Ru

sym­bol ru­te­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruada

ele­ment ewo­lu­cji nar­ciar­skiej, ob­cią­ża­ją­cy tył nart


Źródła:

SJP.pl

Ruanda

język z ro­dzi­ny ban­tu­i­dal­nych, bę­dą­cy ję­zy­kiem urzę­do­wym w Ru­an­dzie; rwan­da


Źródła:

SJP.pl

Ruandyjczyk

oby­wa­tel Ru­an­dy (Rwan­dy); Rwan­dyj­czyk


Źródła:

SJP.pl

Ruandyjka

oby­wa­tel­ka Ru­an­dy (Rwan­dy); Rwan­dyj­ka


Źródła:

SJP.pl

Ruandyjski

przy­miot­nik od: Ru­an­da (Rwan­da); rwan­dyj­ski


Źródła:

SJP.pl

Rub.

skrót od: rubel


skrót

 (1.1) = rubel


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rubacha

po­tocz­nie o ru­basz­ce, ko­szu­li mę­skiej no­szo­nej po­wszech­nie w XIX wieku w Rosji


Źródła:

SJP.pl

Rubai

[czy­taj: rubaj] czte­ro­wiersz znany z li­te­ra­tu­ry mu­zuł­mań­skie­go Wscho­du; ru­baj­jat, ru­ba­jat, rubaj


Źródła:

SJP.pl

Rubaj

krót­ki wiersz o te­ma­ty­ce re­flek­syj­no-fi­lo­zo­ficz­nej po­pu­lar­ny w li­te­ra­tu­rze Bli­skie­go Wscho­du; rubai, ru­ba­jat, ru­baj­jat


Źródła:

SJP.pl

Rubajat

krót­ki wiersz o te­ma­ty­ce re­flek­syj­no-fi­lo­zo­ficz­nej po­pu­lar­ny w li­te­ra­tu­rze Bli­skie­go Wscho­du; rubai, rubaj, ru­baj­jat


Źródła:

SJP.pl

Rubajjat

krót­ki wiersz o te­ma­ty­ce re­flek­syj­no-fi­lo­zo­ficz­nej po­pu­lar­ny w li­te­ra­tu­rze Bli­skie­go Wscho­du; rubai, ru­ba­jat, rubaj


Ru­baj­jat, ru­bajt do-bajt (pers. < arab. Rubāʿī, l.mn. Rubāʿīyāt) – krót­ki, czte­ro­wier­szo­wy utwór po­e­tyc­ki o tre­ści prze­waż­nie fi­lo­zo­ficz­nej.

Spol­szczo­na nazwa tego ga­tun­ku – ru­baj­jat – przy­ję­ła się głów­nie za spra­wą tłu­ma­czeń czte­ro­wier­szy per­skie­go poety Omara Chaj­ja­ma. Wła­śnie dzię­ki jego twór­czo­ści ru­baj­jat per­ski zy­skał sławę nie­mal na całym świe­cie. Cechą ru­baj­ja­tu jest mo­no­ry­micz­ność. Wier­sze ry­mu­ją się we­dług na­stę­pu­ją­cych sche­ma­tów:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rubaszka

ko­szu­la męska no­szo­na po­wszech­nie w XIX wieku w Rosji; ru­ba­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. ko­szu­la męska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rubasznica

ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych; gru­bosz


Źródła:

SJP.pl

Rubasznie

przy­słó­wek

 (1.1) książk. w spo­sób ru­basz­ny, bar­dzo swo­bod­nie, bez­ce­re­mo­nial­nie


Źródła:

Wiktionary

Rubaszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ru­basz­nie


Źródła:

SJP.pl

Rubaszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ru­basz­ny


Źródła:

SJP.pl

Rubasznieć

sta­wać się ru­basz­nym


Źródła:

SJP.pl

Rubaszność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ru­basz­ne; cecha tych, któ­rzy są ru­basz­ni


Źródła:

Wiktionary

Rubaszny

pro­sty, swo­bod­ny, bez­ce­re­mo­nial­ny, niez­wra­ca­ją­cy uwagi na formy to­wa­rzy­skie


przy­miot­nik

 (1.1) pro­sty, do­sad­ny, bez­ce­re­mo­nial­ny, swo­bod­ny w spo­so­bie za­cho­wa­nia, po­u­fa­le żar­to­bli­wy, fry­wol­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rubato

w mu­zy­ce: tempo chwiej­ne, zmien­ne, do­wol­ne, da­ją­ce wy­ko­naw­cy swo­bo­dę wy­dłu­ża­nia pew­nych war­to­ści ryt­micz­nych kosz­tem skra­ca­nia in­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. swo­bod­ne tempo

przy­miot­nik

 (2.1) muz. chwiej­ny, swo­bod­ny

przy­słó­wek

 (3.1) muz. swo­bod­nie


Ru­ba­to (z wł., dosł. „obra­bo­wa­nie”) – chwiej­ność tempa wy­ni­ka­ją­ca z do­wol­ne­go wy­dłu­ża­nia i skra­ca­nia dźwię­ków pod­czas wy­ko­ny­wa­nia ut­wo­rów. Grane w taki spo­sób, by śred­ni rytm na prze­strze­ni frazy lub taktu gra­ne­go ru­ba­to był zgod­ny z ory­gi­nal­nym. Po­ję­cie ru­ba­ta nie jest ści­śle zde­fi­nio­wa­ne, wcho­dzi w skład in­ter­pre­ta­cji dzie­ła i za­le­ży od wy­ko­naw­cy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rubcowsk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Ał­taj­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Alej, sto­li­ca re­jo­nu rub­cow­skie­go;


Rub­cowsk (ros. Рубцовск) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Ał­taj­skim, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu rub­cow­skie­go.

Mia­sto po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej czę­ści Kraju Ał­taj­skie­go, na brze­gu rzeki Alej, do­pły­wu Obu, 318 km od Bar­na­u­łu.

Za­ło­żo­ny w 1886 jako osada Rub­co­wo (Рубцово) w po­bli­żu Oło­wia­nisz­ni­ko­wa (Оловянишниково) i Po­ło­win­ki­no (Половинкино).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rubcowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rub­cow­skiem, do­ty­czą­cy Rub­cow­ska


Źródła:

Wiktionary

Rubeba

smycz­ko­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, wy­wo­dzą­cy się z re­ba­bu (ra­ba­bu), roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza do XVIII wieku; rebek, ru­bel­la


Źródła:

SJP.pl

Rubel

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Rosji, równa stu ko­piej­kom


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta Rosji i niek­tó­rych kra­jów daw­niej wcho­dzą­cych w skład ZSRR, wcze­śniej uży­wa­na w Ce­sar­stwie Ro­syj­skim;


Rubel (ros. рубль – "rubl"; biał. рубе́ль – "ru­biel") – nazwa wa­lu­ty uży­wa­nej obec­nie w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, we włas­nych od­mia­nach na Bia­ło­ru­si i Nadd­nie­strzu (ofi­cjal­nie część Moł­da­wii) oraz w nie­uz­na­wa­nych re­pu­bli­kach: Ab­chaz­ji i Ose­tii Po­łud­nio­wej (ofi­cjal­nie czę­ści Gruz­ji).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rubelek

zdrob­nie­nie od: rubel


Źródła:

SJP.pl

Rubelit

czer­wo­na­wa od­mia­na tur­ma­li­nu, uży­wa­na głów­nie do celów ozdob­nych; ru­bel­lit


Źródła:

SJP.pl

Rubella

smycz­ko­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, wy­wo­dzą­cy się z re­ba­bu (ra­ba­bu), roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza do XVIII wieku; rebek, ru­be­ba


Źródła:

SJP.pl

Rubellit

czer­wo­na­wa od­mia­na tur­ma­li­nu, uży­wa­na głów­nie do celów ozdob­nych; ru­be­lit


Ru­bel­lit (ru­be­lit) – ró­żo­wa, ró­żo­wo­czer­wo­na, kar­mi­no­wo­czer­wo­na, czer­wo­na, nie­kie­dy ciem­no­czer­wo­na (tur­ma­lin Bor­de­a­ux), fio­le­to­wa, pur­pu­ro­wa, po­ma­rań­czo­wa, przez­ro­czy­sta lub prześ­wie­ca­ją­ca od­mia­na el­ba­i­tu. Mi­ne­rał na­le­żą­cy do grupy tur­ma­li­nów, rzad­ki.

Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od łac. "ru­bel­lus" = czer­wo­na­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruben

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rubens

Peter Paul Ru­bens (1577-1640), ma­larz fla­mandz­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rubensowski

taki jak w twór­czo­ści Ru­ben­sa; o czy­jejś fi­gu­rze, zwła­szcza ko­bie­ty: pulch­ny


przy­miot­nik

 (1.1) ty­po­wy dla stylu Ru­ben­sa;

 (1.2) bo­ga­ty w ob­fi­te krą­gło­ści, ale nie otyły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rubensowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ru­ben­sa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Rubiadyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w ro­śli­nach z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych;


Ru­bia­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na an­tra­chi­no­nu. Zo­sta­ła po raz pier­wszy wy­i­zo­lo­wa­na z kłą­czy ma­rza­na bar­wier­ska ("Rubia tinc­to­rum", od któ­re­go wzię­ła swoją nazwę) i naz­wa­na przez Ed­war­da Schunc­ka w 1852 roku. Ma dzia­ła­nie prze­ci­wut­le­nia­ją­ce i he­pa­to­o­chron­ne, jed­nak po­dej­rze­wa się ją rów­nież o dzia­ła­nie ra­kot­wór­cze dla nerek,


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rubid

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Rb


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Rb i licz­bie ato­mo­wej 37;


Rubid (Rb, ru­bi­dium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li al­ka­licz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rubidowy

→ rubid


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ru­bi­du


Patrz:rubid

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rubież

1. pas gra­nicz­ny; stre­fa nad­gra­nicz­na; po­gra­ni­cze;
2. frag­ment te­re­nu ma­ją­cy okre­ślo­ne zna­cze­nie tak­tycz­ne lub stra­te­gicz­ne w cza­sie pro­wa­dzo­nych dzia­łań wo­jen­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. stre­fa po­gra­nicz­na, ob­szar przy­gra­nicz­ny

 (1.2) wojsk. pas te­re­nu, na któ­rym od­by­wa­ją się ope­ra­cje wo­jen­ne

 (1.3) daw. bez­lud­ny ob­szar le­żą­cy mię­dzy kra­ja­mi, bez okre­ślo­nej przy­na­leż­no­ści do któ­re­goś z nich

 (1.4) stpol. mord, rzeź, rą­ba­ni­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rubik

1. naz­wi­sko
2. kost­ka Ru­bi­ka - za­baw­ka w for­mie kost­ki skła­da­ją­ca się z róż­no­ko­lo­ro­wych sze­ścia­nów prze­su­wa­nych w pła­szczyź­nie po­zio­mej i pio­no­wej w celu uzy­ska­nia jed­no­barw­nych ścian


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rubikon

w grze w pi­kie­tę: mi­ni­mal­na licz­ba punk­tów, które na­le­ży zdo­być, by ubie­gać się o wy­gra­ną


Ru­bi­kon ( Rubicō, Ru­bi­co­ne) – rzeka w pół­noc­nych Wło­szech pły­ną­ca z Ape­ni­nów Pół­noc­nych do Morza Adria­tyc­kie­go, do któ­re­go ucho­dzi na po­łud­nie od Gat­teo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rubin

1. mi­ne­rał, czer­wo­na od­mia­na ko­run­du, cenny ka­mień szla­chet­ny;
2. kolor ciem­no­czer­wo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. tle­nek glinu, czer­wo­na od­mia­na ko­run­du;

 (1.2) jubil. ka­mień szla­chet­ny osz­li­fo­wa­ny z ru­bi­nu (1.1)

 (1.3) kolor taki jak rubin (1.1)


Zo­bacz też: Rubin (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Rubin – ka­mień szla­chet­ny o bar­wie od ró­żo­wa­wo-czer­wo­nej do krwi­sto­czer­wo­nej, od­mia­na ko­run­du, che­micz­nie trit­le­nek di­gli­nu. Jego nazwa po­cho­dzi od czer­wo­nej barwy (z ru­bens).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rubinek

zdrob­nie­nie od: rubin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: rubin

 (1.2) nie­wiel­kiej wiel­ko­ści rubin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­cho­łek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rubinkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rubinowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rubinowoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu ru­bi­no­wym


Źródła:

SJP.pl

Rubinowozłoty

złoty o od­cie­niu ru­bi­no­wym


Źródła:

SJP.pl

Rubinowy

1. zro­bio­ny z ru­bi­nu, za­wie­ra­ją­cy ru­bi­ny;
2. ma­ją­cy kolor ru­bi­nu


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z ru­bi­nu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor ru­bi­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rubinstein

[czy­taj: RUbinsztajn] naz­wi­sko, m.in. Artur Ru­bin­ste­in (1887-1982) - pia­ni­sta pol­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rubisz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rublowka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) pot. geogr. za­chod­nie przed­mie­ście Mosk­wy za­miesz­ka­łe przez bo­ga­tych Ro­sjan i ro­syj­ską elitę po­li­tycz­ną;


Ru­blow­ka (ros. Рублёвка) – po­tocz­na nazwa za­chod­nie­go przed­mie­ścia Mosk­wy. Daw­niej miej­sce wy­po­czyn­ku Jó­ze­fa Sta­li­na, Le­o­ni­da Breż­nie­wa, Bo­ry­sa Jel­cy­na oraz in­nych przy­wód­ców so­wiec­kich. Zmar­li tam Wło­dzi­mierz Lenin i Józef Sta­lin. Obec­nie sku­pi­sko re­zy­den­cji mi­lio­ne­rów i jedno z naj­bar­dziej pre­sti­żo­wych miejsc w Rosji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rublowy

przy­miot­nik od: rubel (np. ban­kno­ty ru­blo­we)


Źródła:

SJP.pl

Rublówka

mo­ne­ta lub ban­knot o war­to­ści jed­ne­go rubla


Źródła:

SJP.pl

Rubrum

daw­niej:
1. napis umie­szczo­ny na ak­tach i in­for­mu­ją­cy o ich tre­ści;
2. czer­wo­ny atra­ment


Źródła:

SJP.pl

Rubrycela

ka­len­darz ko­ściel­ny za­wie­ra­ją­cy har­mo­no­gram na­bo­żeństw na po­szcze­gól­ne dni


Ru­bry­ce­la (łac. "Di­rec­to­rium Di­vi­ni Of­fi­cii" albo "Ordo Di­vi­ni Of­fi­cii"; pot. Dy­rek­to­rium) – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim wy­daw­nict­wo, pu­bli­ko­wa­ne zaz­wy­czaj jako rocz­nik, za­wie­ra­ją­ce szcze­gó­ło­wy opis ob­cho­dów w roku li­tur­gicz­nym dla ka­len­da­rza li­tur­gicz­ne­go wy­daw­cy, któ­rym jest or­dy­na­riusz.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rubryczka

zdrob­nie­nie od: ru­bry­ka


Źródła:

SJP.pl

Rubryka

1. miej­sce do wpi­sy­wa­nia da­nych w for­mu­la­rzach, księ­gach ra­chun­ko­wych itp.; po­zy­cja;
2. stałe miej­sce w cza­so­pi­śmie, poś­wię­co­ne okre­ślo­ne­mu ro­dza­jo­wi in­for­ma­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) puste pole na for­mu­la­rzu, kwe­stio­na­riu­szu, księ­gach ra­chun­ko­wych przez­na­czo­ne na umie­szcze­nie w nim kon­kret­nej in­for­ma­cji

 (1.2) w cza­so­pis­mach: dział poś­wię­co­ny pew­ne­mu odręb­ne­mu ro­dza­jo­wi in­for­ma­cji, pow­ta­rza­ją­cy się w każ­dym nu­me­rze i ma­ją­cy tam stałe miej­sce

 (1.3) napis, tytuł w sta­rych rę­ko­pi­sach wy­ko­na­ny czer­wo­ną farbą

 (1.4) rel. prze­pis ko­ściel­ny, ob­ja­śnia­ją­cy ce­re­mo­nię to­wa­rzy­szą­cą mod­lit­wie, na­bo­żeń­stwu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rubus

ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach; ma­li­na


Źródła:

SJP.pl

Ruccola

[czy­taj: ru­ko­la] jed­no­rocz­na, przy­pra­wo­wa ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (ro­dzaj sa­ła­ty), ros­ną­ca dziko w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej; ro­kiet­ta siew­na; ru­ko­la


Źródła:

SJP.pl

Rucewko

Ru­cew­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Złot­ni­ki Ku­jaw­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Rucewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ruch

1. prze­mie­szcza­nie się ja­kie­goś obiek­tu lub isto­ty;
2. tre­ning wy­ko­ny­wa­ny w celu na­by­cia więk­szej spraw­no­ści fi­zycz­nej;
3. or­ga­ni­za­cja za­wią­za­na w ja­kimś celu lub ze­spół czyn­no­ści, dzia­łań po­dej­mo­wa­nych w ja­kimś celu przez niez­rze­szo­ną grupę osób


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. zmia­na po­ło­że­nia w cza­sie;

 (1.2) gest, ru­sze­nie czę­ścią ciała

 (1.3) grupa ludzi dą­żą­cych do ja­kie­goś celu po­li­tycz­ne­go lub spo­łecz­ne­go

 (1.4) w grach: ru­sze­nie bier­ki, fi­gu­ry, za­gra­nie kartą itp., ko­lej­ka

 (1.5) spo­sób po­ru­sza­nia się na dro­dze


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruchable

przy­miot­nik

 (1.1) slang. wulg. żart. zwy­kle o ko­bie­cie: atrak­cyj­ny sek­su­al­nie


Źródła:

Wiktionary

Ruchacz

wul­gar­nie: osoba czę­sto upra­wia­ją­ca seks; sek­so­ho­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wulg. osoba, która upra­wia dużo seksu

 (1.2) daw. ten, który po­ru­sza

 (1.3) grub. środ. po­li­cjant wy­dzia­łu ruchu dro­go­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchaczka

→ ru­chacz


Patrz:ruchacz

Źródła:

SJP.pl

Ruchadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. roln. pług z od­kład­ni­cą cy­lin­drycz­ną

 (1.2) przest. techn. sil­nik

 (1.3) przest. rzecz ru­sza­ją­ca się, ciało w ruchu


Źródła:

Wiktionary

Ruchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ru­chać.


Źródła:

Wiktionary

Ruchaniec

ro­dzaj dużej klu­ski (pyzy, pącz­ka) z cia­sta droż­dżo­we­go; pam­puch, pa­ro­wa­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ra­cuch z cia­sta droż­dżo­we­go:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchanka

po­tocz­nie: seks; bzy­kan­ko, dy­man­ko


Źródła:

SJP.pl

Ruchanko

po­tocz­nie: seks; bzy­kan­ko, dy­man­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. sto­su­nek płcio­wy, współ­ży­cie sek­su­al­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchaweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kur­pie. kwia­tek róży


Źródła:

Wiktionary

Ruchawica

1. wul­gar­nie: roz­pust­ni­ca
2. daw­niej: po­spo­li­te ru­sze­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­pust­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchawka

po­tocz­nie: roz­ru­chy, za­miesz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. roz­ru­chy, za­miesz­ki, spo­łecz­ny nie­po­kój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchawość

daw­niej: ruch­li­wość, żwa­wość


Źródła:

SJP.pl

Ruchawszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ru­cha­wy


Źródła:

SJP.pl

Ruchawy

1. po­tocz­nie: ruch­li­wy, żwawy, rześ­ki;
2. daw­niej: ru­sza­ją­cy się, ru­cho­my


Źródła:

SJP.pl

Ruchać

1. prze­sta­rza­łe: po­ru­szać, ru­szać;
2. wul­gar­nie: mieć sto­su­nek płcio­wy


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ru­chać)

 (1.1) wulg. upra­wiać z kimś seks (jako stro­na ak­tyw­na)

 (1.2) daw. ru­szać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ru­chać się (dk. wy­ru­chać się)

 (2.1) wulg. upra­wiać seks ze sobą naw­za­jem

 (2.2) wulg. mie­wać sto­sun­ki sek­su­al­ne

 (2.3) daw. ru­szać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchała

1. prze­sta­rza­łe: po­ru­szać, ru­szać;
2. wul­gar­nie: mieć sto­su­nek płcio­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruchers

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. slang. polit. czło­nek Ruchu Pa­li­ko­ta, póź­niej też Two­je­go Ruchu


Źródła:

Wiktionary

Ruchliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ruch­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Ruchliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ruch­li­we; cecha tych, któ­rzy są ruch­li­wi


Ruch­li­wość no­śni­ków – w fi­zy­ce oraz che­mii, wiel­kość wy­ra­ża­ją­ca zwią­zek mię­dzy pręd­ko­ścią dryfu elek­tro­nów, jonów lub in­nych no­śni­ków ła­dun­ku, i zew­nętrz­nym polem elek­trycz­nym. Ruch­li­wo­ścią na­zy­wa się cza­sem rów­nież sam pro­ces ruchu skie­ro­wa­ne­go (dry­fo­wa­nia) no­śni­ków ła­dun­ku pod wpły­wem pola elek­trycz­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ruchliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ruch­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Ruchliwy

1. taki, który jest w nie­u­stan­nym ruchu; ru­sza­ją­cy się;
2. taki, w któ­rym lub na któ­rym trwa wzmo­żo­na ak­tyw­ność w prze­mie­szcza­niu się ja­kichś obiek­tów lub istot;
3. czyn­ny, obrot­ny, rzut­ki


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w nie­u­stan­nym ruchu

 (1.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wzmo­żo­nym ru­chem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchniewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rucho

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. su­knia (no­szo­na przez ko­bie­tę)

 (1.2) stpol. odzież


Źródła:

Wiktionary

Ruchocice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ruchocinek

Ru­cho­ci­nek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Wit­ko­wo.


Źródła:

Wikipedia

Ruchomo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ru­cho­my


Źródła:

Wiktionary

Ruchomostka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zdrobn. od ru­cho­mość (włas­ność da­ją­ca się prze­no­sić)


Źródła:

Wiktionary

Ruchomości

rze­czy da­ją­ce się prze­no­sić, sta­no­wią­ce czy­jąś włas­ność


Źródła:

SJP.pl

Ruchomość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ekon. rzecz sta­no­wią­ca czy­jąś włas­ność, da­ją­ca się prze­no­sić;


Ru­cho­mość – rzecz ru­cho­ma. Ko­deks cy­wil­ny nie za­wie­ra de­fi­ni­cji ru­cho­mo­ści. Jest ona de­fi­nio­wa­na w dok­try­nie w spo­sób ne­ga­tyw­ny jako wszyst­ko to, co nie jest nie­ru­cho­mo­ścią. Ru­cho­mość, w prze­ci­wień­stwie do nie­ru­cho­mo­ści, można fi­zycz­nie prze­nieść.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ruchomy

1. bę­dą­cy w ruchu; po­ru­sza­ją­cy się;
2. da­ją­cy się po­ru­szyć, prze­su­nąć; prze­no­śny


przy­miot­nik

 (1.1) po­ru­sza­ją­cy się

 (1.2) da­ją­cy się po­ru­szać

 (1.3) da­ją­cy się prze­no­sić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchowiec

1. czło­wiek, w któ­re­go pa­mię­ci naj­bar­dziej utr­wa­la­ją się wy­o­bra­że­nia ruchu;
2. po­tocz­nie: pra­cow­nik or­ga­ni­za­cji ruchu ko­le­jo­we­go


Źródła:

SJP.pl

Ruchowy

ma­ją­cy zwią­zek z ru­chem, po­le­ga­ją­cy na ruchu; mo­to­rycz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ruchu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruchy

1. prze­mie­szcza­nie się ja­kie­goś obiek­tu lub isto­ty;
2. tre­ning wy­ko­ny­wa­ny w celu na­by­cia więk­szej spraw­no­ści fi­zycz­nej;
3. or­ga­ni­za­cja za­wią­za­na w ja­kimś celu lub ze­spół czyn­no­ści, dzia­łań po­dej­mo­wa­nych w ja­kimś celu przez niez­rze­szo­ną grupę osób


Źródła:

SJP.pl

Ruciane

→ ruta (ro­śli­na); ru­to­wy


Ru­cia­ne (niem. "Rud­czan­ny", od 1936 "Nie­der­see") – daw­niej odręb­na miej­sco­wość, obec­nie dziel­ni­ca Ru­cia­ne­go-Nidy w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruciane-Nida

mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim;

 (1.2) geogr. adm. nazwa gminy w po­wie­cie pi­skim, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;


}|-

Ru­cia­ne-Nida (do 1938 r. Rud­czan­ny, a w la­tach 1938–1945 Nie­der­see) – mia­sto w Pol­sce, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ru­cia­ne-Nida.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Ru­cia­ne-Nida li­czy­ło 4073 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rucianianin

miesz­ka­niec Ru­cia­ne­go-Nidy (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Rucianianka

miesz­kan­ka Ru­cia­ne­go-Nidy (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Rucianin

miesz­ka­niec Ru­cia­ne­go-Nidy


Źródła:

SJP.pl

Rucianka

miesz­kan­ka Ru­cia­ne­go-Nidy


Ru­cian­ka – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mły­na­ry. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Ru­cian­ka", w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Nowe Sa­dłu­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruciano-Nidzki

→ Ru­cia­ne-Nida; ru­ciań­sko-nidz­ki


Źródła:

SJP.pl

Ruciany

→ ruta (ro­śli­na); ru­to­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rutą, do­ty­czą­cy ruty, za­wie­ra­ją­cy rutę


Ru­cia­ny – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie Bie­la­ny. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad Starą Rzeką.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Trój­cy Prze­najś­więt­szej w Ro­zbi­tym Ka­mie­niu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruciański

przy­miot­nik od: Ru­cia­ne


Źródła:

SJP.pl

Ruciańsko-Nidzki

→ Ru­cia­ne-Nida; ru­cia­no-nidz­ki


Źródła:

SJP.pl

Ruciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ruty lub z nią zwią­za­ny


Ru­ci­ny ( Руціны; Рутины) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Widze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruciński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruck

[czy­taj: rak] w rugby: walka o piłkę le­żą­cą na ziemi; młyn spon­ta­nicz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rucki

[czy­taj: rak] w rugby: walka o piłkę le­żą­cą na ziemi; młyn spon­ta­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Ruckoj

naz­wi­sko ro­syj­skie


Źródła:

SJP.pl

Ruczaj

po­e­tyc­ko: rzecz­ka, potok, stru­mień


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) poet. stru­myk, potok, mały ciek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruczajnik

strzę­po­tek ru­czaj­nik - motyl z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


Ru­czaj­nik ("Aga­bus") – ro­dzaj wod­nych chrzą­szczy z ro­dzi­ny pły­wa­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Aga­bi­nae. Obej­mu­je 177 opi­sa­nych ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie, Azji, Afry­ce i Ame­ry­ce Pół­noc­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ruda

su­ro­wiec mi­ne­ral­ny, z któ­re­go uzy­sku­je się me­ta­le


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ko­pa­li­na wy­do­by­wa­na jako źró­dło uzy­ski­wa­nia me­ta­li

 (1.2) pot. ko­bie­ta o ru­dych wło­sach

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: rudy


Ruda – ko­pa­li­na, czyli skała lub mi­ne­rał, z któ­rej uzy­sku­je się jeden lub wię­cej skład­ni­ków. Ruda w sen­sie prze­my­sło­wym to mi­ne­rał za­wie­ra­ją­cy związ­ki me­ta­li. W ru­dach wy­stę­pu­ją też inne związ­ki che­micz­ne, mniej przy­dat­ne bądź sta­no­wią­ce odpad np. tlen­ki, które two­rzą skałę płon­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruda-Huta

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim;

 (1.2) geogr. wieś, sie­dzi­ba gminy Ruda-Huta (1.1);


Ruda-Huta – wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta. Leży w Ob­ni­że­niu Du­bień­skim nad stru­gą Gdo­lan­ką, przy linii ko­le­jo­wej Chełm – Wło­da­wa.

Miej­sco­wość jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy Ruda-Huta oraz pa­ra­fii św. Sta­ni­sła­wa i Nie­po­ka­la­ne­go Serca Najś­więt­szej Maryi Panny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudaczek

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ko­li­brów


Źródła:

SJP.pl

Rudak

naz­wi­sko


Rudak (dawn. niem. "Ro­dec­ke") – część urzę­do­wa To­ru­nia zlo­ka­li­zo­wa­na na le­wo­brzeż­nej czę­ści mia­sta.

Rudak cha­rak­te­ry­zu­je się za­bu­do­wą prze­waż­nie jed­no­ro­dzin­ną, do­ma­mi wy­bu­do­wa­ny­mi w la­tach 90. XX wieku. W dziel­ni­cy mie­szczą się rów­nież ogród­ki dział­ko­we o po­wierzch­ni około 100 ha. Na po­łud­niu znaj­du­ją się ko­pal­nie gliny i za­kła­dy ce­ra­mi­ki bu­dow­la­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudan

naz­wi­sko


Rudan (per. رودان) – mia­sto w Ira­nie, w osta­nie Hor­moz­gan. W 2006 roku mia­sto li­czy­ło 30 060 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudarnia

skład rudy przy piecu hut­ni­czym


Źródła:

SJP.pl

Rudas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek o ru­dych wło­sach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę o rudej sier­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rudasek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na o ru­dych wło­sach


Źródła:

Wiktionary

Rudaska

po­tocz­nie: ko­bie­ta o ru­dych wło­sach; ruda, ru­dzie­lec


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta o ru­dych wło­sach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudawa

zbli­żo­ny do ru­de­go, nie do końca rudy, pra­wie rudy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudawica

Ru­da­wi­ca ( "Ei­sen­berg") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Żagań; leży na skra­ju Borów Dol­no­ślą­skich nad Kwisą.


Źródła:

Wikipedia

Rudawiec

że­la­zi­ste sku­pie­nia i osady pow­sta­ją­ce w gle­bach pod­mo­kłych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. twar­da, rdza­wa i że­la­zi­sta war­stwa gleby, utrud­nia­ją­ca prze­sią­ka­nie wody i ha­mu­ją­ca roz­wój ko­rze­ni;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudawisko

teren pod­mo­kły ze sto­ją­ca wodą w rudym ko­lo­rze


Źródła:

SJP.pl

Rudawka

1. ro­śli­no­żer­ny nie­to­perz z Azji lub Afry­ki; pies la­ta­ją­cy; 2 woda ru­de­go ko­lo­ru two­rzą­ca się na ba­gnach i grzą­skich te­re­nach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudawkowate

ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du nie­to­pe­rzy owo­co­żer­nych, o ma­łych uszach, wiel­kich oczach i pa­zu­rach na kciu­ku i dłu­gim palcu; żyją po­je­dyn­czo lub gro­mad­nie w cie­płej stre­fie w Afry­ce, Azji i Au­stra­lii


Ru­daw­ko­wa­te (Pte­ro­po­di­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du ru­daw­koksz­tałt­nych (Yinp­te­ro­chi­rop­te­ra) w obrę­bie rzędu nie­to­pe­rzy (Chi­rop­te­ra), obej­mu­ją­ca ok. 170 ga­tun­ków. Mają świet­ny wzrok i dobry węch. Żywią się owo­ca­mi, kwia­ta­mi, liść­mi, także owa­da­mi; żyją po­je­dyn­czo lub w bar­dzo licz­nych ko­lo­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudawkowaty

o ce­chach ru­daw­ko­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Rudawoblond

blond o od­cie­niu ru­da­wym


Źródła:

SJP.pl

Rudawobrunatny

bru­nat­ny o ru­da­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudawobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu ru­da­wym, kasz­ta­no­wy, kasz­ta­no­wa­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) brą­zo­wy o ru­da­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudawoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma ru­da­we skrzy­dła


Źródła:

Wiktionary

Rudawoszary

szary o ru­da­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudawozłoty

złoty o ru­da­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudawość

→ ru­da­wy


Patrz:rudawy

Źródła:

SJP.pl

Rudawożółty

żółty o ru­da­wym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudawski

przy­miot­nik od: Rudaw, Ru­da­wa, Ru­da­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ru­da­wa­mi, do­ty­czą­cy Rudaw


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudawy

zbli­żo­ny do ru­de­go, nie do końca rudy, pra­wie rudy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pod­bar­wio­ny gdzie­nieg­dzie rudą barwą

 (1.2) zbli­żo­ny ko­lo­rem do ru­de­go


Ru­da­wy (331.1; daw­niej Góry Krusz­co­we, Erz­ge­bir­ge, Krušné hory) – pasmo gór­skie o dłu­go­ści ok. 150 km i sze­ro­ko­ści ok. 40 km w pół­noc­nych Cze­chach i po­łud­nio­wo-wschod­nich Niem­czech (Sak­so­nia) w są­siedzt­wie do­li­ny Łaby. Sta­no­wi frag­ment Kra­i­ny Rudaw (cz. "Krušnohorská sub­pro­vin­cie").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudbekia

ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, upra­wia­na jako kwiat ozdob­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rud­bec­kia|L.|ref=Rud­bec­kia (Aste­ra­ce­ae)., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych o żół­tych kwia­tach;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju rud­be­kia (1.1)


Rud­be­kia ("Rud­bec­kia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 24 ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w na­tu­rze w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, ros­nąc na pre­rii, łą­kach, w la­sach i na brze­gach stru­mie­ni. Niek­tó­re ga­tun­ki są roz­po­wszech­nio­ne w upra­wie i jako dzi­cze­ją­ce rosną też w Eu­ro­pie, Azji i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudecki

przy­miot­nik od: Rudka


Źródła:

SJP.pl

Rudek

1. zdrob­nie­nie od: Ru­dolf (imię mę­skie);
2. naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rudel

daw­niej:
1. ster stat­ku wod­ne­go;
2. wio­sło;
3. stado saren, je­le­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. żegl. ster

 (1.2) daw. wio­sło

 (1.3) przest. stado saren bądź je­le­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudera

stary, zni­szczo­ny bu­dy­nek po­pa­da­ją­cy w ruinę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stary, zni­szczo­ny, wa­lą­cy się bu­dy­nek

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (2.1) daw. po­zo­sta­ło­ści po zni­szczo­nych bu­dyn­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruderalny

wy­stę­pu­ją­cy sa­mo­rzut­nie na sied­li­skach wyt­wo­rzo­nych przez czło­wie­ka


Źródła:

SJP.pl

Ruderka

zdrob­nie­nie od: ru­de­ra


Źródła:

SJP.pl

Ruderowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem ru­de­rę


Źródła:

SJP.pl

Ruderowy

przy­miot­nik od: ru­de­ra


Źródła:

SJP.pl

Rudi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|m. Ru­dolf


Rudi – miej­sco­wość i gmina w Moł­da­wii, w re­jo­nie So­ro­ca. W 2014 roku li­czy­ła 1008 miesz­kań­ców.

Leży 15 km od mia­sta Otaci, bli­sko Dnie­stru i gra­ni­cy z Ukra­i­ną. We wsi znaj­du­je się Klasz­tor Świę­tej Trój­cy za­ło­żo­ny w 1777 r. oraz jeden z punk­tów ge­o­de­zyj­nych Po­łud­ni­ka Stru­ve­go, wpi­sa­ne­go na listę dzie­dzict­wa ludz­ko­ści UNESCO. W po­bli­żu ma­low­ni­cze wo­do­spa­dy.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rudka

1. nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi na Ukra­i­nie;
3. nazwa wielu cie­ków wod­nych w Pol­sce;
4. góra w Su­de­tach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rudkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudlowy

→ rudel


Patrz:rudel

Źródła:

SJP.pl

Rudna

do­ty­czą­cy rudy; za­wie­ra­ją­cy rudę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudnia

daw­niej:
1. ko­pal­nia rudy;
2. piec, w któ­rym topi się rudę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. górn. miej­sce wy­do­by­wa­nia rudy że­la­za


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudnianin

miesz­ka­niec Rud­nej


Źródła:

SJP.pl

Rudnianka

miesz­kan­ka Rud­nej


Rud­nian­ka (biał. Руднянка) – rzeka na Bia­ło­ru­si, le­wo­stron­ny do­pływ Grzyw­dy.

Dłu­gość rzeki wy­no­si 19 km, po­wierzch­nia do­rze­cza – 110 km². Źró­dło znaj­du­je się 1,5 km na pół­noc­ny wschód od wsi Za­wod­ny Las. Ucho­dzi do Grzyw­dy, przy wsi Lu­bi­szczy­ce. Ska­na­li­zo­wa­na w gór­nym i środ­ko­wym biegu. Naj­więk­szy do­pływ Szu­la­ków­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudnica

ru­do­brą­zo­wa mrów­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudnicki

przy­miot­nik od: Rud­nik, Rud­ni­ki


Rud­nic­ki – pol­skie naz­wi­sko:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudniczanin

miesz­ka­niec Rud­ni­ka, Rud­nik


Źródła:

SJP.pl

Rudniczanka

miesz­kan­ka Rud­ni­ka, Rud­nik


Źródła:

SJP.pl

Rudnik

daw­niej: gór­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudniki

daw­niej: gór­nik


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rudny

do­ty­czą­cy rudy; za­wie­ra­ją­cy rudę


przy­miot­nik

 (1.1) górn. od­no­szą­cy się do rudy, za­wie­ra­ją­cy rudę

 (1.2) stpol. czer­wo­ny

 (1.3) daw. ru­da­wy, rdza­wy, śnia­dy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudo-Czarny

w czę­ści rudy, w czę­ści czar­ny


Źródła:

SJP.pl

Rudo-Zielony

w czę­ści rudy, w czę­ści zie­lo­ny


Źródła:

SJP.pl

Rudoblond

blond o od­cie­niu rudym


Źródła:

SJP.pl

Rudobrody

ma­ją­cy rudą brodę; ry­żo­bro­dy


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma rudy za­rost na bro­dzie

 (1.2) taki, który ma rudy pod­bró­dek, brodę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudobrunatny

bru­nat­ny o rudym od­cie­niu


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bru­nat­ny z rudym od­cie­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudobrzuchy

1. o zwie­rzę­ciu: ma­ją­cy rudą sierść na brzu­chu;
2. drozd ru­do­brzu­chy, bły­szczak ru­do­brzu­chy - ga­tun­ki pta­ków;
3. dik­dik ru­do­brzu­chy, kocz­ko­dan ru­do­brzu­chy - ga­tun­ki ssa­ków


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma rude pod­brzu­sze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudobrązowawy

brą­zo­wa­wy o od­cie­niu rudym


Źródła:

SJP.pl

Rudobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu rudym


Źródła:

SJP.pl

Rudoczarny

czar­ny o rudym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudoczelny

ga­ze­lop­ka ru­do­czel­na - ga­tu­nek an­ty­lo­py


Źródła:

SJP.pl

Rudoczerwony

czer­wo­ny o rudym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudodzioby

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma rudy dziób


Źródła:

Wiktionary

Rudogardły

sokół ru­do­gar­dły, ste­pów­ka ru­do­gar­dła, błę­kit­nik ru­do­gar­dły - ga­tun­ki pta­ków


Źródła:

SJP.pl

Rudogłowy

1. dzierz­ba ru­do­gło­wa - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny dzierzb; ru­do­głów­ka;
2. skrzyd­li­niak ru­do­gło­wy - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny skrzyd­li­nia­ko­wa­tych


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­sia­da rudą głowę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudogłówka

ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny dzierzb; dzierz­ba ru­do­gło­wa


Źródła:

SJP.pl

Rudolf

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Ru­dolf – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Ut­wo­rzo­ne ze słów „hrod” - sława, chwa­ła i „wolf” - wilk. Imię to za­pi­sy­wa­no w Pol­sce od XII wieku, m.in. w for­mach "Ro­dul­fus", "Ru­dol­fus", "Ru­dolf" i "Ru­dulf". Czę­sto wy­stę­po­wa­ło w ro­dach pa­nu­ją­cych Au­strii i Nie­miec. Jego żeń­ski­mi od­po­wied­ni­ka­mi są Ru­dol­fa i Ru­dol­fi­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudolfa

imię mę­skie


Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Ru­dolf"

Ru­dol­fa, Ru­dol­fi­na – imio­na po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go; żeń­skie od­po­wied­ni­ki imie­nia Ru­dolf, które wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych "sława wilka".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudolfina

imię żeń­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Ru­dol­fa"

Ru­dol­fi­na, Ru­dol­fa – imio­na po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go; żeń­skie od­po­wied­ni­ki imie­nia Ru­dolf, które wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych "sława wilka". Ru­dol­fi­na ut­wo­rzo­na jest przy uży­ciu su­fik­su "-ina", który słu­żył do two­rze­nia imion zdrob­nia­łych (por. Al­ber­ty­na).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudolfininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ru­dol­fi­ny lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Rudolfostwo

Ru­dolf z mał­żon­ką; Ru­dol­fo­wie


Źródła:

SJP.pl

Rudolfowie

Ru­dolf z mał­żon­ką; Ru­dol­fo­stwo


Źródła:

SJP.pl

Rudolfowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ru­dol­fa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Rudolicy

1. suseł ru­do­li­cy - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych;
2. tra­go­pan ru­do­li­cy - ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Rudolph

[czy­taj: RUdolf] obce imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudomino

naz­wi­sko


Ru­do­mi­no ( Ru­da­mi­na) – mia­stecz­ko na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, sie­dzi­ba gminy Ru­do­mi­no.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudonogi

1. mróż­ka ru­do­no­ga - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny żron­ko­wa­tych;
2. pędź­ka ru­do­no­ga - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny ło­wi­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Rudonośny

ob­fi­tu­ją­cy w rudę; do­star­cza­ją­cy rudy; za­wie­ra­ją­cy rudę


Źródła:

SJP.pl

Rudonóg

opuch­lak ru­do­nóg - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Rudoogonowy

1. kocz­ko­dan ru­do­o­go­no­wy - ga­tu­nek małpy;
2. wie­wiór­ka ru­do­o­go­no­wa - ga­tu­nek gry­zo­nia


Źródła:

SJP.pl

Rudopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma rude pióra, pie­rze


Źródła:

Wiktionary

Rudopochodny

uzy­ska­ny z rudy


Źródła:

SJP.pl

Rudopomarańczowy

po­ma­rań­czo­wy o rudym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudopłowy

płowy o rudym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudoropomasowiec

sta­tek wodny do prze­wo­zu cie­kłe­go pa­li­wa i rudy; ro­po­ru­do­ma­so­wiec


Źródła:

SJP.pl

Rudorzęsy

ma­ją­cy rude rzęsy


Źródła:

SJP.pl

Rudosamochodowiec

sta­tek wodny do prze­wo­zu rudy i sa­mo­cho­dów


Źródła:

SJP.pl

Rudoskrzydły

fran­ko­lin ru­dos­krzy­dły, chwost­ka ru­dos­krzy­dła - ga­tun­ki pta­ków


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma rude skrzy­dła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudosterka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Rudosterny

ża­łob­ni­ca ru­do­ster­na - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ka­ka­du­o­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Rudoszary

szary o rudym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudoszyjka

po­wróz­ka ru­do­szyj­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Rudowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudowiec

sta­tek do prze­wo­zu rudy


Źródła:

SJP.pl

Rudowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rudowy

po­cho­dzą­cy od rudy (np. rudy że­la­za)


Źródła:

SJP.pl

Rudowąsy

ma­ją­cy rude wąsy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma rude wąsy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudowęglowiec

sta­tek wodny do prze­wo­zu węgla i rudy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek hand­lo­wy przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu rudy i węgla;


Ru­do­wę­glo­wiec – ro­dzaj ma­sow­ca – sta­tek wodny przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu za­rów­no węgla, jak i rudy.

Po­sia­da duże luki ła­dun­ko­we i wzmoc­nio­ne dno wew­nętrz­ne. Przy peł­nym ła­dun­ku względ­nie lek­kie­go węgla ła­dow­nie stat­ku są cał­ko­wi­cie i rów­no­mier­nie wy­peł­nio­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudowłos

ty­ko­tek ru­do­włos - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Rudowłosa

ma­ją­cy rude włosy; ry­żo­wło­sy, mie­dzia­no­wło­sy, ogni­sto­wło­sy, czer­wo­no­wło­sy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudowłosy

ma­ją­cy rude włosy; ry­żo­wło­sy, mie­dzia­no­wło­sy, ogni­sto­wło­sy, czer­wo­no­wło­sy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy rude włosy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudozbiornikowiec

ru­do­wiec ze zbior­ni­ka­mi przy­sto­so­wa­ny­mi do prze­wo­zu ła­dun­ków cie­kłych


Źródła:

SJP.pl

Rudozielony

zie­lo­ny o rudym od­cie­niu


Źródła:

SJP.pl

Rudozłoty

złoty o od­cie­niu rudym


Źródła:

SJP.pl

Rudołowice

wieś w Pol­sce


Ru­do­ło­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Roź­wie­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś na­le­żą­ca do mia­sta Ja­ro­sła­wia po­ło­żo­na była na prze­ło­mie XVI i XVII wieku w po­wie­cie prze­my­skim ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudości

cecha oz­na­cza­ją­ca, że coś ma kolor rdzy; rdza­wość, bru­nat­ność


Źródła:

SJP.pl

Rudość

cecha oz­na­cza­ją­ca, że coś ma kolor rdzy; rdza­wość, bru­nat­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest rude; cecha tych, któ­rzy są rudzi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudożółty

żółty o od­cie­niu rudym


Źródła:

SJP.pl

Rudy

1. bę­dą­cy ko­lo­ru rdzy; czer­wo­no­brą­zo­wy, ryży, rdza­wy;
2. ma­ją­cy rude włosy, np. ruda dziew­czy­na


przy­miot­nik

 (1.1) w ko­lo­rze rdzy

 (1.2) o czło­wie­ku lub zwie­rzę­ciu: ma­ją­cy rude (1.1) włosy (sierść)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rudy (1.2) czło­wiek lub zwie­rzę

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: ruda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudyk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudyment

1. pod­sta­wa, fun­da­ment, po­czą­tek;
2. po­zo­sta­łość, reszt­ka cze­goś zni­szczo­ne­go;
3. w bio­lo­gii: na­rząd szcząt­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­sta­wa lub po­czą­tek cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudymentacja

pro­ces ewo­lu­cyj­ne­go uw­stecz­nia­nia, za­ni­ka­nia na­rzą­du w or­ga­niz­mach da­ne­go szcze­pu


Źródła:

SJP.pl

Rudymentarny

1. ele­men­tar­ny, pod­sta­wo­wy;
2. za­ni­ka­ją­cy, szcząt­ko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) książk. po­cząt­ko­wy, ele­men­tar­ny, pod­sta­wo­wy, pier­wot­ny

 (1.2) książk. szcząt­ko­wy, za­ni­ka­ją­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudyst

przed­sta­wi­ciel rzędu wy­mar­łych mał­żów ra­fo­wych


Źródła:

SJP.pl

Rudysty

przed­sta­wi­ciel rzędu wy­mar­łych mał­żów ra­fo­wych


Źródła:

SJP.pl

Rudyszwałd

Ru­dysz­wałd ( Rudyšvald, Ru­ders­wald) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krzy­ża­no­wi­ce, nad gra­ni­cą z Cze­cha­mi, w środ­ko­wej czę­ści Bramy Mo­raw­skiej. Przez wio­skę prze­pły­wa potok Bełk, który ucho­dzi do pły­ną­cej nie­o­po­dal rzeki Odry.


Źródła:

Wikipedia

Rudziak

śro­do­wi­sko­wo: wagon do prze­wo­zu rudy


Źródła:

SJP.pl

Rudzianin

miesz­ka­niec Rudy Pa­bia­nic­kiej, Rudy Ślą­skiej


Źródła:

SJP.pl

Rudzianka

miesz­kan­ka Rudy Pa­bia­nic­kiej, Rudy Ślą­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudzica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rudziczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Prud­nik;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ślą­skim w po­wie­cie pszczyń­skim, w gmi­nie Su­szec;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rudziej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: rudo


Źródła:

SJP.pl

Rudzielec

po­tocz­nie: osoba o ru­dych wło­sach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś o ru­dych wło­sach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) żart. lis

 (2.2) środ. sport. w ko­lar­stwie: kask marki Rudy Pro­ject


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rudzielka

ru­do­wło­sa ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl

Rudzienice

Ru­dzie­ni­ce (niem. "Ra­ud­nitz") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława.

Do 1954 roku oraz w la­tach 1973–1976 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Ru­dzie­ni­ce. W la­tach 1954–1973 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ru­dzie­ni­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Rudzieniec

Ru­dzie­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Mi­la­nów.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Pa­ra­fia św. Jo­za­fa­ta w Gęsi.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Rudzienko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rudzieński

przy­miot­nik od: Rudna


Źródła:

SJP.pl

Rudzik

1. ptak z ro­dzi­ny dro­zdów (Erit­ha­cus ru­be­cu­la); rasz­ka;
2. re­gio­nal­na nazwa kieł­bia (ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Erit­ha­cus ru­be­cu­la|ref=tak., wy­stę­pu­ją­cy licz­nie w Pol­sce nie­wiel­ki ptak z rdza­wym pod­gard­lem;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudziniec

wieś w Pol­sce


Ru­dzi­niec (niem. "Ru­dzi­nitz", 1936–1945 "Rud­gers­ha­gen") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Ru­dzi­niec, sie­dzi­ba gminy Ru­dzi­niec.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudziniecki

przy­miot­nik od: Ru­dzi­niec


Źródła:

SJP.pl

Rudzio

zdrob­nie­nie od: Ru­dolf (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Rudziszki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rudzizna

prze­sta­rza­le: rudy kolor


Źródła:

SJP.pl

Rudziński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rudzki

przy­miot­nik od: Ruda Huta, Ruda Pa­bia­nic­ka, Ruda Ślą­ska


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z: Ruda-Huta

 (1.2) zwią­za­ny z: Ruda Pa­bia­nic­ka

 (1.3) zwią­za­ny z: Ruda Ślą­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rudłonogi

o ce­chach ru­dło­no­gich (rząd pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Rudłonogie

rząd pta­ków, gnia­zdow­ni­ków, do­sko­na­le pły­wa­ją­cych i nur­ku­ją­cych (na­le­żą tu mię­dzy in­ny­mi: fre­ga­ty, pe­li­ka­ny, kor­mo­ra­ny); wio­sło­no­gie, peł­no­płet­we, pe­li­ka­no­we


Źródła:

SJP.pl

Rufa

tył stat­ku, okrę­tu, łodzi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. tylna część ka­dłu­ba stat­ku;

 (1.2) przen. żart. po­ślad­ki

 (1.3) żegl. pot. zwrot przez rufę


Rufa – tylna część jed­nost­ki pły­wa­ją­cej, za­rów­no w jej czę­ści na­wod­nej, jak i pod­wod­nej. Ist­nie­je wiele ro­dza­jów form kon­struk­cyj­nych ruf. Wraz z roz­wo­jem że­glu­gi ule­ga­ły one mo­dy­fi­ka­cjom za­rów­no ze wzglę­du na wy­ko­rzy­sty­wa­ny ma­te­riał, przez­na­cze­nie stat­ku, jak i pa­nu­ją­cą w da­nych cza­sach modę. Rufa może być za­koń­czo­na pa­wę­żą zo­rien­to­wa­ną pro­sto­pad­le wzglę­dem lu­stra wody lub po­chy­lo­ną w kie­run­ku rufy, czy dzio­bu jed­nost­ki. Rufa może wy­sta­wać nad po­wierzch­nię wody, two­rząc nawis ru­fo­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rufin

imię mę­skie


Rufin – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od imie­nia Rufus. Ła­ciń­ska koń­ców­ka "-inus" oz­na­cza przy­na­leż­ność, stąd zna­cze­niem imie­nia jest „przy­na­le­żą­cy do Ru­fu­sa”. W ję­zy­ku pol­skim nie wy­stą­pi­ło w śred­nio­wie­czu.

Imię mało po­pu­lar­ne w Pol­sce, o ma­le­ją­cej po­pu­lar­no­ści. W lipcu 2019 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 391 męż­czyzn o tym imie­niu, w stycz­niu 2024 – 324 męż­czyzn, a w 2025 roku – 317 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rufina

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rufinowie

Rufin z żoną


Źródła:

SJP.pl

Rufinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ru­fi­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Rufnica

belka sta­no­wią­ca za­koń­cze­nie rufy stat­ku; stewa tylna


Źródła:

SJP.pl

Rufowiec

śro­do­wi­sko­wo: sta­tek do po­ło­wu ryb w sieci spu­szcza­ne z jego tyl­nej czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Rufowy

przy­miot­nik od: rufa, np. ar­ma­ta ru­fo­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rufą, do­ty­czą­cy fufy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rufus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;


Rufus – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „ru­do­wło­sy”. Ist­nia­ło kil­ku­na­stu świę­tych o tym imie­niu.

Rufus imie­ni­ny ob­cho­dzi: 14 czerw­ca, 27 sierp­nia, 25 wrze­śnia, 7 li­sto­pa­da, 21 li­sto­pa­da, 28 li­sto­pa­da i 18 grud­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rufusek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Rufus


Źródła:

Wiktionary

Rufusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ru­fu­sa


Źródła:

Wiktionary

Rug

daw­niej:
1. do­cho­dze­nie urzę­do­we, śledzt­wo są­do­we; rugi;
2. zmarszcz­ka, bru­zda


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruga

tyle co: bura


Źródła:

SJP.pl

Ruganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rugać.


Źródła:

Wiktionary

Rugać

po­tocz­nie: wy­zy­wać, besz­tać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ru­gnąć lub zru­gać)

 (1.1) wy­ra­żać nie­za­do­wo­le­nie z czy­je­goś nie­wła­ści­we­go po­stę­po­wa­nia w ostry, ka­te­go­rycz­ny spo­sób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rugbista

[czy­taj: rug­bi­sta albo rag­bi­sta] męż­czyz­na upra­wia­ją­cy rugby; rug­by­sta


Źródła:

SJP.pl

Rugbistka

→ rug­bi­sta; rug­byst­ka


Źródła:

SJP.pl

Rugbowy

→ rugby [czy­taj: rag­bo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Rugby

[czy­taj: rugby albo ragby] dru­ży­no­wa gra spor­to­wa z uży­ciem owal­nej piłki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. sport dru­ży­no­wy z uży­ciem owal­nej piłki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rugby'owy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rugby, do­ty­czą­cy rugby


Źródła:

Wiktionary

Rugbysta

[czy­taj: rug­bi­sta albo rag­bi­sta] męż­czyz­na upra­wia­ją­cy rugby; rug­bi­sta


Źródła:

SJP.pl

Rugbystka

→ rug­by­sta; rug­bist­ka


Źródła:

SJP.pl

Rugi

daw­niej:
1. usu­wa­nie chło­pów z upra­wia­nej przez nich ziemi;
2. do­cho­dze­nie urzę­do­we, śledzt­wo są­do­we; rug


Źródła:

SJP.pl

Rugia

na­le­żą­ca do Nie­miec wyspa na Morzu Bał­tyc­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nie­miec­ka wyspa na Morzu Bał­tyc­kim;


Rugia ( Rügen, wym. "MAF:", w dia­lek­cie ru­gij­skim "Rȯjana", "Rāna"; pol. hist. także "Roja", "Ruja", "Ru­ja­na") – naj­więk­sza wyspa Nie­miec oraz Po­mo­rza, zlo­ka­li­zo­wa­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Morza Bał­tyc­kie­go. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie w ca­ło­ści usy­tu­o­wa­na w po­wie­cie Vor­pom­mern-Rügen i w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie. W la­tach 1949–1990 na­le­ża­ła do Nie­miec­kiej Re­pu­bli­ki De­mo­kra­tycz­nej (NRD).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rugijski

przy­miot­nik od: Rugia (naj­więk­sza wyspa nie­miec­ka)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rugią, do­ty­czą­cy Rugii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rugnąć

zwy­zy­wać


Źródła:

SJP.pl

Rugowanie

1. usu­wać kogoś z zaj­mo­wa­ne­go miej­sca, wy­dzie­dzi­czać z nie­ru­cho­mo­ści
2. wy­pie­rać, za­stę­po­wać coś czymś innym


Źródła:

SJP.pl

Rugować

1. usu­wać kogoś z zaj­mo­wa­ne­go miej­sca, wy­dzie­dzi­czać z nie­ru­cho­mo­ści
2. wy­pie­rać, za­stę­po­wać coś czymś innym


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­ru­go­wać)

 (1.1) usu­wać kogoś z zaj­mo­wa­ne­go miej­sca, wy­dzie­dzi­czać z nie­ru­cho­mo­ści

 (1.2) wy­pie­rać, za­stę­po­wać coś czymś innym

 (1.3) mat. zmniej­szać licz­bę zmien­nych lub nie­wia­do­mych w ukła­dzie rów­nań, sto­su­jąc od­po­wied­nie przeksz­tał­ce­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rugownik

w ma­te­ma­ty­ce: ro­dzaj wyz­nacz­ni­ka, typ funk­cji


Ru­gow­nik – typ funk­cji, któ­rej ar­gu­men­ta­mi są pary wie­lo­mia­nów lub – z innej per­spek­ty­wy – ich współ­czyn­ni­ki, co czyni ru­gow­nik funk­cją wielu zmien­nych; jest zde­fi­nio­wa­ny wyz­nacz­ni­kiem opi­sa­nym niżej. Klu­czo­wą włas­no­ścią ru­gow­ni­ka jest to, że wy­no­si zero wtedy i tylko wtedy, gdy wie­lo­mia­ny te mają wspól­ny czyn­nik.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rugowy

zwią­za­ny z ru­ga­mi


Źródła:

SJP.pl

Ruhra

[czy­taj: RUra] rzeka w Niem­czech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Niem­czech, prawy do­pływ Renu;


Ruhra (czyt. [ˈrura], niem. "Ruhr") jest jedną z naj­waż­niej­szych rzek Na­dre­nii Pół­noc­nej-West­fa­lii. Jej dłu­gość to 219,3 km; jej źró­dło znaj­du­je się 674 m n.p.m., jej uj­ście do Renu w Du­is­bur­gu - 17 m n.p.m.

Głów­ne mia­sta to Du­is­burg, Mülheim an der Ruhr, Essen, Bo­chum, Hagen i Dort­mund.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruina

1. stan zni­szcze­nia, kra­chu;
2. (zwy­kle w lm - ruiny) gruzy, reszt­ki zni­szczo­nych bu­dow­li;
3. prze­no­śnie:
a) za­nied­ba­ny, zni­szczo­ny bu­dy­nek; ru­de­ra;
b) coś zni­szczo­ne­go, ktoś wy­ni­szczo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan, w któ­rym coś jest upa­dłe, zni­szczo­ne

 (1.2) czło­wiek zde­mo­ra­li­zo­wa­ny; czło­wiek wy­ni­szczo­ny psy­chicz­nie i/lub fi­zycz­nie

 (1.3) krach fi­nan­so­wy lub ma­jąt­ko­wy

 (1.4) obiekt zni­szczo­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruinacja

po­tocz­nie: do­pro­wa­dze­nie do ruiny, do­szczęt­ne zni­szcze­nie; ruj­na­cja, upa­dek, de­struk­cja, de­mol­ka


Źródła:

SJP.pl

Ruinka

zdrob­nie­nie od: ruina


Źródła:

SJP.pl

Ruiny

1. stan zni­szcze­nia, kra­chu;
2. (zwy­kle w lm - ruiny) gruzy, reszt­ki zni­szczo­nych bu­dow­li;
3. prze­no­śnie:
a) za­nied­ba­ny, zni­szczo­ny bu­dy­nek; ru­de­ra;
b) coś zni­szczo­ne­go, ktoś wy­ni­szczo­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga

 (1.1) ogół po­zo­sta­ło­ści po zni­szczo­nych bu­dow­lach


Ruiny lub ruina (z łac. "ruere" – prze­wra­cać się) – wi­docz­ne po­zo­sta­ło­ści zni­szczo­ne­go, lecz nie­cał­ko­wi­cie ro­ze­bra­ne­go obiek­tu bu­dow­la­ne­go.

Ruiny pow­sta­ją na sku­tek opu­szcze­nia przez użyt­kow­ni­ków bu­dow­li lub bu­dyn­ków, któ­rych dal­sze użyt­ko­wa­nie nie jest moż­li­we lub opła­cal­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruja

okres wzmo­żo­ne­go po­pę­du płcio­we­go u samic niek­tó­rych ssa­ków; ciecz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. okres wzmo­żo­ne­go po­pę­du płcio­we­go u samic niek­tó­rych ssa­ków


Ruja, ciecz­ka, estrus ( oe­strus) – faza płod­no­ści samic w cyklu roz­rod­czym więk­szo­ści ssa­ków ło­ży­sko­wych. Ułat­wia sko­ja­rze­nie pary w celu za­pew­nie­nia prze­ka­za­nia genów.

Ruja wy­stę­pu­je cy­klicz­nie – raz ("ssaki mo­no­e­stral­ne") lub kilka ("ssaki po­lie­stral­ne") razy w roku – u psów zwy­kle dwa razy w roku, u in­nych pso­wa­tych i więk­szo­ści ssa­ków dra­pież­nych jeden raz, a u my­szo­wa­tych kilka razy w roku. Poza okre­sem rui sa­mi­ce nie są zdol­ne do roz­ro­du, czy wręcz ko­pu­la­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rujewit

bó­stwo sło­wiań­skie


Źródła:

SJP.pl

Rujka

zdrob­nie­nie od: ruja


Źródła:

SJP.pl

Rujnacja

po­tocz­nie: do­pro­wa­dze­nie do ruiny, do­szczęt­ne zni­szcze­nie; ru­i­na­cja, upa­dek, de­struk­cja, de­mol­ka


Źródła:

SJP.pl

Rujnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ruj­no­wać.

 (1.2) obra­ca­nie cze­goś w ruinę

 (1.3) do­pro­wa­dza­nie do kra­chu, ruiny fi­nan­so­wej


Źródła:

Wiktionary

Rujnować

ni­szczyć, psuć, do­pro­wa­dzać do ruiny


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zruj­no­wać)

 (1.1) bu­rzyć, ni­szczyć, do­pro­wa­dzać do ruiny

 (1.2) do­pro­wa­dzać do ka­ta­stro­fy fi­nan­so­wej

 (1.3) ni­szczyć czy­jeś zdro­wie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ruj­no­wać się (dk. zruj­no­wać się)

 (2.1) bu­rzyć, ni­szczyć, do­pro­wa­dzać do ruiny sie­bie sa­me­go

 (2.2) do­pro­wa­dzać do ka­ta­stro­fy fi­nan­so­wej sie­bie sa­me­go

 (2.3) ni­szczyć zdro­wie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne sie­bie sa­me­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rujność

w ło­wiect­wie: stan pod­nie­ce­nia płcio­we­go u samic ssa­ków


Źródła:

SJP.pl

Rujny

rujna - o cię­żar­nej sa­mi­cy gru­bej zwie­rzy­ny łow­nej


Źródła:

SJP.pl

Rujotwórczy

hor­mon ru­jot­wór­czy - żeń­ski hor­mon płcio­wy, wyt­wa­rza­ny głów­nie przez jaj­ni­ki, także przez jądra i korę nad­ner­czy, w po­sta­ci syn­te­tycz­nej sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie; estro­gen


Źródła:

SJP.pl

Rujowisko

1. okres go­do­wy niek­tó­rych zwie­rząt;
2. miej­sce, gdzie od­by­wa­ją się gody u niek­tó­rych zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Rujowy

przy­miot­nik od: ruja, np. ob­ja­wy ru­jo­we


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z rują, do­ty­czą­cy rui


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rujski

przy­miot­nik od: Ruja (wieś)


Źródła:

SJP.pl

Rukiew

by­li­na na­le­żą­ca do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w kilku ga­tun­kach upra­wia­nych m.in. do celów spo­żyw­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Na­stur­tium|ref=tak., ro­dzaj by­li­ny na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z liści rukwi wod­nej


Ru­kiew ("Na­stur­tium") – ro­dzaj bylin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je 4 ga­tun­ki. Na­le­żą tu ro­śli­ny, które daw­niej włą­cza­no do ro­dza­ju rze­pi­cha ("Ro­rip­pa"). Ba­da­nia mo­le­ku­lar­ne do­wio­dły odręb­no­ści fi­lo­ge­ne­tycz­nej tego ro­dza­ju, który oka­zał się bli­żej spo­krew­nio­ny z ro­dza­jem rze­żu­cha ("Car­da­mi­ne") niż z "Ro­rip­pa" sensu stric­to.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rukiewnik

bie­li­nek ru­kiew­nik - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny bie­lin­ko­wa­tych


Ru­kiew­nik ("Bu­nias" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Eu­ro­pie, Azji po­łud­nio­wo-za­chod­niej i wschod­niej oraz w pół­noc­nej Afry­ce. W Pol­sce ro­śnie jeden ga­tu­nek in­tro­du­ko­wa­ny i za­do­mo­wio­ny – ru­kiew­nik wschod­ni ("B. orien­ta­lis").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rukola

jed­no­rocz­na, przy­pra­wo­wa ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (ro­dzaj sa­ła­ty), ros­ną­ca dziko w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej; ro­kiet­ta siew­na; ruc­co­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bot. ro­kiet­ta siew­na, ro­śli­na wa­rzyw­na i przy­pra­wo­wa

 (1.2) kulin. ja­rzy­na z pi­kant­nych liści ro­kiet­ty siew­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rukolowy

→ ru­ko­la


Patrz:rukola

Źródła:

SJP.pl

Rukosin

Ru­ko­sin – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Tczew. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 224. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Rukować

1. daw­niej:
a) wcho­dzić, wma­sze­ro­wy­wać;
b) wy­ru­szać, umy­kać;
2. gwa­ro­wo: wo­jo­wać, brać udział w woj­nie


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. gw. Śląsk Cie­szyń­ski na­ru­ko­wać)

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Ży­wiec­czyz­na, Lwów, Spisz, Skal­ne Pod­ha­le. iść, za­cią­gąć się, wstę­po­wać do woj­ska

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Ży­wiec­czyz­na, Skal­ne Pod­ha­le. ma­sze­ro­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rukwiel

ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, wy­stę­pu­je na wy­brze­żu mor­skim w miej­scach pia­szczy­stych


Ruk­wiel, dzio­bak ("Ca­ki­le" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych, rzad­ko bylin, na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je 7 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na pół­ku­li pół­noc­nej oraz w Au­stra­lii. W Eu­ro­pie rosną dwa ga­tun­ki. Je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju we flo­rze Pol­ski jest ruk­wiel nad­mor­ska "C. ma­ri­ti­ma". Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na sied­li­skach zwią­za­nych z wy­brze­ża­mi mor­ski­mi. Lo­kal­nie i w okre­sach głodu ro­śli­ny z tego ro­dza­ju wy­ko­rzy­sty­wa­ne były jako ja­dal­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rukwiślad

ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych


Ruk­wi­ślad ("Eru­ca­strum" (DC.) C.Presl) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je od 19 do 27 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Azji, Afry­ce i Eu­ro­pie. Ruk­wi­ślad fran­cu­ski ("E. gal­li­cum") zo­stał zaw­le­czo­ny także do Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Ga­tu­nek ten na­le­ży także do pol­skiej flory jako za­do­mo­wio­ny an­tro­po­fit, poza tym spo­ty­ka­ny bywa ruk­wi­ślad rze­pi­cho­list­ny, r. ruk­wio­list­ny ("E. na­stur­tii­fo­lium") jako efe­me­ro­fit.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rulada

1. chwyt w za­pa­sach;
2. ele­ment w mu­zy­ce wo­kal­nej, szyb­ki pasaż


Źródła:

SJP.pl

Ruleta

po­pu­lar­na gra ha­zar­do­wa znaj­du­ją­ca się w więk­szo­ści kasyn; ru­let­ka


Źródła:

SJP.pl

Ruletka

po­pu­lar­na gra ha­zar­do­wa znaj­du­ją­ca się w więk­szo­ści kasyn; ru­le­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gra ha­zar­do­wa po­le­ga­ją­ca na ob­sta­wia­niu, na któ­rym polu obra­ca­ją­cej się tar­czy za­trzy­ma się po­ru­sza­ją­ca się kulka;

 (1.2) obro­to­wa tar­cza po­dzie­lo­na na po­nu­me­ro­wa­ne pola, uży­wa­na do gry w ru­let­kę (1.1)

 (1.3) przen. sy­tu­a­cja, któ­rej za­koń­cze­nie trud­no prze­wi­dzieć


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rulewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rulez

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. skład­nik fraz wy­krzy­kni­ko­wych z rze­czow­ni­kiem, oz­na­cza­ją­cych czy­jeś prze­ko­na­nie o wy­jąt­ko­wo­ści cze­goś, o byciu naj­lep­szym w swo­jej ka­te­go­rii


Źródła:

Wiktionary

Rulik

ga­tu­nek ślu­zow­ca (rulik na­drzew­ny)


Źródła:

SJP.pl

Rulon

zwój ja­kie­goś ma­te­ria­łu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cy­lin­drycz­ny zwój z cze­goś pła­skie­go

 (1.2) walec z umie­szczo­nych obok sie­bie monet czy in­nych okrą­głych rze­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rulonik

zdrob­nie­nie od: rulon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: rulon

 (1.2) mały lub cien­ki rulon


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rulonowy

→ rulon


Patrz:rulon

Źródła:

SJP.pl

Rulować

zwi­jać w rulon


Źródła:

SJP.pl

Rum

1. aro­ma­tycz­ny napój al­ko­ho­lo­wy, otrzy­my­wa­ny z trzci­ny cu­kro­wej;
2. daw­niej:
a) ru­mo­wi­sko, gruz;
b) rumor, hałas, wrza­wa, zgiełk;
c) wolne miej­sce, przej­ście


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. napój al­ko­ho­lo­wy o wy­so­kiej za­war­to­ści al­ko­ho­lu, wyt­wa­rza­ny z trzci­ny cu­kro­wej;


Rum – napój al­ko­ho­lo­wy o wy­so­kiej za­war­to­ści al­ko­ho­lu (37,5–81%) wyt­wa­rza­ny ze sfer­men­to­wa­ne­go soku z trzci­ny cu­kro­wej, kon­cen­tra­tu tego soku lub me­la­sy trzci­no­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rum-Owski

{RUM] (Re­jestr Usług Me­dycz­nych); ru­mow­ski


Źródła:

SJP.pl

Rum.

skrót od: ru­muń­ski


skrót

 (1.1) = ru­muń­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumacja

daw­niej:
1. zni­szcze­nie, ruj­na­cja;
2. po­stę­po­wa­nie są­do­we, spra­wa są­do­wa;
3. prze­pro­wadz­ka, prze­no­si­ny


Ru­ma­cja (łac. "ru­ma­tio") to usu­nię­cie siłą opor­ne­go dłuż­ni­ka z nie­ru­cho­mo­ści. Po­ję­cie to wy­stę­po­wa­ło w pro­ce­sie eg­ze­ku­cyj­nym w XVI i XVII-wiecz­nej Pol­sce. Była to przy­mu­so­wa eg­ze­ku­cja. Gdy ru­ma­cja za­wio­dła ogła­sza­no ba­ni­cję i na­stę­po­wał za­jazd or­ga­ni­zo­wa­ny przez sta­ro­stę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rumaczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ru­ma­kiem, do­ty­czą­cy ru­ma­ka


Źródła:

Wiktionary

Rumak

prze­sta­rza­łe: ra­so­wy koń


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hipol. ra­so­wy koń wierz­cho­wy

 (1.2) daw. hipol. koń bo­jo­wy po­cho­dzą­cy z eu­ro­pej­skiej czę­ści Tur­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumakować

po­tocz­nie: po­pi­sy­wać się od­wa­gą; ko­za­czyć, ko­za­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Rumas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rumb

1. po­moc­ni­cza miara na­wi­ga­cyj­na równa 1/32 kąta peł­ne­go, sto­so­wa­na np. do okre­śla­nia kie­run­ku prądu mor­skie­go;
2. w ge­o­dez­ji: kąt po­mię­dzy linią po­łud­ni­ka a ja­kimś kie­run­kiem, li­czo­ny od 0 do 90 stop­ni; czwar­tak


Rumb – po­za­u­kła­do­wa miara kąta uzy­ska­na przez po­dział okrę­gu na 32 czę­ści. Nieg­dyś po­wszech­nie uży­wa­na w na­wi­ga­cji mor­skiej, nie­o­mal cał­ko­wi­cie wy­par­ta przez sy­stem 360°. Jeden rumb = 11,25° (0,1963495 rad).

Sy­stem skła­da się z hie­rar­chicz­nych po­zio­mów:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rumba

1. szyb­ki ta­niec ku­bań­ski w ryt­mie syn­ko­po­wa­nym;
2. utwór mu­zycz­ny w takim ryt­mie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. ta­niec la­ty­no­a­me­ry­kań­ski;


Rumba – la­ty­no­a­me­ry­kań­ski ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dzą­cy z Kuby.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumbowy

→ rumba, → rumb


Patrz:rumba, → rumb

Źródła:

SJP.pl

Rumburak

naz­wi­sko


Rum­bu­rak – cze­cho­sło­wac­ki film z 1984 roku, twór­ców se­ria­li "Ara­be­la" i "Po­wrót Ara­be­li" – Miloša Ma­co­ur­ka i Václava Vorlíčka.

Fa­bu­ła opi­su­je dal­sze losy ty­tu­ło­we­go bo­ha­te­ra Rum­bu­ra­ka, cza­ro­dzie­ja dru­giej ka­te­go­rii w świe­cie ludzi, w któ­rym zo­stał uwię­zio­ny za karę za swe licz­ne prze­wi­nie­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rumcajs

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię ro­zbój­ni­ka, ty­tu­ło­wej po­sta­ci z cze­cho­sło­wac­kie­go filmu ani­mo­wa­ne­go;


Rum­cajs ( Rum­cajs) – po­stać li­te­rac­ka, ty­tu­ło­wy bo­ha­ter cyklu po­wie­ści Václava Čtvrtka oraz cze­cho­sło­wac­kie­go se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go dla dzie­ci w re­ży­se­rii La­dis­la­va Čapka pod ty­tu­łem "Ro­zbój­nik Rum­cajs". Twór­cą gra­ficz­ne­go wi­ze­run­ku ro­zbój­ni­ka jest ma­larz Radek Pilař. Cykl po­wie­ści liczy osiem tomów, a w Pol­sce wy­da­no czte­ry z nich: pier­wszy, piąty, szó­sty i siód­my. Se­rial liczy 39 od­cin­ków.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rumcajsowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Rum­caj­sem, taki jak u Rum­caj­sa


Źródła:

Wiktionary

Rumel

dwu­o­so­bo­wa gra w karty, po­pu­lar­na w XIX wieku


Źródła:

SJP.pl

Rumelia

kra­i­na hi­sto­rycz­na na Bał­ka­nach


Ru­me­lia ( Ru­me­li) – kra­i­na hi­sto­rycz­na na Bał­ka­nach, któ­rej nazwa oz­na­cza „zie­mię Rzy­mian” (w zna­cze­niu: Bi­zan­tyń­czy­ków). Zo­sta­ła na­da­na przez Tur­ków zie­miom stop­nio­wo od­bie­ra­nym Ce­sar­stwu Bi­zan­tyń­skie­mu i uży­wa­na w od­nie­sie­niu do eu­ro­pej­skich po­sia­dło­ści Im­pe­rium os­mań­skie­go, stop­nio­wo ros­ną­cych od XIV w. Za­sięg Ru­me­lii stop­nio­wo kur­czył się od XVIII w., wraz z uszczu­pla­niem gra­nic im­pe­rium. Nazwa ta nie obej­mo­wa­ła Pe­lo­po­ne­zu, zna­ne­go ów­cze­śnie jako Morea.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rumelijski

przy­miot­nik od: Ru­me­lia


Źródła:

SJP.pl

Rumelpikieta

daw­niej: rumel (dwu­o­so­bo­wa gra w karty)


Źródła:

SJP.pl

Rumford

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rumfordzki

1. przy­miot­nik od: Rum­ford (jed­nost­ka osad­ni­cza w USA);
2. zupa rum­fordz­ka - zupa ro­zda­wa­na ubo­gim


Źródła:

SJP.pl

Rumia

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;


Rumia (do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub­skim Rëmiô, niem. "Rah­mel") – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim nad Za­gór­ską Stru­gą. Z mia­sta­mi Wej­he­ro­wem i Redą two­rzy ze­spół trzech miast zwany Małym Trój­mia­stem Ka­szub­skim.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie puc­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go. W la­tach 1945–1975 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do tak zwa­ne­go du­że­go wo­je­wództ­wa gdań­skie­go, a w la­tach 1975–1998 do tak zwa­ne­go ma­łe­go wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rumian

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; ru­mian żółty zwany jest bar­wier­skim


Ru­mian ("Ant­he­mis" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je ok. 160 ga­tun­ków (li­cząc po wy­łą­cze­niu 36 ga­tun­ków do ro­dza­ju "Cota"). Wy­stę­pu­ją one w całej Eu­ro­pie, za­chod­niej Azji, w pół­noc­nej i wschod­niej Afry­ce. Rosną one zwy­kle w miej­scach su­chych, tra­wia­stych lub ka­mie­ni­stych, czę­sto na ob­sza­rach gór­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rumianek

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych o wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych;
2. napar z su­szo­nych ko­szycz­ków tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­tri­ca­ria|L.|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych, o bia­łych kwia­tach z żół­ty­mi głów­ka­mi, uży­wa­na w me­dy­cy­nie na­tu­ral­nej i kos­me­ty­ce;

 (1.2) napar z ru­mian­ku (1.1)

 (1.3) środ. prze­stęp­cze her­ba­ta


Ru­mia­nek ("Ma­tri­ca­ria" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 5–6 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w całej stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej. W Pol­sce ro­dzaj re­pre­zen­to­wa­ny jest przez dwa ga­tun­ki in­tro­du­ko­wa­ne i za­do­mo­wio­ne.

W XX wieku po­pu­lar­nie sto­so­wa­na była wobec tego ro­dza­ju nazwa na­u­ko­wa "Cha­mo­mil­la", cza­sem wciąż spo­ty­ka­na. W la­tach 90. tego wieku i na po­cząt­ku XXI wieku uz­na­na zo­sta­ła za nie­po­praw­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumianiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ru­mia­no


Źródła:

SJP.pl

Rumianin

miesz­ka­niec Rumi


Źródła:

SJP.pl

Rumianka

miesz­kan­ka Rumi


Ru­mian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Żabia Wola.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Bu­ków­ka".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rumiankowy

→ ru­mia­nek


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z ru­mian­ku, za­wie­ra­ją­cy ru­mia­nek

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ru­mian­kiem, od­no­szą­cy się do ru­mian­ku


Patrz:rumianek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumianolicy

prze­sta­rza­łe: ma­ją­cy ru­mia­ne lica


przy­miot­nik

 (1.1) książk. o ru­mia­nej twa­rzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumianość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ru­mia­ne; cecha tych, któ­rzy są ru­mia­ni


Źródła:

Wiktionary

Rumiany

1. za­czer­wie­nio­ny na twa­rzy;
2. czer­wo­ny, za­ró­żo­wio­ny z jed­nej stro­ny;
3. przys­ma­żo­ny, przy­pie­czo­ny na ogniu; zło­ci­sto­brą­zo­wy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy czer­wo­ny lub ró­żo­wy kolor

 (1.2) o pie­czy­wie wy­pie­czo­ny na brą­zo­wy kolor


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumienica

sa­dzan­ka ru­mie­ni­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


Ru­mie­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa.

Od śred­nio­wie­cza do I ro­zbio­ru Pol­ski (1772 r.) na­le­ża­ła do dóbr sto­ło­wych bi­sku­pów cheł­miń­skich.

W 1906 r. w miej­sco­wej szko­le ele­men­tar­nej odbył się strajk dzie­ci prze­ciw­ko na­u­cza­niu re­li­gii w ję­zy­ku nie­miec­kim, który trwał ty­dzień.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rumieniec

1. ró­żo­we za­bar­wie­nie po­licz­ków;
2. za­ró­żo­wie­nie owocu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­so­we ró­żo­we za­bar­wie­nie po­licz­ków

 (1.2) ró­żo­we za­bar­wie­nie owocu z jed­nej stro­ny


Ru­mie­niec – nie­za­leż­ne od woli, na­pa­do­we za­czer­wie­nie­nie skóry twa­rzy, zwła­szcza po­licz­ków (stąd okre­śle­nia „spiec raka”, „sta­nąć w pą­sach”, „spło­nić się”). Daw­niej ru­mie­niec dziew­czę­ta wy­wo­ły­wa­ły także sztucz­nie (na przy­kład na­cie­ra­jąc po­licz­ki so­kiem z kłą­czy kon­wa­lii ma­jo­wej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumieniowaty

to­czeń (li­szaj) ru­mie­nio­wa­ty - au­to­im­mu­no­lo­gicz­na cho­ro­ba skóry


Źródła:

SJP.pl

Rumieniuchny

bar­dzo ru­mia­ny


Źródła:

SJP.pl

Rumienić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ru­mie­nić)

 (1.1) przy­pie­kać lub przys­ma­żać na zło­ci­sto­brą­zo­wo

 (1.2) czy­nić ru­mia­nym; po­wo­do­wać ru­mień­ce; za­bar­wiać na czer­wo­no

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ru­mie­nić się (dk. za­ru­mie­nić się)

 (2.1) zmie­niać kolor na zło­ci­sto­brą­zo­wy pod wpły­wem pie­cze­nia lub sma­że­nia

 (2.2) oble­wać się ru­mień­cem; sta­wać się czer­wo­nym na twa­rzy

 (2.3) na­bie­rać czer­wo­ne­go od­cie­nia

 (2.4) odz­na­czać się czer­wie­nią na ja­kimś tle

 (2.5) od­czu­wać wstyd


Źródła:

Wiktionary

Rumień

za­czer­wie­nie­nie czę­ści skóry wy­wo­ła­ne przekr­wie­niem; ery­te­ma


Ru­mień – ter­min me­dycz­ny oz­na­cza­ją­cy miej­sco­we za­czer­wie­nie­nie skóry.

Za­czer­wie­nie­nie jest wy­ni­kiem roz­sze­rze­nia po­wierz­chow­nych na­czyń krwio­no­śnych. Może wy­stą­pić z przy­czyn emo­cjo­nal­nych, aler­gii, prze­grza­nia, ale czę­sto jest oz­na­ką sta­nów cho­ro­bo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rumieńce

1. ró­żo­we za­bar­wie­nie po­licz­ków;
2. za­ró­żo­wie­nie owocu


Źródła:

SJP.pl

Rumieńczyk

lekki ru­mie­niec


Źródła:

SJP.pl

Rumieńszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ru­mia­ny


Źródła:

SJP.pl

Rumin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ruminacja

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: ob­se­syj­ne myśli zwią­za­ne z nie­u­stan­ny­mi wąt­pli­wo­ścia­mi co do ja­ko­ści i faktu wy­ko­na­nych czyn­no­ści;
2. przew­le­kłe za­bu­rze­nie czyn­no­ścio­we prze­wo­du po­kar­mo­we­go;
3. daw­niej: prze­żu­wa­nie po­kar­mu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. na­wra­ca­ją­ca myśl o ja­kimś wy­da­rze­niu, roz­pa­mię­ty­wa­nie przesz­ło­ści;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruminacyjny

→ ru­mi­na­cja


Patrz:ruminacja

Źródła:

SJP.pl

Ruminować

daw­niej:
1. prze­żu­wać;
2. prze­tra­wiać w my­ślach, za­sta­na­wiać się, roz­wa­żać


Źródła:

SJP.pl

Rumiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rumor

hałas spo­wo­do­wa­ny róż­ny­mi od­gło­sa­mi; wrza­wa, ło­skot, łomot


Źródła:

SJP.pl

Rumosz

ru­mo­wi­sko skal­ne przy­kry­wa­ją­ce gó­rot­wór


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. war­stwa odła­mów skal­nych pow­sta­ła na sku­tek wie­trze­nia lub po­zo­sta­wio­na przez wę­dru­ją­cy lo­do­wiec;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumoszowy

od ru­mosz; gleba ru­mo­szo­wa skła­da­ją­ca się z odłam­ków skal­nych


Źródła:

SJP.pl

Rumowisko

1. ruiny ja­kichś bu­dow­li
2. roz­drob­nio­ny ma­te­riał skal­ny prze­no­szo­ny przez rzeki
3. okru­chy, odłam­ki skal­ne pow­sta­łe przez roz­kład skał wsku­tek wie­trze­nia me­cha­nicz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­gro­ma­dze­nie odłam­ków i frag­men­tów muru po za­wa­le­niu się bu­dyn­ku

 (1.2) geol. na­gro­ma­dze­nie odłam­ków skal­nych pow­sta­łych w wy­ni­ku od­dzia­ły­wa­nia zja­wisk at­mos­fe­rycz­nych na skały

 (1.3) geol. odłam­ki skal­ne prze­no­szo­ne nur­tem rzeki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumowiskowy

przy­miot­nik od: ru­mo­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rumowski

przy­miot­nik od: RUM (Re­jestr Usług Me­dycz­nych); RUM-owski


Źródła:

SJP.pl

Rumowy

przy­miot­nik od: rum, np. cia­stecz­ka ru­mo­we


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z rumem, do­ty­czą­cy rumu

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy rum lub tylko ma­ją­cy smak rumu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumpel

drew­nia­ny lub me­ta­lo­wy drą­żek słu­żą­cy do zmia­ny po­ło­że­nia steru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. naj­prost­sze urzą­dze­nie ste­ro­we słu­żą­ce do po­ru­sza­nia ste­rem jed­nost­ki pły­wa­ją­cej, w po­sta­ci dźwi­gni przy­mo­co­wa­nej do płet­wy ste­ro­wej


Rum­pel, drą­żek ste­ro­wy – naj­prost­sze urzą­dze­nie ste­ro­we słu­żą­ce do po­ru­sza­nia ste­rem jed­nost­ki pły­wa­ją­cej, a mó­wiąc do­kład­niej, do wy­chy­la­nia płet­wy ste­ro­wej. Sta­no­wi je ramię na­ło­żo­ne bez­poś­red­nio na gło­wi­cę trzo­nu steru, lub na górną część płet­wy ste­ro­wej. Ra­mie­niem tym ope­ru­je bez­poś­red­nio ster­nik, trzy­ma­jąc je w ręku lub (przy sta­łych kur­sach) blo­ku­jąc w od­po­wied­niej po­zy­cji liną, wkła­da­jąc w od­po­wied­nie wy­cię­cie li­stwy z kar­ba­mi lub unie­ru­cha­mia­jąc w inny spo­sób.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumpolog

osoba wró­żą­ca i okre­śla­ją­ca czyjś cha­rak­ter na pod­sta­wie kształ­tu po­ślad­ków


Źródła:

SJP.pl

Rumpologia

wró­że­nie i okre­śla­nie czy­je­goś cha­rak­te­ru na pod­sta­wie kształ­tu po­ślad­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. me­to­da wró­że­nia z po­ślad­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumpologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rum­po­lo­gią, do­ty­czą­cy rum­po­lo­gii


Źródła:

Wiktionary

Rumski

przy­miot­nik od: Rumia


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rumią, do­ty­czą­cy Rumi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumsztyk

po­tra­wa z mięsa wo­ło­we­go sma­żo­na lub du­szo­na z ce­bu­lą albo przy­rzą­dza­na na spo­sób an­giel­ski w sta­nie pół­su­ro­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. stek z mięsa wo­ło­we­go;


Rumsz­tyk – po­tra­wa (ele­ment dania głów­ne­go) przy­go­to­wy­wa­na naj­czę­ściej z mięsa wo­ło­we­go, od­mia­na steku.

Po­tra­wa ma po­stać cię­te­go pla­stra wo­ło­wi­ny po­zy­ska­nej z gór­nej czę­ści zadu o masie od 100 do 150 gra­mów. W trak­cie przy­go­to­wy­wa­nia mięso jest pla­stro­wa­ne, a kra­wędź tłu­szczu i ścię­gna cięte. Na­stęp­nie mięso jest sma­żo­ne lub du­szo­ne, czę­sto z dużą ilo­ścią ce­bu­li lub przy­rzą­dza­ne na spo­sób an­giel­ski na pół­su­ro­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumun

po­tocz­nie: lo­ko­mo­ty­wa z na­pę­dem spa­li­no­wym; spa­li­no­wóz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści ru­muń­skiej, oby­wa­tel Ru­mu­nii, miesz­ka­niec Ru­mu­nii


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumuneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Ru­mun­ka


Źródła:

Wiktionary

Rumunek

oby­wa­tel­ka Ru­mu­nii


Źródła:

SJP.pl

Rumunia

pań­stwo w Eu­ro­pie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. kraj eu­ro­pej­ski nad Mo­rzem Czar­nym, ze sto­li­cą w Bu­ka­resz­cie;


Ru­mu­nia ( România, IPA: []) – pań­stwo uni­tar­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py. Gra­ni­czy z Wę­gra­mi i Ser­bią na za­cho­dzie, Buł­ga­rią na po­łud­niu wzdłuż Du­na­ju oraz Ukra­i­ną i Moł­da­wią na pół­no­cy. Kraj ma także do­stęp do Morza Czar­ne­go. Sto­li­cą i naj­więk­szym mia­stem Ru­mu­nii jest Bu­ka­reszt.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rumunizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa przy­ję­te z ję­zy­ka ru­muń­skie­go albo na nim wzo­ro­wa­ne


Źródła:

SJP.pl

Rumunka

oby­wa­tel­ka Ru­mu­nii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści ru­muń­skiej, oby­wa­tel­ka Ru­mu­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumuński

zwią­za­ny z Ru­mu­nią


przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy z Ru­mu­nii, do­ty­czą­cy Ru­mu­nii lub Ru­mu­nów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. urzę­do­wy język Ru­mu­nii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rumuńskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem ru­muń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ru­muń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ru­muń­skim


Źródła:

Wiktionary

Rumuńskość

→ ru­muń­ski


Patrz:rumuński

Źródła:

SJP.pl

Run

[czy­taj: ran]
1. ma­so­we wy­co­fy­wa­nie pie­nię­dzy i pa­pie­rów war­to­ścio­wych z ban­ków;
2. ma­so­we wy­ku­py­wa­nie ja­kichś to­wa­rów;
3. ma­so­we dą­że­nie do osią­gnię­cia cze­goś lub uczest­ni­cze­nia w czymś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Runa

1. znak pisma ru­nicz­ne­go;
2. w fan­ta­sty­ce i ezo­te­ry­ce: ma­gicz­ny sym­bol


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. jęz. li­te­ra lub znak sta­ro­żyt­ne­go pisma ger­mań­skie­go, uży­wa­ne­go głów­nie przez Skan­dy­na­wów i An­glo­sa­sów;

 (1.2) hist. jęz. li­te­ra lub znak in­ne­go, gra­ficz­nie po­dob­ne­go sta­ro­żyt­ne­go pisma, np. pisma wę­gier­skie­go (ro­wasz), pisma sta­ro­tur­kij­skie­go (or­choń­skie­go)

 (1.3) po­e­mat epic­ki z tra­dy­cji fiń­skiej lub skan­dy­naw­skiej albo jego część

 (1.4) ma­gicz­ny sym­bol lub nie­wiel­ki przed­miot z sym­bo­lem runy (1.1-2)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Runda

1. w spor­cie: okre­ślo­ny czas czę­ści spot­ka­nia spor­to­we­go
2. po­tocz­nie: obie­gnię­cie, okrą­że­nie cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. część po­je­dyn­ku spor­to­we­go

 (1.2) ruch po tra­sie koń­czą­cej się w punk­cie wyj­ścia, okrą­że­nie

 (1.3) jeden z pow­ta­rzal­nych eta­pów np. gry lub ne­go­cja­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rundi

język z ro­dzi­ny ban­tu­i­dal­nych, bę­dą­cy, obok fran­cu­skie­go, ję­zy­kiem urzę­do­wym w Bu­run­di; ki­run­di


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język z ro­dzi­ny bantu, uży­wa­ny w Rwan­dzie, Bu­run­di, Tan­za­nii i Ugan­dzie;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rundka

zdrob­nie­nie od: runda


Źródła:

SJP.pl

Rundowy

→ runda


Patrz:runda

Źródła:

SJP.pl

Runianka

ru­nian­ka ja­poń­ska - ga­tu­nek krze­win­ki z ro­dzi­ny buksz­pa­no­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­chy­san­dra|Michx.|ref=tak., pół­krze­wia­sta ro­śli­na upra­wia­na w ce­lach ozdob­nych, do­brze zno­szą­ca za­cie­nie­nie;


Ru­nian­ka ("Pa­chy­san­dra") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny buksz­pa­no­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce na­tu­ral­nie we wschod­niej Azji i wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Pa­chy­san­dra pro­cum­bens" Michx.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Runicki

przy­miot­nik

 (1.1) daw. ru­nicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Runiczny

do­ty­czą­cy naj­star­sze­go pisma pół­noc­no­e­u­ro­pej­skie­go z te­re­nów Nie­miec i Skan­dy­na­wii


przy­miot­nik

 (1.1) jęz. do­ty­czą­cy run, zwią­za­ny z ru­na­mi

 (1.2) za­pi­sa­ny ru­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Runista

wróż­bi­ta po­słu­gu­ją­cy się ru­na­mi


Źródła:

SJP.pl

Runistka

→ ru­ni­sta


Patrz:runista

Źródła:

SJP.pl

Runięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|runąć.


Źródła:

Wiktionary

Runk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie, sku­pi­sko Po­lo­nii


Runk ( Runcu; Рунк, "Runk") – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Ka­czy­ka. W 2011 roku li­czy­ła 187 miesz­kań­ców.

Wieś jest za­miesz­ki­wa­na przez mniej­szość pol­ską, []


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Runka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. drzew­co­wa broń, o trój­dziel­nym że­leź­cu, po­dob­nym do trój­zę­ba, z dłu­gim gro­tem poś­rod­ku i dwoma kol­ca­mi bocz­ny­mi od­gię­ty­mi do góry


Runka – broń drzew­co­wa spo­krew­nio­na z spisą friul­ską oraz kor­se­ką, o że­leź­cu trój­dziel­nym, po­dob­nym do trój­zę­ba, z dłu­gim gro­tem poś­rod­ku i dwoma kol­ca­mi bocz­ny­mi, od­gię­ty­mi księ­ży­co­wa­to do góry. Runka wy­wo­dzi się z Włoch, w za­chod­niej Eu­ro­pie upo­wszech­ni­ła się w XVI i XVII wieku.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Runko

1. zdrob­nie­nie od: runo;
2. de­li­kat­na przę­dza otrzy­my­wa­na z ba­weł­ny po roz­cze­sa­niu jej na zgrze­blar­kach


Źródła:

SJP.pl

Runmageddon

[czy­taj: ran­ma­ge­don] ek­stre­mal­ny bieg z przesz­ko­da­mi


Źródła:

SJP.pl

Runny

do­ty­czą­cy tka­nin po­kry­tych pu­szy­stą włó­kien­ną okry­wą, np. runne koce, okry­cia, na­rzu­ty na fo­te­le


Źródła:

SJP.pl

Runo

1. strzy­ża owcza; włosy weł­ni­ste na skó­rze zwie­rzę­cia; skóra razem z wełną;
2. po­wierzch­nia włó­kien­na niek­tó­rych tka­nin;
3. naj­niż­sza war­stwa ro­ślin w lesie skła­da­ją­ca się z ro­ślin ziel­nych, po­ro­stów, mchów, grzy­bów; pod­szy­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) masa luźno splą­ta­nych włó­kien, np. z wy­strzy­żo­nej sier­ści;

 (1.2) zob. runo leśne.


Runo – spój­na masa luźno ze sobą po­wią­za­nych włó­kien lub in­nych włó­kni­stych obiek­tów. Przy­kła­dem niech bę­dzie "runo owcze" czyli zwar­ta masa ow­czej sier­ści otrzy­ma­na w pro­ce­sie strzy­że­nia owcy (por. słyn­ne "Złote runo"). Rów­nież bi­blij­ne "Runo Ge­de­o­na" (runo wełny) jest zna­nym przy­kła­dem runa. Runo to rów­nież obiekt kultu w Ana­to­lii i praw­do­po­dob­nie na Ka­u­ka­zie (w po­sta­ci całej skóry z sier­ścią).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Runodajny

do­star­cza­ją­cy runa


Źródła:

SJP.pl

Runolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ru­no­lo­gii


Źródła:

SJP.pl

Runologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i od­czy­ty­wa­niem pisma ru­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Runopodobny

przy­po­mi­na­ją­cy runy (li­te­ry al­fa­be­tu ru­nicz­ne­go)


Źródła:

SJP.pl

Runowo

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Runowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Runowy

przy­miot­nik od: runo (po­wierzch­nia włó­kien­na niek­tó­rych tka­nin), np. wy­ro­by ru­no­we


Źródła:

SJP.pl

Runway

[czy­taj: ran­łej] śro­do­wi­sko­wo: pas star­to­wy na lot­ni­sku


Źródła:

SJP.pl

Runy

1. naj­star­sze pismo pół­noc­no­e­u­ro­pej­skie, któ­rym po­słu­gi­wa­ły się ple­mio­na ger­mań­skie;
2. za­byt­ki tego pisma


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. dawne pismo uży­wa­ne przez ludy ger­mań­skie;

 (1.2) hist. za­byt­ki pi­sa­ne ru­na­mi (1.1)

 (1.3) etn. ka­rel­skie i fiń­skie lu­do­we pie­śni epic­kie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. od: run


Runy (al­fa­bet ru­nicz­ny) – al­fa­bet uży­wa­ny przez ludy ger­mań­skie, zwany przez nich fuþark. Nie­kie­dy nazwę „runy” od­no­si się także do sy­ste­mów pi­śmien­ni­czych sto­so­wa­nych przez ludy tu­rec­kie, ta­kich jak al­fa­bet or­choń­ski i ro­wasz Ma­dzia­rów. Uży­wa­ny rów­nież w obrzę­dach ma­gicz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Runąć

1. upaść, prze­wa­lić się, za­wa­lić się;
2. prze­no­śnie: po­nieść klę­skę;
3. nagle ru­szyć na kogoś, na coś


cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) gwał­tow­nie upaść w wy­ni­ku dzia­ła­nia siły cięż­ko­ści

 (1.2) gwał­tow­nie za­wa­lić się

 (1.3) o pla­nach: gdy nagle stają się nie­wy­ko­nal­ne

 (1.4) gwał­tow­nie ru­szyć w danym kie­run­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rup

[czy­taj: rup] skrót od:
1. Re­jo­no­wy Urząd Pocz­ty;
2. Re­jo­no­wy Urząd Pracy


Źródła:

SJP.pl

Rupert

imię mę­skie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rupia

1.
a) jed­nost­ka mo­ne­tar­na Indii;
b) jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ne­pa­lu;
c) jed­nost­ka mo­ne­tar­na Pa­ki­sta­nu;
d) jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ma­u­ri­tiu­sa;
e) jed­nost­ka mo­ne­tar­na Se­sze­li;
f) jed­nost­ka mo­ne­tar­na Sri Lanki;
g) jed­nost­ka mo­ne­tar­na In­do­nez­ji;
h) jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ma­le­di­wów;
2. ro­śli­na pod­wod­na o ło­dy­dze pło­żą­cej się po dnie oraz pły­wa­ją­cych nit­ko­wa­tych li­ściach i kwia­tach, ros­ną­ca w wo­dach sło­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) monet. nazwa wa­lu­ty kilku kra­jów az­ja­tyc­kich: Indii, In­do­nez­ji, Ne­pa­lu i Pa­ki­sta­nu, po­sia­da­ją­cej różną war­tość w tych kra­jach;

 (1.2) monet. wa­lu­ta Ma­le­di­wów;

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rup­pia|L.|ref=tak., ro­dzaj pod­wod­nych ro­ślin sło­nych wód;


Rupia (sanskr. "rūpja" = „sre­bro”) – nazwa jed­nost­ki mo­ne­tar­nej kilku państw az­ja­tyc­kich (Indie, Sri Lanka, Nepal, Pa­ki­stan, In­do­nez­ja) oraz wy­spiar­skich kra­jów na Oce­a­nie In­dyj­skim (Ma­le­di­wy, Se­sze­le, Ma­u­ri­tius). Dzie­li się na 100 jed­no­stek mniej­szych o róż­nych naz­wach w po­szcze­gól­nych kra­jach (pajs, sen, laria lub cent).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rupieciarnia

po­mie­szcze­nie za­peł­nio­ne ru­pie­cia­mi; gra­ciar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, w któ­rym skła­do­wa­ne są ru­pie­cie

 (1.2) iron. po­mie­szcze­nie ze sta­rym wy­po­sa­że­niem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rupieciarstwo

za­mi­ło­wa­nie do zbie­ra­nia ru­pie­ci


Źródła:

SJP.pl

Rupieciarz

czło­wiek lu­bią­cy zbie­rać rze­czy bez­war­to­ścio­we; gra­ciarz


Źródła:

SJP.pl

Rupiecie

przed­miot ma­ło­war­to­ścio­wy, czę­sto be­zu­ży­tecz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zbiór sta­rych, zni­szczo­nych i nie­przy­dat­nych rze­czy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rupieć

przed­miot ma­ło­war­to­ścio­wy, czę­sto be­zu­ży­tecz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) posp. stary, zep­su­ty lub zni­szczo­ny przed­miot

 (1.2) posp. przed­miot be­zu­ży­tecz­ny, nie­po­trzeb­ny

 (1.3) pot. po­gard. stara, brzyd­ka ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rupin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rupiowate

o ce­chach ru­pio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Rupiowaty

o ce­chach ru­pio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Rupiowy

1. → rupia;
2. je­zior­ni­ca ru­pio­wa - ga­tu­nek ston­ki


Źródła:

SJP.pl

Rupiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rupniewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rupnik

ro­śli­na ste­po­wa z ro­dzi­ny astro­wa­tych; cyt­war


Źródła:

SJP.pl

Ruprecht

imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Ruptura

w me­dy­cy­nie: prze­pu­kli­na; her­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. prze­pu­kli­na

 (1.2) daw. pot. żart. eme­ry­tu­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rupturowy

przy­miot­nik od: rup­tu­ra


Źródła:

SJP.pl

Rura

1. prze­wód o prze­kro­ju pier­ście­nio­wym uży­wa­ny zwy­kle do tran­spor­tu cie­czy i gazów;
2. prze­sta­rza­le:
a) kość długa ze szpi­kiem;
b) lufa broni pal­nej;
3. po­spo­li­cie, obraź­li­wie: ko­bie­ta;
4. re­gio­nal­nie: część pieca ku­chen­ne­go wy­ko­rzy­sty­wa­na do pie­cze­nia i prze­cho­wy­wa­nia dań cie­płych; du­chów­ka, pie­cyk, pie­kar­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­wód do tran­spor­tu pły­nów;

 (1.2) słu­pek do tańca go-go lub akro­ba­cji spor­to­wych

 (1.3) lwów. część pieca do prze­cho­wy­wa­nia go­rą­cych po­traw

 (1.4) wulg. ko­bie­ta

 (1.5) przest. lufa broni pal­nej

 (1.6) kulin. przest. długa kość ku­li­nar­na ze szpi­kiem

 (1.7) reg. pozn. kulin. cha­rak­te­ry­stycz­nie wy­gię­te kru­che ciast­ko wy­pie­ka­ne i spo­ży­wa­ne w okre­sie niek­tó­rych świąt re­li­gij­nych

wy­krzy­knik

 (2.1) okrzyk do uciecz­ki


Rura – ele­ment kon­struk­cyj­ny o prze­kro­ju po­przecz­nym zwy­kle w kształ­cie pier­ście­nia i znacz­nej dłu­go­ści. Rury są sto­so­wa­ne jako prze­wo­dy do tran­spor­tu cie­czy i gazów lub jako ele­men­ty do bu­do­wy ma­szyn i in­nych urzą­dzeń tech­nicz­nych oraz kon­struk­cji bu­dow­la­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruraczek

ek­spre­syw­nie: rurak - po­tocz­nie: po­jazd me­cha­nicz­ny, któ­re­go rama wy­ko­na­na jest z rur; ru­ro­wiec, sza­jo­wóz


Źródła:

SJP.pl

Rurak

po­tocz­nie: po­jazd me­cha­nicz­ny, któ­re­go rama wy­ko­na­na jest z rur; ru­ro­wiec, sza­jo­wóz


Źródła:

SJP.pl

Ruralista

Ru­ra­li­sta − spe­cja­li­sta w za­kre­sie pla­no­wa­nia prze­strzen­ne­go wsi i ob­sza­rów rol­nych; zwany jest rów­nież ar­chi­tek­tem te­re­nów wiej­skich. Ru­ra­li­sta zaj­mu­je się rów­nież pro­jek­to­wa­niem dla celów tu­ry­stycz­nych te­re­nów wy­po­czyn­ko­wych znaj­du­ją­cych się poza mia­stem.


Źródła:

Wikipedia

Ruralistka

→ ru­ra­li­sta


Patrz:ruralista

Źródła:

SJP.pl

Ruralistyczny

wiej­ski, lu­do­wy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ru­ra­li­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruralistyka

pro­jek­to­wa­nie i kształ­to­wa­nie kra­jo­bra­zu ot­war­te­go


Ru­ra­li­sty­ka (łac. "ru­ra­lis" - „wiej­skość”), rza­dziej ru­ry­sty­ka – nauka o pla­no­wa­niu i bu­do­wie ob­sza­rów wiej­skich, także o pow­sta­wa­niu i roz­wo­ju wiej­skich form osad­ni­czych. Zaj­mu­je się ob­sza­ra­mi po­ło­żo­ny­mi poza mia­sta­mi, a więc te­re­na­mi ot­war­ty­mi, te­re­na­mi rol­ni­czy­mi, wsia­mi, mia­stecz­ka­mi o cha­rak­te­rze rol­ni­czym. W Pol­sce po­ję­cie „ru­ra­li­sty­ka” jest czę­sto trak­to­wa­ne wąsko, obej­mu­jąc za­gad­nie­nia zwią­za­ne je­dy­nie z pla­no­wa­niem wsi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruralizacja

prze­no­sze­nie ele­men­tów kul­tu­ry, oby­cza­jo­wo­ści wiej­skiej do mia­sta; ru­sty­fi­ka­cja


Ru­ra­li­za­cja, ru­sty­fi­ka­cja – pro­ces spo­łecz­ny, w któ­rym te­re­ny miast upo­dab­nia­ją się do ob­sza­rów wiej­skich i przyj­mu­ją wiej­ski styl życia. Jest to efek­tem gwał­tow­nej mi­gra­cji z te­re­nów wiej­skich, zaz­wy­czaj wy­ni­ka­ją­cej z czyn­ni­ków eko­no­micz­nych oraz ma­so­we­go prze­no­sze­nia stan­dar­dów wiej­skich, także na­da­ją­cych tym te­re­nom cha­rak­ter rol­ni­czy. Ter­min ten sto­so­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do kra­jów roz­wi­nię­tych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruralnia

warsz­tat, w któ­rym daw­niej wy­ra­bia­no broń palną; rusz­ni­kar­nia


Źródła:

SJP.pl

Rurarski

zwią­za­ny z wy­ro­bem lub mon­ta­żem rur


Źródła:

SJP.pl

Rurarz

1. ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się mon­ta­żem rur; rur­karz;
2. daw­niej: rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem rur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ukła­da­ją­ca rury

 (1.2) osoba pro­du­ku­ją­ca rury

 (1.3) osoba zbie­ra­ją­ca rury


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rurał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. osoba głu­pia


Źródła:

Wiktionary

Rurała

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. zob. rurał.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: rurał


Źródła:

Wiktionary

Ruraż

bu­dyn­ko­wa in­sta­la­cja z rur


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­ność ukła­da­nia rur

 (1.2) efekt ukła­da­nia rur


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rurbanizacja

pro­ces nie­kon­tro­lo­wa­ne­go po­więk­sza­nia się miast; ek­sur­ba­ni­za­cja, pe­ry­ur­ba­ni­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Rureczka

zdrob­nie­nie od: rurka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: rurka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rureczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem małą rurkę


Źródła:

SJP.pl

Rureczkowy

1. zbu­do­wa­ny z ma­łych rurek;
2. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem małą rurkę


Źródła:

SJP.pl

Rurecznica

glon mor­ski z rzędu Ce­ra­mia­les; po­li­sy­fo­nia


Źródła:

SJP.pl

Rurecznik

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pier­ście­nic za­miesz­ku­ją­cy denne stre­fy wód na całym świe­cie


Źródła:

SJP.pl

Rurecznikowy

zro­bio­ny z wy­su­szo­nych ru­recz­ni­ków, np. po­karm ru­recz­ni­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Rurflet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. jeden z gło­sów wy­da­wa­nych przez or­ga­ny


Źródła:

Wiktionary

Rurka

1. mała rura - prze­wód o prze­kro­ju pier­ście­nio­wym;
2. przed­miot w kształ­cie wą­skiej, cien­kiej rury, np. rurka z bitą śmie­ta­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: rura

 (1.2) mała rura, prze­wód hy­dra­u­licz­ny

 (1.3) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy rurkę (1.2)

 (1.4) biol. ro­dzaj hy­me­no­fo­ru u grzy­bów;

 (1.5) kulin. zro­lo­wa­ne wafle lub inne cia­sto na­dzie­wa­ne bitą śmie­ta­ną lub słod­ką masą;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rurkarski

zwią­za­ny z wą­ski­mi, ob­ci­sły­mi spod­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Rurkarz

1. ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się mon­ta­żem rur; ru­rarz;
2. po­gard­li­wie: znie­wie­ścia­ły męż­czyz­na


Źródła:

SJP.pl

Rurki

1. mała rura - prze­wód o prze­kro­ju pier­ście­nio­wym;
2. przed­miot w kształ­cie wą­skiej, cien­kiej rury, np. rurka z bitą śmie­ta­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. ob­ci­słe spod­nie z nie­po­sze­rza­ny­mi no­gaw­ka­mi

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lp. od: rurka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rurkoczułkowiec

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pier­ście­nic


Źródła:

SJP.pl

Rurkokwiatowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych; wie­lo­si­łow­ce


Źródła:

SJP.pl

Rurkokwiatowe

po­dro­dzi­na ro­ślin w obrę­bie astro­wa­tych; Aste­ro­i­de­ae


Źródła:

SJP.pl

Rurkokwiatowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych; wie­lo­si­ło­wiec


Źródła:

SJP.pl

Rurkokwiatowy

o ce­chach rur­kok­wia­to­wych (po­dro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Rurkonos

ro­dzaj nie­to­pe­rza z ro­dzi­ny ru­daw­ko­wa­tych


Nie mylić z: rur­ko­no­se – rząd pta­ków.

Rur­ko­nos ("Nyc­ti­me­ne") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Nyc­ti­me­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ru­daw­ko­wa­tych (Pte­ro­po­di­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rurkonose

rząd wod­nych i nad­wod­nych pta­ków obej­mu­ją­cy 4 ro­dzi­ny: al­ba­tro­sy, bu­rzy­ki, na­wał­ni­ki i nurce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pro­cel­la­rii­for­mes|Fürbringer|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp.; M., B. i W. lm nm. od: rur­ko­no­sy


Rur­ko­no­se (Pro­cel­la­rii­for­mes) – rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae). Praw­do­po­dob­nie wy­o­dręb­ni­ły się na wczes­nym eta­pie ewo­lu­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rurkonosy

o ce­chach rur­ko­no­sych (rząd pta­ków)


Źródła:

SJP.pl

Rurkopław

mor­ski stuł­bio­pław two­rzą­cy ko­lo­nie; ce­wio­pław


Źródła:

SJP.pl

Rurkopławy

ja­mo­chło­ny z rzędu za­li­cza­ne­go do gro­ma­dy stuł­bio­pła­wów, wy­stę­pu­ją­ce wy­łącz­nie w mo­rzach peł­no­sło­nych stre­fy umiar­ko­wa­nej i podz­wrot­ni­ko­wej


Rur­ko­pła­wy, ce­wio­pła­wy (Sip­ho­nop­ho­ra) – rząd wy­łącz­nie mor­skich, pe­la­gicz­nych stuł­bio­pła­wów (Hy­dro­zoa) two­rzą­cych swo­bod­nie pły­wa­ją­ce, wie­lo­po­sta­cio­we ko­lo­nie (kor­mu­sy) zło­żo­ne z osob­ni­ków po­li­po­wa­tych i me­du­zo­wa­tych. Ko­lo­nie ich skła­da­ją się z głów­ne­go pnia, na któ­rym osa­dzo­ne są osob­ni­ki o róż­nej bu­do­wie i ma­ją­ce różne zna­cze­nie fiz­jo­lo­gicz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rurkowatość

cecha cze­goś przy­po­mi­na­ją­ce­go rurkę


Źródła:

SJP.pl

Rurkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem rurkę;
2. zło­żo­ny z czę­ści przy­po­mi­na­ją­cych rurki


Źródła:

SJP.pl

Rurkować

prze­sta­rza­le:
1. ukła­dać włosy w karby za po­mo­cą rurek;
2. ukła­dać w fałdy; fał­do­wać


Źródła:

SJP.pl

Rurkowiec

po­tocz­nie: osoba no­szą­ca rurki (wą­skie, ob­ci­słe spod­nie)


Źródła:

SJP.pl

Rurkownica

kwiat ogro­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Rurkowy

ma­ją­cy kształt rurki


Źródła:

SJP.pl

Rurkozębne

Rur­ko­zęb­ne, mrów­ni­ki, słu­po­zęb­ne (Tu­bu­li­den­ta­ta) – rząd ssa­ków z in­fra­gro­ma­dy ło­ży­sko­wych (Pla­cen­ta­lia), do któ­re­go za­li­cza się jedna ro­dzi­na (mrów­ni­ko­wa­te) z jed­nym współ­cze­śnie wy­stę­pu­ją­cym ga­tun­kiem (mrów­ni­kiem). Zwie­rzę­ta te za­miesz­ku­ją ot­war­te te­re­ny Afry­ki, na po­łud­nie od Sa­ha­ry. Nazwę "słu­po­zęb­ne, rur­ko­zęb­ne" zaw­dzię­cza­ją szcze­gól­ne­mu uzę­bie­niu, na które skła­da się 20 słu­po­wa­tych zębów, a nazwa "mrów­ni­ki" zwią­za­na jest z ich pre­fe­ren­cja­mi po­kar­mo­wy­mi – mrów­ni­ki żywią się mrów­ka­mi i ter­mi­ta­mi.


Źródła:

Wikipedia

Rurmistrz

w daw­niej Pol­sce: osoba na­dzo­ru­ją­ca miej­skie wo­do­cią­gi


Źródła:

SJP.pl

Rurmus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. techn. ro­dzaj wo­do­cią­gu, prze­pom­pow­ni bu­do­wa­ny w śred­nio­wie­czu


Źródła:

Wiktionary

Rurociąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sy­stem po­łą­czo­nych rur wraz z nie­zbęd­nym os­przę­tem wy­ko­rzy­sty­wa­ny do tran­spor­tu sub­stan­cji na duże od­le­gło­ści;


Ru­ro­ciąg – bu­dow­la li­nio­wa słu­żą­ca do prze­sy­ła­nia pły­nów i mie­sza­nin.

We­dług Dy­rek­ty­wy ci­śnie­nio­wej (2014/68/UE) ru­ro­cią­gi oz­na­cza­ją czę­ści skła­do­we in­sta­la­cji ru­ro­wych przez­na­czo­nych do tran­spor­tu pły­nów, po po­łą­cze­niu razem w zin­te­gro­wa­ny układ ci­śnie­nio­wy. Ru­ro­cią­gi obej­mu­ją w szcze­gól­no­ści rury lub układ rur, kształt­ki ru­ro­we, złącz­ki, kom­pen­sa­to­ry, prze­wo­dy ela­stycz­ne lub inne sto­sow­ne czę­ści skła­do­we prze­no­szą­ce ci­śnie­nie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rurociągowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ru­ro­cią­giem


Źródła:

Wiktionary

Ruronim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na wsi lub po­je­dyn­cze­go obiek­tu go­spo­dar­skie­go


Źródła:

Wiktionary

Rurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ru­ro­wać.


Źródła:

Wiktionary

Rurowaty

przy­po­mi­na­ją­cy rurę


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy rurę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rurować

mon­to­wać rury


cza­sow­nik

 (1.1) techn. obu­do­wy­wać ru­ra­mi ot­wo­ry wiert­ni­cze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rurowiec

po­tocz­nie: po­jazd me­cha­nicz­ny, któ­re­go rama wy­ko­na­na jest z rur; rurak, sza­jo­wóz


Źródła:

SJP.pl

Rurownia

dział fa­bry­ki zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją rur


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wy­dział pro­duk­cyj­ny za­kła­du, gdzie wyt­wa­rza się rury


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rurowy

przy­miot­nik od: rura (zwy­kle w zna­cze­niu: prze­wód o prze­kro­ju pier­ście­nio­wym uży­wa­ny zwy­kle do tran­spor­tu cie­czy i gazów), np. po­łą­cze­nia ru­ro­we


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy rury


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruryk

Ruryk (sta­ro­ru­ski: Рюрикъ trl: "Riurikъ", ukr./ Рю́рик, Hrœrikr; ur. ok. 830, zm. 879) – we­dług tra­dy­cji kro­ni­kar­skiej przy­wód­ca od­dzia­łu Wa­re­gów, który osiadł na za­pro­sze­nie zbun­to­wa­nej lud­no­ści przysz­łe­go księ­stwa No­wo­grodz­kie­go i zo­stał ich wład­cą około 862 roku. Uwa­ża­ny za za­ło­ży­cie­la pań­stwa ru­skie­go i pro­to­pla­stę rodu Ru­ry­ko­wi­czów, dy­na­stii pa­nu­ją­cej w róż­nych pań­stwach ru­skich nie­przer­wa­nie do śmier­ci cara Fio­do­ra I.


Źródła:

Wikipedia

Rurykowicz

czło­nek dy­na­stii ru­skiej wy­wo­dzą­cej się od le­gen­dar­ne­go wodza nor­mań­skie­go Ru­ry­ka


Źródła:

SJP.pl

Rurykowicze

dy­na­stia ruska


Ru­ry­ko­wi­cze ( Рю́риковичі, Рю́риковичи) – ród ruski wy­wo­dzą­cy się od le­gen­dar­ne­go wodza Wa­re­gów – Ru­ry­ka I, po­cho­dzą­ce­go naj­praw­do­po­dob­niej z Pół­wy­spu Jut­landz­kie­go.

Knia­zio­wie z tej dy­na­stii zdo­ła­li sku­pić pod swymi rzą­da­mi część Wa­re­gów, ple­mion sło­wiań­skich i ple­mion ugro­fiń­skich i tym samym dali po­czą­tek Rusi Ki­jow­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rurzyca

1. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim;
2. prawy do­pływ Odry;
3. prawy do­pływ Gwdy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rurzycki

→ Ru­rzy­ca


Patrz:Rurzyca

Źródła:

SJP.pl

Rurówka

zwie­rzę z gro­ma­dy wie­lo­szcze­tów; ser­pu­la


Źródła:

SJP.pl

Rus

dawna gra w karty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. le­gen­dar­ny za­ło­ży­ciel pań­stwa ru­skie­go;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. zob. Ro­sja­nin.


Rus (ukr. Рус) – le­gen­dar­ny pro­to­pla­sta Ru­si­nów (póź­niej­szych Ukra­iń­ców, Bia­ło­ru­si­nów i Ro­sjan), wy­stę­pu­ją­cy w pol­skiej le­gen­dzie o trzech bra­ciach. Brat Cze­cha i Lecha.

We­dług le­gen­dy po­da­nej w "Kro­ni­ce wiel­ko­pol­skiej" był bra­tem Cze­cha i Lecha, a bra­cia mieli przy­być z Pa­no­nii. Rusa nie znają póź­niej­sze, cze­skie wer­sje le­gen­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusak

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) reg. rudy koń


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ru­sał­ką, do­ty­czą­cy ru­sał­ki


Źródła:

Wiktionary

Rusanowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) te­re­ny, na któ­rych le­ża­ła dawna ko­lo­nia, obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Ho­łu­bi­cze;

 (1.2) wieś w Rosji, w siel­so­wie­cie ko­stiel­cew­skim re­jo­nu kur­cza­tow­skie­go w ob­wo­dzie kur­skim;

 (1.3) osied­le w re­jo­nie za­pad­nod­wiń­skim;

 (1.4) sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Ru­sa­no­wo (1.3), w re­jo­nie za­pad­nod­wiń­skim, w ob­wo­dzie twer­skim, w Rosji;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rusała

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. ru­sał­ka


Źródła:

Wiktionary

Rusałczany

przy­miot­nik

 (1.1) książk. jak u ru­sał­ki


Źródła:

Wiktionary

Rusałczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ru­sał­ką, do­ty­czą­cy ru­sał­ki


Źródła:

Wiktionary

Rusałeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ru­sał­ka


Źródła:

Wiktionary

Rusałka

1. ba­śnio­wa nimfa wodna lub leśna, prze­by­wa­ją­ca w mo­rzach, je­zio­rach, rze­kach, wa­bią­ca ludzi; wod­ni­ca;
2. motyl dzien­ny z ro­dzi­ny po­łud­nic


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. de­mo­nicz­na isto­ta o ko­bie­cej po­sta­ci wy­stę­pu­ją­ca w mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej;

 (1.2) ent. nazwa niek­tó­rych ga­tun­ków mo­ty­li z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nymp­ha­li­dae|ref=tak.


Ru­sał­ka – w re­li­gii Sło­wian de­mo­nicz­na isto­ta za­miesz­ku­ją­ca lasy, pola i zbior­ni­ki wodne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusałkowate

ro­dzi­na mo­ty­li o sil­nie roz­wi­nię­tych i pię­knie ubar­wio­nych skrzy­dłach; po­łud­ni­ce, po­łud­ni­co­wa­te, per­łow­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nymp­ha­li­dae|Ra­fi­nes­que|ref=tak., ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych;


Ru­sał­ko­wa­te, ru­sał­ki, po­łud­ni­co­wa­te, po­łud­ni­ce, per­łow­ce (Nymp­ha­li­dae) – ro­dzi­na z grupy mo­ty­li dzien­nych (Rho­pa­lo­ce­ra). W 633 ro­dza­jach za­wie­ra 5 700 ga­tun­ków roz­po­wszech­nio­nych na całym świe­cie (w Pol­sce 75), m.in. ru­sał­ki, prze­plat­ki, do­stoj­ki, mie­nia­ki. Mają zre­du­ko­wa­ną przed­nią parę od­nó­ży, za­tra­ci­ły funk­cje krocz­ne, sa­miec używa ich do czy­szcze­nia czu­łek. Gą­sie­ni­ce owło­sio­ne lub kol­cza­ste.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusałkowaty

o ce­chach ru­sał­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Ruse

daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: ma­ją­cy jasne włosy (blond lub rude)


Ruse, Ru­szczuk ( Русе; Rusçuk; Se­xa­gin­ta Pri­sta) – mia­sto w Buł­ga­rii, nad Du­na­jem, piąte pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców w kraju. Sto­li­ca ob­wo­du Ruse i gminy Ruse. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 wrze­śnia 2023 roku miej­sco­wość li­czy­ła 141 474 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rusecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rusek

1. lek­ce­wa­żą­co o Ro­sja­ni­nie; ruski (Ruski), Rusek;
2. w żar­go­nie ucz­niow­skim - lek­cja ję­zy­ka ro­syj­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. Ro­sja­nin

 (1.2) pot. uczn. język ro­syj­ski jako przed­miot szkol­ny

 (1.3) pot. uczn. lek­cja ję­zy­ka ro­syj­skie­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rushdie

[czy­taj: rasz­di] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rusiec

nazwa kilku wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rusiecki

przy­miot­nik od: Ru­siec


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ru­szczą, do­ty­czą­cy Ru­szczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusin

miesz­ka­niec Rusi (jed­ne­go z wielu hi­sto­rycz­nych państw i re­gio­nów)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. gbur


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusinek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rusiniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rusinka

miesz­kan­ka Rusi (jed­ne­go z wielu hi­sto­rycz­nych państw i re­gio­nów)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. miesz­kan­ka Rusi


Ru­sin­ka – utwór ma­ce­doń­skie­go pio­sen­ka­rza Włat­ka Iliew­skie­go wy­da­ny w 2011. Au­to­ra­mi pio­sen­ki są Gil­gor Ko­prov, Wła­di­mir Dojčinowski, Jovan Jo­va­nov i Marek Marinkoviḱ-Slat­ka­ri­sti­ka. Ofi­cjal­ny te­le­dysk do pio­sen­ki uka­zał się 17 marca 2011, a jego re­ży­se­rem zo­stał Boško Stoliḱ.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusinowice

Ru­si­no­wi­ce (niem. "Rus­chi­no­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Ko­szę­cin.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga linia ko­le­jo­wa Ka­to­wi­ce – Lu­bli­niec, z przy­stan­kiem Ru­si­no­wi­ce.

Wieś liczy ok. 1300 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Rusinowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rusinowski

przy­miot­nik od: Ru­si­no­wo, Ru­si­nów


Źródła:

SJP.pl

Rusinów

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rusiński

→ Rusin


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ru­si­na­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. wschod­nio­sło­wiań­ski język uży­wa­ny przez Ru­si­nów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Rusin

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruska

lek­ce­wa­żą­co o Ro­sjan­ce; Ruska, So­wiet­ka (so­wiet­ka), ka­cap­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. Ro­sjan­ka

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. lp. od: zob. rusek.

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. od: zob. ruski.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruski

1. do­ty­czą­cy Rusi;
2. po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co:
a) ro­syj­ski (zwią­za­ny z Rosją);
b) ra­dziec­ki (zwią­za­ny ze Związ­kiem Ra­dziec­kim);
3. pie­ro­gi ru­skie - ro­dzaj pie­ro­gów o na­dzie­niu se­ro­wo-ce­bu­lo­wo-ziem­nia­cza­nym


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­wią­zu­ją­cy do Rusi

 (1.2) po­gard. ro­syj­ski, po­cho­dzą­cy z Rosji lub Związ­ku Ra­dziec­kie­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gwara. uczn. język ro­syj­ski (przed­miot szkol­ny)

 (2.2) gwara. uczn. język ro­syj­ski (lek­cja)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) po­gard. Ro­sja­nin (patrz też uwagi)


Ruski – zlik­wi­do­wa­na wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa we wsi Bo­ro­wi­ca, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w Pol­sce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruskie

ru­skie pie­ro­gi


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. kulin. pie­ro­gi ru­skie

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|ruski.

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) depr. plu­ral|ruski.


Ru­skie (ukr. Руське) – nie­ist­nie­ją­ca obec­nie wieś w Bie­szcza­dach na te­re­nie gminy Lu­to­wi­ska, po­ło­żo­na na lewym brze­gu Sanu, na­prze­ciw­ko Chmie­la.

Lo­ko­wa­na przed 1580 ro­kiem na pra­wie wo­ło­skim w do­brach Kmi­tów. W 1921 r. li­czy­ła 30 domów i 184 miesz­kań­ców – sa­mych gre­ko­ka­to­li­ków. We wsi była nie­wiel­ka cer­kiew zbu­do­wa­na w 1848 roku i dwór. W po­ło­wie XIX wieku wła­ści­cie­la­mi po­sia­dło­ści ta­bu­lar­nej w Ru­skiem była Kry­sty­na Niem­czew­ska i współ­wła­ści­cie­le.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruskin

[czy­taj: ra­skin] naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruskość

ruski cha­rak­ter


Źródła:

SJP.pl

Rusnak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rusocice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rusocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rusofil

zwo­len­nik, sym­pa­tyk tego, co ro­syj­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek od­da­ny spra­wom zwią­za­nym z Rosją, sym­pa­tyk Ro­sjan


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusofilia

sym­pa­tia do Ro­sjan i wszyst­kie­go, co ro­syj­skie; ru­so­fil­stwo, ru­so­fi­lizm, mo­ska­lo­fi­lizm, mo­ska­lo­fil­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) życz­li­wy sto­su­nek do wszyst­kie­go, co ro­syj­skie


Ru­so­fi­lia, ru­so­fil­stwo, ru­so­fi­lizm – przy­chyl­ny sto­su­nek wobec Rosji, jej hi­sto­rii, ję­zy­ka, kul­tu­ry, oby­cza­jów czy do sa­mych Ro­sjan. An­to­ni­mem ru­so­fi­lii jest ru­so­fo­bia.

Ru­so­fi­lia w kon­tek­ście hi­sto­rycz­nym jest zja­wi­skiem zwią­za­nym z na­ro­da­mi, które miały stały kon­takt z Rosją, czę­sto są­sia­du­jąc z nią lub będąc pod jej oku­pa­cją. W czę­ściach Eu­ro­py Wschod­niej ru­so­fi­lia za­czę­ła po­ja­wiać się od po­cząt­ku XX wieku w cha­rak­te­rze ruchu mniej­szo­ścio­we­go (patrz: mo­ska­lo­fil­stwo).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusofilizm

ru­so­fil­stwo, mo­ska­lo­fi­lizm, mo­ska­lo­fil­stwo;
1. sym­pa­tia do Ro­sjan i wszyst­kie­go, co ro­syj­skie;
2. przy­chyl­ność dla daw­ne­go ruchu spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go wśród lud­no­ści ukra­iń­skiej na te­re­nie Ga­li­cji, dą­żą­ce­go do so­ju­szu z car­ską Rosją


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) życz­li­wy sto­su­nek do wszyst­kie­go, co ro­syj­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusofilka

→ ru­so­fil


Patrz:rusofil

Źródła:

SJP.pl

Rusofilski

przy­jaz­ny Rosji, wszyst­kie­mu co ro­syj­skie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­ce­cho­wa­ny ru­so­fil­stwem, sym­pa­ty­zu­ją­cy z Rosją, Ro­sja­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusofilstwo

ru­so­fi­lizm, mo­ska­lo­fi­lizm, mo­ska­lo­fil­stwo;
1. sym­pa­tia do Ro­sjan i wszyst­kie­go, co ro­syj­skie;
2. przy­chyl­ność dla daw­ne­go ruchu spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go wśród lud­no­ści ukra­iń­skiej na te­re­nie Ga­li­cji, dą­żą­ce­go do so­ju­szu z car­ską Rosją


Źródła:

SJP.pl

Rusofob

osoba ne­ga­tyw­nie na­sta­wio­na do wszyst­kie­go, co ro­syj­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek nie­lu­bią­cy Ro­sjan i Rosji, kse­no­fo­bicz­nie trak­tu­ją­cy spra­wy ro­syj­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusofobia

wro­gość lub nie­chęć do Ro­sjan i do wszyst­kie­go, co ro­syj­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. nie­chęć do Rosji, Ro­sjan i tego, co ro­syj­skie;


Ru­so­fo­bia – po­sta­wa wy­ra­ża­ją­ca nie­chęć lub strach przed Rosją, Ro­sja­na­mi lub ro­syj­ską kul­tu­rą. Prze­ci­wień­stwem ru­so­fo­bii jest ru­so­fi­lia.

Hi­sto­rycz­nie ru­so­fo­bia obej­mo­wa­ła za­rów­no ini­cjo­wa­ne przez pań­stwo jak i od­dol­ne prze­śla­do­wa­nia i dy­skry­mi­na­cję, a także pro­pa­gan­dę za­wie­ra­ją­cą na­stro­je an­ty­ro­syj­skie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusofobicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ru­so­fo­bicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Rusofobiczny

→ ru­so­fo­bia


przy­miot­nik

 (1.1) wrogi lub nie­chęt­ny do Ro­sjan i do wszyst­kie­go, co ro­syj­skie


Patrz:rusofobia

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusofobka

ko­bie­ta ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co ro­syj­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ko­bie­ta nie­lu­bią­ca Ro­sjan i Rosji, kse­no­fo­bicz­nie trak­tu­ją­ca spra­wy ro­syj­skie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rusowo

Ru­so­wo – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ustro­nie Mor­skie.

We­dług da­nych urzę­du gminy z 2005 roku wieś miała 372 miesz­kań­ców.

W la­tach 1954–1957 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ru­so­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ustro­nie Mor­skie.


Źródła:

Wikipedia

Russ

skrót od: Rada Uczel­nia­na Sa­mo­rzą­du Stu­denc­kie­go


Russ – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Dolny Ren.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 1113 osoby, 96 os./km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Russell

[czy­taj: rasel] naz­wi­sko, m.in. Ber­trand Rus­sell (1872-1970) - uczo­ny an­giel­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Russo

Russo, właśc. Ri­car­do So­a­res Flo­ren­cio (ur. 15 stycz­nia 1976 w Re­ci­fe) – bra­zy­lij­ski pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji prawy obroń­ca. Obec­nie wy­stę­pu­je w EC Santo André.


Źródła:

Wikipedia

Russocice

Nie mylić z: Ru­so­ci­ce.

Rus­so­ci­ce (nazwa hi­sto­rycz­na: Ru­so­ci­ce) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Wła­dy­sła­wów.

Do 1870 ist­nia­ła gmina Rus­so­ci­ce. W okre­sie II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś była sie­dzi­bą gminy Wła­dy­sła­wów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Rustaweli

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rustawi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Gruz­ji, po­ło­żo­ne nad rzeką Kurą;


Ru­sta­wi ( რუსთავი) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Gruz­ji, w re­gio­nie Dolna Kart­lia, nad rzeką Kurą.

Mia­sto zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1948 r. w po­bli­żu du­że­go za­kła­du me­ta­lur­gicz­ne­go, na miej­scu sta­re­go osied­la, zni­szczo­ne­go przez Ti­mu­ra około 1400 r. Czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto kraju, liczy ponad 100 tys. miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rustawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ru­sta­wi, do­ty­czą­cy Ru­sta­wi


Źródła:

Wiktionary

Rustyfikacja

prze­no­sze­nie ele­men­tów kul­tu­ry, oby­cza­jo­wo­ści wiej­skiej do mia­sta; ru­ra­li­za­cja


Źródła:

SJP.pl

Rustyk

de­ko­ra­cyj­ne wy­koń­cze­nie ścian bu­dyn­ku okła­dzi­ną z chro­po­wa­to ob­cio­sa­ne­go ka­mie­nia; ru­styk


Ru­styk (łac. "Ru­sti­cus") – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od "ru­sti­cus" - "ru­sty­kal­ny". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Ru­styk, mnich (V wiek).

Ru­styk imie­ni­ny ob­cho­dzi 25 kwiet­nia, 17 sierp­nia, 10 paź­dzier­ni­ka, 14 paź­dzier­ni­ka i 26 paź­dzier­ni­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rustyka

de­ko­ra­cyj­ne wy­koń­cze­nie ścian bu­dyn­ku okła­dzi­ną z chro­po­wa­to ob­cio­sa­ne­go ka­mie­nia; ru­styk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) de­ko­ra­cyj­ne wy­koń­cze­nie ścia­ny okła­dzi­ną z chro­po­wa­to ocio­sa­ne­go ka­mie­nia na wzór na­tu­ral­ne­go łomu ka­mien­ne­go;


Ru­sty­ka – spo­sób de­ko­ra­cyj­ne­go obro­bie­nia fak­tu­ry po­wierzch­ni muru ka­mien­ne­go lub ka­mien­nej okła­dzi­ny ścien­nej, tak aby miały su­ro­wy wy­gląd (zwany po­pu­lar­nie „na dziko”). Po­le­gał na obłu­pa­niu albo od­bi­ciu kra­wę­dzi ka­mien­ne­go bloku przy po­mo­cy od­bi­ja­ka. Obro­bio­ne w ten spo­sób lico było imi­ta­cją na­tu­ral­ne­go łomu ka­mien­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rustykalizm

za­mi­ło­wa­nie do życia wiej­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Rustykalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ru­sty­kal­ny, wiej­sko


Źródła:

Wiktionary

Rustykalność

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla wsi i wie­śnia­ków; lu­do­wość, chłop­skość, wiej­skość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co ru­sty­kal­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rustykalny

książ­ko­wo: ma­ją­cy zwią­zek ze wsią i jej miesz­kań­ca­mi; wiej­ski, chłop­ski, wie­śnia­czy, lu­do­wy


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. o wiej­skim cha­rak­te­rze (mó­wiąc o przed­mio­tach, bu­dyn­kach itp.)

 (1.2) hist. wiej­ski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rustykostwo

Ru­styk z mał­żon­ką; Ru­sty­ko­wie


Źródła:

SJP.pl

Rustykowany

rzad­ko: okła­dać ru­sty­ką


Źródła:

SJP.pl

Rustykować

rzad­ko: okła­dać ru­sty­ką


Źródła:

SJP.pl

Rustykowie

Ru­styk z mał­żon­ką; Ru­sty­ko­stwo


Źródła:

SJP.pl

Rustykowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ru­sty­ka lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Rusy

daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: ma­ją­cy jasne włosy (blond lub rude)


przy­miot­nik

 (1.1) daw. rudy


Rusy (niem. "Ros­sen", dawn. pol. "Ro­si­ny") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusycysta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ru­sy­cy­sty­ki (nauki o ję­zy­ku i li­te­ra­tu­rze ro­syj­skiej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. jęz. znaw­ca ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry ro­syj­skiej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusycystka

→ ru­sy­cy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. jęz. znaw­czy­ni ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry ro­syj­skiej

 (1.2) eduk. na­u­czy­ciel­ka ję­zy­ka ro­syj­skie­go


Patrz:rusycysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusycystyczny

→ ru­sy­cy­sty­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ru­sy­cy­sty­ką, do­ty­czą­cy ru­sy­cy­sty­ki


Patrz:rusycystyka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusycystyka

→ ru­sy­cy­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zwią­za­na z kul­tu­rą, ję­zy­kiem i li­te­ra­tu­rą Rosji


Patrz:rusycysta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusycyzm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku ro­syj­skim albo z niego prze­ję­te


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka ro­syj­skie­go;


Ru­sy­cyz­my (rzad­ko: ru­syzm) – za­po­ży­cze­nia ro­syj­skie, wy­ra­zy, ich zna­cze­nia i formy, związ­ki wy­ra­zo­we i kon­struk­cje ję­zy­ko­we prze­ję­te z ję­zy­ka ro­syj­skie­go lub wzo­ro­wa­ne na jego mo­de­lach, które nie są zgod­ne z nor­ma­mi ję­zy­ka pol­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusyfikacja

przyj­mo­wa­nie lub na­rzu­ca­nie kul­tu­ry ro­syj­skiej i ję­zy­ka ro­syj­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. kult. polit. na­rzu­ca­nie lub pro­ces przyj­mo­wa­nia ję­zy­ka i kul­tu­ry ro­syj­skiej;


Ru­sy­fi­ka­cja – pro­ces do­bro­wol­ne­go lub przy­mu­so­we­go przys­wa­ja­nia ję­zy­ka ro­syj­skie­go i kul­tu­ry ro­syj­skiej przez osoby lub zbio­ro­wo­ści funk­cjo­nu­ją­ce wcze­śniej w ra­mach in­nych kul­tur.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusyfikacyjny

do­ty­czą­cy ru­sy­fi­ka­cji


Źródła:

SJP.pl

Rusyfikator

osoba na­rzu­ca­ją­ca kul­tu­rę ro­syj­ską i język ro­syj­ski


Źródła:

SJP.pl

Rusyfikatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ru­sy­fi­ka­cją


Źródła:

SJP.pl

Rusyfikatorski

→ ru­sy­fi­ka­tor


Patrz:rusyfikator

Źródła:

SJP.pl

Rusyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzu­ca­nie albo przyj­mo­wa­nie ję­zy­ka i kul­tu­ry ro­syj­skiej


Źródła:

Wiktionary

Rusyfikować

zru­szczać, ru­szczyć;
1. pod­da­wać kogoś lub coś wpły­wom kul­tu­ry i ję­zy­ka Ro­sjan;
2. ru­sy­fi­ko­wać się - pod­da­wać się wpły­wom kul­tu­ry i ję­zy­ka Ro­sjan, sta­wać się Ro­sja­ni­nem, na­bie­rać cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Ro­sjan; ru­szczeć


Źródła:

SJP.pl

Rusyzm

wyraz po­cho­dzą­cy z ję­zy­ków uży­wa­nych na wschod­nich kre­sach daw­nej Pol­ski


Źródła:

SJP.pl

Ruszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ru­szać.


Źródła:

Wiktionary

Ruszać

1. za­czy­nać czyn­ność po­ru­sza­nia się w ja­kimś kie­run­ku;
2. zmie­niać miej­sce po­ło­że­nia cze­goś, wy­ko­ny­wać ruchy;
3. do­ty­kać cze­goś;
4. za­czy­nać funk­cjo­no­wa­nie


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. ru­szyć)

 (1.1) wpra­wiać w ruch lub utrzy­my­wać w ruchu, po­wo­do­wać wy­ko­na­nie ruchu

 (1.2) roz­po­czy­nać dzia­ła­nie

 (1.3) pot. do­ty­kać

 (1.4) pot. po­wo­do­wać silne emo­cje

 (1.5) pot. uszczu­plać za­so­by

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ru­szać się (dk. ru­szyć się)

 (2.1) wpra­wiać sie­bie w ruch lub w nim po­zo­sta­wać, wy­ko­ny­wać ruch

 (2.2) wy­ko­ny­wać ja­kieś dzia­ła­nie, roz­po­czy­nać wy­ko­ny­wa­nie dzia­ła­nia

 (2.3) pot. upra­wiać ak­tyw­ność fi­zycz­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruszbana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zjeż­dżal­nia


Źródła:

Wiktionary

Ruszciarz

ro­bot­nik w pod­sadz­kow­ni oczy­szcza­ją­cy ruszt leja pod­sadz­ko­we­go z brył ma­te­ria­łu i in­nych za­nie­czy­szczeń


Źródła:

SJP.pl

Ruszcik

zdrob­nie­nie od: ruszt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ruszt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruszczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ruszczeć

pod­da­wać się wpły­wom kul­tu­ry i ję­zy­ka Ro­sjan, sta­wać się Ro­sja­ni­nem, na­bie­rać cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Ro­sjan; ru­sy­fi­ko­wać się, ru­szczyć się


Źródła:

SJP.pl

Ruszczyc

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ruszczyk

wiecz­nie zie­lo­ny krzew z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych; my­szo­płoch


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. jęz. język ruski (któ­ry­kol­wiek współ­czes­ny lub sta­ro­ru­ski)

 (1.2) książk. kult. to, co ru­skie

 (1.3) książk. jęz. język ro­syj­ski


Ru­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Ko­ma­rów-Osada.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ko­ma­rów-Osada. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 158 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Ruszczyć

zru­szczać, ru­sy­fi­ko­wać;
1. pod­da­wać kogoś lub coś wpły­wom kul­tu­ry i ję­zy­ka Ro­sjan;
2. ru­szczyć się - pod­da­wać się wpły­wom kul­tu­ry i ję­zy­ka Ro­sjan, sta­wać się Ro­sja­ni­nem, na­bie­rać cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Ro­sjan; ru­szczeć


Źródła:

SJP.pl

Ruszczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ruszecki

→ Rusz­ki


Patrz:Ruszki

Źródła:

SJP.pl

Ruszenice

Ru­sze­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów.

W skład so­łect­wa "Ru­sze­ni­ce" wcho­dzi także wieś Ru­sze­ni­ce-Ko­lo­nia.

Ru­sze­ni­ce są obec­nie nie­wiel­ką miej­sco­wo­ścią po­ło­żo­ną nie­o­po­dal rzeki Czar­nej.


Źródła:

Wikipedia

Ruszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ru­szyć.


Źródła:

Wiktionary

Ruszki

1. wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim;
3. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruszkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruszkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ruszkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rusznica

dawna ręcz­na broń palna o dłu­giej lufie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. ręcz­na broń palna o dłu­giej lufie


Rusz­ni­ca (sta­ro­pol. "ru­śni­ca" z czes. "ručnice") – jeden z pier­wszych typów pry­mi­tyw­nej ręcz­nej broni pal­nej nie­po­sia­da­ją­cej zamka, zna­nej w Eu­ro­pie już od XIV w.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusznicowy

→ rusz­ni­ca


Patrz:rusznica

Źródła:

SJP.pl

Rusznik

ukra­iń­ski wy­szy­wa­ny ręcz­nik de­ko­ra­cyj­ny


Źródła:

SJP.pl

Rusznikarka

→ rusz­ni­karz


Patrz:rusznikarz

Źródła:

SJP.pl

Rusznikarnia

warsz­tat, w któ­rym na­pra­wia się broń


Źródła:

SJP.pl

Rusznikarski

przy­miot­nik od: rusz­ni­karz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rusz­ni­kar­stwem, do­ty­czą­cy rusz­ni­kar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rusznikarstwo

Rusz­ni­kar­stwo – rze­mio­sło, w któ­re­go za­kres wcho­dzi pro­duk­cja i na­pra­wa broni strze­lec­kiej. Osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się rusz­ni­kar­stwem na­zy­wa­na jest rusz­ni­ka­rzem.

W Pol­sce rusz­ni­kar­stwo jest za­wo­dem po­zasz­kol­nym, wy­ko­ny­wać może go więc osoba po ukoń­cze­niu prak­tyk cze­lad­ni­czych i uzy­ska­niu upraw­nień cze­lad­ni­ka lub mi­strza.


Źródła:

Wikipedia

Rusznikarz

1. żoł­nierz na­pra­wia­ją­cy broń palną;
2. daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy rusz­ni­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. osoba zaj­mu­ją­ca się pro­duk­cją, na­pra­wą i kon­ser­wa­cją ręcz­nej broni pal­nej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Ruszt

1. część pa­le­ni­ska skła­da­ją­ca się z me­ta­lo­wych prę­tów;
2. w bu­dow­nict­wie kon­struk­cja zło­żo­na z sze­re­gu krzy­żu­ją­cych się belek sta­no­wią­ca pod­sta­wę fun­da­men­tów, stro­pów, da­chów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część urzą­dze­nia do spa­la­nia (pieca lub kotła), a także gril­la, pod którą umie­szcza się pa­li­wo

 (1.2) bud. pła­ski układ kon­struk­cyj­ny, zło­żo­ny z krzy­żu­ją­cych się belek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rusztowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. pro­wi­zo­rycz­na kon­struk­cja szkie­le­to­wa ułat­wia­ją­ca prace na wy­so­ko­ści przy wzno­sze­niu i re­mon­to­wa­niu bu­dow­li;

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rusz­to­wać.


Rusz­to­wa­nie – tym­cza­so­wa kon­struk­cja, umoż­li­wia­ją­ca pracę na wy­so­ko­ści od dwóch do kil­ku­dzie­się­ciu me­trów ponad po­dło­żem (zie­mią, po­dło­gą po­mie­szcze­nia, po­wierzch­nią po­kła­du stat­ku itp.), tzn. poza za­się­giem rąk sto­ją­ce­go czło­wie­ka.

Rusz­to­wa­nia wy­ko­rzy­sty­wa­ne są przy bu­do­wie i re­mon­tach bu­dyn­ków (przez tyn­ka­rzy, ma­la­rzy, de­ka­rzy itp.), ale także jako tym­cza­so­we kon­struk­cje nośne do róż­nych in­nych celów (np.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rusztowanko

zdrob­nie­nie od: rusz­to­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Ruszyć

1. za­cząć czyn­ność po­ru­sza­nia się w ja­kimś kie­run­ku;
2. zmie­nić miej­sce po­ło­że­nia cze­goś;
3. dot­knąć cze­goś;
4. za­cząć funk­cjo­no­wa­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ru­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ru­szać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rusłan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. zob. Ru­sła­na.


Ru­słan ( Руслан ("Rusłán"); daw­niej także Еруслан ("Jerusłán")) – ro­syj­skie imię mę­skie, za­po­ży­czo­ne z ję­zy­ków tu­rec­kich, gdzie wy­stę­pu­je pod po­sta­cia­mi "Ars­lan", "Arys­lan" itp. Do­słow­nie zna­czy „lew” (por. арыслан ("arys­lan"), арӑслан ("arăslan"), арыстан ("ary­stan"), ars­lan itd.).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rusłana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. zob. Ru­słan.


Źródła:

Wiktionary

Rut

1. ro­śli­na ozdob­na i lecz­ni­cza, daw­niej uży­wa­na na wian­ki ślub­ne;
2. daw­niej: droga, kie­ru­nek, marsz­ru­ta


skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Rut

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|ż.;


Rut, Ruta – po­stać bi­blij­na z Księ­gi Rut.

Mo­a­bit­ka, która po­ślu­bi­ła jed­ne­go z dwóch synów Noemi (Mach­lo­na), gdy jej ro­dzi­na prze­nio­sła się z Bet­le­jem do Moabu ucie­ka­jąc przed gło­dem. Kiedy mąż i sy­no­wie Noemi umar­li, Noemi zde­cy­do­wa­ła się wró­cić do Bet­le­jem. Rut po­sta­no­wi­ła nie opu­ścić swej te­ścio­wej i wró­cić razem z nią. Jej sio­stra Orpa na­to­miast zo­sta­ła w Mo­a­bie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruta

1. ro­śli­na ozdob­na i lecz­ni­cza, daw­niej uży­wa­na na wian­ki ślub­ne;
2. daw­niej: droga, kie­ru­nek, marsz­ru­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ruta|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin o żół­tych kwia­tach i cha­rak­te­ry­stycz­nych li­ściach, zna­la­zła za­sto­so­wa­nie w me­dy­cy­nie, upra­wia­na także jako ro­śli­na ozdob­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rutczanin

miesz­ka­niec Rutek


Źródła:

SJP.pl

Rutczanka

miesz­kan­ka Rutek


Źródła:

SJP.pl

Rutecki

przy­miot­nik od: Rutki


Źródła:

SJP.pl

Ruten

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ru i licz­bie ato­mo­wej 44;


Na tę stro­nę wska­zu­je „Ru”. Zo­bacz też: do­me­na in­ter­ne­to­wa.ru.

Ruten (Ru, rut­he­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych (że­la­zow­ców) w ukła­dzie okre­so­wym. Pier­wia­stek ten nie ma włas­nych mi­ne­ra­łów, wy­stę­pu­je głów­nie w sta­nie wol­nym razem z in­ny­mi pla­ty­now­ca­mi, naj­czę­ściej w ru­dach siarcz­ko­wych że­la­za, chro­mu i niklu. Za­war­tość w sko­ru­pie ziem­skiej wy­no­si 5·10−7% wag. Two­rzy głów­nie związ­ki kom­plek­so­we, ale znane są też pro­ste związ­ki tego pier­wiast­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rutenistka

→ ru­te­ni­sta


Patrz:rutenista

Źródła:

SJP.pl

Rutenistyczny

→ ru­te­ni­sty­ka


Patrz:rutenistyka

Źródła:

SJP.pl

Rutenistyka

fi­lo­lo­gia ukra­iń­ska, rza­dziej bia­ło­ru­ska


Źródła:

SJP.pl

Rutenizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ule­ga­nie lub pod­da­wa­nie kogoś lub cze­goś wpły­wom kul­tu­ry ukra­iń­skiej i ję­zy­ka ukra­iń­skie­go

 (1.2) hist. pro­ces przys­wa­ja­nia ję­zy­ka i kul­tu­ry ru­skiej;


Ru­te­ni­za­cja – pro­ces przys­wa­ja­nia lub na­rzu­ca­nia kul­tu­ry ru­siń­skiej.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rutenizacyjny

→ ru­te­ni­za­cja


Patrz:rutenizacja

Źródła:

SJP.pl

Rutenizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa przy­ję­te z któ­re­goś z ję­zy­ków ru­skich albo na nim wzo­ro­wa­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ków ru­skich, zwła­szcza z ję­zy­ka ukra­iń­skie­go;


Ru­te­nizm ( rut­he­nus „ruski”), za­po­ży­cze­nie ru­skie – wyraz, zwrot, kon­struk­cja skład­nio­wa za­po­ży­czo­na z jed­ne­go z ję­zy­ków wschod­nio­sło­wiań­skich (daw­niej zwa­nych ru­ski­mi) bądź na nim wzo­ro­wa­na. Ter­mi­nu tego używa się głów­nie w od­nie­sie­niu do za­po­ży­czeń z ję­zy­ka ukra­iń­skie­go, czyli ukra­i­niz­mów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rutenowy

→ ruten


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ru­te­nu


Patrz:ruten

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruter

urzą­dze­nie lub pro­gram za­pew­nia­ją­ce łącz­ność mię­dzy róż­ny­mi sie­cia­mi kom­pu­te­ro­wy­mi; ro­u­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. zob. ro­u­ter.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruterford

jed­nost­ka ak­tyw­no­ści ciała pro­mie­niot­wór­cze­go; re­zer­ford; rut­her­ford


Źródła:

SJP.pl

Rutewka

ro­śli­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych o li­lio­wych kwia­tach


Ru­tew­ka ("Tha­lic­trum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych. Obej­mu­je ponad 200 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w umiar­ko­wa­nych stre­fach pół­ku­li pół­noc­nej, a także w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce. Ru­tew­ki rosną w miej­scach wid­nych, su­chych i ska­li­stych, ale też w wil­got­nych łą­kach i w for­ma­cjach za­ro­ślo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutewkowaty

1. róż­dży­ca ru­tew­ko­wa­ta - ga­tu­nek pa­pro­ci z ro­dzi­ny or­licz­ko­wa­tych;
2. zdro­jów­ka ru­tew­ko­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych


przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy ru­tew­kę, ma­ją­cy cechy ru­tew­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rutewnik

ro­śli­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, o du­żych, bia­łych kwia­tach, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie al­pej­skiej


Ru­tew­nik ("Cal­liant­he­mum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych. Obej­mu­je 15 ga­tun­ków. Trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją w gó­rach Eu­ro­py, a po­zo­sta­łe w Azji środ­ko­wej i wschod­niej (po Ja­po­nię). W Pol­sce ro­śnie dziko jeden ga­tu­nek – ru­tew­nik ja­skro­wa­ty "C. co­rian­dri­fo­lium".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ruteński

daw­niej: ukra­iń­ski


Źródła:

SJP.pl

Ruth

[czy­taj: rut] obce imię żeń­skie


Ruth – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Rut­her­ford.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutherford

[czy­taj: ra­dze­ford] pro­mie­niot­wór­czy pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 104, otrzy­ma­ny sztucz­nie (sym­bol: Rf)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Rt i licz­bie ato­mo­wej 104;

 (1.2) przest. fiz. me­trol. po­za­u­kła­do­wa jed­nost­ka ak­tyw­no­ści źró­dła pro­mie­niot­wór­cze­go


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rutherfordowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy rut­he­for­du


Źródła:

Wiktionary

Ruting

wyz­na­cza­nie trasy dla pa­kie­tu da­nych w sie­ciach te­le­in­for­ma­tycz­nych; ro­u­ting, ro­u­to­wa­nie, tra­so­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Rutinoscorbin

[czy­taj: ru­ti­no­skor­bin] nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu wi­ta­mi­no­we­go za­wie­ra­ją­ce­go wi­ta­mi­nę C (kwas askor­bi­no­wy) i ru­to­zyd (ru­ty­nę)


Źródła:

SJP.pl

Rutisol

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu sto­so­wa­ne­go jako śro­dek wspo­ma­ga­ją­cy układ na­czy­nio­wy, za­wie­ra­ją­ce­go ru­to­zyd


Źródła:

SJP.pl

Rutka

aro­ma­tycz­na ro­śli­na lecz­ni­cza; ruta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutki

aro­ma­tycz­na ro­śli­na lecz­ni­cza; ruta


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Rutkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy li­ście jak ruta


Źródła:

Wiktionary

Rutowate

o ce­chach ru­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Ru­to­wa­te ("Ru­ta­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu myd­leń­cow­ców "Sa­pin­da­les" (lub ru­tow­ców "Ru­ta­les" w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych). Obej­mu­je 161 ro­dza­jów i 2085 ga­tun­ków, za­miesz­ku­ją­cych stre­fy tro­pi­kal­ną i sub­tro­pi­kal­ną, rza­dziej stre­fę umiar­ko­wa­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutowaty

o ce­chach ru­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Rutowce

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Rutowicz

naz­wi­sko


Ru­to­wicz – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je mniej niż 800 osób.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Rutowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Rutowy

→ ruta (ro­śli­na); ru­cia­ny


Źródła:

SJP.pl

Rutozyd

gli­ko­zyd zbu­do­wa­ny z glu­ko­zy, ram­no­zy i kwer­ce­ty­ny; ru­ty­na, wi­ta­mi­na P


Źródła:

SJP.pl

Rutulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ru­tu­la­mi, do­ty­czą­cy Ru­tu­lów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język ru­tul­ski;


Źródła:

Wiktionary

Rutwica

ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Rutyl

mi­ne­rał, po­spo­li­ta od­mia­na dwut­len­ku ty­ta­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, dwut­le­nek ty­ta­nu;


Rutyl – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków. Jest mi­ne­ra­łem bar­dzo po­spo­li­tym, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nym skład­ni­kiem wielu skał.

Nazwa po­cho­dzi od "łac. ru­ti­lus = czer­wo­ny (go­re­ją­cy"), na­wią­zu­jąc do barwy niek­tó­rych od­mian tego mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rutylowy

→ rutyl


Patrz:rutyl

Źródła:

SJP.pl

Rutyna

1. wpra­wa na­by­ta prak­ty­ką; doś­wiad­cze­nie, bie­głość;
2. skłon­ność do dzia­ła­nia we­dług utar­tych wzo­rów; sza­blo­no­wość, sche­ma­tycz­ność;
3. gli­ko­zyd zbu­do­wa­ny z glu­ko­zy, ram­no­zy i kwer­ce­ty­ny; ru­to­zyd, wi­ta­mi­na P


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fla­wo­no­id po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go;

 (1.2) po­stę­po­wa­nie we­dług utar­tych sza­blo­nów

 (1.3) mo­no­to­nia, nuda, brak zmian


Ru­ty­na, ru­to­zyd ( ru­to­si­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy gli­ko­zy­dów fla­wo­no­i­do­wych. Na­tu­ral­ny zwią­zek po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, po­zy­ski­wa­ny z kwia­tów pe­reł­kow­ca ja­poń­skie­go ("Styph­no­lo­bium ja­po­ni­cum") i z ziela gryki ("Fa­go­py­rum escu­len­tum"). Po raz pier­wszy ru­ty­na zo­sta­ła wy­i­zo­lo­wa­na z ziela ruty zwy­czaj­nej (stąd nazwa). Jest cza­sa­mi błęd­nie na­zy­wa­na wi­ta­mi­ną P.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Rutyniara

→ ru­ty­niarz; wy­ja­dacz­ka, we­te­ran­ka


Źródła:

SJP.pl

Rutyniarski

do­ty­czą­cy ru­ty­nia­rza, ru­ty­ny


Źródła:

SJP.pl

Rutyniarz

1. czło­wiek trzy­ma­ją­cy się form po­stę­po­wa­nia na­by­tych przez ru­ty­nę;
2. czło­wiek ma­ją­cy wpra­wę w czymś


Źródła:

SJP.pl

Rutyniczny

daw­niej: na­by­ty przez wpra­wę, wy­ni­ka­ją­cy z ru­ty­ny, sza­blo­no­wy, tra­dy­cyj­ny; ru­ty­ni­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Rutynista

prze­sta­rza­le: ru­ty­niarz


Źródła:

SJP.pl

Rutynistka

→ ru­ty­ni­sta


Patrz:rutynista

Źródła:

SJP.pl

Rutynistyczny

daw­niej: na­by­ty przez wpra­wę, wy­ni­ka­ją­cy z ru­ty­ny, sza­blo­no­wy, tra­dy­cyj­ny; ru­ty­nicz­ny


Źródła:

SJP.pl

Rutynizm

daw­niej: ru­ty­niar­stwo - kie­ro­wa­nie się ru­ty­ną


Źródła:

SJP.pl

Rutynowany

doś­wiad­czo­ny, bie­gły


Źródła:

SJP.pl

Rutynowy

wy­ko­ny­wa­ny czę­sto i nie­mal au­to­ma­tycz­nie


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny wg sta­łej pro­ce­du­ry o pow­ta­rzal­nych kro­kach

 (1.2) o oso­bie bie­gły w czę­sto wy­ko­ny­wa­nym za­da­niu o pow­ta­rzal­nym cha­rak­te­rze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Rutynoza

Ru­ty­no­za, 6-"O"-α--ram­no­zy­lo-β--glu­ko­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy de­ok­sy­cu­krów, di­sa­cha­ryd zbu­do­wa­ny z reszt ram­no­zy i glu­ko­zy.


Źródła:

Wikipedia

Ruwenzori

masyw gór­ski w środ­ko­wej Afry­ce


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pasmo gór­skie w Afry­ce Środ­ko­wej, na po­gra­ni­czu De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga i Ugan­dy;


Ru­wen­zo­ri ( Rwen­zo­ri) – pasmo gór­skie w środ­ko­wej Afry­ce na gra­ni­cy De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga i Ugan­dy. Sta­no­wią, obok Ki­li­man­dża­ro i góry Kenia, jeden z trzech ob­sza­rów w Afry­ce gdzie wy­stę­pu­ją współ­cze­śnie lo­dow­ce. Spoś­ród sze­ściu głów­nych ma­sy­wów w Ru­wen­zo­ri naj­wyż­sza jest Góra Stan­le­ya, a do­kład­niej jeden z jej wierz­choł­ków na­zy­wa­ny Szczy­tem Mał­go­rza­ty ("Marg­he­ri­ta", 5109 m n.p.m.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruwenzorski

→ Ru­wen­zo­ri (pasmo gór­skie w Afry­ce)


Źródła:

SJP.pl

Ruzicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ruzyndla

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­dzisz­ko­wa­tych; an­gin­ka, pe­lar­go­nia pach­ną­ca, an­gi­no­wiec, ge­ra­nium, ge­ra­nia


Źródła:

SJP.pl

Ruła

1. w gwa­rze poz­nań­skiej: spo­kój, opa­no­wa­nie;
2. w gwa­rze ślą­skiej: rura;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej:
a) ocena nie­do­sta­tecz­na; pała;
b) po­wol­ne ruchy, śla­ma­zar­ność, fleg­ma­tycz­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rura

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. rama ro­we­ro­wa lub mo­to­ro­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ruń

zie­le­nie­ją­ca ro­ślin­ność, tu­dzież wscho­dzą­ce zboże


Źródła:

SJP.pl

Ruś

nazwa wielu hi­sto­rycz­nych państw, dziel­nic i ob­sza­rów pow­sta­łych na te­re­nach wschod­niej Eu­ro­py, głów­nie obec­nej Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. polit. hi­sto­rycz­na nazwa ziem po­ło­żo­nych na ob­sza­rze dzi­siej­szej Ukra­i­ny i Bia­ło­ru­si, a także w za­chod­niej czę­ści Rosji eu­ro­pej­skiej oraz wschod­niej czę­ści Pol­ski

 (1.2) geogr. mia­sto na Lit­wie:

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi i osad w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Ruśkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Ruśniatka

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Rużomberk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w pół­noc­nej Sło­wa­cji;


Ru­żom­berk (słow. "Ružomberok", węg. "Róz­sa­he­gy", niem. "Ro­sen­berg") – mia­sto po­wia­to­we w środ­ko­wej Sło­wa­cji, w kraju ży­liń­skim, w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Lip­tów.

Ru­żom­berk leży na wy­so­ko­ści 496 m n.p.m. w Kot­li­nie Lip­tow­skiej, u uj­ścia Revúcy do Wagu, mię­dzy pas­ma­mi gór­ski­mi Gór Cho­czań­skich na pół­no­cy, Wiel­kiej Fatry na po­łud­nio­wym za­cho­dzie i Niż­nych Tatr na po­łud­nio­wym wscho­dzie.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Rużomberski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ru­żom­ber­kiem, do­ty­czą­cy Ru­żom­ber­ka


Źródła:

Wiktionary