


Ses­le­ria ("Ses­le­ria") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Obej­mu­je 36 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w Eu­ro­pie, poza tym w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce i po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji. W Pol­sce wy­stę­pu­ją czte­ry ga­tun­ki.

Niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sesterc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. nu­mizm. ważna rzym­ska mo­ne­ta roz­mien­na i obra­chun­ko­wa, czwar­ta część de­na­ra;


Se­sterc, se­ster­cjusz (łac. "sēstertĭŭs", lm "sēstertii") – w sta­ro­żyt­no­ści ważna rzym­ska mo­ne­ta roz­mien­na i obra­chun­ko­wa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sestercja

mo­ne­ta srebr­na lub brą­zo­wa bita w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; se­ster­cjus


Źródła:

SJP.pl

Sestercjus

mo­ne­ta srebr­na lub brą­zo­wa bita w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; se­ster­cja


Źródła:

SJP.pl

Sestet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. stro­fa sze­ścio­wer­so­wa;

 (1.2) liter. ostat­nie sześć wer­sów so­ne­tu


Se­stet (łac. "sex­tus" ‘szó­sty’) – stro­fa sze­ścio­wer­so­wa, nie­kie­dy o wer­sach róż­nej dłu­go­ści.

Głów­nym wy­róż­ni­kiem se­ste­tu jest moż­li­wość za­sto­so­wa­nia ukła­du trzech róż­nych rymów w obrę­bie jed­nost­ki stro­ficz­nej. Wa­riant z dwoma ry­ma­mi po­ja­wia się znacz­nie rza­dziej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Seston

cała znaj­du­ją­ca się w toni wod­nej ma­te­ria w po­sta­ci czą­stecz­ko­wej, obej­mu­ją­ca żywe or­ga­niz­my plank­to­nu i drob­ne cząst­ki mi­ne­ral­ne zwie­trza­łych skał oraz szcząt­ków zwie­rząt i ro­ślin


Se­ston – za­wie­si­na w wo­dzie, uno­szą­ce się w toni wod­nej cząst­ki stałe. Wy­róż­nia się:

Se­ston zmniej­sza przez­ro­czy­stość wody, wpły­wa­jąc na war­to­ści współ­czyn­ni­ka dy­fu­zyj­ne­go osła­bie­nia oś­wiet­le­nia i za­się­gu wi­dzial­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sestyna

zwrot­ka zło­żo­na z sze­ściu wier­szy je­de­na­stoz­gło­sko­wych; sek­sty­na


Źródła:

SJP.pl

Sesyjka

zdrob­nie­nie od: sesja


Źródła:

SJP.pl

Sesyjność

1. cecha cze­goś od­by­wa­ją­ce­go się w for­mie sesji;
2. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z jedną sesją - spot­ka­niem; pow­ta­rzal­ność;
3. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z pewną ilo­ścią da­nych na pły­cie CD


Źródła:

SJP.pl

Sesyjny

1. → sesja;
2. uczest­ni­czą­cy w sesji jako osoba wy­na­ję­ta do da­nych zadań, np. muzyk, wo­ka­li­sta se­syj­ny


Źródła:

SJP.pl

Seszelczyk

oby­wa­tel Se­sze­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Se­sze­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seszele

1. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. Re­pu­bli­ka Se­sze­li; pań­stwo na ar­chi­pe­la­gu Se­sze­le


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. afry­kań­skie wy­spiar­skie pań­stwo na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim;


Se­sze­le (fr. i Se­y­chel­les, sesz. Sesel), ofi­cjal­nie: Re­pu­bli­ka Se­sze­li – pań­stwo wy­spiar­skie na Oce­a­nie In­dyj­skim, ok. 1600 km od wy­brze­ży Afry­ki, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Ma­da­ga­ska­ru. Naj­bliż­sze pań­stwa i te­ry­to­ria za­mor­skie to Ma­u­ri­tius i Re­u­nion na po­łud­niu oraz Ma­le­di­wy na pół­noc­nym wscho­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seszelka

oby­wa­tel­ka Se­sze­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Se­sze­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seszelski

przy­miot­nik od: Se­sze­le (ar­chi­pe­lag lub pań­stwo)


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Se­sze­li (pań­stwa lub wysp)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Set

1. część gry w siat­ków­ce, te­ni­sie lub bad­min­to­nie;
2. śro­do­wi­sko­wo: skła­da­ne pio­sen­ki two­rzą­ce jeden utwór;
3. w grach kom­pu­te­ro­wych: kom­plet, ze­staw


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. par­tia gry w siat­ków­kę, siat­ków­kę pla­żo­wą, te­ni­sa

 (1.2) gra kar­cia­na po­le­ga­ją­ca na znaj­dy­wa­niu tró­jek kart

 (1.3) muz. skła­dan­ka ut­wo­rów z da­ne­go ga­tun­ku mu­zycz­ne­go, trwa­ją­ca kil­ka­na­ście minut


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Set-Jetting

[czy­taj: set dże­ting] po­dró­żo­wa­nia do miejsc, które wi­dzia­ło się wcze­śniej w ja­kimś fil­mie; set jet­ting


Źródła:

SJP.pl

Seta

1. zgru­bie­nie od: setka;
2. u msza­ków: ło­dyż­ka pod­trzy­mu­ją­ca za­rod­nię


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od setka

 (1.2) pot. sto zło­tych

 (1.3) pot. 100 mi­li­li­trów wódki

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od set


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Setbol

piłka de­cy­du­ją­ca o wy­gra­niu seta; piłka se­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Seteczka

zdrob­nie­nie od: setka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: setka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seter

dłu­go­wło­sy pies my­śliw­ski lub po­ko­jo­wy


Seter – typ psa z grupy psów my­śliw­skich, le­gaw­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seterek

zdrob­nia­le o se­te­rze


Źródła:

SJP.pl

Seterka

sa­mi­ca se­te­ra


Źródła:

SJP.pl

Seterowy

→ seter


Patrz:seter

Źródła:

SJP.pl

Seth

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Seti

ang. Se­arch for Ex­tra­ter­re­strial In­tel­li­gen­ce, pro­jekt po­szu­ki­wa­nia po­za­ziem­skich cy­wi­li­za­cji


skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) (pro­gram) po­szu­ki­wa­nia po­za­ziem­skiej in­te­li­gen­cji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Setiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­tia­na­mi i se­tia­niz­mem, do­ty­czą­cy se­tian i se­tia­niz­mu


Źródła:

Wiktionary

Setka

1. zbiór stu jed­no­stek;
2. licz­ba sto;
3. to, co jest oz­na­czo­ne licz­bą sto;
4. po­tocz­nie:
a) czy­sta wełna;
b) por­cja na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go równa dzie­sią­tej czę­ści litra;
c) mapa spo­rzą­dzo­na w skali 1:100 000;
5. w spor­cie:
a) dy­stans stu me­trów; za­wo­dy na tym dy­stan­sie;
b) sy­tu­a­cja z ide­al­ny­mi wa­run­ka­mi do strze­le­nia gola


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 100 (sto)

 (1.2) pot. ban­knot o no­mi­na­le 100 (zło­tych, euro, do­la­rów itd.); kwota tej wy­so­ko­ści

 (1.3) pot. bieg, wy­ścig na sto me­trów

 (1.4) pot. 100 mi­li­li­trów wódki

 (1.5) pot. pręd­kość 100 km/h

 (1.6) film. dźwięk i obraz na­gry­wa­ny jed­no­cze­śnie; dźwięk stu­pro­cen­to­wy

 (1.7) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 100

 (1.8) ca­łość skła­da­ją­ca się ze stu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Setka – sta­ro­żyt­ny Egip­cja­nin ży­ją­cy pod­czas pa­no­wa­nia IV dy­na­stii, syn fa­ra­o­na Dże­de­fre.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Setki

1. zbiór stu jed­no­stek;
2. licz­ba sto;
3. to, co jest oz­na­czo­ne licz­bą sto;
4. po­tocz­nie:
a) czy­sta wełna;
b) por­cja na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go równa dzie­sią­tej czę­ści litra;
c) mapa spo­rzą­dzo­na w skali 1:100 000;
5. w spor­cie:
a) dy­stans stu me­trów; za­wo­dy na tym dy­stan­sie;
b) sy­tu­a­cja z ide­al­ny­mi wa­run­ka­mi do strze­le­nia gola


Setki (374 m) – wznie­sie­nie w obrę­bie miej­sco­wo­ści Olsz­tyn w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­wie­cie czę­sto­chow­skim. Jest jed­nym z ciągu wznie­sień So­ko­lich Gór na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej. Znaj­du­je się po­mię­dzy wznie­sie­nia­mi Pu­stel­ni­ca i Do­ni­ca.

Wznie­sie­nie Setki w ca­ło­ści znaj­du­je się w obrę­bie re­zer­wa­tu przy­ro­dy So­ko­le Góry. Jest po­ro­śnię­te lasem sos­no­wym i bu­ko­wym, w któ­rym wy­stę­pu­ją licz­ne skał­ki wa­pien­ne. Wśród ska­łek znaj­du­je się Schro­ni­sko w Górze Setki.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Setkowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Setkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą sto, do­ty­czą­cy licz­by sto


Źródła:

Wiktionary

Setlak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Setlista

lista ut­wo­rów gra­nych na kon­cer­cie lub wy­stę­pie mu­zycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Setniej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: set­nie


Źródła:

SJP.pl

Setnik

do­wód­ca stu­o­so­bo­we­go od­dzia­łu; cen­tu­rion


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. do­wód­ca od­dzia­łu li­czą­ce­go sto osób

 (1.2) daw. na­dzor­ca nad setką osób


Set­nik to:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Setny

prze­sta­rza­łe:
1. dziel­ny, dziar­ski;
2. zna­ko­mi­ty, wy­bor­ny


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 100


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seton

wy­peł­nia­nie jam ciała lub ran tam­po­na­mi w celu za­ta­mo­wa­nia krwa­wie­nia; tam­po­na­da


Seton to ta­siem­ka z gazy dłu­go­ści około 1 metra, słu­żą­ca jako opa­tru­nek do ta­mo­wa­nia krwo­to­ków. Sto­so­wa­na naj­czę­ściej przez la­ryn­go­lo­gów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Setowy

→ set


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z setem, do­ty­czą­cy seta


Patrz:set

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Setswana

język z grupy bantu bę­dą­cy ję­zy­kiem urzę­do­wym Bots­wa­ny i RPA; tswa­na


Źródła:

SJP.pl

Setting

[czy­taj: se­ting]
1. re­a­lia świa­ta, kon­wen­cja w danej grze (zwła­szcza RPG);
2. w psy­cho­te­ra­pii: ze­staw zasad usta­la­nych wspól­nie przez te­ra­pe­u­tę i pa­cjen­ta przed roz­po­czę­ciem te­ra­pii


Źródła:

SJP.pl

Settingowy

→ set­ting [czy­taj: se­tin­go­wy]


Źródła:

SJP.pl

Setuchna

po­tocz­nie: setka, 100 ml al­ko­ho­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od setka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Setup

[czy­taj: setap] plik in­sta­la­cyj­ny; pro­ces in­sta­la­cji pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go


Źródła:

SJP.pl

Seul

[czy­taj: se-ul] sto­li­ca Korei Po­łud­nio­wej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Korei Po­łud­nio­wej;


Seul, Mia­sto spe­cjal­ne Seul (kor. 서울, 서울특별시 []; "Seoul", Seoul Te­uk­by­e­ol­si; "Sŏul", Sŏul T'ŭkpyŏlshi) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Korei Po­łud­nio­wej po­ło­żo­ne w cen­tral­no-za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Ko­re­ań­skie­go, nie­da­le­ko na po­łud­nie od stre­fy zde­mi­li­ta­ry­zo­wa­nej (DMZ), wraz z In­czo­nem i in­ny­mi sa­te­li­ta­mi two­rzą­ce jedną z naj­więk­szych (po­ło­wa z 50 mln miesz­kań­ców kraju) i naj­bo­gat­szych (pra­wie bi­lion do­la­rów pro­duk­tu) me­tro­po­lii na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seulczyk

[czy­taj: se-ul­czyk] miesz­ka­niec Seulu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Seulu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seulka

[czy­taj: se-ulka] miesz­kan­ka Seulu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Seulu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Seulski

przy­miot­nik od: Seul (sto­li­ca Korei Po­łud­nio­wej)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Seul


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sevilla

mia­sto w Hisz­pa­nii, Se­wil­la


Źródła:

SJP.pl

Sewastopol

mia­sto na Pół­wy­spie Krym­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu Krym­skie­go;


Se­wa­sto­pol (ukr. i ros. Севастополь; , Aqyar; gr. Σεβαστούπολη) – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu Krym­skie­go, przy Za­to­ce Se­wa­sto­pol­skiej. "De iure" na­le­ży do Ukra­i­ny, zaś "de facto" od 2014 roku sta­no­wi część Rosji jako jedno z jej miast wy­dzie­lo­nych. We­dług ostat­nie­go ukra­iń­skie­go spisu po­wszech­ne­go (2014) mia­sto li­czy­ło 385 998 osób. We­dług ro­syj­skie­go spisu po­wszech­ne­go mia­sto liczy obec­nie (2021) 513 149 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sewastopolczyk

miesz­ka­niec Se­wa­sto­po­lu (mia­sta na Ukra­i­nie)


Źródła:

SJP.pl

Sewastopolka

miesz­kan­ka Se­wa­sto­po­lu (mia­sta na Ukra­i­nie)


Źródła:

SJP.pl

Sewastopolski

przy­miot­nik od: Se­wa­sto­pol (mia­sto na Ukra­i­nie)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­wa­sto­po­lem, do­ty­czą­cy Se­wa­sto­po­la


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sewdalinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. od­mia­na lu­do­wej pie­śni mi­łos­nej wyksz­tał­co­na w śred­nio­wie­czu na ob­sza­rze Bośni i Her­ce­go­wi­ny


Źródła:

Wiktionary

Sewel

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny se­we­lo­wa­tych


Sewel ("Aplo­don­tia") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Aplo­don­tii­nae w obrę­bie ro­dzi­ny se­we­lo­wa­tów (Aplo­don­tii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sewelowate

o ce­chach se­we­lo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


Se­we­lo­wa­te (Aplo­don­tii­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z po­drzę­du wie­wiór­koksz­tałt­nych (Sciu­ro­morp­ha) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia); je­dy­ny ży­ją­cy współ­cze­śnie przed­sta­wi­ciel jest uwa­ża­ny za naj­pry­mi­tyw­niej­sze­go przed­sta­wi­cie­la gry­zo­ni wraz z wie­lo­ma tak­so­na­mi wy­mar­ły­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sewelowaty

o ce­chach se­we­lo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


Źródła:

SJP.pl

Sewenny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski we Fran­cji, w po­łud­nio­wej czę­ści Ma­sy­wu Cen­tral­ne­go;


Se­wen­ny (fr. "Cévennes", oksyt.: "Ce­ve­nas") – łań­cuch gór­ski we Fran­cji, w po­łud­nio­wej czę­ści Ma­sy­wu Cen­tral­ne­go. Znaj­du­je się w de­par­ta­men­tach Gard, Lozère, Ardèche i Hérault.

Nazwą tą okre­śla się rów­nież część są­sied­niej ni­zi­ny w oko­li­cach mia­sta Alès.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sewer

imię mę­skie


Sewer – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od przy­miot­ni­ka "se­ve­rus", 'su­ro­wy, po­waż­ny'. Na­le­ża­ło w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie do po­pu­lar­niej­szych co­gno­mi­nów (przy­dom­ków). W la­tach 193-235 w Rzy­mie pa­no­wa­ła dy­na­stia Se­we­rów, do któ­rej na­le­że­li m.in. Sep­ty­miusz Sewer, Ka­ra­kal­la, He­lio­ga­bal, Alek­san­der Sewer. Od niego zo­sta­ło na­stęp­nie ut­wo­rzo­ne imię Se­we­ryn.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sewera

imię mę­skie


Se­we­ra – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od słowa "se­ve­ra" - "su­ro­wa, po­waż­na". Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Se­we­ra z Tre­wi­ru, ży­ją­ca w VII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sewerostwo

Sewer z żoną; Se­we­ro­wie


Źródła:

SJP.pl

Sewerowie

Sewer z żoną; Se­we­ro­stwo


Se­we­ro­wie – dy­na­stia w ce­sar­stwie rzym­skim pa­nu­ją­ca w la­tach 193–235.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sewerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­we­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Seweryn

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Se­we­ryn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. "Se­ve­rus" oz­na­cza „su­ro­wy, srogi, po­waż­ny”. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Se­we­ryn w 2017 r. zaj­mo­wał 106. miej­sce w gru­pie imion mę­skich.

Se­we­ryn imie­ni­ny ob­cho­dzi 8 stycz­nia, 8 czerw­ca, 2 wrze­śnia, 24 wrze­śnia, 23 paź­dzier­ni­ka, 1 li­sto­pa­da i 19 li­sto­pa­da, 30 grud­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seweryna

imię żeń­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sewerynek

zdrob­nie­nie od: Se­we­ry­na (imię żeń­skie)


Źródła:

SJP.pl

Seweryniak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seweryniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­we­ry­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Sewerynka

zdrob­nie­nie od: Se­we­ry­na (imię żeń­skie)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sewerynostwo

Se­we­ryn z żoną; Se­we­ry­no­wie


Źródła:

SJP.pl

Sewerynowie

Se­we­ryn z żoną; Se­we­ry­no­stwo


Źródła:

SJP.pl

Sewerynowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Sewerynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­we­ry­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Sewerynówka

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Seweryński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Sewilczyk

miesz­ka­niec Se­wil­li


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Se­wil­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sewilka

miesz­kan­ka Se­wil­li


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Se­wil­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sewilla

mia­sto w Hisz­pa­nii; Se­vil­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Hisz­pa­nii, sto­li­ca An­da­luz­ji;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja we wspól­no­cie au­to­no­micz­nej An­da­luz­ja, w po­łud­nio­wej czę­ści Hisz­pa­nii;


Se­wil­la (hiszp. "Se­vil­la") – mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, sto­li­ca re­gio­nu An­da­luz­ja. Jest czwar­tym co do wiel­ko­ści mia­stem Hisz­pa­nii, z licz­bą lud­no­ści na po­zio­mie 684 234 miesz­kań­ców. Me­tro­po­lia liczy 1 316 591 miesz­kań­ców. Duży port nad rzeką Gwa­dal­ki­wir, w XVII wieku naj­lud­niej­sze mia­sto Hisz­pa­nii, znane z jed­nej z naj­więk­szych ka­tedr świa­ta, pa­ła­cu i XVIII w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sewilski

przy­miot­nik od: Se­wil­la, mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Hisz­pa­nii


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Se­wil­lą, od­no­szą­cy się do Se­wil­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sewrski

o wy­ro­bach z por­ce­la­ny: po­cho­dzą­cy z ma­nu­fak­tu­ry w Sev­res


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sèvres (mia­stem we Fran­cji)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sex

seks;
1. ogół za­gad­nień zwią­za­nych z ży­ciem sek­su­al­nym;
2. ze­spół cech bio­lo­gicz­nych u ko­biet i męż­czyzn dzia­ła­ją­cych po­bu­dza­ją­co na zmy­sły


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sex-Party

[czy­taj: sek­spar­ty] or­giet­ka, spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, pod­czas któ­re­go głów­ną atrak­cją jest upra­wia­nie seksu; sek­spar­ty, sex party


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, pod­czas któ­re­go ma miej­sce ak­tyw­ność sek­su­al­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sex-Shop

[czy­taj: seks szop] sklep z ar­ty­ku­ła­mi uroz­ma­i­ca­ją­cy­mi życie sek­su­al­ne; sex shop, seks-shop, porno shop, porno-shop


Źródła:

SJP.pl

Sexafera

afera o po­dło­żu sek­su­al­nym; sek­sa­fe­ra, seks­skan­dal


Źródła:

SJP.pl

Sexrobot

robot do za­spo­ka­ja­nia po­trzeb sek­su­al­nych; seks­ro­bot


Źródła:

SJP.pl

Sexting

prze­sy­ła­nie ero­tycz­nych wia­do­mo­ści, czę­sto ze zdję­cia­mi lub na­gra­nia­mi; sek­sting


Sex­ting (także sek­sting) – forma ko­mu­ni­ka­cji elek­tro­nicz­nej, w któ­rej prze­ka­zem jest sek­su­al­nie su­ge­styw­ny obraz lub treść. Ter­min pow­stał w pier­wszych la­tach XXI wieku jako zrost an­giel­skich słów "sex" (seks) i "tex­ting" (czyn­ność wy­sy­ła­nia wia­do­mo­ści SMS). Z cza­sem jego zna­cze­nie po­sze­rzy­ło się na wy­sy­ła­nie po­dob­nych ko­mu­ni­ka­tów także za po­mo­cą in­nych me­diów, na przy­kład ko­mu­ni­ka­to­rów in­ter­ne­to­wych, wia­do­mo­ści MMS czy por­ta­li spo­łecz­no­ścio­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sexworker

[czy­taj: sek­słor­ker] osoba za­trud­nio­na w prze­my­śle ero­tycz­nym lub upra­wia­ją­ca seks za pie­nią­dze; seks­wor­ker, pra­cow­nik sek­su­al­ny


Źródła:

SJP.pl

Sexworkerka

[czy­taj: sek­słor­ker­ka] ko­bie­ta za­trud­nio­na w prze­my­śle ero­tycz­nym lub upra­wia­ją­ca seks za pie­nią­dze; seks­wor­ker­ka, pra­cow­ni­ca sek­su­al­na


Źródła:

SJP.pl

Sexworking

[czy­taj: sek­słor­king] za­rob­ko­we świad­cze­nie usług sek­su­al­nych i ero­tycz­nych; seks­wor­king


Źródła:

SJP.pl

Sexy

seks;
1. ogół za­gad­nień zwią­za­nych z ży­ciem sek­su­al­nym;
2. ze­spół cech bio­lo­gicz­nych u ko­biet i męż­czyzn dzia­ła­ją­cych po­bu­dza­ją­co na zmy­sły


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zob. sek­sow­ny.

przy­słó­wek

 (2.1) pot. zob. sek­sow­nie.


Sexy – drugi album mek­sy­kań­skiej ak­tor­ki Ara­ce­ly Arámbula, wy­da­ny w 2005.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Seymour

[czy­taj: SEJmur] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sezam

1. sezam in­dyj­ski, sezam wschod­ni - jed­no­rocz­na ro­śli­na ole­i­sta o roz­ga­łę­zio­nej ło­dy­dze, upra­wia­na na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych dla na­sion słu­żą­cych do wy­ro­bu oleju se­za­mo­we­go, chał­wy itp.; kun­żut, ło­go­wa wschod­nia;
2. na­sio­na tej ro­śli­ny;
3. prze­no­śnie: skar­biec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­sa­mum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­łap­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju sezam (1.1)

 (1.3) spoż. na­sio­na (ziar­na) se­za­mu (1.2)

 (1.4) książk. ba­śnio­wy skar­biec z nie­prze­bra­ny­mi bo­gact­wa­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sezamek

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj cia­ste­czek ro­bio­nych z mie­sza­ni­ny na­sion se­za­mu i kar­me­lu; se­zam­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. wyrób cu­kier­ni­czy z na­sion se­za­mu i sy­ro­pu cu­kro­we­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sezamina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. li­gnan, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w ziar­nach se­za­mu i w oleju se­za­mo­wym


Źródła:

Wiktionary

Sezamka

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj cia­ste­czek ro­bio­nych z mie­sza­ni­ny na­sion se­za­mu i kar­me­lu; se­za­mek


Źródła:

SJP.pl

Sezamki

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj cia­ste­czek ro­bio­nych z mie­sza­ni­ny na­sion se­za­mu i kar­me­lu; se­za­mek


Se­za­mek – cu­kie­rek lub ciast­ko wy­ko­na­ne z zia­ren se­za­mu. Tra­dy­cyj­nie jako słod­kie spo­i­wo dla upra­żo­nych na­sion wy­ko­rzy­stu­je się cu­kier lub miód. W pro­duk­cji ma­so­wej sto­su­je się też sy­ro­py: glu­ko­zo­wy, glu­ko­zo­wo-fruk­to­zo­wy, ry­żo­wy etc.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Sezamkowy

→ se­za­mek, → se­zam­ka


Patrz:sezamek, → sezamka

Źródła:

SJP.pl

Sezamowate

o ce­chach se­za­mo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Sezamowaty

o ce­chach se­za­mo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Sezamowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto prze­kła­da­ne z se­za­mem, chał­wą i słod­kim kre­mem, czę­sto z do­dat­kiem ko­ko­su, dżemu i piany z bia­łek


Źródła:

Wiktionary

Sezamowy

→ sezam


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z se­za­mu


Patrz:sezam

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sezon

1. okres wzmo­żo­ne­go wy­stę­po­wa­nia cze­goś, np. sezon ogór­ko­wy;
2. okres do­god­ny do ja­kichś dzia­łań;
3. cykl od­cin­ków se­ria­lu, two­rzą­cy z re­gu­ły zam­knię­tą ca­łość; seria;
4. pora roku


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pora roku

 (1.2) okres, kiedy coś się od­by­wa, czas o szcze­gól­nie sprzy­ja­ją­cych wa­run­kach do okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści, wy­ko­ny­wa­nia pew­nych czyn­no­ści itp.

 (1.3) roln. okres doj­rze­wa­nia i zbio­ru owo­ców lub in­ne­go ro­dza­ju pło­dów rol­nych

 (1.4) telew. zbiór od­cin­ków se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go zaz­wy­czaj emi­to­wa­nych w ciągu jed­ne­go roku lub pół­ro­cza


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Sezonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) leśn. su­sze­nie drew­na na ot­war­tym po­wie­trzu

 (1.2) hutn. wy­ża­rza­nie od­le­wu w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej

 (1.3) kulin. pod­da­wa­nie węd­lin pro­ce­so­wi doj­rze­wa­nia

 (1.4) kulin. le­ża­ko­wa­nie al­ko­ho­li


Źródła:

Wiktionary

Sezonować

1. su­szyć drew­no na ot­war­tym po­wie­trzu;
2. usu­wać na­prę­że­nia od­lew­ni­cze, pod­da­jąc odlew dzia­ła­niu wa­run­ków at­mos­fe­rycz­nych przez co najm­niej rok


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) leśn. su­szyć drew­no na ot­war­tym po­wie­trzu

 (1.2) hutn. wy­ża­rzać odlew w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej

 (1.3) kulin. pod­da­wać węd­li­ny pro­ce­so­wi doj­rze­wa­nia

 (1.4) kulin. pod­da­wać al­ko­ho­le pro­ce­so­wi se­zo­no­wa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sezonowiec

po­tocz­nie: osoba in­te­re­su­ją­ca się czymś przez krót­ki czas, okaz­jo­nal­nie


Źródła:

SJP.pl

Sezonowo

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z se­zo­nem


Źródła:

Wiktionary

Sezonowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha bycia se­zo­no­wym; wy­stę­po­wa­nie w okre­ślo­nej porze


Źródła:

Wiktionary

Sezonowy

wła­ści­wy ja­kie­muś se­zo­no­wi, pra­cu­ją­cy w ja­kimś se­zo­nie


przy­miot­nik

 (1.1) wy­stę­pu­ją­cy w okre­ślo­nym se­zo­nie, cza­so­wy, okre­so­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Sezonówka

po­tocz­nie:
1. coś se­zo­no­we­go, np. opona;
2. osoba cią­gle zmie­nia­ją­ca za­in­te­re­so­wa­nia, by do­sto­so­wać się do tren­dów


Źródła:

SJP.pl

Señorita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grzecz. hisz­pań­ski zwrot grzecz­no­ścio­wy, se­nio­ri­ta


Señorita (hiszp. "Panna", "Pa­nien­ka") – czwar­ty sin­gel z pier­wszej so­lo­wej płyty Ju­sti­na Tim­ber­la­ke’a, "Ju­sti­fied". Zo­stał wy­da­ny w 2003 roku przez wyt­wór­nię pły­to­wą The Nep­tu­nes.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Sełedec

kos­myk wło­sów na czub­ku wy­go­lo­nej głowy, no­szo­ny przez Ko­za­ków za­po­ro­skich; ose­łe­dec


Źródła:

SJP.pl