Pi

1. nazwa li­te­ry grec­kiej
2. licz­ba wy­ra­ża­ją­ca sto­su­nek dłu­go­ści ob­wo­du koła do dłu­go­ści jego śred­ni­cy; lu­dol­fi­na
3. od­głos pis­klę­cia
4. wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy za­sko­cze­nie, po­dziw


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa szes­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, π;

 (1.2) mat. stała ma­te­ma­tycz­na, równa sto­sun­ko­wi dłu­go­ści okrę­gu do jego śred­ni­cy;

wy­krzy­knik

 (2.1) dźwięk. ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca słaby głos zwie­rzę­cia, czło­wie­ka lub urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go


π (czyt. "pi"), lu­dol­fi­na, stała Ar­chi­me­de­sa – sto­su­nek ob­wo­du koła (czyli dłu­go­ści okrę­gu) do dłu­go­ści jego śred­ni­cy; sto­su­nek ten jest nie­za­leż­ny od wiel­ko­ści koła, bo­wiem wszyst­kie koła są do sie­bie po­dob­ne. Licz­ba π na­zy­wa­na jest cza­sa­mi "stałą Ar­chi­me­de­sa" w uz­na­niu za­sług Ar­chi­me­de­sa z Sy­ra­kuz, który jako pier­wszy badał włas­no­ści i zna­cze­nie w ma­te­ma­ty­ce tej licz­by; okre­śle­nie "lu­dol­fi­na" po­cho­dzi od Lu­dolp­ha van Ce­u­le­na, który zy­skał sławę, przed­sta­wia­jąc tę licz­bę z do­kład­no­ścią do 35 miejsc po prze­cin­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pia

mo­ne­ta bir­mań­ska, 1/100 kiata


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piacencki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Pia­cen­zą, do­ty­czą­cy Pia­cen­zy


Źródła:

Wiktionary

Piacentyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Pia­cen­zą, do­ty­czą­cy Pia­cen­zy


Źródła:

Wiktionary

Piacenza

[czy­taj: pja­czen­ca] mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści kraju, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;


Pia­cen­za (wym. []) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia ("Emi­lia-Ro­ma­gna"), w pro­win­cji Pia­cen­za.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę Pia­cen­za za­miesz­ki­wa­ło 102 548 osób, 869 os./km². Po­wierzch­nia gminy wy­no­si 118 km². Mia­sto znaj­du­je się przy głów­nym szla­ku ko­le­jo­wym ze sta­cją Pia­cen­za i au­to­stra­dzie z Me­dio­la­nu na po­łud­nie Włoch.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piacevole

[czy­taj: piaCZEwole] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z wdzię­kiem, z upo­do­ba­niem, miło, przy­jem­nie


Źródła:

SJP.pl

Piach

pia­sek, zia­ren­ka skal­ne, naj­czę­ściej ko­lo­ru bla­do­żół­te­go oraz grunt, teren po­kry­ty ta­ki­mi zia­ren­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. pia­sek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piachy

pia­sek, zia­ren­ka skal­ne, naj­czę­ściej ko­lo­ru bla­do­żół­te­go oraz grunt, teren po­kry­ty ta­ki­mi zia­ren­ka­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piada

wło­ski, cien­ki pla­cek pszen­ny, zwy­kle po­da­wa­ny z na­dzie­niem; pia­di­na


Źródła:

SJP.pl

Piadina

wło­ski, cien­ki pla­cek pszen­ny, zwy­kle po­da­wa­ny z na­dzie­niem; piada


Pia­di­na (piada) – po­da­wa­ny na cie­pło cien­ki pla­cek z pszen­nej mąki – jak pol­ski pod­pło­myk – z do­da­nym na­dzie­niem i zło­żo­ny na pół, po­cho­dzą­cy z re­gio­nu Emi­lia-Ro­ma­nia w pół­noc­nych Wło­szech.

Tra­dy­cyj­ne pia­di­ny wy­pie­ka­no na te­ra­ko­to­wych ta­le­rzach, zwa­nych "teg­gia", sta­wia­nych na ogniu. Dziś po­wszech­nie używa się pa­tel­ni lub elek­trycz­ne­go gril­la.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaf

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaff

spe­cjal­ny chód konia bę­dą­cy ele­men­tem kon­kur­sów ujeż­dże­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. ro­dzaj chodu, w któ­rym koń kłu­su­je w miej­scu, w dużym ze­bra­niu, wy­so­ko uno­sząc przed­nie koń­czy­ny;


Piaff – chód konia sto­so­wa­ny w wyż­szych kon­kur­sach ujeż­dże­nio­wych klasy Grand Prix, a także w jeź­dziect­wie kla­sycz­nym. Koń wy­ko­nu­ją­cy piaff kłu­su­je w miej­scu w dużym ze­bra­niu, wy­so­ko uno­sząc przed­nie koń­czy­ny. W piaf­fie, ina­czej niż w po­zo­sta­łych od­mia­nach kłusa, nie ma mo­men­tu "za­wie­sze­nia". Pier­wsza para nóg (po sko­sie) do­ty­ka ziemi, zanim druga para zacz­nie się uno­sić.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaget

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piai

przy­lą­dek w Azji


Źródła:

SJP.pl

Piana

lekka, pę­che­rzy­ko­wa­ta masa pow­sta­ją­ca na po­wierzch­ni niek­tó­rych pły­nów, np. piwa, bądź na sku­tek mie­sza­nia, ubi­ja­nia, na­grze­wa­nia, fer­men­ta­cji itp. róż­nych sub­stan­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masa drob­nych pę­che­rzy­ków po­wie­trza na po­wierzch­ni płynu

 (1.2) kra­ków. piwo

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przym. bier­ny ż. od: piać


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianamente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: mięk­ko, przy­jem­nie


Źródła:

SJP.pl

Piangendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: płacz­li­wie, za­wo­dzą­co, ża­ło­śnie


Źródła:

SJP.pl

Pianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piać.

 (1.2) głos wy­da­wa­ny przez ko­gu­ta


Źródła:

Wiktionary

Pianinko

zdrob­nie­nie od: pia­ni­no


Źródła:

SJP.pl

Pianino

in­stru­ment kla­wi­szo­wy, który jest od­mia­ną for­te­pia­nu z pio­no­wo uło­żo­ny­mi stru­na­mi i tak samo uło­żo­nym me­cha­niz­mem mło­tecz­ko­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. kla­wi­szo­wy in­stru­ment mu­zycz­ny ze stru­na­mi w środ­ku usta­wio­ny­mi pio­no­wo;


Pia­ni­no – stru­no­wy mło­tecz­ko­wy (kla­wi­szo­wy) in­stru­ment mu­zycz­ny ze stru­na­mi usta­wio­ny­mi pio­no­wo. Ma wiele cech wspól­nych z for­te­pia­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianinowy

→ pia­ni­no


Patrz:pianino

Źródła:

SJP.pl

Pianissimo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: bar­dzo cicho


przy­miot­nik

 (1.1) muz. bar­dzo cichy, bar­dzo de­li­kat­ny

przy­słó­wek

 (2.1) muz. bar­dzo cicho, bar­dzo de­li­kat­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pianista

osoba gra­ją­ca na pia­ni­nie lub for­te­pia­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która gra na pia­ni­nie lub for­te­pia­nie


Pia­ni­sta – muzyk gra­ją­cy na for­te­pia­nie. Pia­ni­ści wy­ko­nu­ją sze­ro­ki re­per­tu­ar w róż­nych sty­lach, w tym mu­zy­kę po­waż­ną, jazz, blues oraz róż­ne­go ro­dza­ju style mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej, w tym mu­zy­kę roc­ko­wą. Umie­jęt­ność gry na for­te­pia­nie sprzy­ja opa­no­wa­niu gry na in­nych in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych, ta­kich jak syn­te­za­tor, kla­we­syn, cze­le­sta, czy or­ga­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na pia­ni­nie lub for­te­pia­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na pia­ni­nie, for­te­pia­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianistyczny

po­wią­za­ny ze sztu­ką gry na pia­ni­nie lub do­ty­czą­cy osób, które umie­ją grać na pia­ni­nie


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z pia­ni­sty­ką, do­ty­czą­cy pia­ni­sty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pianistyka

ogół osób po­tra­fią­cych grać na pia­ni­nie lub sztu­ka gry na tym in­stru­men­cie, naj­czę­ściej dla pu­blicz­no­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. sztu­ka gry na for­te­pia­nie

 (1.2) muz. ut­wo­ry na for­te­pian także. ich two­rze­nie i wy­ko­ny­wa­nie

 (1.3) muz. ogół mu­zy­ków gra­ją­cy na for­te­pia­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pianka

1. nie­przez­ro­czy­sta, lekka masa oraz słod­ka po­tra­wa de­se­ro­wa o kon­sy­sten­cji piany, przy­go­to­wa­na z ubi­tej śmie­ta­ny, jaj, cukru oraz róż­nych do­dat­ków;
2. po­tocz­na nazwa ska­fan­dra nur­ko­we­go zro­bio­ne­go z ne­o­pre­nu;
3. mi­ne­rał o bia­łym za­bar­wie­niu, uz­na­wa­ny za uwod­nio­ny krze­mian ma­gne­zu i otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku prze­o­bra­ża­nia ser­pen­ty­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: piana

 (1.2) nie­wiel­ka piana, np. na kawie, piwie lub mleku

 (1.3) kulin. słod­ki, spie­nio­ny deser, np. z pro­duk­tów mlecz­nych i jajek

 (1.4) kulin. marsh­mal­low

 (1.5) kos­met. spie­nio­ny kos­me­tyk

 (1.6) pę­che­rzy­ki po­wie­trza gęsto za­to­pio­ne w przez­ro­czy­stym ma­te­ria­le

 (1.7) sport. pot. kom­bi­ne­zon izo­lu­ją­cy ciało przed zim­nem i wodą;

 (1.8) spie­nio­ne two­rzy­wo sztucz­ne

 (1.9) miner. zob. pian­ka mor­ska.

 (1.10) pot. piwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piankowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pian­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Piankowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pianę, ma­ją­cy kon­sy­sten­cję po­dob­ną do piany (np. pian­ko­wa­ta masa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z czymś cha­rak­te­ry­stycz­nym dla piany


przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pian­kę, wy­glą­da­ją­cy jak pian­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piankować

uszczel­niać pian­ką mon­ta­żo­wą


Źródła:

SJP.pl

Piankowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piankowy

→ pian­ka


Patrz:pianka

Źródła:

SJP.pl

Piano

1. daw­niej: pia­ni­no;
2. frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


przy­słó­wek

 (1.1) muz. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: cicho, de­li­kat­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) muz. frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go wy­ko­na­ny cicho

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) forma be­zo­so­bo­wa czasu przesz­łe­go od: piać

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) W. lp. od: piana


Piano (kors. "Pianu") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Haute-Corse.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 54 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 16 osób/km².


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianobeton

kon­struk­cyj­ny i ter­mo­i­zo­la­cyj­ny ma­te­riał otrzy­my­wa­ny z mie­szan­ki ce­men­tu, gipsu, ma­gnez­ji, wapna, wody oraz emul­sji pia­not­wór­czej, naj­czę­ściej zmie­sza­nej do­dat­ko­wo z pia­skiem lub drob­nym żwi­rem


Źródła:

SJP.pl

Pianobetonowy

od­no­szą­cy się pia­no­be­to­nu (kon­struk­cyj­ne­go i ter­mo­i­zo­la­cyj­ne­go ma­te­ria­łu otrzy­my­wa­ne­go z mie­szan­ki ce­men­tu, gipsu, ma­gnez­ji, wapna, wody oraz emul­sji pia­not­wór­czej, naj­czę­ściej zmie­sza­nej do­dat­ko­wo z pia­skiem lub drob­nym żwi­rem)


Źródła:

SJP.pl

Pianoforte

mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze, na­ka­zu­ją­ce za­gra­nie ja­kie­goś frag­men­tu ut­wo­ru na prze­mian piano (cicho, ła­god­nie) i forte (gło­śno, mocno)


Pia­no­for­te – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 2023 roku w re­ży­se­rii Ja­ku­ba Piąt­ka, poś­wię­co­ny wy­bra­nym uczest­ni­kom Mię­dzy­na­ro­do­we­go Kon­kur­su Pia­ni­stycz­ne­go im. Fry­de­ry­ka Cho­pi­na. Film, po­zy­tyw­nie oce­nio­ny przez kry­ty­ków, zo­stał rów­nież na­gro­dzo­ny m.in. Mię­dzy­na­ro­do­wą Na­gro­dą Emmy, Orłem za naj­lep­szy film do­ku­men­tal­ny i Na­gro­dą Dzien­ni­ka­rzy na Ko­sza­liń­skim Fe­sti­wa­lu De­biu­tów Fil­mo­wych „Mło­dzi i Film”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pianogazosilikat

beton ko­mór­ko­wy sto­so­wa­ny do wy­ro­bu płyt i blo­ków ścien­nych; pia­no­ga­zo­sy­li­kat


Źródła:

SJP.pl

Pianogazosylikat

beton ko­mór­ko­wy sto­so­wa­ny do wy­ro­bu płyt i blo­ków ścien­nych; pia­no­ga­zo­si­li­kat


Źródła:

SJP.pl

Pianogips

ro­dzaj pia­no­be­to­nu (kon­struk­cyj­ne­go i ter­mo­i­zo­la­cyj­ne­go ma­te­ria­łu otrzy­my­wa­ne­go z mie­szan­ki ce­men­tu, gipsu, ma­gnez­ji, wapna, wody oraz emul­sji pia­not­wór­czej, naj­czę­ściej zmie­sza­nej do­dat­ko­wo z pia­skiem lub drob­nym żwi­rem), naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w ta­pi­cer­stwie


Źródła:

SJP.pl

Pianograf

przy­rząd umo­co­wa­ny przy for­te­pia­nie no­tu­ją­cy na pa­pie­rze zapis nu­to­wy gra­nej mu­zy­ki; me­lo­graf


Źródła:

SJP.pl

Pianoguma

sto­so­wa­ny w ta­pi­cer­stwie ro­dzaj gumy otrzy­my­wa­nej z na­tu­ral­ne­go lub syn­te­tycz­ne­go ka­u­czu­ku


Źródła:

SJP.pl

Pianola

pia­ni­no me­cha­nicz­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pia­ni­no z wbu­do­wa­nym me­cha­niz­mem ste­ru­ją­cym wy­da­wa­niem dźwię­ków na pod­sta­wie za­ko­do­wa­ne­go za­pi­su;


Pia­no­la (wł. piano – cicho) – me­cha­nicz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z końca XIX wieku. Odt­wa­rzał ut­wo­ry na­gra­ne na per­fo­ro­wa­nej ta­śmie pa­pie­ro­wej z wy­cię­cia­mi od­po­wia­da­ją­cy­mi wy­so­ko­ści i cza­so­wi trwa­nia dźwię­ków, która prze­su­wa­ła się nad cy­lin­drem z ot­wo­ra­mi, po­łą­czo­ny­mi rur­ka­mi z me­cha­niz­mem for­te­pia­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pianolka

nie­wiel­ka pia­no­la (ro­dzaj me­cha­nicz­ne­go pia­ni­na z na­pę­dem noż­nym lub elek­trycz­nym, odt­wa­rza­ją­ce­go ut­wo­ry za­pi­sa­ne na spe­cjal­nej ta­śmie)


Źródła:

SJP.pl

Pianolowy

→ pia­no­la


Patrz:pianola

Źródła:

SJP.pl

Pianomagnezyt

pia­no­be­ton ma­gne­zo­wy


Źródła:

SJP.pl

Pianoplastik

ro­dzaj pian­ko­we­go two­rzy­wa o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w bu­dow­nict­wie i zdob­nict­wie; pia­no­pla­styk


Źródła:

SJP.pl

Pianoplastyk

ro­dzaj pian­ko­we­go two­rzy­wa o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w bu­dow­nict­wie i zdob­nict­wie; pia­no­pla­stik


Źródła:

SJP.pl

Pianosilikat

[czy­taj: pia­nos-ili­kat] od­mia­na pia­no­be­to­nu z do­dat­kiem wapna, naj­czę­ściej sto­so­wa­na jako ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny w bu­dow­nict­wie; pia­no­sy­li­kat


Źródła:

SJP.pl

Pianosylikat

od­mia­na pia­no­be­to­nu z do­dat­kiem wapna, naj­czę­ściej sto­so­wa­na jako ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny w bu­dow­nict­wie; pia­no­si­li­kat


Źródła:

SJP.pl

Pianoszkło

szkło o struk­tu­rze po­ro­wa­tej, sto­so­wa­ne jako izo­la­cja ciepl­na i aku­stycz­na; szkło pian­ko­we


Źródła:

SJP.pl

Pianotwórczy

taki, który ułat­wia lub sta­bi­li­zu­je pie­nie­nie się cze­goś, wyt­wa­rza pianę (np. sub­stan­cja pia­not­wór­cza), przy­spie­sza dy­sper­sję gazów w cie­czach


Źródła:

SJP.pl

Pianowo

Pia­no­wo (daw­niej Pi­ja­no­wo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian.


Źródła:

Wikipedia

Pianowość

→ pia­no­wy


Patrz:pianowy

Źródła:

SJP.pl

Pianowy

1. za­wie­ra­ją­cy pianę, wy­ko­rzy­stu­ją­cy pianę (np. ga­śni­ca pia­no­wa) lub w inny spo­sób zwią­za­ny z pianą albo czymś po­dob­nym do piany;
2. przy­miot­nik od: piano (spo­sób wy­ko­na­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub frag­ment wy­ko­na­ny tym spo­so­bem)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy piany


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piar

[czy­taj: pi-AR] pu­blic re­la­tions, pijar;
1. za­cho­wa­nia, po­glą­dy sze­ro­kich krę­gów spo­łecz­nych wobec dzia­łal­no­ści danej or­ga­ni­za­cji, firmy itp.;
2. osoby, dzia­ła­nia itp., ma­ją­ce na celu wzbu­dze­nie wśród klien­tów, pra­cow­ni­ków za­in­te­re­so­wa­nia firmą


Źródła:

SJP.pl

Piardnąć

rzad­ko, po­tocz­nie: wy­pu­ścić gazy tra­wien­ne; pierd­nąć, pru­knąć, pry­knąć, pu­ścić bąka


Źródła:

SJP.pl

Piarg

ka­mie­ni­ste usy­pi­sko w żle­bie lub u pod­nó­ża stoku gór­skie­go, pow­sta­łe na sku­tek gro­ma­dze­nia się ma­te­ria­łów zwie­trze­li­no­wych, czę­sto ma­ją­ce po­stać stoż­ka; także żwir, głazy, ka­mie­nie two­rzą­ce usy­pi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. osy­pi­sko skal­ne;


Piarg – ro­dzaj ru­mo­wi­ska skal­ne­go. Jest to na­gro­ma­dze­nie ostro­kra­wę­dzi­stych okru­chów skal­nych, które od­pa­dły od stro­me­go zbo­cza gór­skie­go, głów­nie w wy­ni­ku pro­ce­sów wie­trze­nia fi­zycz­ne­go. Naj­czę­ściej piar­gi wy­stę­pu­ją u pod­nó­ża stoku, ale spo­ty­ka się je także w mniej stro­mych od­cin­kach żle­bów nawet w gór­nych czę­ściach ścia­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piargowy

przy­miot­nik od: piarg


Źródła:

SJP.pl

Piarowiec

[czy­taj: pi-aro­wiec] czło­wiek zwią­za­ny z pu­blic re­la­tions, poś­red­ni­czą­cy w kon­tak­tach, np. po­li­ty­ka - media, po­dej­mu­ją­cy dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu wpły­wa­nie na opi­nię od­bior­ców; PR-owiec


Źródła:

SJP.pl

Piarowski

→ PR (pu­blic re­la­tions) [czy­taj: pi-arow­ski]; PR-owski, pia­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Piarowy

→ PR (pu­blic re­la­tions) [czy­taj: pi-arowy]; PR-owski, pia­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Piarżysko

teren po­kry­ty piar­ga­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. ob­szar po­kry­ty piar­ga­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piarżyskowy

→ piar­ży­sko, np. prę­go­wiec piar­ży­sko­wy


Źródła:

SJP.pl

Piarżysty

pełen piar­gów, za­sy­pa­ny piar­ga­mi


Źródła:

SJP.pl

Piasa

[czy­taj: PJAsa] skrót od: Po­lish In­sti­tu­te of Arts and Scien­ces of Ame­ri­ca - Pol­ski In­sty­tut Nauk i Sztuk w Ame­ry­ce


Piasa – le­gen­dar­ne stwo­rze­nie, przed­sta­wio­ne w ma­lo­wid­le na­skal­nym przez In­dian, na kli­fie przy brze­gach Mis­si­si­pi. Pier­wot­ne miej­sce ma­lun­ku le­ża­ło w hrab­stwie Jer­sey w sta­nie Il­li­no­is, nie­da­le­ko obec­ne­go Elsah.

Ory­gi­nal­ne ma­lo­wi­dło już nie ist­nie­je, jed­nak­że ba­zu­jąc na XIX-wiecz­nych ry­ci­nach i li­to­gra­fiach zre­kon­stru­o­wa­no je w Alton w sta­nie Il­li­no­is, na po­łud­nio­wy za­chód od pier­wot­ne­go po­ło­że­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piasawa

twar­de, ły­ko­wa­te włó­kno otrzy­my­wa­ne z po­chew li­ścio­wych (rza­dziej z sa­mych liści) wielu ga­tun­ków palm, uży­wa­ne do wy­ro­bu sznu­rów, mat, wy­ro­bów po­wroź­ni­czych szczo­tek, mio­teł, pędz­li itp.


Źródła:

SJP.pl

Piasecki

przy­miot­nik od: Pia­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pia­ska­mi, do­ty­czą­cy Pia­sków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaseczek

zdrob­nie­nie od: pia­sek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pia­sek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piasecznianin

miesz­ka­niec Pia­secz­na


Źródła:

SJP.pl

Piasecznianka

miesz­kan­ka Pia­secz­na


Źródła:

SJP.pl

Piasecznica

1. urzą­dze­nie do sy­pa­nia pia­sku pod koła po­ja­zdu szy­no­we­go, ma­ją­ce na celu za­po­biec śliz­ga­niu się;
2. cho­ro­ba bak­te­ryj­na koni i wiel­błą­dów, rza­dziej bydła i świń; bo­trio­my­ko­za, bo­trio­ko­ko­za;
3. dawny zbior­ni­czek na pia­sek do za­sy­py­wa­nia świe­żo na­pi­sa­ne­go atra­men­tem tek­stu; pia­secz­nicz­ka;
4. pompa wodna lub po­wietrz­na do oczy­szcza­nia przed­mio­tów za po­mo­cą sil­ne­go stru­mie­nia pia­sku;
5. ga­tu­nek wie­lo­szcze­ta; pia­sków­ka, na­le­pian, pia­secz­nik, are­ni­ko­la


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do po­sy­py­wa­nia szyn pia­skiem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaseczniczka

dawny zbior­ni­czek na pia­sek do za­sy­py­wa­nia świe­żo na­pi­sa­ne­go atra­men­tem tek­stu; pia­secz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Piasecznik

1. urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pa­pier­niach, oczy­szcza­ją­ce masę ce­lu­lo­zo­wą i wy­ro­by pa­pier­ni­cze z za­nie­czy­szczeń w po­sta­ci drob­nych okru­chów skal­nych;
2. ga­tu­nek wie­lo­szcze­ta; pia­sków­ka, pia­secz­ni­ca, na­le­pian, are­ni­ko­la


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaseczno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce (wo­je­wództ­wo lu­bel­skie);
3. wieś w Pol­sce (wo­je­wództ­wo po­mor­skie)


Pia­secz­no – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu pia­se­czyń­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Pia­secz­no, w są­siedzt­wie war­szaw­skiej dziel­ni­cy Ur­sy­nów, w od­le­gło­ści około 17 km na po­łud­nie od cen­trum War­sza­wy. Lo­ka­li­za­cja ta wpły­wa ko­rzyst­nie na szyb­ki roz­wój bu­dow­nict­wa, uru­cho­mie­nie sie­dzib wielu za­gra­nicz­nych przed­się­biorstw (w 2010 r.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaseczny

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaseczusets

żar­to­bli­wie: Pia­secz­no (mia­sto w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piaseczyński

przy­miot­nik od: Pia­secz­no


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pia­secz­na, zwią­za­ny z Pia­secz­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piasek

1. sza­ra­wo­żół­te zia­ren­ka skal­ne po­kry­wa­ją­ce plaże, pu­sty­nie, wydmy itp.
2. (zwy­kle w lm: pia­ski) teren, zie­mia pia­szczy­sta
3. miał­ka, sypka sub­stan­cja, przy­po­mi­na­ją­ca pia­sek wy­stę­pu­ją­cy w na­tu­rze; np.: pia­sek cu­kro­wy, pia­sek sta­lo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) luźna skała osa­do­wa zło­żo­na z zia­ren i okru­chów skal­nych o roz­mia­rze od 0,0625 do 2 mm, głów­nie kwar­cu;

 (1.2) przen. teren po­kry­ty pia­skiem (1.1)

 (1.3) przen. sub­stan­cja po­dob­na do pia­sku (1.1)


Pia­sek – luźna skała osa­do­wa zło­żo­na z niez­wią­za­nych spo­i­wem kla­stów (okru­chów) o śred­ni­cy od 0,05 lub 0,063 do 2 mm, w za­leż­no­ści od przy­ję­tej kla­sy­fi­ka­cji. Pia­sek mogą two­rzyć ziar­na mi­ne­ral­ne (naj­czę­ściej kwarc, rza­dziej ska­le­nie, miki, kal­cyt i inne), małe frag­men­ty skał lub mi­kro­ska­mie­nia­ło­ści. Gę­stość zia­ren pia­sku kwar­co­we­go wy­no­si około 2,62-2,65 g/cm³.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piasina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, ucho­dzi do Morza Kar­skie­go;


Pia­si­na (ros. "Пясина") – rzeka w Kraju Kras­no­jar­skim w Rosji. Jej dłu­gość wy­no­si 818 km, po­wierzch­nia zlew­ni 182 tys. km². Wy­pły­wa z je­zio­ra Pia­si­no. Ucho­dzi do Za­to­ki Pia­siń­skiej - czę­ści Morza Kar­skie­go.

Jest trze­cią naj­więk­szą rzeką w Kraju Kras­no­jar­skim (po Je­ni­se­ju i Cha­tan­dze) oraz 18. w Rosji.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piasiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pia­si­ną, do­ty­czą­cy Pia­si­ny


Źródła:

Wiktionary

Piaskareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pia­skar­ka


Źródła:

Wiktionary

Piaskarka

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy wy­po­sa­żo­ny w au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie do roz­sy­py­wa­nia pia­sku na dro­gach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód tech­nicz­ny wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nie do roz­sy­py­wa­nia pia­sku i soli na jezd­niach

 (1.2) żegl. barka słu­żą­ca do wy­do­by­wa­nia pia­sku z dna zbior­ni­ka wod­ne­go

 (1.3) techn. urzą­dze­nie do pia­sko­wa­nia

 (1.4) zool. zob. pia­skar­ka hisz­pań­ska.

 (1.5) zool. zob. pia­skar­ka al­gier­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piaskarkosolarka

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy wy­po­sa­żo­ny w au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie do roz­sy­py­wa­nia pia­sku i soli na dro­gach; pia­sko­so­lar­ka


Źródła:

SJP.pl

Piaskarnia

wy­o­dręb­nio­ny teren, w któ­rym wy­do­by­wa się, oczy­szcza, a cza­sa­mi także przet­wa­rza pia­sek; pia­skow­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­kryw­ko­wa ko­pal­nia pia­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piaskarski

przy­sto­so­wa­ny do prac przy udzia­le pia­sku, przy­go­to­wa­ny do wy­do­by­wa­nia lub prze­rób­ki pia­sku (np. za­kład pia­skar­ski) lub w ja­ki­kol­wiek inny spo­sób zwią­za­ny z ek­splo­a­ta­cją pia­sku


Źródła:

SJP.pl

Piaskarz

1. ro­bot­nik wy­do­by­wa­ją­cy pia­sek z dna rzeki
2. ro­bot­nik za­trud­nio­ny w zbior­ni­ku i na mo­ście pia­sko­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy wy­do­by­wa­niu pia­sku

 (1.2) ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy pia­sko­wa­niu, oczy­szcza­niu przed­mio­tów pia­skiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piaski

1. sza­ra­wo­żół­te zia­ren­ka skal­ne po­kry­wa­ją­ce plaże, pu­sty­nie, wydmy itp.
2. (zwy­kle w lm: pia­ski) teren, zie­mia pia­szczy­sta
3. miał­ka, sypka sub­stan­cja, przy­po­mi­na­ją­ca pia­sek wy­stę­pu­ją­cy w na­tu­rze; np.: pia­sek cu­kro­wy, pia­sek sta­lo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zie­mie pia­szczy­ste, zaz­wy­czaj roz­le­głe

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|pia­sek.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaskobeton

beton z do­dat­kiem pia­sku za­miast kru­szy­wa


Źródła:

SJP.pl

Piaskogrzeb

pia­sko­grzeb przy­ląd­ko­wy - ga­tu­nek afry­kań­skie­go gry­zo­nia


Pia­sko­grzeb ("Ge­o­ry­chus") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny kre­to­szczu­ro­wa­tych (Bat­hy­er­gi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaskolubny

1. ga­tu­nek pia­sko­lub­ny - ga­tu­nek przy­sto­so­wa­ny do życia w śro­do­wi­sku pia­szczy­stym;
2. tu­ko­tu­ko pia­sko­lub­ny - ga­tu­nek gry­zo­nia


Źródła:

SJP.pl

Piaskosolarka

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy wy­po­sa­żo­ny w au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie do roz­sy­py­wa­nia pia­sku i soli na dro­gach; pia­skar­ko­so­lar­ka


Źródła:

SJP.pl

Piaskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pia­sko­wać.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piaskowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy barwą lub bu­do­wą pia­sek;
2. za­wie­ra­ją­cy pewną ilość pia­sku


Źródła:

SJP.pl

Piaskować

1. oczy­szczać po­wierzch­nię przed­mio­tów lub na­da­wać im chro­po­wa­tość po­przez ście­ra­nie stru­mie­niem pia­sku wy­rzu­ca­ne­go pod dużym ci­śnie­niem;
2. po­kry­wać coś war­stwą pia­sku


cza­sow­nik

 (1.1) techn. oczy­szczać po­wierzch­nię cze­goś stru­mie­niem drob­ne­go pia­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piaskowcowy

za­wie­ra­ją­cy pia­sko­wiec (po­spo­li­tą w przy­ro­dzie skałę osa­do­wą), wy­ko­na­ny z pia­skow­ca (np. płyta pia­skow­co­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pia­skow­cem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zbu­do­wa­ny z pia­skow­ca, za­wie­ra­ją­cy pia­sko­wiec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piaskowianin

miesz­ka­niec Pia­sków (mia­sta w Pol­sce); Pia­szcza­nin


Źródła:

SJP.pl

Piaskowianka

miesz­kan­ka Pia­sków (mia­sta w Pol­sce); Pia­szczan­ka


Źródła:

SJP.pl

Piaskowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piaskowiec

1. po­spo­li­ta w przy­ro­dzie skała osa­do­wa zło­żo­na z zia­ren kwar­cu, ska­le­ni, cza­sa­mi także in­nych mi­ne­ra­łów po­łą­czo­nych ze sobą spo­i­wem, naj­czę­ściej krze­mion­ko­wym;
2. ja­dal­ny grzyb z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych;
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych o nie­wiel­kich bia­łych kwia­tach;
4. ptak z rzędu mewek sie­wek, za­sied­la­ją­cy az­ja­tyc­kie i pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie tun­dry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zwię­zła skała osa­do­wa pow­sta­ła przez sce­men­to­wa­nie zia­ren pia­sku spo­i­wem;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­na­ria|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­li­dris alba|ref=tak., ptak wę­drow­ny;

 (2.2) mykol. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gy­ro­po­ra­ce­ae|ref=tak.;


Pia­sko­wiec – drob­no­ziar­ni­sta skała osa­do­wa. Wy­stę­pu­je jako jedna z naj­częst­szych skał tego typu. Two­rzy zwy­kle war­stwy wo­do­no­śne. W war­stwach pia­skow­ców wy­stę­pu­ją złoża ropy oraz gazu ziem­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaskownia

wy­o­dręb­nio­ny teren, w któ­rym wy­do­by­wa się, oczy­szcza, a cza­sa­mi także przet­wa­rza pia­sek; pia­skar­nia


Pia­skow­nia, pia­skar­nia, ko­pal­nia pia­sku – miej­sce od­kryw­ko­we­go wy­do­by­cia i przet­wór­stwa pia­sku lub po­spół­ki.

Po za­koń­cze­niu ek­splo­a­ta­cji wy­ro­bi­ska pia­skow­ni mogą zo­stać za­la­ne wodą, pow­sta­ją wtedy sztucz­ne ak­we­ny, zwane na Ślą­sku i w Ma­ło­pol­sce ba­gra­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaskownica

1. nie­wiel­ki teren po­kry­ty pia­skiem, przez­na­czo­ny do zabaw dla dzie­ci;
2. by­li­na z ro­dzi­ny traw, o zie­lon­ka­wych li­ściach po­kry­tych mesz­kiem, naj­czę­ściej spo­ty­ka­na na wyd­mach;
3. ro­dzaj pompy wy­ko­rzy­stu­ją­cej po­wie­trze lub wodę do pom­po­wa­nia nie­wiel­kich okru­chów skal­nych i wy­rzu­ca­nia ich na zew­nątrz pod dużym ci­śnie­niem; pia­secz­ni­ca, pia­szczar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­ne miej­sce po­kry­te lub wy­peł­nio­ne pia­skiem, przez­na­czo­ne do zabaw dla dzie­ci;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Am­mop­hi­la|Host|ref=Am­mop­hi­la (Po­a­ce­ae)., ro­śli­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.3) in­form. śro­do­wi­sko te­sto­we w pro­gra­mo­wa­niu kom­pu­te­ro­wym;


Pia­skow­ni­ca – miej­sce zabaw dzie­ci. Zaz­wy­czaj jest to pro­sto­kąt­na rama wy­ko­na­na z pla­sti­ku, me­ta­lu lub drew­na wy­peł­nio­na pia­skiem. Ścia­ny tej ramy mogą być czę­ścio­wo wko­pa­ne w zie­mię, na­to­miast wy­sta­ją­ca ich ponad zie­mię część, wy­so­ko­ści kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów, sta­no­wi ogro­dze­nie pia­skow­ni­cy i za­po­bie­ga roz­sy­py­wa­niu się pia­sku poza nią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaskownicowy

→ pia­skow­ni­ca


Patrz:piaskownica

Źródła:

SJP.pl

Piaskownik

1. po­sze­rze­nie ka­na­łu ście­ko­we­go, za­trzy­mu­ją­ce prze­pływ róż­ne­go ro­dza­ju za­wie­sin, ta­kich jak pia­sek czy po­piół;
2. gór­ni­czy wagon tran­spor­tu­ją­cy pia­sek


Pia­skow­nik – urzą­dze­nie słu­żą­ce do od­dzie­la­nia żwiru, ka­my­ków i pia­sku ze ście­ków. Naj­czę­ściej sto­so­wa­ne jest w pier­wszej fazie oczy­szcza­nia ście­ków (oczy­szcza­nie me­cha­nicz­ne), zaz­wy­czaj po sy­ste­mie krat. Pod­sta­wo­wy­mi ty­pa­mi są:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaskowoszary

po­kry­ty ko­lo­rem pia­sku o sza­rym za­bar­wie­niu, w sza­rym ko­lo­rze ze zna­mio­na­mi żół­cie­ni


Źródła:

SJP.pl

Piaskowożółty

po­kry­ty żół­cie­nią o od­cie­niu cha­rak­te­ry­stycz­nym dla pia­sku, przy­po­mi­na­ją­cy ko­lo­rem pia­sek


Źródła:

SJP.pl

Piaskowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaskowy

1. sza­ro­be­żo­wy, w ko­lo­rze pia­sku;
2. za­wie­ra­ją­cy pia­sek (np. gleba pia­sko­wa, zegar pia­sko­wy), zro­bio­ny, wy­ko­na­ny z pia­sku (np. babka pia­sko­wa) lub w ja­ki­kol­wiek inny spo­sób zwią­za­ny z pia­skiem


przy­miot­nik

 (1.1) zbu­do­wa­ny, stwo­rzo­ny z pia­sku

 (1.2) zwią­za­ny z pia­skiem, do­ty­czą­cy pia­sku

 (1.3) ma­ją­cy kolor pia­sku


Pia­sko­wy – część wsi Chmie­lów w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bo­dze­chów.

W la­tach 1975–1998 Pia­sko­wy ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piaskołaz

ja­dal­ny małż mor­ski; mał­giew


Źródła:

SJP.pl

Piaskówka

1. ga­tu­nek wie­lo­szcze­ta; na­le­pian, pia­secz­ni­ca, pia­secz­nik, are­ni­ko­la;
2. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piast

kan­dy­dat do tronu pol­skie­go albo król pol­ski z po­cho­dze­nia Polak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię le­gen­dar­ne­go za­ło­ży­cie­la dy­na­stii pia­stow­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. mo­nar­cha wy­wo­dzą­cy się z dy­na­stii pia­stow­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (3.1) polit. hist. pol­skie ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne o cha­rak­te­rze lu­do­wym dzia­ła­ją­ce w la­tach 1914–1931;

 (3.2) polit. współ­czes­ne pol­skie ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne o cha­rak­te­rze cha­dec­kim i lu­do­wym za­ło­żo­ne w roku 2006;


Piast Cho­ści­sko­wic ( Past Cko­si­sco­nis, "Pazt fi­lius Cho­si­sco­ni­su"), także Piast Ko­ło­dziej, Piast Oracz – le­gen­dar­ny pro­to­pla­sta dy­na­stii Pia­stów; oj­ciec Sie­mo­wi­ta, mąż Rze­pi­chy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piasta

część koła lub tar­czy (np. sprzę­gła) sty­ka­ją­ca się z wałem lub osią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. część koła, w którą mo­cu­je się oś;


Pia­sta – część koła na­pę­do­we­go, prze­kład­nio­we­go lub in­ne­go ele­men­tu mon­to­wa­ne­go na wale lub osi i bez­poś­red­nio go lub ją obej­mu­ją­ca. W pia­ście in­sta­lu­je się ło­ży­ska (kul­ko­we lub ma­szy­no­we), jeśli po­łą­cze­nie jest ru­cho­we, lub staje się ona czę­ścią po­łą­cze­nia (wpu­sto­we­go, wie­lo­wy­pu­sto­we­go, kli­no­we­go, wci­sko­we­go).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piastoszyn

Pia­sto­szyn (niem. "Petz­tin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Kę­so­wo, przy tra­sie ko­le­jo­wej Tu­cho­la – Choj­ni­ce (Linia ko­le­jo­wa nr 208).

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 546 miesz­kań­ców. Jest trze­cią co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Kę­so­wo.


Źródła:

Wikipedia

Piastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pia­sto­wać.


Źródła:

Wiktionary

Piastować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) podn. opie­ko­wać się dziec­kiem, tro­szczyć się o nie

 (1.2) podn. chro­nić, dbać o coś


Źródła:

Wiktionary

Piastowianin

miesz­ka­niec Pia­sto­wa


Źródła:

SJP.pl

Piastowianka

miesz­kan­ka Pia­sto­wa


Źródła:

SJP.pl

Piastowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piastowiec

czło­nek Pol­skie­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go "Piast"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. hist. czło­nek lub sym­pa­tyk Pol­skie­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go „Piast”

 (1.2) po­to­mek Pia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piastowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piastowski

1. przy­miot­nik od: Piast (za­ło­ży­ciel lub czło­nek dy­na­stii pol­skiej); pia­sto­wy (książ­ko­wo)
2. przy­miot­nik od: Pia­stów (mia­sto w Pol­sce)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pia­stem lub dy­na­stią Pia­stów, do­ty­czą­cy Pia­sta lub dy­na­stii Pia­stów

 (1.2) zwią­za­ny z Pia­sto­wem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piastowy

1. (książ­ko­wo) przy­miot­nik od: Piast (za­ło­ży­ciel lub czło­nek dy­na­stii pol­skiej); pia­stow­ski
2. przy­miot­nik od: pia­sta


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Pia­sta

 (1.2) do­ty­czą­cy pia­sty, zwią­za­ny z pia­stą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piastr

drob­na mo­ne­ta bę­dą­ca w obie­gu w Egip­cie, Li­ba­nie, Su­da­nie i Syrii


Piastr, pia­ster, pia­stra ( pia­stra „cien­ka me­ta­lo­wa blasz­ka” od gr. émplastron „tynk”) – mo­ne­ta uży­wa­na w kilku kra­jach Bli­skie­go Wscho­du, współ­cze­śnie tam­tej­sza jed­nost­ka mo­ne­tar­na, spo­ty­ka­na tam także pod naz­wa­mi "gu­rusz, ku­rusz, kirsz". Pia­stra­mi na­zy­wa­no też hisz­pań­skie do­la­ry. Była to także nazwa wa­lu­ty In­do­chin Fran­cu­skich i gru­bych monet bi­tych na Da­le­kim Wscho­dzie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piastun

1. daw­niej: męż­czyz­na opie­ku­ją­cy się dzieć­mi
2. urzęd­nik dwor­ski wy­cho­wu­ją­cy synów kró­lew­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. książk. opie­kun

 (1.2) hist. wczes­no­pia­stow­ski wy­so­ki urzęd­nik dwor­ski wy­cho­wu­ją­cy synów kró­lew­skich lub ksią­żę­cych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. niedź­wia­dek bę­dą­cy pod opie­ką matki

 (2.2) łow. wilk sa­miec opie­ku­ją­cy się szcze­nię­ta­mi w cza­sie, gdy ro­dzi­ce idą na żer


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piastunka

daw­niej: ko­bie­ta opie­ku­ją­ca się dzieć­mi; niań­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta opie­ku­ją­ca się dzieć­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piastów

kan­dy­dat do tronu pol­skie­go albo król pol­ski z po­cho­dze­nia Polak


Pia­stów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim. Mia­sto na­le­ży do aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 22 932 miesz­kań­ców, będąc 22. naj­lud­niej­szym mia­stem w wo­je­wództ­wie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piasutno

Pia­sut­no (daw­niej "Pias­sut­ten", w la­tach 1938–1945 "Se­en­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Świę­taj­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piaszczak

no­wot­wór ła­god­ny (ro­dzaj opo­nia­ka) roz­wi­ja­ją­cy się w opo­nach móz­go­wych


Źródła:

SJP.pl

Piaszczanin

miesz­ka­niec Pia­sków (mia­sta w Pol­sce); Pia­sko­wia­nin


Źródła:

SJP.pl

Piaszczanka

miesz­kan­ka Pia­sków (mia­sta w Pol­sce); Pia­sko­wian­ka


Pia­szczan­ka ( Пясчанка; Песчанка) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Druja.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaszczarka

ro­dzaj pompy wy­ko­rzy­stu­ją­cej po­wie­trze lub wodę do pom­po­wa­nia nie­wiel­kich okru­chów skal­nych i wy­rzu­ca­nia ich na zew­nątrz pod dużym ci­śnie­niem; pia­secz­ni­ca, pia­skow­ni­ca


Pia­szczar­ka – urzą­dze­nie słu­żą­ce do oczy­szcza­nia przed­mio­tów stru­mie­niem pia­sku.

Wy­ko­rzy­sty­wa­na przy od­na­wia­niu ele­wa­cji, czy­szcze­niu belek, ma­to­wie­niu szkła, gra­we­ro­wa­niu mar­mu­ru i ele­men­tów de­ko­ra­cyj­nych w be­to­nie lub drew­nie. Efekt pia­sko­wa­nia jest po­dob­ny do szli­fo­wa­nia, jed­nak czy­szczo­na po­wierzch­nia jest zaz­wy­czaj o wiele gład­sza i nie ma pro­ble­mów z czy­szcze­niem trud­no do­stęp­nych rogów lub za­krzy­wień.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaszczyce

Pia­szczy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Go­mu­ni­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piaszczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


Pia­szczyk ("Am­mo­sper­mop­hi­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piaszczysko

bar­dzo pła­ski, roz­le­gły sto­żek na­pły­wo­wy pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści wód po­lo­dow­co­wych, zbu­do­wa­ny ze żwi­rów i pia­sków; zandr; sandr


Źródła:

SJP.pl

Piaszczysty

stwo­rzo­ny z pia­sku, za­wie­ra­ją­cy pia­sek, po­kry­ty pia­skiem


przy­miot­nik

 (1.1) usy­pa­ny z pia­sku, pełen pia­sku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piaszczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piaszno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piat

marka bry­tyj­skie­go gra­nat­ni­ka, który w la­tach 1943-1945 sta­no­wił pod­sta­wo­we uz­bro­je­nie prze­ciw­pan­cer­ne alianc­kich od­dzia­łów pie­cho­ty


Źródła:

SJP.pl

Piatigorsk

mia­sto w Rosji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim, na Przed­ka­u­ka­ziu;


Pia­ti­gorsk (ros. Пятигорск) – mia­sto w po­łud­nio­wej Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim, na Ka­u­ka­zie Pół­noc­nym. Sto­li­ca Pół­noc­no­ka­u­ka­skie­go Okrę­gu Fe­de­ral­ne­go. Po­ło­żo­ne na zbo­czu góry Ma­szuk, nad rzeką Pod­ku­mok (do­pływ Kumy), na wy­so­ko­ści ok. 600 me­trów nad po­zio­mem morza.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piatigorski

przy­miot­nik od: Pia­ti­gorsk (mia­sto w Rosji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pia­ti­gor­skiem, do­ty­czą­cy Pia­ti­gor­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech;


Piawa (wł. "Piave", łac. "Pla­vis") – rzeka w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech. Jej dłu­gość to 220 km.

Źró­dło w Al­pach przy gra­ni­cy z Au­strią, pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-wschod­nim i koń­czy swój bieg w Za­to­ce We­nec­kiej Morza Adria­tyc­kie­go.

Głów­na linia oporu wło­skie­go pod­czas I wojny świa­to­wej po nie­przy­no­szą­cych roz­strzy­gnię­cia dwu­na­stu bit­wach nad Ison­zo.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piazza

[czy­taj: piac­ca] plac, rynek, targ


Wil­son da Silva Piaz­za (ur. 25 lu­te­go 1943 w Ribeirão das Neves), bra­zy­lij­ski pił­karz, obroń­ca, po­moc­nik. Mistrz świa­ta z roku 1970.

W re­pre­zen­ta­cji Bra­zy­lii w la­tach 1967–1975 ro­ze­grał 52 ofi­cjal­ne spot­ka­nia. Pod­czas MŚ 70 za­grał we wszyst­kich me­czach mi­strzów świa­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piać

1. wy­da­wać dźwię­ki cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ko­gu­ta;
2. żar­to­bli­wie: gło­sić po­chwa­ły; chwa­lić, sła­wić, opie­wać;
3. po­tocz­nie:
a) za­chwy­cać się czymś, bar­dzo się cie­szyć;
b) mówić cien­kim, ostrym gło­sem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­piać)

 (1.1) ornit. o ko­gu­cie wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny ko­gu­ci głos

 (1.2) przen. mówić cien­kim, ostrym gło­sem

 (1.3) przen. żart. bar­dzo się cie­szyć, za­chwy­cać się czymś

 (1.4) daw. (obec­nie żart. także. iron.) o lu­dziach i do­wol­nych pta­kach: śpie­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piaścik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piaśnica

pia­śni­ca czar­no­ru­da - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny nę­ko­wa­tych


Pia­śni­ca (kaszb. "Piôsznica", niem. "Pias­nitz") – rzeka w Pol­sce pół­noc­nej (Po­brze­że) na Ka­szu­bach, prze­pły­wa przez ob­szar dwóch po­wia­tów wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go: wej­he­row­skie­go i puc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piaśnicki

→ Pia­śni­ca


Patrz:Piaśnica

Źródła:

SJP.pl

Pic

oszu­stwo; blaga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. blaga, oszu­stwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pica

daw­niej:
1. dzien­na racja żyw­no­ści dla żoł­nie­rza;
2. bez­płat­ny dowóz żyw­no­ści dla woj­ska;
3. wul­gar­nie: srom; picza, pinda


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie psy­chicz­ne po­le­ga­ją­ce na spo­ży­wa­niu sub­stan­cji nie­ja­dal­nych;

 (1.2) przest. pasza (po­ży­wie­nie przez­na­czo­ne dla zwie­rząt go­spo­dar­skich)

 (1.3) przest. pro­wiant dla woj­ska (żyw­ność, za­pa­sy żyw­no­ści)

 (1.4) wulg. gwara. zob. picza.


Pica (wym. //, z pica „sroka”) – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne po­le­ga­ją­ce na spo­ży­wa­niu sub­stan­cji nie­ja­dal­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Picadillo

[czy­taj: pi­ka­di­jo albo pi­ka­di­lio] po­tra­wa hisz­pań­ska z mie­lo­ne­go mięsa i wa­rzyw


Pi­ca­dil­lo – danie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni mek­sy­kań­skiej, ku­bań­skiej i hisz­pań­skiej. Znane po­nad­to w całej Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej i na Fi­li­pi­nach (w tym ostat­nim kraju na­zy­wa­ne "gi­ni­ling").

Przy­rzą­dza­ne jest z mie­lo­ne­go mięsa (wo­ło­wi­ny), wa­rzyw i owo­ców: po­mi­do­rów, pa­pry­ki, ce­bu­li, ziem­nia­ków i ba­na­nów, z do­dat­kiem przy­praw: czosn­ku, pie­przu, ma­je­ran­ku, goź­dzi­ków, cy­na­mo­nu, ty­mian­ku i ro­dzy­nek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Picanto

[czy­taj: pi­kan­to] model sa­mo­cho­du marki Kia


Źródła:

SJP.pl

Picaresca

[czy­taj: pi­ka­re­ska] ro­mans awan­tur­ni­czy, na­le­żą­cy do li­te­ra­tu­ry lu­do­wo-mie­szczań­skiej, w któ­rym przed­sta­wie­nie losów przed­się­bior­cze­go i prze­bie­głe­go włó­czę­gi-oszu­sta służy uka­za­niu sa­ty­rycz­ne­go obra­zu epoki; pi­ka­re­ska, po­wieść ło­trzy­kow­ska


Źródła:

SJP.pl

Picaro

[czy­taj: pi­ka­ro] po­stać łotra, włó­czę­gi, po­ja­wia­ją­ca się w pi­ca­re­scach (hisz­pań­skich ro­man­sach awan­tur­ni­czych, na­le­żą­cych do li­te­ra­tu­ry lu­do­wo-mie­szczań­skiej)


Źródła:

SJP.pl

Picasso

[czy­taj: pi­kas­so] naz­wi­sko, m.in. Pablo Pi­cas­so (wła­ści­wie Pi­cas­so Ruiz Bla­sco; 1881-1973) - hisz­pań­ski ma­larz, gra­fik i rzeź­biarz


Źródła:

SJP.pl

Picassowski

[czy­taj: pi­kas­sow­ski] cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki Pi­cas­sa, taki, jak w obra­zach Pi­cas­sa (np. styl pi­cas­sow­ski), czę­sto w od­nie­sie­niu do nie­re­gu­lar­no­ści, nie­ty­po­wo­ści w kształ­cie cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Piccard

[czy­taj: piKAR, w od­mia­nie: Pic­car­da - czy­taj: piKARda itd.] naz­wi­sko, m.in. Au­gu­ste Pic­card (1884-1962) - szwaj­car­ski ba­dacz stra­tos­fe­ry i głę­bin mor­skich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piccoli

[czy­taj: pi­ko­lo]
1. ro­dzaj nie­wiel­kie­go fletu po­przecz­ne­go, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków; pi­ko­lo, pi­ku­li­na


Źródła:

SJP.pl

Piccolo

[czy­taj: pi­ko­lo]
1. ro­dzaj nie­wiel­kie­go fletu po­przecz­ne­go, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków; pi­ko­lo, pi­ku­li­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Picer

po­tocz­nie: kłam­ca, oszust


Źródła:

SJP.pl

Picerski

→ picer


Patrz:picer

Źródła:

SJP.pl

Pichcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pich­cić.


Źródła:

Wiktionary

Pichcić

po­tocz­nie: przy­go­to­wy­wać po­tra­wy, go­to­wać; ku­cha­rzyć, kuch­cić, pi­tra­sić, ku­cha­rzo­wać


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. przy­go­to­wy­wać po­tra­wy

cza­sow­nik zwrot­ny pich­cić się

 (2.1) gw-pl|Kresy. guz­drać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Picheta

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pichorowice

Pi­cho­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Uda­nin.

W la­tach 1954–1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pi­cho­ro­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ujazd Górny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pichtowy

ole­jek pich­to­wy - lecz­ni­czy ole­jek ete­rycz­ny otrzy­my­wa­ny z mło­dych pędów sosny sy­be­ryj­skiej lub jodły


Źródła:

SJP.pl

Picie

to, co na­da­je się do picia, ogól­nie o ja­kimś na­po­ju, pły­nie, naj­czę­ściej poz­wa­la­ją­cym na uga­sze­nie pra­gnie­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spo­ży­wa­nie pły­nów

 (1.2) pot. na­du­ży­wa­nie al­ko­ho­lu

 (1.3) pot. napój


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piciorys

śro­do­wi­sko­wo: okres w życiu, kiedy ktoś na­du­ży­wa al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl

Pick-Up

sa­mo­chód pół­cię­ża­ro­wy z plat­for­mą ba­ga­żo­wą w miej­scu tyl­nych sie­dzeń; pic­kup, pikap


Pick-up (ang. tu: "za­brać", "pod­wieźć"), pikap – typ nad­wo­zia do­staw­cze­go lub te­re­no­we­go sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się skrzy­nią ła­dun­ko­wą znaj­du­ją­cą się zaraz za ka­bi­ną pa­sa­żer­ską.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Picka

pie­szczot­li­wie: pizza


Źródła:

SJP.pl

Picker

[czy­taj: piker] ro­dzaj spe­cja­li­stycz­nej wędki do po­ło­wu z grun­tu, z ko­szycz­kiem za­nę­to­wym lub sprę­ży­ną


Źródła:

SJP.pl

Pickleball

[czy­taj: pi­kel­bol] dy­scy­pli­na spor­to­wa wy­wo­dzą­ca się z gier ra­kie­to­wych, łą­czą­ca ele­men­ty te­ni­sa, ping ponga i bad­min­to­na


Źródła:

SJP.pl

Pickleballowy

→ pic­kle­ball [czy­taj: pi­kyl­bo­lo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Pickup

sa­mo­chód pół­cię­ża­ro­wy z plat­for­mą ba­ga­żo­wą w miej­scu tyl­nych sie­dzeń; pick-up, pikap


Źródła:

SJP.pl

Pickwick

[czy­taj: pi­kłik] bo­ha­ter po­wie­ści Ka­ro­la Dic­ken­sa


Źródła:

SJP.pl

Picnic

[czy­taj: pi­knik] model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


Źródła:

SJP.pl

Picowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. upięk­sza­nie, mycie, ozda­bia­nie

 (1.2) pot. kła­ma­nie, wy­po­wia­da­nie się niez­god­nie z praw­dą

 (1.3) hist. wojsk. za­o­pa­try­wa­nie woj­ska w żyw­ność i paszę drogą rek­wi­zy­cji


Źródła:

Wiktionary

Picować

po­tocz­nie:
1. kła­mać, mówić nie­praw­dę; bujać, bla­go­wać, ba­je­ro­wać;
2. sta­ran­nie czy­ścić; pu­co­wać


Źródła:

SJP.pl

Pictorial

[czy­taj: pik­to­rial] fo­to­gra­fia lub seria fo­to­gra­fii, na któ­rych model lub mo­del­ka są nadzy lub pra­wie nadzy; pik­to­rial


Źródła:

SJP.pl

Picu-Picu

lek­ce­wa­żą­co: zwrot wy­ra­ża­ją­cy nie­do­wie­rza­nie w to, o czym jest mowa, zwy­kle w wy­ra­że­niu: picu-picu, mój dzie­dzi­cu; picu, picu


Źródła:

SJP.pl

Picunda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ab­chaz­ji, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Czar­nym, przy uj­ściu rzeki Bzyp;


Pi­cun­da (abch. Пиҵунда, gruz.: ბიჭვინთა, Bicz­win­ta, ros. Пицунда) – mia­sto w Ab­chaz­ji w re­jo­nie Gagra. Po­ło­żo­ne jest nad Mo­rzem Czar­nym, przy uj­ściu rzeki Bzyp, na wy­raź­nie wy­cho­dzą­cym w morze cyplu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Picuś

po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co:
1. osoba zmy­śla­ją­ca, opo­wia­da­ją­ca nie­stwo­rzo­ne, ubar­wio­ne hi­sto­rie;
2. osoba, która prze­sad­nie dba o swój wy­gląd; picuś-glan­cuś, mod­niś, stroj­niś;
3. daw­niej: męż­czyz­na za­da­ją­cy się z ko­bie­ta­mi lek­kich oby­cza­jów; dziw­karz


Źródła:

SJP.pl

Picuś-Glancuś

po­tocz­nie: osoba, która prze­sad­nie dba o swój wy­gląd; picuś glan­cuś


Źródła:

SJP.pl

Picz

picz, pinda; wul­gar­nie:
1. srom;
2. wyz­wi­sko sto­so­wa­ne do ko­bie­ty


Źródła:

SJP.pl

Picza

picz, pinda; wul­gar­nie:
1. srom;
2. wyz­wi­sko sto­so­wa­ne do ko­bie­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. żeń­ski na­rząd płcio­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piczka

wul­gar­nie o żeń­skim na­rzą­dzie płcio­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. żeń­ski na­rząd roz­rod­czy

 (1.2) wulg. po­gard. ko­bie­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Picówa

w gwa­rze ucz­niow­skiej: zimno, mróz


Źródła:

SJP.pl

Pide

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wy­piek z cia­sta droż­dżo­we­go, zwy­kle o łód­ko­wa­tym kształ­cie z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, np. mięs­ny­mi i wa­rzyw­ny­mi; tra­dy­cyj­ne danie kuch­ni tu­rec­kiej


PIDE (skr. od port. Polícia In­ter­na­cio­nal e de De­fe­sa do Esta­do, w do­słow­nym tłu­ma­cze­niu: Po­li­cja Mię­dzy­na­ro­do­wa i Ochro­ny Pań­stwa) – por­tu­gal­ska tajna po­li­cja po­li­tycz­na, ist­nie­ją­ca w la­tach 1945–1969, w okre­sie dyk­ta­tu­ry An­tó­nio Sa­la­za­ra.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pidgin

[czy­taj: pi­dżin] język mię­dzy­na­ro­do­wy o upro­szczo­nej mor­fo­lo­gii i skład­ni, uży­wa­ny jako język hand­lo­wy; pi­dżin, pi­dżyn


Pid­gin (daw­niej Gaim) – wie­lo­plat­for­mo­wy ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy, ob­słu­gu­ją­cy sze­reg pro­to­ko­łów trans­mi­syj­nych. Pid­gin jest wol­nym opro­gra­mo­wa­niem, do­stęp­nym na wa­run­kach GNU GPL.

Pid­gin zo­stał stwo­rzo­ny przez dla sy­ste­mów unik­so­wych, jed­nak obec­nie jest do­stęp­ny także dla sy­ste­mów Win­dows, MacOS, SkyOS i Qt Ex­ten­ded (dla urzą­dzeń PDA).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pidurutalagala

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­wyż­szy szczyt Cej­lo­nu;


Pi­du­ru­ta­la­ga­la (ina­czej Mount Pedro) – naj­wyż­szy szczyt Sri Lanki o wy­so­ko­ści bezwz­ględ­nej 2524 m n.p.m., po­ło­żo­ny około 90 km na wschód od sto­li­cy kraju – Sri Dźa­ja­war­da­na­pu­ra Kotte, tuż za mia­stem Nu­wa­ra Eliya. Współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne góry: 7° 00' N; 80° 47' E. Naj­bliż­szy szczyt o więk­szej wy­so­ko­ści znaj­du­je się 539 km na pół­noc­ny za­chód od Pi­du­ru­ta­la­ga­li i jest to Anai Mudi w Gha­tach Za­chod­nich.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pidżak

prze­sta­rza­le: kurt­ka, ma­ry­nar­ka


Źródła:

SJP.pl

Pidżama

strój przez­na­czo­ny do spa­nia lub od­po­czyn­ku, skła­da­ją­cy się z luź­nych spod­ni i bluzy albo spo­de­nek i ko­szul­ki; pi­ża­ma; py­ja­ma (rzad­ko)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pi­ża­ma.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pidżamka

zdrob­nie­nie od: pi­dża­ma; pi­żam­ka


Źródła:

SJP.pl

Pidżamowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­dża­mą (np. kom­plet pi­dża­mo­wy, ze­staw pi­dża­mo­wy), od­no­szą­cy się do pi­dża­my; pi­ża­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Pidżin

język mię­dzy­na­ro­do­wy o upro­szczo­nej mor­fo­lo­gii i skład­ni, uży­wa­ny jako język hand­lo­wy; pid­gin; pi­dżyn


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. upro­szczo­ny język kon­tak­to­wy, który pow­sta­je wtedy, gdy spo­ty­ka­ją się grupy ludzi mó­wią­cych róż­ny­mi ję­zy­ka­mi i muszą się po­ro­zu­mieć, ale nie mają wspól­ne­go ję­zy­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pidżinowy

→ pi­dżin; pi­dży­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Pidżyn

język mię­dzy­na­ro­do­wy o upro­szczo­nej mor­fo­lo­gii i skład­ni, uży­wa­ny jako język hand­lo­wy; pid­gin; pi­dżin


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zob. język pi­dży­no­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pidżynowy

→ pi­dżyn; pi­dżi­no­wy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ję­zy­ka pi­dżyn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pie

[czy­taj: paj] ame­ry­kań­skie okrą­głe cia­sto z na­dzie­niem owo­co­wym albo mięs­nym


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pie.

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (1.1) = jęz. pra­in­do­e­u­ro­pej­ski


Źródła:

Wiktionary

Piebaldyzm

rzad­kie za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we zwią­za­ne z dys­funk­cją me­la­no­cy­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we zwią­za­ne z nie­pra­wi­dło­wym funk­cjo­no­wa­niem me­la­no­cy­tów;


Pie­bal­dyzm ( pie­bal­dism) – rzad­kie za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we, zwią­za­ne z dys­funk­cją me­la­no­cy­tów. Ty­po­wy­mi ob­ja­wa­mi są biały kos­myk wło­sów nad czo­łem i plamy o małej za­war­to­ści me­la­ni­ny na skó­rze czoła, brwi, pod­bród­ka, klat­ki pier­sio­wej, brzu­cha lub koń­czyn. Gra­ni­ce plam są hi­per­pig­men­to­wa­ne (mocno za­bar­wio­ne). Nie­kie­dy stwier­dza się współ­wy­stę­po­wa­nie także róż­no­barw­no­ści tę­czów­ki i nie­do­słu­chu – wtedy pie­bal­dyzm jest skła­do­wą ze­spo­łu Wa­ar­den­bur­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piec

1. pod­da­wać pro­dukt żyw­no­ścio­wy dzia­ła­niu ognia (wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry w pie­kar­ni­ku);
2. pa­rzyć, palić, dosk­wie­rać;
3. wy­wo­ły­wać pie­ką­cy ból; palić


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bu­dow­la lub kon­struk­cja przez­na­czo­na do spa­la­nia

 (1.2) slang. in­form. jed­nost­ka głów­na sta­cjo­nar­ne­go kom­pu­te­ra klasy PC

 (1.3) slang. wzmac­niacz gi­ta­ro­wy po­łą­czo­ny z gło­śni­kiem (szcze­gól­nie do gitar elek­trycz­nych)

 (1.4) techn. urzą­dze­nie do wy­ta­pia­nia szkła, ce­ra­mi­ki lub me­ta­li;

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upiec)

 (2.1) pod­da­wać coś (zwy­kle żyw­ność) dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry po­wy­żej 100°C bez udzia­łu wody

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (3.1) po­wo­do­wać ból od­bie­ra­ny jako go­rą­ce swę­dze­nie

 (3.2) dzia­łać na coś wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą

cza­sow­nik zwrot­ny piec się

 (4.1) być pod­da­wa­nym pie­cze­niu

 (4.2) pot. opa­lać się


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piech

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechaczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piechanin

Pie­cha­nin (pol. hist. "Pie­chi­ni­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń.


Źródła:

Wikipedia

Piechcin

Zo­bacz też: Piech­cin (osada).

Piech­cin (niem. "Hans­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin, na pół­noc­no-wschod­nim skra­ju Po­je­zie­rza Gnieź­nień­skie­go, 44 km od Byd­go­szczy, 16 km od Ino­wroc­ła­wia, 9 km od Bar­ci­na i 4 km od Pa­ko­ści (droga wo­je­wódz­ka nr 251), w obrę­bie re­gio­nu hi­sto­rycz­no-et­no­gra­ficz­ne­go zwa­ne­go Pa­łu­ka­mi.


Źródła:

Wikipedia

Piechniak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piechniczek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piechnik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piechociarka

→ pie­cho­ciarz


Patrz:piechociarz

Źródła:

SJP.pl

Piechociarski

→ pie­cho­ciarz; pie­chot­ny, pie­szy


Źródła:

SJP.pl

Piechociarz

po­tocz­nie: żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ci­niec, pie­cho­ciń­ski, pie­chot­ny, pie­chur


Źródła:

SJP.pl

Piechocice

Pie­cho­ci­ce ( Piechotzütz, 1936–1945 Pe­chwal­de) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Kor­fan­tów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piechociniec

śro­do­wi­sko­wo: żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ciarz, pie­cho­ciń­ski, pie­chot­ny, pie­chur


Źródła:

SJP.pl

Piechociński

śro­do­wi­sko­wo: żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ciarz, pie­cho­ci­niec, pie­chot­ny, pie­chur


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechocki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechota

od­dział woj­sko­wy skła­da­ją­cy się z pie­chu­rów, któ­rych za­da­niem jest pod­ję­cie walki w naj­bliż­szej stycz­no­ści z wro­giem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ro­dzaj wojsk wal­czą­cych pie­szo i w bli­skim kon­tak­cie z nie­przy­ja­cie­lem;

 (1.2) tylko w for­mach pie­cho­tą, na pie­cho­tę, toż­sa­my­mi z przy­słów­kiem pie­szo

 (1.3) daw. gwara. więz. drób


Pie­cho­ta (daw. "in­fan­te­ria") – ro­dzaj wojsk pro­wa­dzą­cy walkę pie­szo (daw­niej rów­nież prze­mie­szcza­ją­cy się pie­szo). Pod­sta­wo­wy skład­nik sił zbroj­nych od sta­ro­żyt­no­ści po współ­czes­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piechotek

pie­cho­tek leśny, pie­cho­tek błot­ny - ga­tun­ki owada z ro­dzi­ny świer­szczo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piechotka

pie­cho­tek leśny, pie­cho­tek błot­ny - ga­tun­ki owada z ro­dzi­ny świer­szczo­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechotką

pie­szo, po­ru­sza­jąc się je­dy­nie na włas­nych no­gach; na pie­cho­tę, na pie­chot­kę, na piech­tę, pie­cho­tą, piech­tą


Źródła:

SJP.pl

Piechotny

daw­niej: pie­szy


Źródła:

SJP.pl

Piechotą

od­dział woj­sko­wy skła­da­ją­cy się z pie­chu­rów, któ­rych za­da­niem jest pod­ję­cie walki w naj­bliż­szej stycz­no­ści z wro­giem


przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na włas­nych no­gach, a nie po­ja­zdem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piechowiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechowice

mia­sto w Pol­sce


Pie­cho­wi­ce ( Pe­ters­dorf) – mia­sto w Pol­sce, na Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Pie­cho­wi­ce. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Miej­sco­wość leży nad Ka­mien­ną, nie­wiel­ką rzeką do­rze­cza Odry, do­pły­wem Bobru oraz ucho­dzą­cym doń w Pie­cho­wi­cach do­pły­wem – Małą Ka­mien­ną.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechowicki

przy­miot­nik od: Pie­cho­wi­ce


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­cho­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Pie­cho­wic


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piechowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechowiczanin

miesz­ka­niec Pie­cho­wic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piechowiczanka

miesz­kan­ka Pie­cho­wic (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piechowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piechta

dziś tylko w wy­ra­że­niach: piech­tą, na piech­tę, piech­ty - po­ru­sza­jąc się je­dy­nie na włas­nych no­gach; na pie­cho­tę, pie­cho­tą, pie­szo


Źródła:

SJP.pl

Piechtą

pie­szo, po­ru­sza­jąc się je­dy­nie na włas­nych no­gach; na pie­cho­tę, na pie­chot­kę, na piech­tę, pie­cho­tą, pie­chot­ką


Źródła:

SJP.pl

Piechur

pie­chot­ny, pie­szy;
1. po­tocz­nie: osoba idąca na włas­nych no­gach; tu­ry­sta, po­dróż­nik, wę­drow­nik, wę­dro­wiec;
2. żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ciarz, pie­cho­ciń­ski, pie­cho­ci­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba cho­dzą­ca pie­szo

 (1.2) wojsk. żoł­nierz pie­cho­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piechura

pie­chot­ny, pie­szy;
1. po­tocz­nie: osoba idąca na włas­nych no­gach; tu­ry­sta, po­dróż­nik, wę­drow­nik, wę­dro­wiec;
2. żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ciarz, pie­cho­ciń­ski, pie­cho­ci­niec


Źródła:

SJP.pl

Piechurka

→ pie­chur


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta cho­dzą­ca pie­szo


Patrz:piechur

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piechurski

→ pie­chur


Patrz:piechur

Źródła:

SJP.pl

Piecki

gmina wiej­ska


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieckowo

Piec­ko­wo (daw­niej: niem. "Pötschendorf") – wieś ma­zur­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Re­szel.

Piec­ko­wo po­ło­żo­ne jest przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 594, 3 km od Świę­tej Lipki, po 10 km od Resz­la i Kę­trzy­na. Do Olsz­ty­na jest 75 km, do War­sza­wy 240 km.


Źródła:

Wikipedia

Pieckowski

→ Piec­ki


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Piec­ka­mi, do­ty­czą­cy Pie­cek


Patrz:Piecki

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piecokuchnia

urzą­dze­nie łą­czą­ce funk­cje pieca i ku­chen­ki


Źródła:

SJP.pl

Piecowice

Pie­co­wi­ce (niem. "Dörndorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka.


Źródła:

Wikipedia

Piecownia

po­mie­szcze­nie, naj­czę­ściej bę­dą­ce czę­ścią huty lub fa­bry­ki, w któ­rym znaj­du­je się piec wy­ko­rzy­sty­wa­ny do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­sów pro­duk­cji


Źródła:

SJP.pl

Piecowy

ty­czą­cy się pieca


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z pie­cem, do­ty­czą­cy pieca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) zaw. ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy piec


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piecuch

po­tocz­nie o oso­bie lu­bią­cej wy­go­dę, próż­nia­czy tryb życia, le­ni­stwo, bło­gość; le­niuch, wy­god­niś


Pie­cuch – je­zio­ro na pół­noc­ny za­chód od Mrą­go­wa (gmina Mrą­go­wo, po­wiat mrą­gow­ski, wo­je­wództ­wo war­miń­sko-ma­zur­skie) o po­wierzch­ni 8 ha; dłu­go­ści 400 m i sze­ro­ko­ści 230 m.

Mak­sy­mal­na głę­bo­kość to 3,9 m. Linia brze­go­wa roz­wi­nię­ta. Wy­so­kie brze­gi oto­czo­ne po­la­mi, łą­ka­mi i lasem. Łączy się z Śred­nim Je­zio­rem i je­zio­rem Juno. Po­tocz­nie naz­wa­ne jest Je­zio­rem Czer­wo­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piecuchować

po­tocz­nie:
1. pę­dzić życie pie­cu­cha, spę­dzać czas na le­niu­cho­wa­niu; próż­no­wać, le­niu­cho­wać; próż­nia­czyć;
2. chro­nić się przed zim­nem, prze­by­wać w do­brze ogrza­nym po­mie­szcze­niu; wy­grze­wać się, grzać się


Źródła:

SJP.pl

Piecuszek

1. nie­wiel­ki eu­ro­pej­ski ptak z ro­dzi­ny po­krze­wek, o zie­lon­ka­wym upie­rze­niu, w Pol­sce ob­ję­ty cał­ko­wi­tą ochro­ną ga­tun­ko­wą;
2. zdrob­nia­le o pie­cu­chu (le­niu­chu, oso­bie lu­bią­cej wy­go­dę, le­ni­stwo)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pieszcz. pie­cuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phyl­lo­sco­pus tro­chi­lus|ref=tak., oliw­ko­wo­zie­lo­ny, mały ptak eu­raz­ja­tyc­ki o me­lan­cho­lij­nym śpie­wie;


Pie­cu­szek ("Phyl­lo­sco­pus tro­chi­lus") – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny świ­stu­nek (Phyl­lo­sco­pi­dae), wcze­śniej włą­cza­nej do po­krzew­ko­wa­tych (Syl­vii­dae). Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję, zi­mu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej. Bar­dzo licz­ny, nie jest za­gro­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piecyk

nie­wiel­ki piec, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do do­mo­we­go pieca ku­chen­ne­go przez­na­czo­ne­go do go­to­wa­nia i pie­cze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od piec

 (1.2) mały piec

 (1.3) część pieca ku­chen­ne­go słu­żą­ca do pie­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piecza

ochro­na kogoś lub cze­goś, wsta­wien­nict­wo, tros­kli­wość, dba­nie, dba­łość o kogoś albo o coś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. obej­mo­wa­nie opie­ką


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczara

1. wy­drą­że­nie w skale z wy­lo­tem na zew­nątrz; ja­ski­nia, grota;
2. ro­dzaj kil­ku­o­so­bo­we­go grobu;
3. ek­spre­syw­nie: pie­czar­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­tu­ral­ne za­głę­bie­nie w skale;


Pie­cza­ra – po­dob­nie jak grota nie­fa­cho­we okre­śle­nie ja­ski­ni. Nazwa ta wzię­ta z ję­zy­ka sta­ro­sło­wiań­skie­go no­to­wa­na jest w Pol­sce od dru­giej po­ło­wy XVI w. i uwa­ża­na za ru­te­nizm. W ję­zy­ku sta­ro­sło­wiań­skim słowo pektь- oz­na­cza­ło ‘piec’, ‘ogni­sko do­mo­we’. Po II woj­nie świa­to­wej, w ra­mach po­rząd­ko­wa­nia na­zew­nict­wa po­sta­no­wio­no sto­so­wać je­dy­nie słowo ja­ski­nia, zaś słowo pie­cza­ra uz­na­no za sy­no­nim ja­ski­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczareczka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­czar­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pieczarka

ja­dal­ny grzyb z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych, o bia­łym lub brą­zo­wym ka­pe­lu­szu, ros­ną­cy dziko na po­lach i łą­kach lub upra­wia­ny (w pie­czar­kar­niach)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj grzy­bów ja­dal­nych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­ri­cus|L.|ref=tak.;

 (1.2) kulin. ja­dal­ny owoc­nik pie­czar­ki (1.1), su­ro­wiec ku­li­nar­ny

 (1.3) zdrobn. od: pie­cza­ra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczarkarka

ko­bie­ta trud­nią­ca się pie­czar­kar­stwem (ho­dow­lą pie­cza­rek w pie­czar­kar­niach, po­mie­szcze­niach przez­na­czo­nych do tej ho­dow­li, utrzy­mu­ją­cych stałą tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność)


Źródła:

SJP.pl

Pieczarkarnia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym ho­du­je się pie­czar­ki, utrzy­mu­ją­ce stałą tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym upra­wia się pie­czar­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczarkarski

zwią­za­ny z ho­dow­lą pie­cza­rek (np. prze­mysł pie­czar­kar­ski) lub ludź­mi zaj­mu­ją­cy­mi się tą ho­dow­lą


Źródła:

SJP.pl

Pieczarkarstwo

ho­dow­la pie­cza­rek w pie­czar­kar­niach (po­mie­szcze­niach przez­na­czo­nych do tej ho­dow­li, utrzy­mu­ją­cych stałą tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność)


Źródła:

SJP.pl

Pieczarkarz

osoba trud­nią­ca się pie­czar­kar­stwem (ho­dow­lą pie­cza­rek w pie­czar­kar­niach, po­mie­szcze­niach przez­na­czo­nych do tej ho­dow­li, utrzy­mu­ją­cych stałą tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­dow­ca pie­cza­rek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczarkowa

→ pie­czar­ka


Patrz:pieczarka

Źródła:

SJP.pl

Pieczarkowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


Pie­czar­ko­wa­te ("Aga­ri­ca­ce­ae" Che­vall.) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców. W daw­nych źró­dłach okre­śla­na jako bedł­ko­wa­te.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieczarkowaty

o ce­chach pie­czar­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


Źródła:

SJP.pl

Pieczarkowce

rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­ri­ca­les||ref=tak., rząd pod­staw­cza­ków w kla­sie pie­czar­nia­ków;


"Aga­ri­ca­les" Un­derw. – rząd pod­staw­cza­ków w kla­sie pie­czar­nia­ków ("Aga­ri­co­my­ce­tes").


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczarkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


Źródła:

SJP.pl

Pieczarkowy

→ pie­czar­ka


przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z pie­cza­rek


Patrz:pieczarka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczarniaki

klasa grzy­bów na­le­żą­ca do typu pod­staw­cza­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­ri­co­my­ce­tes|Do­weld|ref=tak., klasa grzy­bów na­le­żą­ca do gro­ma­dy pod­staw­cza­ków;


Pie­czar­nia­ki ("Aga­ri­co­my­ce­tes" Do­weld) – klasa grzy­bów na­le­żą­ca do gro­ma­dy pod­staw­cza­ków ("Ba­si­dio­my­co­ta"), któ­rej typem no­men­kla­to­rycz­nym jest pie­czar­ka ("Aga­ri­cus"). Tak­son ten za­stą­pił zde­fi­nio­wa­ny po­przed­nio "Ho­mo­ba­si­dio­my­ce­tes" (pod­staw­cza­ki po­je­dyn­czo­pod­staw­ko­we), przy czym za­war­to w nim do­dat­ko­we rzędy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczarowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­cza­rą, do­ty­czą­cy pie­cza­ry


Źródła:

Wiktionary

Pieczeniarka

→ pie­cze­niarz; dar­moz­jad­ka


Źródła:

SJP.pl

Pieczeniarski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pie­cze­nia­rza (dar­moz­ja­da, czło­wie­ka ma­ją­ce­go skłon­no­ści do ży­wie­nia się cu­dzym kosz­tem, lu­bią­ce­go wy­god­nie żyć z cu­dzej pracy), od­no­szą­cy się do pie­cze­nia­rza


Źródła:

SJP.pl

Pieczeniarstwo

iro­nicz­nie o ze­spo­le cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pie­cze­nia­rza (dar­moz­ja­da, czło­wie­ka ma­ją­ce­go skłon­no­ści do ży­wie­nia się cu­dzym kosz­tem, lu­bią­ce­go wy­god­nie żyć z cu­dzej pracy)


Źródła:

SJP.pl

Pieczeniarz

daw­niej: czło­wiek pro­wa­dzą­cy wy­god­ne życie na cudzy koszt; garn­ko­skrob, dar­moz­jad, pa­so­żyt


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest.;


Pie­cze­niarz – czło­wiek ma­ją­cy skłon­no­ści do ży­wie­nia się cu­dzym kosz­tem, lu­bią­cy do­brze zjeść na cudzy koszt; dar­moz­jad. W Pol­sce szla­chec­kiej – ubogi krew­ny prze­sia­du­ją­cy na „ła­ska­wym chle­bie” u za­moż­nej ro­dzi­ny szla­chec­kiej, odw­dzię­cza­ją­cy się usłu­ga­mi do­mo­wy­mi. Po­ję­cie ko­ja­rzo­ne także ze sta­ro­ka­wa­ler­stwem, uwa­ża­ne za krzyw­dzą­ce; jego zmierzch na te­re­nach Pol­ski wią­zał się z II wojną świa­to­wą i na­stę­pu­ją­cy­mi po niej prze­mia­na­mi spo­łecz­ny­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczenie

upie­czo­ne lub ugo­to­wa­ne, udu­szo­ne mięso w jed­nym ka­wał­ku, naj­czę­ściej po­da­wa­ne razem z sosem pow­sta­łym przy przy­rzą­dza­niu tego mięsa


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piec.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pie­czeń


Pie­cze­nie – pro­ces obrób­ki ter­micz­nej po­le­ga­ją­cy na ogrze­wa­niu po­tra­wy w piecu lub pie­kar­ni­ku, w śro­do­wi­sku na­grza­ne­go po­wie­trza. Tem­pe­ra­tu­ra pie­cze­nia za­wie­ra się w gra­ni­cach od 160 do 250 °C. W za­leż­no­ści od typu po­tra­wy pie­cze­nie trwać może od kil­ku­na­stu minut, aż do 3-4 go­dzin.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczeniowy

bę­dą­cy pie­cze­nią lub przy­po­mi­na­ją­cy pie­czeń (np. mięso pie­cze­nio­we), zro­bio­ny z pie­cze­ni, po­da­wa­ny razem z pie­cze­nią (np. sos pie­cze­nio­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pie­cze­nią


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­cze­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczeń

upie­czo­ne lub ugo­to­wa­ne, udu­szo­ne mięso w jed­nym ka­wał­ku, naj­czę­ściej po­da­wa­ne razem z sosem pow­sta­łym przy przy­rzą­dza­niu tego mięsa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa z upie­czo­ne­go mięsa (z wy­jąt­kiem ryb)

 (1.2) przen. in­te­res


Pie­czeń – po­tra­wa w for­mie mięsa (z wy­jąt­kiem ryb) upie­czo­ne­go (ewen­tu­al­nie udu­szo­ne­go) w jed­nym ka­wał­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczka

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieczonka

1. po­tra­wa z ziem­nia­ków, węd­li­ny, ce­bu­li i ka­pu­sty, przy­go­to­wy­wa­na nad ogni­skiem w dużym garze; du­szon­ka, pra­żon­ka;
2. rzad­kie zdrob­nie­nie od: pie­czeń;
3. gwa­ro­wo: wą­tro­ba


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieczony

1. pod­da­wać pro­dukt żyw­no­ścio­wy dzia­ła­niu ognia (wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry w pie­kar­ni­ku);
2. pa­rzyć, palić, dosk­wie­rać;
3. wy­wo­ły­wać pie­ką­cy ból; palić


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od piec

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) kulin. przy­rzą­dzo­ny / przy­rzą­dza­ny w pro­ce­sie pie­cze­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczołowicie

przy­słó­wek

 (1.1) z pie­czo­ło­wi­to­ścią; z tro­ską


Źródła:

Wiktionary

Pieczołowiciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­czo­ło­wi­cie


Źródła:

SJP.pl

Pieczołowitość

sta­ran­ność, do­kład­ność, zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do opie­ki na kimś lub nad czymś, dba­ło­ści, tros­kli­wo­ści


Źródła:

SJP.pl

Pieczołowity

sta­ran­ny, do­kład­ny, zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do opie­ki na kimś lub nad czymś, dba­ło­ści, tros­kli­wo­ści (np. pie­czo­ło­wi­ci ro­dzi­ce)


przy­miot­nik

 (1.1) świad­czą­cy o wy­so­kiej dba­ło­ści, sta­ran­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczykolan

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pieczyn

Pie­czyn – ko­lo­nia kra­jeń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Zło­tów. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Górz­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pieczyng

czło­nek ko­czow­ni­cze­go ple­mie­nia az­ja­tyc­kie­go


Źródła:

SJP.pl

Pieczyngowie

dawny zwią­zek ple­mion tu­rec­kich


Pie­czyn­go­wie (sta­ro­ru­skie печенѣгъ, l.mn. печенѣзи, śr.-grec. Πατζινάκος, Πατζινάκης, Πατζινακίτης -Pat­zi­na­ki­tai, arab. "Расаnāk"/"Bjnak"/"Bja­mak"/"Ba­ja­nak", gruz. Pa­ca­nak-i, orm. "Pa­cin­nak", węg. "Besenyő"/"Be­cen­cik"/"Palóc", śred­nio­wiecz­na łac.: "Bis­se­ni", "Bessi", "Pi­ze­na­ci", "Расinасi", "Расinасае", "Расinасitае") – zwią­zek kilku ple­mion ko­czow­ni­czych naj­praw­do­po­dob­niej z grupy ogu­zyj­skiej, które wy­ru­szy­ły ze swo­ich pier­wot­nych sie­dzib w Azji Środ­ko­wej i w VIII–IX wieku osied­li­ły się mię­dzy dol­nym bie­giem Wołgi a rzeką Jaik (obec­nie Ural).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieczyrak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pieczyste

ugo­to­wa­ne, udu­szo­ne lub upie­czo­ne, nie­kie­dy także us­ma­żo­ne mięso przy­go­to­wa­ne do po­da­nia i spo­ży­cia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pie­czo­ne mięso


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczywko

zdrob­nie­nie od: pie­czy­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. pie­czy­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczywo

ogół wy­pie­czo­nych w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze pro­duk­tów spo­żyw­czych przy­go­to­wy­wa­nych z cia­sta z do­dat­kiem zak­wa­su i droż­dży


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ogól­nie o pro­duk­tach spo­żyw­czych wy­pie­ka­nych na bazie mąki


Pie­czy­wo – wy­ro­by wy­pie­ka­ne z mąki, wody i soli w po­łą­cze­niu z róż­ny­mi do­dat­ka­mi. Sta­no­wi jeden z pod­sta­wo­wych skład­ni­ków co­dzien­nej diety czło­wie­ka. Inne su­row­ce wcho­dzą­ce w skład pie­czy­wa to mleko, środ­ki spulch­nia­ją­ce (zak­was, droż­dże, pro­szek do pie­cze­nia), cu­kier oraz do­dat­ki za­leż­ne od ro­dza­ju pie­czy­wa, np. sub­stan­cje za­pa­cho­wo-sma­ko­we, przy­pra­wy zio­ło­we, śliw­ki su­szo­ne i na­sio­na: maku, se­za­mu, dyni, sło­necz­ni­ka, soi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieczątka

nie­wiel­kie, pro­ste na­rzę­dzie ze zna­kiem wy­ry­tym w gumie lub ka­u­czu­ku, uży­wa­ne do od­bi­ja­nia tu­szem oraz sam znak wy­ko­na­ny za po­mo­cą tego na­rzę­dzia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pie­częć


Pie­cząt­ka ma za za­da­nie po­zo­sta­wie­nie trwa­łe­go od­ci­sku na pa­pie­rze lub innym po­dło­żu, w odróż­nie­niu od pie­czę­ci nie wy­ma­ga uży­wa­nia do­dat­ko­we­go no­śni­ka od­bit­ki (laku itp.).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieczątkarski

zwią­za­ny z pie­cząt­ka­mi lub ich wy­ko­ny­wa­niem


Źródła:

SJP.pl

Pieczątkarz

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pie­czę­cie; gra­wer, pie­czę­tarz


Źródła:

SJP.pl

Pieczątkowiec

kar­boń­skie drze­wo za­rod­ni­ko­we osią­ga­ją­ce do 20 me­trów wy­so­ko­ści, o li­ściach o dłu­go­ści ok. 1 metra; si­gi­la­ria, sy­gi­la­ria, pie­czę­cio­wiec, drze­wo pie­czę­cio­we


Źródła:

SJP.pl

Pieczątkowy

→ pie­cząt­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­cząt­ką, do­ty­czą­cy pie­cząt­ki


Patrz:pieczątka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczęciowiec

kar­boń­skie drze­wo za­rod­ni­ko­we osią­ga­ją­ce do 20 me­trów wy­so­ko­ści, o li­ściach o dłu­go­ści ok. 1 metra; si­gi­la­ria, sy­gi­la­ria, pie­cząt­ko­wiec, drze­wo pie­czę­cio­we


Źródła:

SJP.pl

Pieczęciowy

po­dob­ny do pie­czę­ci, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pie­czę­cią (np. lak pie­czę­cio­wy, pismo pie­czę­cio­we)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­czę­cią, do­ty­czą­cy pie­czę­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczętarski

→ pie­czę­tarz


Patrz:pieczętarz

Źródła:

SJP.pl

Pieczętarz

daw­niej:
1. urzęd­nik dy­spo­nu­ją­cy pie­czę­cią pań­stwo­wą, ksią­żę­cą itp.;
2. świa­dek asy­stu­ją­cy przy spo­rzą­dza­niu do­ku­men­tu, kła­dą­cy na nim swój pod­pis;
3. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pie­czę­cie; gra­wer, pie­cząt­karz


Źródła:

SJP.pl

Pieczętowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opa­try­wa­nie cze­goś od­ci­skiem pie­czę­ci

 (1.2) za­bez­pie­cza­nie cze­goś przed ot­war­ciem lub na­ru­sze­niem po­przez umie­szcza­nie pie­czę­ci

 (1.3) prze­są­dza­nie o czymś w spo­sób de­fi­ni­tyw­ny


Źródła:

Wiktionary

Pieczętować

opa­try­wać coś pie­czę­cią, wy­ko­ny­wać pie­częć, za­my­ka­jąc, pot­wier­dza­jąc lub oz­na­cza­jąc coś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. przy­pie­czę­to­wać)

 (1.1) opa­try­wać coś pie­czę­cią, wy­ko­ny­wać pie­częć

 (1.2) przen. osta­tecz­nie coś pot­wier­dzać, prze­są­dzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pie­czę­to­wać)

 (2.1) opa­try­wać coś pie­czę­cią, wy­ko­ny­wać pie­częć na zam­knię­ciu w celu za­bez­pie­cze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny pie­czę­to­wać się

 (3.1) uży­wać ja­kie­goś znaku jako swo­je­go sym­bo­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieczęć

pro­ste na­rzę­dzie ze zna­kiem wy­ry­tym w gumie lub ka­u­czu­ku, uży­wa­ne do od­bi­ja­nia na wosku, laku lub tu­szem na pa­pie­rze oraz sam znak wy­ko­na­ny za po­mo­cą tego na­rzę­dzia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znak roz­poz­naw­czy osoby praw­nej lub fi­zycz­nej, wy­ci­ska­ny za po­mo­cą stem­pla (tłoka); na­da­je moc praw­ną pismu lub do­ku­men­to­wi, sta­no­wi świa­dect­wo wia­ry­god­no­ści

 (1.2) śro­dek za­bez­pie­cza­ją­cy nie­na­ru­szal­ność zam­knię­te­go pisma lub przed­mio­tu


Pie­częć – znak włas­no­ścio­wy i roz­poz­naw­czy osoby fi­zycz­nej lub praw­nej, wy­ci­ska­ny za po­mo­cą stem­pla (tłoku pie­częt­ne­go). Sta­no­wi świa­dect­wo wia­ry­god­no­ści – na­da­je moc praw­ną pismu lub do­ku­men­to­wi. Rów­nież jest środ­kiem za­bez­pie­cza­ją­cym nie­na­ru­szal­ność zam­knię­te­go pisma lub przed­mio­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piedestał

mo­nu­men­tal­ny blok sta­no­wią­cy pod­sta­wę pom­ni­ka lub po­pier­sia, naj­czę­ściej z wy­ry­ty­mi in­for­ma­cja­mi od­no­szą­cy­mi się do przed­sta­wio­nej po­sta­ci albo wy­da­rze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­sta­wa, na któ­rej umie­szczo­no pom­nik, posąg, po­pier­sie, ko­lum­nę;


Pie­de­stał (z pie­di­stal­lo przez piédestal), daw­niej pod­sto­pie – pod­wyż­sze­nie pom­ni­ka, wy­ko­rzy­sty­wa­ne na pła­sko­rzeź­by i na­pi­sy oko­licz­no­ścio­we; może sta­no­wić or­ga­nicz­ną ca­łość ar­ty­stycz­ną z mo­nu­men­tem, jak na przy­kład w przy­pad­ku pom­ni­ka Pio­tra I w Pe­ters­bur­gu; rów­nież pod­sta­wa ko­lum­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieg

plam­ka na skó­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała plam­ka na skó­rze czło­wie­ka wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej u osób o jas­nej kar­na­cji (blon­dy­nów i ru­dych);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piegaty

pie­go­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Piegowata

po­kry­ty licz­ny­mi pie­ga­mi (np. twarz pie­go­wa­ta), czę­sto także ogól­niej: po­kry­ty drob­ny­mi krop­ka­mi; pie­ga­ty (gwa­ro­wo)


Źródła:

SJP.pl

Piegowaty

po­kry­ty licz­ny­mi pie­ga­mi (np. twarz pie­go­wa­ta), czę­sto także ogól­niej: po­kry­ty drob­ny­mi krop­ka­mi; pie­ga­ty (gwa­ro­wo)


przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty pie­ga­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś pie­go­wa­ty (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piegus

po­tocz­nie lub żar­to­bli­wie o oso­bie pie­go­wa­tej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, który ma piegi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piegusek

pie­szczot­li­wie o pie­gu­sie, oso­bie pie­go­wa­tej, po­kry­tej licz­ny­mi pie­ga­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pie­gus

 (1.2) pie­szczot­li­wie o pie­gu­sie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieguska

po­tocz­nie lub żar­to­bli­wie o ko­bie­cie pie­go­wa­tej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dziew­czy­na lub ko­bie­ta, która ma piegi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piegża

ptak z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Syl­via cur­ru­ca|ref=tak., nie­wiel­ki ptak eu­raz­ja­tyc­ki wi­ją­cy gnia­zda wew­nątrz cier­ni­stych krze­wów lub ży­wo­pło­tów;


Pieg­ża, pieg­ża zwy­czaj­na, ga­jów­ka pieg­ża, po­krzew­ka pieg­ża ("Cur­ru­ca cur­ru­ca") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny po­krze­wek (Syl­vii­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekacz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piekara

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekarczyk

daw­niej o po­moc­ni­ku pie­ka­rza lub bar­dzo mło­dym, nie­doś­wiad­czo­nym pie­ka­rzu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. uczeń, cze­lad­nik pie­kar­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarek

ko­bie­ta trud­nią­ca się za­wo­do­wo wy­pie­kiem pie­czy­wa oraz jego póź­niej­szą dy­stry­bu­cją


Źródła:

SJP.pl

Piekarenka

zdrob­nie­nie od: pie­kar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pie­kar­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piekarka

ko­bie­ta trud­nią­ca się za­wo­do­wo wy­pie­kiem pie­czy­wa oraz jego póź­niej­szą dy­stry­bu­cją


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pra­cu­je w pie­kar­ni i wy­pie­ka chleb, bułki itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piekarnia

sze­reg po­mie­szczeń bę­dą­cych miej­scem wy­pie­ku pie­czy­wa oraz jego póź­niej­szej sprze­da­ży


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. miej­sce pracy pie­ka­rza; za­kład pro­du­ku­ją­cy chleb oraz inne wy­ro­by z mąki

 (1.2) hand. sklep, w któ­rym sprze­da­je się wy­ro­by pie­kar­ni­cze


Pie­kar­nia – za­kład rze­mieśl­ni­czy lub prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy pie­czy­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarnianin

miesz­ka­niec Pie­kar Ślą­skich


Źródła:

SJP.pl

Piekarnianka

miesz­kan­ka Pie­kar Ślą­skich


Źródła:

SJP.pl

Piekarniany

zwią­za­ny z pie­kar­nią (np. bu­dy­nek pie­kar­nia­ny) lub z pie­kar­nict­wem, za­wo­dem pie­ka­rza (np. droż­dże pie­kar­nia­ne)


Źródła:

SJP.pl

Piekarnictwo

dział prze­my­słu spo­żyw­cze­go obej­mu­ją­cy wyrób masy pie­kar­ni­czej oraz wy­piek i póź­niej­szą dy­stry­bu­cję pie­czy­wa; pie­kar­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­łal­ność zwią­za­na z wy­ro­bem i wy­pie­kiem pie­czy­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piekarniczy

po­wią­za­ny z pie­kar­nict­wem lub za­wo­dem pie­ka­rza (np. wyrób pie­kar­ni­czy, piec pie­kar­ni­czy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­kar­nict­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piekarnik

wbu­do­wa­ne w trzon ku­chen­ny lub wolno sto­ją­ce do­mo­we urzą­dze­nie do pie­cze­nia, głów­nie ciast i po­traw mięs­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kulin. wbu­do­wa­ne w trzon ku­chen­ny lub wolno sto­ją­ce do­mo­we urzą­dze­nie do pie­cze­nia, głów­nie ciast i po­traw mięs­nych;


Pie­kar­nik – urzą­dze­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do pie­cze­nia lub pod­pie­ka­nia po­traw. Obec­nie pro­du­ko­wa­ne są także mini pie­kar­ni­ki, które po­sia­da­ją ogra­ni­czo­ną funk­cjo­nal­ność, ale na­da­ją się do ma­łych kuch­ni w for­mie pie­kar­ni­ków do za­bu­do­wy lub jako pie­kar­ni­ki prze­no­śne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarski

1. po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z Pie­ka­ra­mi Ślą­ski­mi (mia­stem w wo­je­wództ­wie ślą­skim) lub Pie­ka­ra­mi (jedną z kilku pol­skich wsi);
2. po­wią­za­ny z pie­kar­stwem lub za­wo­dem pie­ka­rza (np. wyrób pie­kar­ski)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pie­ka­rzem, do­ty­czą­cy pie­ka­rza

 (1.2) na­le­żą­cy do pie­ka­rza

 (1.3) od­no­szą­cy się do Pie­kar, zwią­za­ny z Pie­ka­ra­mi


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarstwo

dział prze­my­słu spo­żyw­cze­go obej­mu­ją­cy wyrób masy pie­kar­ni­czej oraz wy­piek i póź­niej­szą dy­stry­bu­cję pie­czy­wa; pie­kar­nict­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zawód pie­ka­rza


Pie­kar­stwo – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na wyt­wa­rza­niu pie­czy­wa, głów­nie chle­ba.

Dzia­łal­ność pie­kar­ską można pro­wa­dzić w domu, w za­kła­dach rze­mieśl­ni­czych lub w za­kła­dach prze­my­sło­wych. Je­że­li dzia­łal­ność ta pro­wa­dzo­na jest w spe­cjal­nie do tego przez­na­czo­nych po­mie­szcze­niach, wów­czas na­zy­wa się je pie­kar­nią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekary

nazwa kil­ku­na­stu wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim nazwa kil­ku­na­stu pol­skich wsi i czę­ści miast;

 (1.2) geogr. sy­no­nim dla Pie­kar Ślą­skich;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarz

osoba trud­nią­ca się za­wo­do­wo wy­pie­kiem pie­czy­wa oraz jego póź­niej­szą dy­stry­bu­cją


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który pra­cu­je w pie­kar­ni i wy­pie­ka chleb, bułki itp.


Pie­karz – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pie­kar­stwem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piekarzanin

miesz­ka­niec Pie­kar Ślą­skich (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pie­kar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piekarzanka

miesz­kan­ka Pie­kar Ślą­skich (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pie­kar


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piekarzowa

→ pie­karz (daw­niej); pie­kar­ski


Źródła:

SJP.pl

Piekarzowy

→ pie­karz (daw­niej); pie­kar­ski


Źródła:

SJP.pl

Piekarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka pie­ka­rza


Źródła:

Wiktionary

Piekałkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piekielnica

1. po­tocz­nie: kłót­li­wa, zło­śli­wa, nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta; zło­śni­ca, szan­tra­pa, kłót­ni­ca, awan­tur­ni­ca, se­kut­ni­ca;
2. ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, ży­ją­ca w wo­dach sto­ją­cych i rze­kach za­chod­niej Eu­ro­py; szwe­ja


Pie­kiel­ni­ca, szwe­ja, by­strzan­ka ("Al­bur­no­i­des bi­punc­ta­tus") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekielniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­kiel­nie


Źródła:

SJP.pl

Piekielnik

po­tocz­nie lub żar­to­bli­wie o oso­bie za­dzior­nej, złej, sko­rej do zło­ści, zło­śli­wo­ści, kłót­ni


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekielność

→ pie­kiel­ny


Patrz:piekielny

Źródła:

SJP.pl

Piekielny

1. taki, jak w pie­kle (np. duch pie­kiel­ny), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pie­kłem (np. ogień pie­kiel­ny);
2. przy­no­szą­cy, zwia­stu­ją­cy zło lub bar­dzo in­ten­syw­ny, silny, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do cze­goś przy­kre­go (np. ból pie­kiel­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­kła, zwią­za­ny z pie­kłem, taki, jak w pie­kle

 (1.2) przen. niez­no­śny, bar­dzo zły, de­ner­wu­ją­cy, cho­ler­ny

 (1.3) przen. o dużej in­ten­syw­no­ści, cho­ler­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piekiełko

prze­no­śne zdrob­nie­nie od: pie­kło, naj­czę­ściej w do­my­śle o drob­nych prze­wi­nie­niach, czę­sto żar­to­bli­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: pie­kło

 (1.2) reg. zob. łu­bian­ka.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieklić

pie­klić się: po­wo­do­wać zło, bu­dzić strach lub de­ner­wo­wać się, kłó­cić się, awan­tu­ro­wać, robić pie­kło


Źródła:

SJP.pl

Pieknosuseł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


Źródła:

Wiktionary

Piekny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pię­kny


Źródła:

Wiktionary

Piekoszowianin

miesz­ka­niec Pie­ko­szo­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piekoszowianka

miesz­kan­ka Pie­ko­szo­wa (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piekoszowski

przy­miot­nik od: Pie­ko­szów


Źródła:

SJP.pl

Piekoszów

mia­sto w Pol­sce


Pie­ko­szów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pie­ko­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Pie­ko­szów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekut

naz­wi­sko


Pie­kut – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów.

Wieś za­ło­żo­na na nowo wy­kar­czo­wa­nym te­re­nie w roku 1576. Wła­ści­cie­lem wsi był Wa­wrzy­niec

Łoski. Dzie­się­ci­nę z 3 łanów pła­co­no pa­ra­fii w Chy­no­wie, w któ­rej obrę­bie się znaj­do­wa­ła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piekutowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piekący

1. pod­da­wać pro­dukt żyw­no­ścio­wy dzia­ła­niu ognia (wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry w pie­kar­ni­ku);
2. pa­rzyć, palić, dosk­wie­rać;
3. wy­wo­ły­wać pie­ką­cy ból; palić


Źródła:

SJP.pl

Piekło

1. we­dług niek­tó­rych re­li­gii: miej­sce gdzie po­śmiert­nie tra­fia dusza grzesz­ni­ka; sie­dzi­ba po­tę­pio­nych;
2. po­tocz­nie o kłót­ni, awan­tu­rze lub ogól­nie o czymś złym albo po­grą­żo­nym w nie­ła­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. teol. filoz. miej­sce prze­by­wa­nia dusz zmar­łych po­tę­pio­nych za grze­chy lub winy wobec bogów po­peł­nio­ne na ziemi;

 (1.2) przen. miej­sce, w któ­rym trud­no wy­trzy­mać (z po­wo­du cięż­kich wa­run­ków), bar­dzo nie­przy­jem­na sy­tu­a­cja, wy­da­rze­nie przy­spa­rza­ją­ce wielu cier­pień

 (1.3) stpol. smoła

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. n. przesz. oz­najm. od: piec


Pie­kło – w es­cha­to­lo­giach re­li­gii uz­na­ją­cych życie po­za­gro­bo­we – miej­sce prze­by­wa­nia lub stan dusz zmar­łych po­tę­pio­nych za grze­chy lub winy wobec bogów po­peł­nio­ne na Ziemi.

Wy­o­bra­że­nie pie­kła w róż­nych sy­ste­mach re­li­gij­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piel

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. trybu rozk. od: pie­lić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piela

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pielachowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pielak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pielaszkowice

Pie­lasz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Uda­nin.


Źródła:

Wikipedia

Pielaszów

Pie­la­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Wil­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.


Źródła:

Wikipedia

Pielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­lić.


Źródła:

Wiktionary

Pielesz

oczy­szczać zie­mię z chwa­stów; pie­lić


Pie­lesz – pol­ski herb szla­chec­ki, na­da­wa­ny głów­nie na ziemi li­tew­skiej, pod­la­skiej i bia­ło­ru­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielesze

zna­jo­me, do­brze znane oko­li­ce, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do włas­ne­go domu, miesz­ka­nia


Źródła:

SJP.pl

Pieleszki

Pie­lesz­ki – część wsi Za­le­sie w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz.

W la­tach 1975–1998 Pie­lesz­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pielgrzan

nie­wiel­kie drze­wo z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych, po­cho­dzą­ce z Ma­da­ga­ska­ru, a dziś upra­wia­ne w wielu kra­jach tro­pi­kal­nych jako ro­śli­na ozdob­na; drze­wo po­dróż­nych


Piel­grzan ("Ra­ve­na­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stre­li­cjo­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na Ma­da­ga­ska­rze. Jeden z nich, piel­grzan ma­da­ga­skar­ski, zo­stał in­tro­du­ko­wa­ny do Ban­gla­de­szu, Mek­sy­ku, na Ko­mo­ry i Ma­u­ri­tius.

Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju po­cho­dzi od zwy­cza­jo­wej nazwy tych ro­ślin w ję­zy­ku mal­ga­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielgrzym

osoba uczest­ni­czą­ca w piel­grzym­kach, po­dró­żu­ją­ca do miejsc świę­tych; pąt­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba, która od­by­wa wę­drów­kę do miej­sca kultu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pielgrzymi

od­no­szą­cy się do piel­grzy­ma, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z piel­grzy­mem (np. kij piel­grzy­mi, szlak piel­grzy­mi)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do piel­grzy­ma, zwią­za­ny z piel­grzy­mem

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) M. i W. lm. od: piel­grzym


Piel­grzy­mi ( Pil­grim Fat­hers: 'oj­co­wie piel­grzy­mi') – pa­sa­że­ro­wie stat­ku "Ma­y­flo­wer", któ­rzy 21 li­sto­pa­da 1620 roku przy­by­li do Nowej An­glii i osied­li­li się, za­kła­da­jąc pier­wszą an­giel­ską ko­lo­nię na te­re­nie stanu Mas­sa­chu­setts i jedną z pier­wszych na te­re­nie obec­nych Sta­nów Zjed­no­czo­nych, w miej­scu dzi­siej­sze­go Ply­mo­uth.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pielgrzymio

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. tak jak piel­grzy­mi, piel­grzy­mu­jąc


Źródła:

Wiktionary

Pielgrzymka

1. wę­drów­ka do miejsc świę­tych lub ogół osób uczest­ni­czą­cych w ta­kiej wę­drów­ce;
2. żar­to­bli­wie o spo­rej gru­pie osób re­gu­lar­nie przy­cho­dzą­cych w ja­kieś miej­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wę­drów­ka do świę­te­go miej­sca

 (1.2) grupa wspól­nie od­by­wa­ją­ca piel­grzym­kę (1.1)


Piel­grzym­ka – po­dróż pod­ję­ta z po­bu­dek re­li­gij­nych do miejsc świę­tych. Mo­ty­wem pod­ję­cia trudu piel­grzy­mo­wa­nia może być chęć za­do­śću­czy­nie­nia za po­peł­nio­ne wy­stęp­ki lub też chęć wy­ra­że­nia proś­by, np. o zdro­wie, o po­myśl­ność. Pąt­ni­cy piel­grzy­mu­ją rów­nież, ażeby wy­ra­zić wdzięcz­ność, np. za uro­dze­nie dziec­ka, odzy­ska­nie spraw­no­ści fi­zycz­nej. Piel­grzy­mo­wa­nie wiąże się też ze skła­da­niem wotum w sank­tu­a­rium, do któ­re­go się wę­dro­wa­ło, jak to ma np. miej­sce w ka­to­li­cyz­mie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pielgrzymkowczasy

wcza­sy po­łą­czo­ne ze zwie­dza­niem miejsc świę­tych


Źródła:

SJP.pl

Pielgrzymkowy

→ piel­grzym­ka


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do piel­grzym­ki, zwią­za­ny z piel­grzym­ką


Patrz:pielgrzymka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielgrzymowanie

uczest­ni­czyć w wę­drów­ce do miejsc świę­tych jako piel­grzym, po­dró­żo­wać do miejsc kultu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piel­grzy­mo­wać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielgrzymować

uczest­ni­czyć w wę­drów­ce do miejsc świę­tych jako piel­grzym, po­dró­żo­wać do miejsc kultu


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rel. wę­dro­wać do miej­sca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

 (1.2) przen. żart. na­wie­dzać czę­sto ja­kieś miej­sce z za­mi­ło­wa­niem, w po­żą­da­nym celu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielgrzymowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pielgrzymowicz

czło­wiek wę­dru­ją­cy do miejsc kultu; pąt­nik; piel­grzym


Źródła:

SJP.pl

Pielgrzymowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pielgrzymstwo

ogół za­gad­nień, czyn­no­ści zwią­za­nych z piel­grzy­mo­wa­niem, po­dró­żo­wa­niem do miejsc kultu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. po­dró­żo­wa­nie do miejsc kultu

 (1.2) daw. od­by­wa­nie po­dró­ży

 (1.3) wszy­scy piel­grzy­mi, ich ogół

 (1.4) przen. uchodź­stwo, emi­gra­cja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pielichowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pielik

marka her­bi­cy­du


Źródła:

SJP.pl

Pielić

oczy­szczać zie­mię z chwa­stów; pleć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pie­lić)

 (1.1) ogrod. usu­wać ręcz­nie chwa­sty z upra­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pielmieni

pie­roż­ki na­dzie­wa­ne mię­sem lub rybą, go­to­wa­ne w ro­so­le; piel­mie­nie


Piel­mie­ni (także "pi­li­me­ni", "piel­me­nie", "piel­mie­nie", пельме́ни) – ro­dzaj pie­ro­gów z dość luź­nym far­szem mięs­nym. Po­tra­wa kuch­ni ro­syj­skiej, wy­wo­dzą­ca się z kuch­ni ud­murc­kiej. Ud­murc­ka nazwa "piel­niań" zło­żo­na jest ze słów "piel" "ucho" i "niań" "chleb". Za­do­mo­wio­na w kuch­ni pol­skiej, zwła­szcza na te­re­nach daw­ne­go za­bo­ru ro­syj­skie­go. Wy­glą­dem, nazwą i po­cho­dze­niem zbli­żo­ne do uszek.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielmienie

pie­roż­ki na­dzie­wa­ne mię­sem lub rybą, go­to­wa­ne w ro­so­le; piel­mie­ni


Źródła:

SJP.pl

Pielmień

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. pie­ro­żek na­dzie­wa­ny su­ro­wym, mie­lo­nym mię­sem wo­ło­wo-wie­przo­wym, po­da­wa­ny ze sto­pio­nym ma­słem lub śmie­ta­ną; tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni ukra­iń­skiej i ro­syj­skiej;


Źródła:

Wiktionary

Pielnik

ręcz­ne na­rzę­dzie do opie­la­nia i spulch­nia­nia gleby; pla­net


Źródła:

SJP.pl

Pielografia

ba­da­nie ra­dio­lo­gicz­ne ma­ją­ce na celu uwi­docz­nie­nie mied­nicz­ki ner­ko­wej po­przez wpro­wa­dze­nie do niej środ­ka kon­tra­stu­ją­ce­go


Pie­lo­gra­fia – ba­da­nie ra­dio­lo­gicz­ne ma­ją­ce na celu uwi­docz­nie­nie i na­stę­po­wą ocenę mied­nicz­ki ner­ko­wej.

Do mied­nicz­ki ner­ko­wej wpro­wa­dza się cew­nik i na­stęp­nie po­da­je się przez niego śro­dek cie­niu­ją­cy (tzw. kon­trast) po czym wy­ko­nu­je się zdję­cie RTG. Na­stęp­nie można wpro­wa­dzić tenże cew­nik do mo­czo­wo­du i po­now­nie po­da­je się kon­trast – ba­da­nie nosi nazwę ure­te­ro­pie­lo­gra­fii i poz­wa­la oce­nić oprócz mied­nicz­ki i kie­li­chów ner­ko­wych, także mo­czo­wo­dy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielucha

nieg­dyś nie­wiel­ki ka­wa­łek płót­na lub po­dob­ne­go ma­te­ria­łu, dziś spe­cjal­ny ro­dzaj jed­no­ra­zo­wej bie­liz­ny słu­żą­cej do prze­wi­ja­nia, naj­czę­ściej nie­mow­ląt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hig. nieg­dyś nie­wiel­ki ka­wa­łek płót­na lub po­dob­ne­go ma­te­ria­łu, dziś spe­cjal­ny ro­dzaj jed­no­ra­zo­wej bie­liz­ny słu­żą­cej do prze­wi­ja­nia, naj­czę­ściej nie­mow­ląt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieluchomajtki

ro­dzaj jed­no­ra­zo­wej bie­liz­ny, naj­czę­ściej dla do­ro­słych z pro­ble­ma­mi nie­trzy­ma­nia moczu


Źródła:

SJP.pl

Pieluchować

po­tocz­nie: za­kła­dać pie­lu­chę


Źródła:

SJP.pl

Pieluchowy

przez­na­czo­ny na pie­lu­chy, pie­lusz­ki (np. tka­ni­na pie­lu­cho­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pie­lu­cha­mi (np. okres pie­lu­cho­wy)


Źródła:

SJP.pl

Pielusia

pie­szczot­li­wie: pie­lu­cha


Źródła:

SJP.pl

Pieluszczany

przy­miot­nik

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy pie­lusz­ki


Źródła:

Wiktionary

Pieluszeczka

zdrob­nie­nie od: pie­lu­cha


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pie­lu­cha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieluszka

nieg­dyś nie­wiel­ki ka­wa­łek płót­na lub po­dob­ne­go ma­te­ria­łu, dziś spe­cjal­ny ro­dzaj jed­no­ra­zo­wej bie­liz­ny słu­żą­cej do prze­wi­ja­nia nie­mow­ląt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hig. ka­wa­łek płót­na do prze­wi­ja­nia nie­mow­ląt

 (1.2) pot. hig. jed­no­ra­zo­wy ar­ty­kuł hi­gie­nicz­ny łą­czą­cy funk­cję pie­lusz­ki (1.1) z majt­ka­mi


Pie­lusz­ka, pie­lu­cha – ka­wa­łek chłon­ne­go ma­te­ria­łu, ab­sor­bu­ją­cy mocz no­wo­rod­ka, nie­mow­lę­cia i ma­łe­go dziec­ka, a także osób cho­rych, które sa­mo­dziel­nie nie kon­tro­lu­ją po­trzeb fiz­jo­lo­gicz­nych. Obec­nie w Pol­sce naj­czę­ściej sto­so­wa­ne są pie­lusz­ki jed­no­ra­zo­we po­tocz­nie na­zy­wa­ne, od marki jed­ne­go z pro­du­cen­tów, pam­per­sa­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieluszkowy

→ pie­lusz­ka


przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z pie­lusz­ką


Patrz:pieluszka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgnacja

pie­lę­gno­wa­nie, ogół za­bie­gów po­ma­ga­ją­cych w le­cze­niu cho­rych lub ma­ją­cych na celu osią­gnię­cie wzro­stu i roz­wo­ju ro­ślin lub zwie­rząt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pie­lę­gno­wa­nie kogoś lub cze­goś, dba­nie o coś lub kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgnacyjnie

→ pie­lę­gna­cyj­ny


przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pie­lę­gna­cyj­ny, do­ty­czą­cy pie­lę­gna­cji


Patrz:pielęgnacyjny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgnacyjny

zwią­za­ny z pie­lę­gna­cją


przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy pie­lę­gna­cji, pie­lę­gno­wa­niu, dba­niu o zdro­wie i zdro­wy wy­gląd


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgniara

zgru­bie­nie od: pie­lę­gniar­ka


Źródła:

SJP.pl

Pielęgniareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pie­lę­gniar­ka


Źródła:

Wiktionary

Pielęgniarka

pra­cow­ni­ca służ­by zdro­wia upraw­nio­na do po­mo­cy w pie­lę­gno­wa­niu cho­rych i wy­ko­ny­wa­nia pod­sta­wo­wych za­bie­gów lecz­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta spra­wu­ją­ca pod­sta­wo­wą opie­kę me­dycz­ną nad pa­cjen­ta­mi;


Pie­lę­gniar­ka (r. m. pie­lę­gniarz) – sa­mo­dziel­ny, me­dycz­ny zawód z grupy spe­cja­li­stów do spraw zdro­wia. Na całym świe­cie upra­wia­ny jest w więk­szo­ści przez ko­bie­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pielęgniarski

od­no­szą­cy się do za­wo­du pie­lę­gnia­rza lub pie­lę­gniar­ki (np. prak­ty­ka pie­lę­gniar­ska), zwią­za­ny z pie­lę­gniar­stwem (np. szko­ła pie­lę­gniar­ska)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­lę­gniar­stwem, pie­lę­gnia­rzem lub pie­lę­gniar­ką, do­ty­czą­cy pie­lę­gniar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgniarstwo

ogół dzia­łań ma­ją­cych na celu opie­kę nad cho­ry­mi, zawód pie­lę­gnia­rza lub pie­lę­gniar­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­fe­sja po­le­ga­ją­ca na opie­ko­wa­niu się cho­ry­mi


Pie­lę­gniar­stwo – ter­min okre­śla­ją­cy róż­ne­go ro­dza­ju za­da­nia i dzia­ła­nia za­wo­do­we pie­lę­gnia­rek i pie­lę­gnia­rzy oraz naukę, wie­dzę, tech­ni­kę i sztu­kę z tymi czyn­no­ścia­mi zwią­za­ne.

Wyraz „pie­lę­gniar­stwo” funk­cjo­nu­je w ta­kich zna­cze­niach jak m.in.:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pielęgniarz

pra­cow­nik służ­by zdro­wia upraw­nio­ny do po­mo­cy w pie­lę­gno­wa­niu cho­rych i wy­ko­ny­wa­nia pod­sta­wo­wych za­bie­gów lecz­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik służ­by zdro­wia upraw­nio­ny do pie­lę­gno­wa­nia cho­rych i do wy­ko­ny­wa­nia prost­szych za­bie­gów lecz­ni­czych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pielęgnica

ga­tu­nek dra­pież­nej ryby ak­wa­rio­wej, ży­ją­cej na wol­no­ści w Afry­ce i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


Pie­lę­gni­ca – zwy­cza­jo­wa nazwa wielu ga­tun­ków ryb m.in. z ro­dza­jów "Ama­tit­la­nia", "Astro­no­tus", "Cich­la­so­ma", "Heros", "Rocio", na­le­żą­cych do ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych, m.in.:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielęgnicowate

ro­dzi­na ryb z gro­ma­dy ryb kost­nych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się spła­szczo­nym cia­łem i wro­dzo­nym in­stynk­tem opie­ki nad po­tom­stwem


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cich­li­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., klad w ran­dze ro­dzi­ny słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych;


Pie­lę­gni­co­wa­te (Cich­li­dae) – klad w ran­dze ro­dzi­ny ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes) obej­mu­ją­cy ponad 1600 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo oraz kil­ka­set od­kry­tych, ocze­ku­ją­cych na for­mal­ny opis, co czyni ją jedną z naj­licz­niej­szych w ga­tun­ki ro­dzin krę­gow­ców. Jest je­dy­ną słod­ko­wod­ną ro­dzi­ną war­ga­czow­ców (La­bro­i­dei).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pielęgnicowaty

o ce­chach pie­lę­gni­co­wa­tych (ryb z gro­ma­dy ryb kost­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się spła­szczo­nym cia­łem i wro­dzo­nym in­stynk­tem opie­ki nad po­tom­stwem)


Źródła:

SJP.pl

Pielęgniczka

część nazwy sy­ste­ma­tycz­nej kilku ga­tun­ków ma­łych ryb ak­wa­rio­wych z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


Pie­lę­gnicz­ka – nazwa (obie­go­wa i hand­lo­wa, sto­so­wa­na m.in. przez mi­ło­śni­ków ak­wa­ry­sty­ki) ga­tun­ków ma­łych ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych, po­cho­dzą­cych z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Afry­ki, z wy­jąt­kiem je­zior Wiel­kie­go Rowu Afry­kań­skie­go. Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne wśród ak­wa­ry­stów są pie­lę­gnicz­ki z ro­dza­ju "Api­sto­gram­ma", "Mi­kro­ge­op­ha­gus" oraz "Pel­vi­ca­chro­mis".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pielęgnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­lę­gno­wać.


Pie­lę­gno­wa­nie – ze­spół czyn­no­ści wcho­dzą­cych w pro­ces pie­lę­gno­wa­nia cho­rych lub po­stę­po­wa­nia w za­kre­sie ochro­ny zdro­wia lud­no­ści. Spe­cjal­ną rolą osoby pie­lę­gnu­ją­cej jest po­ma­gać czło­wie­ko­wi cho­re­mu lub zdro­we­mu w czyn­no­ściach ma­ją­cych na celu za­pew­nie­nie peł­ne­go zdro­wia lub po­wro­tu do niego.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pielęgnować

po­ma­gać w le­cze­niu cho­rych lub pro­wa­dzić za­bie­gi pie­lę­gna­cyj­ne ma­ją­ce na celu osią­gnię­cie wzro­stu i roz­wo­ju ro­ślin lub zwie­rząt


cza­sow­nik

 (1.1) dbać o coś, zaj­mo­wać się czymś z dużą dba­ło­ścią i tro­ską

 (1.2) dbać o cho­rych, po­ma­gać w le­cze­niu cho­rych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piemoncki

przy­miot­nik od: Pie­mont


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­mon­tem, do­ty­czą­cy Pie­mon­tu, wy­wo­dzą­cy się z Pie­mon­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pie­monc­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piemonckojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem pie­monc­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem pie­monc­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku pie­monc­kim


Źródła:

Wiktionary

Piemont

kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­no-za­chod­nich Wło­szech, przy gra­ni­cy z Fran­cją i Szwaj­ca­rią


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­no-za­chod­nich Wło­szech, ze sto­li­cą w Tu­ry­nie;


Pie­mont ( Pie­mon­te) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­no-za­chod­nich Wło­szech. Od za­cho­du gra­ni­czy z Fran­cją, od pół­no­cy ze Szwaj­ca­rią i re­gio­nem Do­li­na Aosty, od wscho­du z Lom­bar­dią i Emi­lią-Ro­ma­nią, a od po­łud­nia z Li­gu­rią.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piemontczyk

miesz­ka­niec Pie­mon­tu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pie­mon­tu lub osoba płci mę­skiej po­cho­dzą­ca z Pie­mon­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piemontese

[czy­taj: pie­mon­te­ze] wło­ska rasa bydła do­mo­we­go po­cho­dzą­ca z Pie­mon­tu


Źródła:

SJP.pl

Piemontka

miesz­kan­ka Pie­mon­tu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pie­mon­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piemontyt

rzad­ki mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, bo­ga­ta w że­la­zo, man­gan oraz glin od­mia­na epi­do­tu, naj­czę­ściej spo­ty­ka­na w Pie­mon­cie i w Valle d'Aosta we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów o czer­wo­nej lub bru­nat­nej bar­wie;


Pie­mon­tyt (epi­dot man­ga­no­wo-że­la­zo­wy) – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, bo­ga­ta w że­la­zo i man­gan od­mia­na epi­do­tu. Nazwa po­cho­dzi od Pie­mon­tu we Wło­szech, gdzie zo­stał od­kry­ty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piemontytowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z pie­mon­ty­tem, do­ty­czą­cy pie­mon­ty­tu


Źródła:

Wiktionary

Pienia

1. pieśń, pio­sen­ka, utwór mu­zycz­ny z pod­kła­dem in­stru­men­tal­nym, przez­na­czo­ny do śpie­wa­nia;
2. w prze­no­śni o po­chwa­łach, za­chwy­tach


Źródła:

SJP.pl

Pieniacki

taki, jak u pie­nia­cza (np. pie­niac­kie za­cho­wa­nie, uspo­so­bie­nie), od­no­szą­cy się do pie­nia­cza, pie­niact­wa


Źródła:

SJP.pl

Pieniactwo

za­mi­ło­wa­nie do wy­ta­cza­nia spraw są­do­wych, naj­czę­ściej o błahe spra­wy, w me­dy­cy­nie okre­śla­ne jako kwe­ru­len­cja i uwa­ża­ne za cho­ro­bli­wą skłon­ność


Źródła:

SJP.pl

Pieniacz

osoba z za­mi­ło­wa­niem do wy­ta­cza­nia spraw są­do­wych, naj­czę­ściej o błahe spra­wy lub ma­ją­ca cho­ro­bli­wą skłon­ność do do­cho­dze­nia rze­czy­wi­stych lub uro­jo­nych krzywd


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba czę­sto pro­ce­su­ją­ca się z bła­hych po­wo­dów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniaczka

ko­bie­ta z za­mi­ło­wa­niem do wy­ta­cza­nia spraw są­do­wych, naj­czę­ściej o błahe spra­wy lub ma­ją­ca cho­ro­bli­wą skłon­ność do do­cho­dze­nia rze­czy­wi­stych lub uro­jo­nych krzywd


Źródła:

SJP.pl

Pieniaczyć

pie­nia­czyć się: pro­ce­so­wać się, naj­czę­ściej o spra­wy błahe, nie­i­stot­ne, pra­wić się; pie­niać się (rza­dziej)


Źródła:

SJP.pl

Pieniak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieniawa

źró­dło, z któ­re­go wy­pły­wa mie­sza­ni­na wodno-ga­zo­wa; źró­dło ga­zu­ją­ce


Źródła:

SJP.pl

Pieniać

pie­niać się: pie­nia­czyć się, pro­ce­so­wać się, pra­wo­wać się


Źródła:

SJP.pl

Pienie

1. pieśń, pio­sen­ka, utwór mu­zycz­ny z pod­kła­dem in­stru­men­tal­nym, przez­na­czo­ny do śpie­wa­nia;
2. w prze­no­śni o po­chwa­łach, za­chwy­tach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­nio­sły śpiew, wznio­sła pieśń

 (1.2) przen. przest. wiersz, po­ez­ja

 (1.3) daw. śpie­wa­nie, śpiew

 (1.4) daw. pia­nie ko­gu­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniek

1. nie­wiel­ki pień;
2. po­zo­sta­ły w szczę­ce dolny frag­ment zęba, bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po wy­kru­sze­niu się lub zła­ma­niu ko­ro­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pień

 (1.2) mały pień

 (1.3) leśn. wi­docz­na część pnia (bez ko­rze­ni), która po­zo­sta­je w ziemi po ścię­ciu drze­wa

 (1.4) od­cię­ta górna część kar­cza lub na­sa­da pnia, na któ­rej rąbie się drew­no albo mięso

 (1.5) przest. pot. pszcz. ul


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pienienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­nić.


Źródła:

Wiktionary

Pienik

owad, któ­re­go larwa oto­czo­na grud­ką piany, wy­sy­sa soki z róż­nych krze­wów i ziół


Źródła:

SJP.pl

Pienikowate

ro­dzi­na plusk­wia­ków obej­mu­ją­ca ponad 900 ga­tun­ków


Pie­ni­ko­wa­te (Aph­rop­ho­ri­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du cy­ka­doksz­tałt­nych, li­czą­ca ponad 900 opi­sa­nych ga­tun­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pienikowaty

o ce­chach pie­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Źródła:

SJP.pl

Pieniny

pas skał­ko­wy cią­gną­cy się na pół­noc­nym obrze­żu Cen­tral­nych Kar­pat Za­chod­nich, w Pol­sce i na Sło­wa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góry w Pol­sce i Sło­wa­cji;


Pie­ni­ny (514.12) – pasmo gór­skie w łań­cu­chu Kar­pat, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej Pol­sce i pół­noc­nej Sło­wa­cji. Re­gion tu­ry­stycz­ny.

Pie­ni­ny ce­chu­je skom­pli­ko­wa­na bu­do­wa ge­o­lo­gicz­na – cha­rak­te­ry­stycz­ne są ska­li­ce, bę­dą­ce naj­wyż­szą czę­ścią dłu­gie­go, po­roz­dzie­la­ne­go pasa for­ma­cji wa­pien­nych (Pie­niń­ski Pas Skał­ko­wy), który w tym miej­scu wy­cho­dzi na po­wierzch­nię.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pienistość

cecha cze­goś po­kry­te­go pianą lub peł­ne­go piany


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pie­ni­ste


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pienisty

po­kry­ty war­stwą piany, pełen piany lub łatwo pie­nią­cy się


przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty pianą, za­wie­ra­ją­cy pianę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniąch

zgru­bie­nie od: pie­niądz


Źródła:

SJP.pl

Pieniądz

1. po­wszech­nie ak­cep­to­wa­ny śro­dek płat­ni­czy;
2. pla­sti­ko­wy pie­niądz - karta płat­ni­cza;
3. pusty pie­niądz - pie­niądz bez po­kry­cia w to­wa­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. umow­ny śro­dek płat­ni­czy, obec­nie w po­sta­ci monet i ban­kno­tów;


Pie­niądz – towar uz­na­ny w wy­ni­ku ogól­nej zgody spo­łecz­nej za śro­dek wy­mia­ny go­spo­dar­czej, w któ­rym są wy­ra­żo­ne ceny i war­to­ści wszyst­kich in­nych to­wa­rów. Jako wa­lu­ta, krąży ano­ni­mo­wo od osoby do osoby i po­mię­dzy kra­ja­mi, ułat­wia­jąc wy­mia­nę hand­lo­wą. In­ny­mi słowy jest to ma­te­rial­ny lub nie­ma­te­rial­ny śro­dek, który można wy­mie­nić na towar lub usłu­gę. Jest praw­nie okre­ślo­nym środ­kiem płat­ni­czym, który może wy­ra­żać, prze­cho­wy­wać i prze­ka­zy­wać war­tość ści­śle zwią­za­ną z re­al­nym pro­duk­tem spo­łecz­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieniądze

1. po­wszech­nie ak­cep­to­wa­ny śro­dek płat­ni­czy;
2. pla­sti­ko­wy pie­niądz - karta płat­ni­cza;
3. pusty pie­niądz - pie­niądz bez po­kry­cia w to­wa­rze


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) plu­ral|pie­niądz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniądzory

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o pie­nią­dzach


Źródła:

SJP.pl

Pieniążek

1. ga­tu­nek grzy­ba (pie­nią­żek pa­lą­cy);
2. po­tocz­nie o drob­nej mo­ne­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pie­niądz

 (1.2) mała mo­ne­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) biol. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Col­ly­bia|Fr.|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny gą­sko­wa­tych;

 (2.2) biol. grzyb z ro­dza­ju pie­nią­żek (2.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieniążkowice

Pie­niąż­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec.

Wieś kró­lew­ska daw­niej zwana Ma­cie­jow­skie, po­ło­żo­na w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie są­dec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go, na­le­ża­ła do te­nu­ty no­wo­tar­skiej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pieniążkowiec

drob­ny szkar­łu­pień z gro­ma­dy je­żow­ców, za­miesz­ku­ją­cy mu­li­ste dna sub­tro­pi­kal­nych i tro­pi­kal­nych mórz


Źródła:

SJP.pl

Pieniążkowo

Pie­niąż­ko­wo (niem. "Pie­non­sko­wo") – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Gniew. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 91.

W skład so­łect­wa "Pie­niąż­ko­wo" wcho­dzi także Wło­sie­ni­ca. W końcu 2025 so­łect­wo li­czy­ło 371 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Pieniążkówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny obrzę­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pieniążnica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny twar­dziosz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pieniążniczka

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Pienić

1. po­kry­wać coś pianą;
2. pie­nić się:
a) wyt­wa­rzać pianę, po­kry­wać się pianą; bu­rzyć się;
b) prze­no­śnie o czło­wie­ku: de­ner­wo­wać się, zło­ścić się;
c) o czymś be­zład­nym: kłę­bić się


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wyt­wa­rzać pianę na czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pie­nić się

 (2.1) wyt­wa­rzać pianę na sobie

 (2.2) przen. pot. ob­ja­wiać gniew, złość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniężeński

przy­miot­nik od: Pie­nięż­no


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­nięż­nem, do­ty­czą­cy Pie­nięż­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniężnianin

miesz­ka­niec Pie­nięż­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pie­nięż­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pie­nięż­na, uro­dzo­na w Pie­nięż­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniężnianka

miesz­kan­ka Pie­nięż­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pie­nięż­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pie­nięż­na, uro­dzo­na w Pie­nięż­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniężnica

Pie­nięż­ni­ca (ka­szub. "Pieniãżnica", niem.: "Pen­kuhl") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Rze­cze­ni­ca.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Pie­nięż­ni­ca", w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Knie­ja. W końcu 2025 so­łect­wo li­czy­ło 312 miesz­kań­ców.


Źródła:

Wikipedia

Pieniężnik

ga­tu­nek nie­wiel­kiej ro­śli­ny pol­nej o ja­skra­wych po­ma­rań­czo­wych kwia­tach i gru­bych li­ściach w kształ­cie kół


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­wiek trud­nią­cy się wy­mia­ną pie­nię­dzy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniężno

mia­sto w Pol­sce


Pie­nięż­no (daw­niej "Mel­zak", a także Mą­ko­wo­ry, Mehl­sack) – mia­sto w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pie­nięż­no.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Pie­nięż­no li­czy­ło 2420 miesz­kań­ców.

Pie­nięż­no leży za­rów­no na hi­sto­rycz­nej War­mii bi­sku­piej, jak i na ob­sza­rze daw­ne­go pru­skie­go te­ry­to­rium War­mii ple­mien­nej. Po­ło­żo­ne jest w pasie Wznie­sień Gó­row­skich, nad rzeką Wał­szą.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieniężno-Kredytowy

do­ty­czą­cy kre­dy­tu pie­nięż­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Pieniężny

wy­pła­ca­ny lub pła­co­ny w pie­nią­dzach (np. kara pie­nięż­na, da­ro­wiz­na pie­nięż­na), wy­ra­żo­ny w pie­nią­dzach (np. odsz­ko­do­wa­nie pie­nięż­ne) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pie­niędz­mi (np. spra­wy pie­nięż­ne)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­pła­ca­ny lub pła­co­ny w pie­nią­dzach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniński

zwią­za­ny z Pie­ni­na­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­ni­na­mi, do­ty­czą­cy Pie­nin, po­cho­dzą­cy z Pie­nin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieniściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­ni­ście


Źródła:

SJP.pl

Pienny

ma­ją­cy pień, wy­ra­sta­ją­cy z pnia (np. róża pien­na, krze­wy pien­ne), od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do zdrew­nia­łe­go pnia


Źródła:

SJP.pl

Pieprz

niski krzew z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych upra­wia­ny w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych oraz owoc ta­kie­go krze­wu, naj­czę­ściej su­szo­ny, sto­so­wa­ny jako przy­pra­wa sto­ło­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych;

 (1.2) kulin. spoż. przy­pra­wa otrzy­my­wa­na z na­sion pie­przu (1.1)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pie­przyć


Pieprz ("Piper" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych ("Pi­pe­ra­ce­ae"). Na­le­ży do niego ponad 2,4 ty­sią­ca ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na ob­sza­rach o kli­ma­cie rów­ni­ko­wym i zwrot­ni­ko­wym. Są to pną­cza cie­pło­lub­ne i wy­ma­ga­ją­ce wy­so­kiej wil­got­no­ści po­wie­trza, zwła­szcza formy o li­ściach pstrych. Naj­więk­sze zna­cze­nie użyt­ko­we ma pieprz czar­ny, z owo­ców któ­re­go wyt­wa­rza­na jest po­pu­lar­na przy­pra­wa. Jest on ga­tun­kiem ty­po­wym. Ła­ciń­ska nazwa "Piper" po­cho­dzi od hin­du­skie­go okre­śle­nia na pieprz – "pip­pa­li".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieprzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­przyć.


Źródła:

Wiktionary

Pieprznica

daw­niej: pie­przów­ka


Źródła:

SJP.pl

Pieprzniczka

1. nie­wiel­kie na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia pie­przu; pieprz­nik;
2. krót­ka broń palna wy­po­sa­żo­na w ze­spół czte­rech do sze­ściu luf, uży­wa­na w la­tach 20. i 30. XX wieku; re­wol­wer wiąz­ko­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. małe na­czy­nie sto­ło­we lub po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia pie­przu

 (1.2) wojsk. zob. re­wol­wer wiąz­ko­wy.

 (1.3) mykol. grzyb z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cant­ha­rel­lu­la|ref=tak., z ro­dzi­ny gą­sko­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieprzniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: pieprz­no, pieprz­nie


Źródła:

SJP.pl

Pieprzniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pieprz­ny


Źródła:

SJP.pl

Pieprznik

1. ro­dzaj grzy­bów z klasy pod­staw­cza­ków;
2. po­tocz­nie:
a) ba­ła­gan, nie­ład, nie­po­rzą­dek, roz­gar­diasz; syf, baj­zel;
b) chaos, za­mie­sza­nie;
3. nie­wiel­kie na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia pie­przu; pieprz­nicz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cant­ha­rel­lus|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieprznikowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pieprz­ni­kow­ców


Pieprz­ni­ko­wa­te ("Cant­ha­rel­la­ce­ae" J. Schröt.) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pieprz­ni­kow­ców ("Cant­ha­rel­la­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieprznikowaty

o ce­chach pieprz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


Źródła:

SJP.pl

Pieprznikowce

rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


Pieprz­ni­kow­ce ("Cant­ha­rel­la­les" Gäum.) – rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków ("Aga­ri­co­my­ce­tes").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieprznięcie

wul­gar­nie: ude­rzyć raz kogoś lub coś, cis­nąć, rzu­cić coś, rąb­nąć czymś o coś lub o kogoś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pieprz­nąć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprznięty

wul­gar­nie: ude­rzyć raz kogoś lub coś, cis­nąć, rzu­cić coś, rąb­nąć czymś o coś lub o kogoś


przy­miot­nik

 (1.1) pot. posp. chory psy­chicz­nie, nie­nor­mal­ny, sza­lo­ny, zwa­rio­wa­ny, nie­speł­na ro­zu­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprzność

cecha cze­goś mocno za­pra­wio­ne­go pie­przem, ma­ją­ce­go w sobie dużo pie­przu lub pi­kant­ne­go, nie­przyz­wo­i­te­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pieprz­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprzny

1. mocno za­pra­wio­ny pie­przem, po­sy­pa­ny dużą ilo­ścią pie­przu (np. pieprz­na zupa);
2. pi­kant­ny, nie­przyz­wo­i­ty (np. pieprz­ne żarty, pieprz­ne za­cho­wa­nie)


przy­miot­nik

 (1.1) kulin. mocno przy­pra­wio­ny pie­przem, ma­ją­cy w sobie dużo pie­przu; ostry, pi­kant­ny

 (1.2) nie­przyz­wo­i­ty, ru­basz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprznąć

wul­gar­nie: ude­rzyć raz kogoś lub coś, cis­nąć, rzu­cić coś, rąb­nąć czymś o coś lub o kogoś


cza­sow­nik

 (1.1) pot. ude­rzyć, wal­nąć

 (1.2) wulg. pot. rzu­cić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprzojad

ptak z ro­dzi­ny tu­ka­nów


Źródła:

SJP.pl

Pieprzony

1. po­sy­py­wać pie­przem, do­da­wać pie­przu do po­traw w celu uzy­ska­nia po­żą­da­ne­go smaku;
2. wul­gar­ne:
a) gadać bred­nie, bzdu­ry;
b) mieć sto­su­nek płcio­wy;
c) pie­przyć się - mieć sto­su­nek płcio­wy


przy­miot­nik

 (1.1) pot. wzbu­dza­ją­cy gniew, nie­chęć, po­gar­dę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprzowate

ro­dzi­na ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych, upra­wia­nych w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych


Pie­przo­wa­te ("Pi­pe­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu pie­przow­ców. Na­le­ży do niej tylko 5 ro­dza­jów, ale obej­mu­ją­cych około 3615 ga­tun­ków, z czego ok. 2000 na­le­ży do ro­dza­ju pieprz "Piper", a 1600 do ro­dza­ju pe­pe­ro­mia "Pe­pe­ro­mia". Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, rza­dziej w stre­fie umiar­ko­wa­nej (naj­da­lej od rów­ni­ka ro­śli­ny te spo­ty­ka­ne są w Ja­po­nii, Hi­ma­la­jach, na po­łud­nio­wych krań­cach Afry­ki i na Nowej Ze­lan­dii).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieprzowaty

o ce­chach pie­przo­wa­tych (ro­dzi­ny ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych, upra­wia­nych w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych)


Źródła:

SJP.pl

Pieprzowcowy

pro­du­ko­wa­ny na bazie owo­ców pie­przow­ca (np. na­lew­ka pie­przow­co­wa), po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z tymi owo­ca­mi lub samą ro­śli­ną (np. ole­o­ży­wi­ca pie­przow­co­wa)


Źródła:

SJP.pl

Pieprzowiec

rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych o czer­wo­nych owo­cach i lan­ce­to­wa­tych lub ja­jo­wa­tych li­ściach, naj­czę­ściej ho­do­wa­na jako do­nicz­ko­wa ro­śli­na ozdob­na; pieprz tu­rec­ki, pieprz hisz­pań­ski


Źródła:

SJP.pl

Pieprzowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pie­przem (np. krzew pie­przo­wy, plan­ta­cje pie­przo­we), od­no­szą­cy się do tej ro­śli­ny lub jej owo­ców


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­przu

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z do­dat­kiem pie­przu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprzyca

za­kaź­na cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza jed­wab­ni­ków mor­wo­wych i dę­bo­wych; pla­mi­ca; pe­bry­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa ro­dza­ju ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (Le­pi­dium);


Pie­przy­ca ("Le­pi­dium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych, liczy w za­leż­no­ści od uję­cia od około 140 do ponad 260 ga­tun­ków. Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją prze­waż­nie w umiar­ko­wa­nych i cie­płych stre­fach obyd­wu pół­kul. Ro­śli­ny z tego ro­dza­ju rosną na sied­li­skach sy­nan­tro­pij­nych, na nie­u­żyt­kach, w miej­scach pia­szczy­stych, licz­ni przed­sta­wi­cie­le zwią­za­ni są z sied­li­ska­mi nad­mor­ski­mi, z sol­ni­ska­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieprzyk

1. zdrob­nie­nie od: pieprz;
2. nie­wiel­ka, brą­zo­wa plam­ka pow­sta­ła na skó­rze wsku­tek nad­mia­ru lub nie­do­bo­ru jed­ne­go ze skład­ni­ków tkan­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kos­met. mała, brą­zo­wa plama na skó­rze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) szcze­gół w wy­po­wie­dzi lub sy­tu­a­cji na­da­ją­cy jej sen­sa­cyj­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprzykowaty

po­dob­ny do pie­przy­ka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pie­przy­ka lub po­kry­ty licz­ny­mi pie­przy­ka­mi (np. pie­przy­ko­wa­ta dziew­czy­na)


Źródła:

SJP.pl

Pieprzyć

1. po­sy­py­wać pie­przem, do­da­wać pie­przu do po­traw w celu uzy­ska­nia po­żą­da­ne­go smaku;
2. wul­gar­ne:
a) gadać bred­nie, bzdu­ry;
b) mieć sto­su­nek płcio­wy;
c) pie­przyć się - mieć sto­su­nek płcio­wy


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­da­wać pie­przu do je­dze­nia

 (1.2) posp. po­gard. mówić bzdu­ry, kła­mać

 (1.3) posp. po­gar­dzać kimś lub czymś, lek­ce­wa­żyć kogoś

 (1.4) wulg. pot. upra­wiać seks

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pie­przyć się (dk. brak)

 (2.1) posp. prze­sta­wać pra­co­wać w spo­sób pra­wi­dło­wy

 (2.2) posp. robić coś prze­sad­nie długo, mo­zol­nie, dro­biaz­go­wo

 (2.3) posp. o my­ślach, wspom­nie­niach itp.: mylić się

 (2.4) wulg. upra­wiać seks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieprzówka

1. ro­śli­na ziel­na lub krze­win­ka z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych, o nie­wiel­kich, naj­czę­ściej lekko za­o­krą­glo­nych li­ściach i kre­mo­wych, nie­pach­ną­cych kwia­tach, na­tu­ral­nie ros­ną­ca w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, czę­sto ho­do­wa­na w do­mach jako ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa; pe­pe­ro­mia;
2. po­bu­dza­ją­ca ape­tyt czy­sta wódka z do­dat­kiem zmie­lo­ne­go czar­ne­go pie­przu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­pe­ro­mia||ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się mię­si­sty­mi liść­mi;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pie­przów­ka (1.1)

 (1.3) spoż. na­lew­ka pie­przo­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ad­wo­kat, rzecz­nik


Źródła:

Wiktionary

Pierce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piercer

[czy­taj: pir­ser] osoba zaj­mu­ją­ca się prze­kłu­wa­niem róż­nych czę­ści ciała


Źródła:

SJP.pl

Piercerka

[czy­taj: pir­ser­ka] ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się prze­kłu­wa­niem róż­nych czę­ści ciała


Źródła:

SJP.pl

Pierchała

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piercing

[czy­taj: pirs-ing] umie­szcza­nie kol­czy­ków i ta­tu­a­ży na róż­nych czę­ściach ciała


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozda­bia­nie ciała kol­czy­ka­mi;


Pier­cing [wym. "pir-sing"] (ang. "pier­ce" [], sta­rofr. "per­cier", łac. "per­tun­de­re", "per­tu­sus" – „prze­bi­jać”, „prze­kłu­wać”) – forma mo­dy­fi­ka­cji ciała po­le­ga­ją­ca na na­kłu­wa­niu lub prze­ci­na­niu czę­ści ciała czło­wie­ka w celu ut­wo­rze­nia ot­wo­ru, w któ­rym można nosić bi­żu­te­rię (zaz­wy­czaj kol­czyk) lub im­plant.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ad­wo­kat, rzecz­nik


Źródła:

Wiktionary

Pierd

po­tocz­nie: gazy wy­pu­szczo­ne z or­ga­niz­mu; bąk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śmier­dzą­cy, ga­zo­wy efekt prze­mia­ny ma­te­rii o cha­rak­te­rze za­pa­cho­wo-dźwię­ko­wym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdasić

po­tocz­nie: mówić głup­stwa albo nie­praw­dę; pier­dzie­lić, pier­do­lić, pie­przyć


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pier­da­sić)

 (1.1) pot. wulg. mówić od rze­czy

 (1.2) pot. wulg. kła­mać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdaszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. wulg. mó­wie­nie od rze­czy

 (1.2) pot. wulg. mó­wie­nie kłamstw


Źródła:

Wiktionary

Pierdel

wul­gar­nie: wię­zie­nie; ciupa, kić, mamer, paka, pudło


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. grub. wię­zie­nie

 (1.2) przest. grub. śmier­dzą­cy, ga­zo­wy efekt prze­mia­ny ma­te­rii

 (1.3) uczn. grub. ubi­ka­cja

 (1.4) uczn. grub. szko­ła

 (1.5) uczn. grub. po­ste­ru­nek MO


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdnięcie

po­tocz­nie: wy­pu­ścić gazy tra­wien­ne; pru­knąć, pry­knąć, pu­ścić bąka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. wulg. od­głos wy­da­wa­ny pod­czas wy­pu­szcza­nia gazów tra­wien­nych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdnąć

po­tocz­nie: wy­pu­ścić gazy tra­wien­ne; pru­knąć, pry­knąć, pu­ścić bąka


cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pier­dzieć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdolamento

wul­gar­nie: ga­da­nie bez sensu, od rze­czy; pier­do­lo­lo, pier­du-pier­du


Źródła:

SJP.pl

Pierdolec

wul­gar­ne: mania, ob­se­sja


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wulg. za­fa­scy­no­wa­nie, bzik, ob­se­sja

 (1.2) wulg. zde­ner­wo­wa­nie, gniew, szał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wulg. po­gard­li­wie o męż­czyź­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. bzdu­ry

 (1.2) wulg. zmy­śla­nie, mó­wie­nie bzdur

 (1.3) wulg. upra­wia­nie seksu


Źródła:

Wiktionary

Pierdoleniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba cier­pią­ca na pier­do­lec


Źródła:

Wiktionary

Pierdolet

po­tocz­nie: coś mało waż­ne­go, bła­host­ka, dro­biazg, głup­stwo; pier­do­ła, du­pe­re­la


Źródła:

SJP.pl

Pierdolina

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) pier­do­ła; wul­gar­nie:
1. bred­nia, nie­do­rzecz­ność, bzdu­ra; ba­nia­lu­ka;
2. bła­host­ka, drob­nost­ka, dro­biazg


Źródła:

SJP.pl

Pierdolić

pier­dzie­lić; wul­gar­nie:
1. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy;
2. mówić coś głu­pie­go, nie­praw­dzi­we­go;
3. robić coś źle, nie­do­łęż­nie;
4. psuć, ni­szczyć;
5. trak­to­wać z po­gar­dą lub lek­ce­wa­że­niem;
6. mylić, mie­szać, plą­tać;
7. pier­do­lić się:
a) od­ma­wiać po­słu­szeń­stwa, psuć się;
b) mylić się, mie­szać się, plą­tać się;
c) robić coś po­wo­li, po­stę­po­wać zbyt de­li­kat­nie;
d) upra­wiać seks ze sobą naw­za­jem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wulg. lek­ce­wa­żyć

 (1.2) wulg. zmy­ślać, mówić coś głu­pie­go

 (1.3) reg. pozn. dużo gadać, pleść głup­stwa

 (1.4) wulg. cza­sow­nik ek­spre­syj­ny, wy­ra­ża­ją­cy np. nie­do­wie­rza­nie, za­sko­cze­nie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) wulg. mylić

 (2.2) wulg. upra­wiać z kimś seks (jako stro­na ak­tyw­na)

 (2.3) wulg. zmy­ślać, mówić coś głu­pie­go

 (2.4) wulg. lek­ce­wa­żyć

 (2.5) wulg. psuć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pier­do­lić się (dk. brak)

 (3.1) wulg. mylić się (w zn. być my­lo­nym)

 (3.2) wulg. mylić się

 (3.3) wulg. psuć się

 (3.4) wulg. upra­wiać seks ze sobą naw­za­jem

 (3.5) wulg. zaj­mo­wać się mo­zol­nie, robić coś po­wo­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdolnik

wul­gar­nie:
1. mały przed­miot lub jego część; wi­haj­ster, dynks, dinks;
2. ba­ła­gan, roz­gar­diasz; bur­del, baj­zel;
3. szko­ła, bursa, in­ter­nat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wulg. brak po­rząd­ku

 (1.2) pot. wulg. mały przed­miot, dynks

 (1.3) pot. wulg. in­ter­nat


Pier­dol­nik – skała we wsi Po­dzam­cze w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Ogro­dzie­niec. Jest to po­je­dyn­cza skała znaj­du­ją­ca się na szczy­cie Góry Ja­now­skie­go, po pół­noc­no-wschod­niej stro­nie ho­te­lu, w lesie na­prze­ciw­ko Małej Cimy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierdolnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­dol­nąć.


Źródła:

Wiktionary

Pierdolnięty

jeb­nąć; wul­ga­ryzm o bar­dzo wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. ude­rzyć w coś lub kogoś;
2. po­wie­dzieć coś śmiesz­ne­go, nie na temat;
3. pier­dol­nąć się:
a) po­ło­żyć się;
b) po­my­lić się


forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: pier­dol­nąć

przy­miot­nik

 (2.1) wulg. chory psy­chicz­nie, nie­nor­mal­ny, sza­lo­ny, zwa­rio­wa­ny, nie­speł­na ro­zu­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdolnąć

jeb­nąć; wul­ga­ryzm o bar­dzo wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. ude­rzyć w coś lub kogoś;
2. po­wie­dzieć coś śmiesz­ne­go, nie na temat;
3. pier­dol­nąć się:
a) po­ło­żyć się;
b) po­my­lić się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. po­wie­dzieć coś głu­pie­go

 (1.2) wulg. ude­rzyć

 (1.3) wulg. umie­ścić

 (1.4) wulg. zro­bić, wy­ko­nać

 (1.5) wulg. zjeść, wypić

 (1.6) wulg. rzu­cić

 (1.7) wulg. runąć, prze­wró­cić się, spaść

 (1.8) wulg. wy­buch­nąć

 (1.9) wulg. zep­suć się, ulec awa­rii

 (1.10) wulg. de­fi­ni­tyw­nie się skoń­czyć

 (1.11) wulg. po­ra­zić prą­dem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pier­dol­nąć się

 (2.1) wulg. ude­rzyć się

 (2.2) wulg. po­my­lić się

 (2.3) wulg. po­ło­żyć się, usiąść; spo­cząć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdololo

wul­gar­nie: ga­da­nie bez sensu, od rze­czy; pier­do­la­men­to, pier­du-pier­du


Źródła:

SJP.pl

Pierdolony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od pier­do­lić

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) wulg. zły, wzbu­dza­ją­cy gniew, zde­ner­wo­wa­nie lub po­gar­dę


Źródła:

Wiktionary

Pierdoła

ktoś nie­po­rad­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) wulg. czło­wiek mó­wią­cy bzdu­ry, nie­do­rzecz­no­ści

 (1.2) po­gard. czło­wiek nie­do­łęż­ny, nie­zdar­ny, śla­ma­zar­ny, zwy­kle stary

 (1.3) przest. posp. ktoś, kto czę­sto pier­dzi

 (1.4) przest. wulg. lichy ro­bot­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) śmier­dzą­cy, ga­zo­wy efekt prze­mia­ny ma­te­rii

 (2.2) wulg. plot­ka; zob. pier­do­ły.

 (2.3) wulg. rzecz mało zna­czą­ca, bzdu­ra, głup­stwo; zob. pier­do­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdołek

po­tocz­nie: głup­stwo, bzdu­ra, błaha spra­wa; pier­dół­ka, pier­doł­ka, pier­dó­łek


Źródła:

SJP.pl

Pierdołka

po­tocz­nie: głup­stwo, bzdu­ra, błaha spra­wa; pier­dół­ka, pier­do­łek, pier­dó­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. przest. w lm. ga­da­ni­na, ba­nia­lu­ki, głup­stwa

 (1.2) przest. gw-pl|Ko­niń­skie. ulę­gał­ka, polna grusz­ka

 (1.3) przest. zob. pier­do­le­nie., pier­do­le­nie się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdołowaty

po­tocz­nie: nie­za­rad­ny, nie­do­łęż­ny; ga­po­wa­ty


przy­miot­nik

 (1.1) pot. cia­maj­do­wa­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. posp. rze­czy mało ważne, głup­stwa, dyr­dy­mał­ki, bzdu­ry; zob. pier­do­ła.

 (1.2) pot. posp. plot­ka­ot­ki, wie­ści; zob. pier­do­ła.

 (1.3) pot. posp. po­ga­du­chy, plot­ko­wa­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i B. lm. od: pier­do­ła


Źródła:

Wiktionary

Pierdu-Merdu

wy­krzy­knik

 (1.1) wulg. ono­ma­to­pe­ja war­to­ściu­ją­ca ne­ga­tyw­nie roz­mo­wę


Źródła:

Wiktionary

Pierdu-Pierdu

pier­du pier­du; po­tocz­nie:
1. bez­war­to­ścio­wa wy­po­wiedź; trele-mo­re­le;
2. coś mało waż­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. bez­sen­sow­na wy­po­wiedź

 (1.2) pot. coś mało istot­ne­go

 (1.3) pot. zob. gadu-gadu.

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. wy­krzy­knie­nie, które może wy­ra­żać lek­ce­wa­że­nie dla czy­jejś wy­po­wie­dzi, nie­do­wie­rza­nie, iry­ta­cję


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdut

po­tocz­nie: wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy bar­dzo silne i gło­śne ude­rze­nie; jebut


wy­krzy­knik

 (1.1) wulg. ono­ma­to­pe­ja do­sad­nie imi­tu­ją­ca ude­rze­nie, upa­dek lub wy­buch


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierduśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. plot­kar­ka; osoba ga­dat­li­wa, ga­du­ła


Źródła:

Wiktionary

Pierdy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pot. plot­ka­ot­ki


Źródła:

Wiktionary

Pierdykać

wul­gar­nie:
1. mocno ude­rzać w coś;
2. lek­ce­wa­żyć; chro­mo­lić;
3. mówić głu­po­ty; chro­mo­lić, pie­przyć, chrza­nić


Źródła:

SJP.pl

Pierdyknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­dy­knąć.


Źródła:

Wiktionary

Pierdyknąć

wul­gar­nie:
1. ude­rzyć; wal­nąć, strze­lić;
2. cis­nąć, rzu­cić;
3. wy­buch­nąć;
4. po­wie­dzieć coś głu­pie­go; pal­nąć;
5. sta­nąć przed od­po­wie­dzial­no­ścią, od­po­wie­dzieć za coś;
6. wy­ko­nać jakąś czyn­ność, np. pier­dy­knąć bro­wa­ra;
7. pier­dy­knąć w ka­len­darz - um­rzeć; fi­knąć, wy­ki­to­wać, wy­kor­ko­wać;
8. pier­dy­knąć się:
a) ude­rzyć się; rąb­nąć się, wal­nąć się;
b) po­my­lić się; kop­nąć się, mach­nąć się, majd­nąć się


cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. po­wie­dzieć coś nie­mą­dre­go

 (1.2) wulg. po­nieść kon­sek­wen­cje swo­je­go po­stę­po­wa­nia

 (1.3) wulg. ude­rzyć

 (1.4) wulg. wy­buch­nąć

 (1.5) wulg. runąć, prze­wró­cić się, spaść

 (1.6) wulg. po­ra­zić prą­dem elek­trycz­nym

 (1.7) wulg. ukraść

 (1.8) wulg. um­rzeć

 (1.9) wulg. zep­suć się, ulec awa­rii

 (1.10) wulg. de­fi­ni­tyw­nie się skoń­czyć

 (1.11) wulg. zro­bić, wy­ko­nać

 (1.12) wulg. kupić, nabyć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pier­dy­knąć się

 (2.1) wulg. ude­rzyć się

 (2.2) wulg. po­my­lić się

 (2.3) wulg. po­ło­żyć się, usiąść; spo­cząć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdyliard

po­tocz­nie: ogrom­na licz­ba; pier­dy­lion, zy­lion, ba­zy­lion


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. grub. bar­dzo dużo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdylion

po­tocz­nie: ogrom­na licz­ba; pier­dy­liard, zy­lion, ba­zy­lion


li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) grub. pot. nie­wy­o­bra­żal­nie wiele


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­dzieć.


Źródła:

Wiktionary

Pierdziel

wul­gar­ne, lek­ce­wa­żą­ce okre­śle­nie na męż­czyz­nę, naj­czę­ściej sta­re­go lub niez­grab­ne­go, nie­u­dol­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. po­gard. stary męż­czyz­na

 (1.2) wulg. ktoś, kto czę­sto pier­dzi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pier­dzie­lić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierdzielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­dzie­lić.


Źródła:

Wiktionary

Pierdzielić

1. wul­gar­nie: mówić głup­stwa albo nie­praw­dę;
2. pier­dzie­lić się - mylić się, plą­tać


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. wulg. mówić bzdu­ry, kła­mać

 (1.2) pot. wulg. nie li­czyć się z czymś lub kimś, nie przej­mo­wać się

cza­sow­nik zwrot­ny pier­dzie­lić się

 (2.1) pot. wulg. mie­szać się, mylić się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdzielnąć

pieprz­nąć; po­tocz­nie:
1. rzu­cić coś z wiel­ką siłą;
2. ude­rzyć czymś w coś;
3. prze­wró­cić się


Źródła:

SJP.pl

Pierdzieć

wul­gar­nie: wy­da­lać gazy tra­wien­ne; pru­kać, pry­kać, bździć, smro­dzić


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pierd­nąć)

 (1.1) wulg. wy­pu­szczać gazy tra­wien­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdzioch

po­tocz­nie: gazy wy­pu­szczo­ne z or­ga­niz­mu; bąk, pierd


Źródła:

SJP.pl

Pierdzioszek

zdrob­nie­nie od: pier­dzioch


Źródła:

SJP.pl

Pierdziu

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo (zwy­kle w wy­ra­że­niu "ja pier­dziu")


Źródła:

SJP.pl

Pierdółeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pier­dół­ka


Źródła:

Wiktionary

Pierdółek

po­tocz­nie: głup­stwo, bzdu­ra, błaha spra­wa; pier­dół­ka, pier­do­łek, pier­doł­ka


Źródła:

SJP.pl

Pierdółka

po­tocz­nie: głup­stwo, bzdu­ra, błaha spra­wa; pier­do­łek, pier­doł­ka, pier­dó­łek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mało istot­na rzecz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierdółkowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pier­dół­ko­wa­te; cecha tych, któ­rzy są pier­dół­ko­wa­ci


Źródła:

Wiktionary

Piere-Wtere

przy­słó­wek

 (1.1) gwara. rzad. na­tych­miast, zaraz, bez zwło­ki


Źródła:

Wiktionary

Pieredwiżnik

przed­sta­wi­ciel de­mo­kra­tycz­ne­go prądu re­a­li­stycz­ne­go w dzie­więt­na­sto­wiecz­nym ma­lar­stwie ro­syj­skim; pie­ried­wiż­nik


Źródła:

SJP.pl

Pieredyszka

pie­rie­dysz­ka;
1. po­tocz­nie: chwi­la od­po­czyn­ku, wytch­nie­nia
2. zła­go­dze­nie na krót­ki czas ter­ro­ru sta­li­now­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Pierekaczewnik

re­gio­nal­nie: po­tra­wa w po­sta­ci za­pie­ka­ne­go cia­sta z na­dzie­niem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny wy­piek świą­tecz­ny w kuch­ni ta­tar­skiej i pod­la­skiej w for­mie cien­kie­go cia­sta ma­ka­ro­no­we­go za­wi­ja­ne­go ze słod­kim lub wy­traw­nym far­szem w kształt śli­ma­ka;


Pie­re­ka­czew­nik (biał. перакачаўнік, "pie­ra­ka­cza­u­nik", od ros. "pie­rie­ka­ty­wat’" – prze­wał­ko­wy­wać) – po­tra­wa w for­mie za­pie­ka­ne­go cia­sta z na­dzie­niem, znana w kuch­ni ta­tar­skiej, bia­ło­ru­skiej, tu­rec­kiej i li­tew­skiej, m.in. wśród mniej­szo­ści ta­tar­skiej za­miesz­ku­ją­cej Pod­la­sie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierepała

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: kło­pot, przesz­ko­da utrud­nia­ją­ca re­a­li­za­cję ja­kichś pla­nów; pie­re­pał­ka


Źródła:

SJP.pl

Pierepałka

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: kło­pot, przesz­ko­da utrud­nia­ją­ca re­a­li­za­cję ja­kichś pla­nów; pie­re­pa­ła


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pro­blem, kło­pot, czę­ściej w lm. pie­re­pał­ki – ży­cio­we pe­ry­pe­tie, trud­ne przej­ścia ży­cio­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierestrojka

grun­tow­na prze­bu­do­wa życia po­li­tycz­no-go­spo­dar­cze­go w Związ­ku Ra­dziec­kim, sta­no­wią­ca wraz z głas­no­stią pro­gram prze­bu­do­wy po­li­ty­ki wew­nętrz­nej i za­gra­nicz­nej; pie­rie­stroj­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zob. pie­rie­stroj­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierestrojkowy

→ pie­re­stroj­ka; pie­rie­stroj­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pieriedwiżnik

przed­sta­wi­ciel de­mo­kra­tycz­ne­go prądu re­a­li­stycz­ne­go w dzie­więt­na­sto­wiecz­nym ma­lar­stwie ro­syj­skim; pie­red­wiż­nik


Źródła:

SJP.pl

Pieriedyszka

pie­re­dysz­ka;
1. po­tocz­nie: chwi­la od­po­czyn­ku, wytch­nie­nia
2. zła­go­dze­nie na krót­ki czas ter­ro­ru sta­li­now­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Pieriestrojka

prze­bu­do­wa życia po­li­tycz­ne­go i go­spo­dar­cze­go w Związ­ku Ra­dziec­kim, za­i­ni­cjo­wa­na przez Mi­cha­i­ła Gor­ba­czo­wa; pie­re­stroj­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. publ. hist. nie­o­fi­cjal­na nazwa re­form w ZSRR w II po­ło­wie lat 1980;


Pie­rie­stroj­ka ( перестройка, „prze­bu­do­wa”) – okre­śle­nie pro­ce­su przeksz­tał­ceń sy­ste­mu ko­mu­ni­stycz­ne­go ZSRR w okre­sie 1985–1991.

Obej­mo­wa­ła ona zmia­ny struk­tu­ral­no-funk­cjo­nal­ne w sy­ste­mie spo­łecz­nym, eko­no­micz­nym i po­li­tycz­nym ZSRR, któ­rych osta­tecz­ny­mi kon­sek­wen­cja­mi były wzbo­ga­ce­nie świa­do­mo­ści spo­łecz­nej w ZSRR, utra­ta przez ZSRR do­mi­na­cji w Eu­ro­pie Środ­ko­wej i Wschod­niej, roz­pad ZSRR i pow­sta­nie Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieriestrojkowy

→ pie­rie­stroj­ka; pie­re­stroj­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pieris

ośli­na z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych, upra­wia­na w ogro­dach


Pie­ris ("Pie­ris" D. Don) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych ("Eri­ca­ce­ae"). Obej­mu­je 9 ga­tun­ków zi­mo­zie­lo­nych krze­wów i ma­łych drzew. Wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji, po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści USA oraz w za­chod­niej czę­ści Kuby. Za­sied­la­ją widne lasy i te­re­ny ska­li­ste. Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ozdob­ne, zwła­szcza w od­mia­nach ozdob­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierkunowo

Pier­ku­no­wo (niem. "Pier­ku­no­wen", 1935–1945 "Per­ku­nen") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na na Ma­zu­rach, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko. Wieś leży na wschod­nim brze­gu je­zio­ra Ki­saj­no.

We wsi bez­sty­lo­wy dwór i za­bu­do­wa­nia fol­warcz­ne z końca XIX w.


Źródła:

Wikipedia

Pierluigi

[czy­taj: pier­lu­i­dżi] wło­skie imię mę­skie


Źródła:

SJP.pl

Pierm

mia­sto w Rosji nad rzeką Kamą, u stóp gór Ural; Perm


Źródła:

SJP.pl

Piernacik

nie­wiel­ki pier­nat (ro­dzaj nie­pi­ko­wa­ne­go ma­te­ra­ca wy­peł­nio­ne­go pie­rzem lub po­ściel, na­rzu­ta)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pier­nat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piernacz

ro­dzaj bu­zdy­ga­nu lub bu­ła­wy; oz­na­ka wła­dzy star­szyz­ny ko­zac­kiej w XVII w.


Pier­nacz (rus. "broń pie­rza­sta") – ro­dzaj nie­wiel­kiej bu­ła­wy lub bu­zdy­ga­nu wy­ko­na­ne­go ze sre­bra lub że­la­za i za­koń­czo­ne­go pió­ra­mi.

Daw­niej sta­no­wił sym­bol wła­dzy u star­szyz­ny ko­zac­kiej na Za­po­ro­żu. Speł­niał także funk­cję listu że­laz­ne­go (glej­tu) za­pew­nia­ją­ce­go po­sia­da­czo­wi swo­bod­ny prze­jazd (łac. "sal­vus con­duc­tus") i nie­ty­kal­ność.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piernat

ro­dzaj ma­te­ra­ca wy­peł­nio­ne­go pie­rzem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­pi­ko­wa­ny ma­te­rac wy­peł­nio­ny pie­rzem;


Pier­nat – w przesz­ło­ści ro­dzaj cien­kie­go, nie­pi­ko­wa­ne­go ma­te­ra­ca wy­peł­nio­ne­go pie­rzem, umie­szcza­ne­go na tward­szym, ale sprę­ży­stym ma­te­ra­cu wła­ści­wym wyp­cha­nym trawą mor­ską lub koń­skim wło­siem i kła­dzio­nym bez­poś­red­nio na drew­nia­ne łóżko.

Oz­na­ka za­moż­no­ści: "W 1834 roku w rę­kach Lo­u­i­se po­zo­sta­ła za­pew­ne już tylko część z tych rze­czy, mia­no­wi­cie: sie­dem pier­na­tów, tj.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piernaty

ro­dzaj ma­te­ra­ca wy­peł­nio­ne­go pie­rzem


Źródła:

SJP.pl

Piernia

1. pier­nia jed­nok­wia­to­wa - ni­skie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne w kli­ma­cie rów­ni­ko­wym, głów­nie w Bra­zy­lii i In­do­nez­ji; goź­dzi­ko­wiec jed­nok­wia­to­wy, eu­ge­nia jed­nok­wia­to­wa, pi­tan­ga;
2. pier­nia bra­zy­lij­ska - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; goź­dzi­ko­wiec bra­zy­lij­ski


Źródła:

SJP.pl

Piernicki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pierniczarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. fż. od: pier­ni­czarz


Źródła:

Wiktionary

Pierniczarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ama­tor pier­ni­ków


Źródła:

Wiktionary

Pierniczek

mały pier­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pier­nik

 (1.2) kulin. ciast­ko z cia­sta pier­ni­ko­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierniczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­ni­czyć.


Źródła:

Wiktionary

Pierniczeć

po­tocz­nie: te­try­czeć, dzia­dzieć, sta­rzeć się, zwła­szcza umy­sło­wo, także o rze­czach: psuć się, ni­szczeć


Źródła:

SJP.pl

Pierniczka

mały pier­nik


Źródła:

SJP.pl

Pierniczkowy

→ pier­ni­czek


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­nicz­kiem, do­ty­czą­cy pier­nicz­ka, wy­ko­na­ny z pier­nicz­ka


Patrz:pierniczek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierniczysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od pier­nik (cia­sto)

 (1.2) zgrub. od pier­nik (stary pier­do­ła)


Źródła:

Wiktionary

Pierniczyć

1. wul­gar­nie: gadać bred­nie, bzdu­ry, mówić coś od rze­czy;
2. pier­ni­czyć się: wul­gar­nie: ob­cho­dzić się z kimś lub z czymś bar­dzo de­li­kat­nie, robić coś bar­dzo do­kład­nie


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) eufem. pejor. mówić, opo­wia­dać bzdu­ry

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spier­ni­czyć)

 (2.1) eufem. psuć


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piernik

cia­sto z do­dat­kiem miodu i przy­praw ko­rzen­nych, które na­da­ją mu cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. twar­de ciem­no­brą­zo­we cia­sto ro­bio­ne z mie­sza­ni­ny mąki pszen­nej i żyt­niej, mleka, jajek, skar­me­li­zo­wa­ne­go cukru, miodu, sil­nie przy­pra­wio­ne cy­na­mo­nem, im­bi­rem;

 (1.2) bot. zob. pie­przo­wiec.

 (1.3) przen. teatr. przest. nie­wie­le warta rola, bez efek­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pot. po­gard. o sta­rym męż­czyź­nie


Pier­nik – cia­sto o słod­ko-pi­kant­nym smaku, o dłu­giej trwa­ło­ści, zro­bio­ne z mąki pszen­nej lub żyt­niej, miodu, kar­me­li­zo­wa­ne­go cukru, tłu­szczu, jajek, wody (lub mleka), środ­ka spulch­nia­ją­ce­go, mocno przy­pra­wio­ne przy­pra­wa­mi ko­rzen­ny­mi. Nazwa "pier­nik" wy­wo­dzi się od sta­ro­pol­skie­go słowa „pier­ny”, czyli „pieprz­ny”.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piernikalia

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żart. ju­bi­le­usz star­szej osoby ob­cho­dzo­ny uro­czy­ście


Źródła:

Wiktionary

Piernikarczyk

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. cze­lad­nik pier­ni­ka­rza

 (1.2) przest. syn pier­ni­ka­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piernikarka

→ pier­ni­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. fż. od: pier­ni­karz

 (1.2) przest. żona pier­ni­ka­rza


Pier­ni­kar­ka – dawny przy­sió­łek, obec­nie nie­za­miesz­ka­na część Sław­ko­wa.

Część znaj­du­ją­cych się w miej­sco­wo­ści bu­dyn­ków wy­ko­rzy­sty­wa­na jest jako dział­ki let­ni­sko­we.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest w lesie nie­da­le­ko Bia­łej Przem­szy na gra­ni­cy z Sos­now­cem. Znaj­du­je się 1,5 km na wschód od Sta­rych Macz­ków i 1 km na po­łud­nio­wy za­chód od Bur­ków.


Patrz:piernikarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piernikarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. fa­bry­ka pier­ni­ków

 (1.2) przest. reg. żart. tyłek, po­śla­dek


Źródła:

Wiktionary

Piernikarski

po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z pier­ni­kar­stwem lub pier­ni­ka­rzem (np. piec pier­ni­kar­ski, masa pier­ni­kar­ska), zwią­za­ny z pier­ni­kar­stwem


przy­miot­nik

 (1.1) przest. od pier­ni­karz lub pier­ni­kar­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piernikarstwo

spe­cja­li­za­cja pie­kar­ni­cza obej­mu­ją­ca wyrób pier­ni­ków oraz ich póź­niej­szą dy­stry­bu­cję, sprze­daż


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. wyrób pier­ni­ków, za­ję­cie pier­ni­ka­rza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piernikarz

spe­cja­li­sta z za­kre­su pier­ni­kar­stwa, zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem pier­ni­ków oraz ich póź­niej­szą dy­stry­bu­cją, sprze­da­żą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem pier­ni­ków

 (1.2) przest. stary pier­do­ła, nie­zda­ra, sa­fan­du­ła


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piernikarzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona pier­ni­ka­rza


Źródła:

Wiktionary

Piernikarzowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­ni­ka­rzem, do­ty­czą­cy pier­ni­ka­rza


Źródła:

Wiktionary

Piernikarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. córka pier­ni­ka­rza


Źródła:

Wiktionary

Pierniki

cia­sto z do­dat­kiem miodu i przy­praw ko­rzen­nych, które na­da­ją mu cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach


Źródła:

SJP.pl

Piernikowy

→ pier­nik


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. spoż. do­ty­czą­cy pier­ni­ka, zwią­za­ny z pier­ni­kiem, zro­bio­ny z pier­ni­ka, za­wie­ra­ją­cy pier­nik

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor żół­to­brą­zo­wy, taki jak kolor pier­ni­ka


Patrz:piernik

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierny

daw­niej: pieprz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) przest. ostry, mocno przy­pra­wio­ny pie­przem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierocice

Pie­ro­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pierog

cia­sto z far­szem z mięsa, ka­pu­sty lub grzy­bów, upie­czo­ne lub us­ma­żo­ne, po­da­wa­ne na cie­pło z róż­ny­mi do­dat­ka­mi; pie­róg


Źródła:

SJP.pl

Pierogarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie ręcz­ne lub urzą­dze­nie do ro­bie­nia pie­ro­gów


Źródła:

Wiktionary

Pierogarnia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się pie­ro­gi; pie­roż­kar­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia pie­ro­gów

 (1.2) hand. sklep lub re­sta­u­ra­cja ser­wu­ją­ca prze­de wszyst­kim pie­ro­gi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierogi

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od pie­róg


Zo­bacz też: pi(e)róg, pi(e)rogi – tra­dy­cyj­na po­tra­wa wschod­nio­e­u­ro­pej­ska.

Pie­ro­gi – "ogól­nie": ka­wał­ki cien­kie­go, ela­stycz­ne­go i do­brze zle­pia­ją­ce­go się cia­sta na­peł­nio­ne naj­roz­ma­it­szy­mi far­sza­mi i ugo­to­wa­ne w wo­dzie lub na parze, upie­czo­ne, us­ma­żo­ne czy gril­lo­wa­ne; cia­sto może zo­stać zro­bio­ne z do­wol­ne­go ro­dza­ju mąki (pszen­nej, ry­żo­wej, ku­ku­ry­dzia­nej, żyt­niej, gry­cza­nej) z do­dat­kiem wody, jaj, droż­dży i tłu­szczu (masła, oleju, smal­cu), śmie­ta­ny oraz in­nych do­dat­ków sma­ko­wo-za­pa­cho­wo-bar­wią­cych; przy czym cia­sto po­win­no być do­sto­so­wa­ne do far­szu.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pierogomat

au­to­mat do sprze­da­ży pie­ro­gów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­cy do sprze­da­ży pie­ro­gów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierogować

żar­to­bli­wie: przy­go­to­wy­wać lub jeść pie­ro­gi


Źródła:

SJP.pl

Pierogownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie ręcz­ne lub urzą­dze­nie do ro­bie­nia pie­ro­gów


Źródła:

Wiktionary

Pierogowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pie­ro­ga, bę­dą­cy czę­ścią pie­ro­ga, skła­da­ją­cy się na pie­ro­ga (np. cia­sto pie­ro­go­we) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pie­ro­giem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­ro­ga­mi, do­ty­czą­cy pie­ro­gów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieron

pie­run; re­gio­nal­nie:
1. prze­kleń­stwo;
2. wyz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań. uży­wa­ny jako wyz­wi­sko lub prze­kleń­stwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieronek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pieronem

re­gio­nal­nie: szyb­ko, na­tych­miast; pie­ru­nem


Źródła:

SJP.pl

Pierończyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pieroński

przy­miot­nik od: pie­run; pie­ruń­ski


Źródła:

SJP.pl

Pierożarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie ręcz­ne lub urzą­dze­nie do ro­bie­nia pie­ro­gów


Źródła:

Wiktionary

Pierożek

1. nie­wiel­ki pie­róg, pie­rog;
2. mięk­ka czap­ka woj­sko­wa lub har­cer­ska, naj­czę­ściej bez dasz­ka, skła­da­na po­dłuż­nie; fu­ra­żer­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pie­róg

 (1.2) pot. czap­ka bez dasz­ka wy­ko­na­na z mięk­kie­go ma­te­ria­łu, skła­da­na po­dłuż­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierożkarnia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się pie­roż­ki; pie­ro­gar­nia


Źródła:

SJP.pl

Pierożki

1. nie­wiel­ki pie­róg, pie­rog;
2. mięk­ka czap­ka woj­sko­wa lub har­cer­ska, naj­czę­ściej bez dasz­ka, skła­da­na po­dłuż­nie; fu­ra­żer­ka


Pie­roż­ki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Szu­dzia­ło­wo.

W la­tach 1954–1957 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pie­roż­ki, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Szu­dzia­ło­wo. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierożkowy

→ pie­ro­żek


Patrz:pierożek

Źródła:

SJP.pl

Pierożnica

forma słu­żą­ca do le­pie­nia i kształ­to­wa­nia pie­ro­gów


Źródła:

SJP.pl

Pierre

[czy­taj: pjer] fran­cu­skie imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Piotr


Pier­re (wy­mo­wa: //) – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Da­ko­ta Po­łud­nio­wa (od 1889), po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści stanu, nad wschod­nim brze­giem rzeki Mis­so­u­ri. We­dług spisu w 2020 roku li­czy­ło 14,1 tys. miesz­kań­ców i jest 9. co do wiel­ko­ści mia­stem Da­ko­ty Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierrot

po­stać ko­micz­na daw­nej pan­to­mi­my fran­cu­skiej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. smut­na i ro­man­tycz­na po­stać z com­me­dia dell’arte, w bia­łym stro­ju i po­bie­lo­ną twa­rzą;

 (1.2) ktoś prze­bra­ny za pier­ro­ta (1.1) na ko­stiu­mo­wej za­ba­wie


Pier­rot (wym., fr., dosł. „Pio­truś”) – jedna z po­sta­ci wło­skiej com­me­dii dell’arte m.in. obok Ar­le­ki­na i Sca­pi­no, którą roz­sła­wi­ła pan­to­mi­ma fran­cu­ska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piersa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piersi

1. przed­nia, górna część tu­ło­wia u ludzi i niek­tó­rych zwie­rząt; klat­ka pier­sio­wa;
2. część ubra­nia okry­wa­ją­ca przed­nią, górną część tu­ło­wia czło­wie­ka;
3. jeden z dwóch gru­czo­łów mlecz­nych w przed­niej, gór­nej czę­ści tu­ło­wia ko­bie­ty;
4. mięso z przed­niej czę­ści tu­ło­wia pta­ków;
5. sied­li­sko uczuć czło­wie­ka; serce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piersiasty

sze­ro­ki w klat­ce pier­sio­wej, po­staw­ny, mocno zbu­do­wa­ny (np. pier­sia­sty bok­ser) lub ma­ją­cy duże, wy­dat­ne pier­si (np. pier­sia­sta ko­bie­ta); pier­si­sty


przy­miot­nik

 (1.1) pot. o ko­bie­cie ma­ją­ca duże, ob­fi­te pier­si

 (1.2) pot. o męż­czyź­nie ma­ją­cy sze­ro­ką klat­kę pier­sio­wą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piersiczka

zdrob­nia­le o pier­si, czę­sto także o mię­sie z przed­niej czę­ści tu­ło­wia dro­biu


Źródła:

SJP.pl

Piersiopławka

1. je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny diu­go­ni, mor­ski ssak za­li­cza­ny do syren, ży­ją­cy w wo­dach Oce­a­nu In­dyj­skie­go i Spo­koj­ne­go; diu­goń;
2. daw­niej: sy­re­na, ru­sał­ka, po­łą­cze­nie dziew­czę­cia z rybą


Źródła:

SJP.pl

Piersiopłetwe

o ce­chach pier­sio­płet­wych (ryb z gro­ma­dy ryb kost­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się sil­nie roz­wi­nię­ty­mi płet­wa­mi pier­sio­wy­mi)


Źródła:

SJP.pl

Piersiopłetwy

o ce­chach pier­sio­płet­wych (ryb z gro­ma­dy ryb kost­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się sil­nie roz­wi­nię­ty­mi płet­wa­mi pier­sio­wy­mi)


Źródła:

SJP.pl

Piersiowy

po­ło­żo­ny na wy­so­ko­ści pier­si (np. klat­ka pier­sio­wa, kręgi pier­sio­we) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pier­sia­mi


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pier­si, zwią­za­ny z pier­sią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piersisty

sze­ro­ki w klat­ce pier­sio­wej, po­staw­ny, mocno zbu­do­wa­ny (np. pier­si­sty bok­ser) lub ma­ją­cy duże, wy­dat­ne pier­si (np. pier­si­sta ko­bie­ta); pier­sia­sty


Źródła:

SJP.pl

Piersióweczka

zdrob­nie­nie od: pier­siów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrob­nie­nie od|pier­siów­ka.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piersiówka

po­tocz­nie o nie­wiel­kiej, pła­skiej, zwy­kle me­ta­lo­wej lub szkla­nej bu­te­lecz­ce z al­ko­ho­lem


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki, pła­ski, naj­czę­ściej me­ta­lo­wy po­jem­nik na al­ko­hol, no­szo­ny w wew­nętrz­nej kie­sze­ni

 (1.2) pot. pła­ska bu­tel­ka al­ko­ho­lu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piersiątko

nie­wiel­ka pierś, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do pier­si nie­mow­lę­cia, dziec­ka lub mło­de­go zwie­rzę­cia


Źródła:

SJP.pl

Piersno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pierszczewo

Pier­szcze­wo (ka­szub. Pierszczewò) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­wie­cie kar­tu­skim, gmi­nie Stę­ży­ca. Leży na Ka­szu­bach, na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, nad Je­zio­rem Pa­tul­skim.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Pier­szcze­wo", w któ­re­go skład wcho­dzą: Pier­szcze­wo, Pier­szczew­ko i Te­klo­wo.


Źródła:

Wikipedia

Pierszyce

Pier­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Żabno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pierun

pie­ron; re­gio­nal­nie:
1. prze­kleń­stwo;
2. wyz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pierunem

pie­ron; re­gio­nal­nie:
1. prze­kleń­stwo;
2. wyz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pieruszyce

Pie­ru­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Czer­min.


Źródła:

Wikipedia

Pieruński

przy­miot­nik od: pie­run; pie­roń­ski


Źródła:

SJP.pl

Pierw

prze­sta­rza­łe: naj­pierw, wpierw, najw­cze­śniej lub uprzed­nio, przed­tem, wcze­śniej; pier­wej


przy­słó­wek

 (1.1) książk. naj­pierw, wpierw, wcze­śniej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. pier­wszy rój w roku


Źródła:

Wiktionary

Pierwej

prze­sta­rza­le: naj­pierw, wpierw, najw­cze­śniej lub uprzed­nio, przed­tem, wcze­śniej; pierw


przy­słó­wek

 (1.1) książk. naj­pierw, wpierw, wcze­śniej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwiastek

1. licz­ba, która pod­nie­sio­na do po­tę­gi licz­by stop­nia pier­wiast­ka, da licz­bę pod­pier­wiast­ko­wą
2. sub­stan­cja che­micz­na, któ­rej nie można ro­zło­żyć na prost­sze sub­stan­cje
3. ele­ment, skład­nik cze­goś
4. ję­zy­koz­naw­stwo: rdzeń; mor­fem głów­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja skła­da­ją­ca się z ato­mów o tej samej licz­bie pro­to­nów w ją­drze (licz­bie ato­mo­wej); pier­wia­stek che­micz­ny;

 (1.2) mat. licz­ba, która po pod­nie­sie­niu do danej po­tę­gi, jest równa licz­bie pier­wiast­ko­wa­nej;

 (1.3) mat. miej­sce ze­ro­we funk­cji;

 (1.4) mat. licz­ba, która speł­nia dane rów­na­nie

 (1.5) istot­ny skład­nik ja­kiejś ca­ło­ści; czyn­nik, cząst­ka

 (1.6) jęz. rdzeń


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierwiastka

ko­bie­ta lub sa­mi­ca pier­wszy raz ro­dzą­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta, która po raz pier­wszy rodzi dziec­ko

 (1.2) wet. sa­mi­ca ssaka, która pier­wszy raz rodzi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwiastkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. wyz­na­cza­nie pier­wiast­ka ja­kiejś licz­by;


Pier­wiast­ko­wa­nie – ope­ra­cja od­wrot­na wzglę­dem po­tę­go­wa­nia, zde­fi­nio­wa­na m.in. dla liczb rze­czy­wi­stych i ze­spo­lo­nych. Przy okaz­ji oma­wia­nia "pier­wiast­ko­wa­nia" dla liczb rze­czy­wi­stych, wpro­wa­dza się dwa osob­ne wzglę­dem sie­bie, po­ję­cia: pier­wiast­ka aryt­me­tycz­ne­go i pier­wiast­ka al­ge­bra­icz­ne­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pierwiastkować

obli­czać pier­wia­stek danej licz­by


Źródła:

SJP.pl

Pierwiastkowość

1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pier­wiast­ka (sub­stan­cji che­micz­nej, któ­rej nie można ro­zło­żyć na prost­sze sub­stan­cje);
2. do­dat­niość licz­by


Źródła:

SJP.pl

Pierwiastkowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pier­wiast­kiem (np. rów­na­nie pier­wiast­ko­we, nie­rów­ność pier­wiast­ko­wa), od­no­szą­cy się do pier­wiast­ka lub dzia­łań na nim


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­wiast­kiem, do­ty­czą­cy pier­wiast­ka

 (1.2) zwią­za­ny z pier­wiast­ką, do­ty­czą­cy pier­wiast­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwiastnik

licz­ba, którą można otrzy­mać po­przez dzia­ła­nia do­da­wa­nia, odej­mo­wa­nia, mno­że­nia, dzie­le­nia i pier­wiast­ko­wa­nia


Pier­wiast­nik wzglę­dem usta­lo­nych liczb – wy­ra­że­nie al­ge­bra­icz­ne zbu­do­wa­ne z tych liczb za po­mo­cą czte­rech pod­sta­wo­wych dzia­łań aryt­me­tycz­nych oraz pier­wiast­ków stop­ni na­tu­ral­nych[].

Pier­wiast­ni­kiem wzglę­dem liczb for­mu­la_1 oraz for­mu­la_2 jest np. for­mu­la_3 Wy­ra­że­nie to można zatem za­pi­sać z uży­ciem skoń­czo­nej ilo­ści zna­ków czte­rech dzia­łań aryt­me­tycz­nych i dzia­ła­nia pier­wiast­ko­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierwiastnikowy

→ pier­wiast­nik


Patrz:pierwiastnik

Źródła:

SJP.pl

Pierwiosnek

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych; pier­wiosn­ka, pry­mu­la, pry­mul­ka;
2. owa­do­żer­ny ptak z ro­dzi­ny po­krze­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pri­mu­la|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pier­wios­nek (1.1)

 (1.3) pot. kwiat pier­wiosn­ka (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. zob. pier­wios­nek zwy­czaj­ny.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierwiosnka

ro­śli­na o barw­nych kwia­tach, kwit­ną­ca zwy­kle wios­ną; pier­wios­nek, pry­mu­la, pry­mul­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. pier­wios­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwiosnkowate

o ce­chach pier­wiosn­ko­wa­tych (ro­ślin ziel­nych z rzędu pier­wiosn­kow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się pro­mie­ni­sty­mi kwia­ta­mi ty­po­wy­mi dla pier­wiosn­ków)


Pier­wiosn­ko­wa­te ("Pri­mu­la­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wrzo­sow­ców i w takim uję­ciu (sy­stem APG III z 2009, APG IV, APweb) sze­ro­ko uj­mo­wa­na sy­ste­ma­tycz­nie (58 ro­dza­jów z ponad 2,5 ty­sią­cem ga­tun­ków). Daw­niej zwy­kle była wąsko uj­mo­wa­na i wów­czas za­li­cza­no do niej tylko 20 ro­dza­jów z ok.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierwiosnkowaty

o ce­chach pier­wiosn­ko­wa­tych (ro­ślin ziel­nych z rzędu pier­wiosn­kow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się pro­mie­ni­sty­mi kwia­ta­mi ty­po­wy­mi dla pier­wiosn­ków)


Źródła:

SJP.pl

Pierwiosnkowiec

ro­śli­na ziel­na, drze­wo lub krzew, przed­sta­wi­ciel rzędu pier­wiosn­kow­ców z gro­ma­dy okry­to­na­sien­nych


Źródła:

SJP.pl

Pierwiosnkowy

→ pier­wios­nek


przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pier­wiosn­ka, zwią­za­ny z pier­wiosn­kiem (ro­śli­ną)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pier­wiosn­ka, zwią­za­ny z pier­wiosn­kiem (pta­kiem)


Patrz:pierwiosnek

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwiośnie

daw­niej o przed­wio­śniu (porze roku sta­no­wią­cej okres przej­ścio­wy mię­dzy zimą a wios­ną, przy­pa­da­ją­cej na kwie­cień i po­cząt­ki maja)


Pier­wio­śnie, wczes­na wios­na – fe­no­lo­gicz­na pora roku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się tym, że kwia­ty drzew, krze­wów oraz ro­ślin ziel­nych roz­wi­ja­ją się rów­no­mier­nie z roz­wo­jem pier­wszych liści. W tym okre­sie roz­po­czy­na się list­nie­nie drzew póź­niej zak­wi­ta­ją­cych. W pol­skiej sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej i kli­ma­cie porą fe­no­lo­gicz­ną po­prze­dza­ją­cą pier­wio­śnie jest przed­wio­śnie, zaś porą fe­no­lo­gicz­ną na­stę­pu­ją­cą po pier­wio­śniu jest wios­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierwo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy pier­wszeń­stwo, po­czą­tek, pier­wot­ność


Źródła:

Wiktionary

Pierwobyt

pier­wot­ne ist­nie­nie, by­to­wa­nie cze­goś lub kogoś gdzieś, za­cząt­ki, po­cząt­ki cze­goś; pier­wo­ci­na


Źródła:

SJP.pl

Pierwocina

1. pier­wot­ne ist­nie­nie, by­to­wa­nie cze­goś lub kogoś gdzieś, za­cząt­ki, po­cząt­ki cze­goś; pier­wo­byt;
2. de­biu­tanc­ki utwór ja­kie­goś ar­ty­sty, naj­czę­ściej pi­sa­rza lub mu­zy­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment który pow­stał jako pier­wszy, za­lą­żek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwodruk

1. pier­wszy wy­druk ja­kie­goś tek­stu, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, zwy­kle w od­nie­sie­niu do wydań kla­sy­ków;
2. od­bit­ka skła­du ze­cer­skie­go, uży­wa­na w dru­kar­niach jako al­ter­na­ty­wa dla ma­szy­no­pi­su


Źródła:

SJP.pl

Pierwogonek

nie­wiel­ki sta­wo­nóg po­zba­wio­ny czuł­ków i oczu, za­miesz­ku­ją­cy górne war­stwy gleb na ob­sza­rach kli­ma­tów wil­got­nych i umiar­ko­wa­nych


Źródła:

SJP.pl

Pierwokształt

rzad­ko: kształt pier­wot­ny, pier­wot­na po­stać cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pierwokup

okre­ślo­ne usta­wą lub rza­dziej umową pier­wszeń­stwo w na­by­ciu okre­ślo­nej rze­czy w razie chęci zby­cia jej przez osobę zo­bo­wią­za­ną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. przy­słu­gu­ją­ce komuś prawo pier­wszeń­stwa kupna


Prawo pier­wo­ku­pu – prawo okre­ślo­nej osoby do za­ku­pu danej rze­czy w pier­wszej ko­lej­no­ści na wy­pa­dek, gdyby jej wła­ści­ciel miał za­miar ją sprze­dać.

Prawo pier­wo­ku­pu upo­waż­nia daną osobę do kupna okre­ślo­nej rze­czy je­dy­nie wtedy, kiedy jej wła­ści­ciel bę­dzie sprze­da­wał tę rzecz. Nie obo­wią­zu­je ono w przy­pad­ku in­nych form od­stę­po­wa­nia (np. przy da­ro­wiź­nie).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierwomrówka

błon­ków­ka, bli­ska krew­na mrów­ki


Źródła:

SJP.pl

Pierwopis

pier­wsza wer­sja ja­kie­goś ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, naj­czę­ściej w po­sta­ci rę­ko­pi­su, rza­dziej wy­dru­ku, sta­no­wią­ca wzór kopii dla tego ut­wo­ru


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pier­wszy tekst ja­kie­goś ut­wo­ru, pisma, lub do­ku­men­tu, zaz­wy­czaj pi­sa­ny ręcz­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwoptak

ko­pal­ne zwie­rzę z okre­su jury, uwa­ża­ne za naj­star­sze­go przed­sta­wi­cie­la pta­ków, łą­czą­ce w sobie cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pta­ków i gadów; prap­tak, ar­che­op­te­ryks


Źródła:

SJP.pl

Pierworodna

uro­dzo­ny jako pier­wszy wśród ca­łe­go ro­dzeń­stwa, naj­star­szy z ro­dzeń­stwa (np. syn pier­wo­rod­ny) lub wro­dzo­ny, przy­ro­dzo­ny, przy­pi­sa­ny od uro­dze­nia (np. grzech pier­wo­rod­ny)


Źródła:

SJP.pl

Pierworodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pier­wo­rod­ne; cecha tych, któ­rzy są pier­wo­rod­ni


Źródła:

Wiktionary

Pierworodny

uro­dzo­ny jako pier­wszy wśród ca­łe­go ro­dzeń­stwa, naj­star­szy z ro­dzeń­stwa (np. syn pier­wo­rod­ny) lub wro­dzo­ny, przy­ro­dzo­ny, przy­pi­sa­ny od uro­dze­nia (np. grzech pier­wo­rod­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) uro­dzo­ny jako pier­wszy z po­tom­stwa

 (1.2) daw. przy­ro­dzo­ny, wro­dzo­ny

 (1.3) daw. pier­wot­ny, pier­wszy, po­cząt­ko­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) syn pier­wo­rod­ny (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierworodztwo

bycie pier­wo­rod­nym lub pier­wo­rod­ną (naj­star­szym dziec­kiem ro­dzi­ców), przy­wi­le­je zwią­za­ne z bycia takim dziec­kiem; pier­wo­rództ­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. zob. pier­wo­rództ­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierworys

sza­blon, pier­wot­ny, ory­gi­nal­ny szkic, zarys cze­goś, naj­czę­ściej pro­jek­tu lub planu tech­nicz­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pier­wszy szkic pro­jek­tu, planu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierworódka

ko­bie­ta lub sa­mi­ca u zwie­rząt, która uro­dzi­ła po raz pier­wszy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta, która po raz pier­wszy rodzi dziec­ko

 (1.2) wet. sa­mi­ca ssaka, która pier­wszy raz rodzi


Pier­wo­ród­ka – w gi­ne­ko­lo­gii ko­bie­ta, która pier­wszy raz uro­dzi­ła. Starą pier­wo­ród­ką jest ko­bie­ta, która swoje pier­wsze dziec­ko uro­dzi po 40 roku życia.

Pier­wiast­ka – ko­bie­ta, która pier­wszy raz jest w ciąży.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierworództwo

bycie pier­wo­rod­nym lub pier­wo­rod­ną (naj­star­szym dziec­kiem ro­dzi­ców), przy­wi­le­je zwią­za­ne z bycia takim dziec­kiem; pier­wo­rodzt­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie pier­wo­rod­nym synem

 (1.2) hist. praw. ze­spół praw i przy­wi­le­jów pier­wo­rod­ne­go po­tom­ka mę­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwospy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. pier­wsze go­dzi­ny snu po za­śnię­ciu; także nocna pora po­mię­dzy wie­czo­rem a pół­no­cą


Źródła:

Wiktionary

Pierwoszcza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. pro­to­plaz­ma.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. od pier­wo­szcze


Źródła:

Wiktionary

Pierwoszczowocnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mykol. za­rod­nia niek­tó­rych ślu­zow­ców pow­sta­ją­ca przez sku­pie­nie się ich plaz­mo­dium i wyksz­tał­ce­nie się wokół niego pe­ry­dium, wew­nątrz któ­re­go wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki;


Pier­wo­szczo­woc­nia (łac. "plas­mo­dio­car­pium") – ro­dzaj za­rod­ni u ślu­zow­ców ("My­xo­my­co­ta"). Pow­sta­je z plaz­mo­dium (śluź­ni), które nie ule­ga­jąc więk­szym zew­nętrz­nym zmia­nom sku­pia się i ota­cza grub­szą ścia­ną, wew­nątrz któ­rej wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki. Jest to naj­bar­dziej pier­wot­ny spo­sób two­rze­nia za­rod­ni przez ślu­zow­ce. Po­zo­sta­łe ro­dza­je za­rod­ni two­rzo­nych przez ślu­zow­ce to: zro­sło­za­rod­nia, za­rod­nia wolna i pse­u­doz­ro­sło­za­rod­nia.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pierwoszów

Pier­wo­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała.


Źródła:

Wikipedia

Pierwotek

pro­sty glon z typu zie­le­nic, czę­sto spo­ty­ka­ny w miej­scach wil­got­nych jako ciem­no­zie­lo­ny nalot, głów­nie na ka­mie­niach, pło­tach lub ścia­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. na­le­żą­cy do gro­ma­dy zie­le­nic jed­no­ko­mór­ko­wy glon two­rzą­cy zie­lo­ny nalot na ska­łach, mu­rach oraz korze drzew;


Pier­wo­tek ("Ple­u­ro­coc­cus", "Pro­to­coc­cus", "Des­mo­coc­cus") – ro­dzaj zie­le­nic, o spor­nej po­zy­cji sy­ste­ma­tycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierwotniaczy

cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla pier­wot­nia­ków, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pier­wot­nia­ka­mi (np. pa­so­żyt pier­wot­nia­czy, za­ka­że­nie pier­wot­nia­cze)


Źródła:

SJP.pl

Pierwotniak

jed­no­ko­mór­ko­wy or­ga­nizm eu­ka­rio­tycz­ny, z re­gu­ły mi­kro­sko­pij­nej wiel­ko­ści, cu­dzo­żyw­ny, po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą wici, ni­by­nó­żek albo rzę­sek, za­miesz­ku­ją­cy wody i miej­sca wil­got­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mi­kro­sko­pij­nej wiel­ko­ści zwie­rzę jed­no­ko­mór­ko­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwotniaki

jed­no­ko­mór­ko­wy or­ga­nizm eu­ka­rio­tycz­ny, z re­gu­ły mi­kro­sko­pij­nej wiel­ko­ści, cu­dzo­żyw­ny, po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą wici, ni­by­nó­żek albo rzę­sek, za­miesz­ku­ją­cy wody i miej­sca wil­got­ne


Pier­wot­nia­ki (Pro­to­zoa) – tak­son o róż­nej ran­dze – w za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go – obej­mu­ją­cy drob­ne or­ga­niz­my, prze­waż­nie he­te­ro­tro­ficz­ne. Po­cząt­ko­wo (do XX w.) za­li­cza­ne do kró­le­stwa zwie­rząt, w ran­dze typu lub pod­kró­le­stwa. W no­wszych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cji włą­cza­ne są do kró­le­stwa Pro­ti­sta jako sztucz­ny tak­son (dział) okre­śla­ny też jako pro­ti­sty zwie­rzę­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierwotniakobójczy

ni­szczą­cy pier­wot­nia­ki


Źródła:

SJP.pl

Pierwotniakowy

→ pier­wot­niak


Patrz:pierwotniak

Źródła:

SJP.pl

Pierwotnie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z po­cząt­kiem, od­wo­łu­jąc się do najw­cze­śniej­szych chwil od pow­sta­nia

 (1.2) w spo­sób niet­knię­ty cy­wi­li­za­cją


Źródła:

Wiktionary

Pierwotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pier­wot­nie


Źródła:

SJP.pl

Pierwotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pier­wot­ny


Źródła:

SJP.pl

Pierwotnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. jęz. lemma, forma słow­ni­ko­wa

 (1.2) daw. atom

 (1.3) daw. dziec­ko pier­wo­rod­ne


Źródła:

Wiktionary

Pierwotność

bycie pier­wszym w ja­kimś uję­ciu, cecha cze­goś, co za­po­cząt­ko­wa­ło coś, stało się pod­sta­wą ist­nie­nia cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pier­wot­ne; cecha tych, któ­rzy są pier­wot­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwotny

pre­hi­sto­rycz­ny, taki, który ist­niał bar­dzo dawno temu (np. kul­tu­ra pier­wot­na, czło­wiek pier­wot­ny) lub taki, który po­zo­stał w niez­mie­nio­nej po­sta­ci (np. las pier­wot­ny)


przy­miot­nik

 (1.1) pre­hi­sto­rycz­ny, taki, który ist­niał bar­dzo dawno temu

 (1.2) taki, który po­zo­stał w niez­mie­nio­nej po­sta­ci

 (1.3) ten, który funk­cjo­nu­je jako pier­wszy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwouste

o ce­chach pier­wo­u­stych (klad zwie­rząt)


Pier­wo­u­ste, pra­gę­bow­ce, pier­wo­gę­be (Pro­to­sto­mia) – klad zwie­rząt dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nych, u któ­rych w roz­wo­ju em­brio­nal­nym nie wyt­wa­rza się wtór­ny otwór gę­bo­wy, a otwór pro­wa­dzą­cy do jamy ga­stru­li (pra­gę­ba) staje się w roz­wo­ju osob­ni­czym wła­ści­wym ot­wo­rem gę­bo­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierwousty

o ce­chach pier­wo­u­stych (klad zwie­rząt)


Źródła:

SJP.pl

Pierwowij

re­likt po­lo­dow­co­wy, przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem oczu, licz­ny­mi od­nó­ża­mi i dwoma czuł­ka­mi peł­nią­cy­mi rolę re­cep­to­rów


Źródła:

SJP.pl

Pierwowije

re­likt po­lo­dow­co­wy, przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem oczu, licz­ny­mi od­nó­ża­mi i dwoma czuł­ka­mi peł­nią­cy­mi rolę re­cep­to­rów


Źródła:

SJP.pl

Pierwowzór

pier­wot­ny wzór, model cze­goś, bę­dą­cy pla­nem we­dług któ­re­go two­rzy się kopie; pro­to­typ


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­cząt­ko­wy stan cze­goś

 (1.2) pro­to­typ

 (1.3) plan, model, na wzór któ­re­go two­rzy się kopie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwsza

go­dzi­na pier­wsza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 1 po po­łud­niu lub w nocy

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: pier­wszy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszaczek

zdrob­nie­nie od: pier­wszak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pier­wszak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszaczka

uczen­ni­ca pier­wszej klasy szko­ły pod­sta­wo­wej, po­nad­pod­sta­wo­wej lub rza­dziej li­ce­um; pier­wszo­kla­sist­ka


Źródła:

SJP.pl

Pierwszak

uczeń pier­wszej klasy szko­ły pod­sta­wo­wej, po­nad­pod­sta­wo­wej lub rza­dziej li­ce­um; pier­wszo­kla­si­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. eduk. uczeń pier­wszej klasy pod­sta­wów­ki

 (1.2) pot. stu­dent pier­wsze­go roku lub se­me­stru


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwsze

pier­wsze danie po­sił­ku


Źródła:

SJP.pl

Pierwszeństwo

prawo bycia pier­wszym, ro­bie­nie cze­goś przed in­ny­mi; prze­wa­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prawo do cze­goś przed in­ny­mi; prawo bycia pier­wszym, zro­bie­nia cze­goś na po­cząt­ku; prze­wa­ga, wyż­szość nad czymś lub nad kimś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych okre­śla­ją­cy pier­wszeń­stwo w zna­cze­niu, war­to­ści lub ko­lej­no­ści tego, do czego się od­no­si człon drugi


Źródła:

Wiktionary

Pierwszoinstancyjny

do­ty­czą­cy pier­wszej in­stan­cji


Źródła:

SJP.pl

Pierwszoklasista

uczeń pier­wszej klasy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń klasy pier­wszej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszoklasistka

uczen­ni­ca pier­wszej klasy szko­ły pod­sta­wo­wej, po­nad­pod­sta­wo­wej lub rza­dziej li­ce­um; pier­wszacz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczen­ni­ca klasy pier­wszej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszokomunijny

do­ty­czą­cy pier­wszej ko­mu­nii świę­tej


Źródła:

SJP.pl

Pierwszokomunista

po­tocz­nie: chło­pak przy­stę­pu­ją­cy do pier­wszej ko­mu­nii


Źródła:

SJP.pl

Pierwszokomunistka

dziew­czyn­ka przy­go­to­wu­ją­ca się do przy­ję­cia Pier­wszej Ko­mu­nii Świę­tej


Źródła:

SJP.pl

Pierwszoligowiec

1. za­wod­nik gra­ją­cy w pier­wszej lidze
2. pot. o kimś, kto zaj­mu­je wy­so­ką po­zy­cję, sta­no­wi­sko, cie­szy się pre­sti­żem, "gra w pier­wszej lidze"


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik pier­wszo­li­go­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sport. klub pier­wszo­li­go­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszoligowy

1. na­le­żą­cy do pier­wszej ligi, ty­po­wy dla pier­wszej ligi, roz­gry­wa­ny przez ze­spo­ły z pier­wszej ligi;
2. osią­ga­ją­cy naj­lep­sze wy­ni­ki w swo­jej dzie­dzi­nie


przy­miot­nik

 (1.1) sport. na­le­żą­cy do pier­wszej ligi, gra­ją­cy, wy­stę­pu­ją­cy w pier­wszej lidze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszomajowy

od­no­szą­cy się do dnia pier­wsze­go maja, ma­ją­cy miej­sce tego dnia (np. po­chód pier­wszo­ma­jo­wy, ob­cho­dy pier­wszo­ma­jo­we)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dniem 1 maja, do­ty­czą­cy dnia 1 maja

 (1.2) zwią­za­ny ze świę­tem Pier­wsze­go Maja, do­ty­czą­cy świę­ta Pier­wsze­go Maja


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszoobiegowy

zwią­za­ny z pier­wszym obie­giem


Źródła:

SJP.pl

Pierwszoosobowy

mó­wią­cy w pier­wszej oso­bie, naj­czę­ściej w licz­bie po­je­dyn­czej, opo­wia­da­ją­cy prze­bieg wy­da­rzeń jako ich świa­dek lub uczest­nik (np. nar­ra­tor pier­wszo­o­so­bo­wy)


Źródła:

SJP.pl

Pierwszopiątkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pier­wsze­go piąt­ku mie­sią­ca, dzie­ją­cy się w pier­wszy pią­tek mie­sią­ca


Źródła:

Wiktionary

Pierwszoplanowość

naj­więk­sze zna­cze­nie cze­goś lub kogoś, bycie naj­waż­niej­szym, naj­bar­dziej istot­nym lub rza­dziej pier­wszo­pla­no­wym w uję­ciu obra­zu, ry­sun­ku albo fo­to­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Pierwszoplanowy

znaj­du­ją­cy się na pier­wszym pla­nie obra­zu, ry­sun­ku, fo­to­gra­fii (np. pier­wszo­pla­no­we po­ło­że­nie przed­mio­tu) lub na­ji­stot­niej­szy, naj­waż­niej­szy, ma­ją­cy naj­więk­sze zna­cze­nie dla kogoś lub cze­goś (np. po­stać pier­wszo­pla­no­wa)


przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy na pier­wszym pla­nie

 (1.2) ma­ją­cy głów­ną rolę w dzie­le

 (1.3) o prio­ry­te­to­wym zna­cze­niu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszorazowy

prze­pro­wa­dza­ny po raz pier­wszy, naj­czę­ściej nie­od­wra­cal­nie, osta­tecz­nie (np. zakup pier­wszo­ra­zo­wy, wpis pier­wszo­ra­zo­wy)


Źródła:

SJP.pl

Pierwszoroczna

bę­dą­cy pier­wszym w roku (np. pier­wszo­rocz­na nie­dzie­la, ja­go­dy pier­wszo­rocz­ne) lub zwią­za­ny z pier­wszym ro­kiem stu­diów, rza­dziej z pier­wszą klasą szko­ły pod­sta­wo­wej, gim­naz­jal­nej lub li­ce­al­nej


Źródła:

SJP.pl

Pierwszoroczniaczka

stu­dent­ka pier­wsze­go roku bądź uczen­ni­ca pier­wszej klasy


Źródła:

SJP.pl

Pierwszoroczniak

stu­dent pier­wsze­go roku bądź uczeń pier­wszej klasy


Źródła:

SJP.pl

Pierwszoroczny

bę­dą­cy pier­wszym w roku (np. pier­wszo­rocz­na nie­dzie­la, ja­go­dy pier­wszo­rocz­ne) lub zwią­za­ny z pier­wszym ro­kiem stu­diów, rza­dziej z pier­wszą klasą szko­ły pod­sta­wo­wej, gim­naz­jal­nej lub li­ce­al­nej


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pier­wsze­go roku cze­goś; z pier­wsze­go roku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszorzutowy

na­le­żą­cy do pier­wsze­go rzutu, od­no­szą­cy się do pier­wsze­go rzutu, np. od­dzia­ły pier­wszo­rzu­to­we


Źródła:

SJP.pl

Pierwszorzęd

naj­star­szy okres w dzie­jach Ziemi, wy­dzie­la­ny w daw­niej­szych kla­sy­fi­ka­cjach


Źródła:

SJP.pl

Pierwszorzędnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pier­wszo­rzęd­ny


Źródła:

Wiktionary

Pierwszorzędność

→ pier­wszo­rzęd­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pier­wszo­rzęd­ne


Patrz:pierwszorzędny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszorzędny

1. bar­dzo dobry, naj­wyż­szej ja­ko­ści; wspa­nia­ły, wy­śmie­ni­ty, do­sko­na­ły;
2. naj­waż­niej­szy pod ja­kimś wzglę­dem


przy­miot­nik

 (1.1) naj­lep­szej ja­ko­ści

 (1.2) naj­waż­niej­szy, naj­bar­dziej zna­czą­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszorzędowy

1. naj­waż­niej­szy w ko­lej­no­ści lub hie­rar­chii;
2. do­ty­czą­cy pier­wsze­go rzędu;
3. do­ty­czą­cy pier­wszo­rzę­du - naj­star­sze­go okre­su w dzie­jach Ziemi, wy­dzie­la­ne­go w daw­niej­szych kla­sy­fi­ka­cjach


przy­miot­nik

 (1.1) za­kla­sy­fi­ko­wa­ny do pier­wsze­go rzędu

 (1.2) chem. o al­ko­ho­lu: z ato­mem węgla po­łą­czo­nym z grupą hy­drok­sy­lo­wą i jed­nym innym ato­mem węgla

 (1.3) chem. o ami­nie: o jed­nej gru­pa­ie al­ki­lo­wej lub ary­lo­wej bez­poś­red­nio zwią­za­nej z ato­mem azotu

 (1.4) chem. o soli: bę­dą­ca po­chod­ną aminy pier­wszo­rzę­do­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszowojenny

zwią­za­ny z pier­wszą wojną świa­to­wą


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­wszą wojną świa­to­wą, do­ty­czą­cy pier­wszej wojny świa­to­wej


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszowrześniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z 1 wrze­śnia, do­ty­czą­cy 1 wrze­śnia (zwy­kle w związ­ku z roz­po­czę­ciem roku szkol­ne­go lub rocz­ni­cą wy­bu­chu II wojny świa­to­wej)


Źródła:

Wiktionary

Pierwszość

cecha liczb pier­wszych


Źródła:

SJP.pl

Pierwszy

1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 1;
2. sto­ją­cy na po­cząt­ku;
3. taki, przed któ­rym nie było in­nych po­dob­nych;
4. od­gry­wa­ją­cy w czymś naj­waż­niej­szą rolę;
5. prze­wyż­sza­ją­cy in­nych pod ja­kimś wzglę­dem, naj­lep­szy


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od licz­by 1

przy­miot­nik

 (2.1) naj­waż­niej­szy

 (2.2) mat. nie­ma­ją­cy nie­try­wial­nych dziel­ni­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) pot. żegl. pier­wszy ofi­cer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (4.1) po­cząt­ko­wy dzień mie­sią­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (5.1) pier­wsza: go­dzi­na pier­wsza


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwszykroć

przy­słó­wek li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) daw. po raz pier­wszy, pier­wszy raz


Źródła:

Wiktionary

Pierwszyzna

daw­niej:
1. coś, co się zda­rza po raz pier­wszy;
2. rzecz nowa;
3. pier­wszeń­stwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, czego ktoś nigdy przed­tem nie robił lub co go je­szcze nie spot­ka­ło


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierwyj

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naj­pierw


Źródła:

Wiktionary

Pierydy

Pie­ry­dy (gr. Πιερίδες Pierídes, łac. "Pie­ri­des") – w mi­to­lo­gii grec­kiej córki ma­ce­doń­skie­go króla Pie­ro­sa, ry­wal­ki muz olim­pij­skich (apol­liń­skich).


Źródła:

Wikipedia

Pierz

1. czy­ścić tka­ni­ny za po­mo­cą wody i/lub środ­ków che­micz­nych;
2. po­tocz­nie: bić kogoś


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierzak

mrzon­ka pie­rzak - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pierzany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­peł­nio­ny pie­rzem

 (1.2) obro­sły pie­rzem, opie­rzo­ny


Źródła:

Wiktionary

Pierzarka

pra­cow­nicz­ka prze­my­słu pie­rzar­skie­go (dzia­łu prze­my­słu obej­mu­ją­ce­go po­zy­ski­wa­nie i póź­niej­szą obrób­kę pie­rza, a nie­kie­dy także ich wy­ko­rzy­sta­nie pod­czas pro­duk­cji po­du­szek, pie­rzyn i ga­lan­te­rii)


Źródła:

SJP.pl

Pierzarski

od­no­szą­cy się do pie­rzar­stwa (dzia­łu prze­my­słu obej­mu­ją­ce­go po­zy­ski­wa­nie i póź­niej­szą obrób­kę pie­rza, a nie­kie­dy także ich wy­ko­rzy­sta­nie pod­czas pro­duk­cji po­du­szek, pie­rzyn i ga­lan­te­rii) lub pie­rza­rzy


Źródła:

SJP.pl

Pierzarstwo

dział prze­my­słu obej­mu­ją­cy po­zy­ski­wa­nie i póź­niej­szą obrób­kę pie­rza, a nie­kie­dy także ich wy­ko­rzy­sta­nie pod­czas pro­duk­cji po­du­szek, pie­rzyn i ga­lan­te­rii


Źródła:

SJP.pl

Pierzarz

pra­cow­nik prze­my­słu pie­rzar­skie­go (dzia­łu prze­my­słu obej­mu­ją­ce­go po­zy­ski­wa­nie i póź­niej­szą obrób­kę pie­rza, a nie­kie­dy także ich wy­ko­rzy­sta­nie pod­czas pro­duk­cji po­du­szek, pie­rzyn i ga­lan­te­rii)


Źródła:

SJP.pl

Pierzasto-Kłębiasty

rzad­ko: chmu­ra pie­rza­sto-kłę­bia­sta - chmu­ra zło­żo­na z krysz­tał­ków lodu, nie po­wo­du­ją­ca opa­dów; chmu­ra kłę­bia­sto-pie­rza­sta, cir­ro­cu­mu­lus


Źródła:

SJP.pl

Pierzastodzielny

głów­nie o li­ściach: taki, u któ­re­go roz­cię­cie blasz­ki li­ścio­wej jest takie samo, jak u dębu


Źródła:

SJP.pl

Pierzastosieczny

głów­nie o li­ściach: taki, u któ­re­go roz­cię­cie blasz­ki li­ścio­wej jest głę­bo­kie, a spód jas­no­zie­lo­ny


Źródła:

SJP.pl

Pierzastowąsowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych


Pie­rza­sto­wą­so­wa­te (Mo­cho­ki­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych (Si­lu­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad 230 ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych wody tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej stre­fy Afry­ki. "Sy­no­don­tis" znany jest w za­pi­sie ko­pal­nym od oli­go­ce­nu. Wiele ga­tun­ków tych ryb trzy­ma­nych jest w ak­wa­riach ze wzglę­du na cie­ka­wy wy­gląd i in­te­re­su­ją­ce za­cho­wa­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierzastozłożony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bot. o struk­tu­rze przy­po­mi­na­ją­cej pta­sie pióro


Źródła:

Wiktionary

Pierzasty

1. opie­rzo­ny, po­ro­śnię­ty pió­ra­mi lub zro­bio­ny z pta­sich piór (np. pie­rza­ste boa);
2. z wy­glą­du po­dob­ny do pióra, puchu (np. pie­rza­ste chmu­ry, obło­ki), a o li­ściach: skła­da­ją­cy się z kilku bla­szek li­ścio­wych osa­dzo­nych na osi tak, jak pro­mie­nie pta­sie­go pióra


przy­miot­nik

 (1.1) po­ro­śnię­ty pie­rzem

 (1.2) zro­bio­ny z piór

 (1.3) przy­po­mi­na­ją­cy pta­sie pióra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierzchalski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pierzchać

1. poś­piesz­nie ucie­kać, szcze­gól­nie w po­pło­chu, pa­ni­ce;
2. o skó­rze, cerze: sta­wać się szorst­kim wsku­tek dzia­ła­nia wia­tru, rza­dziej mrozu lub środ­ków che­micz­nych; pierzch­nąć


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. ucie­kać w po­pło­chu, poś­piesz­nie

 (1.2) przen. zni­kać, roz­wie­wać się


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierzchała

1. poś­piesz­nie ucie­kać, szcze­gól­nie w po­pło­chu, pa­ni­ce;
2. o skó­rze, cerze: sta­wać się szorst­kim wsku­tek dzia­ła­nia wia­tru, rza­dziej mrozu lub środ­ków che­micz­nych; pierzch­nąć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierzchliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pierzch­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Pierzchliwość

płoch­li­wość, po­dat­ność na lęk, lę­kli­wość, trwoż­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Pierzchliwy

płoch­li­wy, skory do pa­ni­ki, uciecz­ki w po­pło­chu, po­dat­ny na lęk, lę­kli­wy, trwoż­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Pierzchnianka

wieś w Pol­sce


Pierzch­nian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pierzch­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W okre­sie Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go Pier­śnicz­ka i Pierzch­nian­ka, wieś i fol­wark, po­wiat kie­lec­ki, gmina Szczec­no, pa­ra­fia Pierzch­ni­ca, po­sia­da po­kła­dy ka­mie­nia li­to­gra­ficz­ne­go, ciem­no­żół­te­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierzchnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


Pierzch­ni­ca – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pierzch­ni­ca. Miej­sco­wość jest od 1973 sie­dzi­bą gminy Pierzch­ni­ca; do 1954 roku była sie­dzi­bą gminy Dru­gnia.

Prawa miej­skie w la­tach 1359–1869 oraz po­now­nie od 1 stycz­nia 2019.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierzchnicki

→ Pierzch­ni­ca


Patrz:Pierzchnica

Źródła:

SJP.pl

Pierzchniczanin

miesz­ka­niec Pierzch­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pierzchniczanka

miesz­kan­ka Pierzch­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pierzchno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pierzchnąć

uciec, zni­knąć


Źródła:

SJP.pl

Pierzchotek

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pierzchowice

Pierz­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki Po­mor­skie. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pierzchły

taki, który pierzch­nął (uciekł, zni­knął)


Źródła:

SJP.pl

Pierze

pióra i po­kry­wa­ją­cy je w dol­nej czę­ści puch, szcze­gól­nie pta­ków do­mo­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­ne po od­po­wied­nim przy­go­to­wa­niu do wy­py­cha­nia po­du­szek, pie­rzyn i pro­duk­cji ozdób


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. w ogól­no­ści, pióra i puch po­kry­wa­ją­ce ptaka

 (1.2) pióra pta­ków do­mo­wych, zwy­kle gęsi, słu­żą­ce do na­py­cha­nia po­du­szek, pie­rzyn itp.

 (1.3) przen. żart. włosy słabe, rzad­kie

 (1.4) daw. gwara. więz. włosy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od prać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierzeja

fron­to­wa ścia­na za­bu­do­wy ulicy lub placu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ar­chit. połać ulicy, stro­na ulicy

 (1.2) daw. zwy­kle w l. mno­giej skrzy­dło drzwi


Pie­rze­ja – ciąg fron­to­wych ele­wa­cji bu­dyn­ków usta­wio­nych w sze­re­gu po jed­nej stro­nie ulicy lub placu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierzejowy

→ pie­rze­ja


Patrz:pierzeja

Źródła:

SJP.pl

Pierzga

grud­ka pyłku kwia­to­we­go zle­pio­na mio­dem, sta­no­wią­ca po­karm dla mło­dych pszczół i star­szych larw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. pszcze­li po­karm bę­dą­cy sfer­men­to­wa­nym i za­kon­ser­wo­wa­nym w ko­mór­kach pla­ste­ra­stra pył­kiem kwia­to­wym;


Pierz­ga – sub­stan­cja wyt­wa­rza­na przez pszczo­ły z pyłku kwia­to­we­go zmie­sza­ne­go z mio­dem lub nek­ta­rem i za­kon­ser­wo­wa­ne­go w ko­mór­kach pla­stra w na­stęp­stwie fer­men­ta­cji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierzowisko

teren o wa­run­kach sprzy­ja­ją­cych lę­go­wi da­ne­go ga­tun­ku ptaka, szcze­gól­nie ka­czek i in­nych pta­ków wod­nych


Źródła:

SJP.pl

Pierzowy

→ pie­rze


Patrz:pierze

Źródła:

SJP.pl

Pierzwin

Pierz­win – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pierzyna

przy­kry­cie skła­da­ją­ce się z wsypy wy­peł­nio­nej pie­rzem, pow­le­czo­nej posz­wą


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gruba koł­dra wy­ko­na­na z pie­rza

 (1.2) książk. war­stwa okry­wa­ją­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierzyneczka

zdrob­nie­nie od: pie­rzyn­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pie­rzy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierzynka

zdrob­nie­nie od: pie­rzy­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pie­rzy­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierzysko

część strza­ły, w któ­rej znaj­du­ją się lotki


Źródła:

SJP.pl

Pierzyszowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu chru­ści­ków


Źródła:

SJP.pl

Pierzyć

pie­rzyć się: o pta­kach: zmie­niać upie­rze­nie, tra­cić stare pióra i po­kry­wać się no­wy­mi


Źródła:

SJP.pl

Pierzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pieróg

cia­sto z far­szem z mięsa, ka­pu­sty lub grzy­bów, upie­czo­ne lub us­ma­żo­ne, po­da­wa­ne na cie­pło z róż­ny­mi do­dat­ka­mi; pie­rog


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ka­wa­łek roz­wał­ko­wa­ne­go cien­ko cia­sta na­dzia­ne­go far­szem mięs­nym, se­ro­wym, wa­rzyw­nym lub owo­co­wym; go­to­wa­ny, cza­sem też sma­żo­ny na głę­bo­kim tłu­szczu lub opie­ka­ny po ugo­to­wa­niu;

 (1.2) kulin. pie­czo­ne danie kuch­ni ukra­iń­skiej – cia­sto w for­mie pla­ce­kac­ka z far­szem słod­kim (jabł­ka albo biały ser) lub sło­nym (mięso, ziem­nia­ki albo ka­pu­sta);

 (1.3) odzież. hist. duży ka­pe­lusz w kształ­cie pie­ro­ga (1.1), no­szo­ny przez żoł­nie­rzy na­po­le­oń­skich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Za­ol­zie. me­te­o­rol. pio­run

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. chwat, morus

wy­krzy­knik

 (3.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. posp. jako prze­kleń­stwo


Źródła:

Wiktionary

Pierónobici

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. burza z pio­ru­na­mi

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. przen. awan­tu­ra


Źródła:

Wiktionary

Pierónowacie

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ekspr. bar­dzo


Źródła:

Wiktionary

Pierónować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. kląć


Źródła:

Wiktionary

Pierónym

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. bar­dzo szyb­ko


Źródła:

Wiktionary

Pieróński

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ekspr. niez­no­śny, okrop­ny


Źródła:

Wiktionary

Pieróńszczok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. drań

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. chwat, morus


Źródła:

Wiktionary

Pierś

1. przed­nia, górna część tu­ło­wia u ludzi i niek­tó­rych zwie­rząt; klat­ka pier­sio­wa;
2. część ubra­nia okry­wa­ją­ca przed­nią, górną część tu­ło­wia czło­wie­ka;
3. jeden z dwóch gru­czo­łów mlecz­nych w przed­niej, gór­nej czę­ści tu­ło­wia ko­bie­ty;
4. mięso z przed­niej czę­ści tu­ło­wia pta­ków;
5. sied­li­sko uczuć czło­wie­ka; serce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pa­rzy­sty gru­czoł mle­ko­wy czło­wie­ka;

 (1.2) anat. przed­nia, górna część tu­ło­wia u czło­wie­ka lub in­ne­go zwie­rzę­cia

 (1.3) kulin. spoż. mięso z przed­niej czę­ści tu­ło­wia dro­biu


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierściec

Pier­ściec (cz. "Prstec", niem. "Per­stetz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Sko­czów. Wieś leży w hi­sto­rycz­nych gra­ni­cach re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go, ge­o­gra­ficz­nie znaj­du­je się w re­gio­nie Do­li­na Gór­nej Wisły, bę­dą­cej czę­ścią Kot­li­ny Oś­wię­cim­skiej. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 709 ha, a licz­ba lud­no­ści 2034 ze, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 286,8 os./km².


Źródła:

Wikipedia

Pierścieniak

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pier­ście­nia­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pierścieniakowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


Pier­ście­nia­ko­wa­te ("Strop­ha­ria­ce­ae" Sin­ger & A.H. Sm.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierścienica

bez­krę­go­we zwie­rzę za­li­cza­ne do typu o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się ro­ba­ko­wa­tym cia­łem zło­żo­nym z licz­nych pier­ście­ni


Pier­ście­ni­ca – szczyt w Gó­rach Świę­to­krzy­skich, w Pa­śmie Po­sło­wic­kim, o wy­so­ko­ści 367 m n.p.m. Roz­po­ście­ra się stąd sze­ro­ka pa­no­ra­ma na mia­sto Kiel­ce.

Przez górę prze­cho­dzi nie­bie­ski szlak tu­ry­stycz­ny z Chę­cin do Ła­go­wa. Dolna sta­cja wy­cią­gu nar­ciar­skie­go jest punk­tem po­cząt­ko­wym żół­te­go szla­ku spa­ce­ro­we­go wokół Kielc. Górna sta­cja wy­cią­gu nar­ciar­skie­go jest punk­tem po­cząt­ko­wym czar­ne­go szla­ku tu­ry­stycz­ne­go pro­wa­dzą­ce­go na ulicę Szcze­pa­nia­ka w Kiel­cach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierścienice

bez­krę­go­we zwie­rzę za­li­cza­ne do typu o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się ro­ba­ko­wa­tym cia­łem zło­żo­nym z licz­nych pier­ście­ni


Pier­ście­ni­ce (An­ne­li­da) – typ zwie­rząt bez­krę­go­wych o wy­dłu­żo­nym ciele zło­żo­nym z sze­re­gu pier­ście­ni. Są jed­nym z głów­nych typów zwie­rząt pier­wo­u­stych. Za­li­cza­ne do lo­fo­tro­cho­row­ców (Lop­ho­tro­cho­zoa). Żyją w wo­dach mor­skich i śród­lą­do­wych oraz w gle­bie i ściół­ce – na całym świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pierścieniopłat

sa­mo­lot pio­no­we­go star­tu i lą­do­wa­nia, któ­re­go skrzy­dło ma kształt pier­ście­nia; ko­le­op­ter; co­le­op­ter


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot pio­no­we­go star­tu i lą­do­wa­nia, w któ­rym skrzy­dła za­stę­pu­je pier­ścień nośny znaj­du­ją­cy się wokół ka­dłu­ba


Pier­ście­nio­płat – sta­tek po­wietrz­ny, który za­miast kla­sycz­nych skrzy­deł, ma płat nośny uksz­tał­to­wa­ny w for­mie pier­ście­nia ota­cza­ją­ce­go ka­dłub.

Pier­ście­nio­płat może mieć napęd śmi­gło­wy, po­cho­dzą­cy z dwóch prze­ciw­bież­nych śmi­gieł na­pę­dza­nych sil­ni­kiem tur­bo­śmi­gło­wym, lub napęd odrzu­to­wy po­cho­dzą­cy z sil­ni­ka tur­bo­o­drzu­to­we­go oraz stru­mie­nio­we­go (pier­ście­nio­wy płat nośny pier­ście­nio­pła­ta pełni wtedy także funk­cję obu­do­wy sil­ni­ka stru­mie­nio­we­go).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierścieniowaty

1. o kształ­cie zbli­żo­nym do pier­ście­nia (np. chrząst­ka pier­ście­nio­wa­ta), przy­po­mi­na­ją­cy pier­ścień;
2. zwy­kle o gą­sie­ni­cach, dżdżow­ni­cach: ma­ją­cy ciało zbu­do­wa­ne z seg­men­tów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pier­ście­nic


przy­miot­nik

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy pier­ścień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierścieniowy

w kształ­cie pier­ście­nia, two­rzą­cy obwód zam­knię­ty (np. otwór pier­ście­nio­wy, uszczel­ka pier­ście­nio­wa) lub za­o­pa­trzo­ny w pier­ście­nie (np. wał pier­ście­nio­wy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­ście­niem, do­ty­czą­cy pier­ście­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pierścieniówka

bar­czat­ka pier­ście­niów­ka: owad z rzędu mo­ty­li o be­żo­wych lub sza­ra­wych skrzy­dłach, któ­re­go gą­sie­ni­ce wy­lę­ga­ją się z jaj ze­bra­nych w złoża w kształ­cie okrę­gów


Źródła:

SJP.pl

Pierścienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z pier­ście­niem, do­ty­czą­cy pier­ście­nia


Źródła:

Wiktionary

Pierścień

1. obrącz­ka, naj­czę­ściej ze szla­chet­ne­go me­ta­lu, czę­sto przy­o­zda­bia­na szla­chet­ny­mi ka­mie­nia­mi, peł­nią­ca funk­cję ozdo­by lub oz­na­ki god­no­ści;
2. coś w kształ­cie okrę­gu, głów­nie część ja­kiejś ma­szy­ny, słój na pniach drzew lub ze­spół od­dziel­nych przed­mio­tów two­rzą­cych krąg;
3. zam­knię­ty układ ato­mo­wy węgla


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. ozdo­ba na­kła­da­na na palec, ma­syw­na obrącz­ka zaz­wy­czaj z ocz­kiem;

 (1.2) krąg na­o­ko­ło cze­goś

 (1.3) zool. u niek­tó­rych zwie­rząt pow­ta­rzal­na część ciała;

 (1.4) astr. pier­ścień (1.2) skła­da­ją­cy się z czą­ste­czek pyłu i in­nych ma­łych czą­stek krą­żą­cych do­o­ko­ła pla­ne­ta­a­ne­ty w ob­sza­rze o kształ­cie dysku;

 (1.5) in­form. jedna z to­po­lo­gii sieci lo­kal­nych;

 (1.6) mat. ro­dzaj struk­tu­ry al­ge­bra­icz­nej;

 (1.7) bot. słój w prze­kro­ju pnia drze­wa świad­czą­cy o przy­ro­ście rocz­nym

 (1.8) techn. część urzą­dze­nia o kształ­cie koła z ot­wo­rem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierścioneczek

nie­wiel­ki pier­ścio­nek, głów­nie w od­nie­sie­niu do obrącz­ki ze szla­chet­ne­go me­ta­lu, przy­o­zda­bia­nej dro­gi­mi ka­mie­nia­mi


Źródła:

SJP.pl

Pierścionek

1. nie­wiel­ki pier­ścień, głów­nie w od­nie­sie­niu do obrącz­ki ze szla­chet­ne­go me­ta­lu, czę­sto przy­o­zda­bia­nej dro­gi­mi ka­mie­nia­mi;
2. po­je­dyn­czy lok, pu­kiel


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ozdo­by na palec, wy­ko­na­nej zaz­wy­czaj z me­ta­lu szla­chet­ne­go z ocz­kiem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pierścionkowy

zwią­za­ny pier­ścion­ka­mi, głów­nie w od­nie­sie­niu do ozdób ze szla­chet­ne­go me­ta­lu (np. bi­żu­te­ria pier­ścion­ko­wa)


Źródła:

SJP.pl

Pierściński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pierśnica

śred­ni­ca drze­wa mie­rzo­na na wy­so­ko­ści 1,3 metra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. leśn. śred­ni­ca pnia drze­wa mie­rzo­na na wy­so­ko­ści pier­si, czyli 1,30 m;

 (1.2) ekol. obwód pnia drze­wa mie­rzo­ny na wy­so­ko­ści pier­si, czyli 1,30 m


Pier­śni­ca – miara sto­so­wa­na w opi­sie drzew uzy­ski­wa­na w wy­ni­ku po­mia­ru drze­wa na wy­so­ko­ści 1,3 metra nad po­zio­mem grun­tu (czyli na wy­so­ko­ści klat­ki pier­sio­wej prze­cięt­ne­go do­ro­słe­go czło­wie­ka – stąd nazwa).

W na­u­kach le­śnych i den­dro­me­trii po­miar do­ty­czy śred­ni­cy pnia i do­star­cza jed­ne­go z głów­nych pa­ra­me­trów (obok wy­so­ko­ści pnia) słu­żą­cych do okre­śla­nia miąż­szo­ści drze­wa. W prak­ty­ce le­śnej pier­śni­ca służy rów­nież do okre­śla­nia wy­ra­żo­ne­go w m³ za­pa­su masy drzew na jed­nost­ce po­wierzch­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pies

1. zwie­rzę do­mo­we wy­stę­pu­ją­ce w wielu ra­sach, tre­so­wa­ne dla róż­nych celów;
2. wyz­wi­sko;
3. sa­miec lisa i bor­su­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Canis fa­mi­lia­ris|ref=tak., zwie­rzę do­mo­we;

 (1.2) sa­miec psa (1.1)

 (1.3) środ. łow. sa­miec lisa lub bor­su­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) slang. obraź. po­li­cjant, żan­darm lub mi­li­cjant

 (2.2) daw. gwara. więz. ajent po­li­cyj­ny

 (2.3) pejor. ktoś podły, oszu­kań­czy (epi­tet wobec męż­czyz­ny)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piesak

nie­wiel­ki ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny psów, za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny pół­noc­nej tun­dry, ho­do­wa­ny dla futra i mięsa; pie­siec, lis po­lar­ny


Źródła:

SJP.pl

Pieseczek

zdrob­nie­nie od: pie­sek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: pies


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piesek

1. zdrob­nie­nie od: pies;
2. mały pies;
3. daw­niej: przy­rząd do ścią­ga­nia wy­so­kich butów; chło­piec


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od pies

 (1.2) mały pies

 (1.3) za­baw­ka wy­o­bra­ża­ją­ca psa

 (1.4) pot. po­gard. o kimś, kto do­no­si na in­nych, jest na czy­ichś usłu­gach

 (1.5) zool. zob. pie­sek pre­rio­wy.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. przen. przy­rząd do zdej­mo­wa­nia butów

 (2.2) sport. pro­sty styl pły­wac­ki, przy­po­mi­na­ją­cy spo­sób pły­wa­nia psów i in­nych czwo­ro­no­gów;


Pie­sek – pro­sty styl pły­wac­ki. Cha­rak­te­ry­zu­je się on tym, że pły­wak leży na klat­ce pier­sio­wej i po­ru­sza rę­ko­ma i no­ga­mi w górę i w dół, tak jak pły­wa­ją psy i inne zwie­rzę­ta. Jest to w za­sa­dzie kłus w wo­dzie.

Jest pier­wszym sty­lem uży­wa­nym przez sta­ro­żyt­nych ludzi. Uważa się, że pow­stał w wy­ni­ku ob­ser­wa­cji pły­wa­ją­cych zwie­rząt. Pre­hi­sto­rycz­ne ma­lo­wi­dła ja­ski­nio­we w Egip­cie przed­sta­wia­ją po­sta­ci, które wy­da­ją się pły­nąć pie­skiem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieseniek

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, psiu­nia, psiak, psia­czek, psina, psin­ka, pie­sio, psiu­niek


Źródła:

SJP.pl

Pieseł

po­tocz­nie:
1. pies rasy shiba inu z in­ter­ne­to­wych memów;
2. pies


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. slang. pies


Pie­seł ( Doge) – mem in­ter­ne­to­wy, który zy­skał po­pu­lar­ność w 2013. Przed­sta­wia psa rasy Shiba, oto­czo­ne­go ko­lo­ro­wy­mi tek­sta­mi, ory­gi­nal­nie pi­sa­ny­mi an­giel­szczyz­ną, przy uży­ciu fontu Comic Sans, wśród któ­rych czę­sto wy­stę­pu­je słowo "wow". Tek­sty mają przed­sta­wiać wew­nętrz­ne mo­no­lo­gi psa.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piesełeczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. pie­se­łek


Źródła:

Wiktionary

Piesełek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. pie­seł


Źródła:

Wiktionary

Piesiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piesiec

ssak z ro­dzi­ny psów wy­stę­pu­ją­cy w Ark­ty­ce, ho­do­wa­ny jako zwie­rzę fu­ter­ko­we; lis po­lar­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vul­pes la­go­pus|ref=tak., ga­tu­nek lisa wy­stę­pu­ją­cy w tun­drze;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piesienica

Pie­sie­ni­ca – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Zble­wo. Leży nad Pie­sie­ni­cą w po­bli­żu trasy linii ko­le­jo­wej Tczew-Choj­ni­ce-Piła (sta­cja ko­le­jo­wa "Pie­sie­ni­ce").

Pie­sie­ni­ca na­le­ży do rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Elż­bie­ty w Pin­czy­nie.


Źródła:

Wikipedia

Piesiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piesik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piesio

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, psiu­nia, psiak, psia­czek, psina, psin­ka, psiu­niek, pie­se­niek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. pies


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piesiunio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. pie­sio


Źródła:

Wiktionary

Pieski

po­tocz­nie: marny, nędz­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. psi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. godny po­ża­ło­wa­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) plu­ral|pie­sek.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieskiem

1. zdrob­nie­nie od: pies;
2. mały pies;
3. daw­niej: przy­rząd do ścią­ga­nia wy­so­kich butów; chło­piec


Źródła:

SJP.pl

Piesko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób pie­ski


Źródła:

Wiktionary

Pieskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­sko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Pieskować

cza­sow­nik

 (1.1) przen. za­bie­gać o wzglę­dy ko­bie­ty ni­czym pie­sek o uwagę wła­ści­cie­la


Źródła:

Wiktionary

Pieskowy

→ pie­sek


Patrz:piesek

Źródła:

SJP.pl

Piesno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piestrak

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny tru­flo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cho­i­ro­my­ces|Vit­tad.|ref=nie., ro­dzaj grzy­bów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny tru­flo­wa­tych;

 (1.2) mykol. grzyb z ro­dza­ju pie­strak (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piestruszka

ro­dzaj nie­wiel­kie­go gry­zo­nia z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


Pie­strusz­ka ("La­gu­rus") – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piestrzec

Pie­strzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Solec-Zdrój. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piestrzenica

grzyb z ro­dzi­ny pie­strzy­co­wa­tych, o dużym, cha­rak­te­ry­stycz­nie po­fał­do­wa­nym, brą­zo­wym ka­pe­lu­szu i bia­ła­wym trzo­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gy­ro­mi­tra|Fr.|ref=tak., ro­dzaj grzy­ba o ciem­no­brą­zo­wym, po­fał­do­wa­nym ka­pe­lu­szu obej­mu­ją­cy wiele tru­ją­cych ga­tun­ków;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piestrzeniewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piestrzyca

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­strzy­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piestrzycowate

o ce­chach pie­strzy­co­wa­tych (grzy­bów z klasy wor­kow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się bia­ła­wym trzo­nem i dużym, po­fał­do­wa­nym ka­pe­lu­szem, głów­nie w ko­lo­rze brą­zo­wym lub ka­wo­wym)


Pie­strzy­co­wa­te ("Hel­vel­la­ce­ae" Fr.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ku­strzeb­kow­ców ("Pe­zi­za­les").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piestrzycowaty

o ce­chach pie­strzy­co­wa­tych (grzy­bów z klasy wor­kow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się bia­ła­wym trzo­nem i dużym, po­fał­do­wa­nym ka­pe­lu­szem, głów­nie w ko­lo­rze brą­zo­wym lub ka­wo­wym)


Źródła:

SJP.pl

Piestrzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piestrówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­strów­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piesunio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. mały pie­sek


Źródła:

Wiktionary

Piesza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która po­ru­sza się na włas­nych no­gach

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: pie­szy


Źródła:

Wiktionary

Pieszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pieszczany

mia­sto w za­chod­niej Sło­wa­cji; Pi­szcza­ny


Pie­szcza­ny ( Piešťany, Pöstyén, Pi­sty­an/Pi­stian, na prze­ło­mie XIX i XX w. rów­nież "[Bad] Püschtin") – uz­dro­wi­sko na Sło­wa­cji, ok. 86 km na pół­noc od Bra­ty­sła­wy i 40 km na po­łud­nie od Tren­czy­na, przy au­to­stra­dzie D1, u pod­nó­ża pasma gór­skie­go Považský Ino­vec nad Wa­giem. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny po­wia­tu Pie­szcza­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieszczański

→ Pie­szcza­ny; pi­szczań­ski


Źródła:

SJP.pl

Pieszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­ścić.


Źródła:

Wiktionary

Pieszczoch

ktoś lu­bią­cy pie­szczo­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś lu­bią­cy pie­szczo­ty lub roz­pie­szczo­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieszczocha

pie­szczot­li­wie o sa­mi­cy ja­kie­goś zwie­rzę­cia lub dziew­czy­nie bar­dzo ko­cha­nej, przy­mil­nej, lu­bią­cej pie­szczo­ty


Źródła:

SJP.pl

Pieszczoszek

zdrob­nia­le, czule o pie­szczo­chu (oso­bie lub zwie­rzę­ciu lu­bią­cym pie­szczo­ty)


Źródła:

SJP.pl

Pieszczoszka

zdrob­nia­le, czule o pie­szczo­sze (dziew­czyn­ce, ko­bie­cie lub sa­mi­cy ja­kie­goś zwie­rzę­cia, lu­bią­cej pie­szczo­ty)


Źródła:

SJP.pl

Pieszczot.

skrót od: pie­szczot­li­wy, pie­szczot­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Pieszczota

czułe gła­ska­nie, przy­tu­la­nie, ca­ło­wa­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czułe do­ty­ka­nie, gła­ska­nie, ca­ło­wa­nie kogoś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieszczotka

pie­szczot­li­wie, czule o dziew­czyn­ce, ko­bie­cie lub sa­mi­cy ja­kie­goś zwie­rzę­cia, bar­dzo ko­cha­nej, przy­mil­nej, czu­łej, lu­bią­cej być pie­szczo­ną


Źródła:

SJP.pl

Pieszczotki

pie­szczot­li­wie, czule o dziew­czyn­ce, ko­bie­cie lub sa­mi­cy ja­kie­goś zwie­rzę­cia, bar­dzo ko­cha­nej, przy­mil­nej, czu­łej, lu­bią­cej być pie­szczo­ną


Źródła:

SJP.pl

Pieszczotliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pie­szczot­li­wy, z czu­ło­ścią


Źródła:

Wiktionary

Pieszczotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­szczot­li­wie


Źródła:

SJP.pl

Pieszczotliwość

przy­mil­ność, czu­łość, ser­decz­ność, także mi­łość lub po­trze­ba pie­szczot, szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do zwie­rząt


Źródła:

SJP.pl

Pieszczotliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pie­szczot­li­wy


Źródła:

SJP.pl

Pieszczotliwy

przy­mil­ny, pełen czu­ło­ści, ser­decz­no­ści, także mi­ło­ści, od­da­nia lub lu­bią­cy być pie­szczo­nym, roz­pie­szcza­nym


przy­miot­nik

 (1.1) książk. pełen czu­ło­ści, ser­decz­no­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieszczoty

czułe gła­ska­nie, przy­tu­la­nie, ca­ło­wa­nie


Źródła:

SJP.pl

Pieszek

pie­szek czar­no­gło­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba cho­dzą­ca pie­szo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta cho­dzą­ca pie­szo


Źródła:

Wiktionary

Pieszko

naz­wi­sko


Mistrz Piesz­ko, ma­gi­ster Pesco, Pes­chel (ok. 1320–1371) — śred­nio­wiecz­ny bu­dow­ni­czy epoki go­ty­ku dzia­ła­ją­cy we Wroc­ła­wiu.

Re­a­li­zo­wał zle­ce­nia bi­sku­pa Przec­ła­wa z Po­go­rze­li. Był pro­jek­tan­tem ka­pli­cy Ma­riac­kiej w ka­te­drze wroc­ław­skiej w la­tach 1354–1368 (wedle in­nych źró­deł[] 1345–1369), gdzie na wspor­ni­kach mogą wid­nieć wi­ze­run­ki jego i żony. Brał udział w bu­do­wie chóru ka­te­dral­ne­go, ko­ścio­ła NMP na Pia­sku ("St. Maria in Arena") (od 1365) i ka­te­dry św. Marii Mag­da­le­ny (do 1362).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieszkowa

wieś w Pol­sce


Źródła:

SJP.pl

Pieszkowice

Piesz­ko­wi­ce (nazwa obocz­na: Pierz­ko­wi­ce, niem. "Pe­ters­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Pol­ko­wi­ce.


Źródła:

Wikipedia

Pieszkowo

wieś w Pol­sce


Piesz­ko­wo (niem. "Pe­ters­ha­gen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Gó­ro­wo Iła­wec­kie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieszków

pie­szek czar­no­gło­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piesznia

rzad­ko: ro­dzaj że­laz­ne­go dłuta o pó­ło­krą­głym kształ­cie, słu­żą­ce­go do żło­bie­nia w drze­wie; żło­bak


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. leśn. ro­dzaj dłuta lub sie­kie­ry wy­ko­rzy­sty­wa­nej głów­nie do drą­że­nia barci;


Piesz­nia – na­rzę­dzie przy­po­mi­na­ją­ce dzidę z ostrzem ką­to­wym na szczy­cie. Słu­ży­ło do drą­że­nia (dzia­nia) barci.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieszo

przy­słó­wek

 (1.1) idąc, bie­gnąc, nie zaś po­ja­zdem


Źródła:

Wiktionary

Pieszojezdnia

pas bez wy­dzie­lo­nych chod­ni­ków, przez­na­czo­ny dla pie­szych i po­ja­zdów


Źródła:

SJP.pl

Pieszy

pie­chot­ny;
1. idący na włas­nych no­gach, np. pie­szy tu­ry­sta;
2. od­by­wa­ny na włas­nych, np. pie­sza wy­ciecz­ka;
3. zło­żo­ny z osób idą­cych na włas­nych, np. pie­szy or­szak;
4. przez­na­czo­ny dla ludzi idą­cych na włas­nych no­gach, np. ciąg pie­szy;
5. na­le­żą­cy do pie­cho­ty (for­ma­cji woj­sko­wej), np. żoł­nierz pie­szy


przy­miot­nik

 (1.1) po­ru­sza­ją­cy się je­dy­nie na włas­nych no­gach

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się przy udzia­le osób pie­szych (1.1)

 (1.3) przez­na­czo­ny dla pie­szych (2.1)

 (1.4) przest. od­no­szą­cy się do pie­cho­ty woj­sko­wej, na­le­żą­cy do ta­kiej pie­cho­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która po­ru­sza się na włas­nych no­gach


Pie­szy – osoba znaj­du­ją­ca się poza po­ja­zdem na dro­dze i nie­wy­ko­nu­ją­ca na niej robót lub czyn­no­ści prze­wi­dzia­nych odręb­ny­mi prze­pi­sa­mi. Za pie­sze­go uważa się rów­nież osobę pro­wa­dzą­cą, cią­gną­cą lub pcha­ją­cą rower, mo­to­ro­wer, mo­to­cykl, hu­laj­no­gę elek­trycz­ną, urzą­dze­nie tran­spor­tu oso­bi­ste­go, urzą­dze­nie wspo­ma­ga­ją­ce ruch, wózek dzie­cię­cy, po­dręcz­ny lub in­wa­lidz­ki, osobę po­ru­sza­ją­cą się w wózku in­wa­lidz­kim, a także osobę w wieku do 10 lat kie­ru­ją­cą ro­we­rem pod opie­ką osoby do­ro­słej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieszyce

mia­sto w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku;


}|-

Pie­szy­ce ( Pe­ters­wal­dau) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pie­szy­ce.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. mia­sto li­czy­ło 6827 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieszycki

→ Pie­szy­ce


przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Pie­szy­ce


Patrz:Pieszyce

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieszyczanin

miesz­ka­niec Pie­szyc (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pie­szyc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieszyczanka

miesz­kan­ka Pie­szyc (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pie­szyc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. ezo­te­rycz­ny język pro­gra­mo­wa­nia opar­ty na ko­lo­ro­wych po­lach przy­po­mi­na­ją­cych ab­strak­cyj­ną gra­fi­kę;


Piet – ezo­te­rycz­ny język pro­gra­mo­wa­nia opra­co­wa­ny przez Da­vi­da Mor­gan-Mara. Nazwa ję­zy­ka po­cho­dzi od ho­len­der­skie­go ma­la­rza Pieta Mon­dria­na. Pier­wot­nie za­pla­no­wa­na nazwa Mon­drian oka­za­ła się już za­ję­ta.

Pro­gra­my two­rzo­ne w Piet to bit­ma­py, które wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją ab­strak­cyj­ne obra­zy. Kom­pi­la­cji to­wa­rzy­szy kur­sor, który po­ru­sza się po obra­zie „prze­ska­ku­jąc” z jed­ne­go ob­sza­ru o jed­no­li­tej bar­wie na ko­lej­ne. Pro­ce­du­ry są wy­ko­ny­wa­ne wów­czas, gdy kur­sor opu­szcza dany ob­szar.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pieta

obraz lub rzeź­ba przed­sta­wia­ją­ca bo­le­ści­wą Marię z mart­wym Chry­stu­sem na ko­la­nach; Pieta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) iko­nogr. szt. forma przed­sta­wie­nia rzeź­biar­skie­go lub ma­lar­skie­go sceny pa­syj­nej z mart­wym Chry­stu­sem na ko­la­nach opła­ku­ją­cej go matki;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieter

żar­to­bli­wie lub po­tocz­nie o stra­chu, bo­jaź­ni, także pa­ni­ce, od­czu­wa­niu lęków, fobii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. Piotr


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pietkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietkowo

Piet­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Poś­więt­ne. Pier­wsza wzmian­ka o wsi po­cho­dzi z 1522 roku, kiedy to pow­sta­ła pa­ra­fia rzym­sko­ka­to­lic­ka.

W la­tach 1954-1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Piet­ko­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Poś­więt­ne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pietoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: współ­czu­ją­co


Źródła:

SJP.pl

Pietrain

[czy­taj: pi­trejn] rasa świni do­mo­wej wy­ho­do­wa­na w Bel­gii


Pie­tra­in – rasa świni do­mo­wej wy­ho­do­wa­na w Bel­gii.

Uma­szcze­nie sza­ro­bia­łe z nie­re­gu­lar­ny­mi pla­ma­mi czar­ny­mi i ru­dy­mi. Rasa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bar­dzo cien­ką war­stwą sło­ni­ny i świet­nym umię­śnie­niem. Plen­ność loch wy­no­si śred­nio 9,8 pro­siąt w mio­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietras

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrasiak

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrasiewicz

naz­wi­sko


Pie­tra­sie­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Le­li­wa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrasik

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrasz

po­tocz­nie: pie­trać się - od­czu­wać strach, bać się, a także pa­ni­ko­wać, od­czu­wać lęk przed kimś lub przed czymś; mieć pie­tra


Źródła:

SJP.pl

Pietraszak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietraszek

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietraszewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietraszewski

naz­wi­sko


Pie­tra­szew­ski – pol­skie naz­wi­sko. Osoby o tym naz­wi­sku:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietraszkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietraszko

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrasznik

ro­śli­na ziel­na, za­wie­ra tru­ją­cy al­ka­lo­id - ko­nii­nę; szczwół


Źródła:

SJP.pl

Pietraszyn

Pie­tra­szyn (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Klein Pe­ter­witz, Petřatin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krza­no­wi­ce. Liczy około 350 miesz­kań­ców. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, w tzw. "pol­skich Mo­ra­wach", czyli na ob­sza­rze daw­nej die­cez­ji oło­mu­niec­kiej.


Źródła:

Wikipedia

Pietrać

po­tocz­nie: pie­trać się - od­czu­wać strach, bać się, a także pa­ni­ko­wać, od­czu­wać lęk przed kimś lub przed czymś; mieć pie­tra


Źródła:

SJP.pl

Pietraś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrek

1. naz­wi­sko;
2. dawna forma imie­nia Piotr


Źródła:

SJP.pl

Pietrelcina

mia­sto i gmina we Wło­szech


Pie­trel­ci­na – mia­sto i gmina we Wło­szech, w po­bli­żu Ne­a­po­lu, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Be­ne­went. Miej­sce uro­dze­nia św. o. Pio.

We­dług da­nych na I 2009 gminę za­miesz­ki­wa­ło 3069 osób przy gę­sto­ści za­lud­nie­nia 106,6 os./1 km².

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Pie­trel­ci­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrodworec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Pe­ter­hof (nazwa obo­wią­zu­ją­ca w la­tach 1944–1997, obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy);


Źródła:

Wiktionary

Pietropawłowsk

mia­sto w Ka­zach­sta­nie; Pe­tro­pa­włowsk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, po­ło­żo­ne nad Iszy­mem;

 (1.2) geogr. zob. Pie­tro­pa­włowsk Kam­czac­ki.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pietropawłowski

przy­miot­nik od: Pie­tro­pa­włowsk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­tro­pa­włow­skiem, do­ty­czą­cy Pie­tro­pa­włow­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pietroszek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrowice

wieś w Pol­sce


Zo­bacz też: Pie­tro­wi­ce w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Pie­tro­wi­ce (daw­niej "Pie­tro­wi­ce Głub­czyc­kie", cz. "Pe­tro­vi­ce", daw­niej "Petříkovy", niem. "Pe­ter­witz", daw­niej "Pe­tro­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Gór Opaw­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrowicki

przy­miot­nik od: Pie­tro­wi­ce, Pie­tro­wi­ce Małe, Pie­tro­wi­ce Wiel­kie


Źródła:

SJP.pl

Pietrowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrozawodsk

sto­li­ca Ka­re­lii; Pe­tro­za­wodzk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pół­noc­nym za­cho­dzie Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Ka­re­lii;


Pie­tro­za­wodsk, Pe­tro­za­wodzk (ros. Петрозаводск, karel. "Pe­tro­skoi" lub "Zavod", fiń. "Pe­tro­skoi", w la­tach wojny kon­ty­nu­a­cyj­nej 1941–1944 – "Äänislinna", je­szcze w XVI w. znane jak One­ga­borg) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Ka­re­lii. Port nad je­zio­rem Onega. Lud­ność: 281 tys. miesz­kań­ców (2020).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pietrozawodski

→ Pie­tro­za­wodsk; pe­tro­za­wodz­ki


Źródła:

SJP.pl

Pietroń

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrucha

1. pie­trusz­ka o po­kaź­nych roz­mia­rach;
2. żar­to­bli­wie o ko­bie­cie lub męż­czyź­nie, który pie­trusz­ku­je (nie ma po­wo­dze­nia na za­ba­wie, balu, nie tań­czy z part­ne­rem, part­ner­ką)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. pie­trusz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pietruczuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietruniek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Piotr


Źródła:

Wiktionary

Pietrusiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrusiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrusiński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietruski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietruszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa z pie­trusz­ki

 (1.2) daw. gw-pl|Piotr­kow­skie. kulin. rosół


Źródła:

Wiktionary

Pietruszczany

przy­miot­nik

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy pie­trusz­ki, za­wie­ra­ją­cy pie­trusz­kę


Źródła:

Wiktionary

Pietruszeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pie­trusz­ka


Źródła:

Wiktionary

Pietruszewski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietruszka

dwu­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, za­wie­ra­ją­ca licz­ne wi­ta­mi­ny i ole­jek ete­rycz­ny o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu oraz wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych, sto­so­wa­na naj­czę­ściej jako do­da­tek do po­traw


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. kulin. ja­dal­ne wa­rzy­wo o bia­łym ko­rze­niu i zie­lo­nej naci;

 (1.2) pot. kulin. nać pie­trusz­ki (1.1)

 (1.3) pot. kulin. ko­rzeń pie­trusz­ki (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pietruszkować

żar­to­bli­wie: nie mieć po­wo­dze­nia na za­ba­wie, balu, nie być pro­szo­nym lub pro­szo­ną do tańca


Źródła:

SJP.pl

Pietruszkowy

zro­bio­ny z pie­trusz­ki lub z do­dat­kiem pie­trusz­ki (np. krem pie­trusz­ko­wy, ser pie­trusz­ko­wy), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z tą ro­śli­ną (np. pole pie­trusz­ko­we)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­trusz­ki (ro­ślin i ja­dal­nych ko­rze­ni)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny, zro­bio­ny z pie­trusz­ki, z do­dat­kiem pie­trusz­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pietruszyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietruziel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pie­trusz­ka


Źródła:

Wiktionary

Pietryga

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietryka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrykowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrzak

naz­wi­sko


Pie­trzak – naz­wi­sko pol­skie.

Nazwa oso­bo­wa "Pie­trzak", po­dob­nie jak "Pie­trzyk", wyt­wo­rzy­ła się z imie­nia "Piotr", w okre­sie gdy brzmia­ło ono je­szcze "Pietr", zanim nie usta­bi­li­zo­wa­ło się w for­mie dzi­siej­szej "Piotr" po do­ko­na­niu się tzw. prze­gło­su pol­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrzejowice

Pie­trze­jo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca.

Wieś du­chow­na, włas­ność opact­wa be­ne­dyk­ty­nów na Św. Krzy­żu po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie­pro­szow­skim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pietrzkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrzkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrzycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietrzyk

naz­wi­sko


Pie­trzyk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­to­cin. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sier­pec­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrzykowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pietrzykowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pietrzykowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pietrzyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pietuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bia­ły­stok. kogut


Źródła:

Wiktionary

Pietysta

osoba, którą cha­rak­te­ry­zu­je pie­tyzm (cześć, szcze­gól­ne po­sza­no­wa­nie kogoś lub cze­goś)


Źródła:

SJP.pl

Pietystka

→ pie­ty­sta


Patrz:pietysta

Źródła:

SJP.pl

Pietystyczny

od­no­szą­cy się do pie­tyz­mu (szcze­gól­ne­go po­sza­no­wa­nia kogoś lub cze­goś), zwią­za­ny z pie­tyz­mem (np. pe­rio­dyk pie­ty­stycz­ny)


Źródła:

SJP.pl

Pietyzm

szcze­gól­ne po­sza­no­wa­nie kogoś lub cze­goś; cześć


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. cześć, po­sza­no­wa­nie; sza­cu­nek z tro­ską o coś

 (1.2) rel. nurt re­li­gij­ny w lu­te­ra­niz­mie w XVII i XVIII w.;


Pie­tyzm ( Pie­tis­mus) – nurt re­li­gij­ny w lu­te­ra­niz­mie z XVII i XVIII wieku kła­dą­cy na­cisk na in­ten­syw­ną mod­lit­wę, stu­dio­wa­nie Bi­blii, udział w po­boż­nych zgro­ma­dze­niach re­li­gij­nych, ry­go­ry­stycz­ną mo­ral­ność oraz dzia­łal­ność cha­ry­ta­tyw­ną. Szcze­gól­nie roz­wi­nął się w Wir­tem­ber­gii i Pru­sach w XVII wieku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piewca

1. prze­sta­rza­łe: ten, kto opi­su­je, przed­sta­wia, sławi coś lub kogoś;
2. daw­niej: poeta, śpie­wak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ar­ty­sta sła­wią­cy w swej twór­czo­ści

 (1.2) książk. osoba prze­ko­na­na do cze­goś i zwy­kle to wy­ra­ża­ją­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piewczyni

daw­niej o ko­bie­cie, która opi­su­je, przed­sta­wia, sławi coś albo kogoś lub o po­et­ce, śpie­wacz­ce, wy­ko­naw­czy­ni pie­śni


Źródła:

SJP.pl

Piewik

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny owa­dów, któ­rych samce wy­da­ją do­no­śne dźwię­ki za po­mo­cą od­wło­ko­we­go na­rzą­du dźwię­ko­we­go; cy­ka­da


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. duży la­ta­ją­cy owad z ro­dzi­ny pie­wi­ko­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­ca­di­dae|ref=tak|Batsch.), wy­stę­pu­ją­cy w cie­płych kra­jach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piewikowate

o ce­chach pie­wi­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Pie­wi­ko­wa­te, cy­ka­do­wa­te, cy­ka­dy (Ci­ca­di­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du cy­ka­doksz­tałt­nych. Obej­mu­je około 2900 ga­tun­ków, głów­nie tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych. Larwy mają przed­nie od­nó­ża grzeb­ne i żyją pod zie­mią, ży­wiąc się so­ka­mi wy­sy­sa­ny­mi z ko­rze­ni. Ich roz­wój trwa od 2 do 17 lat. Do­ro­słe samce wy­da­ją gło­śne dźwię­ki celem przy­wa­bie­nia samic.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piewikowaty

o ce­chach pie­wi­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


Źródła:

SJP.pl

Pieza

jed­nost­ka ci­śnie­nia jed­ne­go stena na po­wierzch­nię jed­ne­go metra kwa­dra­to­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. fiz. jed­nost­ka ci­śnie­nia równa jed­ne­mu ste­no­wi na po­wierzch­nię jed­ne­go metra kwa­dra­to­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piezoelektryczność

1. zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu na prze­ciw­le­głych ścia­nach niek­tó­rych krysz­ta­łów ła­dun­ków elek­trycz­nych prze­ciw­ne­go znaku pod wpły­wem roz­cią­ga­nia lub ści­ska­nia krysz­ta­łu
2. me­cha­nicz­na de­for­ma­cja krysz­ta­łu pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go


Źródła:

SJP.pl

Piezoelektryczny

zwią­za­ny z pie­zo­e­lek­trycz­no­ścią (zja­wi­skiem fi­zycz­nym po­le­ga­ją­cym na pow­sta­wa­niu na prze­ciw­le­głych ścia­nach niek­tó­rych krysz­ta­łów ła­dun­ków elek­trycz­nych prze­ciw­ne­go znaku)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z pie­zo­e­lek­trycz­no­ścią; wyt­wa­rza­ją­cy, wzbu­dza­ją­cy pie­zo­e­lek­trycz­ność; po­ru­sza­ny, za­si­la­ny pie­zo­e­lek­trycz­no­ścią

 (1.2) do­ty­czą­cy pie­zo­e­lek­try­ka (krysz­ta­łu, w któ­rym wy­stę­pu­je zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­no­ści)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piezoelektryk

krysz­tał, w któ­rym wy­stę­pu­je zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­no­ści (zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu na prze­ciw­le­głych ścia­nach niek­tó­rych krysz­ta­łów ła­dun­ków elek­trycz­nych prze­ciw­ne­go znaku pod wpły­wem roz­cią­ga­nia lub ści­ska­nia krysz­ta­łu)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. krysz­tał wy­ka­zu­ją­cy zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­ne


Pie­zo­e­lek­tryk, ma­te­riał pie­zo­e­lek­trycz­ny (z πιέζω ["piézō"] – na­ci­skać, na­pie­rać, upy­chać) – krysz­tał wy­ka­zu­ją­cy zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­ne, po­le­ga­ją­ce na po­ja­wie­niu się na jego po­wierzch­ni ła­dun­ków elek­trycz­nych pod wpły­wem na­prę­żeń me­cha­nicz­nych.

Pie­zo­e­lek­tryk prze­ja­wia rów­nież od­wrot­ne zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­ne, po­le­ga­ją­ce na zmia­nie wy­mia­rów krysz­ta­łu pod wpły­wem przy­ło­żo­ne­go pola elek­trycz­ne­go. Zja­wi­sko to bywa (błęd­nie) na­zy­wa­ne elek­tro­stryk­cją.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piezoelektryka

krysz­tał, w któ­rym wy­stę­pu­je zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­no­ści (zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu na prze­ciw­le­głych ścia­nach niek­tó­rych krysz­ta­łów ła­dun­ków elek­trycz­nych prze­ciw­ne­go znaku pod wpły­wem roz­cią­ga­nia lub ści­ska­nia krysz­ta­łu)


Źródła:

SJP.pl

Piezoelement

ele­ment ukła­du sca­lo­ne­go, po­dat­ny na zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­no­ści (me­cha­nicz­nej de­for­ma­cji pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go)


Źródła:

SJP.pl

Piezokwarc

okre­śle­nie krysz­ta­łu kwar­cu sto­so­wa­ne m.in. w op­to­e­lek­tro­ni­ce, zwią­za­ne z jego włas­no­ścia­mi pie­zo­e­lek­trycz­ny­mi


Źródła:

SJP.pl

Piezometr

przy­rząd po­mia­ro­wy ba­da­ją­cy sto­pień ści­śli­wo­ści ja­kiejś cie­czy lub gazu oraz ist­nie­ją­ce wów­czas ci­śnie­nie


Pie­zo­metr, właśc. hy­dro­ge­o­lo­gicz­ny otwór ob­ser­wa­cyj­ny – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru wy­so­ko­ści ci­śnie­nia pie­zo­me­trycz­ne­go w okre­ślo­nym punk­cie war­stwy wo­do­no­śnej. Oprócz tego, no­wo­czes­ne pie­zo­me­try są zdol­ne do:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piezometryczny

→ pie­zo­metr


Patrz:piezometr

Źródła:

SJP.pl

Piezoprzewodność

zdol­ność prze­wod­ni­ka prze­wo­dze­nia prądu elek­trycz­ne­go pod wpły­wem roz­cią­gnię­cia lub ści­śnię­cia tego prze­wod­ni­ka


Źródła:

SJP.pl

Piezotronika

dzie­dzi­na elek­tro­ni­ki obej­mu­ją­ca ba­da­nie i wy­ko­rzy­sta­nie zja­wi­ska pie­zo­e­lek­trycz­no­ści (me­cha­nicz­nej de­for­ma­cji krysz­ta­łu pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go)


Źródła:

SJP.pl

Pień

1. ło­dy­ga drze­wa;
2. część drze­wa po­zo­sta­ją­ca w ziemi po ścin­ce;
3. ul w pniu drze­wa; barć;
4. w ge­o­lo­gii: ba­to­lit ma­łych roz­mia­rów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrew­nia­ła ło­dy­ga drze­wa, na­dziem­na część drze­wa bez ga­łę­zi

 (1.2) pszcz. (za­sied­lo­na) ro­dzi­na pszcze­la (np. ul wraz ze znaj­du­ją­cy­mi się w nim pszczo­ła­mi lub dzi­kie gnia­zdo)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) D. lm. od: zob. pie­nie.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga.

 (3.1) D. lm. od: pie­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (4.1) 2. os. lp. rozk. od: pie­nić


Pień drze­wa – gruba, zdrew­nia­ła ło­dy­ga drzew. Pow­sta­je wsku­tek co­rocz­ne­go przy­ra­sta­nia na wy­so­kość i na gru­bość. U drze­wia­stych form na­go­za­ląż­ko­wych i dwu­li­ścien­nych pień za­koń­czo­ny jest ko­ro­ną. U nie­licz­nych, drze­wia­stych jed­no­li­ścien­nych pień koń­czy się pą­kiem wierz­choł­ko­wym. Na sku­tek skró­ce­nia mię­dzy­węź­li na szczy­cie pnia pow­sta­je gęsty pió­ro­pusz liści.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieńczykowo

Pień­czy­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród.

W 1929 r. wieś na­le­ża­ła do gminy Bełda. Ma­ją­tek ziem­ski po­sia­da­ła tu He­le­na Ma­jew­ski (55 mórg), Jakub Niedź­wiec­ki (84), Józef Niedź­wec­ki (56), Julia Niedź­wiec­ka (124).


Źródła:

Wikipedia

Pieńczykówek

Pień­czy­kó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród.

W 1929 r. wieś na­le­ża­ła do gminy Bełda. Ma­ją­tek ziem­ski po­sia­dał tu Te­o­fil Kar­wow­ski (111 mórg), J. Pień­czy­kow­ski (120), Ka­zi­mierz Pień­czy­kow­ski (118), Le­o­pold Za­wadz­ki (118).


Źródła:

Wikipedia

Pieńka

1. nie­wiel­ki pień;
2. po­zo­sta­ły w szczę­ce dolny frag­ment zęba, bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po wy­kru­sze­niu się lub zła­ma­niu ko­ro­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub gwara. ornit. plisz­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: pie­niek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieńkowisko

teren, na któ­rym znaj­du­ją się pień­ki ścię­tych drzew


Źródła:

SJP.pl

Pieńkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieńsk

mia­sto w Pol­sce


Pieńsk (tuż po woj­nie "Pę­czek", do 1945 Pen­zig, gł. "Peńsk") – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, po­ło­żo­ne nad Nysą Łu­życ­ką, przy gra­ni­cy z Niem­ca­mi. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pieńsk. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. je­le­nio­gór­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pieński

przy­miot­nik od: Pieńsk


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pień­skiem, do­ty­czą­cy Pień­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieńszczanin

miesz­ka­niec Pień­ska (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pieńszczanka

miesz­kan­ka Pień­ska (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pieścidełko

rzecz, rza­dziej zwie­rzę lub czło­wiek pię­kny, wy­pie­szczo­ny, bar­dzo zad­ba­ny, do­pro­wa­dzo­ny do ide­al­ne­go stanu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cu­deń­ko, rzecz wy­mu­ska­na, wy­pie­szczo­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieściwiej

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­ści­wie


Źródła:

SJP.pl

Pieściwość

→ pie­ści­wy


Patrz:pieściwy

Źródła:

SJP.pl

Pieściwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pie­ści­wy


Źródła:

SJP.pl

Pieściwy

daw­niej: miły, skłon­ny do roz­czu­la­nia się (np. pie­ści­wa go­spo­dy­ni), a także pełen wraż­li­wo­ści lub lu­bią­cy być pie­szczo­nym (np. pie­ści­wy zwie­rzak)


Źródła:

SJP.pl

Pieścić

1. pie­ścić (się): gła­skać, tulić, ca­ło­wać kogoś, naj­czę­ściej dla oka­za­nia czu­ło­ści;
2. pie­ścić się: dbać o sie­bie lub o coś, o kogoś prze­sad­nie, oszczę­dzać coś lub kogoś, cac­kać się z czymś lub z kimś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tulić, gła­skać oka­zu­jąc czu­łość

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pie­ścić się

 (2.1) pie­ścić (1.1) sie­bie naw­za­jem

 (2.2) prze­sad­nie dbać o sie­bie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieśniarka

1. wy­ko­naw­czy­ni pie­śni, pio­se­nek, naj­czę­ściej re­gio­nal­nych, ty­po­wych dla da­ne­go re­gio­nu;
2. kom­po­zy­tor­ka pie­śni i śpie­wa­nych ut­wo­rów li­rycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wo­ka­list­ka wy­ko­nu­ją­ca pie­śni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieśniarski

od­no­szą­cy się do pie­śniar­stwa lub pie­śnia­rza, pie­śniar­ski (np. kon­cert pie­śniar­ski, re­ci­tal pie­śniar­ski)


Źródła:

SJP.pl

Pieśniarstwo

zbiór pie­śni cha­rak­te­ry­zu­ją­cych dany re­gion, ogół wy­ko­nań mu­zycz­nych ty­po­wych dla tego re­gio­nu


Źródła:

SJP.pl

Pieśniarz

1. wy­ko­naw­ca pie­śni, pio­se­nek, naj­czę­ściej re­gio­nal­nych, ty­po­wych dla da­ne­go re­gio­nu;
2. kom­po­zy­tor pie­śni i śpie­wa­nych ut­wo­rów li­rycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. wy­ko­naw­ca pie­śni, a także pio­se­nek

 (1.2) książk. kom­po­zy­tor pie­śni


Pie­śniarz, pie­śniar­ka – wy­ko­naw­ca, wy­ko­naw­czy­ni pie­śni, pio­se­nek. Rów­nież autor, au­tor­ka me­lo­dii i słów pie­śni lub śpie­wa­nych ut­wo­rów li­rycz­nych. Rów­nież poeta, po­et­ka two­rzą­cy pie­śni (ut­wo­ry po­ez­ji li­rycz­nej).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pieśniowy

ma­ją­cy cechy ty­po­we dla pie­śni (np. pie­śnio­wy cha­rak­ter po­ez­ji) lub od­no­szą­cy się do pie­śni, zwią­za­ny z nią (np. re­ci­tal pie­śnio­wy, re­per­tu­ar pie­śnio­wy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­śnią, do­ty­czą­cy pie­śni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pieśń

1. krót­ki utwór wo­kal­ny, czę­sto do tek­stu po­e­tyc­kie­go, wy­ko­ny­wa­ny ze­spo­ło­wo lub so­lo­wo, zwy­kle za akom­pa­nia­men­tem;
2. roz­po­wszech­nio­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji wiersz li­rycz­ny przez­na­czo­ny do re­cy­ta­cji lub śpie­wu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. forma mu­zycz­na ut­wo­ru wo­kal­ne­go, in­stru­men­tal­ne­go lub wo­kal­no-in­stru­men­tal­ne­go;

 (1.2) liter. ga­tu­nek li­te­rac­ki po­ez­ji li­rycz­nej, o ge­ne­zie zwią­za­nej z obrzę­da­mi i mu­zy­ką (pie­śni lu­do­we, pie­śni śred­nio­wiecz­ne), od któ­rej stop­nio­wo się uwol­nił, sta­jąc się sa­mo­dziel­ną formą wy­ra­zu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pif

wy­krzy­knie­nie na­śla­du­ją­ce od­głos wy­strza­łu lub od­głos przy­po­mi­na­ją­cy wy­strzał; czę­sto w wy­ra­że­niu: pif, paf


Źródła:

SJP.pl

Pif-Paf

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca pod­wój­ny wy­strzał


Źródła:

Wiktionary

Pifferaro

we Wło­szech: wę­drow­ny mu­zy­kant gra­ją­cy na pif­fe­ro


Źródła:

SJP.pl

Piffero

wło­ski in­stru­ment mu­zycz­ny; ro­dzaj fu­jar­ki pa­ster­skiej


Źródła:

SJP.pl

Pig

skró­to­wiec

 (1.1) = Pań­stwo­wy In­sty­tut Ge­o­lo­gicz­ny


Źródła:

Wiktionary

Pigalak

po­tocz­nie o te­re­nie miej­skim, naj­czę­ściej w oko­li­cach domów pu­blicz­nych, na któ­rym gro­ma­dzą się pro­sty­tut­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pigalakowy

od­no­szą­cy się do pi­ga­la­ka (te­re­nu miej­skie­go, na któ­rym gro­ma­dzą się pro­sty­tut­ki), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­ga­la­kiem


Źródła:

SJP.pl

Pigalle

plac Pi­gal­le - plac w Pa­ry­żu u pod­nó­ża wzgó­rza Mont­mar­tre


Pi­gal­le – zwy­cza­jo­wa nazwa dziel­ni­cy w Pa­ry­żu wokół placu Pi­gal­le, na gra­ni­cy po­mię­dzy ad­mi­ni­stra­cyj­ną dziel­ni­cą ("ar­ron­dis­se­ment") IX i XVIII. Pa­tro­nem placu jest osiem­na­sto­wiecz­ny rzeź­biarz fran­cu­ski, Jean-Bap­ti­ste Pi­gal­le (1714–1785).

W XIX i I po­ło­wie XX w.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piggybacking

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) forma ko­o­pe­ra­cji ek­spor­to­wej, po­le­ga­ją­ca na współ­pra­cy z innym lo­kal­nym bądź za­gra­nicz­nym pod­mio­tem w celu wy­ko­rzy­sta­nia jego ka­na­łów dy­stry­bu­cji;


Pig­gy­bac­king – forma ko­o­pe­ra­cji ek­spor­to­wej, po­le­ga­ją­ca na współ­pra­cy z innym lo­kal­nym bądź za­gra­nicz­nym pod­mio­tem w celu wy­ko­rzy­sta­nia jego ka­na­łów dy­stry­bu­cji.

Part­ne­rem w pig­gy­bac­kin­gu jest czę­sto więk­szy i bar­dziej umię­dzy­na­ro­do­wio­ny pod­miot, któ­re­go asor­ty­ment nie kon­ku­ru­je (a czę­sto jest kom­ple­men­tar­ny) z firmą, z którą do­ko­nu­je współ­pra­cy. Ek­spor­ter pod­czas pig­gy­bac­kin­gu za­cho­wu­je nie­za­leż­ność w za­kre­sie kształ­to­wa­nia ele­men­tów ta­kich jak marka, cena, re­kla­ma itp.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pigmalion

prze­no­śnie: męż­czyz­na za­ko­cha­ny, umie­ją­cy uwz­nio­ślić uko­cha­ną ko­bie­tę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pigmalionizm

sek­su­al­ne pod­nie­ca­nie się wy­wo­ła­ne oglą­da­niem zdjęć por­no­gra­ficz­nych i obra­zów lub rzeźb przed­sta­wia­ją­cych akty


Źródła:

SJP.pl

Pigmalionowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pig­ma­lio­na lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pigmej

obraź­li­wie, czę­sto także żar­to­bli­wie o oso­bie ni­skie­go wzro­stu, rza­dziej o kimś ma­ło­dusz­nym, nie­zdol­nym do szla­chet­nych odru­chów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź­li­wie o męż­czyź­nie ni­skie­go wzro­stu

 (1.2) pot. obraź­li­wie o męż­czyź­nie ma­ło­dusz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigmejczyk

czło­nek ne­gro­i­dal­ne­go ludu Afry­ki Środ­ko­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się m.in. ni­skim wzro­stem; Pig­mej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek ludu afry­kań­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigmeje

obraź­li­wie, czę­sto także żar­to­bli­wie o oso­bie ni­skie­go wzro­stu, rza­dziej o kimś ma­ło­dusz­nym, nie­zdol­nym do szla­chet­nych odru­chów


Pig­me­je ( πυγμαῖος "pygmaĩos" „mały jak pięść” od πυγμή "pygmḗ" „pięść; boks”) – ludy ne­gro­i­dal­ne, za­miesz­ku­ją­ce lasy tro­pi­kal­ne Afry­ki Środ­ko­wej, cha­rak­te­ry­zu­je je niski wzrost, wa­ha­ją­cy się od 140 do 150 cm. Czę­ścio­wo pro­wa­dzą ko­czow­ni­czy tryb życia, zaj­mu­jąc się ło­wiect­wem i zbie­ract­wem. Za­miesz­ku­ją różne re­gio­ny w Afry­ce rów­ni­ko­wej. Ich po­pu­la­cja liczy około 100 tys. osób. Nie po­słu­gu­ją się wspól­nym ję­zy­kiem, nie mają świa­do­mo­ści wspól­nej hi­sto­rii. Sta­no­wią małe, odręb­ne spo­łecz­no­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pigmejka

1. ma­lut­ka małpa z ro­dzi­ny pa­zur­kow­ców, za­miesz­ku­ją­ca tro­pi­kal­ne lasy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;
2. obraź­li­wie, nie­kie­dy żar­to­bli­wie o ko­bie­cie ni­skie­go wzro­stu, rza­dziej ma­ło­dusz­nej, nie­zdol­nej do szla­chet­nych odru­chów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni ludu afry­kań­skie­go


Pig­mej­ka ("Ce­bu­el­la") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny pa­zur­kow­co­wa­tych (Cal­li­tri­chi­dae), najm­niej­sza z mał­poksz­tałt­nych. Osią­ga 12–16 cm dłu­go­ści ciała (bez ogona), 17–23 cm dłu­go­ści ogona i masę ciała 85–140 g. Za­miesz­ku­je lasy Ama­zo­nii, wio­dąc na­drzew­ny tryb życia w gru­pach ro­dzin­nych, w któ­rych rozm­na­ża się po­je­dyn­cza sa­mi­ca, wy­da­ją­ca na świat zwy­kle bliź­nię­ta. Żywi się gu­ma­mi ro­ślin­ny­mi i nie­wiel­ki­mi zwie­rzę­ta­mi, głów­nie owa­da­mi. Obej­mu­je dwa ga­tun­ki, oba na­ra­żo­ne na wy­gi­nię­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pigmejski

do­ty­czą­cy Pig­me­jów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pig­me­jów


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pig­me­ja­mi, do­ty­czą­cy Pig­me­jów, ich kul­tu­ry, sztu­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigmencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pig­ment


Źródła:

Wiktionary

Pigment

1. na­tu­ral­na sub­stan­cja bar­wią­ca, pro­du­ko­wa­na przez żywe ko­mór­ki niek­tó­rych zwie­rząt i ro­ślin;
2. nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie i ole­jach sub­stan­cja uży­wa­na w prze­my­śle far­biar­skim do bar­wie­nia farb


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. sub­stan­cja bar­wią­ca wyt­wa­rza­na przez ko­mór­ki i tkan­ki or­ga­niz­mów ży­wych, która na­da­je im kolor

 (1.2) techn. sprosz­ko­wa­na, kry­ją­ca sub­stan­cja bar­wią­ca, nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie i ole­jach, uży­wa­na do spo­rzą­dza­nia farb


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigmentacja

ubar­wie­nie po­szcze­gól­nych czę­ści ro­ślin oraz po­wierzch­ni ciała zwie­rząt i ludzi, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce dany ga­tu­nek i uwa­run­ko­wa­ne wy­stę­po­wa­niem okre­ślo­nych pig­men­tów w ich ko­mór­kach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ubar­wie­nie ro­ślin, czło­wie­ka i zwie­rząt uwa­run­ko­wa­ne pig­men­ta­mi w ich ko­mór­kach


Pig­men­ta­cja – wy­stę­po­wa­nie pig­men­tu w ciele or­ga­niz­mu, może być stałe lub za­leż­ne od róż­nych wa­run­ków zew­nętrz­nych (np. opa­le­niz­na, zmia­na pH). Pełni ona roz­ma­i­te funk­cje, jak np.: ochro­na przed pro­mie­nio­wa­niem ul­tra­fio­le­to­wym, ko­mu­ni­ka­cja (ubar­wie­nie ostrze­gaw­cze), ka­mu­flaż, wy­chwy­ty­wa­nie pro­mie­nio­wa­nia czyn­ne­go fo­to­syn­te­tycz­nie. Licz­ne sub­stan­cje wy­stę­pu­ją­ce w ciele or­ga­niz­mów mogą być za­bar­wio­ne, mimo że nie wiąże się to z ich pod­sta­wo­wą funk­cją (np. ka­ro­te­no­i­dy w cia­łach i wy­dzie­li­nach).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pigmentacyjny

zwią­za­ny z pig­men­ta­cją


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pig­men­ta­cją


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigmentowany

o far­bach: po­łą­czo­ny z pig­men­tem, taki, któ­re­go kolor zo­stał uzy­ska­ny po­przez zmie­sza­nie da­nych pig­men­tów w od­po­wied­nich pro­por­cjach (np. emul­sja pig­men­to­wa­na)


Źródła:

SJP.pl

Pigmentować

po­tocz­nie: do­da­wać pig­men­tu wło­som lub ustom


Źródła:

SJP.pl

Pigmentowy

ut­wo­rzo­ny z cie­czy zmie­sza­nej z pig­men­tem (np. tusz pig­men­to­wy, pasta pig­men­to­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pig­men­tem (np. dru­kar­ka pig­men­to­wa)


Źródła:

SJP.pl

Pigmoid

rzad­ko: czło­wiek o wzro­ście niż­szym niż prze­wi­du­je norma fiz­jo­lo­gicz­na, ale wyż­szy od karła


Źródła:

SJP.pl

Pigmoidalny

rzad­ko: taki, który wy­róż­nia się wzro­stem niż­szym niż prze­wi­du­je norma fiz­jo­lo­gicz­na, ale wyż­szym od karła


Źródła:

SJP.pl

Pigoń

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pigtail

[czy­taj: pig­tejl] krót­ki od­ci­nek świa­tło­wo­du jed­no­stron­nie za­koń­czo­ne­go wty­kiem


Źródła:

SJP.pl

Pigulara

iro­nicz­nie lub żar­to­bli­wie o ap­te­kar­ce; pi­gu­lar­ka


Źródła:

SJP.pl

Pigularz

iro­nicz­nie lub żar­to­bli­wie o ap­te­ka­rzu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. iron. albo żart. zob. ap­te­karz.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piguła

1. kula śnie­go­wa; śnież­ka;
2. po­tocz­nie:
a) duża pi­guł­ka;
b) pie­lę­gniar­ka;
3. gorz­ka pi­gu­ła - doz­na­na przy­krość; gorz­ka pi­guł­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ule­pio­na z cze­goś kula, naj­czę­ściej ze śnie­gu

 (1.2) pot. ekspr. zgru­bie­nie od|pi­guł­ka. (w zna­cze­niu: ta­blet­ka)

 (1.3) pot. żart. lub iron. pie­lę­gniar­ka, także. stu­dent­ka pie­lę­gniar­stwa

 (1.4) pot. środ. nar­ko­tyk syn­te­tycz­ny w for­mie pi­guł­ki

 (1.5) pot. środ. uczn. piąt­ka, ocena bar­dzo dobra

 (1.6) hist. środ. wojsk. bomba lot­ni­cza

 (1.7) hist. środ. wojsk. po­cisk ar­ty­le­ryj­ski

 (1.8) hist. środ. wojsk. mina


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigułeczka

zdrob­nie­nie od: pi­guł­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­guł­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigułka

1. sprosz­ko­wa­ny lek zmie­sza­ny z masą spo­i­stą, ufor­mo­wa­ny w małą, twar­dą kulkę
2. kulka ule­pio­na z mięk­kiej masy, np. z cia­sta, ze śnie­gu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. mała por­cja le­kar­stwa w zwar­tej po­sta­ci i zwy­kle o obłym kształ­cie

 (1.2) farm. pot. ta­blet­ka an­ty­kon­cep­cyj­na, do­ust­ny śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny


Pi­guł­ka (łac. "pi­lu­lae") – re­cep­tu­ro­wa stała do­zo­wa­na po­stać leku, do po­da­wa­nia do­ust­ne­go, w kształ­cie małej kulki o śred­ni­cy 3–5 mm i masie 0,1–0,3 g. Oprócz sub­stan­cji czyn­nej za­wie­ra ona skład­ni­ki po­dło­ża leku do­bra­ne tak, aby pow­sta­ła pla­stycz­na masa, z któ­rej for­mu­je się kulkę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pigułki

1. sprosz­ko­wa­ny lek zmie­sza­ny z masą spo­i­stą, ufor­mo­wa­ny w małą, twar­dą kulkę
2. kulka ule­pio­na z mięk­kiej masy, np. z cia­sta, ze śnie­gu


Źródła:

SJP.pl

Pigułkowy

→ pi­guł­ka


Patrz:pigułka

Źródła:

SJP.pl

Pigwa

krzew lub drzew­ko z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; cy­do­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­do­nia|ref=tak., krzew lub drzew­ko o du­żych, bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach i aro­ma­tycz­nych owo­cach;

 (1.2) kulin. owoc pigwy (1.1) uży­wa­ny na przet­wo­ry

 (1.3) uczn. pie­lę­gniar­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigwica

tro­pi­kal­ne drze­wo z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach i cen­nym, wy­trzy­ma­łym drew­nie ce­nio­nym w prze­my­śle me­blar­skim; sa­po­dil­la, są­czy­niec


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­nil­ka­ra|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­po­ta­ce­ae|ref=tak.)

 (1.2) dendr. drze­wo owo­co­we z ro­dza­ju pig­wic, po­cho­dzą­ce z Ame­ry­ki Środ­ko­wej;

 (1.3) bot. owoc pig­wi­cy (1.2)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigwowiec

krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o skó­rza­stych li­ściach, barw­nych kwia­tach i aro­ma­tycz­nych, zie­lo­nych lub kre­mo­wych owo­cach


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. ro­dzaj krze­wu o skó­rza­stych li­ściach i aro­ma­tycz­nych owo­cach


Pig­wo­wiec ("Cha­e­no­me­les" Lindl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki. Wszyst­kie wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji – w Chi­nach, na Pół­wy­spie Ko­re­ań­skim i w Ja­po­nii. Jako in­tro­du­ko­wa­ne obec­ne są w Azji Środ­ko­wej, znacz­nej czę­ści Eu­ro­py, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Nowej Ze­lan­dii. W na­tu­rze rosną w la­sach, na te­re­nach ska­li­stych, czę­sto przy stru­mie­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pigwowy

→ pigwa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pigwą; zro­bio­ny z pigwy


Patrz:pigwa

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pigwówka

na­lew­ka z pigwy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na owo­cach pigwy lub pig­wow­ca


Pig­wów­ka – słod­ka na­lew­ka z owo­ców pigwy lub pig­wow­ca, o 40-45 pro­cen­to­wej za­war­to­ści al­ko­ho­lu. Spo­rzą­dza­na w pro­ce­sie ma­ce­ra­cji, czyli przez za­la­nie skład­ni­ków al­ko­ho­lem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pigłowice

Pi­gło­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pih

[czy­taj: pih] Pań­stwo­wa In­spek­cja Hand­lo­wa


Na tę stro­nę wska­zu­je „pih”. Zo­bacz też: PIH.

Pih wła­ści­wie Adam Pie­choc­ki (ur. 9 wrze­śnia 1977 w Bia­łym­sto­ku) – pol­ski raper. Były czło­nek ze­spo­łów JedenSiedem i Ska­za­ni na Suk­cezz. Od 2000 roku pro­wa­dzi so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną.

Współ­pra­co­wał po­nad­to m.in.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pih-Owiec

pra­cow­nik PIH-u (Pań­stwo­wej In­spek­cji Hand­lo­wej); pi­ho­wiec


Źródła:

SJP.pl

Pih-Owski

→ PIH; pi­how­ski


Źródła:

SJP.pl

Pihm

[czy­taj: pihm] skrót od: Pań­stwo­wy In­sty­tut Hy­dro­lo­gicz­no-Me­te­o­ro­lo­gicz­ny (uży­wa­na w la­tach 1945-1972 nazwa In­sty­tu­tu Me­te­o­ro­lo­gii i Go­spo­dar­ki Wod­nej)


Źródła:

SJP.pl

Pihowiec

pra­cow­nik PIH-u (Pań­stwo­wej In­spek­cji Hand­lo­wej); PIH-owiec


Źródła:

SJP.pl

Pihowski

do­ty­czą­cy PIH-u; PIH-owski


Źródła:

SJP.pl

Pii

od­głos pi­szcze­nia, pi­szczą­ce­go sy­gna­łu


wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca słaby głos zwie­rzę­cia, czło­wie­ka lub urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijacki

pro­wa­dzo­ny, or­ga­ni­zo­wa­ny przy zbyt dużej ilo­ści al­ko­ho­lu (np. pi­jac­kie spot­ka­nie, pi­jac­ka im­pre­za) lub cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ja­ka, zwią­za­ny z pi­ja­kiem (np. pi­jac­ki cha­rak­ter, pi­jac­kie za­cho­wa­nie)


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy pi­ja­ko­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ja­ka

 (1.2) zło­żo­ny z pi­ja­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijacko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ja­ka


Źródła:

Wiktionary

Pijactwo

pi­jań­stwo;
1. al­ko­ho­lizm, uza­leż­nie­nie od al­ko­ho­lu, nałóg czę­ste­go upi­ja­nia się;
2. pi­ja­ty­ka, pi­jac­ka uczta; li­ba­cja


Źródła:

SJP.pl

Pijaczek

czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. zdrobn. od: pijak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijaczka

al­ko­ho­licz­ka, ko­bie­ta na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu, rza­dziej żar­to­bli­wie o ko­bie­cie dużo pi­ją­cej, spo­ży­wa­ją­cej duże ilo­ści wody lub in­nych cie­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta no­to­rycz­nie na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu

 (1.2) pot. pejor. ko­bie­ta bę­dą­ca pod wpły­wem al­ko­ho­lu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijaczyna

ek­spre­syw­nie: męż­czyz­na na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) al­ko­ho­lik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijaczysko

czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


Źródła:

SJP.pl

Pijaczyński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pijak

ktoś na­ło­go­wo pi­ją­cy al­ko­hol; al­ko­ho­lik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu

 (1.2) pot. osoba bę­dą­ca pod wpły­wem al­ko­ho­lu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. prze­są­czo­ne al­ko­ho­lem cia­sto z ma­kiem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijalnia

lokal, w któ­rym ku­pu­je się i pije różne na­po­je, zaz­wy­czaj cha­rak­te­ry­stycz­ne dla da­ne­go miej­sca i przy więk­szym wy­bo­rze, niż w tra­dy­cyj­nych ba­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cjal­ne miej­sce lub bu­dy­nek, w któ­rym coś się pija


Pi­jal­nia – obiekt, w któ­rym za­ma­wia się lub ku­pu­je i pije na­po­je okre­ślo­ne­go ro­dza­ju, np. pi­jal­nia wód mi­ne­ral­nych, pi­jal­nia wód so­lan­ko­wych, pi­jal­nia cze­ko­la­dy, pi­jal­nia kawy, pi­jal­nia piwa, pi­jal­nia soków itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pijalność

1. atrak­cyj­ność sma­ko­wa na­po­ju;
2. zdat­ność do picia


Źródła:

SJP.pl

Pijalny

na­da­ją­cy się do picia, przy­go­to­wa­ny lub po­da­ny w spo­sób niesz­ko­dzą­cy zdro­wiu (np. pi­jal­na woda); pitny (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Pijana

mieć w zwy­cza­ju picie ja­kie­goś na­po­ju, np. ziół, kawy, al­ko­ho­lu, co jakiś czas


Źródła:

SJP.pl

Pijanica

1. po­tocz­nie: ko­bie­ta na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu; także o męż­czyź­nie (z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym);
2. ga­tu­nek bo­rów­ki; ło­chy­nia, bo­rów­ka ba­gien­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. pijak

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. po­gard. pi­jacz­ka

 (2.2) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vac­ci­nium uli­gi­no­sum|L.|ref=tak., bo­rów­ka ba­gien­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pijać.


Źródła:

Wiktionary

Pijanista

po­tocz­nie: czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pi­ja­ni­sta, pijus


Źródła:

SJP.pl

Pijaniusieńki

zdrob­nie­nie od: pi­ja­ny; pi­ja­niu­teń­ki, pi­ja­niut­ki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijaniuteńki

zdrob­nie­nie od: pi­ja­ny; pi­ja­niu­sień­ki, pi­ja­niut­ki


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijaniutki

zdrob­nie­nie od: pi­ja­ny; pi­ja­niu­sień­ki, pi­ja­niu­teń­ki


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pi­ja­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijanowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pijany

mieć w zwy­cza­ju picie ja­kie­goś na­po­ju, np. ziół, kawy, al­ko­ho­lu, co jakiś czas


przy­miot­nik

 (1.1) pod wpły­wem al­ko­ho­lu

 (1.2) przen. książk. w sta­nie eu­fo­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba nie­trzeź­wa

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: pijać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijanów

Pi­ja­nów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Słu­pia Ko­nec­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pijar

1. czło­nek rzym­skie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Jó­ze­fa Ka­la­san­te­go;
2. śro­do­wi­sko­wo: pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się pu­blic re­la­tions


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu pi­jar­skie­go;

 (1.2) środ. pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się PR (pu­blic re­la­tions)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. pu­blic re­la­tions


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pijarka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go, pow­sta­łe­go przy za­ko­nie pi­ja­rów: In­sty­tut Córek Maryi Sióstr Szkół Po­boż­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z In­sty­tu­tu Córek Maryi Sióstr Szkół Po­boż­nych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijarki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go, pow­sta­łe­go przy za­ko­nie pi­ja­rów: In­sty­tut Córek Maryi Sióstr Szkół Po­boż­nych


Źródła:

SJP.pl

Pijarowiec

czło­wiek zwią­za­ny z pu­blic re­la­tions, poś­red­ni­czą­cy w kon­tak­tach, np. po­li­ty­ka - media, po­dej­mu­ją­cy dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu wpły­wa­nie na opi­nię od­bior­ców; PR-owiec, pia­ro­wiec


Źródła:

SJP.pl

Pijarowski

naz­wi­sko


przy­miot­nik

 (1.1) pot. zo­bacz. PR-owski


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijarowy

→ pijar; PR-owy, pia­ro­wy (rza­dziej), pi­ja­row­ski


Źródła:

SJP.pl

Pijarski

od­no­szą­cy się do pi­ja­rów (człon­ków rzym­skie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Jó­ze­fa Ka­la­san­te­go), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­ja­ra­mi


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­ko­nu pi­ja­rów albo człon­ka tego za­ko­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijarzy

1. czło­nek rzym­skie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Jó­ze­fa Ka­la­san­te­go;
2. śro­do­wi­sko­wo: pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się pu­blic re­la­tions


Nie mylić z: pu­blic re­la­tions (PR).

Zakon pi­ja­rów – po­tocz­na nazwa Za­ko­nu Kle­ry­ków Re­gu­lar­nych Ubo­gich Matki Bożej Szkół Po­boż­nych ("Ordo Cle­ri­co­rum Re­gu­la­rium Pa­u­pe­rum Ma­tris Dei Scho­la­rum Pia­rum"), czyli Za­ko­nu Szkół Po­boż­nych – za­ko­nu usta­no­wio­ne­go przez pa­pie­ża Grze­go­rza XV 18 li­sto­pa­da 1621 r. (re­gu­łę zat­wier­dzo­no rok póź­niej). Ko­rze­nie swe wy­wo­dzi jed­nak od roku 1597, kiedy to św. Józef Ka­la­san­cjusz ot­wo­rzył pier­wszą bez­płat­ną i po­wszech­ną szko­łę pod­sta­wo­wą w Eu­ro­pie.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pijarówa

po­gard­li­wie: ko­bie­ta za­wo­do­wo dba­ją­ca o dobry wi­ze­ru­nek i ak­cep­ta­cję danej osoby, firmy lub or­ga­ni­za­cji; PR-ówka, pi­ja­rów­ka


Źródła:

SJP.pl

Pijarówka

ko­bie­ta za­wo­do­wo dba­ją­ca o dobry wi­ze­ru­nek i ak­cep­ta­cję danej osoby, firmy lub or­ga­ni­za­cji; PR-ówka, pi­ja­ró­wa


Źródła:

SJP.pl

Pijatyka

pi­jac­ka uczta; biba, li­ba­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczta skon­cen­tro­wa­na wokół picia al­ko­ho­lu w du­żych ilo­ściach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. gwara. tęcza

 (1.2) przest. po­pi­ja­wa

 (1.3) zgrub. od: pi­jaw­ka


Źródła:

Wiktionary

Pijawczak

po­dob­ny do pi­ja­wek pa­so­żyt raków rzecz­nych, za­li­cza­ny do typu pier­ście­nic, za­miesz­ku­ją­cy wody Pół­noc­nej i Środ­ko­wej Eu­ro­py


Źródła:

SJP.pl

Pijaweczka

zdrob­nie­nie od: pi­jaw­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­jaw­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijawka

1. przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy zwie­rząt wod­nych z typu pier­ście­nic, ży­wią­cy się krwią zwie­rzę­cą i ludz­ką;
2. osoba bo­ga­cą­ca się pracą in­nych ludzi;
3. szyb­ko roz­wi­ja­ją­cy się pęd, wy­ra­sta­ją­cy pio­no­wo z ko­na­rów sta­rych drzew; wilk


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. drob­ne zwie­rzę wodne z typu pier­ście­nic;

 (1.2) przen. ktoś, kto czer­pie ko­rzy­ści z in­nych

 (1.3) daw. przen. li­chwiarz

 (1.4) leśn. bocz­ny pęd wy­ra­sta­ją­cy po­ni­żej ko­ro­ny

 (1.5) łow. mały zaw­zię­ty pies do po­lo­wań na dziki i niedź­wie­dzie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pijawki

1. przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy zwie­rząt wod­nych z typu pier­ście­nic, ży­wią­cy się krwią zwie­rzę­cą i ludz­ką;
2. osoba bo­ga­cą­ca się pracą in­nych ludzi;
3. szyb­ko roz­wi­ja­ją­cy się pęd, wy­ra­sta­ją­cy pio­no­wo z ko­na­rów sta­rych drzew; wilk


Pi­jaw­ki, pi­jaw­ki wła­ści­we (Hi­ru­di­nea) – pod­gro­ma­da zwie­rząt z typu pier­ście­nic (An­ne­li­da) obej­mu­ją­ca ponad 500 – w więk­szo­ści eu­ry­to­po­wych – ga­tun­ków za­o­pa­trzo­nych w jedną lub dwie przys­saw­ki. Pro­wa­dzą pa­so­żyt­ni­czy lub dra­pież­ny tryb życia. Są bli­sko spo­krew­nio­ne ze ską­po­szcze­ta­mi, mają z nimi wiele cech wspól­nych i włą­cza­ne są z nimi do sio­deł­kow­ców (Cli­tel­la­ta). Więk­szość pi­ja­wek to zwie­rzę­ta wodne lub am­fi­bio­tycz­ne, ga­tun­ki lą­do­we na­le­żą do rzad­ko­ści.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pijawkowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych pier­ście­nic


Pi­jaw­ko­wa­te (Hi­ru­di­ni­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych i am­fi­bio­tycz­nych pier­ście­nic za­li­cza­nych do pi­ja­wek szczę­ko­wych (Hi­ru­di­ni­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki krwio­pij­ne, wy­stę­pu­ją­ce na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, poza An­tark­ty­dą. Pi­jaw­ko­wa­te mają do­brze roz­wi­nię­te szczę­ki i pięć par oczu uło­żo­nych w pół­ko­le na spod­niej czę­ści ciała. Seg­men­ty ciała po­dzie­lo­ne są na pięć pod­pier­ście­ni. Ga­tun­ki z tej ro­dzi­ny żywią się krwią krę­gow­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pijawkowy

→ pi­jaw­ka


Patrz:pijawka

Źródła:

SJP.pl

Pijawnik

ga­tu­nek ptaka bę­dą­ce­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny pi­jaw­ni­ków z rzędu siew­ko­wych; stróż kro­ko­dy­li, żwi­ro­wiec ni­lo­wy


Pi­jaw­nik, stróż kro­ko­dy­li, żwi­ro­wiec ni­lo­wy ("Plu­via­nus ae­gyp­tius") – ga­tu­nek ptaka bę­dą­ce­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny pi­jaw­ni­ków (Plu­via­ni­dae) z rzędu siew­ko­wych (Cha­ra­drii­for­mes). Wy­stę­pu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej, aż po cen­tral­ną część kon­ty­nen­tu. Nie jest za­gro­żo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pijać

mieć w zwy­cza­ju picie ja­kie­goś na­po­ju, np. ziół, kawy, al­ko­ho­lu, co jakiś czas


cza­sow­nik

 (1.1) pić coś re­gu­lar­nie, stale lub od czasu do czasu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pijaństwo

pi­jact­wo;
1. al­ko­ho­lizm, uza­leż­nie­nie od al­ko­ho­lu, nałóg czę­ste­go upi­ja­nia się;
2. pi­ja­ty­ka, pi­jac­ka uczta; li­ba­cja


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­ło­go­we na­du­ży­wa­nie al­ko­ho­lu

 (1.2) nie­trzeź­wość, stan upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go

 (1.3) li­ba­cja al­ko­ho­lo­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pije

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: pić


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pijus

czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. pijak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pik

1. jeden z czte­rech ko­lo­rów w kar­tach;
2. karta w takim ko­lo­rze;
3. ro­dzaj gry kar­cia­nej;
4. ostry szczyt gór­ski;
5. naj­wyż­szy róg żagla ga­flo­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. kolor w kar­tach oz­na­czo­ny czar­nym list­kiem w kształ­cie serca; karta tego ko­lo­ru;

 (1.2) w licz­bie mno­giej piki: ro­dzaj gry kar­cia­nej;

 (1.3) szczyt (w naz­wach niek­tó­rych ro­syj­skich gór)

 (1.4) gwał­tow­ny i krót­kotr­wa­ły wzrost war­to­ści sy­gna­łu

przy­miot­nik

 (2.1) na­le­żą­cy do pików (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: pika


Pik (fr. "pique" – grot, pika) – jeden z czte­rech ko­lo­rów w kar­tach typu fran­cu­skie­go, oz­na­czo­ny czar­nym po­je­dyn­czym list­kiem.

Od­po­wied­ni­kiem pików w talii nie­miec­kiej są wina, w talii szwaj­car­skiej – tar­cze, a w talii wło­sko-hisz­pań­skiej mie­cze.

Pełna talia kart do gry w bry­dża za­wie­ra 13 kart tego ko­lo­ru, czyli karty nu­me­ro­wa­ne 2–10, wa­le­ta, damę, króla i asa:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pika

1. broń z dłu­gie­go drzew­ca i ma­łe­go ostre­go grotu, uży­wa­na daw­niej przez pie­cho­tę eu­ro­pej­ską;
2. gęsta, prąż­ko­wa­na tka­ni­na jed­wab­na lub ba­weł­nia­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. broń drzew­co­wa pie­cho­ty, uży­wa­na prze­de wszyst­kim prze­ciw­ko ka­wa­le­rii;

 (1.2) włók. ro­dzaj gę­stej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej lub jed­wab­nej

 (1.3) daw. uczn. stud. gw-pl|Lu­blin. ocena nie­do­sta­tecz­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: pikać


Pika (spisa) – dawna długa broń drzew­co­wa pie­cho­ty, w po­sta­ci za­koń­czo­ne­go nie­wiel­kim gro­tem drzew­ca o dłu­go­ści do 5,5-6 me­trów, sto­so­wa­na prze­ciw szy­kom pie­szym i ka­wa­le­rii.

Uży­wa­na po­wszech­nie na ob­sza­rze eu­ro­pej­skim od po­cząt­ku XV do po­cząt­ku XVIII stu­le­cia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikada

prze­sie­ka w lesie


Źródła:

SJP.pl

Pikador

konny uczest­nik kor­ri­dy uz­bro­jo­ny w pikę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. konny uczest­nik kor­ri­dy, który kłuje byka piką osła­bia­jąc w ten spo­sób mię­śnie jego karku, czym po­wo­du­je ob­ni­że­nie po­zy­cji rogów do po­zio­mu mu­le­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pikać.


Źródła:

Wiktionary

Pikanteria

1. dwuz­nacz­ny, czę­sto nie­przyz­wo­i­ty cha­rak­ter ja­kiejś wy­po­wie­dzi lub zaj­ścia;
2. ele­ment ja­kiejś spra­wy lub wy­po­wie­dzi, który na­da­je jej cechy sen­sa­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­przyz­wo­i­tość (dow­ci­pu)

 (1.2) dwuz­nacz­ność


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikantnie

przy­słó­wek

 (1.1) nie­przyz­wo­i­cie, pieprz­nie


Źródła:

Wiktionary

Pikantniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pi­kant­nie


Źródła:

SJP.pl

Pikantniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pi­kant­ny


Źródła:

SJP.pl

Pikantność

1. ostrość w smaku;
2. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla sen­sa­cji, naj­czę­ściej w po­łą­cze­niu z nie­przyz­wo­i­to­ścią lub zło­śli­wo­ścią


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­gos co jest sen­sa­cyj­ne, nie­przyz­wo­i­te


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikantny

1. odz­na­cza­ją­cy się ostrym, sil­nie pie­ką­cym sma­kiem (np. pi­kant­na pa­pry­ka);
2. na­da­ją­cy ja­kiejś spra­wie lub wy­po­wie­dzi cha­rak­ter sen­sa­cji, a także: ty­po­wy dla sen­sa­cji, o ce­chach sen­sa­cji


przy­miot­nik

 (1.1) ostry w smaku, ma­ją­cy dużo draż­nią­cych język przy­praw

 (1.2) dow­cip­ny z od­cie­niem nie­przyz­wo­i­to­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikap

sa­mo­chód pół­cię­ża­ro­wy z plat­for­mą ba­ga­żo­wą w miej­scu tyl­nych sie­dzeń; pic­kup, pick-up


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. mały sa­mo­chód do­staw­czy, wer­sja sa­mo­cho­du oso­bo­we­go z plat­for­ma­at­for­mą ba­ga­żo­wą za­miast tyl­nych sie­dzeń


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikardia

kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji, po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści kraju nad ka­na­łem La Man­che;

 (1.2) geogr. hist. adm. były re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Fran­cji; znie­sio­ny w 2016 roku;


Pi­kar­dia ( Pi­car­die) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i dawny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny (1960–2015) we Fran­cji, po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści kraju, nad ka­na­łem La Man­che. Ważny re­gion rol­ni­czy. Od 1 stycz­nia 2016 jest czę­ścią nowo pow­sta­łe­go re­gio­nu Hauts-de-Fran­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikardyjczyk

miesz­ka­niec Pi­kar­dii (kra­i­ny we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pi­kar­dii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikardyjka

miesz­kan­ka Pi­kar­dii (kra­i­ny we Fran­cji)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pi­kar­dii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikardyjski

1. przy­miot­nik od: Pi­kar­dia;
2. ow­cza­rek pi­kar­dyj­ski i spa­niel pi­kar­dyj­ski - rasy psów


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Pi­kar­dii lub Pi­kar­dyj­czy­ków

 (1.2) po­cho­dzą­cy z Pi­kar­dii lub wyt­wo­rzo­ny na tam­tej­szy spo­sób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. et­no­lekt ro­mań­ski, bli­sko po­wią­za­ny z fran­cu­skim, uży­wa­ny w Pi­kar­dii i czę­ści Bel­gii;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikardyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem pi­kar­dyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem pi­kar­dyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku pi­kar­dyj­skim


Źródła:

Wiktionary

Pikardzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Pi­kar­dią lub Pi­kar­dyj­czy­ka­mi


Źródła:

Wiktionary

Pikarejski

po­wieść, opo­wieść pi­ka­rej­ska, ro­mans pi­ka­rej­ski: ro­mans awan­tur­ni­czy, któ­re­go głów­nym bo­ha­te­rem jest be­zdom­ny włó­czę­ga przed­sta­wio­ny w sa­ty­rycz­nym obra­zie epoki; po­wieść ło­trzy­kow­ska (ro­mans ło­trzy­kow­ski); po­wieść szel­mow­ska (ro­mans szel­mow­ski)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. zwią­za­ny z po­wie­ścią pi­ka­rej­ską (po­wie­ścią ło­trzy­kow­ską, po­wie­ścią szel­mow­ską), do­ty­czą­cy tego ro­dza­ju po­wie­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikareska

po­wieść ło­trzy­kow­ska; pi­ca­re­sca; ro­mans awan­tur­ni­czy, na­le­żą­cy do li­te­ra­tu­ry lu­do­wo-mie­szczań­skiej, w któ­rym przed­sta­wie­nie losów przed­się­bior­cze­go i prze­bie­głe­go włó­czę­gi-oszu­sta służy uka­za­niu sa­ty­rycz­ne­go obra­zu epoki


Źródła:

SJP.pl

Pikas

po­tocz­nie: obraz, wzór de­ko­ra­cyj­ny ko­ja­rzą­cy się z obra­za­mi Pabla Pi­cas­sa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ab­strak­cyj­ne ma­lar­stwo bądź rzeź­ba; ele­ment zdob­ni­czy nie­zbyt zro­zu­mia­ły dla laika

 (1.2) pot. coś brzyd­kie­go

 (1.3) pot. coś niez­ro­zu­mia­łe­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikawa

po­tocz­nie: serce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. więz. serce

 (1.2) gwał­tow­ne pi­ka­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikawka

zdrob­nie­nie od: pi­ka­wa (serce)


Źródła:

SJP.pl

Pikać

po­tocz­nie:
1. wy­da­wać krót­ki, słaby, ury­wa­ny głos; pi­szczeć;
2. o sercu: bić, ude­rzać;
3. kłuć lekko kogoś lub coś;
4. po­tocz­nie w me­diach: za­głu­szać wy­po­wiedź pi­szczą­cym dźwię­kiem


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pi­knąć, za­pi­kać)

 (1.1) wy­da­wać krót­kie sy­gna­ły dźwię­ko­we

 (1.2) pot. bić jako serce

 (1.3) pot. kłuć lekko


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikelhauba

skó­rza­ny hełm okuty bla­chą i za­koń­czo­ny ostrym gro­tem, no­szo­ny daw­niej przez woj­sko pru­skie i nie­miec­kie; pi­kiel­ha­u­ba


Źródła:

SJP.pl

Pikfał

lina, która wraz z gar­da­fa­łem służy do sta­wia­nia i zrzu­ca­nia żagla ga­flo­we­go


Pik­fał – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go wy­stę­pu­ją­cy przy oża­glo­wa­niu ga­flo­wym. Fał ten mo­co­wa­ny jest do piku gafla zaz­wy­czaj przez wo­dzik (pro­wad­ni­cę). Przy żaglu wy­stę­pu­je w parze z gar­da­fa­łem. Pod­czas sta­wia­nia oża­glo­wa­nia w pier­wszej ko­lej­no­ści wy­bie­ra­ny jest pik­fał, aby unieść pik gafla, a na­stęp­nie oba pik­fał i gar­da­fał.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piki

1. broń z dłu­gie­go drzew­ca i ma­łe­go ostre­go grotu, uży­wa­na daw­niej przez pie­cho­tę eu­ro­pej­ską;
2. gęsta, prąż­ko­wa­na tka­ni­na jed­wab­na lub ba­weł­nia­na


Piki – gra kar­cia­na dla czte­rech osób. Gra się pełną talią kart, atu­tem jest za­wsze pik. Osoby sie­dzą­ce na­prze­ciw sie­bie grają razem w parze.

Gra skła­da się z de­kla­ra­cji i roz­gryw­ki.

Każdy gracz otrzy­mu­je 13 kart i de­kla­ru­je, ile weź­mie lew (od zera do trzy­na­stu).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikieciara

1. po­tocz­nie: uczest­nicz­ka pi­kie­ty;
2. śro­do­wi­sko­wo: pro­sty­tut­ka


Źródła:

SJP.pl

Pikieciarz

po­tocz­nie: ten, kto pi­kie­tu­je


Źródła:

SJP.pl

Pikiel

ką­piel gar­bar­ska sto­so­wa­na do pi­klo­wa­nia skór


Źródła:

SJP.pl

Pikielhauba

skó­rza­ny hełm okuty bla­chą i za­koń­czo­ny ostrym gro­tem, no­szo­ny daw­niej przez woj­sko pru­skie i nie­miec­kie; pi­kel­ha­u­ba


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. ro­dzaj hełmu woj­sko­we­go lub po­li­cyj­ne­go, zaz­wy­czaj wy­ko­na­ne­go ze skóry i za­koń­czo­ne­go gro­tem, sto­so­wa­ne­go m.in. w woj­sku Ce­sar­stwa Nie­miec­kie­go;


Pi­kiel­ha­u­ba (niem. "Pic­kel­ha­u­be") – ro­dzaj hełmu zwień­czo­ne­go cha­rak­te­ry­stycz­nym szpi­kul­cem, z dzwo­nem wy­ko­ny­wa­nym naj­czę­ściej ze skóry lub stali.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikieta

1. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa pro­te­sta­cyj­na lub sam pro­test pro­wa­dzo­ny przez tę grupę;
2. daw­niej o war­cie, służ­bie war­tow­ni­czej;
3. dawna fran­cu­ska gra kar­cia­na opra­co­wa­na i roz­po­wszech­nio­na przez Char­les'a Pic­qu­et'a, nieg­dyś znana pod nazwą ronflé


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ak­tyw­na forma de­mon­stra­cji lub pro­te­stu w spra­wie spo­łecz­nej lub po­li­tycz­nej przed sie­dzi­bą ja­kiejś in­sty­tu­cji lub w innym pu­blicz­nym miej­scu

 (1.2) przest. grupa ro­bot­ni­ków ob­no­szą­ca pla­ka­ty przed straj­ku­ją­cym za­kła­dem i blo­ku­ją­ca wej­ście ła­mi­straj­ków

 (1.3) jedna ze sta­rych gier kar­cia­nych dla dwóch osób, po­cho­dzą­ca z Fran­cji;

 (1.4) przest. okre­śle­nie jed­nost­ki pie­cho­ty, ka­wa­le­rii albo wy­su­nię­te­go po­ste­run­ku woj­sko­we­go

 (1.5) geod. bud. punkt po­mia­ru wy­so­ko­ścio­we­go lub sy­tu­a­cyj­ne­go

 (1.6) środ. ge­jow­skie miej­sce spot­kań osób po­szu­ku­ją­cych ano­ni­mo­we­go seksu;

 (1.7) sport. w kro­kie­cie kołek, od któ­re­go roz­po­czy­na­na jest gra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikietaż

oz­na­cze­nie od­le­gło­ści na tra­sie; ki­lo­me­traż, ki­lo­me­tra­cja


Pi­kie­taż ("ki­lo­me­traż", "ki­lo­me­tra­cja") – okre­śle­nie miej­sca na dro­dze lub linii ko­le­jo­wej po­przez po­da­nie od­le­gło­ści od jej po­cząt­ku. Od­le­głość tę na ogół po­da­je się z do­kład­no­ścią do 1 metra w for­ma­cie "(km) xx+yyy" lub "xx,yyy (km)", gdzie:

Na dro­gach i li­niach ko­le­jo­wych w Pol­sce pi­kie­taż jest po­da­wa­ny na słup­kach roz­mie­szczo­nych co 100 me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikietażowy

→ pi­kie­taż


Patrz:pikietaż

Źródła:

SJP.pl

Pikietować

1. zbie­rać się w grupę pro­te­sta­cyj­ną lub pro­te­sto­wać, naj­czę­ściej przed gma­chem ja­kie­goś urzę­du;
2. po­tocz­nie: pil­no­wać, strzec cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pikietowy

→ pi­kie­ta


Patrz:pikieta

Źródła:

SJP.pl

Pikinier

w ar­miach XVI-XVIII w.: żoł­nierz pie­cho­ty wy­po­sa­żo­ny w pikę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz wal­czą­cy przy uży­ciu piki (cza­sem kosy);


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikinierski

→ pi­ki­nier


Patrz:pikinier

Źródła:

SJP.pl

Pikle

ugo­to­wa­ne ka­wał­ki za­ma­ry­no­wa­nych w occie wa­rzyw


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. ma­ry­no­wa­ne wa­rzy­wa w ostrej za­le­wie oc­to­wej


Pikle – mie­szan­ka ogór­ków, mar­chwi, dyni, ce­bu­li i zie­lo­nych po­mi­do­rów w ostrej ma­ry­na­cie wa­rzyw­nej.

Po wstęp­nym kro­je­niu wa­rzy­wa zo­sta­ją po­so­lo­ne i są prze­cho­wy­wa­ne w ema­lio­wa­nej misce bądź ka­mien­nym garn­ku. Po od­ce­dze­niu płynu, na­gro­ma­dzo­ne­go w wy­ni­ku pro­ce­sów che­micz­nych za­i­ni­cjo­wa­nych przez sól, wa­rzy­wa zo­sta­ją umie­szczo­ne w sło­i­kach i za­la­ne ma­ry­na­tą w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze, spo­rzą­dzo­ną na bazie wody, cukru, gor­czy­cy i octu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikling

śledź lekko so­lo­ny i wę­dzo­ny w go­rą­cym dymie


Pi­kling – hand­lo­wa nazwa wę­dzo­ne­go śle­dzia. Pi­kling jest to śledź wę­dzo­ny w ca­ło­ści – z wnętrz­no­ścia­mi (w tym rów­nież z mle­czem lub ikrą). Pi­kling po­cho­dzi z kuch­ni nie­miec­kiej, a przy­rzą­dza i spo­ży­wa się go rów­nież w Pol­sce, na Wy­spach Bry­tyj­skich, w Ho­lan­dii oraz w Nor­we­gii. Wę­dzo­ne na go­rą­co w dymie o tem­pe­ra­tu­rze po­wy­żej 40 stop­ni Cel­sju­sza, nie wy­ma­ga­ją go­to­wa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikloram

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako bar­dzo sku­tecz­ny fi­to­tok­sycz­ny bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy


Pi­klo­ram – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z naj­sku­tecz­niej­szych fi­to­tok­sycz­nych bo­jo­wych środ­ków tru­ją­cych.

Tor­don jest bia­łym prosz­kiem, roz­pu­szcza się w wo­dzie, nie­roz­pu­szczal­ny w ole­jach. Jako po­chod­na na­le­ży do grupy her­bi­cy­dów opar­tych na struk­tu­rze pi­ry­dy­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piklować

ob­my­wać su­ro­wą skórę pod­czas ką­pie­li gar­bar­skiej w celu za­kon­ser­wo­wa­nia jej przed wła­ści­wym gar­bo­wa­niem


Źródła:

SJP.pl

Piklowy

→ pikle


Patrz:pikle

Źródła:

SJP.pl

Pikniczek

zdrob­nie­nie od: pi­knik


Źródła:

SJP.pl

Piknik

za­ba­wa to­wa­rzy­ska na wol­nym po­wie­trzu poza mia­stem; wy­ciecz­ka; ma­jów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj wy­po­czyn­ku na łonie na­tu­ry z je­dze­niem za­bra­nym ze sobą;

 (1.2) kib. lek­cew. kibic, który przy­cho­dzi na mecze, ale nie an­ga­żu­je się w ruch ki­bi­cow­ski


Pi­knik – forma wy­po­czyn­ku, po­le­ga­ją­ca na spo­ży­wa­niu po­sił­ku na świe­żym po­wie­trzu.

Sam ter­min wy­wo­dzi się z ję­zy­ka fran­cu­skie­go ("pique-nique"), choć jego ety­mo­lo­gia po­zo­sta­je przed­mio­tem dy­sku­sji. Naj­czę­ściej wska­zu­je się na po­łą­cze­nie cza­sow­ni­ka "pi­qu­er" („sku­bać, pod­ja­dać”) z rze­czow­ni­kiem "nique" oz­na­cza­ją­cym dro­biazg lub bła­host­kę, co pier­wot­nie od­no­si­ło się do nie­for­mal­ne­go cha­rak­te­ru po­sił­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piknikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­bie­nie pi­kni­ku


Źródła:

Wiktionary

Piknikować

jeść, bawić się pod­czas pi­kni­ku (za­ba­wy to­wa­rzy­skiej na wol­nym po­wie­trzu poza mia­stem), uczest­ni­czyć w pi­kni­ku


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. robić pi­knik


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piknikowicz

pi­kni­ko­wiec;
1. uczest­nik pi­kni­ku;
2. śro­do­wi­sko­wo: sym­pa­tyk piłki noż­nej, który na wi­dow­ni tylko ob­ser­wu­je grę i nie an­ga­żu­je się w do­ping i spra­wy klu­bo­we; pi­knik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik pi­kni­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piknikowiec

pi­kni­ko­wicz;
1. uczest­nik pi­kni­ku;
2. śro­do­wi­sko­wo: sym­pa­tyk piłki noż­nej, który na wi­dow­ni tylko ob­ser­wu­je grę i nie an­ga­żu­je się w do­ping i spra­wy klu­bo­we; pi­knik


Źródła:

SJP.pl

Piknikowy

przez­na­czo­ny na pi­knik, po­moc­ny w przy­go­to­wa­niu, zor­ga­ni­zo­wa­niu pi­kni­ku (np. ple­cak pi­kni­ko­wy, kosz pi­kni­ko­wy) lub zwią­za­ny w jakiś inny spo­sób z pi­kni­kiem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­kni­kiem, do­ty­czą­cy pi­kni­ku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piknięcie

po­tocz­nie: za­pi­szczeć, wydać krót­ki, słaby głos, naj­czę­ściej ury­wa­ny lub ude­rzyć, ukłuć, po­draż­nić coś


Źródła:

SJP.pl

Piknometr

gę­sto­ścio­mierz do oz­na­cza­nia gę­sto­ści cie­czy i ciał sta­łych


Pi­kno­metr (od gr. "πυκνός" „gęsty” i "μέτρον" „miara”) – na­czy­nie szkla­ne, które poz­wa­la na do­kład­ny po­miar masy cie­czy przy ści­śle okre­ślo­nej ob­ję­to­ści. Me­to­da pi­kno­me­trycz­na jest jed­nym z naj­prost­szych spo­so­bów wyz­na­cza­nia gę­sto­ści cie­czy (metod den­sy­me­trycz­nych).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piknometryczny

→ pi­kno­metr


Patrz:piknometr

Źródła:

SJP.pl

Piknąć

po­tocz­nie: za­pi­szczeć, wydać krót­ki, słaby głos, naj­czę­ściej ury­wa­ny lub ude­rzyć, ukłuć, po­draż­nić coś


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pikać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pikać.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikofarad

bi­lio­no­wa część fa­ra­da (jed­nost­ki po­jem­no­ści elek­trycz­nej rów­nej przy­ro­sto­wi war­to­ści po­ten­cja­łu o jed­ne­go wolta, po do­star­cze­niu ła­dun­ku jed­ne­go ku­lom­ba)


Źródła:

SJP.pl

Pikogram

jed­nost­ka masy równa jed­nej bi­lio­no­wej grama


Źródła:

SJP.pl

Pikolaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pi­ko­lak


Źródła:

Wiktionary

Pikolak

daw­niej o chłop­cu usłu­gu­ją­cym w miej­scach pu­blicz­nych, naj­czę­ściej w ho­te­lach, ka­wiar­niach i re­sta­u­ra­cjach; pi­ko­lo; pic­co­lo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. chło­pak usłu­gu­ją­cy w re­sta­u­ra­cji, ho­te­lu, itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikolina

po­chod­na pi­ry­dy­ny uży­wa­na m.in. jako roz­pu­szczal­nik i do ska­ża­nia de­na­tu­ra­tu


Źródła:

SJP.pl

Pikolitr

jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa jed­nej bi­lio­no­wej litra


Źródła:

SJP.pl

Pikolo

daw­niej o chłop­cu usłu­gu­ją­ce­mu w miej­scach pu­blicz­nych, naj­czę­ściej w ho­te­lach, ka­wiar­niach lub re­sta­u­ra­cjach; pic­co­lo, pi­ko­lak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. chło­pak usłu­gu­ją­cy w re­sta­u­ra­cji, ho­te­lu, itp.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) muz. ro­dzaj fletu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikometr

jed­nost­ka dłu­go­ści równa jed­nej bi­lio­no­wej metra (skrót: pm)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka ukła­du SI, jedna bi­lio­no­wa metra;


Pi­ko­metr (sym­bol: pm) – pod­wie­lo­krot­ność metra, pod­sta­wo­wej jed­nost­ki dłu­go­ści w ukła­dzie SI. Jeden pi­ko­metr równa się 10−12 m. W no­ta­cji na­u­ko­wej można go za­pi­sać jako 1 E-12 m oz­na­cza­ją­cy 0,000 000 000 001 × 1 m (jedna bi­lio­no­wa część metra).

Jest równy jed­nej mi­lio­no­wej mi­kro­me­tra (mi­kro­na) i był na­zy­wa­ny mi­kro­mi­kro­nem lub bi­kro­nem (nazwa od jed­nej bi­lio­no­wej czę­ści metra).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikornawirus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­cor­na­vi­ri­dae|ref=tak., wirus z ro­dzi­ny ma­łych wi­ru­sów o iko­sa­e­dral­nej sy­me­trii kap­sy­du z jed­no­ni­cio­wym RNA o do­dat­niej po­lar­no­ści;


Źródła:

Wiktionary

Pikosatelita

Pi­ko­sa­te­li­ta, pico-sa­te­li­ta, pi­co­sat – ro­dzaj mi­nia­tu­ro­we­go sztucz­ne­go sa­te­li­ty. Typ urzą­dzeń o wadze od 0,1 do 1 kg. Do tej ka­te­go­rii za­li­cza się rów­nież sa­te­li­ty okre­śla­ne jako CubeSat, czyli urzą­dze­nia w for­mie sze­ścia­nu o po­jem­no­ści 1 de­cy­me­tra sze­ścien­ne­go i masie około 1 kg.


Źródła:

Wikipedia

Pikosekunda

jed­nost­ka czasu równa 10^(-12) se­kun­dy (skrót: ps)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. jed­nost­ka czasu równa jed­nej bi­lio­no­wej czę­ści se­kun­dy;


Pi­ko­se­kun­da (ps) – jed­nost­ka czasu w ukła­dzie SI równa jed­nej bi­lio­no­wej se­kun­dy:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikot

pę­tel­ki ro­bio­ne szy­deł­kiem na brze­gu chu­stecz­ki, koł­nie­rzy­ka; pi­ko­tek; pi­kot­ka


Źródła:

SJP.pl

Pikotek

pę­tel­ki ro­bio­ne szy­deł­kiem na brze­gu chu­stecz­ki, koł­nie­rzy­ka.; pikot; pi­kot­ka


Pi­ko­tek, pikot, pi­kot­ka – pę­tel­ka z nici wy­ko­na­na w celu użyt­ko­wym lub zdob­ni­czym wzdłuż kra­wę­dzi ko­ron­ki lub wstąż­ki, ro­bót­ki szy­deł­ko­wej, tka­ni­ny dzia­nej lub we fry­wo­lit­ce. Pętle róż­nią się roz­mia­rem i formą (drob­ne oczka, ząbki, pę­tel­ki) w za­leż­no­ści od ich funk­cji i za­my­słu ar­ty­stycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikotka

pę­tel­ki ro­bio­ne szy­deł­kiem na brze­gu chu­stecz­ki, koł­nie­rzy­ka.; pikot; pi­ko­tek


Źródła:

SJP.pl

Pikotyt

mi­ne­rał z grupy spi­ne­li


Źródła:

SJP.pl

Pikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wzór ut­wo­rzo­ny przez zszy­wa­nie dwóch tka­nin;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pikowany

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ma­te­riał izo­la­cyj­ny wszy­ty po­mię­dzy dwie tka­ni­ny


Źródła:

Wiktionary

Pikować

1. prze­szy­wać ście­giem kilka warstw ma­te­ria­łu;
2. robić prze­strzeń dla gęsto ros­ną­cych ro­ślin, roz­sa­dza­jąc je;
3. wy­ko­ny­wać ma­newr lot­ni­czy w po­sta­ci pio­no­we­go lotu w dół


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) le­cieć ostro w dół

 (1.2) kraw. prze­szy­wać ście­giem war­stwę tka­nin

 (1.3) ogrod. sa­dzić uko­rze­nio­ne ro­śli­ny w doł­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikownik

krót­ki, ostry kołek z me­ta­lu lub drew­na do two­rze­nia ot­wo­rów, w które sadzi się ro­śli­ny; pi­ku­lec


Źródła:

SJP.pl

Pikowy

1. przy­miot­nik od: pik
2. przy­miot­nik od: pika


Źródła:

SJP.pl

Pikraminowy

kwas pi­kra­mi­no­wy: zre­du­ko­wa­ny za po­mo­cą pod­siar­czy­nu so­do­we­go kwas pi­kry­no­wy, nieg­dyś wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako do­da­tek do kos­me­ty­ków, dziś wy­co­fa­ny z ta­kie­go za­sto­so­wa­nia


Źródła:

SJP.pl

Pikrat

sól pow­sta­ła z po­łą­cze­nia kwasu pi­kry­no­we­go z innym związ­kiem che­micz­nym


Źródła:

SJP.pl

Pikromeryt

mi­ne­rał o cha­rak­te­ry­stycz­nym gorz­kim smaku, uwod­nio­ny siar­czan po­ta­su i ma­gne­zu


Źródła:

SJP.pl

Pikrotoksyna

sil­nie tru­ją­cy or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, do­brze roz­pu­szczal­ny w wo­dzie i al­ko­ho­lach, wy­o­dręb­nia­ny z na­sion niek­tó­rych ro­ślin az­ja­tyc­kich


Pi­kro­tok­sy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach az­ja­tyc­kich pną­czy "Ana­mir­ta coc­cu­lus", wy­ka­zu­ją­cy silne dzia­ła­nie tok­sycz­ne.

Two­rzy be­zbarw­ne krysz­ta­ły w for­mie igieł o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia 203,5 °C, do­brze roz­pu­szczal­ne w eta­no­lu i go­rą­cej wo­dzie. Dzia­ła­nie tok­sycz­ne ob­ja­wia się uczu­ciem pa­le­nia w jamie ust­nej, roz­sze­rze­niem źre­nic, śli­no­to­kiem, wy­mio­ta­mi, pra­gnie­niem, za­wro­ta­mi głowy, uczu­ciem lęku, osła­bie­niem i śpiącz­ką. LD50 dla szczu­rów wy­no­si 33,3 μg/kg.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikrynian

sól kwasu pi­kry­no­we­go, pow­sta­ła pod­czas re­ak­cji tego kwasu z niek­tó­ry­mi me­ta­la­mi i za­sa­da­mi


Źródła:

SJP.pl

Pikryniany

sól kwasu pi­kry­no­we­go, pow­sta­ła pod­czas re­ak­cji tego kwasu z niek­tó­ry­mi me­ta­la­mi i za­sa­da­mi


Pi­kry­nia­ny – sole kwasu pi­kry­no­we­go (tri­ni­tro­fe­no­lu). Są w więk­szo­ści żół­ty­mi sub­stan­cja­mi kry­sta­licz­ny­mi. Two­rzą się w wy­ni­ku re­ak­cji tri­ni­tro­fe­no­lu z od­po­wied­ni­mi me­ta­la­mi lub za­sa­da­mi. Mają wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we, z re­gu­ły sil­niej­sze od kwasu pi­kry­no­we­go, stąd niek­tó­re z nich są sto­so­wa­ne jako ma­te­ria­ły wy­bu­cho­we (zwy­kle ini­cju­ją­ce).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikrynowy

kwas pi­kry­no­wy: zwią­zek ni­tro­wy w po­sta­ci zie­lon­ka­wych lub bia­ła­wych krysz­tał­ków, wy­bu­cho­wy i sil­nie tru­ją­cy, nieg­dyś sto­so­wa­ny w po­ci­skach ar­ty­le­ryj­skich


Źródła:

SJP.pl

Pikryt

ży­ło­wa skała mag­mo­wa


Pi­kryt, por­fi­ryt pi­kry­to­wy – ciem­na skała mag­mo­wa: wy­lew­na lub hi­pa­bi­sal­na. Drob­no- lub śred­nio­ziar­ni­sta o struk­tu­rze por­fi­ro­wej. W skła­dzie naj­licz­niej­szy jest oli­win i augit ty­ta­no­wy, może za­wie­rać też w znacz­niej­szych ilo­ściach takie mi­ne­ra­ły jak horn­blen­da i pla­gio­klaz. Za­wie­ra mało krze­mion­ki, po­ni­żej 45%.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piksa

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piksel

najm­niej­szy ele­ment obra­zu bit­ma­po­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. najm­niej­szy jed­no­li­ty ele­ment obra­zu wyś­wiet­la­ne­go na ekra­nie, dru­ko­wa­ne­go lub uzy­ski­wa­ne­go za po­mo­cą urzą­dzeń przet­wa­rza­nia obra­zu (apa­rat cy­fro­wy, ska­ner);


Pik­sel ( pixel) – najm­niej­szy jed­no­li­ty (przed­sta­wia­ją­cy kon­kret­ny kolor) ele­ment obra­zu pre­zen­to­wa­ne­go na urzą­dze­niach cy­fro­wych lub w for­mie dru­ko­wa­nej cy­fro­wo. Nazwa pik­sel jest zbit­ką an­giel­skich słów pic­tu­res oraz ele­ment.

Jeden pik­sel w od­nie­sie­niu do mo­ni­to­rów kom­pu­te­ro­wych to bar­dzo mały kwa­drat (zwy­kle w gra­ni­cach 0,28 mm, co daje 90 ppi), pro­sto­kąt lub ewen­tu­al­nie trój­kąt wi­dzial­ny z od­le­gło­ści użyt­ko­wej jako wy­peł­nio­ny jed­no­li­tym ko­lo­rem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikselizacja

znieksz­tał­ce­nie obra­zu cy­fro­we­go bądź obra­zu wideo tak, że wi­docz­ne są duże pik­se­le za­miast obra­zu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ce­lo­we za­ma­za­nie obra­zu kwa­dra­ta­mi pik­se­li

 (1.2) wada tech­nicz­na obra­zu, na któ­rym wi­docz­ne są nie­po­żą­da­ne pik­se­le;


Pik­se­li­za­cja (pot. "pik­se­lo­za") – zja­wi­sko de­for­ma­cji obra­zu po­le­ga­ją­ce na jego wyś­wiet­la­niu w spo­sób wi­docz­ny, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne wiąz­ki pik­se­li, które nie są wi­docz­ne, gdy obraz jest wi­dzia­ny w pom­niej­sze­niu, z więk­szej od­le­gło­ści lub gdy za­sto­so­wa­no mniej­szy sto­pień kom­pre­sji. W znacz­nym stop­niu zja­wi­sko pik­se­li­za­cji można zmi­ni­ma­li­zo­wać dzię­ki tech­ni­kom re­duk­cji ar­te­fak­tów, m.in. an­ty­a­lia­sin­go­wi oraz dit­he­rin­go­wi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pikselizować

znieksz­tał­cać obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; pik­se­lo­wać


Źródła:

SJP.pl

Pikselować

znieksz­tał­cać obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; pik­se­li­zo­wać


Źródła:

SJP.pl

Pikselowy

→ pik­sel


Patrz:piksel

Źródła:

SJP.pl

Pikseloza

wy­stę­po­wa­nie wi­docz­nych pik­se­li na obra­zie cy­fro­wym lub video


Źródła:

SJP.pl

Piktawia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. daw. Po­i­tou (hi­sto­rycz­na pro­win­cja fran­cu­ska)


Źródła:

Wiktionary

Piktografia

grupa ści­śle okre­ślo­nych zna­ków wy­ko­rzy­sty­wa­nych jako za­mien­ni­ki liter przy za­pi­sy­wa­niu słów, tre­ści


Źródła:

SJP.pl

Piktograficzny

zwią­za­ny z pik­to­gra­fią (grupą ści­śle okre­ślo­nych zna­ków wy­ko­rzy­sty­wa­nych jako za­mien­ni­ki liter przy za­pi­sy­wa­niu słów, tre­ści), od­no­szą­cy się do pik­to­gra­fii


Źródła:

SJP.pl

Piktogram

1. wyraz przed­sta­wio­ny za po­mo­cą obraz­ka;
2. sym­bol jed­noz­nacz­nie ro­zu­mia­ny przez ludzi wszyst­kich na­ro­do­wo­ści;
3. cha­rak­te­ry­stycz­na forma w po­sta­ci kilku łą­czą­cych się figur, pow­sta­łych po zgnie­ce­niu łanów zboża na po­lach upraw­nych, we­dług niek­tó­rych wsku­tek in­ge­ren­cji istot po­za­ziem­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ję­cie przed­sta­wio­ne obra­zem;


Pik­to­gram ( pic­tus — „na­ry­so­wa­ny” i γράμμα "grámma" — „pismo”) – przed­sta­wie­nie po­ję­cia (opi­sy­wa­ne­go wy­ra­zem bądź rów­no­waż­ni­kiem zda­nia) za po­mo­cą obraz­ka w oder­wa­niu od za­pi­su. Pik­to­gra­ma­mi są np. hie­ro­gli­fy, znaki dro­go­we i ostrze­gaw­cze, oz­na­cze­nia prze­ciw­po­ża­ro­we. Formą pik­to­gra­mu jest rów­nież ide­o­gram.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piktorial

fo­to­gra­fia lub seria fo­to­gra­fii, na któ­rych model lub mo­del­ka są nadzy lub pra­wie nadzy; pic­to­rial


Źródła:

SJP.pl

Piktorialistyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pik­to­ria­liz­mem, do­ty­czą­cy pik­to­ria­liz­mu


Źródła:

Wiktionary

Piktorializm

nurt w fo­to­gra­fii, rza­dziej w gra­fi­ce, któ­re­go głów­nym za­ło­że­niem jest na­da­nie dzie­łu cech ty­po­wych obra­zom, dzie­łom sztu­ki ma­lar­skiej


Pik­to­ria­lizm – nurt w fo­to­gra­fii ar­ty­stycz­nej, roz­wi­ja­ją­cy się w Eu­ro­pie i Sta­nach Zjed­no­czo­nych od końca XIX wieku do około 1914 roku. Nurt ten sta­no­wił próbę uz­na­nia fo­to­gra­fii za peł­no­praw­ną dzie­dzi­nę sztuk pię­knych po­przez odej­ście od me­cha­nicz­nej re­je­stra­cji rze­czy­wi­sto­ści na rzecz in­dy­wi­du­al­nej in­ter­pre­ta­cji ar­ty­stycz­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piktorialny

→ pik­to­ria­lizm


Patrz:piktorializm

Źródła:

SJP.pl

Pikturalizm

okre­śle­nie czy­stych war­to­ści ko­lo­ry­stycz­nych i fak­tu­ro­wych w ma­lar­stwie


Źródła:

SJP.pl

Piktyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pik­ta­mi, do­ty­czą­cy Pik­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pik­tyj­ski;


Źródła:

Wiktionary

Pikul

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikula

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pikulec

krót­ki, ostry kołek z me­ta­lu lub drew­na do two­rze­nia ot­wo­rów, w które sadzi się ro­śli­ny; pi­kow­nik


Źródła:

SJP.pl

Pikulina

ro­dzaj nie­wiel­kie­go fletu po­przecz­ne­go, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków; pic­co­lo, pi­ko­lo


Źródła:

SJP.pl

Pikulinista

osoba gra­ją­ca na pi­ku­li­nie (pi­ko­lu, pic­co­lu - nie­wiel­kim fle­cie po­przecz­nym, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków)


Źródła:

SJP.pl

Pikulinistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na pi­ku­li­nie (pi­ko­lu, pic­co­lu - nie­wiel­kim fle­cie po­przecz­nym, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków)


Źródła:

SJP.pl

Pikulski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pikus

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikutkowo

Pi­kut­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 292 miesz­kań­ców. Jest ósmą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Brześć Ku­jaw­ski.


Źródła:

Wikipedia

Pikuty

gra z wy­ko­rzy­sta­niem noża, w któ­rej za­da­niem osoby uczest­ni­czą­cej jest wbić nóż w zie­mię po wy­ko­na­niu jed­nej z kilku okre­ślo­nych sztu­czek


Pi­ku­ty – gra zręcz­no­ścio­wa z wy­ko­rzy­sta­niem noża, po­le­ga­ją­ca na jego wbi­ja­niu w zie­mię po wy­ko­na­niu okre­ślo­nej sztucz­ki. Daw­niej bar­dzo po­pu­lar­na gra pod­wór­ko­wa zwana rów­nież „grą w noża”.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pikuła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pikuś

po­tocz­nie:
1. coś łat­we­go, mało waż­ne­go; drob­nost­ka, pest­ka, bzdet;
2. osoba mało ważna, nie­za­słu­gu­ją­ca na uwagę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. bła­host­ka, dro­biazg, coś mało istot­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pikówka

kilka warstw ma­te­ria­łu zszy­tych ście­giem pod­czas pi­ko­wa­nia, peł­nią­cych rolę ozdób, naj­czę­ściej na koł­nie­rzu


Źródła:

SJP.pl

Pil.

skrót

 (1.1) = lotn. wojsk. pilot


Źródła:

Wiktionary

Pila

krót­ki wy­ro­stek wi­docz­ny w pre­pa­ra­tach elek­tro­mi­kro­sko­po­wych na ko­mór­kach licz­nych bak­te­rii; fim­bria


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilak

nie­wiel­ki rekin


Źródła:

SJP.pl

Pilanin

miesz­ka­niec Piły


Źródła:

SJP.pl

Pilanka

miesz­kan­ka Piły


Źródła:

SJP.pl

Pilar

naz­wi­sko


Pilar − mia­sto w Ar­gen­ty­nie wcho­dzą­ce w skład ze­spo­łu miej­skie­go Bu­e­nos Aires. We­dług spisu z roku 2001 mia­sto li­czy­ło 232 463 miesz­kań­ców. Jedna z sie­dzib Uni­wer­sy­te­tu Au­stral.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilarczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pilarek

obra­biar­ka do pi­ło­wa­nia drew­na; piła


Źródła:

SJP.pl

Pilarka

obra­biar­ka do pi­ło­wa­nia drew­na; piła


Źródła:

SJP.pl

Pilarski

→ pi­larz


Pi­lar­ski, Pi­lar­ska – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 8,5 tys. osób.


Patrz:pilarz

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilarz

ro­bot­nik, któ­re­go głów­nym na­rzę­dziem pracy jest piła lub pi­lar­ka (elek­trycz­na obra­biar­ka, naj­czę­ściej drew­na)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) drwal, który po­słu­gu­je się piłą


Pi­larz – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1701 osoby.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilarzowate

o ce­chach pi­la­rzo­wa­tych (ro­dzi­ny błon­kó­wek obej­mu­ją­cej kilka ty­się­cy ga­tun­ków, z któ­rych więk­szość to groź­ne szkod­ni­ki ro­ślin upraw­nych)


Pi­la­rzo­wa­te (Tenth­re­di­ni­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i po­drzę­du ro­śli­nia­rek, obej­mu­ją­ca ponad 5 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków. Tak­son kos­mo­po­li­tycz­ny, naj­licz­niej­szy w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej. Gą­sie­ni­co­wa­te larwy są fi­to­fa­ga­mi. Wiele ga­tun­ków to szkod­ni­ki ro­ślin upraw­nych oraz drzew le­śnych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilarzowaty

o ce­chach pi­la­rzo­wa­tych (ro­dzi­ny błon­kó­wek obej­mu­ją­cej kilka ty­się­cy ga­tun­ków, z któ­rych więk­szość to groź­ne szkod­ni­ki ro­ślin upraw­nych)


Źródła:

SJP.pl

Pilarzowe

o ce­chach pi­la­rzo­wych (na­dro­dzi­na błon­kó­wek)


Pi­la­rzo­we (Tenth­re­di­no­i­dea) – na­dro­dzi­na błon­kó­wek z po­drzę­du ro­śli­nia­rek.

Przed­sta­wi­cie­le tej grupy wy­róż­nia­ją się od in­nych ro­śli­nia­rek zwę­żo­nym poś­rod­ku przed­ple­czem, bra­kiem szwu "su­tu­ra trans­scu­ta­lis" na śród­ple­czu oraz obec­no­ścią dwóch ostróg na wierz­choł­ko­wej czę­ści go­le­ni przed­niej pary od­nó­ży.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilarzowy

o ce­chach pi­la­rzo­wych (na­dro­dzi­na błon­kó­wek)


Źródła:

SJP.pl

Pilaster

pła­ski filar przy­ścien­ny z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cy w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną; pi­lastr


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. filar usta­wio­ny przy ścia­nie lub czę­ścio­wo w nią wto­pio­ny, niez­nacz­nie wy­stę­pu­ją­cy przed lico ścia­ny;


Pi­la­ster – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny w for­mie pła­skie­go fi­la­ra, niez­nacz­nie wy­stę­pu­ją­ce­go przed lico ścia­ny. Pełni on funk­cje za­rów­no kon­struk­cyj­ną, jak i de­ko­ra­cyj­ną (rozcz­łon­ko­wu­je ścia­nę). Może sta­no­wić część obra­mie­nia ot­wo­rów okien­nych, drzwio­wych lub bram­nych. W sta­ro­żyt­no­ści pi­la­stry wy­stę­po­wa­ły dużo rza­dziej niż pół­ko­lum­ny i uży­wa­ne były głów­nie w ar­chi­tek­tu­rze rzym­skiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilastr

pła­ski filar przy­ścien­ny z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cy w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną; pi­la­ster


Źródła:

SJP.pl

Pilastrowanie

sze­reg pi­la­strów (pła­skich fi­la­rów przy­ścien­nych z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cych w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną)


Źródła:

SJP.pl

Pilastrować

sta­wiać pi­la­stry


Źródła:

SJP.pl

Pilastrowy

zwią­za­ny z pi­la­stra­mi (pła­ski­mi fi­la­ra­mi przy­ścien­ny­mi z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cy­mi w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ta­kich fi­la­rów (np. gło­wi­ca pi­la­stro­wa, trzon pi­la­stro­wy)


Źródła:

SJP.pl

Pilasty

o spo­so­bach da­chów­ko­we­go po­kry­cia da­chów: ut­wo­rzo­ny po­przez czę­ścio­we na­ło­że­nie na sie­bie da­chó­wek


Źródła:

SJP.pl

Pilaszków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pilates

sy­stem ćwi­czeń ru­cho­wych z po­cząt­ku XX wieku, po­łą­cze­nie ba­le­tu, jogi i gim­na­sty­ki izo­me­trycz­nej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sy­stem ćwi­czeń ma­ją­cy na celu roz­cią­gnię­cie i ue­la­stycz­nie­nie wszyst­kich mię­śni ciała;


Pi­la­tes – sy­stem ćwi­czeń fi­zycz­nych wy­my­ślo­ny na po­cząt­ku XX wieku przez Niem­ca Jo­se­fa Hum­ber­tu­sa Pi­la­te­sa, któ­re­go celem miało być roz­cią­gnię­cie i ue­la­stycz­nie­nie wszyst­kich mię­śni ciała. Sy­stem pi­la­tes to po­łą­cze­nie jogi, ba­le­tu i ćwi­czeń izo­me­trycz­nych. We­dług za­ło­żeń Pi­la­te­sa me­to­da ta ma się przy­czy­niać do: wzmoc­nie­nia mię­śni bez ich nad­mier­ne­go ro­zbu­do­wa­nia, od­cią­że­nia krę­go­słu­pa, po­pra­wy po­sta­wy, ue­la­stycz­nie­nia ciała, ob­ni­że­nia po­zio­mu stre­su oraz ogól­nej po­pra­wy zdro­wia osób ćwi­czą­cych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilatesowy

→ pi­la­tes


Patrz:pilates

Źródła:

SJP.pl

Pilaw

po­tra­wa po­pu­lar­na na Bli­skim Wscho­dzie, ryż z ka­wał­ka­mi ba­ra­ni­ny i ostry­mi przy­pra­wa­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa z ryżu, ostrych przy­praw i mięsa, naj­czę­ściej ba­ra­nie­go, po­cho­dzą­ca z Bli­skie­go Wscho­du;


Pilaw (tur. "pilav", pers. پلو, "polou", hindi पुलाव, "pulaw", ros. плов, "płow") – tra­dy­cyj­na po­tra­wa wschod­nia, spo­rzą­dza­na z ryżu lub bul­gu­ru z do­dat­kiem wa­rzyw, ka­wał­ków mięsa (ba­ra­ni­ny, dro­biu lub ryb) oraz dużej ilo­ści ostrych przy­praw. Dzię­ki spe­cjal­nej tech­ni­ce go­to­wa­nia (rów­nież na­zy­wa­nej pi­la­wem) zia­ren­ka ryżu po­zo­sta­ją osob­no.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilawa

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. nazwa kilku wsi na Ukra­i­nie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilawianin

miesz­ka­niec Pi­la­wy


Źródła:

SJP.pl

Pilawianka

miesz­kan­ka Pi­la­wy


Źródła:

SJP.pl

Pilawski

przy­miot­nik od: Pi­la­wa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­la­wą, do­ty­czą­cy Pi­la­wy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilch

gry­zoń na­drzew­ny; po­pie­li­ca


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zool. po­pie­li­ca


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilchowate

o ce­chach pil­cho­wa­tych (po­pie­li­co­wa­tych - gry­zo­ni z grupy poś­red­niej mię­dzy my­szo­wa­ty­mi a wie­wiór­ko­wa­ty­mi, obej­mu­ją­cej kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków o pu­szy­stym ogo­nie i cen­nym fu­trze); po­pie­li­co­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Pilchowaty

o ce­chach pil­cho­wa­tych (po­pie­li­co­wa­tych - gry­zo­ni z grupy poś­red­niej mię­dzy my­szo­wa­ty­mi a wie­wiór­ko­wa­ty­mi, obej­mu­ją­cej kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków o pu­szy­stym ogo­nie i cen­nym fu­trze); po­pie­li­co­wa­ty


Źródła:

SJP.pl

Pilchowice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilchowicki

przy­miot­nik od: Pil­cho­wi­ce


Źródła:

SJP.pl

Pilchowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pilcomayo

rzeka w Bo­li­wii


Pil­co­ma­yo – rzeka wy­cho­dzą­ca ze źró­dła w środ­ko­wych An­dach, prze­pły­wa­ją­ca przez Bo­li­wię, Pa­rag­waj i Ar­gen­ty­nę.

Mie­rzy 2500 km dłu­go­ści, a ucho­dzi w Pa­rag­wa­ju. W dol­nym biegu sta­no­wi gra­ni­cę mię­dzy Pa­rag­wa­jem a Ar­gen­ty­ną. Znaj­du­je się tu ar­gen­tyń­ski Park Na­ro­do­wy Río Pil­co­ma­yo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilczycki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pile

krót­ki wy­ro­stek wi­docz­ny w pre­pa­ra­tach elek­tro­mi­kro­sko­po­wych na ko­mór­kach licz­nych bak­te­rii; fim­bria


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilea

ro­śli­na z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych, upra­wia­na jako do­nicz­ko­wa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilecki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilers

ele­ment peł­nią­cy rolę pod­po­ry po­zio­mo uło­żo­nych czę­ści, naj­czę­ściej ka­dłu­ba stat­ków i in­nych jed­no­stek pły­wa­ją­cych


Pi­lers (pod­po­ra po­kła­do­wa) – ele­ment kon­struk­cyj­ny speł­nia­ją­cy rolę fi­la­ru, sto­so­wa­ny na pły­wa­ją­cych jed­nost­kach wod­nych do punk­to­we­go pod­pie­ra­nia po­zio­mych ele­men­tów szkie­le­tu ka­dłu­ba, któ­rym mogło gro­zić zbyt duże ugię­cie pod ob­cią­że­niem, oraz do pod­pie­ra­nia in­nych ele­men­tów o dużym na­ci­sku na małą po­wierzch­nię.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pileus

czap­ka no­szo­na przez wyz­wo­lo­nych nie­wol­ni­ków w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; czap­ka fry­gij­ska, sym­bol wol­no­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilewski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pili

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. orzech z drze­wa ka­na­recz­ni­ka, Ca­na­rium L.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. ter. od: pilić

 (2.2) 3. os. przesz. mos. od: pić


Źródła:

Wiktionary

Pilica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. rzeka w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce, lewy do­pływ Wisły;

 (1.2) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ślą­skim;


Pi­li­ca – rzeka w po­łud­nio­wej i cen­tral­nej Pol­sce, naj­więk­szy i naj­dłuż­szy lewy do­pływ Wisły. Dłu­gość rzeki wy­no­si 319 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 8341 km². Rzeka wy­pły­wa z dwóch kra­so­wych źró­deł po­ło­żo­nych bli­sko mia­stecz­ka Pi­li­ca w po­wie­cie za­wier­ciań­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilichowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pilichowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pilichówko

Pi­li­chów­ko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo.

W la­tach 1954-1960 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pi­li­chów­ko, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Da­ni­sze­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pilicki

przy­miot­nik od: Pi­li­ca


przy­miot­nik

 (1.1) od Pi­li­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piliczanin

miesz­ka­niec Pi­li­cy (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piliczanka

miesz­kan­ka Pi­li­cy (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pilidium

wolno pły­wa­ją­ca larwa wstęż­nic o ciele po­kry­tym rzę­ska­mi, w kształ­cie po­dob­nym do dzwo­nu


Źródła:

SJP.pl

Pilik

ptak z rzędu pi­li­ków; tro­gon


Źródła:

SJP.pl

Pilikowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piling

pe­e­ling;
1. za­bieg kos­me­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny w celu usu­nię­cia mart­we­go na­skór­ka;
2. kos­me­tyk uży­wa­ny do ta­kie­go za­bie­gu; ście­rak


Źródła:

SJP.pl

Pilingować

usu­wać zro­go­wa­cia­łe czę­ści na­skór­ka i oczy­szczać skórę; pe­e­lin­go­wać


Źródła:

SJP.pl

Pilingowy

→ pi­ling; pe­e­lin­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Pilipczuk

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilipiuk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pilitowo

Pi­li­to­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go. Po­ło­żo­na 1 km od trasy nr 7 War­sza­wa - Gdańsk i około 3 km od Płoń­ska w kie­run­ku War­sza­wy.


Źródła:

Wikipedia

Pilić

po­tocz­nie: na­glić, po­pę­dzać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przy­na­glać kogoś do cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilker

ro­dzaj przy­nę­ty węd­kar­skiej w po­sta­ci nie­wiel­kiej sztucz­nej rybki z kot­wicz­ką lub ha­czy­kiem, wy­ko­rzy­sty­wa­nej pod­czas po­ło­wów me­to­dą spin­nin­go­wą


Pil­ker – przy­nę­ta sto­so­wa­na głów­nie w węd­kar­stwie mor­skim.

Przy­po­mi­na kształ­tem małe rybki. Obec­nie w wielu kształ­tach i bar­wach. Pil­ker uz­bro­jo­ny jest zaz­wy­czaj w jedną, lub dwie kot­wi­ce, czę­sto za­koń­czo­ne ko­lo­ro­wy­mi nit­ka­mi, lub sztucz­ną muchą. Gra­ma­tu­ra w prze­dzia­le od 40 g do 1 kg.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilling

[czy­taj: pi­ling] pro­ces kos­ma­ce­nia się tka­nin


Zo­bacz też: Pil­ling (An­glia) – miej­sco­wość w hrab­stwie Lan­cas­hi­re (An­glia).

Pil­ling − pro­ces two­rze­nia się sku­pisk splą­ta­nych włó­kie­nek (ku­le­czek) na po­wierzch­ni wy­ro­bów włó­kien­ni­czych pod wpły­wem tar­cia, pod­czas ich użyt­ko­wa­nia. Szcze­gól­nie wy­stę­pu­je w tek­sty­liach z nitek za­wie­ra­ją­cych wraz z włó­kna­mi na­tu­ral­ny­mi rów­nież włó­kno che­micz­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilniczek

nie­wiel­ki pil­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki pil­nik (na­rzę­dzie słu­żą­ce do obrób­ki twar­dych ma­te­ria­łów)

 (1.2) przy­rząd do pie­lę­gna­cji paz­nok­ci


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilnicznik

pil­nicz­nik fioł­ko­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pilnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) ze sta­ran­no­ścią, z gor­li­wo­ścią

 (1.2) z wiel­ką uwagą

 (1.3) będąc przy­mu­szo­ny upły­wa­ją­cym ter­mi­nem


Źródła:

Wiktionary

Pilniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: pilno, pil­nie


Źródła:

SJP.pl

Pilniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pilny


Źródła:

SJP.pl

Pilnik

ro­dzaj na­rzę­dzia z har­to­wa­nej stali w kształ­cie pła­skiej sztab­ki o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, uży­wa­ny do ście­ra­nia, gła­dze­nia lub obra­bia­na, naj­czę­ściej ka­wał­ków drew­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ro­dzaj na­rzę­dzia z har­to­wa­nej stali w kształ­cie pła­skiej sztab­ki o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, uży­wa­ny do ście­ra­nia, gła­dze­nia lub obra­bia­na, naj­czę­ściej ka­wał­ków drew­na;


Pil­nik – na­rzę­dzie słu­żą­ce do pi­ło­wa­nia, czyli skra­wa­nia z obra­bia­nej po­wierzch­ni cien­kiej war­stwy o gru­bo­ści od 0,01 do 1 mm.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilnikarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy pil­ni­ki


Źródła:

Wiktionary

Pilnikowy

→ pil­nik


Patrz:pilnik

Źródła:

SJP.pl

Pilnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pil­no­wać.


Źródła:

Wiktionary

Pilnować

1. strzec cze­goś lub kogoś, czu­wać nad czymś lub nad kimś, naj­czę­ściej chro­niąc przed nie­bez­pie­czeń­stwem;
2. nie od­stę­po­wać od cze­goś, prze­strze­gać cze­goś;
3. pil­no­wać się: czu­wać nad sobą, uwa­żać na swoje włas­ne po­czy­na­nia


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spra­wo­wać na­dzór; strzec cze­goś lub kogoś

 (1.2) po­stę­po­wać, trzy­ma­jąc się okre­ślo­nych reguł

cza­sow­nik zwrot­ny pil­no­wać się

 (2.1) uwa­żać na sie­bie, na swoje po­stę­po­wa­nie

 (2.2) pil­no­wać (1.1) wza­jem­nie jeden dru­gie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilność

→ pilny


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia pil­nym; przy­kła­da­nie się do cze­goś; sta­ran­ność w wy­ko­ny­wa­niu czego

 (1.2) ko­niecz­ność poś­pie­chu

 (1.3) daw. czuj­na opie­ka nad kim lub nad czym


Patrz:pilny

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilny

1. gor­li­wie i rze­tel­nie coś wy­ko­nu­ją­cy; pra­co­wi­ty
2. wy­ma­ga­ją­cy poś­pie­chu, szyb­kie­go dzia­ła­nia; niez­włocz­ny, ko­niecz­ny


przy­miot­nik

 (1.1) gor­li­wie i rze­tel­nie coś wy­ko­nu­ją­cy

 (1.2) wy­ma­ga­ją­cy poś­pie­chu, szyb­kie­go dzia­ła­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilobezoar

be­zo­ar z sier­ści pow­sta­ją­cy w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym kota


Źródła:

SJP.pl

Pilocik

1. zdrob­nie­nie od: pilot;
2. część spa­do­chro­nu wy­cią­ga­ją­ca cza­szę spa­do­chro­nu z po­krow­ca pod­czas skoku


Źródła:

SJP.pl

Pilocki

→ pilot (osoba)


Źródła:

SJP.pl

Pilokarpina

al­ka­lo­id po­cho­dzą­cy z liści krze­wu po­to­śli­nu, po­bu­dza­jąc układ przyw­spół­czul­ny na­le­ży do naj­sil­niej dzia­ła­ją­cych leków śli­no­pęd­nych i na­pot­nych, sto­so­wa­ny w le­cze­niu ja­skry


Pi­lo­kar­pi­na (łac. "Pi­lo­car­pi­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id imi­da­zo­lo­wy wy­stę­pu­ją­cy w li­ściach po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich ro­ślin – "Pi­lo­car­pus ja­bo­ran­di" i "Pi­lo­car­pus mi­crop­hyl­lus" – wraz z jej ste­re­o­i­zo­me­rem – izo­pi­lo­kar­pi­ną.

Czą­stecz­ka pi­lo­kar­pi­ny zbu­do­wa­na jest z pier­ście­nia imi­da­zo­lo­we­go i lak­to­no­we­go, po­łą­czo­nych grupą me­ty­le­no­wą (–CH2-).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilokarpus

wiecz­nie zie­lo­ny krzew lub nie­wiel­kie drzew­ko z lasów tro­pi­kal­nych Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, któ­re­go li­ście są źró­dłem pi­lo­kar­pi­ny


Źródła:

SJP.pl

Pilon

pod­po­ra poś­red­nia mostu wi­szą­ce­go, na któ­rej opie­ra­ją się pasma nośne; pylon


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piloreczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żona pi­lo­rza


Źródła:

Wiktionary

Pilorekcja

stro­sze­nie się wło­sów u zwie­rząt, głów­nie pod wpły­wem chło­du


Źródła:

SJP.pl

Pilorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wła­ści­ciel tar­ta­ku


Źródła:

Wiktionary

Pilot

1. osoba opro­wa­dza­ją­ca wy­ciecz­ki;
2. osoba kie­ru­ją­ca po­ja­zdem la­ta­ją­cym;
3. osoba to­wa­rzy­szą­ca kie­row­cy raj­do­we­mu w cza­sie wy­ści­gu;
4. osoba wska­zu­ją­ca trasę wy­ści­gu ko­lar­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lotn. osoba kie­ru­ją­ca po­ja­zdem la­ta­ją­cym – stat­kiem kos­micz­nym, śmi­głow­cem lub sa­mo­lo­tem

 (1.2) tu­ryst. osoba od­po­wie­dzial­na za prze­bieg wy­ciecz­ki;

 (1.3) mar. osoba, która po­ka­zu­je i na­dzo­ru­je drogę w por­cie wod­nym lub ak­we­nie przy­brzeż­nym;

 (1.4) sport. osoba po­da­ją­ca kie­row­cy na bie­żą­co: drogę (kie­ru­nek i kąt skrę­tu) oraz op­ty­mal­ną pręd­kość prze­ja­zdu przez dany od­ci­nek trasy rajdu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. telew. od­ci­nek se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go wpro­wa­dzo­ny na próbę;

 (2.2) techn. urzą­dze­nie do ste­ro­wa­nia na od­le­głość sprzę­tem elek­tro­nicz­nym lub ma­szy­ną;

 (2.3) pot. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Glo­bi­cep­ha­la ma­cror­hyn­cus|ref=tak., zob. grind­wal krót­ko­płet­wy. (ga­tu­nek wa­le­nia)

 (2.4) techn. nie­wiel­ka tu­le­ja (pilot ru­cho­my) na­kła­da­na na na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce lub cy­lin­drycz­ny od­ci­nek na­rzę­dzia (pilot stały);


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilota

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pilot


Źródła:

Wiktionary

Pilotaż

1. umie­jęt­ność od­po­wied­nie­go po­kie­ro­wa­nia kie­row­cy sa­mo­cho­du, ster­ni­ka stat­ku, wy­ciecz­ki itp.
2. umie­jęt­ność pro­wa­dze­nia stat­ków po­wietrz­nych
3. prób­ne, spraw­dza­ją­ce dzia­ła­nia, zwy­kle w związ­ku z prze­pro­wa­dze­niem cze­goś, wdra­ża­niem cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­wa­dze­nie sa­mo­lo­tu lub in­ne­go stat­ku po­wietrz­ne­go

 (1.2) prze­pro­wa­dza­nie stat­ków przez nie­bez­piecz­ne i trud­ne do na­wi­ga­cji miej­sca

 (1.3) dzia­ła­nia prób­ne, któ­rych celem jest spraw­dze­nie cze­goś, czę­sto ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia w dzie­dzi­nie po­li­ty­ki lub go­spo­dar­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilotażowy

po­wią­za­ny z pi­lo­ta­żem (np. umie­jęt­no­ści pi­lo­ta­żo­we, grupa pi­lo­ta­żo­wa) lub wy­ko­rzy­sty­wa­ny do nauki pi­lo­ta­żu (np. po­dręcz­nik pi­lo­ta­żo­wy)


Źródła:

SJP.pl

Pilotka

1. ko­bie­ta opro­wa­dza­ją­ca wy­ciecz­ki;
2. ko­bie­ta kie­ru­ją­ca po­ja­zdem la­ta­ją­cym;
3. czap­ka za­pi­na­na pod brodą, wy­ko­na­na zwy­kle ze skóry, no­szo­na daw­niej przez lot­ni­ków, kie­row­ców


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lotn. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca sta­tek po­wietrz­ny

 (1.2) tu­ryst. ko­bie­ta opie­ku­ją­ca się tu­ry­sta­mi pod­czas wy­ciecz­ki, dba­ją­ca o ich zak­wa­te­ro­wa­nie, pro­gram itp.

 (1.3) pot. czap­ka z na­usz­ni­ka­mi za­pi­na­na pod brodą, chro­nią­ca przed wia­trem i mro­zem, no­szo­na zwy­kle przez lot­ni­ków, mo­to­cy­kli­stów lub dzie­ci i mło­dzież jako zi­mo­we na­kry­cie głowy;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilotki

1. ko­bie­ta opro­wa­dza­ją­ca wy­ciecz­ki;
2. ko­bie­ta kie­ru­ją­ca po­ja­zdem la­ta­ją­cym;
3. czap­ka za­pi­na­na pod brodą, wy­ko­na­na zwy­kle ze skóry, no­szo­na daw­niej przez lot­ni­ków, kie­row­ców


Źródła:

SJP.pl

Pilotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pi­lo­to­wać.


Źródła:

Wiktionary

Pilotować

1. kie­ro­wać stat­kiem po­wietrz­nym
2. opie­ko­wać się zwie­dza­ją­cy­mi
3. to­wa­rzy­szyć kie­row­cy, wska­zu­jąc drogę
4. je­chać przed po­ja­zdem, po­ja­zda­mi (np. z nie­bez­piecz­ny­mi ma­te­ria­ła­mi), ko­la­rza­mi itp., aby za­pew­nić bez­piecz­ny prze­jazd


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­wa­dzić sta­tek po­wietrz­ny

 (1.2) żegl. prze­pro­wa­dzać sta­tek wodny przez ob­szar trud­ny do że­glu­gi

 (1.3) tu­ryst. opie­ko­wać się tu­ry­sta­mi

 (1.4) mot. je­chać na przo­dzie po­ten­cjal­nie nie­bez­piecz­nych po­ja­zdów, ostrze­ga­jąc i za­bez­pie­cza­jąc in­nych użyt­kow­ni­ków drogi

 (1.5) sport. je­chać na czele ko­lum­ny wy­ści­gu

 (1.6) wy­ty­czać drogę roz­wo­ju; ty­czyć kie­ru­nek dzia­łań


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilotowy

kie­ro­wa­ny pi­lo­tem, zmie­nia­ny za po­mo­cą pi­lo­ta (np. pi­lo­to­wy sy­stem mo­ni­to­rin­gu) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pi­lo­tem


Źródła:

SJP.pl

Pilotówka

1. nie­wiel­ka spe­cja­li­stycz­na jed­nost­ka pły­wa­ją­ca, naj­czę­ściej uży­wa­na jako ho­low­nik;
2. ro­dzaj kurt­ki od wew­nątrz po­kry­tej po­la­rem, a od zew­nątrz nie­prze­ma­kal­nym ma­te­ria­łem


Pi­lo­tów­ka – spe­cja­li­stycz­na jed­nost­ka pły­wa­ją­ca słu­żą­ca do tran­spor­tu pi­lo­ta mor­skie­go i przed­sta­wi­cie­li in­nych or­ga­nów por­to­wych na lub ze stat­ku pod­czas ich prze­mie­szcza­nia się na re­dzie portu mor­skie­go w związ­ku z wy­ko­ny­wa­ny­mi czyn­no­ścia­mi.

Pi­lo­tów­ka­mi są zaz­wy­czaj szyb­kie ło­dzie mo­to­ro­we, zdol­ne do szyb­kie­go do­tar­cia do burty stat­ku, celem do­star­cze­nia na jego po­kład pi­lo­ta (lub też – w przy­pad­ku gdy sta­tek wy­cho­dzi z portu pro­wa­dzo­ny przez pi­lo­ta – zdję­cia go zeń).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pils

typ piwa dol­nej fer­men­ta­cji; pilz­ner, pils­ner


Źródła:

SJP.pl

Pilsik

zdrob­nie­nie od: pils


Źródła:

SJP.pl

Pilski

do­ty­czą­cy Piły (mia­sto w Pol­sce)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Piły, zwią­za­ny z Piłą, po­cho­dzą­cy z Piły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilskie

do­ty­czą­cy Piły (mia­sto w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Pilsko

do­ty­czą­cy Piły (mia­sto w Pol­sce)


Pil­sko ( Pil­sko) – szczyt w Gru­pie Pil­ska w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim. Czę­sto nazwą Pil­sko obej­mu­je się nie tylko jego głów­ną kul­mi­na­cję (1557 m), w ca­ło­ści le­żą­cą po stro­nie sło­wac­kiej, ale rów­nież cały masyw. We­dług sło­wac­kiej re­gio­na­li­za­cji są to Be­ski­dy Oraw­skie ("Oravské Be­sky­dy").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pilsner

typ piwa dol­nej fer­men­ta­cji; pilz­ner, pils


Źródła:

SJP.pl

Pilsnerek

zdrob­nie­nie od: pils­ner


Źródła:

SJP.pl

Pilsowy

→ pils


Patrz:pils

Źródła:

SJP.pl

Piltyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Łot­wie, w okrę­gu win­daw­skim;


Pil­tyń (łot. "Pil­te­ne", niem. "Pil­ten") – mia­sto na Łot­wie, w no­vad­sie Win­da­wa, 1776 miesz­kań­ców (2004), po­ło­żo­ne na wschód od rzeki Win­da­wy.

Pil­tyń to jedno z najm­niej­szych ale i naj­star­szych miast Łotwy. Gród w tym miej­scu wzmian­ko­wa­ny był już w 1295 roku, prawa miej­skie otrzy­ma­ło w roku 1557.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pilum

oszczep słu­żą­cy do walki na od­le­głość, uży­wa­ny daw­niej przez sta­ro­żyt­nych le­gio­ni­stów rzym­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (w sta­ro­żyt­no­ści) oszczep uży­wa­ny przez rzym­skich le­gio­ni­stów;


Pilum (łac. "oszczep", licz­ba mnoga "pila") – oszczep, naj­praw­do­po­dob­niej po­cho­dze­nia etru­skie­go lub sam­nic­kie­go, udo­sko­na­lo­ny i uży­wa­ny przez Rzy­mian w całym okre­sie ist­nie­nia pań­stwa rzym­skie­go.

Na po­cząt­ku re­pu­bli­ki rzym­skiej le­gio­ni­ści pier­wszej ("ha­sta­ti") i dru­giej ("prin­ci­pes") linii ma­ni­pu­łów w le­gio­nie byli wy­po­sa­że­ni w dwa pila: więk­sze, okre­śla­ne "pilum emi­nus" („pilum z da­le­ka”) oraz mniej­sze, zwane z kolei "pilum com­mi­nus" („pilum z bli­ska”).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilzner

typ piwa dol­nej fer­men­ta­cji; pils, pils­ner


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj piwa


Pilz­ner (pil­se­ner, pils, pil­sen, pils­ner) – typ piwa fer­men­ta­cji dol­nej. Nazwę swoją piwo to zaw­dzię­cza miej­sco­wo­ści Pilz­no (Plzeň) w Cze­chach, gdzie w 1842 roku opra­co­wa­no jego ory­gi­nal­ną re­cep­tu­rę. Po raz pier­wszy w obro­cie hand­lo­wym zna­la­zło się to piwo pod marką Pils­ner Ur­qu­ell.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilzneński

przy­miot­nik od: Pilz­no; pilź­nień­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pilz­na, zwią­za­ny z Pilz­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilzno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. mia­sto w Cze­chach


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

 (1.2) geogr. mia­sto w Pol­sce, w po­wie­cie dę­bic­kim;


Pilz­no (cz., Pil­sen) – mia­sto w za­chod­nich Cze­chach, sto­li­ca kraju pilz­neń­skie­go. Po­ło­żo­ne jest w kot­li­nie, gdzie zbie­ga się wiele po­to­ków, two­rząc rzekę Be­ro­un­kę. Znane jest prze­de wszyst­kim z piwa Pils­ner Ur­qu­ell i za­kła­dów Škoda Tran­spor­ta­tion. Na po­cząt­ku 2024 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą ponad 185 tys., Pilz­no zaj­mo­wa­ło czwar­te miej­sce pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści w Cze­chach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilśniak

po­tocz­nie: ka­pe­lusz pil­śnio­wy


Źródła:

SJP.pl

Pilśniarka

ma­szy­na wy­koń­cza­ją­ca tka­ni­ny weł­nia­ne w ten spo­sób, aby po­szcze­gól­ne włó­kna wątku i os­no­wy scze­pi­ły się i splą­ta­ły; fo­lusz


Źródła:

SJP.pl

Pilśniarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się fo­lo­wa­niem (za­gę­szcza­niem) tka­nin; fo­larz


Źródła:

SJP.pl

Pilśniowaty

imi­tu­ją­cy pilśń, przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du pilśń (np. nalot pil­śnio­wa­ty, pil­śnio­wa­ta skór­ka owoc­ni­ka), ma­ją­cy cechy pil­śni


Źródła:

SJP.pl

Pilśniowy

zro­bio­ny z pil­śni, zbli­żo­ny do niej wy­glą­dem


Źródła:

SJP.pl

Pilśnić

wy­kań­czać tka­ni­ny weł­nia­ne w ten spo­sób, aby po­szcze­gól­ne włó­kna wątku i os­no­wy scze­pi­ły się i splą­ta­ły, w wy­ni­ku czego wzra­sta wy­trzy­ma­łość, gę­stość i nie­kie­dy także mięk­kość tej tka­ni­ny


Źródła:

SJP.pl

Pilśń

1. ro­dzaj filcu
2. pilśń mi­ne­ral­na - spil­śnio­na wełna mi­ne­ral­na z le­pi­szczem bi­tu­micz­nym, ży­wicz­nym itp., słu­żą­ca jako ma­te­riał izo­la­cyj­ny, chro­nią­cy przed zim­nem
3. pilśń pa­pie­ro­wa - roz­włó­knio­na masa drzew­na, od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. zwar­ty ma­te­riał uzy­ski­wa­ny z włó­kien wełny lub sier­ści zwie­rząt

 (1.2) techn. sil­nie zwar­ty ma­te­riał drew­no­po­chod­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pilźnianin

miesz­ka­niec Pilz­na (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pilz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilźnianka

miesz­kan­ka Pilz­na (mia­sta w Pol­sce)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pilz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pilźnieński

przy­miot­nik od: Pilz­no; pilz­neń­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pilz­na, zwią­za­ny z Pilz­nem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pimelea

wiecz­nie zie­lo­ny krzew z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piment

ziele an­giel­skie, pieprz an­giel­ski


Źródła:

SJP.pl

Pimenta

drzew­ko pi­men­to­we: ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, o bru­nat­no­sza­rych, won­nych ja­go­dach wy­ko­rzy­sty­wa­nych do pro­duk­cji per­fum i kre­mów; drzew­ko pi­men­to­we


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pimentowy

drzew­ko pi­men­to­we: ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, o bru­nat­no­sza­rych, won­nych ja­go­dach wy­ko­rzy­sty­wa­nych do pro­duk­cji per­fum i kre­mów; pi­men­ta


Źródła:

SJP.pl

Pimowie

ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej z ro­dzi­ny uto-az­tec­kiej; Pima


Źródła:

SJP.pl

Pimpek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim imię dla psa


Źródła:

Wiktionary

Pimpunia

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej; pim­pu­sia


Źródła:

SJP.pl

Pimpusia

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


Źródła:

SJP.pl

Pimpuś

imię dla zwie­rząt


przy­miot­nik

 (1.1) ekspr. Pim­pek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pin

nóżka ukła­du sca­lo­ne­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki kod do­stę­pu do usłu­gi elek­tro­nicz­nej lub urzą­dze­nia;

 (1.2) elek­tron. nóżka ukła­du sca­lo­ne­go;

 (1.3) elek­tron. szpil­ko­wy bolec wtycz­ki łą­czą­cej urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne


Pin (z ang. "szpil­ka, trzpień"), zwany rów­nież nóżką – wy­pro­wa­dze­nie ele­men­tu elek­tro­nicz­ne­go (np. ukła­du sca­lo­ne­go) słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia po­łą­czeń elek­trycz­nych po­mię­dzy danym ele­men­tem a in­ny­mi ele­men­ta­mi ob­wo­du dru­ko­wa­ne­go. Po­łą­cze­nie to może być za­rów­no me­cha­nicz­ne (np.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pin-Up

Pin-up (z pin-up – przy­piąć, po­wie­sić) – nazwa tren­du kul­tu­ro­we­go po­pu­lar­ne­go w Sta­nach Zjed­no­czo­nych głów­nie w la­tach 40. i 50. XX w.

Ty­po­wa mo­del­ka pin-up (ang. "pin-up girl") to młoda ko­bie­ta, któ­rej ma­so­wo roz­po­wszech­nia­ne ry­sun­ki i fo­to­gra­fie cie­szą się sze­ro­kim za­in­te­re­so­wa­niem w kul­tu­rze po­pu­lar­nej.


Źródła:

Wikipedia

Pinakiel

mała, smu­kła wie­życz­ka, ele­ment de­ko­ra­cyj­ny ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej; fiala


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. mała wie­życz­ka umie­szczo­na na fi­la­rze przy­po­ry, czę­sto de­ko­ro­wa­na ele­men­ta­mi ro­ślin­ny­mi (np. w zwień­cze­niu – kwia­to­nem), fi­gu­ra­mi i in­ny­mi ozdob­ni­ka­mi;


Pi­na­kiel (ina­czej fiala, ster­czy­na) – pio­no­wy ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci smu­kłej ka­mien­nej wie­życz­ki, za­koń­czo­nej od góry igli­cą, któ­rej kra­wę­dzie ude­ko­ro­wa­ne są żab­ka­mi i która zwień­czo­na jest kwia­to­nem. W po­sta­ci bar­dziej ozdob­nej miał kształt ażu­ro­wej ka­plicz­ki z mas­wer­ka­mi. Jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej i ne­o­go­tyc­kiej.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinakocyt

zew­nętrz­na ko­mór­ka gąbek


Źródła:

SJP.pl

Pinakoid

forma kry­sta­lo­gra­ficz­na skła­da­ją­ca się z dwu rów­nych rów­no­le­głych ścian; dwu­ścian


Źródła:

SJP.pl

Pinakoteka

ga­le­ria obra­zów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ga­le­ria ma­lar­stwa, zbiór obra­zów przez­na­czo­ny dla użyt­ku pu­blicz­ne­go;


Pi­na­ko­te­ka (łac. "pi­na­cot­he­ca", "pi­na­cot­he­ce, z "gr. "pi­na­kot­he­ke") – ga­le­ria obra­zów.

W sta­ro­żyt­no­ści za naj­star­szą i naj­sław­niej­szą pi­na­ko­te­kę uwa­ża­no pi­na­ko­te­kę ateń­ską. Mie­ści­ła się ona w pół­noc­no-za­chod­nim skrzyd­le Pro­py­le­jów na Akro­po­lu w Ate­nach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinakozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; syr­mo­za­ur


Pi­na­ko­za­ur ("Pi­na­co­sa­u­rus") – ro­dzaj ty­re­o­fo­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów (An­ky­lo­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nie dzi­siej­szej Azji. Ga­tu­nek ty­po­wy ro­dza­ju, "Pi­na­co­sa­u­rus gran­ge­ri", zo­stał opi­sa­ny w 1933 roku przez ame­ry­kań­skie­go pa­le­on­to­lo­ga Char­le­sa Whit­ne­ya Gil­mo­re'a w opar­ciu o czasz­kę, oste­o­der­my i przed­nie kręgi szyj­ne (AMNH 6523). Jest to pier­wszy nowy tak­son an­ky­lo­za­u­ra opi­sa­ny z te­re­nów Azji.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinang

drze­wo z ro­dzi­ny palm upra­wia­ne w Ma­lez­ji, któ­rej owoce są źró­dłem are­ko­li­ny (sil­nie tru­ją­ce­go al­ka­lo­i­du); pe­nang, żu­wi­pal­ma, palma be­te­lo­wa, areka


Źródła:

SJP.pl

Pinardier

sta­tek-cy­ster­na do prze­wo­zu wina


Źródła:

SJP.pl

Pinasa

nie­wiel­ka szyb­ka jed­nost­ka pły­wa­ją­ca z trze­ma lub dwoma masz­ta­mi re­jo­wy­mi, rza­dziej ga­flo­wy­mi, uży­wa­na w pięt­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie, obec­nie roz­po­wszech­nio­na w Ho­lan­dii jako sta­tek ry­bac­ki; pinka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. mar. XVII-wiecz­ny okręt ża­glo­wy, czę­sto obec­ny w skła­dzie flot wo­jen­nych;


Pi­na­sa, pinas, pinka – ża­glo­wiec sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny we flo­tach eu­ro­pej­skich w XVI-XVIII wieku. Zaz­wy­czaj były to jed­nost­ki tro­chę mniej­sze od fluit (z któ­rych się roz­wi­nę­ły) oraz zde­cy­do­wa­nie mniej­sze od ga­le­o­nów. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne były do prze­wo­zu to­wa­rów lub jako okrę­ty wo­jen­ne, po­mi­mo tego, że nie były zbyt po­jem­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinball

[czy­taj: pin­bol]
1. gra, w któ­rej gracz stara się za po­mo­cą ru­cho­mych ele­men­tów utrzy­mać kulkę jak naj­dłu­żej na na­chy­lo­nej w jego kie­run­ku plan­szy;
2. au­to­mat do gry w pin­bal­la; flip­per, fli­per


Źródła:

SJP.pl

Pinballista

[czy­taj: pin­bo­li­sta] osoba gra­ją­ca w pin­ball


Źródła:

SJP.pl

Pinballowy

→ pin­ball [czy­taj: pin­bo­lo­wy]


Źródła:

SJP.pl

Pince-Nez

[czy­taj: pęsNE] oku­la­ry osa­dzo­ne na nosie za po­mo­cą sprę­żyn­ki, bez uchwy­tów za uszy; cwi­kier, bi­no­kle


Źródła:

SJP.pl

Pinceta

ro­dzaj szczy­piec o sprę­ży­stych ra­mio­nach; pę­se­ta


Pin­ce­ta (pę­se­ta, szczyp­czy­ki) – na­rzę­dzie o sprę­ży­stych ra­mio­nach uży­wa­ne do chwy­ta­nia przed­mio­tów, któ­rych mały roz­miar utrud­nia lub unie­moż­li­wia ma­ni­pu­la­cję za po­mo­cą rąk. Wy­wo­dzi się praw­do­po­dob­nie od cęgów, szczy­piec lub nożyc – jak kle­szcze do uchwy­ce­nia i trzy­ma­nia go­rą­cych przed­mio­tów, uży­wa­nych od za­ra­nia dzie­jów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pincetka

pę­set­ka, nie­wiel­ka pin­ce­ta


Źródła:

SJP.pl

Pincetowy

→ pin­ce­ta; pę­se­to­wy


Źródła:

SJP.pl

Pinchas

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pinczer

nie­wiel­ki pies po­cho­dzą­cy z Nie­miec, ho­do­wa­ny jako stró­żu­ją­cy lub do to­wa­rzy­stwa, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ką gład­ką sier­ścią i żywym tem­pe­ra­men­tem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. przed­sta­wi­ciel grupy ras eu­ro­pej­skich psów kon­ty­nen­tal­nych o pro­por­cjo­nal­nej, kwa­dra­to­wej syl­wet­ce, ma­łych wy­ma­ga­niach, ob­da­rzo­nych in­te­li­gen­cją, czuj­no­ścią oraz od­por­no­ścią na cho­ro­by;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pinczerek

mały pin­czer (pies po­cho­dzą­cy z Nie­miec, ho­do­wa­ny jako stró­żu­ją­cy lub do to­wa­rzy­stwa, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ką gład­ką sier­ścią i żywym tem­pe­ra­men­tem)


Źródła:

SJP.pl

Pinczyn

Pin­czyn – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Zble­wo.Ma sta­tus so­łect­wa.

Pin­czyn leży przy linii ko­le­jo­wej nr 203 Tczew – Ko­strzyn. Na łące (teren pry­wat­ny) obok toru ko­le­jo­we­go leży głaz na­rzu­to­wy – pom­nik przy­ro­dy przy­nie­sio­ny nieg­dyś przez lo­do­wiec, zwany "Ka­mie­niem dia­bel­skim" (obwód 14 m, wy­so­kość 2,20 m).


Źródła:

Wikipedia

Pinda

picz, picza; wul­gar­nie:
1. srom;
2. wyz­wi­sko sto­so­wa­ne do ko­bie­ty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. po­gard. ko­bie­ta, zwła­szcza źle pro­wa­dzą­ca się

 (1.2) wulg. zew­nętrz­ne na­rzą­dy płcio­we ko­bie­ty


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pindar

sta­ro­grec­ki twór­ca li­ry­ki chó­ral­nej


Pin­dar, Πίνδαρος (ur. mię­dzy 522 a 518 p.n.e. w Ky­no­ske­fa­laj pod Te­ba­mi, zm. m. 443 a 438 p.n.e. w Argos) – grec­ki twór­ca li­ry­ki chó­ral­nej (oda), wy­ko­ny­wa­nej przez chór przy akom­pa­nia­men­cie in­stru­men­tów dę­tych (aulos) lub stru­no­wych (ki­ta­ra).

Jego pie­śni, po­łą­czo­ne z ukła­da­mi ta­necz­ny­mi, two­rzo­ne były ku czci bogów, lecz wy­ra­ża­ły też żal po śmier­ci okre­ślo­nej osoby. [].


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pindarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pin­da­ra lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pindaryczność

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla dzieł Pin­da­ra (grec­kie­go twór­cy li­ry­ki chó­ral­nej, obec­nie za­li­cza­nej do ód wy­ko­ny­wa­nych przy akom­pa­nia­men­cie po­je­dyn­cze­go in­stru­men­tu)


Źródła:

SJP.pl

Pindaryczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzieł Pin­da­ra (grec­kie­go twór­cy li­ry­ki chó­ral­nej, obec­nie za­li­cza­nej do ód wy­ko­ny­wa­nych przy akom­pa­nia­men­cie po­je­dyn­cze­go in­stru­men­tu)


Źródła:

SJP.pl

Pindel

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pindelski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pindol

po­tocz­nie: penis; kuśka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) grub. penis

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pin­do­lić


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pindolek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pin­dol


Źródła:

Wiktionary

Pindowaty

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pindę (ko­bie­tę)


Źródła:

Wiktionary

Pindrzyć

po­spo­li­cie: pin­drzyć się - stro­ić się


Źródła:

SJP.pl

Pindzia

1. zdrob­nie­nie od: pinda;
2. wyz­wi­sko uży­wa­ne głów­nie w sto­sun­ku do ko­biet


Źródła:

SJP.pl

Pinealocyt

po­je­dyn­cza ko­mór­ka, głów­nie szy­szyn­ki, two­rzą­ca wraz z in­ny­mi ta­ki­mi ko­mór­ka­mi wy­pust­ki po­łą­czo­ne ze sobą cha­rak­te­ry­stycz­ną sie­cią


Źródła:

SJP.pl

Pinega

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na pół­no­cy eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, prawy do­pływ Dwiny;


Pi­ne­ga (ros. Пинега, "Pi­nie­ga") – rzeka na pół­no­cy eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji (w ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim), prawy do­pływ Dwiny o dłu­go­ści 779 km i po­wierzch­ni do­rze­cza 42 600 km².

Pi­ne­ga pow­sta­je na Ni­zi­nie Dwiń­skiej z po­łą­cze­nia dwóch rzek: Bia­łej i Czar­nej, a do Dwiny ucho­dzi w miej­sco­wo­ści Ust'-Pi­nie­ga.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pinen

zwią­zek or­ga­nicz­ny, dwu­pier­ście­nio­wy, nie­na­sy­co­ny wę­glo­wo­dór ter­pe­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Pineska

mały me­ta­lo­wy przed­mio­cik z okrą­głą, pła­ską głów­ką i szpi­kul­cem, uży­wa­ny do przy­pi­na­nia cze­goś do tek­tu­ry, drew­na itp; pi­nez­ka; plu­skiew­ka


Źródła:

SJP.pl

Pineskowy

→ pi­ne­ska; pi­nez­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pineta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. las sos­no­wy w Ita­lii


Źródła:

Wiktionary

Pinezka

mały me­ta­lo­wy przed­mio­cik z okrą­głą, pła­ską głów­ką i szpi­kul­cem, uży­wa­ny do przy­pi­na­nia cze­goś do tek­tu­ry, drew­na itp; pi­ne­ska; plu­skiew­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ka szpil­ka z pła­ską lub ku­li­stą głów­ką;


Zo­bacz też: Teatr Pi­nez­ka.

Pi­nez­ka (pi­ne­ska, plu­skiew­ka) – krót­ki gwoź­dzik lub szpil­ka (z ostrzem dłu­go­ści nie­prze­kra­cza­ją­cej 6, rza­dziej 10 mi­li­me­trów) z dużą głów­ką, me­ta­lo­wą lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, czę­sto pła­ską, umoż­li­wia­ją­cą wci­śnię­cie pi­nez­ki w mięk­kie po­dło­że (np. z tek­tu­ry, korka lub mięk­kie­go drew­na) bez uży­cia młot­ka, sa­my­mi pal­ca­mi i – co czę­sto waż­niej­sze – rów­nież wy­cią­gnię­cie jej bez uży­cia żad­nych na­rzę­dzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinezkowy

→ pi­nez­ka; pi­ne­sko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pineżański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­ne­gą, do­ty­czą­cy Pi­ne­gi


Źródła:

Wiktionary

Ping

w in­for­ma­ty­ce:
1. pro­gram do dia­gno­zo­wa­nia po­łą­czeń sie­cio­wych;
2. pa­kiet wy­sła­ny w celu zba­da­nia, czy do­ce­lo­wy ser­wer od­po­wia­da


Ping – po­le­ce­nie uży­wa­ne w sie­ciach kom­pu­te­ro­wych TCP/IP (jak In­ter­net) i słu­żą­ce do dia­gno­zo­wa­nia po­łą­czeń sie­cio­wych. Poz­wa­la na spraw­dze­nie, czy ist­nie­je po­łą­cze­nie po­mię­dzy ho­sta­mi te­stu­ją­cym i te­sto­wa­nym. Umoż­li­wia on zmie­rze­nie licz­by zgu­bio­nych pa­kie­tów oraz opóź­nień w ich trans­mi­sji, zwa­nych la­ga­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Ping-Pong

ping pong;
1. gra spor­to­wa przy­po­mi­na­ją­ca tenis, roz­gry­wa­na na stole przy uży­ciu ra­kie­tek słu­żą­cych do prze­bi­ja­nia pi­łecz­ki nad siat­ką na pole prze­ciw­ni­ka; tenis sto­ło­wy;
2. pi­łecz­ka do tej gry


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. zob. tenis sto­ło­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Ping-Pongowy

→ ping-pong; ping­pon­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Pingiel

po­tocz­nie: ping-pong


Źródła:

SJP.pl

Pingle

po­tocz­nie: oku­la­ry; bi­no­kle, bryle, cyn­gle, pa­trzał­ki, szkła


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żart. oku­la­ry


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pingować

spraw­dzać ja­kość po­łą­cze­nia do urzą­dze­nia w sieci


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spin­go­wać)

 (1.1) in­form. wy­sy­łać do urzą­dze­nia sy­gnał, na który po­win­no od­po­wie­dzieć, zwy­kle w ce­lach dia­gno­stycz­nych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pin­go­wać się (dk. spin­go­wać się)

 (2.1) in­form. wza­jem­nie wy­sy­łać i od­po­wia­dać sobie na wy­sła­ny sy­gnał dia­gno­stycz­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pingpong

sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa roz­gry­wa­na przy po­mo­cy ra­kie­tek i pi­łecz­ki na stole prze­dzie­lo­nym siat­ką; ping-pong; tenis sto­ło­wy


Źródła:

SJP.pl

Pingpongista

osoba gra­ją­ca w ping-ponga (te­ni­sa sto­ło­we­go)


Źródła:

SJP.pl

Pingpongistka

ko­bie­ta gra­ją­ca w ping-ponga (te­ni­sa sto­ło­we­go)


Źródła:

SJP.pl

Pingpongowy

→ ping-pong; ping-pon­go­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ping-pon­giem, do­ty­czą­cy ping-ponga


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pingwin

1. ptak o krót­kich no­gach i skrzy­dłach oraz czar­no-bia­łym upie­rze­niu, nie­la­ta­ją­cy, lecz świet­nie pły­wa­ją­cy, ży­ją­cy w wiel­kich ko­lo­niach, głów­nie na An­tark­ty­dzie; bez­lo­tek;
2. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: za­kon­ni­ca; bat­man


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­lot­ny, czar­no-biały ptak za­miesz­ku­ją­cy zimne morza pół­ku­li po­łud­nio­wej;

 (1.2) żart. pejor. za­kon­ni­ca

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. pra­cow­nik Za­rzą­du Oczy­szcza­nia Mia­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pingwinarium

po­mie­szcze­nie w ogro­dzie zo­o­lo­gicz­nym, w któ­rym żyją ping­wi­ny


Ping­wi­na­rium (ang. "pen­gu­i­na­rium") – część ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go, rza­dziej odręb­ny obiekt zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą, ba­da­niem oraz ek­spo­no­wa­niem ping­wi­nów. Jed­nym z naj­bar­dziej zna­nych pla­có­wek tego typu na świe­cie jest ping­wi­na­rium au­stra­lij­skie Kan­ga­roo Is­land Pen­gu­i­ne Cen­tre.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pingwinek

1. mały ping­win;
2. ga­tu­nek ping­wi­na z Au­stra­lii, Tas­ma­nii i Nowej Ze­lan­dii


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ping­win

 (1.2) mały ping­win


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pingwini

→ ping­win; ping­wi­no­wy


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ping­wi­na

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ping­wi­nem, do­ty­czą­cy ping­wi­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ping­wi­na, ma­ją­cy cechy ping­wi­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pingwiniątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ping­wi­nie pis­klę


Źródła:

Wiktionary

Pingwinowy

→ ping­win; ping­wi­ni


Źródła:

SJP.pl

Pingwiny

1. ptak o krót­kich no­gach i skrzy­dłach oraz czar­no-bia­łym upie­rze­niu, nie­la­ta­ją­cy, lecz świet­nie pły­wa­ją­cy, ży­ją­cy w wiel­kich ko­lo­niach, głów­nie na An­tark­ty­dzie; bez­lo­tek;
2. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: za­kon­ni­ca; bat­man


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sphe­ni­sci­for­mes|Shar­pe|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

 (1.2) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sphe­ni­sci­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu ping­wi­nów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ping­win


Ping­wi­ny, bez­lot­ki – rząd (Sphe­ni­sci­for­mes) oraz ro­dzi­na (Sphe­ni­sci­dae) pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pini

naz­wi­sko, m.in. Ta­de­usz Pini (1872-1937) - hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry pol­skiej


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinia

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, ro­śnie w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pinus pinea|L.|ref=tak., drze­wo z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kra­jów śró­dziem­no­mor­skich;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piniata

1. lu­do­wy zwy­czaj kra­jów la­ty­no­skich, po­le­ga­ją­cy na strą­ce­niu kijem przed­mio­tu wy­peł­nio­ne­go sło­dy­cza­mi;
2. kula lub za­baw­ka wy­peł­nio­na sło­dy­cza­mi, którą dzie­ci okła­da­ją kijem, aby do­stać się do jej za­war­to­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. kula lub za­baw­ka wy­peł­nio­na sło­dy­cza­mi wy­ko­ny­wa­na tra­dy­cyj­nie w kra­jach la­ty­no­skich w okre­sie Bo­że­go Na­ro­dze­nia i za­wie­sza­na pod su­fi­tem, którą dzie­ci okła­da­ją kijem, aby do­stać się do jej za­war­to­ści;


Pi­nia­ta (hiszp. "piñata") – lu­do­wy zwy­czaj w kra­jach la­ty­no­skich osa­dzo­ny w tra­dy­cji bo­żo­na­ro­dze­nio­wej. Za­ba­wa po­le­ga na strą­ce­niu spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nej kuli wy­peł­nio­nej prze­waż­nie sło­dy­cza­mi, któ­rych uczest­ni­cy sta­ra­ją się ze­brać jak naj­wię­cej.

"Pi­nia­ta" ko­rze­nia­mi sięga cza­sów przed­ko­lo­nial­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piniola

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) orze­szek pinii


Źródła:

SJP.pl

Pinior

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piniowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pinii (drze­wa igla­ste­go z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, ros­ną­ce­go w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich) lub zro­bio­ny z pinii (np. ole­jek pi­nio­wy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pinii

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści pinii

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do pinii, bę­dą­cy czę­ścią pinii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piniynżyty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bo­ga­ty


Źródła:

Wiktionary

Pinióndz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pie­niądz


Źródła:

Wiktionary

Pink

po­tocz­nie: jed­no­ra­zo­wy sy­gnał wy­sy­ła­ny jako znak umow­ny przez dzwo­nią­ce­go przy łą­cze­niu się przez te­le­fon ko­mór­ko­wy; dzwo­nek; strzał­ka


P!nk (także Pink), właśc. Ale­cia Beth Moore (ur. 8 wrze­śnia 1979 w Do­y­le­stown, stan Pen­syl­wa­nia, USA) – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów, tan­cer­ka, ak­tor­ka i pro­du­cent­ka mu­zycz­na.

Roz­głos zdo­by­ła na po­cząt­ku stycz­nia 2000 roku. Two­rzy mu­zy­kę z ga­tun­ku pop-rock, choć w po­cząt­kach dzia­łal­no­ści mu­zycz­nej jej ut­wo­ry wpi­sy­wa­ły się w nurt mu­zy­ki R&B.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinka

nie­wiel­ka szyb­ka jed­nost­ka pły­wa­ją­ca z trze­ma lub dwoma masz­ta­mi re­jo­wy­mi, rza­dziej ga­flo­wy­mi, uży­wa­na w pięt­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie, obec­nie roz­po­wszech­nio­na w Ho­lan­dii jako sta­tek ry­bac­ki; pi­na­sa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinkas

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pinkawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zięba


Źródła:

Wiktionary

Pinkiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tobół


Źródła:

Wiktionary

Pinkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pinkwashing

[czy­taj: pin­kło­szing] iden­ty­fi­ko­wa­nie się firm i in­sty­tu­cji ze spo­łecz­no­ścią LGBTQ+ w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści wi­ze­run­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ekon. kult. wy­ko­rzy­sty­wa­nie w spo­sób po­wierz­chow­ny lub obłud­ny sym­bo­li­ki zwią­za­nej z kwe­stia­mi praw osób LGBT+, rza­dziej raka pier­si, do celów mar­ke­tin­go­wych lub wi­ze­run­ko­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pinlock

wkład­ka na wiz­jer kasku za­po­bie­ga­ją­ca pa­ro­wa­niu


Źródła:

SJP.pl

Pinnit

mi­ne­rał, pro­dukt prze­o­bra­że­nia kor­die­ry­tu, skła­da­ją­cy się głów­nie z mu­sko­wi­tu i bio­ty­tu


Źródła:

SJP.pl

Pinnoit

bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał zbu­do­wa­ny głów­nie z boru i ma­gne­zu


Pin­no­it – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z klasy bo­ra­nów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinobanksyna

pro­po­lis (ro­dzaj gę­stej mazi na­zy­wa­nej kitem pszcze­lim) wyt­wa­rza­ny z pyłu kwia­tów kwit­ną­cych topól


Źródła:

SJP.pl

Pinochet

[czy­taj: pi­no­czet] naz­wi­sko, m.in. Au­gu­sto José Ramón Pi­no­chet Ugar­te (1915-2006) - po­li­tyk chi­lij­ski, ge­ne­rał


Źródła:

SJP.pl

Pinocytoza

zja­wi­sko wchła­nia­nia sub­stan­cji che­micz­nych przez ko­mór­kę i tra­wie­nia ich; spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów jed­no­ko­mór­ko­wych lub wie­lo­ko­mór­ko­wych; ro­dzaj en­do­cy­to­zy


Pi­no­cy­to­za – ro­dzaj en­do­cy­to­zy, spo­sób odży­wia­nia wielu ameb (Amo­e­ba), orzę­sków (Ci­lia­ta) oraz wi­ciow­ców (Fla­gel­la­ta). Wy­stę­pu­je także w niek­tó­rych tkan­kach or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych. Po­le­ga na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska płynu z roz­pu­szczo­ny­mi w nim sub­stan­cja­mi po­kar­mo­wy­mi (np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinokio

po­stać stwo­rzo­na przez Carlo Col­lo­die­go; drew­nia­na ma­rio­net­ka sta­ją­ca się po wielu pe­ry­pe­tiach chłop­cem; po­stać wy­stę­pu­ją­ca nie tylko w po­wie­ści Wło­cha, ale i w wielu in­nych ga­tun­kach, m.in. ba­le­cie, ko­mik­sie, fil­mie ry­sun­ko­wym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. bo­ha­ter po­wie­ści Carla Col­lo­die­go;


Pi­no­kio ( Pi­noc­chio) – po­stać fik­cyj­na stwo­rzo­na przez Carla Col­lo­die­go, au­to­ra po­wie­ści "Pi­no­kio" ("Le av­ven­tu­re di Pi­noc­chio"), która uka­zy­wa­ła się w od­cin­kach w la­tach 1881–1883. Pi­no­kio jest też bo­ha­te­rem licz­nych te­a­tral­nych i fil­mo­wych ekra­ni­za­cji oraz ich se­qu­e­li.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinola

upraw­na od­mia­na pora, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bra­kiem ce­bu­li oraz dłu­gi­mi liść­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. upraw­na od­mia­na pora, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bra­kiem ce­bu­li oraz dłu­gi­mi liść­mi

 (1.2) masz. wy­su­wa­na tu­le­ja w obra­biar­kach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinot

ga­tu­nek wi­no­gron czer­wo­nych i bia­łych, uży­wa­nych do pro­duk­cji win; wi­no­rośl bur­gundz­ka


Źródła:

SJP.pl

Pins

danie kuch­ni wło­skiej, pod­pło­myk na cie­ście przy­go­to­wa­nym z mie­szan­ki mąk w róż­nych pro­por­cjach i bez do­dat­ku oliwy


Źródła:

SJP.pl

Pinsa

danie kuch­ni wło­skiej, pod­pło­myk na cie­ście przy­go­to­wa­nym z mie­szan­ki mąk w róż­nych pro­por­cjach i bez do­dat­ku oliwy


Pinsa – danie kuch­ni wło­skiej z re­gio­nu La­cjum, które sta­no­wi pod­pło­myk na cie­ście przy­go­to­wa­nym z mie­szan­ki mąk w róż­nych pro­por­cjach i bez (lub z nie­wiel­kim) do­dat­ku oliwy. Pinsa może być rów­nież po­da­wa­na z sosem po­mi­do­ro­wym i do­dat­ka­mi. Na­zy­wa­na jest ni­sko­ka­lo­rycz­ną ku­zyn­ką pizzy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pint

[czy­taj: pajnt] pinta, półk­war­ta;
1. an­giel­ska miara cie­czy i ciał syp­kich równa w przy­bli­że­niu 0,568 litra;
2. pint mokry - ame­ry­kań­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,473 litra (jedna ósma ga­lo­na);
3. pint suchy - ame­ry­kań­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,551 litra


Źródła:

SJP.pl

Pinta

1. sta­ro­fran­cu­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,9 litra;
2. an­giel­ska miara cie­czy i ciał syp­kich równa w przy­bli­że­niu 0,568 litra; pint, półk­war­ta;
3. pinta mokra - ame­ry­kań­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,473 litra (jedna ósma ga­lo­na); pint mokry, półk­war­ta;
4. pinta sucha - ame­ry­kań­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,551 litra; pint suchy, półk­war­ta;
5. cho­ro­ba za­kaź­na skóry za­li­cza­na do kręt­ko­wic nie­we­ne­rycz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez Tre­po­ne­ma ca­ra­te­um;

 (1.2) sta­ro­fran­cu­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,9 l


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pinter

[czy­taj: pajn­ter] naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pinterest

ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy umoż­li­wia­ją­cy ko­lek­cjo­no­wa­nie i wy­szu­ki­wa­nie ma­te­ria­łów wi­zu­al­nych


Pin­te­rest – ame­ry­kań­ski ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy umoż­li­wia­ją­cy dzie­le­nie się ma­te­ria­ła­mi wi­zu­al­ny­mi (obra­za­mi, GIF-ami, fil­ma­mi). Sza­cu­je się, że war­tość ryn­ko­wa ser­wi­su wy­no­si 11 mi­liar­dów do­la­rów. Po­sia­da 444 mi­lio­nów ak­tyw­nych użyt­kow­ni­ków. Więk­szość to ko­bie­ty, sta­ty­sty­ki mówią, że jest ich aż 81%, a naj­licz­niej­sza grupa wie­ko­wa to 25-34 lata.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinto

od­mia­na fa­so­li o ró­żo­wa­wych na­sio­nach w bor­do­we plam­ki, po­pu­lar­na w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie


Pinto – rasa koni po­cho­dzą­ca z USA i od 1963 uz­na­wa­na za od­dziel­ną rasę. Od 1956 ho­do­wa­ne pod okiem "Pinto Horse As­so­cia­tion of Ame­ri­ca" (PtHA) pod kątem ubar­wie­nia, har­mo­nij­nej bu­do­wy i cho­dów.

Wy­so­kość w kłę­bie: 130–170 cm. W Niem­czech, Au­strii i Szwaj­ca­rii prze­wa­ża­ją konie mniej­sze.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinturicchio

[czy­taj: pintuRIKjo] naz­wi­sko


Pin­tu­ric­chio, właśc. Ber­nar­di­no di Betto (ur. ok. 1454 w Pe­ru­gii, zm. 11 grud­nia 1513 w Sie­nie) – ma­larz wło­ski.

Na­le­żał do um­bryj­skiej szko­ły ma­lar­stwa, był ucz­niem Pe­ru­gi­na. Na rok 1473 da­tu­je się dwa płót­na "Uz­dro­wie­nie pa­ra­li­ty­ka" i "Uwol­nie­nie więź­nia".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinus

świa­tło­lub­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, obej­mu­ją­ce około 80 ga­tun­ków; sosna


Źródła:

SJP.pl

Pinx

skrót od: pin­xit; pinx.


Źródła:

SJP.pl

Pinx.

skrót od: pin­xit; pinx


Źródła:

SJP.pl

Pinxit

= na­ma­lo­wał - napis umie­szcza­ny daw­niej na obra­zach przed naz­wi­skiem ma­la­rza


Pin­xit, pinx. (łac. "na­ma­lo­wał") – for­muł­ka (wy­ra­że­nie lub skrót) uży­wa­na przez ma­la­rzy w sy­gna­tu­rach lub umie­szcza­na przez ry­tow­ni­ków na ry­ci­nie przy naz­wi­sku ma­la­rza, we­dług któ­re­go obra­zu ją wy­ko­na­no.

"Pin­xit", które za­czę­to uży­wać w re­ne­san­sie, wraz z roz­po­wszech­nia­niem się zwy­cza­ju sy­gno­wa­nia obra­zów przez ma­la­rzy, stało się sze­ro­ko sto­so­wa­ne w ba­ro­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinyin

[czy­taj: pin­jin] tran­skryp­cja stan­dar­do­we­go ję­zy­ka man­da­ryń­skie­go, opie­ra­ją­ca się prze­de wszyst­kim na roz­róż­nie­niu tonów przy­pi­sa­nych danym sy­la­bom


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. sy­stem la­ty­ni­za­cji ję­zy­ka chiń­skie­go;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pinzgauer

au­striac­ka rasa bydła mięs­no-mlecz­ne­go, wy­ho­do­wa­na w kra­i­nie Pinz­gau


Pinz­ga­u­er – au­striac­ki woj­sko­wy wie­lo­za­da­nio­wy te­re­no­wy sa­mo­chód cię­ża­ro­wy opra­co­wa­ny w dru­giej po­ło­wie lat 60. XX wieku przez przed­się­bior­stwo Steyr-Da­im­ler-Puch jako na­stęp­ca po­ja­zdu Ha­flin­ger.

Pro­duk­cja se­ryj­na sa­mo­cho­dów Pinz­ga­u­er roz­po­czę­ła się w 1971 roku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pinzgauery

au­striac­ka rasa bydła mięs­no-mlecz­ne­go, wy­ho­do­wa­na w kra­i­nie Pinz­gau


Źródła:

SJP.pl

Pio

[czy­taj: pijo] Pio z Pie­trel­ci­ny (1887-1968) - pre­zbi­ter i wło­ski ka­pu­cyn, styg­ma­tyk i świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Sa­lo­mo­na


PIO (z ang. "Pro­gram­med Input Out­put" – pro­gra­mo­wa­ne wej­ście/wyj­ście) – tech­ni­ka ob­słu­gi ope­ra­cji wej­ścia/wyj­ścia mię­dzy CPU a urzą­dze­nia­mi IDE/ATA po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sta­niu pro­ce­so­ra jako ukła­du je na­dzo­ru­ją­ce­go. Wy­ma­ga to du­że­go za­an­ga­żo­wa­nia pro­ce­so­ra w pro­ce­sie trans­fe­ru da­nych, dla­te­go ta tech­ni­ka jest uży­wa­na coraz rza­dziej, zwła­szcza gdy wy­ma­ga­ne są duże pręd­ko­ści trans­mi­sji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piodermia

zgo­rze­li­no­we za­pa­le­nie skóry ob­ja­wia­ją­ce się roz­le­gły­mi, szyb­ko po­stę­pu­ją­cy­mi owrzo­dze­nia­mi, naj­czę­ściej lo­ka­li­zu­ją­cy­mi się na koń­czy­nach dol­nych


Źródła:

SJP.pl

Piokać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­da­wać in­dy­czy głos


Źródła:

Wiktionary

Pioktanina

barw­nik ani­li­no­wy o dzia­ła­niu prze­ciw­bak­te­ryj­nym; fio­let gen­cja­ny


Źródła:

SJP.pl

Piombino

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nad­mor­ska miej­sco­wość i gmina we Wło­szech; po­ło­żo­na w To­ska­nii, na­prze­ciw wyspy Elby;


Piom­bi­no – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia, w pro­win­cji Li­vor­no.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 33 917 osób, 262,9 os./km².

W po­bli­żu Piom­bi­no leżą ruiny etru­skie­go mia­sta Po­pu­lo­nia. Od XVI do XIX w. Piom­bi­no było oś­rod­kiem nie­za­leż­ne­go księ­stwa.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pion

1. kie­ru­nek zgod­ny z siłą cięż­ko­ści na po­wierzch­ni Ziemi;
2. przy­rząd do wyz­na­cza­nia kie­run­ku pio­no­we­go;
3. od­dziel­ny dział; re­sort;
4. część sieci prze­wo­dów elek­trycz­nych, ga­zo­wych itp. bie­gną­cych pio­no­wo w bu­dyn­ku wie­lo­kon­dy­gna­cyj­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek rów­no­le­gły do kie­run­ku dzia­ła­nia siły gra­wi­ta­cji ciała nie­bie­skie­go, wzglę­dem któ­re­go jest on okre­śla­ny;

 (1.2) techn. cię­ża­rek na sznur­ku, słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia pionu (1.1);

 (1.3) techn. frag­ment sieci prze­wo­dów in­sta­la­cji elek­trycz­nej, wo­do­cią­go­wej, ka­na­li­za­cyj­nej, ga­zo­wej itp. prze­bie­ga­ją­cy pio­no­wo przez kon­dy­gna­cje bu­dyn­ku

 (1.4) fiz. najl­żej­szy z me­zo­nów;

 (1.5) dział in­sty­tu­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) szach. jedna z bie­rek w sza­chach, war­ca­bach i in­nych grach

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: piona


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piona

bier­ka sza­cho­wa, pio­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. slang. gest przy­wi­ta­nia, po­że­gna­nia lub gra­tu­la­cji przez zde­cy­do­wa­ne zet­knię­cie po­wierzch­ni dłoni dwóch osób

 (1.2) uczn. pot. ocena bar­dzo dobra

 (1.3) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pio­nus|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: pion (tylko w zna­cze­niu „jedna z bie­rek w sza­chach, war­ca­bach i in­nych grach”)

wy­krzy­knik

 (3.1) posp. slang. „przy­bij pionę (1.1)”

 (3.2) posp. slang. cześć, na razie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pionczanin

miesz­ka­niec Pio­nek (mia­sta w Pol­sce); Pion­ko­wia­nin


Źródła:

SJP.pl

Pionczanka

miesz­kan­ka Pio­nek (mia­sta w Pol­sce); Pion­ko­wian­ka


Źródła:

SJP.pl

Pionecki

przy­miot­nik od: Pion­ki


Źródła:

SJP.pl

Pioneer

[czy­taj: pjo­ńer]
1. fun­dusz in­we­sty­cyj­ny;
2. ja­poń­ska firma elek­tro­nicz­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pionek

1. naj­słab­sza bier­ka w sza­chach; pion;
2. drob­ny przed­miot uży­wa­ny w grach plan­szo­wych;
3. po­tocz­nie: osoba mało zna­czą­ca, nie­ma­ją­ca wpły­wu na prze­bieg wy­da­rzeń; płot­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szach. naj­słab­sza bier­ka;

 (1.2) przed­miot prze­mie­szcza­ny na plan­sza­an­szy w niek­tó­rych grach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przen. ktoś nie­waż­ny, wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez in­ne­go czło­wie­ka i nieś­wia­do­mie wy­peł­nia­ją­cy jego wolę


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pionier

1. krze­wi­ciel kul­tu­ry, po­stę­pu, osoba wyz­na­cza­ją­ca nowe drogi w ja­kieś dzie­dzi­nie;
2. czło­nek ma­so­wej dzie­cię­cej or­ga­ni­za­cji ko­mu­ni­stycz­nej, dzia­ła­ją­cej nieg­dyś na te­re­nach Związ­ku Ra­dziec­kie­go;
3. daw­niej o in­ży­nie­rze woj­sko­wym, żoł­nie­rzu wojsk in­ży­nie­ryj­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto pier­wszy coś od­kry­wa, poz­na­je

 (1.2) osad­nik, który za­go­spo­da­ro­wu­je nowe te­re­ny

 (1.3) czło­nek ko­mu­ni­stycz­nej dzie­cię­co-mło­dzie­żo­wej or­ga­ni­za­cji pio­nier­skiej

 (1.4) daw. wojsk. żoł­nierz wojsk in­ży­nie­ryj­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. roln. od­mia­na ka­la­fio­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pionierek

1. po­tocz­nie o sze­ro­kim, wy­god­nym bucie spor­to­wym z cho­lew­ką i gu­mo­wą, row­ko­wa­ną po­desz­wą; pio­nier­ka;
2. żar­to­bli­wie, po­tocz­nie o pro­duk­cie ja­poń­skiej firmy Pio­ne­er


Źródła:

SJP.pl

Pionierka

1. krze­wi­ciel­ka kul­tu­ry, po­stę­pu, ko­bie­ta wyz­na­cza­ją­ca nowe drogi w ja­kieś dzie­dzi­nie;
2. człon­ki­ni ma­so­wej dzie­cię­cej or­ga­ni­za­cji ko­mu­ni­stycz­nej, dzia­ła­ją­cej nieg­dyś na te­re­nach Związ­ku Ra­dziec­kie­go;
3. po­tocz­nie o sze­ro­kim, wy­god­nym bucie spor­to­wym z cho­lew­ką i gu­mo­wą, row­ko­wa­ną po­desz­wą; pio­nie­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która przy­by­wa za­miesz­kać na nie­za­lud­nio­nym te­re­nie

 (1.2) ko­bie­ta, która jest pre­kur­so­rem w ja­kiejś dzie­dzi­nie, od­kry­wa coś no­we­go

 (1.3) człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji pio­nier­skiej

 (1.4) harc. za­ję­cia oraz umie­jęt­no­ści zwią­za­ne z urzą­dza­niem obozu har­cer­skie­go i bu­do­wą sprzę­tów z drew­na;

 (1.5) harc. jeden z żeń­skich stop­ni har­cer­skich;

 (1.6) ro­dzaj tu­ry­stycz­ne­go buta się­ga­ją­ce­go za kost­kę;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pionierki

1. krze­wi­ciel­ka kul­tu­ry, po­stę­pu, ko­bie­ta wyz­na­cza­ją­ca nowe drogi w ja­kieś dzie­dzi­nie;
2. człon­ki­ni ma­so­wej dzie­cię­cej or­ga­ni­za­cji ko­mu­ni­stycz­nej, dzia­ła­ją­cej nieg­dyś na te­re­nach Związ­ku Ra­dziec­kie­go;
3. po­tocz­nie o sze­ro­kim, wy­god­nym bucie spor­to­wym z cho­lew­ką i gu­mo­wą, row­ko­wa­ną po­desz­wą; pio­nie­rek


Pio­nier­ki – obu­wie skó­rza­ne, za kost­kę, przez­na­czo­ne do tu­ry­sty­ki. Zwy­kle na głę­bo­ko żło­bio­nej po­desz­wie typu wi­bram. Po­pu­lar­ne wśród tu­ry­stów i har­ce­rzy do końca lat 90. Wy­par­te przez obu­wie z mem­bra­na­mi tzw. tre­kin­go­we (np. Gore-Tex). Pio­nier­ki były cha­rak­te­ry­stycz­nym obu­wiem no­szo­nym przez m.in. Zbi­gnie­wa Cy­bul­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pionierski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pio­nier­stwa, pio­nie­ra lub pio­nier­ki (np. pio­nier­skie osad­nict­wo), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pio­nier­stwem (np. dzia­łal­ność pio­nier­ska)


przy­miot­nik

 (1.1) pier­wszy w ja­kiejś dzie­dzi­nie i to­ru­ją­cy drogę na­stęp­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pionierskość

in­no­wa­cyj­ność, ślad, znak krze­wie­nia kul­tu­ry, po­stę­pu, to­ro­wa­nia no­wych dróg w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl

Pionierstwo

no­wa­tor­stwo, in­no­wa­cja, praca, dzia­łal­ność pio­nie­ra albo pio­nier­ki, to­ro­wa­nie no­wych dróg w ja­kiejś dzie­dzi­nie


Źródła:

SJP.pl

Pionizacja

jedna z pod­sta­wo­wych cech czło­wie­ka jako ga­tun­ku, którą jest przy­bra­nie w toku ewo­lu­cji po­zy­cji pio­no­wej, nie­spo­ty­ka­nej u in­nych ssa­ków i zwią­za­nej z dwu­noż­no­ścią


Pio­ni­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na uzy­ska­niu wy­pro­sto­wa­nej po­sta­wy ciała, zwią­za­ny z za­mia­ną funk­cji pod­po­ro­wych koń­czyn gór­nych na funk­cje ma­ni­pu­la­cyj­ne. Dziec­ko w na­tu­ral­ny spo­sób dąży do uzy­ska­nia po­sta­wy pio­no­wej kształ­tu­jąc po­szcze­gól­ne par­tie mię­śni. Pio­ni­za­cja na­stę­pu­je gdy mied­ni­ca jest sta­bil­na, a roz­wi­nię­te mię­śnie usta­wia­ją kość krzy­żo­wą po­mię­dzy kość­mi bio­dro­wy­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pionizacyjny

→ pio­ni­za­cja


Patrz:pionizacja

Źródła:

SJP.pl

Pionizator

przy­rząd do re­ha­bi­li­ta­cji osób nie­peł­no­spraw­nych


Źródła:

SJP.pl

Pionizować

w me­dy­cy­nie: po­wo­do­wać przy­bra­nie po­zy­cji pio­no­wej


Źródła:

SJP.pl

Pionki

1. naj­słab­sza bier­ka w sza­chach; pion;
2. drob­ny przed­miot uży­wa­ny w grach plan­szo­wych;
3. po­tocz­nie: osoba mało zna­czą­ca, nie­ma­ją­ca wpły­wu na prze­bieg wy­da­rzeń; płot­ka


Pion­ki (do 1932 "Za­goż­dżon i Pion­ki") – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim. Sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Pion­ki. Pion­ki są po­ło­żo­ne nad rzeką Za­goż­dżon­ką, na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ma­zo­wiec­kiej, w daw­nej ziemi ra­dom­skiej hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski.

Pow­sta­nie i roz­wój mia­sta był zwią­za­ny z za­kła­da­mi che­micz­ny­mi ZTS Pro­nit.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pionkowianin

miesz­ka­niec Pio­nek (mia­sta w Pol­sce); Pion­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Pionkowianka

miesz­kan­ka Pio­nek (mia­sta w Pol­sce); Pion­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Pionkowski

przy­miot­nik od: Pion­ki (mia­sto)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pion­ka­mi, do­ty­czą­cy Pio­nek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pionkowy

→ pio­nek (bier­ka w sza­chach lub war­ca­bach)


Źródła:

SJP.pl

Pionować

usta­lać, okre­ślać po­ło­że­nie cze­goś za po­mo­cą pionu, wyz­na­czać kąt pro­sty mię­dzy pod­sta­wą a ele­men­ta­mi ma­ją­cy­mi two­rzyć pion


Źródła:

SJP.pl

Pionowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: pio­no­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: pion


Źródła:

Wiktionary

Pionowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w kie­run­ku pio­no­wym; po­ru­sza­jąc się w górę lub dół, pro­sto­pad­le do pod­sta­wy

 (1.2) w grach plan­szo­wych: zwią­za­ny z pio­nem (bier­ką)


Źródła:

Wiktionary

Pionowość

pro­sto­pa­dłość do pod­sta­wy usy­tu­o­wa­nej po­zio­mo, po­ru­sza­nie się lub dzia­ła­nie w kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do niej


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pio­no­we


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pionowy

two­rzą­cy z pod­sta­wą kąt pro­sty, pro­sto­pa­dły do pod­sta­wy usy­tu­o­wa­nej po­zio­mo lub po­ru­sza­ją­cy się, dzia­ła­ją­cy pro­sto w dół lub w górę


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pro­sto­pa­dły do pod­sta­wy usy­tu­o­wa­nej po­zio­mo

 (1.2) po­ru­sza­ją­cy się pro­sto w dół lub w górę

 (1.3) zwią­za­ny z pio­nem w grach plan­szo­wych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pionowzlot

zdol­ność niek­tó­rych sa­mo­lo­tów woj­sko­wych do pio­no­we­go star­tu i lą­do­wa­nia lub wy­ko­na­nia tych ma­ne­wrów na pasie star­to­wym o nie­wiel­kich wy­mia­rach; pio­nowz­nos


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sa­mo­lot mo­gą­cy pio­no­wo star­to­wać i lą­do­wać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piontek

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pią­tek


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piorun

gwał­tow­ne wy­ła­do­wa­nie elek­trycz­ne po­mię­dzy dwie­ma chmu­ra­mi lub mię­dzy chmu­rą a zie­mią, moż­li­we do za­ob­ser­wo­wa­nia pod­czas burzy jako znacz­nej wiel­ko­ści iskra


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. wy­ła­do­wa­nie elek­trycz­ne mię­dzy dwie­ma chmu­ra­mi lub mię­dzy chmu­rą a zie­mią;


Pio­run – w me­te­o­ro­lo­gii bar­dzo silne wy­ła­do­wa­nie elek­tro­sta­tycz­ne w at­mos­fe­rze pow­sta­ją­ce na­tu­ral­nie, zwy­kle to­wa­rzy­szą­ce bu­rzom. Pio­ru­no­wi czę­sto to­wa­rzy­szy grom dźwię­ko­wy (grzmot) oraz zja­wi­sko świetl­ne zwane bły­ska­wi­cą. Może ono przy­bie­rać roz­ma­i­te kształ­ty i roz­cią­gło­ści, two­rzyć linie pro­ste lub roz­ga­łę­ziać się do góry lub w dół. Wy­stę­pu­ją bły­ska­wi­ce, które wi­docz­ne są je­dy­nie jako roz­ja­śnie­nie po­wierzch­ni chmu­ry, inne znów w ciągu ułam­ka se­kun­dy przy­po­mi­na­ją swym kształ­tem świe­cą­cy sznur pereł.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piorunem

po­tocz­nie: bar­dzo szyb­ko, bły­ska­wicz­nie (np. trasa prze­je­cha­na pio­ru­nem), ga­lo­pem, pędem


przy­słó­wek

 (1.1) pot. bar­dzo szyb­ko

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: pio­run


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piorunian

sól kwasu pio­ru­no­we­go (izo­me­ru kwasu cy­ja­no­we­go), czę­sto pod­le­ga­ją­ca pro­ce­so­wi kry­sta­li­za­cji, tru­ją­ca i sil­nie wy­bu­cho­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu pio­ru­no­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pioruniany

sól kwasu pio­ru­no­we­go (izo­me­ru kwasu cy­ja­no­we­go), czę­sto pod­le­ga­ją­ca pro­ce­so­wi kry­sta­li­za­cji, tru­ją­ca i sil­nie wy­bu­cho­wa


Pio­ru­nia­ny – grupa związ­ków che­micz­nych bę­dą­cych so­la­mi kwasu pio­ru­no­we­go, za­wie­ra­ją­cych pse­u­do­ha­lo­gen­ko­wy jon pio­ru­nia­no­wy #PATRZ. Z uwagi na wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we i dużą wraż­li­wość na bodź­ce zew­nętrz­ne niek­tó­re pio­ru­nia­ny sto­so­wa­ne są jako ini­cju­ją­ce ma­te­ria­ły wy­bu­cho­we (np. pio­ru­nian rtęci(II), pio­ru­nian sre­bra) m.in. w za­pal­ni­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piorunkowice

Pio­run­ko­wi­ce ( Schwe­ins­dorf, Pe­run­cho­vitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Prud­nik. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Wy­so­czyz­ny Bial­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Ści­na­wa Nie­mod­liń­ska.


Źródła:

Wikipedia

Piorunochron

ele­ment in­sta­la­cyj­ny bu­dow­li, chro­nią­cy ją przed bez­poś­red­nim ude­rze­niem pio­ru­na


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie in­sta­lo­wa­ne na bu­dyn­kach lub obok nich, aby chro­nić je przed bez­poś­red­nim ude­rze­niem pio­ru­na ;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piorunochronny

ochra­nia­ją­cy przed ude­rze­niem pio­ru­na lub skut­ka­mi ta­kie­go ude­rze­nia (np. uzie­mie­nie pio­ru­no­chron­ne, in­sta­la­cja urzą­dzeń pio­ru­no­chron­nych)


Źródła:

SJP.pl

Piorunochronowy

od­no­szą­cy się do pio­ru­no­chro­nów, in­sta­la­cji pio­ru­no­chron­nych, zwią­za­ny z nimi (np. in­sta­la­cje pio­ru­no­chro­no­we, drąg pio­ru­no­chro­no­wy)


Źródła:

SJP.pl

Piorunować

1. sprze­ci­wiać się komuś lub cze­muś, su­ro­wo na­po­mi­nać, stro­fo­wać, także: gniew­nie, groź­nie spo­glą­dać na coś lub na kogoś;
2. po­tocz­nie: robić wra­że­nie na kimś, za­chwy­cać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. spio­ru­no­wać)

 (1.1) gwał­tow­nie kry­ty­ko­wać kogoś lub coś

 (1.2) gniew­nie spo­glą­dać

 (1.3) prze­kli­nać

 (1.4) daw. strze­lać, mio­tać pio­ru­na­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piorunowiec

kwar­co­wy pręt pow­sta­ły z pia­sku lub skały, sto­pio­nych od ude­rze­nia pio­ru­na; ful­gu­ryt


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piorunowy

bę­dą­cy źró­dłem pio­ru­nów (np. chmu­ra pio­ru­no­wa, burza pio­ru­no­wa) lub po­dob­ny do pio­ru­na, naj­czę­ściej w szyb­ko­ści lub gwał­tow­no­ści


Źródła:

SJP.pl

Piorunowładny

wła­da­ją­cy pio­ru­na­mi, głów­nie w od­nie­sie­niu do Po­sej­do­na (grec­kie­go boga mórz i oce­a­nów) lub jego od­po­wied­ni­ków w in­nych re­li­giach po­li­te­i­stycz­nych


Źródła:

SJP.pl

Piorunujący

1. dzia­ła­ją­cy jak pio­run, szyb­ki, bar­dzo gwał­tow­ny, bły­ska­wicz­ny, na­tych­mia­sto­wy (np. pio­ru­nu­ją­cy prze­bieg cho­ro­by);
2. groź­ny, gniew­ny (np. pio­ru­nu­ją­ce spoj­rze­nie) lub ro­bią­cy wra­że­nie na kimś, za­dzi­wia­ją­cy


przy­miot­nik

 (1.1) na­tych­mia­sto­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piorunówek

Pio­ru­nó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest na Wy­so­czyź­nie Ła­skiej.

Przez wieś prze­bie­ga droga as­fal­to­wa, po­wia­to­wa nr 03706E. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pioruński

szyb­ki jak pio­run


Źródła:

SJP.pl

Pioseneczka

zdrob­nie­nie od: pio­sen­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pio­sen­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piosenka

krót­ki, pro­sty utwór mu­zycz­ny z tek­stem do śpie­wa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wo­kal­ny utwór mu­zycz­ny, zwy­kle o roz­ryw­ko­wym cha­rak­te­rze;


Pio­sen­ka – krót­ki utwór słow­no-mu­zycz­ny so­lo­wy, wy­ko­ny­wa­ny z akom­pa­nia­men­tem in­stru­men­tu, ze­spo­łu in­stru­men­tal­ne­go lub or­kie­stry; pod­sta­wo­wa forma mu­zycz­na sto­so­wa­na w mu­zy­ce po­pu­lar­nej. Spoś­ród roz­ma­i­tych typów pio­sen­ki (m.in. pio­se­nek ku­ple­to­wej i blu­e­so­wej) naj­czę­ściej po­ja­wia­ją­cym się jest pio­sen­ka zwrot­ko­wa, zbu­do­wa­na z wy­stę­pu­ją­cych na­prze­mien­nie zwro­tek i re­fre­nu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piosenkarka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się śpie­wa­niem
2. au­tor­ka pio­se­nek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­tyst­ka, która śpie­wa pio­sen­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piosenkarski

od­no­szą­cy się do pio­sen­kar­stwa, pio­sen­ka­rza lub pio­sen­kar­ki, zwią­za­ny z pio­sen­kar­stwem (np. re­ci­tal pio­sen­kar­ski, twór­czość pio­sen­kar­ska)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pio­sen­ka­rzy i/lub pio­sen­kar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piosenkarstwo

1. ga­tu­nek sztu­ki estra­do­wej, któ­rej pre­zen­ta­cja sku­pia się głów­nie na śpie­wa­niu pio­se­nek;
2. zbiór pie­śni ty­po­wych dla da­ne­go re­gio­nu, te­re­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. wy­ko­ny­wa­nie pio­se­nek na estra­dzie

 (1.2) muz. ogół pio­se­nek np. da­ne­go kraju


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piosenkarz

wy­ko­naw­ca pio­se­nek, pie­śni, naj­czę­ściej bę­dą­cy także ich kom­po­zy­to­rem, au­to­rem; pie­śniarz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo śpie­wa­niem;


Pio­sen­karz, pio­sen­kar­ka – zawód po­le­ga­ją­cy na wy­ko­rzy­sta­niu głosu do śpie­wu, z re­gu­ły przy akom­pa­nia­men­cie grupy mu­zycz­nej. Ut­wo­ry wy­da­wa­ne są na­stęp­nie na pły­tach (al­bu­mach) lub wy­ko­ny­wa­ne na kon­cer­tach. Pio­sen­ka­rze zaj­mu­ją się mu­zy­ką roz­ryw­ko­wą, w odróż­nie­niu od śpie­wa­ków, któ­rzy zwią­za­ni są z mu­zy­ką kla­sycz­ną. Do po­pu­la­ry­za­cji współ­czes­nych pio­se­nek i ich wy­ko­naw­ców przy­czy­nia się dzia­łal­ność radia i te­le­wiz­ji.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piosenkopisarski

→ pio­sen­ko­pi­sarz, → pio­sen­ko­pi­sar­stwo


Patrz:piosenkopisarz, → piosenkopisarstwo

Źródła:

SJP.pl

Piosenkopisarstwo

pi­sa­nie pio­se­nek


Źródła:

SJP.pl

Piosenkopisarz

twór­ca tek­stów pio­se­nek


Źródła:

SJP.pl

Piosenkować

po­tocz­nie: śpie­wać wspól­nie pio­sen­ki


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. śpie­wać pio­sen­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piosenkowy

→ pio­sen­ka


Patrz:piosenka

Źródła:

SJP.pl

Piosik

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piosneczka

prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: pio­sen­ka; pio­se­necz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: piosn­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piosnka

prze­strza­le, dziś tylko w po­ez­ji, li­ry­ce: pio­sen­ka, pieśń, głów­nie lu­do­wa, ty­po­wa dla da­ne­go re­gio­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. pio­sen­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pioter

po­gard­li­wie: chło­piec bę­dą­cy synem ro­dzi­ców po­strze­ga­nych jako nie­wy­cho­wa­nych, pry­mi­tyw­nych; Pio­ter, Bra­jan, bra­jan, Bra­ja­nek, bra­ja­nek


Źródła:

SJP.pl

Pioterczak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pioterek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piotr

imię mę­skie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Pio­tra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Piotr


Pio­tra – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Piotr, chrze­ści­jań­skie­go imie­nia mę­skie­go po­cho­dze­nia grec­ko-ła­ciń­skie­go, wy­wie­dzio­ne­go od przy­dom­ku Szy­mo­na apo­sto­ła na­da­ne­go mu przez Je­zu­sa Chry­stu­sa (aram. "Kefas"). Imię Piotr (Πέτρος) jest cza­sa­mi tłu­ma­czo­ne jako „Skała”, co w ję­zy­ku pol­skim oz­na­cza z re­gu­ły wiel­ki ka­mien­ny masyw. Pol­ska forma "Piotr" z "„o”" za­miast "„e”" jest re­gu­lar­ną zmia­ną spo­wo­do­wa­ną przez prze­głos le­chic­ki (por. też np. "ko­ściół" z łac. "ca­stel".)


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piotraszewo

Pio­tra­sze­wo (daw­niej niem. "Pe­ters­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dobre Mia­sto.


Źródła:

Wikipedia

Piotreczek

zdrob­nie­nie od: Piotr (imię mę­skie)


Źródła:

SJP.pl

Piotrek

zdrob­nie­nie od: Piotr (imię mę­skie); Pio­truś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Piotr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piotrkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piotrkosice

Piotr­ko­si­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz.

W la­tach 1954-1961 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Piotr­ko­si­ce, po jej znie­sie­niu była w gro­ma­dzie Sułów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piotrkowianin

1. miesz­ka­niec Piotr­ko­wa Try­bu­nal­skie­go;
2. miesz­ka­niec Piotr­ko­wa Ku­jaw­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Piotrkowianka

1. miesz­kan­ka Piotr­ko­wa Try­bu­nal­skie­go;
2. miesz­kan­ka Piotr­ko­wa Ku­jaw­skie­go


Źródła:

SJP.pl

Piotrkowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu wsi lub ich czę­ści w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrkowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Piotr­ko­wic, zwią­za­ny z Piotr­ko­wi­ca­mi


Źródła:

Wiktionary

Piotrkowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piotrkowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Piotr­ko­wic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Piotr­ko­wic, uro­dzo­na w Piotr­ko­wi­cach


Źródła:

Wiktionary

Piotrkowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Piotr­ko­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Piotr­ko­wic, uro­dzo­na w Piotr­ko­wi­cach


Źródła:

Wiktionary

Piotrkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piotrkowski

1. przy­miot­nik od: Piotr­ków Ku­jaw­ski;
2. przy­miot­nik od: Piotr­ków Try­bu­nal­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Piotr­ko­wem, do­ty­czą­cy Piotr­ko­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piotrkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Piotr­ka lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do Piotr­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piotrków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Piotr­ków Ku­jaw­ski.

 (1.2) geogr. zob. Piotr­ków Try­bu­nal­ski.

 (1.3) geogr. zob. Piotr­ków Pier­wszy.

 (1.4) geogr. zob. Piotr­ków Drugi.

 (1.5) geogr. zob. Piotr­ków Bo­row­ski.

 (1.6) geogr. zob. Piotr­ków-Ko­lo­nia.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrkówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piotrogrodzki

przy­miot­nik od: Pio­tro­gród (dawna nazwa Sankt Pe­ters­bur­ga)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pio­tro­gro­dem, do­ty­czą­cy Pio­tro­gro­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piotrogród

dawna nazwa Pe­ters­bur­ga


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Pe­ters­burg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piotrostwo

Piotr z żoną; Pio­tro­wie


Źródła:

SJP.pl

Piotrosz

dra­pież­ny ga­tu­nek ryby wy­stę­pu­ją­cy przy eu­ro­pej­skich wy­brze­żach Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go; pa­szczak, zeus


Pio­trosz, pa­szczak ("Zeus faber") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pio­tro­szo­wa­tych (Ze­i­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piotroszowate

o ce­chach pio­tro­szo­wa­tych (tro­pi­kal­nych ryb mor­skich z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych)


Pio­tro­szo­wa­te (Ze­i­dae) – nie­licz­na w ga­tun­ki ro­dzi­na mor­skich ryb pio­tro­szoksz­tałt­nych (Ze­i­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piotroszowaty

o ce­chach pio­tro­szo­wa­tych (tro­pi­kal­nych ryb mor­skich z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych)


Źródła:

SJP.pl

Piotrowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Pio­tra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Pio­tro­wo

 (2.2) D. lp. od: Pio­trów

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Pio­tro­wy


Pio­tro­wa (niem. "Pe­ters­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrowiak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piotrowice

nazwa wielu wsi w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hi­sto­rycz­na dziel­ni­ca Ka­to­wic;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu wsi lub ich czę­ści w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrowicz

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. syn Pio­tra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrowiczanin

miesz­ka­niec Pio­tro­wic (mia­sta w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim lub dziel­ni­cy Ka­to­wic)


Źródła:

SJP.pl

Piotrowiczanka

miesz­kan­ka Pio­tro­wic (mia­sta w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim lub dziel­ni­cy Ka­to­wic)


Źródła:

SJP.pl

Piotrowie

wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


Źródła:

SJP.pl

Piotrowin

bo­ha­ter śred­nio­wiecz­nej opo­wie­ści o cu­dach św. Sta­ni­sła­wa ze Szcze­pa­no­wa; Piotr Strze­mień­czyk z Ja­ni­sze­wa


Pio­tro­win – bo­ha­ter ha­gio­gra­ficz­nej le­gen­dy z XI wieku, za­pi­sa­nej w "Ży­wo­cie św. Sta­ni­sła­wa" Win­cen­te­go z Kiel­czy. Bi­skup kra­kow­ski św. Sta­ni­sław ze Szcze­pa­no­wa za­ku­pił od Pio­tra Strze­mień­czy­ka z Ja­ni­sze­wa, zwa­ne­go Pio­tro­wi­nem, dobra ziem­skie na rzecz bi­skup­stwa.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piotrowo

wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piotrowski

→ Pio­tro­wo, → Pio­trów


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Patrz:Piotrowo, → Piotrów

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piotrowszczyzna

wieś w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piotrowy

taki jak u Pio­tra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pio­tra


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Pio­tra


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piotrumiliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pio­tru­mi­ły lub z nią zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Piotrumiła

imię żeń­skie


Źródła:

SJP.pl

Piotrusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pio­tru­sia lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do Pio­tru­sia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piotruziele

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. śrpol. pie­trusz­ka da­ta­def|1475|1549.


Źródła:

Wiktionary

Piotruś

gra kar­cia­na; Pio­truś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. dzie­cię­ca gra kar­cia­na;


Pio­truś (Pła­zy­na, 727 m n.p.m.) – szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim w pa­śmie Be­ski­du Du­kiel­skie­go, gó­ru­ją­cy nad prze­ło­mem Ja­sioł­ki. Na sto­kach Pio­tru­sia od­kry­to ja­ski­nie, bije tu także źró­deł­ko zwią­za­ne le­gen­dą ze św. Janem z Dukli.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piotrzkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piotrówka

wieś w Pol­sce


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rel. okres postu w tra­dy­cji pra­wo­sław­nej po­prze­dza­ją­cy świę­to Pio­tra

 (1.2) daw. środ. prze­stęp. i więz. kłód­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piołun

1. wie­lo­let­nia ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych o drob­nych, żół­ta­wych kwia­tach i in­ten­syw­nym za­pa­chu, ce­nio­na w lecz­nict­wie, uży­wa­na jako przy­pra­wa i do wy­ro­bu na­le­wek
2. napar lub wywar z tej ro­śli­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. by­li­ca pio­łun

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z ziela by­li­cy pio­łun


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piołunka

wieś w Pol­sce


Pio­łun­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pio­łun­ka jest po­ło­żo­na na te­re­nie ni­zin­nym, więk­szość ob­sza­ru obej­mu­ją pola upraw­ne. Wieś gra­ni­czy z Zie­lon­ka­mi, Krzcię­ci­ca­mi i Mie­rzy­nem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piołunowo

skła­da­ją­cy się z pio­łu­nu (wie­lo­let­niej ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych), zro­bio­ny z pio­łu­nu (np. na­lew­ka pio­łu­no­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pio­łu­nem


Pio­łu­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jów.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piołunowy

skła­da­ją­cy się z pio­łu­nu (wie­lo­let­niej ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych), zro­bio­ny z pio­łu­nu (np. na­lew­ka pio­łu­no­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pio­łu­nem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spo­rzą­dzo­ny z pio­łu­nu

 (1.2) zwią­za­ny z pio­łu­nem, do­ty­czą­cy pio­łu­nu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piołunówka

na­lew­ka spi­ry­tu­so­wa na pio­łu­nie i in­nych zio­łach; ab­synt


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. gorz­ka wódka zio­ło­wa na pio­łu­nie;


Pio­łu­nów­ka − bar­dzo gorz­ka wódka zio­ło­wa spo­rzą­dzo­na po­przez za­la­nie al­ko­ho­lem ziela pio­łu­nu.

Pio­łu­nów­kę można spo­ży­wać bez do­dat­ko­we­go doj­rze­wa­nia. Sto­so­wa­na w bar­dzo ma­łych ilo­ściach ma lecz­ni­cze dzia­ła­nie na pro­ble­my z ukła­dem po­kar­mo­wym. Może być uży­wa­na u osób ze zmniej­szo­nym ape­ty­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pip

funk­cja w te­le­wi­zo­rze, umoż­li­wia­ją­ca pod­gląd in­nych pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych lub obra­zów ze źró­deł zew­nętrz­nych, np. z ma­gne­to­wi­du, pod­czas oglą­da­nia in­ne­go pro­gra­mu, bez prze­łą­cze­nia ka­na­łu; PIP


skró­to­wiec

 (1.1) = adm. Pań­stwo­wa In­spek­cja Pracy;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pipa

1. czte­ro­stru­no­wy chiń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; man­do­li­na chiń­ska;
2. po­tocz­nie: pomp­ka do becz­ki z piwem;
3. wul­gar­nie:
a) żeń­ski organ płcio­wy;
b) wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne prze­de wszyst­kim do ko­biet;
c) osoba nie­za­rad­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. chiń­ski in­stru­ment szar­pa­ny;

 (1.2) posp. na­rząd płcio­wy ko­bie­ty

 (1.3) posp. po­gard. po­gard­li­wie o ko­bie­cie

 (1.6) daw. becz­ka do wina, oliwy lub araku

 (1.7) daw. fajka


Pipa (chiń.: 琵琶; pi­ny­in: pípá) – chiń­ski szar­pa­ny in­stru­ment stru­no­wy, na­zy­wa­ny też chiń­ską lut­nią, gdyż po­dob­nie jak ona ma pudło re­zo­nan­so­we w grusz­ko­wa­tym kształ­cie. W Chi­nach znany jako tra­dy­cyj­ny in­stru­ment od ponad dwóch ty­się­cy lat. Kilka in­stru­men­tów w in­nych kra­jach wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji jest spo­krew­no­nych z pipą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pipcia

pie­szczot­li­wie o ko­bie­cym na­rzą­dzie płcio­wym


Źródła:

SJP.pl

Pipczeć

re­gio­nal­nie: pikać, trą­bić


Źródła:

SJP.pl

Pipek

1. po­tra­wa z gę­sich żo­łąd­ków z do­dat­kiem ce­bu­li i czosn­ku, po­da­wa­na na cie­pło wraz z sosem pow­sta­łym pod­czas przy­rzą­dza­nia;
2. po­tocz­nie: osoba nie­za­rad­na


Źródła:

SJP.pl

Pipel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. hist. pejor. mło­do­cia­ny słu­żą­cy u kapo lub eses­ma­na w na­zi­stow­skim obo­zie kon­cen­tra­cyj­nym


Źródła:

Wiktionary

Piperazyna

zwią­zek or­ga­nicz­ny o bu­do­wie czą­stecz­ko­wej zbli­żo­nej do bu­do­wy pi­pe­ry­dy­ny, uzy­ski­wa­ny sztucz­nie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w far­ma­ko­lo­gii


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C4H10N2.;


Pi­pe­ra­zy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny z dwoma he­te­ro­a­to­ma­mi azotu w po­zy­cjach 1,4. Szkie­let pi­pe­ra­zy­ny wy­stę­pu­je w wielu związ­kach ak­tyw­nych bio­lo­gicz­nie, mię­dzy in­ny­mi w czą­stecz­ce sil­de­na­fi­lu oraz w sze­re­gu związ­ków psy­cho­ak­tyw­nych. Nazwa pi­pe­ra­zy­ny wy­ni­ka z jej struk­tu­ral­ne­go po­do­bień­stwa do pi­pe­ry­dy­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piperonal

zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy w olej­kach ete­rycz­nych; he­lio­tro­pi­na


Pi­pe­ro­nal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­de­hy­dów wy­stę­pu­ją­cy w olej­kach ete­rycz­nych. Sto­so­wa­ny jest w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym jako skład­nik kom­po­zy­cji za­pa­cho­wych, do aro­ma­ty­zo­wa­nia li­kie­rów oraz jako pre­kur­sor MDA i MDMA.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piperydyna

zwią­zek che­micz­ny z grupy amin, sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik w ana­li­zie che­micz­nej


Pi­pe­ry­dy­na – he­te­ro­cy­klicz­ny, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, cy­klicz­na amina dru­go­rzę­do­wa. Za­wie­ra na­sy­co­ny pier­ścień sze­ściocz­ło­no­wy z jed­nym he­te­ro­a­to­mem – azo­tem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piperyna

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w pie­przu


Pi­pe­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy we wierzch­niej war­stwie owo­ców czar­ne­go pie­przu ("Pi­pe­ris nigri"), po­chod­na pi­pe­ry­dy­ny. Jest be­zbarw­ną lub kre­mo­wo­żół­tą, kry­sta­licz­ną sub­stan­cją roz­pu­szczal­ną w ben­zy­nie, chlo­ro­for­mie, eta­no­lu, ete­rze die­ty­lo­wym oraz w pi­ry­dy­nie. Ma ostro-gorz­ki smak.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pipeta

rurka szkla­na o zwę­żo­nym wy­lo­cie z gu­mo­wą na­sad­ką, uży­wa­na w la­bo­ra­to­riach i w lecz­nict­wie; pi­pet­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lab. chem. wąsko za­koń­czo­na rurka, zwy­kle szkla­na, słu­żą­ca do prze­no­sze­nia lub od­mie­rza­nia nie­wiel­kiej ilo­ści cie­czy;


Pi­pe­ta – sprzęt la­bo­ra­to­ryj­ny – rurka szkla­na lub wy­ko­na­na z two­rzy­wa sztucz­ne­go, słu­żą­ca do prze­no­sze­nia i od­mie­rza­nia cie­czy.

W la­bo­ra­to­riach spo­ty­ka­ne są trzy ro­dza­je pipet:

Pi­pe­ta Pa­ste­u­ra (A na ry­sun­ku) to naj­prost­szy ro­dzaj pi­pe­ty. Jest to rurka szkla­na, o po­jem­no­ści zaz­wy­czaj ok. 1 ml, która po­sia­da dolny od­ci­nek wąski i górny od­ci­nek szer­szy. Ma ona cha­rak­ter sprzę­tu jed­no­ra­zo­we­go użyt­ku. Przy jej po­mo­cy po­bie­ra się i prze­no­si nie­wiel­kie ilo­ści cie­czy przy po­mo­cy ssaw­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pipetka

rurka szkla­na o zwę­żo­nym wy­lo­cie z gu­mo­wą na­sad­ką, uży­wa­na w la­bo­ra­to­riach i w lecz­nict­wie; pi­pe­ta


Źródła:

SJP.pl

Pipetowy

→ pi­pe­ta, np. grusz­ka pi­pe­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Pipidówa

po­tocz­nie o nie­wiel­kiej miej­sco­wo­ści (żar­to­bli­wie czę­sto w po­łą­cze­niu: pi­pi­dó­wa wiel­ka); pi­pi­dów­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. iron. lub po­gard. mała, pro­win­cjo­nal­na miej­sco­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pipidówek

po­tocz­nie: mała miej­sco­wość od­da­lo­na od du­żych sku­pisk ludzi; pi­pi­dó­wek


Źródła:

SJP.pl

Pipidówka

po­tocz­nie: mała miej­sco­wość od­da­lo­na od du­żych sku­pisk ludzi; pi­pi­dó­wek


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. iron. lub po­gard. mała, pro­win­cjo­nal­na miej­sco­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pipil

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­só­wek


Źródła:

SJP.pl

Pipka

1. daw­niej fajka
2. szkla­na rurka słu­żą­ca do po­mo­cy w pa­le­niu pa­pie­ro­sów be­zust­ni­ko­wych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pipa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pippi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pips

Pań­stwo­wy In­sty­tut Pe­da­go­gi­ki Spe­cjal­nej


Źródła:

SJP.pl

Pips-Owski

→ PIPS; pip­sow­ski


Źródła:

SJP.pl

Pipsowski

do­ty­czą­cy PIPS-u; PIPS-owski


Źródła:

SJP.pl

Pipszoł

peep show, peep-show, pe­eps­how;
1. strip­tiz lub ta­niec ero­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny w od­gro­dzo­nym od widza po­mie­szcze­niu, który można oglą­dać przez okien­ko;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się taki strip­tiz lub ta­niec ero­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Pipsztyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. slang. przy­cisk, guzik (część me­cha­niz­mu)

 (1.2) pot. slang. wi­haj­ster, dynks (dinks)

 (1.3) pot. slang. dzyn­dzel


Źródła:

Wiktionary

Piptoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. buty typu peep toe


Źródła:

Wiktionary

Piracetam

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek no­o­tro­po­wy


Pi­ra­ce­tam – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na 2-pi­ro­li­do­nu, sto­so­wa­ny jako lek no­o­tro­po­wy.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piracić

po­tocz­nie: nie­le­gal­nie ko­pio­wać lub ścią­gać z in­ter­ne­tu np. film, grę, utwór mu­zycz­ny


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spi­ra­cić)

 (1.1) pot. niez­god­nie z pra­wem ko­pio­wać, odt­wa­rzać, lub roz­po­wszech­niać pewne dzie­ło, utwór, pro­gram kom­pu­te­ro­wy lub inną włas­ność in­te­lek­tu­al­ną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piracki

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ra­ta (np. napad pi­rac­ki), na­le­żą­cy do pi­ra­ta lub z nim zwią­za­ny (np. sta­tek pi­rac­ki, wy­pra­wa pi­rac­ka);
2. od­no­szą­cy się do pi­ract­wa (czer­pa­nia zy­sków z nie­le­gal­ne­go ko­pio­wa­nia i roz­po­wszech­nia­nia cu­dzej twór­czo­ści)


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pi­ract­wa lub pi­ra­tów

 (1.2) przen. na­ru­sza­ją­cy prawa au­tor­skie

 (1.3) przen. taki, który nie prze­strze­ga prze­pi­sów dro­go­wych i stwa­rza za­gro­że­nie dla in­nych użyt­kow­ni­ków dróg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirackość

→ pi­rac­ki


Patrz:piracki

Źródła:

SJP.pl

Piractwo

1. bez­praw­ne akty prze­mo­cy do­ko­ny­wa­ne przez pi­ra­tów;
2. ła­ma­nie prze­pi­sów dro­go­wych przy jed­no­czes­nym stwa­rza­niu za­gro­że­nia dla zdro­wia lub życia in­nych;
3. czer­pa­nie zy­sków z nie­le­gal­ne­go ko­pio­wa­nia i roz­po­wszech­nia­nia cu­dzej twór­czo­ści


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. wszel­ki bez­praw­ny akt gwał­tu, za­trzy­ma­nia lub gra­bie­ży po­peł­nio­ny dla celów oso­bi­stych przez za­ło­gę lub pa­sa­że­rów pry­wat­ne­go stat­ku lub sa­mo­lo­tu na peł­nym morzu lub w miej­scu nie­pod­le­ga­ją­cym ju­rys­dyk­cji żad­ne­go pań­stwa wy­mie­rzo­ny prze­ciw­ko in­ne­mu stat­ko­wi mor­skie­mu lub po­wietrz­ne­mu albo prze­ciw­ko oso­bom lub mie­niu na po­kła­dzie ta­kie­go stat­ku

 (1.5) przen. na­ru­sza­nie praw au­tor­skich po­przez nie­le­gal­ne ko­pio­wa­nie, odt­wa­rza­nie, roz­po­wszech­nia­nie ut­wo­rów, dzieł, pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych itp.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piraja

nie­wiel­ka dra­pież­na ryba słod­ko­wod­na z po­drzę­du ką­sa­czy; pi­ra­nia, ka­ri­be


Źródła:

SJP.pl

Piramida

1. mo­nu­men­tal­na bu­dow­la w kształ­cie ostro­słu­pa o kwa­dra­to­wej pod­sta­wie, bu­do­wa­na w sta­ro­żyt­nym Egip­cie jako gro­bo­wiec dla fa­ra­o­na, także: bryła ge­o­me­trycz­na o takim kształ­cie;
2. ro­dzaj gru­po­we­go ćwi­cze­nia akro­ba­tycz­ne­go, w któ­rym akro­ba­ci two­rzą coś w ro­dza­ju pio­no­wo sto­ją­ce­go trój­ką­ta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bu­dow­la w kształ­cie ostro­słu­pa, gro­bo­wiec fa­ra­o­na;

 (1.2) ar­chit. pod­bu­do­wa świą­ty­ni w pre­ko­lum­bij­skiej ar­chi­tek­tu­rze po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej

 (1.3) geom. ostro­słup o pod­sta­wie kwa­dra­tu i trój­ką­tach rów­no­ra­mien­nych two­rzą­cych jego boki;

 (1.4) pot. przed­miot lub ster­ta cze­goś przy­po­mi­na­ją­ca kształ­tem, wy­glą­dem pi­ra­mi­dę (1.1)

 (1.5) sport. ćwi­cze­nie akro­ba­tycz­ne, w któ­rym kilku, kil­ku­na­stu ćwi­czą­cych two­rzy fi­gu­rę w kształ­cie stoż­ka


Pi­ra­mi­da – bu­dow­la w kształ­cie ostro­słu­pa pra­wi­dło­we­go o pod­sta­wie czwo­ro­kąt­nej lub do niego po­dob­nym, słu­żą­ca naj­czę­ściej jako gro­bo­wiec albo pod­bu­do­wa dla świą­ty­ni. Naj­bar­dziej znane kom­plek­sy pi­ra­mid znaj­du­ją się w Egip­cie i pre­ko­lum­bij­skiej Ame­ry­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piramidalność

po­do­bień­stwo do pi­ra­mi­dy, ze­spół cech, dzię­ki któ­rym coś przy­po­mi­na wy­glą­dem pi­ra­mi­dę, rza­dziej: ko­lo­sal­ność lub niez­wy­kłość cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pi­ra­mi­dal­ne


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piramidalny

po­dob­ny do pi­ra­mi­dy, o kształ­cie zbli­żo­nym do ostro­słu­pa z kwa­dra­to­wą pod­sta­wą (np. pi­ra­mi­dal­ny gmach, biu­ro­wiec), rza­dziej: ko­lo­sal­ny, niez­wy­kły (np. pi­ra­mi­dal­na głu­po­ta)


przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do pi­ra­mi­dy, ma­ją­cy kształt ostro­słu­pa

 (1.2) ol­brzy­mi, ko­lo­sal­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piramidion

ka­mień sta­no­wią­cy za­koń­cze­nie pi­ra­mi­dy lub obe­li­sku


Nie mylić z: lek o naz­wie „pi­ra­mi­don”.

Pi­ra­mi­dion – ka­mień wień­czą­cy szczyt pi­ra­mi­dy lub obe­li­sku.

W sta­ro­żyt­nym Egip­cie pi­ra­mi­dion sym­bo­li­zo­wał prawz­gó­rze "ben­ben", na któ­rym, zgod­nie z he­lio­po­li­tań­skim sy­ste­mem kos­mo­go­nicz­no-re­li­gij­nym, ob­ja­wił się pier­wszy bóg – stwór­ca Atum-Ra. Ka­mień "ben­ben" miał formę ostro­słu­pa, więc na jego cześć wzno­szo­no pi­ra­mi­dy o takim wła­śnie kształ­cie, bę­dą­ce jego po­więk­sze­niem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piramidka

nie­wiel­ka pi­ra­mi­da, głów­nie w od­nie­sie­niu do cze­goś, co wy­glą­dem przy­po­mi­na pi­ra­mi­dę lub kilku rze­czy uło­żo­nych na kształt pi­ra­mi­dy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pi­ra­mi­da

 (1.2) mała pi­ra­mi­da

 (1.3) sport. od­mia­na bi­lar­da, w któ­rej bile usta­wia się w trój­kąt


Pi­ra­mid­ka (ang. "py­ra­mis") – część owocu mnisz­ka ("Ta­ra­xa­cum") znaj­du­ją­ca się po­mię­dzy dziób­kiem a samą nie­łup­ką.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piramido

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pi­ra­mi­da


Źródła:

Wiktionary

Piramidon

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go pi­ra­mi­don


Źródła:

SJP.pl

Piramidowy

→ pi­ra­mi­da, np. ze­spół pi­ra­mi­do­wy, układ pi­ra­mi­do­wy


Źródła:

SJP.pl

Piramidy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. spod­nie o roz­sze­rza­ją­cych się no­gaw­kach, a w pasie i bio­drach wą­skie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: pi­ra­mi­da


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piramowicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piran

he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirandellizm

ide­o­lo­gia Lu­i­gie­go Pi­ran­del­la (wło­skie­go dra­ma­tur­ga i po­wie­ścio­pi­sa­rza, la­u­re­a­ta Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie li­te­ra­tu­ry)


Źródła:

SJP.pl

Pirandello

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piranga

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kar­dy­na­łów


Pi­ran­ga – ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kar­dy­na­łów (Car­di­na­li­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirania

nie­wiel­ka dra­pież­na ryba słod­ko­wod­na z po­drzę­du ką­sa­czy; pi­ra­ja, ka­ri­be


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba dra­pież­na wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w do­rze­czu Ama­zon­ki;

 (1.2) przen. osoba za­cho­wu­ją­ca się w sto­sun­ku do in­nych agre­syw­nie


Pi­ra­nia ("Py­go­cen­trus pi­ra­ya") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej, dra­pież­nej ryby ką­sa­czoksz­tałt­nej, jeden z naj­więk­szych przed­sta­wi­cie­li ro­dzi­ny pi­ra­nio­wa­tych (Ser­ra­sal­mi­dae). Jest ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju "Py­go­cen­trus". Wraz z pi­ra­nią Nat­te­re­ra za­li­cza­na jest do ga­tun­ków bar­dzo agre­syw­nych i nie­bez­piecz­nych, rów­nież dla ludzi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piraniowate

o ce­chach pi­ra­nio­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Pi­ra­nio­wa­te (Ser­ra­sal­mi­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb ką­sa­czoksz­tałt­nych (Cha­ra­ci­for­mes), en­de­mi­tów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Z po­wo­du bar­dzo ostrych zębów, gru­po­we­go ata­ko­wa­nia ofia­ry i dużej żar­łocz­no­ści pi­ra­nie uwa­ża­ne są za groź­ne dra­pież­ni­ki wód słod­kich Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piraniowaty

o ce­chach pi­ra­nio­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Piranometr

przy­rząd opa­ten­to­wa­ny przez An­der­sa Angströma, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do mie­rze­nia stop­nia na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go; py­ra­no­metr, so­la­ry­metr


Źródła:

SJP.pl

Piranoza

pier­ście­nio­wa od­mia­na cu­krów pro­stych, ma­ją­cych co najm­niej pięć ato­mów węgla


Źródła:

SJP.pl

Piranozowy

→ pi­ra­no­za


Patrz:piranoza

Źródła:

SJP.pl

Pirantron

syn­te­tycz­ny barw­nik ka­dzio­wy


Źródła:

SJP.pl

Pirapitinga

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pi­ra­nio­wa­tych


Pi­ra­pi­tin­ga ("Pia­rac­tus bra­chy­po­mus") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pi­ra­nio­wa­tych (Ser­ra­sal­mi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirargiryt

siar­czek sre­bra i an­ty­mo­nu (siar­ko­an­ty­mo­nin), czar­ny lub ciem­no­czer­wo­ny mi­ne­rał o dia­men­to­wym lub me­ta­licz­nym po­ły­sku, sto­so­wa­ny jako su­ro­wiec do otrzy­my­wa­nia sre­bra


Źródła:

SJP.pl

Pirargyryt

mi­ne­rał, siar­czek sre­bra i an­ty­mo­nu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li, an­ty­mo­no­wa siar­ko­sól sre­bra;


Pi­rar­gy­ryt (pi­rar­gi­tyt, py­rar­gy­ryt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li. Po­dob­nie jak pro­u­styt, jest krusz­cem sre­bra. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyr" = ogień i "ar­gy­ros" = sre­bro; na­wią­zu­je do barwy mi­ne­ra­łu i jego skła­du che­micz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirat

1. osoba na­pa­da­ją­ca i ra­bu­ją­ce inne stat­ki na morzu; kor­sarz;
2. osoba czer­pią­ca zyski z nie­a­u­to­ry­zo­wa­nej sprze­da­ży cu­dzej włas­no­ści in­te­lek­tu­al­nej;
3. pirat dro­go­wy - kie­row­ca ła­mią­cy prze­pi­sy dro­go­we;
4. pirat po­wietrz­ny - ter­ro­ry­sta po­ry­wa­ją­cy sa­mo­lot;
5. daw­niej, prze­no­śnie: ro­zbój­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. ro­zbój­nik na­pa­da­ją­cy na stat­ki mor­skie lub po­wietrz­ne;

 (1.2) pot. prze­stęp­ca nie­le­gal­nie roz­po­wszech­nia­ją­cy cudzą włas­ność in­te­lek­tu­al­ną

 (1.3) pot. zob. pirat dro­go­wy.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. nie­le­gal­nie sko­pio­wa­ny pro­gram kom­pu­te­ro­wy lub plik


Pirat ( pi­ra­ta z gr. πειρατής "peiratēs") – prze­stęp­ca pro­wa­dzą­cy ro­zbój na morzu lub na­brze­żu, przy wy­ko­rzy­sta­niu stat­ku lub łodzi. Naj­czę­ściej celem ata­ków pi­ra­tów pa­da­ją inne stat­ki.

Pirat czę­sto my­lo­ny jest z kor­sa­rzem, który pro­wa­dził le­gal­ne dzia­ła­nia wo­jen­ne w imie­niu wład­cy na pod­sta­wie listu ka­per­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piratka

→ pirat


Patrz:pirat

Źródła:

SJP.pl

Piratnik

kor­sarz pi­rat­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny po­goń­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piratować

po­tocz­nie:
1. po­dra­biać pro­duk­ty ob­ję­te pra­wem au­tor­skim;
2. pod­szy­wać się pod jakąś znaną markę;
3. bra­wu­ro­wo pro­wa­dzić sa­mo­chód, mo­to­cykl


Źródła:

SJP.pl

Pirazol

pię­ciocz­ło­no­wy zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny, któ­re­go po­chod­ne są cen­ny­mi le­ka­mi (np. pi­ra­mi­don)


Pi­ra­zol ("1,2-dia­zol") – or­ga­nicz­ny, pię­ciocz­ło­no­wy aro­ma­tycz­ny he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym C3H4N2.

Pi­ra­zol i jego po­chod­ne sto­so­wa­ne są do wyt­wa­rza­nia leków, barw­ni­ków i pe­sty­cy­dów. Ma wła­ści­wo­ści słabo za­sa­do­we.

Izo­me­rem pi­ra­zo­lu jest imi­da­zol ("1,3-dia­zol").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirazolon

syn­te­tycz­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy, prze­ciw­go­rącz­ko­wy i prze­ciw­za­pal­ny; an­ty­pi­ry­na


Źródła:

SJP.pl

Pirazolowy

→ pi­ra­zol


Patrz:pirazol

Źródła:

SJP.pl

Pirazyna

he­te­ro­cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny głów­nie w me­dy­cy­nie


Pi­ra­zy­na, 1,4-dia­zy­na – he­te­ro­a­ro­ma­tycz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirazynamid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ni­ko­ty­na­mi­du o dzia­ła­niu prze­ciw­gruź­li­czym


Pi­ra­zy­na­mid, py­ra­zy­na­mid ( py­ra­zi­na­mi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ni­ko­ty­na­mi­du o dzia­ła­niu prze­ciw­gruź­li­czym. Jeden z pię­ciu pod­sta­wo­wych leków w le­cze­niu gruź­li­cy, sto­so­wa­ny w pier­wszej, na­jin­ten­syw­niej­szej fazie le­cze­nia.

W wą­tro­bie jest przeksz­tał­ca­ny do czyn­ne­go me­ta­bo­li­tu – kwasu pi­ra­zy­no­we­go – który dzia­ła wy­łącz­nie na prąt­ki znaj­du­ją­ce się w ma­kro­fa­gach.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirdoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) reg. sie­radz. zob. pier­do­ły.


Źródła:

Wiktionary

Pireks

ga­tu­nek twar­de­go szkła o małym współ­czyn­ni­ku roz­sze­rzal­no­ści ter­micz­nej, od­por­ne­go na dzia­ła­nie che­mi­ka­liów; pyrex, py­reks


Źródła:

SJP.pl

Pirelli

marka opon i firma


Pi­rel­li – wło­skie przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w pro­duk­cji opon pne­u­ma­tycz­nych. Za­ło­żył je Gio­van­ni Bat­ti­sta Pi­rel­li w 1872 roku.

Opony Pi­rel­li nie­mal od za­wsze ko­ja­rzo­ne są ze spor­tem. Pier­wszym suk­ce­sem był rajd Pekin-Paryż w 1907 r. Zwy­cięz­cy wy­ści­gu uży­wa­li wła­śnie opon tego przed­się­bior­stwa, co przy­nio­sło mu mię­dzy­na­ro­do­wą sławę.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piren

be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na, wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny zbu­do­wa­ny z czte­rech sprzę­żo­nych pier­ście­ni ben­ze­no­wych


Piren – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny zbu­do­wa­ny z czte­rech sprzę­żo­nych pier­ście­ni ben­ze­no­wych.

Piren jest w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej be­zbarw­ną sub­stan­cją kry­sta­licz­ną. Po raz pier­wszy zo­stał wy­o­dręb­nio­ny przez Carla Gräbego, ze smoły po­ga­zo­wej, bę­dą­cej pro­duk­tem ubocz­nym su­chej de­sty­la­cji węgla ka­mien­ne­go (w nieg­dy­siej­szym pro­ce­sie pro­duk­cji gazu miej­skie­go).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pireneje

łań­cuch gór­ski w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Eu­ro­pie;


Pi­re­ne­je (hiszp. "Pi­ri­ne­os", kat. "Pi­ri­ne­us"; franc. "Pyrénées"; gask. "Pirenèus"; arag. "Pe­ri­ne­us"; bask. "Pi­ri­nio­ak") – łań­cuch gór­ski w Eu­ro­pie, trze­ci (jeśli trak­to­wać Ka­u­kaz jako znaj­du­ją­cy się w Azji) pod wzglę­dem wy­so­ko­ści po Al­pach i Gó­rach Be­tyc­kich. Po­ło­żo­ny jest na po­gra­ni­czu Fran­cji i Hisz­pa­nii, po­nad­to w środ­ko­wej czę­ści znaj­du­je się An­do­ra.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirenejski

przy­miot­nik od: Pi­re­ne­je


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­re­ne­ja­mi, do­ty­czą­cy Pi­re­ne­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirenoid

ciał­ko wy­stę­pu­ją­ce w chlo­ro­pla­stach niek­tó­rych glo­nów i msza­ków, oś­ro­dek two­rze­nia się skro­bi


Pi­re­no­id (gr. pyrén ‘pest­ka’ + eídos ‘po­stać’) – sfe­rycz­na, biał­ko­wa struk­tu­ra o roz­mia­rach 1,5–2 μm, zbu­do­wa­na głów­nie z kar­bok­sy­la­zy/ok­sy­ge­na­zy ry­bu­lo­zo-1,5-bis­fos­fo­ra­nu (RuBisCO), wy­stę­pu­ją­ca w chlo­ro­pla­stach glo­nów oraz gle­wi­ków ("Ant­ho­ce­ros"). Wokół pi­re­no­i­dów u "Eu­gle­na" czę­sto od­kła­da­ją się pier­ście­nio­wa­te ziar­na pa­ra­my­lo­nu, po­li­sa­cha­ry­du po­dob­ne­go w swej bu­do­wie do skro­bi. W chlo­ro­pla­ście może być 1 lub kilka pi­re­no­i­dów. Pi­re­no­id po­sia­da zdol­ność sil­ne­go za­ła­my­wa­nia świa­tła.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piretron

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu we­te­ry­na­ryj­ne­go sto­so­wa­ne­go u psów do zwal­cza­nia pa­so­ży­tów, za­wie­ra­ją­ce­go per­me­try­nę


Źródła:

SJP.pl

Piretrum

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; ma­ru­na sza­ro­list­na, zę­bow­nik, zło­cień dal­ma­tyń­ski, ber­tram


Źródła:

SJP.pl

Pireus

mia­sto por­to­we w Gre­cji


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Gre­cji;


Pi­re­us (gr. Πειραιάς, "Pi­re­as"; sta­ro­grec­ki / "kat­ha­re­wu­sa" Πειραιεύς, "Peiraieús", "Pireẹfs") – mia­sto por­to­we w Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej At­ty­ka, w re­gio­nie At­ty­ka, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Pi­re­us, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści aglo­me­ra­cji ateń­skiej[]. Sie­dzi­ba i je­dy­na miej­sco­wość gminy Pi­re­us. W 2011 roku li­czy­ło 163 688 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pireuski

→ Pi­re­us (mia­sto w Gre­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­re­u­sem, do­ty­czą­cy Pi­re­u­su


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirheliometr

przy­rząd wy­ko­rzy­sty­wa­ny do mie­rze­nia stop­nia na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go pa­da­ją­ce­go na Zie­mię; pyr­he­lio­metr


Źródła:

SJP.pl

Piro-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ogniem lub wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą


Źródła:

Wiktionary

Piroceram

ognio­od­por­ne i wy­trzy­ma­łe two­rzy­wo otrzy­my­wa­ne po­przez wpro­wa­dze­nie do szkła spe­cjal­nych do­dat­ków po­wo­du­ją­cych kry­sta­li­za­cję mie­szan­ki; py­ro­ce­ram


Źródła:

SJP.pl

Pirochlor

mi­ne­rał ut­le­nio­ny w wy­ni­ku re­ak­cji z sodem, wap­niem, ty­ta­nem, tan­ta­lem lub nio­bem, o bar­wie czer­wo­nej lub bru­nat­nej


Pi­roch­lor – mi­ne­rał o dużej za­war­to­ści niobu. Ruda pi­roch­lo­ru za­wie­ra zaz­wy­czaj co najm­niej 0,05% ra­dio­ak­tyw­nych uranu i toru. Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa πΰρ (pyr) – ogień, i χλωρός (chlo­ros) – zie­lo­ny, po­nie­waż mi­ne­rał ten przy spa­la­niu czę­sto staje się zie­lo­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirodynamika

nauka łą­czą­ca w sobie za­gad­nie­nia z dzie­dzi­ny pi­ro­tech­ni­ki i pi­ro­sta­ty­ki, ba­da­ją­ca zmia­ny ener­ge­tycz­ne za­cho­dzą­ce pod­czas pro­ce­su spa­la­nia


Źródła:

SJP.pl

Piroelektryczność

pow­sta­wa­nie ła­dun­ków elek­trycz­nych na po­wierzch­ni niek­tó­rych krysz­ta­łów die­lek­trycz­nych pod­czas ich rów­no­mier­ne­go ogrze­wa­nia lub ochła­dza­nia


Źródła:

SJP.pl

Piroelektryczny

taki, któ­re­go ce­chu­je zja­wi­sko pi­ro­e­lek­trycz­no­ści (pow­sta­wa­nie ła­dun­ków elek­trycz­nych na po­wierzch­ni niek­tó­rych krysz­ta­łów die­lek­trycz­nych pod­czas ich rów­no­mier­ne­go ogrze­wa­nia lub ochła­dza­nia)


Źródła:

SJP.pl

Piroelektryk

krysz­tał, w któ­rym za­cho­dzi zja­wi­sko pi­ro­e­lek­trycz­no­ści (pow­sta­wa­nie na po­wierzch­ni ła­dun­ków elek­trycz­nych pod­czas rów­no­mier­ne­go ogrze­wa­nia lub ochła­dza­nia)


Pi­ro­e­lek­tryk (z πῦρ „ogień”) – ma­te­riał ma­ją­cy zdol­ność ge­ne­ro­wa­nia siły elek­tro­mo­to­rycz­nej pod wpły­wem zmian tem­pe­ra­tu­ry.

W odróż­nie­niu od zja­wi­ska ter­mo­e­lek­trycz­ne­go, do wy­stą­pie­nia efek­tu pi­ro­e­lek­trycz­ne­go nie jest ko­niecz­ny gra­dient tem­pe­ra­tu­ry, ale wy­star­czy ogrza­nie ca­łe­go krysz­ta­łu. Efek­ty pi­ro­e­lek­trycz­no­ści są moż­li­we do do­strze­że­nia tylko na krysz­ta­łach, które są do­bry­mi izo­la­to­ra­mi. Po usta­le­niu się tem­pe­ra­tu­ry krysz­tał stop­nio­wo ro­zła­do­wu­je się na sku­tek upły­wu ła­dun­ku.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirofag

ar­ty­sta cyr­ko­wy rze­ko­mo ły­ka­ją­cy ogień; po­ły­kacz ognia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta cyr­ko­wy rze­ko­mo po­ły­ka­ją­cy ogień


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirofanit

krze­mian ma­gne­zu, czar­ny mi­ne­rał o me­ta­licz­nym po­ły­sku, sto­so­wa­ny jako naj­waż­niej­sza ruda man­ga­nu, głów­nie do pro­duk­cji że­la­zo­man­ga­nu; bra­u­nit


Pi­ro­fa­nit – mi­ne­rał z ro­dzi­ny tlen­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirofilit

mi­ne­rał, za­sa­do­wy krze­mian glinu


Źródła:

SJP.pl

Pirofit

ga­tu­nek ro­śli­ny, który w wy­ni­ku ewo­lu­cji zdą­żył się przy­sto­so­wać do wa­run­ków pa­nu­ją­cych na te­re­nach su­chych, bę­dą­cych miej­scem czę­stych po­ża­rów; py­ro­fit


Pi­ro­fit, py­ro­fit (gr. "pyr" - ogień + -fit) – ro­śli­na przy­sto­so­wa­na (fiz­jo­lo­gicz­nie i ana­to­micz­nie) do od­dzia­ły­wa­nia ognia.

Wy­róż­nia się pi­ro­fi­ty pa­syw­ne i ak­tyw­ne. Do pier­wszej grupy na­le­żą drze­wa i krze­wy od­por­ne na dzia­ła­nie ognia. Przy­sto­so­wa­nie u tych ro­ślin po­le­ga zwy­kle na wyksz­tał­ca­niu gru­bej i słabo pa­lą­cej się kory np.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirofityczny

→ pi­ro­fit; py­ro­fi­tycz­ny


Źródła:

SJP.pl

Pirofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed ogniem


Źródła:

SJP.pl

Pirofor

sub­stan­cja, która po zet­knię­ciu z po­wie­trzem za­pa­la się lub ulega gwał­tow­nym re­ak­cjom o po­dob­nym do spa­la­nia prze­bie­gu


Źródła:

SJP.pl

Pirofory

sub­stan­cja, która po zet­knię­ciu z po­wie­trzem za­pa­la się lub ulega gwał­tow­nym re­ak­cjom o po­dob­nym do spa­la­nia prze­bie­gu


Źródła:

SJP.pl

Piroforyczny

za­pa­la­ją­cy się sa­mo­czyn­nie po zet­knię­ciu z po­wie­trzem


Źródła:

SJP.pl

Pirofyllit

mi­ne­rał, krze­mian glinu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;


Pi­ro­fyl­lit (py­ro­fyl­lit) – di­hy­drok­sy­fy­lo­krze­mian glinu – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy mi­ne­ra­łów blasz­ko­wych (fyl­lo­krze­mia­nów). Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Jego nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów "pyr-" ogień i "phyl­lon-" liść, wią­żą­cych się z jego za­cho­wa­niem pod­czas ogrze­wa­nia (traci wodę, two­rząc blasz­ko­wa­tą masę).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piroga

łódź in­diań­ska wy­ko­na­na z pnia drze­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka, pła­sko­den­na łódź, wy­drą­żo­na z pnia, po­ru­sza­na zwy­kle jed­nym wio­słem – pa­ga­jem;


Pi­ro­ga to nie­wiel­ka, pła­sko­den­na łódź, wy­drą­żo­na z pnia, na­pę­dza­na wio­słem o jed­nym pió­rze (pa­ga­jem). Jej bu­do­wa umoż­li­wia pły­wa­nie po bar­dzo płyt­kiej wo­dzie i łatwe wy­cią­ga­nie łodzi na brzeg. Nie jest przez­na­czo­na do pły­wa­nia na ot­war­tych wo­dach.

Pi­ro­ga na­pę­dza­na nie­wiel­kim sil­ni­kiem spa­li­no­wym to tzw. "peke-peke".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirogallol

fenol tri­hy­drok­sy­lo­wy, tru­ją­cy che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny w po­sta­ci bia­łych płat­ków lub igie­łek, sto­so­wa­ny jako wy­wo­ły­wacz fo­to­gra­ficz­ny; pi­ro­ga­lol


Źródła:

SJP.pl

Pirogalol

fenol tri­hy­drok­sy­lo­wy, tru­ją­cy che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny w po­sta­ci bia­łych płat­ków lub igie­łek, sto­so­wa­ny jako wy­wo­ły­wacz fo­to­gra­ficz­ny; pi­ro­gal­lol


Pi­ro­ga­lol (1,2,3-tri­hy­drok­sy­ben­zen) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­li­fe­no­li. Za­wie­ra 3 grupy hy­drok­sy­lo­we w po­zy­cjach 1, 2 i 3 pier­ście­nia ben­ze­no­we­go. Jest bia­łym, kry­sta­licz­nym prosz­kiem o sła­bym, cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu.

Al­ka­licz­ny rozt­wór pi­ro­ga­lo­lu sto­su­je się do usu­wa­nia tlenu z mie­sza­nin ga­zo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirogen

sub­stan­cja wy­wo­łu­ją­ca go­rącz­kę


Pi­ro­gen – sub­stan­cja wy­wo­łu­ją­ca go­rącz­kę. Sub­stan­cje pi­ro­gen­ne od­dzia­łu­ją na oś­ro­dek ter­mo­re­gu­la­cyj­ny, który znaj­du­je się w podwz­gó­rzu i prze­sta­wia­ją bio­lo­gicz­ny wzo­rzec tem­pe­ra­tu­ry ciała tzw. "set point" na wyż­szy po­ziom.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirogeneza

pro­ces two­rze­nia się niek­tó­rych skał mag­mo­wych, prze­bie­ga­ją­cy pod wpły­wem ni­skich tem­pe­ra­tur, w któ­rych go­rą­ca magma ulega szyb­kie­mu schło­dze­niu


Źródła:

SJP.pl

Pirogeniczny

o ska­łach, mi­ne­ra­łach: pow­sta­ły w wy­ni­ku pi­ro­ge­ne­zy (pro­ce­su prze­bie­ga­ją­ce­go pod wpły­wem ni­skich tem­pe­ra­tur, w któ­rych go­rą­ca magma ulega szyb­kie­mu schło­dze­niu)


Źródła:

SJP.pl

Pirogenizacja

pro­ces roz­kła­du ter­micz­ne­go sub­stan­cji przy wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze i bez kon­tak­tu z tle­nem


Źródła:

SJP.pl

Pirogenny

pod­wyż­sza­ją­cy tem­pe­ra­tu­rę ciała do co najm­niej stanu pod­go­rącz­ko­we­go (np. pi­ro­gen­ny oś­ro­dek móz­go­wy, lek pi­ro­gen­ny)


Źródła:

SJP.pl

Pirogowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ro­gi (łodzi in­diań­skiej wy­ko­na­nej z pnia drze­wa), od­no­szą­cy się do pi­ro­gi, zwią­za­ny z nią


Źródła:

SJP.pl

Pirograf

urzą­dze­nie do wy­pa­la­nia wzo­rów lub ry­sun­ków na skó­rze lub w drew­nie (pi­ro­gra­fia)


Źródła:

SJP.pl

Pirografia

tech­ni­ka zdob­ni­cza skóry i drze­wa, po­le­ga­ją­ca na wy­pa­la­niu go­rą­cym me­ta­lo­wym ryl­cem róż­ne­go ro­dza­ju wzo­rów, ry­sun­ków


Pi­ro­gra­fia – tech­ni­ka druku wy­pu­kłe­go. Ma­try­cę przy­go­to­wu­je się wy­pa­la­jąc ry­su­nek na drew­nie przy uży­ciu pi­ro­gra­fu – na­rzę­dzia z me­ta­lo­wą koń­ców­ką roz­grze­wa­ną za po­mo­cą prądu. Pi­ro­gra­fy po­ja­wi­ły się w po­ło­wie XX wieku.

Pi­ro­gra­fia jest także tech­ni­ką zdob­ni­czą po­le­ga­ją­cą na wy­pa­la­niu wzo­rów na drew­nie, skó­rze lub innym ma­te­ria­le przy po­mo­cy roz­grza­ne­go rylca lub pi­ro­gra­fu. Tech­ni­kę pi­ro­gra­fii wy­ko­rzy­stu­je w swo­jej twór­czo­ści pol­ska ar­tyst­ka Zu­zan­na Do­le­ga.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirograficzny

→ pi­ro­gra­fia


Patrz:pirografia

Źródła:

SJP.pl

Pirogronian

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny umoż­li­wia­ją­cy utrzy­ma­nie wy­so­kie­go stę­że­nia gli­ko­ge­nu w mię­śniach


Źródła:

SJP.pl

Pirogronianowy

→ pi­ro­gro­nian


Patrz:pirogronian

Źródła:

SJP.pl

Pirogronowy

kwas pi­ro­gro­no­wy: or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy w ży­wych or­ga­niz­mach jako pro­dukt me­ta­bo­liz­mu cu­krów


Źródła:

SJP.pl

Pirokatechina

zwią­zek or­ga­nicz­ny, fenol di­hy­drok­sy­lo­wy; pi­ro­ka­te­chol


Pi­ro­ka­te­chi­na, "o"-di­hy­drok­sy­ben­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­li­fe­no­li, w któ­rym dwie grupy hy­drok­sy­lo­we są przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia ben­ze­no­we­go w po­zy­cji orto. Do­brze roz­pu­szcza się w wo­dzie, dając rozt­wo­ry o od­czy­nie kwa­śnym. Ma włas­no­ści re­du­ku­ją­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirokatechol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, fenol di­hy­drok­sy­lo­wy; pi­ro­ka­te­chi­na


Źródła:

SJP.pl

Pirokinetyczka

ko­bie­ta ma­ją­ca pa­ra­nor­mal­ne zdol­no­ści pa­no­wa­nia nad ogniem przy uży­ciu siły woli


Źródła:

SJP.pl

Pirokinetyk

osoba ma­ją­ca pa­ra­nor­mal­ne zdol­no­ści pa­no­wa­nia nad ogniem przy uży­ciu siły woli


Źródła:

SJP.pl

Pirokineza

pa­ra­nor­mal­ne zdol­no­ści pa­no­wa­nia nad ogniem przy uży­ciu siły woli


Pi­ro­ki­ne­za (z gr. "pûr" – ogień, bły­ska­wi­ca oraz "kínesis" – ruch) – rze­ko­ma umie­jęt­ność wznie­ca­nia ognia siłą woli, za­li­cza­na do ka­te­go­rii zja­wisk pa­ra­nor­mal­nych. W niek­tó­rych przy­pad­kach mówi się o peł­nej kon­tro­li nad pło­mie­nia­mi (np. tem­pe­ra­tu­ra, ukie­run­ko­wa­nie, moc itp.)


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piroklastyczny

pow­sta­ły z odłam­ków skał, pyłów i pia­sków wy­rzu­co­nych na po­wierzch­nię ziemi w trak­cie wy­bu­chu wul­ka­nicz­ne­go (np. ma­te­ria­ły pi­ro­kla­stycz­ne)


Źródła:

SJP.pl

Piroksen

mi­ne­rał ska­łot­wór­czy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. skała z grupy mi­ne­ra­łów ska­łot­wór­czych, wy­stę­pu­ją­cych w bar­wach od bia­łej do żół­ta­wej, zie­lo­nej lub czar­nej, za­wie­ra­ją­cych krze­mia­ny wap­nia, sodu, litu, ma­gne­zu, że­la­za i/lub glinu;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piroksenit

bru­nat­no­czar­na, rdza­wa lub zie­lon­ka­wa mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, na którą skła­da­ją się w więk­szej czę­ści pi­rok­se­ny


Pi­rok­se­nit – skała mag­mo­wa głę­bi­no­wa po­cho­dze­nia ul­tra­za­sa­do­we­go, bru­nat­no­czar­na, ziar­ni­sta, zbu­do­wa­na pra­wie wy­łącz­nie z pi­rok­se­nów jed­no­sko­śnych lub rom­bo­wych. Czę­sto w nie­wiel­kich ilo­ściach za­wie­ra także horn­blen­dę, bio­tyt, chro­mit i ma­gne­tyt.

Wy­stę­pu­je w USA, Ir­lan­dii, na Gren­lan­dii, Zim­bab­we. Na te­re­nie Pol­ski pi­rok­se­ni­ty wy­stę­pu­ją na ma­łych ob­sza­rach Su­de­tów w Gó­rach Bial­skich, Ru­da­wach Ja­no­wic­kich, w oko­li­cy So­bót­ki, gdzie wy­stę­pu­ją razem ze ska­ła­mi z klasy gabra i ba­zal­tu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirokseny

mi­ne­rał ska­łot­wór­czy


Pi­rok­se­ny – grupa bar­dzo roz­po­wszech­nio­nych mi­ne­ra­łów ska­łot­wór­czych o struk­tu­rze wew­nętrz­nej od­po­wia­da­ją­cej krze­mia­nom łań­cu­cho­wym i ogól­nym wzo­rze:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piroksylina

ba­weł­na strzel­ni­cza


Źródła:

SJP.pl

Pirol

zwią­zek che­micz­ny z grupy związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych, sto­so­wa­ny do pro­duk­cji leków; pyrol


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny o wzo­rze C4H5N;


Pirol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy he­te­ro­cy­klicz­nych związ­ków aro­ma­tycz­nych. Zbu­do­wa­ny jest z pię­ciocz­ło­no­we­go pier­ście­nia za­wie­ra­ją­ce­go jeden atom azotu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirolatria

kult ognia w re­li­giach pier­wot­nych


Źródła:

SJP.pl

Pirolidon

w che­mii: cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy lak­ta­mów


Źródła:

SJP.pl

Pirolidyna

he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny na bazie cy­klo­pen­ta­nu, za­wie­ra­ją­cy he­te­ro­a­tom azotu


Pi­ro­li­dy­na – or­ga­nicz­ny, na­sy­co­ny zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny. Struk­tu­ral­nie opar­ta jest na pier­ście­niu cy­klo­pen­ta­nu i za­wie­ra jeden he­te­ro­a­tom – azot. Jest aminą dru­go­rzę­do­wą o za­sa­do­wo­ści po­rów­ny­wal­nej z trie­ty­lo­a­mi­ną. Be­zbarw­na ciecz o ostrym za­pa­chu zbli­żo­nym do amo­nia­ku. Po­chod­ny­mi pi­ro­li­dy­ny są m.in. ami­nok­wa­sy pro­li­na i hy­drok­sy­pro­li­na.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirolidynowy

→ pi­ro­li­dy­na


Patrz:pirolidyna

Źródła:

SJP.pl

Pirolit

hi­po­te­tycz­ny ma­te­riał, z któ­re­go zbu­do­wa­ny jest górny płaszcz Ziemi


Źródła:

SJP.pl

Pirolityczny

→ pi­ro­li­za


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z pi­ro­li­zą, do­ty­czą­cy pi­ro­li­zy, po­le­ga­ją­cy na pi­ro­li­zie


Patrz:piroliza

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piroliza

py­ro­li­za;
1. pro­ces roz­pa­du czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem od­po­wied­nio wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry;
2. sa­mo­o­czy­szcza­nie pie­kar­ni­ka w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze, pod­czas któ­re­go za­nie­czy­szcze­nia za­mie­nia­ją się w po­piół


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pro­ces roz­kła­du ter­micz­ne­go sub­stan­cji pro­wa­dzo­ny po­przez pod­da­wa­nie ich dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, ale bez kon­tak­tu z tle­nem i in­ny­mi czyn­ni­ka­mi ut­le­nia­ją­cy­mi;


Pi­ro­li­za (gr. "pyr" do­peł­niacz "pyros", ogień, i "lysis", roz­pad), sucha de­sty­la­cja, de­sty­la­cja roz­kła­do­wa – pro­ces de­gra­da­cji za­cho­dzą­cy pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i pro­wa­dzo­ny bez tlenu i in­nych ce­lo­wo do­da­wa­nych re­a­gen­tów. Po­dob­nym pro­ce­sem jest prze­bie­ga­ją­ce w niż­szej tem­pe­ra­tu­rze wyt­le­wa­nie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirolowy

→ pirol


Patrz:pirol

Źródła:

SJP.pl

Piroluzyt

twar­dy, sta­lo­wo­sza­ry mi­ne­rał, dwut­le­nek man­ga­nu, od­mia­na bra­unsz­ty­nu


Pi­ro­lu­zyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych i czę­sto spo­ty­ka­nych.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyr" = ogień i "lio­sis" = roz­pro­sze­nie, roz­kład ("oysis" = myć).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piroman

osoba cier­pią­ca na pi­ro­ma­nię (cho­ro­bli­wą skłon­ność do za­ba­wy ogniem)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. ktoś dot­knię­ty pi­ro­ma­nią


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piromancja

1. w fan­ta­sy: ma­gicz­na zdol­ność two­rze­nia i kon­tro­li ognia za po­mo­cą włas­nej woli;
2. wró­że­nie z ognia; py­ro­man­cja


Nie mylić z: Pi­ro­ki­ne­za.

Pi­ro­man­cja (sta­ro­grec­kie ἐμπυρία, "wró­że­nie z ognia") – sztu­ka wró­że­nia za po­mo­cą ognia lub pło­mie­ni.

Słowo "pi­ro­man­cja" jest adap­ta­cją grec­kie­go słowa "py­ro­man­te­ia", po­cho­dzą­ce­go od pyr (πῦρ, "ogień)" i "man­te­ia" (μαντεία, "wró­że­nie przy uży­ciu [cze­goś]"). Pier­wsze znane uży­cie tego słowa miało miej­sce w XIV wieku, a na­stęp­nie roz­wi­nę­ło się ono w póź­no­ła­ciń­skie słowo "pi­ro­man­tia" i sta­ro­fran­cu­skie słowo "pi­ro­man­ce".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piromania

cho­ro­bli­wa skłon­ność do ba­wie­nia się ogniem, do pod­pa­la­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. cho­ro­bli­wa żądza pod­pa­la­nia lub ba­wie­nia się ogniem;


Pi­ro­ma­nia (z gr. πῦρ „ogień” i μανία „sza­leń­stwo”) – cho­ro­bli­wa żądza pod­pa­la­nia lub do zabaw z ogniem, która wy­stę­pu­je przy niek­tó­rych za­bu­rze­niach psy­chicz­nych ta­kich jak np. pa­dacz­ka czy psy­cho­pa­tia. Jest to za­bu­rze­nie wy­stę­pu­ją­ce rzad­ko.

Z re­gu­ły pow­sta­je na po­dło­żu or­ga­nicz­nych zmian mózgu, w ze­spo­le ob­ja­wów cha­rak­te­ro­pa­tii (zmia­ny oso­bo­wo­ści typu psy­cho­pa­tycz­ne­go, wy­ra­ża­ją­ce się w od­chy­le­niach cha­rak­te­ro­lo­gicz­nych) lub otę­pie­nia czy nie­do­roz­wo­ju umy­sło­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piromanka

ko­bie­ta cier­pią­ca na pi­ro­ma­nię (cho­ro­bli­wą skłon­ność do za­ba­wy ogniem)


Źródła:

SJP.pl

Piromanta

1. w fan­ta­sy: mag two­rzą­cy i kon­tro­lu­ją­cy ogień za po­mo­cą włas­nej woli;
2. osoba wró­żą­ca z ognia


Źródła:

SJP.pl

Piromantka

w fan­ta­sy: ma­gi­ni two­rzą­ca i kon­tro­lu­ją­ca ogień za po­mo­cą włas­nej woli


Źródła:

SJP.pl

Piromański

→ pi­ro­man


przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z pi­ro­ma­nią lub pi­ro­ma­nem


Patrz:piroman

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piromelitowy

kwas pi­ro­me­li­to­wy, bez­wod­nik pi­ro­me­li­to­wy: zwią­zek che­micz­ny, który w po­łą­cze­niu z dia­mi­ną two­rzy po­lii­mid (ro­dzaj syn­te­tycz­ne­go two­rzy­wa o bar­dzo dużej od­por­no­ści na dzia­ła­nie wy­so­kich tem­pe­ra­tur i sil­nie żrą­cych związ­ków che­micz­nych)


Źródła:

SJP.pl

Pirometalurgia

dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się otrzy­my­wa­niem me­ta­li z rud po­przez prze­ra­bia­nie tych rud w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się prze­ro­bem rud me­ta­li i me­ta­li wtór­nych w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach;


Pi­ro­me­ta­lur­gia – dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się prze­ro­bem rud me­ta­li i me­ta­li wtór­nych w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach (po­wy­żej tem­pe­ra­tu­ry to­pie­nia otrzy­my­wa­ne­go me­ta­lu).

Pi­ro­me­ta­lur­gia obej­mu­je pro­ce­sy spie­ka­nia, świe­że­nia (ina­czej kon­wer­to­ro­wa­nia), re­duk­cji i inne.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirometr

przy­rząd do be­zdo­ty­ko­we­go po­mia­ru bar­dzo wy­so­kich tem­pe­ra­tur, np. w pie­cach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do be­zdo­ty­ko­we­go po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry;


Pi­ro­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do be­zdo­ty­ko­we­go po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry. Dzia­ła w opar­ciu o ana­li­zę pro­mie­nio­wa­nia ciepl­ne­go emi­to­wa­ne­go przez ba­da­ne ciała.

Wszyst­kie ciała o tem­pe­ra­tu­rze wyż­szej od tem­pe­ra­tu­ry zera bezwz­ględ­ne­go emi­tu­ją pro­mie­nio­wa­nie ciepl­ne o po­dob­nej cha­rak­te­ry­sty­ce zwa­nej pro­mie­nio­wa­niem ciała do­sko­na­le czar­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirometria

dział zaj­mu­ją­cy się fo­to­me­trycz­ny­mi po­mia­ra­mi wy­so­kich tem­pe­ra­tur


Źródła:

SJP.pl

Pirometryczny

zwią­za­ny z pro­ce­sem mie­rze­nia wy­so­kich tem­pe­ra­tur (np. urzą­dze­nia pi­ro­me­trycz­ne, wskaź­nik pi­ro­me­trycz­ny)


Źródła:

SJP.pl

Piromorfit

mi­ne­rał, chlo­ro­fos­fo­ran oło­wiu, naj­czę­ściej o zie­lo­nym lub po­ma­rań­czo­wym za­bar­wie­niu


Pi­ro­mor­fit (py­ro­mor­fit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyr" = ogień i "morp­he" = po­stać, forma, kształt.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pironizm

scep­ty­cyzm sta­ro­żyt­ny; pir­ro­nizm; pyr­ro­nizm


Źródła:

SJP.pl

Pirop

mi­ne­rał z grupy gra­na­tów, ka­mień półsz­la­chet­ny; gra­nat cze­ski


Pirop – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, na­le­żą­cy do gra­na­tów sze­re­gu pi­ral­spi­tu.

Jego nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "pyr" =,ogień" lub "pi­ro­pos" = „po­dob­ny do ognia”, co jest aluz­ją do czer­wo­nej barwy mi­ne­ra­łu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piropiktura

Pi­ro­pik­tu­ra (gr. "πυρ" (pyr) ogień, łac. "pic­tu­ra" ma­lo­wi­dło) – de­ko­ra­cyj­na tech­ni­ka ce­ra­micz­na, po­le­ga­ją­ca na na­no­sze­niu płyn­ne­go szkli­wa ce­ra­micz­ne­go na po­wierzch­nię roz­grza­ną do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, opra­co­wa­na i opa­ten­to­wa­na w la­tach 50. XX wieku przez He­le­nę i Ro­ma­na Hu­sar­skich (Hus­sar­skich).


Źródła:

Wikipedia

Piropissyt

od­mia­na węgla bru­nat­ne­go o szcze­gól­nie dużej za­war­to­ści sub­stan­cji bi­tu­micz­nych


Źródła:

SJP.pl

Piroplazma

pier­wot­niak wy­wo­łu­ją­cy pi­ro­plaz­mo­zę (ba­be­sio­zę, ba­besz­jo­zę, śmier­tel­ną cho­ro­bę psów i kotów, po­wo­du­ją­cą roz­pad krwi­nek czer­wo­nych)


Źródła:

SJP.pl

Piroplazmoza

prze­no­szo­na przez kle­szcze śmier­tel­na cho­ro­ba psów i kotów, po­wo­du­ją­ca roz­pad krwi­nek czer­wo­nych; ba­be­sio­za, ba­besz­jo­za


Źródła:

SJP.pl

Piroplazmozy

prze­no­szo­na przez kle­szcze śmier­tel­na cho­ro­ba psów i kotów, po­wo­du­ją­ca roz­pad krwi­nek czer­wo­nych; ba­be­sio­za, ba­besz­jo­za


Źródła:

SJP.pl

Pirosfera

jedna z warstw ukry­tych pod sko­ru­pą Ziemi, ut­wo­rzo­na przez ogni­stą płyn­ną masę skła­da­ją­cą się w zna­czą­cej czę­ści z niklu


Źródła:

SJP.pl

Pirosiarczan

roz­pu­szczal­ny w wo­dzie zwią­zek che­micz­ny w po­sta­ci bia­łe­go prosz­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym jako jeden ze środ­ków kon­ser­wu­ją­cych


Źródła:

SJP.pl

Pirosiarczyn

1. pi­ro­siar­czyn po­ta­su - kon­ser­want (sym­bol E224);
2. pi­ro­siar­czyn sodu - kon­ser­want (sym­bol E223)


Źródła:

SJP.pl

Pirosiarkowy

kwas pi­ro­siar­ko­wy: be­zbarw­ny kwas, któ­re­go po­je­dyn­cza czą­stecz­ka skła­da się z dwóch ato­mów siar­ki, dwóch ato­mów wo­do­ru oraz sied­miu ato­mów tlenu


Źródła:

SJP.pl

Pirostatyka

nauka łą­czą­ca w sobie za­gad­nie­nia z dzie­dzi­ny pi­ro­tech­ni­ki i ba­li­sty­ki, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem praw spa­la­nia się pro­chu w wa­run­kach sta­łej ob­ję­to­ści


Źródła:

SJP.pl

Pirostilpnit

czer­wo­ny mi­ne­rał o po­ły­sku dia­men­to­wym, któ­re­go skład i włas­no­ści che­micz­ne są ana­lo­gicz­ne do pi­rar­gi­ry­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy siarcz­ków, o czer­wo­nej lub czer­wo­no­bru­nat­nej bar­wie i dia­men­to­wym po­ły­sku;


Pi­ro­stilp­nit – rzad­ki mi­ne­rał z grupy siarcz­ków. Jego nazwa w ję­zy­ku grec­kim oz­na­cza "lśnią­cy ogni­ście". Daw­niej znany był pod nazwą "pi­ro­chro­tyt".


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirotechniczka

→ pi­ro­tech­nik


Patrz:pirotechnik

Źródła:

SJP.pl

Pirotechniczny

zwią­za­ny z pi­ro­tech­ni­ką, pi­ro­tech­ni­kiem (np. pokaz pi­ro­tech­nicz­ny, efek­ty pi­ro­tech­nicz­ne)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­ro­tech­ni­ką, do­ty­czą­cy pi­ro­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pi­ro­tech­ni­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pi­ro­tech­ni­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirotechnika

dział tech­ni­ki obej­mu­ją­cy wyt­wa­rza­nie wy­ro­bów wy­wo­łu­ją­cych efek­ty świetl­ne i aku­stycz­ne (np. sztucz­nych ogni); także sztu­ka wy­wo­ły­wa­nia ta­kich efek­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział che­mii i tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się spo­rzą­dza­niem wy­ro­bów słu­żą­cych do wy­wo­ły­wa­nia efek­tów świetl­nych i aku­stycz­nych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: pi­ro­tech­nik


Pi­ro­tech­ni­ka – dział che­mii i tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się kon­struk­cją urzą­dzeń z wy­ko­rzy­sta­niem ma­te­ria­łów, które po wzbu­dze­niu, sa­mo­dziel­nie lub w po­łą­cze­niu z in­ny­mi, po­przez pro­ces re­ak­cji spa­la­nia, wy­wo­łu­ją efek­ty op­tycz­ne, ciepl­ne, aku­stycz­ne, za­pa­la­ją­ce lub dymne. Dzie­je się to dzię­ki nie­de­to­na­cyj­nym, sa­mo­wy­star­czal­nym re­ak­cjom eg­zo­ter­micz­nym. Jedną z waż­nych cech sub­stan­cji pi­ro­tech­nicz­nych jest to, że nie po­le­ga­ją na tle­nie ze źró­deł zew­nętrz­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piroteria

Pi­ro­te­ria – rząd wy­mar­łych ło­ży­skow­ców z na­drzę­du Me­ri­diun­gu­la­ta.

Uważa się nie­kie­dy, że po­cho­dzą od kse­nun­gu­la­tów (Xe­nun­gu­la­ta) – mo­no­ty­po­we­go rzędu obej­mu­ją­ce­go ro­dzaj "Ca­rod­nia".


Źródła:

Wikipedia

Pirotyn

mi­ne­rał, siar­czek że­la­za; piryt ma­gne­tycz­ny


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. ro­dzaj mi­ne­ra­łu;


Pi­ro­tyn (piryt ma­gne­tycz­ny) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Jest mi­ne­ra­łem rzad­kim. Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyrr­hos" = ogni­sty.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pirozol

układ ko­lo­i­do­wy za­wie­ra­ją­cy roz­drob­nio­ny metal, trwa­ły tylko w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze; py­ro­zol


Źródła:

SJP.pl

Pirożel

bo­jo­wy śro­dek za­pa­la­ją­cy skła­da­ją­cy się z mie­sza­ni­ny sprosz­ko­wa­ne­go ma­gne­zu z as­fal­tem


Pi­ro­żel (PT-1, z ang. "py­ro­tech­nic") – bo­jo­wy śro­dek za­pa­la­ją­cy opra­co­wa­ny w USA pod­czas II wojny świa­to­wej, ok. 1943 r. Skła­da się z mie­sza­ni­ny sprosz­ko­wa­ne­go ma­gne­zu z as­fal­tem, z do­dat­kiem żelu pow­sta­łe­go z ben­zy­ny i me­ta­kry­la­nu izo­bu­ty­lu oraz ut­le­nia­cza i od­pad­ków ma­gne­zu z pro­duk­cji bomb ma­gne­zo­wych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirożki

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. danie kuch­ni ro­syj­skiej, pie­czo­ne lub sma­żo­ne cia­sto droż­dżo­we, z na­dzie­niem sło­nym lub słod­kim


Źródła:

Wiktionary

Pirożyński

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirronizm

scep­ty­cyzm sta­ro­żyt­ny; pi­ro­nizm; pyr­ro­nizm


Źródła:

SJP.pl

Pirrus

Pir­rus (319-272 p.n.e.), król Epiru; Pyr­rus


Źródła:

SJP.pl

Pirrusowy

od­no­szą­cy się do Pir­ru­sa (Pyr­ru­sa, króla Epiru), dziś głów­nie w po­wie­dze­niu: pir­ru­so­we zwy­cię­stwo - zwy­cię­stwo od­nie­sio­ne przy du­żych stra­tach; pyr­ru­so­wy


Źródła:

SJP.pl

Pirrychej

an­tycz­na stopa wier­szo­wa zło­żo­na z dwóch krót­kich sylab; pi­ry­chej


Źródła:

SJP.pl

Pirs

1. po­most do cu­mo­wa­nia stat­ków i prze­ła­dun­ku to­wa­rów, wcho­dzą­cy w głąb ba­se­nu por­to­we­go;
2. pas su­che­go te­re­nu mię­dzy są­sied­ni­mi ba­se­na­mi portu


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sztucz­ny pół­wy­sep por­to­wy wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia do cu­mo­wa­nia;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piruecik

1. zdrob­nie­nie od: pi­ru­et;
2. fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pi­ru­et


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piruet

1. obrót do­o­ko­ła włas­nej osi wy­ko­na­ny sto­jąc na pal­cach jed­nej nogi, a w łyż­wiar­stwie fi­gu­ro­wym - na czu­bie łyżwy
2. obrót konia na tyl­nych no­gach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. sport. szyb­ki obrót


Pi­ru­et (z franc. "Pi­ro­u­et­te") – obrót wokół włas­nej osi, wy­ko­ny­wa­ny przez tan­ce­rzy. Pi­ru­et może być wy­ko­ny­wa­ny z róż­nych po­zy­cji - w tańcu zaz­wy­czaj po­zy­cją wyj­ścio­wą jest pier­wsza po­zy­cja kla­sycz­na. Pier­wszą wy­ko­naw­czy­nią pi­ru­e­tu była Niem­ka, Anna Ha­i­nel, tan­cer­ka kla­sycz­na z epoki oś­wie­ce­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piruetka

skom­pli­ko­wa­na akro­ba­cja lot­ni­cza, po­le­ga­ją­ca na wy­ko­na­niu w locie pio­no­wym w górę peł­nej becz­ki i wy­pro­wa­dze­niu sa­mo­lo­tu do lotu po­zio­me­go na tym samym pu­ła­pie, co po­cząt­ko­wy kurs


Źródła:

SJP.pl

Pirwina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pier­wsze plony


Źródła:

Wiktionary

Pirychej

an­tycz­na stopa wier­szo­wa zło­żo­na z dwóch krót­kich sylab; pir­ry­chej


Pi­ry­chej – w me­try­ce ilo­cza­so­wej stopa me­trycz­na zło­żo­na z dwóch krót­kich sylab. W wier­szach pol­skich od­po­wied­ni­kiem jest sek­wen­cja zło­żo­na z dwóch sylab nie­ak­cen­to­wa­nych. Stopa ta nie ma sa­mo­dziel­ne­go zna­cze­nia, gdyż nie ist­nie­ją ut­wo­ry bez ak­cen­tów lub dłu­gich sylab.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirydoksal

wi­ta­mi­na B6, po­chod­na pi­ry­dy­ny syn­te­ty­zo­wa­na przez ro­śli­ny i bak­te­rie; ader­mi­na; pi­ry­dok­sy­na


Źródła:

SJP.pl

Pirydoksamina

po­chod­na pi­ry­dok­sy­ny


Źródła:

SJP.pl

Pirydoksyna

wi­ta­mi­na B6, po­chod­na pi­ry­dy­ny syn­te­ty­zo­wa­na przez ro­śli­ny i bak­te­rie; ader­mi­na; pi­ry­dok­sal


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. jedna z form wi­ta­mi­ny B6;


Pi­ry­dok­sy­na ("ader­mi­na") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na pi­ry­dy­ny, jedna z form wi­ta­mi­ny B6. W or­ga­niz­mie ulega prze­mia­nie do fos­fo­ra­nu pi­ry­dok­sa­lu, ak­tyw­nej formy wi­ta­mi­ny B6, wcho­dzą­ce­go w skład grup pro­ste­tycz­nych wielu en­zy­mów nie­zbęd­nych w syn­te­zie ami­nok­wa­sów (np. tryp­to­fa­nu), ne­u­ro­prze­kaź­ni­ków (ka­te­cho­la­min, se­ro­to­ni­ny, no­re­pi­ne­fry­ny), sfin­go­li­pi­dów, kwasu 5-ami­no­le­wu­li­no­we­go oraz me­ta­bo­liz­mie bia­łek (np. he­mo­glo­bi­ny), wę­glo­wo­da­nów i tłu­szczów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirydyna

zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny; azyna


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. be­zbarw­ny, or­ga­nicz­ny, he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny o nie­przy­jem­nym za­pa­chu;


Pi­ry­dy­na – or­ga­nicz­ny, he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy azyn o aro­ma­tycz­nym, sze­ściocz­ło­no­wym pier­ście­niu.

Jest to be­zbarw­na ciecz, o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu, mie­sza­ją­ca się z wodą w każ­dym sto­sun­ku. Jest sil­nie hi­gro­sko­pij­na. Z wodą two­rzy mo­no­hy­drat, róż­nią­cy się wła­ści­wo­ścia­mi od czy­stej pi­ry­dy­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirydynowy

za­wie­ra­ją­cy pi­ry­dy­nę (azynę, jeden ze związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z tym związ­kiem; azy­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Pirymidyna

he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, któ­re­go po­je­dyn­cza czą­stecz­ka za­wie­ra czte­ry atomy węgla, czte­ry atomy wo­do­ru i dwa atomy azotu


Pi­ry­mi­dy­na, 1,3-dia­zy­na, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy he­te­ro­cy­klicz­nych związ­ków aro­ma­tycz­nych, struk­tu­ral­nie zbli­żo­ny do pi­ry­dy­ny.

Trzy pod­sta­wo­we czę­ści kwa­sów nu­kle­i­no­wych (DNA i RNA) – cy­to­zy­na, ty­mi­na i ura­cyl są po­chod­ny­mi pi­ry­mi­dy­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pirymidynowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­ry­mi­dy­ną (he­te­ro­cy­klicz­nym związ­kiem or­ga­nicz­nym, któ­re­go po­je­dyn­cza czą­stecz­ka za­wie­ra czte­ry atomy węgla, czte­ry atomy wo­do­ru i dwa atomy azotu)


Źródła:

SJP.pl

Piryt

mi­ne­rał na­le­żą­cy do grupy siarcz­ków o wzo­rze che­micz­nym FeS2 (di­siar­czek że­la­za (II)).


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, po­li­mor­ficz­na od­mia­na siarcz­ku że­la­za;


Piryt (is­krzyk) – mi­ne­rał że­la­za z gro­ma­dy siarcz­ków, di­siar­czek że­la­za(II), #PATRZ. Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyr" = „ogień” / "py­ri­tes lit­hos" = „ka­mień, który wy­wo­łu­je ogień”, gdyż po ude­rze­niu w mi­ne­rał pow­sta­ją iskry.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pirytowy

o ce­chach pi­ry­tu, wy­ko­na­ny z pi­ry­tu, za­wie­ra­ją­cy piryt (np. złoża pi­ry­to­we, krysz­tał pi­ry­to­wy)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­ry­tem, za­wie­ra­ją­cy piryt, wy­ko­na­ny z pi­ry­tu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pirzgać

piz­gać; po­tocz­nie:
1. rzu­cać czymś;
2. bić, ude­rzać


Źródła:

SJP.pl

Pirzgnąć

po­tocz­nie: rzu­cić, wal­nąć


Źródła:

SJP.pl

Piróg

ka­pe­lusz skła­da­ny pła­sko, no­szo­ny nieg­dyś przez wyż­szych ofi­ce­rów fran­cu­skich, a także: ro­dzaj cy­lin­dra po­pu­lar­ne­go w dzie­więt­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie; sza­po­klak


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pis

[czy­taj: pis] skrót od: Prawo i Spra­wied­li­wość - par­tia po­li­tycz­na


skró­to­wiec gło­sko­wy w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = polit. Prawo i Spra­wied­li­wość


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pis-Bus

po­tocz­nie: au­to­bus, któ­rym po­ru­sza­ją się po­li­ty­cy PiS-u w cza­sie kam­pa­nii wy­bor­czych


Źródła:

SJP.pl

Pis-Owiec

pi­so­wiec;
1. czło­nek PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, par­tii po­li­tycz­nej);
2. po­gard­li­wie: zwo­len­nik PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, par­tii po­li­tycz­nej)


Źródła:

SJP.pl

Pis-Owski

→ PiS (Prawo i Spra­wied­li­wość); pi­sow­ski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z PiS-em (Pra­wem i Spra­wied­li­wo­ścią), do­ty­czą­cy PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści)

 (1.2) polit. zwią­za­ny z po­li­ty­ką, rzą­da­mi PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla rzą­dów PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pis-Ówa

pi­só­wa, PiS-ówka, pi­sów­ka; po­gard­li­wie:
1. zwo­len­nicz­ka par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość;
2. człon­ki­ni par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Pis-Ówka

pi­sów­ka, PiS-ówa, pi­só­wa; po­gard­li­wie:
1. zwo­len­nicz­ka par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość;
2. człon­ki­ni par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Pis.

skrót od: pi­sow­nia


Źródła:

SJP.pl

Pisa

rzeka w Pol­sce, prze­pły­wa­ją­ca przez Pisz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, do­pływ Wę­go­ra­py;

 (1.2) geogr. nazwa kilku cie­ków wod­nych w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisaczek

zdrob­nie­nie od: pisak


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pisak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisadło

po­tocz­nie: przy­rząd do pi­sa­nia; pisak


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. to, co służy do pi­sa­nia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisak

przy­rząd do pi­sa­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzę­dzie do pi­sa­nia, któ­rym pisze się, uży­wa­jąc wy­mien­nych wkła­dów z atra­men­tem lub żelem

 (1.2) techn. część pi­szą­ca me­cha­niz­mu

 (1.3) pot. każdy przy­rząd, któ­rym można pisać


Pisak (fla­ma­ster, mazak, mar­ker) – jest to ro­dzaj dłu­go­pi­su, wew­nątrz któ­re­go znaj­du­je się po­ro­wa­ty rdzeń na­są­czo­ny tu­szem. Koń­ców­ka pi­szą­ca jest rów­nież po­ro­wa­ta, dzię­ki czemu tusz po­wo­li prze­pły­wa na po­wierzch­nię pa­pie­ru czy in­ne­go ma­te­ria­łu. Do­stęp­na jest ich sze­ro­ka gama ko­lo­rów i ro­dza­jów tuszu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisakowy

→ pisak


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­sa­kiem, do­ty­czą­cy pi­sa­ka


Patrz:pisak

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisane

1. two­rzyć tekst na ja­kiejś po­wierzch­ni uży­wa­jąc do tego sto­sow­ne­go na­rzę­dzia;
2. do­no­sić, prze­ka­zy­wać coś na pi­śmie lub w druku, ko­mu­ni­ko­wać o czymś w taki spo­sób;
3. pisać się: pod­pi­sy­wać się pod czymś, czę­sto także: zga­dzać się na coś, pot­wier­dzać chęć uczest­ni­cze­nia w czymś


Źródła:

SJP.pl

Pisaneczka

zdrob­nie­nie od: pi­san­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pi­san­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisanica

wieś i osada w Pol­sce


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pisać.

 (1.2) odręcz­ne two­rze­nie na­pi­sów i tek­stów


Źródła:

Wiktionary

Pisanina

lek­ce­wa­żą­co o ja­kimś bła­hym, mar­nym lub nud­nym tek­ście, naj­czę­ściej nie­po­trzeb­nym, niew­no­szą­cym żad­nych no­wych spoj­rzeń na daną spra­wę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. przy­dłu­gie, nud­na­we pi­sa­nie

 (1.2) lek­cew. nędz­ny, marny utwór pi­sa­ny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisanit

mi­ne­rał, siar­czan mie­dzi za­wie­ra­ją­cy w swo­jej po­je­dyn­czej czą­stecz­ce sie­dem czą­ste­czek wody; me­lan­te­ryt mie­dzio­wy


Źródła:

SJP.pl

Pisanka

wiel­ka­noc­ne jajko bar­wio­ne, ma­lo­wa­ne lub ozda­bia­ne in­ny­mi tech­ni­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. folk. tra­dy­cyj­nie po­ma­lo­wa­ne jajko w okre­sie świąt Wiel­kiej­no­cy;

 (1.2) ty­pogr. ła­ciń­ski krój wzo­ro­wa­ny na ka­li­gra­ficz­nym pi­śmie odręcz­nym, prze­waż­nie po­chy­lo­ny w prawo


Pi­san­ka – ogól­na, zwy­cza­jo­wa nazwa jaja (zwy­kle ku­rze­go, ale także gę­sie­go czy ka­cze­go) zdo­bio­ne­go róż­ny­mi tech­ni­ka­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisankarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­san­kar­stwem (two­rze­niem i bar­wie­niem pi­sa­nek, naj­czę­ściej przy uży­ciu tech­nik cha­rak­te­ry­stycz­nych dla da­ne­go re­gio­nu)


Źródła:

SJP.pl

Pisankarski

od­no­szą­cy się do pi­san­kar­stwa (ogółu tech­nik two­rze­nia i bar­wie­nia pi­sa­nek, naj­czę­ściej odręb­nych dla da­ne­go re­gio­nu), zwią­za­ny z pi­san­kar­stwem


Źródła:

SJP.pl

Pisankarstwo

ogół spe­cjal­nych tech­nik two­rze­nia i bar­wie­nia pi­sa­nek, naj­czę­ściej odręb­nych dla da­ne­go re­gio­nu


Źródła:

SJP.pl

Pisankarz

twór­ca pi­sa­nek


Źródła:

SJP.pl

Pisanko

pismo ar­ty­stycz­ne zbli­żo­ne formą do pisma ka­li­gra­ficz­ne­go, sto­so­wa­ne do du­żych na­pi­sów


Źródła:

SJP.pl

Pisankowy

→ pi­san­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­san­ka­mi, do­ty­czą­cy pi­sa­nek


Patrz:pisanka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisarczyk

1. lek­ce­wa­żą­co: marny pi­sarz; pis­mak, pi­sa­rzy­na, skro­bi­pió­rek, gry­zi­pió­rek;
2. daw­niej: po­moc­nik pi­sa­rza w biu­rze, urzę­dzie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. słaby, marny lub po­drzęd­ny pi­sarz

 (1.2) daw. po­moc­nik pi­sa­rza urzę­do­we­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisarek

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem ut­wo­rów li­te­rac­kich; li­te­rat­ka, au­tor­ka


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem ut­wo­rów li­te­rac­kich; li­te­rat­ka, au­tor­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. forma żeń­ska od: pi­sarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisarkiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pisarowicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pisarski

od­no­szą­cy się do pi­sar­stwa lub pi­sa­rza, pi­sar­ki (np. ta­lent pi­sar­ski, wy­o­braź­nia pi­sar­ska), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z tą dzie­dzi­ną sztu­ki (np. znak pi­sar­ski, przy­rząd pi­sar­ski)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pi­sa­niem, do­ty­czą­cy pi­sa­nia

 (1.2) zwią­za­ny z two­rze­niem dzieł li­te­rac­kich, do­ty­czą­cy two­rze­nia dzieł li­te­rac­kich


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisarstwo

twór­czość pi­sar­ska, li­te­rac­ka, two­rze­nie ut­wo­rów pi­sa­nych, naj­czę­ściej ma­so­wo w celu zna­le­zie­nia do­cho­dów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie pi­sa­rza, dzia­łal­ność pi­sar­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisarz

1. osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem ut­wo­rów li­te­rac­kich; li­te­rat;
2. daw­niej: urzęd­nik peł­nią­cy funk­cję se­kre­ta­rza, zaj­mu­ją­cy się spra­wa­mi ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi, fi­nan­so­wy­mi itp.;
3. osoba prze­pi­su­ją­ca księ­gi, do­ku­men­ty; skry­ba, ko­pi­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. osoba, która two­rzy ut­wo­ry li­te­rac­kie, zwła­szcza prozą;

 (1.2) wojsk. po­do­fi­cer funk­cyj­ny do spraw ad­mi­ni­stra­cyj­nych, se­kre­tarz do­wód­cy kom­pa­nii

 (1.3) daw. urzęd­nik peł­nią­cy funk­cję se­kre­ta­rza w urzę­dzie miej­skim, kan­ce­la­rii kró­lew­skiej itp.;

 (1.4) hist. war­stwa spo­łecz­na sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu osób wyksz­tał­co­nych, po­słu­gu­ją­cych się pis­mem;


Pi­sarz – osoba two­rzą­ca dzie­ła li­te­rac­kie, przy­na­leż­na do ję­zy­ka, w któ­rym pisze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisarzowa

→ pi­sarz (daw­niej); pi­sar­ski


Pi­sa­rzo­wa – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa po­ło­żo­na u pod­nó­ży Pasma Ło­so­siń­skie­go, w gór­nym od­cin­ku po­to­ku Smol­nik (do­pły­wu Du­naj­ca), przy dro­dze po­wia­to­wej nr 1551K re­la­cji Li­ma­no­wa – Cheł­miec. Miej­sco­wość za­miesz­ka­na jest przez grupę en­to­gra­ficz­ną la­chów li­ma­now­skich.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisarzowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pisarzowy

→ pi­sarz (daw­niej); pi­sar­ski


Źródła:

SJP.pl

Pisarzyna

(r. męski) lek­ce­wa­żą­co: marny pi­sarz; pis­mak, skry­ba, skro­bi­pió­rek, gry­zi­pió­rek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. kiep­ski pi­sarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisarzówna

daw­niej: córka pi­sa­rza


Źródła:

SJP.pl

Pisać

1. two­rzyć tekst na ja­kiejś po­wierzch­ni uży­wa­jąc do tego sto­sow­ne­go na­rzę­dzia;
2. do­no­sić, prze­ka­zy­wać coś na pi­śmie lub w druku, ko­mu­ni­ko­wać o czymś w taki spo­sób;
3. pisać się: pod­pi­sy­wać się pod czymś, czę­sto także: zga­dzać się na coś, pot­wier­dzać chęć uczest­ni­cze­nia w czymś


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­pi­sać)

 (1.1) umie­szczać tekst na ja­kimś ma­te­ria­le lub me­dium

 (1.2) two­rzyć utwór li­te­rac­ki; prze­ka­zy­wać ja­kieś in­for­ma­cje za po­mo­cą pisma

 (1.3) przest. ma­lo­wać, ry­so­wać (szcze­gól­nie pra­wo­sław­ne ikony)

 (1.4) two­rzyć, okre­ślać re­gu­łę pi­sow­ni; sto­so­wać taką re­gu­łę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pisą, do­ty­czą­cy Pisy


Źródła:

Wiktionary

Pisces

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pischinger

[czy­taj: pi­szin­ger] tor­cik z wafli prze­kła­da­nych słod­ką masą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tor­cik wa­flo­wy, zwy­kle z masą cze­ko­la­do­wą;


Pis­chin­ger, także spol­szczo­ny jako pi­szin­ger, pi­szyn­gier lub pi­szyn­ger – tor­cik z wafli prze­kła­da­nych masą cze­ko­la­do­wo-orze­cho­wą, obla­ny po­le­wą cze­ko­la­do­wą. Ter­min ten znany jest pra­wie wy­łącz­nie na te­re­nach daw­nej Ga­li­cji i może od­no­sić się też do an­dru­tów prze­ło­żo­nych masą kaj­ma­ko­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piscina

[czy­taj: pisc-ina] pi­scy­na;
1. basen z zimną wodą sta­no­wią­cy ele­ment sta­ro­rzym­skich term;
2. ka­mien­na misa z wodą, słu­żą­ca do ablu­cji ka­płań­skich i mycia na­czyń li­tur­gicz­nych, a w epoce wczes­no­chrze­ści­jań­skiej także jako bap­ty­ste­rium, w któ­rym chrzczo­no przez za­nu­rze­nie w wo­dzie


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisco

[czy­taj: pisko] aro­ma­tycz­ny wi­niak uz­na­wa­ny za tru­nek na­ro­do­wy w Peru i Chile, spo­ży­wa­ny zwy­kle z do­dat­kiem soku owo­co­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj al­ko­ho­lu z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, bran­dy ze sfer­men­to­wa­nych i de­sty­lo­wa­nych wi­no­gron;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piscyna

pi­sci­na;
1. basen z zimną wodą sta­no­wią­cy ele­ment sta­ro­rzym­skich term;
2. ka­mien­na misa z wodą, słu­żą­ca do ablu­cji ka­płań­skich i mycia na­czyń li­tur­gicz­nych, a w epoce wczes­no­chrze­ści­jań­skiej także jako bap­ty­ste­rium, w któ­rym chrzczo­no przez za­nu­rze­nie w wo­dzie


Źródła:

SJP.pl

Pisdzielec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. czło­nek lub zwo­len­nik PiS-u


Źródła:

Wiktionary

Pisemko

zdrob­nia­le o pi­śmie (naj­czę­ściej w zna­cze­niu tek­stu sta­no­wią­ce­go do­ku­ment lub więk­szą ca­łość, ga­ze­tę lub cza­so­pis­mo)


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard­li­wie o ga­ze­cie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisemnie

przy­słó­wek

 (1.1) na pi­śmie, za po­mo­cą pisma


Źródła:

Wiktionary

Pisemny

utr­wa­lo­ny na pi­śmie (np. praca pi­sem­na, zgoda pi­sem­na), wy­ra­żo­ny za po­mo­cą pisma lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pis­mem; pi­śmien­ny


przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się na pi­śmie, wy­ra­żo­ny na pi­śmie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisf

skró­to­wiec gło­sko­wy w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = Pol­ski In­sty­tut Sztu­ki Fil­mo­wej


Źródła:

Wiktionary

Pisflacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. ekon. in­fla­cja spo­wo­do­wa­na rzą­da­mi PiS


Źródła:

Wiktionary

Pisia

ru­basz­nie: żeń­ski na­rząd płcio­wy; pipa, pipka, picz­ka


Zo­bacz też: Pisia (do­pływ Bry­ni­cy).

Pisia – rzeka w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim na Rów­ni­nie Ło­wic­ko-Błoń­skiej, prawy do­pływ Bzury (ucho­dzi w So­cha­cze­wie). Dłu­gość rzeki wy­no­si 58,5 km, a po­wierzch­nia zlew­ni 501,4 km².

Pisia pow­sta­je z po­łą­cze­nia dwóch rzek: więk­szej Pisi Gą­go­li­ny (daw­niej zwa­nej "Ra­dzie­jów­ką") i mniej­szej Pisi Tucz­nej. Obie mają źró­dła na Wy­so­czyź­nie Raw­skiej na po­łud­nio­wy wschód od mia­sta Mszczo­nów i łączą się na po­łud­nie od wsi Kaski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. czło­nek PiS-u


Źródła:

Wiktionary

Pisiewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pisil

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Izba Spe­dy­cji i Lo­gi­sty­ki


Źródła:

Wiktionary

Pisior

żar­to­bli­wie o mę­skim człon­ku; siu­sior, kuśka, pitol, pta­szek


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. grub. penis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pejor. obraź. czło­nek lub zwo­len­nik PiS-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisiorek

zdrob­nie­nie od: pi­sior


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. penis

 (1.2) zdrobn. od: pi­sior

 (1.3) pejor. obraź. czło­nek lub zwo­len­nik PiS-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisiorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. obraź. człon­ki­ni lub zwo­len­nicz­ka PiS-u


Źródła:

Wiktionary

Pisiorski

po­gard­li­wie: pi­sow­ski (zwią­za­ny z PiS-em)


Źródła:

SJP.pl

Pisiorstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. ogół wy­bor­ców i po­li­ty­ków Prawa i Spra­wied­li­wo­ści


Źródła:

Wiktionary

Pisizm

pe­jo­ra­tyw­nie: spo­sób rzą­dze­nia przez PiS


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. spo­sób spra­wo­wa­nia rzą­dów przez par­tię po­li­tycz­ną Prawo i Spra­wied­li­wość


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisk

ostry, prze­ni­kli­wy dźwięk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­ki, prze­ni­kli­wy dźwięk


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kre­ska

 (1.2) gw-pl|Ma­zo­wsze. pi­san­ka

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3 os. lp. ter. od: pi­skać


Źródła:

Wiktionary

Piskać

wy­da­wać piski


Źródła:

SJP.pl

Piski

przy­miot­nik od: Pisz


przy­miot­nik

 (1.1) od Pisz

 (1.2) od Pisa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. B. lm. od pisk


Piski (do­peł­niacz: Pi­sków, przy­miot­nik: pi­skow­ski) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czer­win.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisklaczek

młode ptaka, szcze­gól­nie gęsi lub kury, znane jako jeden z po­za­re­li­gij­nych sym­bo­li świąt Wiel­kiej­no­cy; pis­klak, pis­kląt­ko, pis­klę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: pis­klak


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisklak

młode ptaka, szcze­gól­nie gęsi lub kury, znane jako jeden z po­za­re­li­gij­nych sym­bo­li świąt Wiel­kiej­no­cy; pis­kla­czek, pis­kląt­ko, pis­klę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ptak wy­klu­ty z jaja


Pis­klak (ang. "Piper") – 6-mi­nu­to­wy krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny pro­duk­cji wyt­wór­ni Pixar. Wy­re­ży­se­ro­wał go Alan Ba­ril­la­ro, który rów­nież na­pi­sał sce­na­riusz. Swoją pre­mie­rę miał 16 czerw­ca 2016, w ki­nach przed fil­mem "Gdzie jest Dory?", w Pol­sce 17 czerw­ca. Film zdo­był Oska­ra w 2017 roku, w ka­te­go­rii naj­lep­szy krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piskliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pis­kli­wie


Źródła:

SJP.pl

Piskliwość

cecha głosu lub dźwię­ku prze­ni­kli­we­go, bar­dzo wy­so­kie­go, cien­kie­go lub ja­kie­goś przed­mio­tu wy­da­ją­ce­go dźwię­ki okre­ślo­ne w ten spo­sób


Źródła:

SJP.pl

Piskliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pis­kli­wy


Źródła:

SJP.pl

Piskliwy

prze­ni­kli­wy, bar­dzo wy­so­ki, cien­ki, zbli­żo­ny do pisku (np. pis­kli­wy głos) lub bę­dą­cy źró­dłem dźwię­ków tak okre­ślo­nych (np. pis­kli­we skrzyp­ce, pis­kli­wy flet)


przy­miot­nik

 (1.1) o gło­sie, dźwię­ku itp.: wy­so­ki, cien­ki, prze­ni­kli­wy

 (1.2) wy­da­ją­cy pis­kli­wy (1.1) dźwięk, głos itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisklątko

młode ptaka, szcze­gól­nie gęsi lub kury, znane jako jeden z po­za­re­li­gij­nych sym­bo­li świąt Wiel­kiej­no­cy; pis­kla­czek, pis­klak, pis­klę


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młode pis­klę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisklę

młode ptaka, szcze­gól­nie gęsi lub kury, znane jako jeden z po­za­re­li­gij­nych sym­bo­li świąt Wiel­kiej­no­cy; pis­kla­czek, pis­klak, pis­kląt­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. nie­daw­no wy­klu­te młode ptaka;

 (1.2) przen. pie­szczot­li­wie o dziec­ku


Pis­klę – świe­żo wy­klu­ty z jaja ptak (ter­min sto­so­wa­ny rów­nież dla mło­dych di­no­za­u­rów niep­ta­sich), u więk­szo­ści ga­tun­ków wy­ma­ga­ją­cy opie­ki ro­dzi­ciel­skiej.

We­dług cech pis­kląt róż­nych ga­tun­ków pta­ków, ptaki dzie­li się na gnia­zdow­ni­ki i za­gnia­zdow­ni­ki.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisklęcy

na­le­żą­cy do pis­klę­cia (np. pis­klę­ce skrzy­deł­ka, pis­klę­cy dzió­bek), taki jak u pis­klę­cia (np. pis­klę­cy pu­szek) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pis­klę­ciem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pis­klę­ciem, do­ty­czą­cy pis­klę­cia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do pis­klę­cia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pis­klę­cia, po­sia­da­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne pis­klę­tom


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisknięcie

pisk, po­je­dyn­czy dźwięk o bar­dzo wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści, prze­ni­kli­wy, cien­ki, ostry


Źródła:

SJP.pl

Piskorczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piskorczyn

Pi­skor­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze. W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. W la­tach 1867–1975 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do po­wia­tu ry­piń­skie­go. Jest to prze­do­stat­nia pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści miej­sco­wość w gmi­nie.


Źródła:

Wikipedia

Piskorek

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych; cier­nio­o­czek


Źródła:

SJP.pl

Piskornica

Pi­skor­ni­ca daw­niej też Pi­skor­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jó­ze­fa Oblu­bień­ca Najś­więt­szej Maryi Panny w Kucz­kach.


Źródła:

Wikipedia

Piskorowice

Pi­sko­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­żaj­skim, w gmi­nie Le­żajsk. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wieś kró­lew­ska Pi­sko­ro­wi­ce, po­ło­żo­na była w 1589 roku w sta­ro­stwie nie­gro­do­wym krze­szow­skim w ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. Wieś Pi­sko­ro­wi­ce jest po­ło­żo­na nad rzeką San.


Źródła:

Wikipedia

Piskorowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piskorski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piskorz

słod­ko­wod­na ryba po­cho­dzą­ca z Eu­raz­ji i Afry­ki, ma­ją­ca wy­dłu­żo­ne ciało i małe łuski


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mis­gur­nus fos­si­lis|ref=tak.), o ela­stycz­nym, wy­dłu­żo­nym, obłym ciele, na­le­żą­cej do ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych (Co­bi­ti­dae);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) stpol. nic


Pi­skorz ("Mis­gur­nus fos­si­lis") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych (Co­bi­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piskorzec

Pi­sko­rzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piskorzeniec

Pi­sko­rze­niec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

W po­bli­żu znaj­du­je się re­zer­wat przy­ro­dy o pow. 409 ha (Re­zer­wat przy­ro­dy Pi­sko­rze­niec).


Źródła:

Wikipedia

Piskorzewo

Pi­sko­rze­wo (niem. "Königsdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piskorzowate

o ce­chach pi­sko­rzo­wa­tych (ryb słod­ko­wod­nych z po­drzę­du kar­piow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się wal­co­wa­tym, nagim lub miej­sco­wo po­kry­tym nie­wiel­ki­mi łu­ska­mi cia­łem)


Pi­sko­rzo­wa­te, ko­zo­wa­te, kóz­ko­wa­te (Co­bi­ti­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb kar­pioksz­tałt­nych (Cy­pri­ni­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piskorzowaty

o ce­chach pi­sko­rzo­wa­tych (ryb słod­ko­wod­nych z po­drzę­du kar­piow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się wal­co­wa­tym, nagim lub miej­sco­wo po­kry­tym nie­wiel­ki­mi łu­ska­mi cia­łem)


Źródła:

SJP.pl

Piskorzowy

zro­bio­ny z pi­sko­rza (słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych), przy­rzą­dzo­ny z do­dat­kiem ka­wał­ków pi­sko­rza (np. sa­łat­ka pi­sko­rzo­wa)


Źródła:

SJP.pl

Piskorzówek

Pi­sko­rzó­wek ( Klein Pe­i­ske­rau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Do­ma­niów.

Wieś jest po­ło­żo­na 14 ki­lo­me­trów od Oławy, 3 ki­lo­me­try od sie­dzi­by gminy w Do­ma­nio­wie i 23 ki­lo­me­try od Wroc­ła­wia.


Źródła:

Wikipedia

Piskorów

Pi­sko­rów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Pu­ła­wy.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piskrzyn

Pis­krzyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Bać­ko­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W Pis­krzy­nie znaj­du­je się ka­mie­nio­łom do­lo­mi­tu ek­splo­a­to­wa­ny przez "Ko­pal­nie Do­lo­mi­tu S.A. w San­do­mie­rzu". Miej­sco­we za­so­by oce­nio­no na 16 997 tys. ton, z czego do­tych­czas wy­do­by­to 384 tys. Od 2015 roku trwa pro­ces prze­no­sze­nia ko­pal­ni do Jan­czyc.


Źródła:

Wikipedia

Piskwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. beksa


Źródła:

Wiktionary

Pism

1. ze­spół zna­ków gra­ficz­nych w po­sta­ci liter skła­da­ją­cych się na dany al­fa­bet, a także: to, co zo­sta­ło na­pi­sa­ne, wy­ra­żo­ne ta­ki­mi zna­ka­mi;
2. cza­so­pis­mo, ga­ze­ta lub ja­ki­kol­wiek inny po­dob­ny tekst na­pi­sa­ny ręcz­nie lub ma­szy­no­wo


skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. = Pol­ski In­sty­tut Spraw Mię­dzy­na­ro­do­wych;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisma

1. ze­spół zna­ków gra­ficz­nych w po­sta­ci liter skła­da­ją­cych się na dany al­fa­bet, a także: to, co zo­sta­ło na­pi­sa­ne, wy­ra­żo­ne ta­ki­mi zna­ka­mi;
2. cza­so­pis­mo, ga­ze­ta lub ja­ki­kol­wiek inny po­dob­ny tekst na­pi­sa­ny ręcz­nie lub ma­szy­no­wo


Źródła:

SJP.pl

Pismaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pis­mak


Źródła:

Wiktionary

Pismaczka

→ pis­mak; gry­zi­piór­ka


Źródła:

SJP.pl

Pismak

1. lek­ce­wa­żą­co: autor tek­stów o małej war­to­ści li­te­rac­kiej; pi­sa­rzy­na, skry­ba, skro­bi­pió­rek, gry­zi­pió­rek;
2. po­gard­li­wie o dzien­ni­ka­rzu, pu­bli­cy­ście, zwła­szcza mar­nym, nie­u­dol­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, li­te­rat, zwła­szcza marny, nie­u­dol­ny


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pismaniye

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. słod­ki deser zro­bio­ny z cukru, mąki pszen­nej, masła i aro­ma­tu


Źródła:

Wiktionary

Pismo

1. ze­spół zna­ków gra­ficz­nych w po­sta­ci liter skła­da­ją­cych się na dany al­fa­bet, a także: to, co zo­sta­ło na­pi­sa­ne, wy­ra­żo­ne ta­ki­mi zna­ka­mi;
2. cza­so­pis­mo, ga­ze­ta lub ja­ki­kol­wiek inny po­dob­ny tekst na­pi­sa­ny ręcz­nie lub ma­szy­no­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbiór liter i in­nych zna­ków gra­ficz­nych umoż­li­wia­ją­cy wy­ra­ża­nie i prze­cho­wy­wa­nie myśli za po­mo­cą tek­stu;

 (1.2) nota, do­ku­ment na jakiś temat

 (1.3) cza­so­pis­mo, ga­ze­ta, zwy­kle o lek­kiej tre­ści

 (1.4) spo­sób pi­sa­nia

 (1.5) przest. książk. bi­blia, zob. Pismo Świę­te.

 (1.6) ofic. list


Pismo – sy­stem umow­nych zna­ków gra­ficz­nych, za po­mo­cą któ­rych przed­sta­wia­ny jest język mó­wio­ny. Jako jeden z ludz­kich wy­na­laz­ków in­te­lek­tu­al­nych jest środ­kiem po­ro­zu­mie­wa­nia się oraz odz­wier­cied­le­niem mowy i myśli. Zanim pow­sta­ło pismo, do prze­ka­zy­wa­nia mowy słu­ży­ły obraz­ki, różne środ­ki mne­mo­tech­nicz­ne oraz zro­zu­mia­łe dla danej spo­łecz­no­ści, przed­tem uz­god­nio­ne i od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­ne, sym­bo­le.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pismowstręt

żar­to­bli­wie o bar­dzo sil­nej nie­chę­ci do pi­sa­nia, zaz­wy­czaj przy uży­ciu pióra, dłu­go­pi­su lub po­dob­ne­go tra­dy­cyj­ne­go przed­mio­tu


Źródła:

SJP.pl

Pismowy

→ pismo


Patrz:pismo

Źródła:

SJP.pl

Pismoznawczy

do­ty­czą­cy ana­li­zy pisma


Źródła:

SJP.pl

Pisnąć

1. odez­wać się pis­kli­wym gło­sem, wydać ostry, cien­ki, prze­ni­kli­wy dźwięk, wydać pisk;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wydać po­je­dyn­czy ton, dźwięk


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pi­szczeć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pi­szczeć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisogłówka

pi­so­głów­ka ró­ża­necz­ni­ko­wa - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny skocz­ko­wa­tych


Pi­so­głów­ka ("Grap­ho­cep­ha­la") – ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny bez­rąb­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Ci­ca­del­li­nae.

Pi­so­głów­ki są naj­ja­skra­wiej ubar­wio­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi po­dro­dzi­ny w całym pań­stwie ho­lark­tycz­nym.

Na­tu­ral­ny za­sięg tych plusk­wia­ków obej­mu­je Ame­ry­kę Pół­noc­ną, od Ka­na­dy na pół­no­cy po Pa­na­mę na po­łud­niu. Jeden z ga­tun­ków, pi­so­głów­ka ró­ża­necz­ni­ko­wa, zaw­le­czo­ny zo­stał do Eu­ro­py, w tym także do Pol­ski.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisonia

ro­śli­na do­nicz­ko­wa o gru­bych li­ściach, któ­rych soki za­wie­ra­ją kol­chi­cy­nę (jedną z naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych w przy­ro­dzie tru­cizn) i związ­ki po­chod­ne


Pi­so­nia, chwyt­wa ("Pi­so­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny noc­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je około 40 ga­tun­ków, przy czym w niek­tó­rych uję­ciach za­li­cza­ne są tu także ro­śli­ny z ro­dza­ju "Ce­o­des", co zwięk­sza licz­bę ga­tun­ków do ok. 75. Są one sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pisowiec

PiS-owiec;
1. czło­nek PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, par­tii po­li­tycz­nej);
2. po­gard­li­wie: zwo­len­nik PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, par­tii po­li­tycz­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek PiS-u

 (1.2) polit. zwo­len­nik PiS-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisownia

spo­sób pi­sa­nia wy­ra­zów; gra­fia, or­to­gra­fia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób pi­sa­nia, za­pi­su wy­ra­zów we­dług usta­lo­nych zasad

 (1.2) za­sa­dy do­ty­czą­ce po­praw­ne­go pi­sa­nia wy­ra­zów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisowniany

okre­śla­ją­cy po­praw­ną pi­sow­nię (np. za­sa­dy pi­sow­nia­ne), od­no­szą­cy się do pi­sow­ni, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­sow­nią (np. spory pi­sow­nia­ne); pi­sow­nio­wy (czę­ściej)


Źródła:

SJP.pl

Pisowniowy

okre­śla­ją­cy po­praw­ną pi­sow­nię (np. za­sa­dy pi­sow­nio­we), od­no­szą­cy się do pi­sow­ni, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­sow­nią (np. spory pi­sow­nio­we); pi­sow­nia­ny (rza­dziej)


Źródła:

SJP.pl

Pisowski

→ PiS (Prawo i Spra­wied­li­wość); PiS-owski


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z PiS-em (Pra­wem i Spra­wied­li­wo­ścią), do­ty­czą­cy PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści)

 (1.2) polit. zwią­za­ny z po­li­ty­ką, rzą­da­mi PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla rzą­dów PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisowskość

→ pi­sow­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pi­sow­skie; cecha tych, któ­rzy są pi­sow­scy


Patrz:pisowski

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pissarro

[czy­taj: pisaRO] naz­wi­sko, m.in. Ca­mil­le Pis­sar­ro (1830-1903) - ma­larz fran­cu­ski


Źródła:

SJP.pl

Pissing

[czy­taj: pis-ink] od­da­wa­nie moczu na ciało part­ne­ra lub part­ner­ki; chiń­ski de­szczyk, złoty deszcz


Źródła:

SJP.pl

Pistacja

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych wy­stę­pu­ją­ce w re­jo­nie śró­dziem­no­mor­skim, w Azji, po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pn. i Ame­ry­ce Środ­ko­wej, o smacz­nych, ole­i­stych na­sio­nach
2. na­sio­no owocu tego drze­wa (krze­wu); orze­szek pi­sta­cjo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. owoc drze­wa pi­sta­cjo­we­go

 (1.2) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­sta­cia|L.|ref=tak., drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych;

 (1.3) barwa jas­no­zie­lo­na przy­po­mi­na­ją­ca kolor wnę­trza owocu pi­sta­cji (1.1)


Pi­sta­cja ("Pi­sta­cia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych. Obej­mu­je 11–12 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej na ob­sza­rach o cie­płym lub umiar­ko­wa­nym kli­ma­cie – w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go (trzy ga­tun­ki rosną w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie), we wschod­niej Afry­ce, w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Azji i w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej (mię­dzy Tek­sa­sem i Hon­du­ra­sem). Ro­śli­ny te rosną w za­ro­ślach i świet­li­stych la­sach, zwy­kle na te­re­nach su­chych i ska­li­stych.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pistacje

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych wy­stę­pu­ją­ce w re­jo­nie śró­dziem­no­mor­skim, w Azji, po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pn. i Ame­ry­ce Środ­ko­wej, o smacz­nych, ole­i­stych na­sio­nach
2. na­sio­no owocu tego drze­wa (krze­wu); orze­szek pi­sta­cjo­wy


Źródła:

SJP.pl

Pistacjowy

1. zwią­za­ny z pi­sta­cją (drze­wem lub krze­wem);
2. zro­bio­ny z owo­ców pi­sta­cji, ma­ją­cy smak owo­ców pi­sta­cji, za­pach owo­ców pi­sta­cji;
3. se­le­dy­no­wy, bla­do­zie­lo­ny


przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pi­sta­cji, zro­bio­ny z pi­sta­cji

 (1.2) ko­lo­ru bla­do­zie­lo­ne­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pistacyt

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów


Pi­sta­cyt (epi­dot że­la­zo­wy) – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, od­mia­na epi­do­tu za­sob­na w że­la­zo.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pi­sta­kia" = orzech pi­sta­cjo­wy i na­wią­zu­je do cha­rak­te­ry­stycz­nej barwy, przy­po­mi­na­ją­cej orzesz­ki pi­sta­cjo­we.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pistakowiec

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych o smacz­nych, ole­i­stych na­sio­nach, wy­stę­pu­ją­ce w śró­dziem­no­mor­skim re­jo­nie Azji, Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Ame­ry­ki Środ­ko­wej


Źródła:

SJP.pl

Pistki

Pist­ki ( Pist­ken) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Ełk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Pistofon

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wzor­co­wa­nia po­mia­ro­wych od­bior­ni­ków dźwię­ku przy ni­skich czę­stot­li­wo­ściach dźwię­ko­wych


Pi­ston­fon – (czę­sto zwy­cza­jo­wo na­zy­wa­ny „Pi­sto­fo­nem”). Nazwa po­cho­dzi od an­giel­skie­go słowa "pi­ston" – tłok. Urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce w spo­sób me­cha­nicz­ny za po­mo­cą tłoka ton (naj­czę­ściej o czę­stot­li­wo­ści 250 Hz) o sta­łym po­zio­mie dźwię­ku, a do­kład­niej ci­śnie­nia aku­stycz­ne­go (naj­czę­ściej 124 dB). Służy do ka­li­bra­cji mier­ni­ków po­zio­mu dźwię­ku SLM.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pistol

dawna złota mo­ne­ta hisz­pań­ska


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. dawna mo­ne­ta hisz­pań­ska;


Pi­stol – złota mo­ne­ta hisz­pań­ska o war­to­ści pod­wój­ne­go escu­do wpro­wa­dzo­na do men­nict­wa przez Fi­li­pa II, bita także w niek­tó­rych in­nych kra­jach eu­ro­pej­skich, po raz ostat­ni w Brunsz­wi­ku i Lüneburgu w 1803 r. Na awer­sie przed­sta­wio­ny był por­tret mo­nar­szy, na re­wer­sie zaś tar­cza her­bo­wa albo inny znak ofi­cjal­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pistoleciarz

po­tocz­nie: spor­to­wiec star­tu­ją­cy w kon­ku­ren­cji strze­la­nia z pi­sto­le­tu


Źródła:

SJP.pl

Pistolecik

zdrob­nie­nie od: pi­sto­let


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pi­sto­let


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pistolet

1. krót­ka, ręcz­na broń palna, przez­na­czo­na do strze­la­nia na bli­skie od­le­gło­ści, po­cząt­ko­wo dzia­ła­ją­ca na za­sa­dzie odrzu­tu zamka swo­bod­ne­go, póź­niej zmo­der­ni­zo­wa­na do broni sa­mo­pow­ta­rzal­nej wy­ko­rzy­stu­ją­cej krót­ki odrzut lufy;
2. urzą­dze­nie wy­rzu­ca­ją­ce pod ci­śnie­niem farbę, la­kier lub wodę;
3. przy­siad na jed­nej nodze, z drugą wy­pro­sto­wa­ną i skie­ro­wa­ną rów­no­le­gle do po­dło­ża


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ręcz­na, krót­ka broń palna, za­si­la­na z ma­ga­zyn­ka lub jed­no­strza­ło­wa;

 (1.2) techn. na­rzę­dzie w kształ­cie pi­sto­le­tu (1.1), np. do ma­lo­wa­nia, kle­je­nia

 (1.3) pot. przen. żart. ktoś szyb­ki i rzut­ki


Pi­sto­let – krót­ka, ręcz­na broń strze­lec­ka (z wy­łą­cze­niem re­wol­we­rów) przez­na­czo­na do strze­la­nia na krót­kim dy­stan­sie (do 50 m). Wy­po­sa­żo­na w chwyt umoż­li­wia­ją­cy pro­wa­dze­nie ognia jedną ręką, oraz za­si­la­na naj­czę­ściej amu­ni­cją pi­sto­le­to­wą.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pistoletowy

przez­na­czo­ny do pi­sto­le­tu (np. nabój pi­sto­le­to­wy, tar­cza pi­sto­le­to­wa), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­sto­le­tem (np. lufa pi­sto­le­to­wa)


Źródła:

SJP.pl

Piston

1. klap­ka za­my­ka­ją­ca ot­wo­ry w dę­tych in­stru­men­tach mu­zycz­nych;
2. mo­sięż­na lub mie­dzia­na spłon­ka wy­ko­rzy­sty­wa­na w daw­nej broni pal­nej, za­wie­ra­ją­ca proch wy­bu­cha­ją­cy bez­poś­red­nio po ude­rze­niu kurka; ka­pi­szon


Źródła:

SJP.pl

Pistonowy

po­dob­ny do pi­sto­nu (ka­pi­szo­nu, mo­sięż­nej lub mie­dzia­nej spłon­ki wy­bu­cha­ją­cej bez­poś­red­nio po ude­rze­niu kurka), wy­ko­rzy­stu­ją­cy pi­ston (np. obrzyn pi­sto­no­wy, pi­sto­let pi­sto­no­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pi­sto­nem


Źródła:

SJP.pl

Pistonówka

strzel­ba ka­pi­szo­no­wa


Pi­sto­nów­ka – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych leżał, znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Tur­ko­wo.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pistynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na za­chod­niej Ukra­i­nie, lewy do­pływ Prutu;


Pi­styn­ka ( Пістинька "Pi­styń­ka") – rzeka na Ukra­i­nie, na Hu­cul­szczyź­nie, prze­pły­wa­ją­ca przez rejon ko­sow­ski i ko­ło­myj­ski ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go. Prawy do­pływ Prutu w do­rze­czu Du­na­ju.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pisuar

miska wy­ko­na­na z po­ce­la­ny lub ma­te­ria­łów por­ce­la­no­po­dob­nych słu­żą­ca do od­da­wa­nia moczu przez męż­czyzn, in­sta­lo­wa­na zwy­kle w ubi­ka­cjach pu­blicz­nych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) musz­la w ubi­ka­cji mę­skiej do od­da­wa­nia moczu na sto­ją­co

 (1.2) męska ubi­ka­cja pu­blicz­na wy­po­sa­żo­na w pi­su­a­ry (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. pejor. po­gard. obraź. czło­nek Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, także zwo­len­nik PiS-u


Pi­su­ar – urzą­dze­nie sa­ni­tar­ne poz­wa­la­ją­ce na wy­god­ne od­da­wa­nie moczu przez męż­czyzn w po­zy­cji sto­ją­cej; na ogół mon­to­wa­ne na ścia­nie, [] i wy­po­sa­żo­ne w spłucz­kę. Mon­to­wa­ny naj­czę­ściej w ubi­ka­cjach pu­blicz­nych lub w ubi­ka­cjach w ogól­no­do­stęp­nych bu­dyn­kach; rza­dziej w pry­wat­nych miesz­ka­niach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pisuardesa

żar­to­bli­wie o ko­bie­cie sprzą­ta­ją­cej ubi­ka­cję lub w ogóle pra­cu­ją­cej w płat­nej ubi­ka­cji, przyj­mu­ją­cej za­pła­tę za sko­rzy­sta­nie z ubi­ka­cji, wy­dzie­la­ją­cej pa­pier to­a­le­to­wy itp.; pi­su­ar­des­sa; bab­cia klo­ze­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. żart. ko­bie­ta sprzą­ta­ją­ca pu­blicz­ne to­a­la­ty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisuardessa

żar­to­bli­wie o ko­bie­cie sprzą­ta­ją­cej ubi­ka­cję lub w ogóle pra­cu­ją­cej w płat­nej ubi­ka­cji, przyj­mu­ją­cej za­pła­tę za sko­rzy­sta­nie z ubi­ka­cji, wy­dzie­la­ją­cej pa­pier to­a­le­to­wy itp.; pi­su­ar­de­sa, bab­cia klo­ze­to­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­bie­ra­ją­ca opła­ty za ko­rzy­sta­nie z to­a­le­ty pu­blicz­nej i utrzy­mu­ją­ca tam po­rzą­dek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisuarek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały pi­su­ar


Źródła:

Wiktionary

Pisuarowy

→ pi­su­ar


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pi­su­a­ru


Patrz:pisuar

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisula

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pisuliński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pisywać

1. pisać od czasu do czasu;
2. in­for­mo­wać, ko­mu­ni­ko­wać coś od czasu do czasu


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) two­rzyć od czasu do czasu ut­wo­ry li­te­rac­kie lub mu­zycz­ne

 (1.2) li­stow­nie ko­mu­ni­ko­wać się z kimś

 (1.3) wy­ra­żać pi­sem­nie co jakiś czas swoje myśli lub opi­nie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pisz

1. two­rzyć tekst na ja­kiejś po­wierzch­ni uży­wa­jąc do tego sto­sow­ne­go na­rzę­dzia;
2. do­no­sić, prze­ka­zy­wać coś na pi­śmie lub w druku, ko­mu­ni­ko­wać o czymś w taki spo­sób;
3. pisać się: pod­pi­sy­wać się pod czymś, czę­sto także: zga­dzać się na coś, pot­wier­dzać chęć uczest­ni­cze­nia w czymś


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

 (1.2) geogr. je­zio­ro w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, na te­re­nie Po­je­zie­rza Olsz­tyń­skie­go;


Pisz (daw­niej "Jańs­bork" albo "Jans­bork", Jo­han­nis­burg) – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu pi­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Pisz, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Kra­i­ny Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich, nad je­zio­rem Roś i nad wy­pły­wa­ją­cą z niego rzeką Pisą. Mia­sto ota­cza Pu­szcza Piska.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piszanin

miesz­ka­niec Pisza


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pisza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pisza, uro­dzo­na w Piszu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszanka

miesz­kan­ka Pisza


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pisza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pisza, uro­dzo­na w Piszu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszcz

1. odzy­wać się pis­kli­wym gło­sem, wy­da­wać ostre, cien­kie, prze­ni­kli­we dźwię­ki, wy­da­wać piski;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wy­da­wać tony, dźwię­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piszczac

mia­sto w Pol­sce


}|-

Pi­szczac – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Pi­szczac.

Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne w 1530 roku, na­zy­wa­ne także nie­kie­dy "Pi­szczat­ką", po­ło­żo­ne było w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piszczacki

przy­miot­nik od: Pi­szczac


Źródła:

SJP.pl

Piszczaczanin

miesz­ka­niec Pi­szcza­ca (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piszczaczanka

miesz­kan­ka Pi­szcza­ca (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piszczal

1. ro­dzaj śred­nio­wiecz­nej ar­ma­ty
2. daw­niej:
a) pi­szczel
b) pi­szczał­ka


Źródła:

SJP.pl

Piszczany

mia­sto w za­chod­niej Sło­wa­cji; Pie­szcza­ny


Pi­szcza­ny ( Піщани) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie stryj­skim ob­wo­du lwow­skie­go. Wieś liczy 463 miesz­kań­ców.

Do 1946 roku miej­sco­wość no­si­ła nazwę Ta­tar­sko ( Татарське, "Ta­tarś­ke").

Znaj­du­je tu się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Pi­szcza­ny, po­ło­żo­ny na linii Tar­no­pol – Stryj.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piszczatowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piszczała

duża pi­szczał­ka (głów­nie w zna­cze­niu jed­nej z wielu czę­ści skła­do­wych in­stru­men­tów mu­zycz­nych, prze­de wszyst­kim z grupy ae­ro­fo­nów)


Źródła:

SJP.pl

Piszczałeczka

zdrob­nie­nie od: pi­szczał­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­szczał­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszczałka

1. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów war­go­wych, przy­po­mi­na­ją­cy nie­wiel­ki flet z bocz­ny­mi ot­wo­ra­mi;
2. jedna z wielu skła­do­wych czę­ści in­stru­men­tów mu­zycz­nych, głów­nie z grupy ae­ro­fo­nów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. część skła­do­wa wielu in­stru­men­tów mu­zycz­nych

 (1.2) muz. lu­do­wy dęty in­stru­ment mu­zycz­ny w po­sta­ci dłu­giej, wą­skiej rurki z ot­wo­ra­mi z boku

 (1.3) ornit. nie­wiel­ki in­stru­ment słu­żą­cy do wa­bie­nia pta­ków

 (1.4) pot. ryba ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fi­stu­la­ria|ref=tak.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piszczałkowy

→ pi­szczał­ka


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pi­szcza­łek, opar­ty na za­sa­dzie dzia­ła­nia pi­szcza­łek lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pi­szczał­ka­mi


Patrz:piszczałka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszczański

→ Pi­szcza­ny; pie­szczań­ski


Źródła:

SJP.pl

Piszczek

śred­nio­wiecz­ny muzyk gra­ją­cy na in­stru­men­tach dę­tych, naj­czę­ściej wę­dru­ją­cy po mia­stach i za­ra­bia­ją­cy kon­cer­ta­mi na dwo­rach


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piszczel

1. jedna z naj­dłuż­szych kości szkie­le­tu, bę­dą­ca jedną z dwu kości go­le­nio­wych, łą­czą­ca się u góry z ko­ścią udową, a u dołu z na­pięt­kiem;
2. cien­ka, sta­lo­wa rurka z ust­ni­kiem, sto­so­wa­na w hu­tach szkła do wyd­mu­chi­wa­nia wy­ro­bów szkla­nych; cy­buch, pi­szczel (ro­dzaj żeń­ski)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, rza­dziej mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. pod­sta­wo­wa kość go­le­ni;

 (1.2) techn. na­rzę­dzie uży­wa­ne w hut­nict­wie szkła słu­żą­ce do ręcz­ne­go for­mo­wa­nia wy­ro­bów;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piszczelowy

kość pi­szcze­lo­wa: jedna z naj­dłuż­szych kości szkie­le­tu, bę­dą­ca jedną z dwu kości go­le­nio­wych, łą­czą­ca się u góry z ko­ścią udową, a u dołu z na­pięt­kiem; pi­szczel


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­szcze­lą, do­ty­czą­cy pi­szcze­li


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszczenia

1. odzy­wać się pis­kli­wym gło­sem, wy­da­wać ostre, cien­kie, prze­ni­kli­we dźwię­ki, wy­da­wać piski;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wy­da­wać tony, dźwię­ki


Źródła:

SJP.pl

Piszczenie

1. odzy­wać się pis­kli­wym gło­sem, wy­da­wać ostre, cien­kie, prze­ni­kli­we dźwię­ki, wy­da­wać piski;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wy­da­wać tony, dźwię­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pi­szczeć.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszczeć

1. odzy­wać się pis­kli­wym gło­sem, wy­da­wać ostre, cien­kie, prze­ni­kli­we dźwię­ki, wy­da­wać piski;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wy­da­wać tony, dźwię­ki


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­wo­do­wać prze­ni­kli­wy dźwięk, od­głos

 (1.2) (o isto­tach ży­wych) wy­da­wać prze­ni­kli­wy głos


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszczka

po­tocz­nie o przed­mio­cie do świ­sta­nia, gwi­zda­nia, a także: gu­mo­wa za­baw­ka dla zwie­rząt do­mo­wych, wy­peł­nio­na po­wie­trzem, pi­szczą­ca po przy­dep­nię­ciu


Źródła:

SJP.pl

Piszczyk

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piszewo

Pi­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

W Pi­sze­wie uro­dził się Fer­di­nand Schulz, wie­lo­krot­ny mistrz świa­ta w szy­bow­nict­wie.


Źródła:

Wikipedia

Piszinger

tor­cik z wafli prze­kła­da­nych słod­ką masą, np. ka­ka­o­wą; pis­chin­ger


Źródła:

SJP.pl

Piszkowice

Ga­le­ria: ko­ściół, pa­wi­lon ogro­do­wy


Źródła:

Wikipedia

Piszpan

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o urzęd­ni­ku, zwła­szcza niż­sze­go szcze­bla, zaj­mu­ją­cym się głów­nie two­rze­niem do­ku­men­tów i in­nych pism


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żart. kan­ce­li­sta

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. po­gard. in­te­li­gent


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piszący

1. two­rzyć tekst na ja­kiejś po­wierzch­ni uży­wa­jąc do tego sto­sow­ne­go na­rzę­dzia;
2. do­no­sić, prze­ka­zy­wać coś na pi­śmie lub w druku, ko­mu­ni­ko­wać o czymś w taki spo­sób;
3. pisać się: pod­pi­sy­wać się pod czymś, czę­sto także: zga­dzać się na coś, pot­wier­dzać chęć uczest­ni­cze­nia w czymś


Źródła:

SJP.pl

Pisówa

PiS-ówa, PiS-ówka, pi­sów­ka; po­gard­li­wie:
1. zwo­len­nicz­ka par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość;
2. człon­ki­ni par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość


Źródła:

SJP.pl

Pisówka

PiS-ówka, PiS-ówa, pi­só­wa; po­gard­li­wie:
1. zwo­len­nicz­ka par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość;
2. człon­ki­ni par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka PiS-u


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pit

okrą­gły pla­cek jęcz­mien­ny lub pszen­ny; pitta, chleb sy­ryj­ski


skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. urz. po­da­tek od do­cho­du oso­bi­ste­go;

 (1.2) pot. for­mu­larz słu­żą­cy do skła­da­nia zez­na­nia po­dat­ko­we­go

 (1.3) = tu­ryst. Pol­ska Izba Tu­ry­sty­ki;

 (1.4) = nauk. Pań­stwo­wy In­sty­tut Te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny;


Zo­bacz też: PIT – po­da­tek do­cho­do­wy od osób fi­zycz­nych oraz pit stop – miej­sce przy­stan­ku pod­czas wy­ści­gów.

Pit (pol. "wgłę­bie­nie") – wgłę­bie­nie w no­śni­kach op­tycz­nych, ta­kich jak CD, DVD, HD DVD, Blu-ray czy HVD.

Wiąz­ka la­se­ra pa­da­ją­ca na no­śnik jest albo roz­pra­sza­na (ab­sor­bo­wa­na) we wgłę­bie­niu ("pit") albo od­bi­ja­na od po­wierzch­ni (ang.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pit-Omat

au­to­mat do skła­da­nia de­kla­ra­cji po­dat­ko­wych; skar­bo­mat, pi­to­mat


Źródła:

SJP.pl

Pit-Pi-Lit

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. rzad. …imi­tu­ją­cy od­głos niek­tó­rych pta­ków


Źródła:

Wiktionary

Pit-Stop

pit stop;
1. w wy­ści­gach sa­mo­cho­do­wych:
a) kil­ku­se­kun­do­wa przer­wa na za­tan­ko­wa­nie po­ja­zdu i wy­mia­nę opon;
b) sta­no­wi­sko ob­słu­gi tech­nicz­nej;
2. żar­to­bli­wie: po­stój w trak­cie po­dró­ży


Źródła:

SJP.pl

Pita

okrą­gły pla­cek jęcz­mien­ny lub pszen­ny; pitta, chleb sy­ryj­ski


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. okrą­gły pla­cek chle­bo­wy z mąki pszen­nej lub jęcz­mien­nej po­wszech­ny na Bli­skim Wscho­dzie;

 (1.2) eufem. bia­ły­stok. cipka

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny, ro­dzaj żeń­ski, od: pić


Pita (arab. كماج lub خبز عربي, cy­ry­li­ca пита, gr. πίτα, hebr. פִּתָּה lub פיתה, tur. "pide") – okrą­głe, pszen­ne, pła­skie plac­ki, po­pu­lar­ne w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du. [] Jak wska­zu­ją sza­cun­ki, pła­ski chleb przy­po­mi­na­ją­cy pitę pie­czo­no już 12 ty­się­cy lat temu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pitagoras

(572 - 497 p.n.e.) grec­ki fi­lo­zof i ma­te­ma­tyk


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) filoz. mat. grec­ki ma­te­ma­tyk i fi­lo­zof;


Pi­ta­go­ras (gr. Πυθαγόρας, "Pyt­ha­gó­ras"; ur. ok. 572 p.n.e. na Samos lub w Sy­do­nie, zm. ok. 497 p.n.e. w Me­ta­pon­cie) – grec­ki ma­te­ma­tyk, fi­lo­zof, mi­styk ko­ja­rzo­ny ze słyn­nym twier­dze­niem ma­te­ma­tycz­nym naz­wa­nym jego imie­niem.

We­dług więk­szo­ści opi­sów Pi­ta­go­ras żył około 80 lat, cho­ciaż re­la­cja ano­ni­mo­we­go au­to­ra twier­dzi, iż żył on aż 104 lata. We­dług jed­nej z wer­sji zmarł w Me­ta­pon­cie w domu za­pa­śni­ka Mi­lo­na, oca­lo­ny z po­gro­mu Kro­to­ny, zaś innej – re­wol­ty tej nie prze­żył.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pitagorasowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pi­ta­go­ra­sa lub z nim zwią­za­ny


Źródła:

SJP.pl

Pitagoreizm

wy­wo­dzą­cy się od Pi­ta­go­ra­sa i roz­wi­ja­ny przez jego ucz­niów kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny i na­u­ko­wy, łą­czą­cy kult ma­te­ma­ty­ki z mi­sty­cyz­mem, wi­dzą­cy w ma­te­ma­ty­ce drogę do poz­na­nia wszechś­wia­ta i oczy­szcze­nia duszy, gło­szą­cy wiarę w wę­drów­kę dusz


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na roz­wi­nię­ta przez Pi­ta­go­ra­sa;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitagorejczyk

przed­sta­wi­ciel pi­ta­go­re­iz­mu; także czło­nek Związ­ku Pi­ta­go­rej­skie­go


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. kul­ty­wa­tor pi­ta­go­re­iz­mu


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitagorejka

→ pi­ta­go­rej­czyk


Patrz:pitagorejczyk

Źródła:

SJP.pl

Pitagorejski

zwią­za­ny z Pi­ta­go­ra­sem, pi­ta­go­re­iz­mem lub pi­ta­go­rej­czy­ka­mi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z pi­ta­go­re­iz­mem – nauką, po­glą­da­mi gło­szo­ny­mi przez Pi­ta­go­ra­sa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitaja

eg­zo­tycz­ny owoc wielu ga­tun­ków kak­tu­sa o słod­kim smaku; smo­czy owoc, tru­skaw­ko­wa grusz­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. ja­dal­ny owoc kak­tu­sów z ro­dza­jów Hy­lo­ce­re­us i Ste­no­ce­re­us, o ró­żo­wej, czer­wo­nej lub żół­tej skór­ce;


Pi­ta­ja, smo­czy owoc, tru­skaw­ko­wa grusz­ka – owoc wielu ga­tun­ków kak­tu­sów, zwła­szcza z ro­dza­ju "Hy­lo­ce­re­us", ale także "Ste­no­ce­re­us". Po­cho­dzi z Mek­sy­ku i Ame­ry­ki Środ­ko­wej, ale obec­nie jest też upra­wia­ny w wielu kra­jach Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, jak Wiet­nam, Fi­li­pi­ny, Ma­lez­ja, oraz na Taj­wa­nie, Oki­na­wie, w po­łud­nio­wych Chi­nach, a także w Iz­ra­e­lu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pitak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pitala

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pitanga

ni­skie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne w kli­ma­cie rów­ni­ko­wym, głów­nie w Bra­zy­lii i In­do­nez­ji; goź­dzi­ko­wiec jed­nok­wia­to­wy, eu­ge­nia jed­nok­wia­to­wa, pier­nia jed­nok­wia­to­wa


Źródła:

SJP.pl

Pitaval

ro­dzaj kro­ni­ki kry­mi­nal­nej; pi­ta­wal


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. pi­ta­wal.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitawal

ro­dzaj kro­ni­ki kry­mi­nal­nej; pi­ta­val


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. pu­bli­ka­cja za­wie­ra­ją­ca pu­bli­cy­stycz­nie opra­co­wa­ny zbiór spra­wo­zdań z gło­śnych roz­praw są­do­wych w spra­wach kry­mi­nal­nych, rza­dziej in­nych;


Pi­ta­wal, daw. pi­ta­val – ogól­na nazwa wy­da­nej dru­kiem pu­bli­ka­cji, za­wie­ra­ją­cej pu­bli­cy­stycz­nie opra­co­wa­ny zbiór spra­wo­zdań z gło­śnych roz­praw są­do­wych w spra­wach kry­mi­nal­nych, rza­dziej in­nych (np. cy­wil­nych).

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska pier­wsze­go au­to­ra ta­kie­go zbio­ru – fran­cu­skie­go ad­wo­ka­ta F.G. de Pi­ta­va­la, ży­ją­ce­go w la­tach 1673–1743, który w 1734 wydał swój zbiór spraw kry­mi­nal­nych za­ty­tu­ło­wa­ny Ca­u­ses célèbres et intéressantes (fr. "Cause célèbre" – słyn­na spra­wa).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pitbul

bar­dzo agre­syw­na od­mia­na bul­te­rie­ra; pit­bull; pit­bul­te­rier; pit­bull­te­rier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia bul­do­ga i kilku ras te­rie­rów

 (1.2) kynol. pies rasy pit­bul (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitbull

bar­dzo agre­syw­na od­mia­na bul­te­rie­ra; pit­bul; pit­bul­te­rier; pit­bull­te­rier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia bul­do­ga i kilku ras te­rie­rów

 (1.2) kynol. pies rasy pit­bull (1.1)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pitbullterier

bar­dzo agre­syw­na od­mia­na bul­te­rie­ra; pit­bull; pit­bul; pit­bul­te­rier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia bul­do­ga i kilku ras te­rie­rów

 (1.2) kynol. pies rasy pit­bull­te­rier (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitbulterier

bar­dzo agre­syw­na od­mia­na bul­te­rie­ra; pit­bull; pit­bul; pit­bull­te­rier


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia bul­do­ga i kilku ras te­rie­rów

 (1.2) kynol. pies rasy pit­bul­te­rier (1.1)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitcairn

[czy­taj: pit­kern] te­ry­to­rium za­leż­ne Wiel­kiej Bry­ta­nii w Po­li­nez­ji


Pit­ca­irn (Wyspy Pit­ca­irn, Hen­der­son, Ducie i Oeno; Pit­ca­irn Is­lands; Pit­ca­irn, Hen­der­son, Ducie, and Oeno Is­lands; pit­kern Pit­kern Ailen) – grupa czte­rech wysp le­żą­cych na Oce­a­nie Spo­koj­nym w Po­li­nez­ji mię­dzy Au­stra­lią a Ame­ry­ką Po­łud­nio­wą, na wyspy skła­da­ją się Pit­ca­irn (4,53 km²), Hen­der­son (37,3 km²), Ducie (0,7 km²), Oeno (0,65 km²), (trzy ostat­nie są nie­za­miesz­ka­ne) o łącz­nej po­wierzch­ni 47 km².


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pitch

[czy­taj: picz] krót­ka pre­zen­ta­cja no­we­go po­my­słu na biz­nes, pro­dukt itp. skie­ro­wa­na do po­ten­cjal­ne­go spon­so­ra


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pitek

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pitekantrop

isto­ta po­dob­na do czło­wie­ka, znana z wy­ko­pa­lisk; homo erec­tus; pi­te­kan­tro­pus


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. an­trop. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Homo erec­tus|Du­bo­is|ref=tak., ho­mi­nid z epoki środ­ko­we­go plej­sto­ce­nu, po­tra­fią­cy po­słu­gi­wać się ogniem;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitekantropoidalny

po­dob­ny do pi­te­kan­tro­pa (ga­tun­ku czło­wie­ka z okre­su środ­ko­we­go plej­sto­ce­nu), wła­ści­wy pi­te­kan­tro­po­wi (np. po­sta­wa pi­te­kan­tro­po­i­dal­na, czasz­ka pi­te­kan­tro­po­i­dal­na)


Źródła:

SJP.pl

Pitekantropus

isto­ta po­dob­na do czło­wie­ka, znana z wy­ko­pa­lisk; homo erec­tus; pi­te­kan­trop


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. an­trop. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pit­he­canth­ro­pus erec­tus|Du­bo­is., ho­mi­nid z epoki środ­ko­we­go plej­sto­ce­nu, po­tra­fią­cy po­słu­gi­wać się ogniem;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piter

daw­niej: wo­re­czek na pie­nią­dze, sa­kiew­ka, pu­gi­la­res


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sa­kiew­ka na pie­nią­dze


Piter (oryg. Питер) – po­wieść po­sta­po­ka­lip­tycz­na na­pi­sa­na przez ro­syj­skie­go pi­sa­rza Szy­mu­na Wrocz­ka, wy­da­na w 2010 roku. Książ­ka na­le­ży do serii "Uni­wer­sum Metro 2033".

Książ­ka ta nie jest kon­ty­nu­a­cją ory­gi­nal­nych prac Dmi­tri­ja Głu­chow­skie­go; opo­wia­da o tym, co stało się po Ka­ta­stro­fie w innej czę­ści Rosji, za­cho­wu­jąc przy tym ory­gi­nal­ne po­my­sły pier­wow­zo­ru.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pitera

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piterek

po­tocz­nie: sa­szet­ka na do­ku­men­ty i go­tów­kę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. port­mo­net­ka

 (1.2) pot. męska sa­szet­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piterka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. port­fe­lik, mały port­fel


Źródła:

Wiktionary

Pitia

osoba mó­wią­ca nie­jas­no, dwuz­nacz­nie, za­gad­ko­wo; pytia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. wró­żeb­na ka­płan­ka w świą­ty­ni del­fic­kiej

 (1.2) przen. ktoś mó­wią­cy nie­jas­no, za­gad­ko­wo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitiatyzm

okre­śle­nie hi­ste­rii jako za­bu­rze­nia psy­chicz­ne­go da­ją­ce­go się rze­ko­mo wy­le­czyć pers­waz­ją


Źródła:

SJP.pl

Pitiuzy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. grupa hisz­pań­skich wysp ulo­ko­wa­nych w za­chod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu Ba­le­a­rów;


Pi­tiu­zy (hiszp. "Islas Pi­tiu­sas", "Las Pi­tiu­sas" kat. "Illes Pitiüses") – grupa hisz­pań­skich wysp ulo­ko­wa­nych w za­chod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu ar­chi­pe­la­gu Ba­le­a­ry. Pod wzglę­dem ad­mi­ni­stra­cyj­nym na­le­żą do pro­win­cji Ba­le­a­ry. Po­wierzch­nia ok. 760 km². Naj­więk­sze wyspy: Ibiza i For­men­te­ra.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pitka

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pitkarnyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pit­ca­irn, do­ty­czą­cy Pit­ca­irn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pit­kar­nyj­ski;


Źródła:

Wiktionary

Pitnik

urzą­dze­nie do udo­stęp­nia­nia wody pit­nej, zwy­kle z misą i kra­ni­kiem; po­i­deł­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do picia do­stęp­ne pu­blicz­nie zwy­kle w po­sta­ci kra­ni­ka z miską, z któ­re­go try­ska woda


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitność

cecha cze­goś na­da­ją­ce­go się do picia


Źródła:

SJP.pl

Pitny

na­da­ją­cy się do picia, przy­go­to­wa­ny lub po­da­ny w spo­sób niesz­ko­dzą­cy zdro­wiu (np. pitna woda); pi­jal­ny (rza­dziej)


przy­miot­nik

 (1.1) niesz­kod­li­wy i zdat­ny do picia

 (1.2) bę­dą­cy w sta­nie płyn­nym, do wy­pi­cia


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitol

po­tocz­nie:
1. grać nie­u­mie­jęt­nie na ja­kimś in­stru­men­cie; rzę­po­lić, dyn­do­lić, dryn­do­lić, brzą­kać;
2. po­tocz­nie: mówić głu­po­ty, nie­do­rzecz­no­ści;
3. kła­mać, łgać, zmy­ślać


Źródła:

SJP.pl

Pitolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pejor. bez­war­to­ścio­wa, czcza ga­da­ni­na

 (1.2) pot. pejor. nie­u­mie­jęt­na gra na in­stru­men­cie


Źródła:

Wiktionary

Pitolić

po­tocz­nie:
1. grać nie­u­mie­jęt­nie na ja­kimś in­stru­men­cie; rzę­po­lić, dyn­do­lić, dryn­do­lić, brzą­kać;
2. po­tocz­nie: mówić głu­po­ty, nie­do­rzecz­no­ści;
3. kła­mać, łgać, zmy­ślać


cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. nie­u­dol­nie grać na ja­kimś in­stru­men­cie

 (1.2) pot. opo­wia­dać bzdu­ry

 (1.3) pot. kła­mać

 (1.4) reg-pl|Kresy. źle wy­ko­ny­wać swoją pracę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitom

okrą­gły pla­cek jęcz­mien­ny lub pszen­ny; pitta, chleb sy­ryj­ski


Źródła:

SJP.pl

Pitomat

au­to­mat do skła­da­nia de­kla­ra­cji po­dat­ko­wych; skar­bo­mat, PIT-omat


Źródła:

SJP.pl

Pitos

gli­nia­na, wko­pa­na w zie­mię duża becz­ka, peł­nią­ca w sta­ro­żyt­no­ści rolę piw­nicz­ki


Pitos (gr. πίθος "píthos" ‘wiel­kie na­czy­nie gli­nia­ne’, ‘kadź’ l. mn. πίθοι "pit­hoi") – w sta­ro­żyt­no­ści wyrób garn­car­ski o kształ­cie zbli­żo­nym do becz­ki lub ja­jo­wa­tym, o wy­so­ko­ści do­cho­dzą­cej nie­kie­dy do 2 me­trów.

Słu­żył do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści (wody, oliwy, zbóż, orze­chów, itp.). Umie­szcza­ny zwy­kle na po­sadz­ce naj­niż­szej kon­dy­gna­cji bu­dyn­ku, czę­sto też w ob­sy­pa­nych zie­mią za­głę­bie­niach lub w skal­nych po­mie­szcze­niach. Srebr­ny pitos był sto­sow­nym po­da­run­kiem ślub­nym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pitrasić

po­tocz­nie:
1. go­to­wać, przy­rzą­dzać ja­kieś po­tra­wy szyb­ko, byle jak;
2. żar­to­bli­wie: go­to­wać, przy­rzą­dzać ja­kieś po­tra­wy z przy­jem­no­ścią, upo­do­ba­niem; kuch­cić, ku­cha­rzyć, ku­cha­rzo­wać, pich­cić


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. przy­go­to­wy­wać po­tra­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitraszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pi­tra­sić.


Źródła:

Wiktionary

Pitta

pita; okrą­gły pla­cek jęcz­mien­ny lub pszen­ny; chleb sy­ryj­ski


Pitta – ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kur­tacz­ków (Pit­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pitting

1. ko­roz­ja punk­to­wa;
2. zmę­cze­nie po­wierzch­nio­we;
3. pow­sta­wa­nie wgłę­bień w trak­cie na­kła­da­nia po­wło­ki gal­wa­nicz­nej


Źródła:

SJP.pl

Pittsburczyk

[czy­taj: pits­ber­czyk] miesz­ka­niec Pitts­burg­ha


Źródła:

SJP.pl

Pittsburgh

[czy­taj: pits­berg] mia­sto w USA


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duże mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Pen­syl­wa­nia, sto­li­ca hrab­stwa Al­leg­he­ny;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku ma­łych miej­sco­wo­ści w Ka­na­dzie i USA


Pitts­burgh – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Pen­syl­wa­nia, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Al­leg­he­ny, po­ło­żo­ne nad zbie­giem rzek Al­leg­he­ny i Mo­non­ga­he­la, da­ją­cych w tym miej­scu po­czą­tek rzece Ohio. W 2020 roku mia­sto li­czy­ło 302 971 miesz­kań­ców, a ob­szar me­tro­po­li­tal­ny – 2 370 930.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pittsburka

[czy­taj: pits­ber­ka] miesz­kan­ka Pitts­burg­ha


Źródła:

SJP.pl

Pittsburski

przy­miot­nik od: Pitts­burgh


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pitts­burg­hiem, do­ty­czą­cy Pitts­burg­ha


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pitu-Pitu

pitu pitu, pi­to­le­nie; po­tocz­nie:
1. mó­wie­nie głupstw;
2. kła­ma­nie


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­gard. wy­po­wiedź lub jej forma, do któ­rej od­no­si­my się z dy­stan­sem, lek­ce­wa­że­niem, lub którą po­tę­pia­my

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. ko­men­tarz wy­ra­ża­ją­cy dy­stans, lek­ce­wa­że­nie bądź ne­ga­cję czy­jeś wy­po­wie­dzi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pituicyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ko­mór­ka gle­jo­wa tyl­ne­go płata przy­sad­ki


Źródła:

Wiktionary

Pitura

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pituła

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pituś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­nim imię dla zwie­rzę­cia


Źródła:

Wiktionary

Pityjski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pytii (ka­płan­ki w świą­ty­ni Apol­li­na w Del­fach), a w prze­no­śni także: nie­jas­ny, dwuz­nacz­ny, za­gad­ko­wy; py­tyj­ski


Źródła:

SJP.pl

Piu

rzad­ko: wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce zdzi­wie­nie, po­dziw, uz­na­nie itp.; fiu


Źródła:

SJP.pl

Piukać

o niek­tó­rych pta­kach: wy­da­wać głos "piu"; kwi­lić, świe­go­tać


Źródła:

SJP.pl

Piure

purée;
1. po­tra­wa z utar­tych albo ugnie­cio­nych ziem­nia­ków, in­nych wa­rzyw lub owo­ców;
2. utar­ty, ugnie­cio­ny (np. ziem­nia­ki piure - utar­te ziem­nia­ki)


Źródła:

SJP.pl

Pius

imię przyj­mo­wa­ne przez pa­pie­ży


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;


Pius – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „po­boż­ny”, „cnot­li­wy”. Jako przy­do­mek imię to po raz pier­wszy po­ja­wi­ło się u ce­sa­rza rzym­skie­go An­to­ni­na Piusa (pan. 138–161). Imię to przy­ję­ło dwu­na­stu pa­pie­ży.

Pius ob­cho­dzi imie­ni­ny: 30 kwiet­nia, 5 maja, 11 lipca, 21 sierp­nia, 3 wrze­śnia i 23 wrze­śnia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piuska

okrą­gła cza­pecz­ka no­szo­na przez du­chow­nych ka­to­lic­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska, okrą­gła czap­ka, wy­ko­na­na z tka­ni­ny; pier­wot­nie słu­ży­ła do przy­kry­cia ton­su­ry;


Piu­ska (zuc­chet­to, ka­lot­ka) – mała cza­pecz­ka za­kła­da­na przez du­chow­nych ka­to­lic­kich pod biret lub ka­pe­lusz, na­to­miast przez wyż­szych do­stoj­ni­ków (bi­sku­pów, kar­dy­na­łów, pa­pie­ży) no­szo­na stale jako sa­mo­dziel­ne na­kry­cie głowy. Za­sad­ni­czo wy­stę­pu­ją­ca w ko­lo­rach:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Piusa lub z nim zwią­za­ny


przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Piusa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pivařka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pi­wosz­ka


Źródła:

Wiktionary

Piw

napój z nie­wiel­ką za­war­to­ścią al­ko­ho­lu, otrzy­ma­ny ze słodu jęcz­mien­ne­go, chmie­lu, droż­dży i wody, a także: jedna bu­tel­ka, por­cja tego na­po­ju


Źródła:

SJP.pl

Piw-Owiec

pra­cow­nik PIW-u (Pań­stwo­we­go In­sty­tu­tu Wy­daw­ni­cze­go); pi­wo­wiec


Źródła:

SJP.pl

Piw-Owski

→ PIW (Pań­stwo­wy In­sty­tut Wy­daw­ni­czy); pi­wow­ski


Źródła:

SJP.pl

Piweczko

zdrob­nie­nie od: piwko; pi­weń­ko


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. piwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwek

1. zdrob­nie­nie od: piwo;
2. żar­to­bli­wie, po­tocz­nie o czymś bar­dzo pro­stym, nie­skom­pli­ko­wa­nym, łat­wym do zro­zu­mie­nia lub wy­ko­na­nia


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piwerko

po­tocz­nie: piwo; piwko, bro­war


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. piwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwetozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du te­ta­nu­rów


Pi­we­to­za­ur ("Pi­ve­te­a­u­sa­u­rus di­ve­sen­sis") – di­no­za­ur z grupy te­ta­nu­rów (Te­ta­nu­rae) o bli­żej nie­spre­cy­zo­wa­nej po­zy­cji sy­ste­ma­tycz­nej.

Żył w okre­sie jury (ok. 164-160 mln lat temu) na te­re­nach Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 11 m, wy­so­kość ok. 4 m, masa ok. 2 t. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no we Fran­cji (w de­par­ta­men­cie Cal­va­dos).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piweńko

zdrob­nie­nie od: piwko; pi­wecz­ko


Źródła:

SJP.pl

Piwiarenka

zdrob­nie­nie od: pi­wiar­nia


Źródła:

SJP.pl

Piwiarnia

ro­dzaj lo­ka­lu pu­blicz­ne­go, w któ­rym pro­wa­dzo­na jest sprze­daż piwa, głów­nie becz­ko­we­go, a cza­sa­mi także in­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. lokal, w któ­rym sprze­da­je się i kon­su­mu­je piwo


Pi­wiar­nia – lokal ga­stro­no­micz­ny przez­na­czo­ny głów­nie do spo­ży­wa­nia piwa.

Oprócz funk­cji ga­stro­no­micz­nej pi­wiar­nie peł­nią funk­cję spo­łecz­ną, in­te­gru­jąc by­wal­ców. Lo­ka­le te służą swo­bod­nym po­ga­węd­kom i za­ba­wie. Czę­sto w pi­wiar­niach ist­nie­je moż­li­wość gry w karty, kości, darty, czy pił­ka­rzy­ki. W pi­wiar­niach czę­sto można usły­szeć lekką mu­zy­kę (pio­sen­ka bie­siad­na).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwiarniany

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­wiar­ni, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­wiar­nią (np. pi­wiar­nia­ny by­wa­lec), od­no­szą­cy się do ta­kie­go lo­ka­lu (np. pi­wiar­nia­na at­mos­fe­ra, pi­wiar­nia­ny kli­mat)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­wiar­nią, do­ty­czą­cy pi­wiar­nii


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwiński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piwkarz

po­tocz­nie o ama­to­rze piwa, zwła­szcza spo­ży­wa­ne­go w nie­zbyt kul­tu­ral­nych wa­run­kach


Źródła:

SJP.pl

Piwko

1. zdrob­nie­nie od: piwo;
2. żar­to­bli­wie, po­tocz­nie o czymś bar­dzo pro­stym, nie­skom­pli­ko­wa­nym, łat­wym do zro­zu­mie­nia lub wy­ko­na­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. piwo


Piwko – sin­gel Ka­zi­ka pro­mu­ją­cy album Silny Kazik pod wez­wa­niem. Sin­gel zo­stał wy­da­ny w 2009 roku przez S.P. Re­cords.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) picie piwa, od­cza­sow­ni­ko­wy od|piw­ko­wać.


Źródła:

Wiktionary

Piwkować

po­tocz­nie: pić piwo; pi­wo­szyć


cza­sow­nik

 (1.1) pić piwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwkowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piwne

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. na­pi­wek

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp. oraz M., B. i W. nmos. lm. od: piwny


Źródła:

Wiktionary

Piwnica

1. po­dziem­ne po­mie­szcze­nie, naj­czę­ściej bę­dą­ce pier­wszym nad fun­da­men­ta­mi ja­kie­goś bu­dyn­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­ne zwy­kle jako prze­cho­wal­nia za­pa­sów, żyw­no­ści;
2. skle­pio­ne po­dziem­ne po­mie­szcze­nie słu­żą­ce jako pub, wi­niar­nia, ka­wiar­nia lub po­dob­ny lokal


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dziem­ne pię­tro bu­dyn­ku

 (1.2) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia wina, piwa i in­nych trun­ków

 (1.3) bu­dy­nek go­spo­dar­czy przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia za­pa­sów je­dze­nia na zimę, a latem w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze, czę­sto po­kry­ty zie­mią


Piw­ni­ca – naj­niż­sza, cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo po­dziem­na kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku. Jej funk­cja za­le­ży od typu bu­dyn­ku.

Nazwa po­cho­dzi od piwa, które w wa­run­kach piw­nicz­nych było prze­cho­wy­wa­ne – było zimne i nie psuło się zbyt szyb­ko.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwnicki

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piwniczak

po­tocz­nie: osoba spę­dza­ją­ca dużo czasu w domu, zwy­kle przy kom­pu­te­rze, uni­ka­ją­ca wyjść i spot­kań to­wa­rzy­skich; piw­nicz­niak


Źródła:

SJP.pl

Piwniczanin

1. czło­nek Piw­ni­cy pod Ba­ra­na­mi (ka­ba­re­tu li­te­rac­kie­go);
2. daw­niej: by­wa­lec piw­ni­cy (lo­ka­lu ka­wiar­nia­no-roz­ryw­ko­we­go mie­szczą­ce­go się w po­dzie­miach bu­dyn­ku)


Źródła:

SJP.pl

Piwniczanka

1. człon­ki­ni Piw­ni­cy pod Ba­ra­na­mi (ka­ba­re­tu li­te­rac­kie­go);
2. daw­niej: by­wal­czy­ni piw­ni­cy (lo­ka­lu ka­wiar­nia­no-roz­ryw­ko­we­go mie­szczą­ce­go się w po­dzie­miach bu­dyn­ku)


Piw­ni­czan­ka – na­tu­ral­na woda mi­ne­ral­na wy­do­by­wa­na w Piw­nicz­nej-Zdro­ju z kil­ku­na­stu od­wier­tów. Roz­pro­wa­dza­na przez Za­kład Bu­tel­ko­wa­nia Na­tu­ral­nej Wody Mi­ne­ral­nej "Piw­ni­czan­ka", któ­re­go wła­ści­cie­lem jest Spół­dziel­nia Pracy "Piw­ni­czan­ka".


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piwniczański

przy­miot­nik od: Piw­nicz­na-Zdrój (do 1998 roku: Piw­nicz­na; miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa nad Po­pra­dem)


Źródła:

SJP.pl

Piwniczka

nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako piw­ni­ca (po­dziem­na część domu lub lokal, któ­re­go część mie­ści się pod zie­mią)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: piw­ni­ca

 (1.2) nie­wiel­ka piw­ni­ca


Piw­nicz­ka – ja­ski­nia w Mię­tu­sich Tur­niach w Do­li­nie Mię­tu­siej w Ta­trach Za­chod­nich. Wej­ście do niej znaj­du­je się w pół­noc­no-za­chod­nim zbo­czu Małej Świ­stów­ki, po­wy­żej Ja­ski­ni Mię­tu­siej Wyż­niej, na wy­so­ko­ści 1440 me­trów n.p.m. Dłu­gość ja­ski­ni wy­no­si 9 me­trów, a jej de­ni­we­la­cja 7 me­trów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwniczna

od­no­szą­cy się do piw­ni­cy; umie­szczo­ny w piw­ni­cy; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla piw­ni­cy


Źródła:

SJP.pl

Piwniczna-Zdrój

mia­sto w Pol­sce


Piw­nicz­na-Zdrój (do 6 lu­te­go 1998 Piw­nicz­na) – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Piw­nicz­na-Zdrój.

Mia­sto kró­lew­skie sta­ro­stwa są­dec­kie­go w po­wie­cie są­dec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 5385 miesz­kań­ców.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piwnicznianin

rzad­ko: miesz­ka­niec Piw­nicz­nej-Zdro­ju; Piw­ni­cza­nin


Źródła:

SJP.pl

Piwnicznianka

rzad­ko: miesz­kan­ka Piw­nicz­nej-Zdro­ju; Piw­ni­czan­ka


Źródła:

SJP.pl

Piwniczny

od­no­szą­cy się do piw­ni­cy; umie­szczo­ny w piw­ni­cy; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla piw­ni­cy


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy piw­ni­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwniczy

ka­na­farz, czło­wiek opie­ku­ją­cy się piw­ni­cą


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. słu­żą­cy od­po­wia­da­ją­cy za piw­ni­ce


Piw­nicz­ny – w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce urzęd­nik dwor­ski spra­wu­ją­cy pie­czę nad piw­ni­ca­mi, w któ­rych prze­cho­wy­wa­no wino oraz piwo. Za pa­no­wa­nia Hen­ry­ka Wa­le­ze­go i Ste­fa­na Ba­to­re­go na­stą­pił po­dział na dwa od­dziel­ne sta­no­wi­ska:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwnik

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piwnobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu piw­nym


Źródła:

SJP.pl

Piwnooki

ma­ją­cy oczy ko­lo­ru piw­ne­go


przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy piwne oczy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwny

do­ty­czą­cy piwa, zwią­za­ny z piwem, o ko­lo­rze piwa


przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z piwa lub z do­dat­kiem piwa

 (1.2) spoż. uży­wa­ny do pro­duk­cji piwa

 (1.3) o ko­lo­rze oczu: brą­zo­wy z żół­tym od­cie­niem, w ko­lo­rze piwa

 (1.4) zwią­za­ny z piwem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwo

napój z nie­wiel­ką za­war­to­ścią al­ko­ho­lu, otrzy­ma­ny ze słodu jęcz­mien­ne­go, chmie­lu, droż­dży i wody, a także: jedna bu­tel­ka, por­cja tego na­po­ju


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. kulin. ni­sko­al­ko­ho­lo­wy napój orzeź­wia­ją­cy;

 (1.2) hand. bu­tel­ka, pusz­ka lub kufel piwa (1.1)


Piwo – napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej brzecz­ki piw­nej. Brzecz­ka sta­no­wi wodny wy­ciąg ze słodu bro­war­ne­go z do­dat­kiem chmie­lu i ewen­tu­al­nie in­nych su­row­ców. W sze­ro­kim zna­cze­niu, zwła­szcza hi­sto­rycz­nym, "piwem" okre­śla się napój fer­men­to­wa­ny opar­ty na zbo­żo­wym su­row­cu. Piwo to naj­star­szy i naj­czę­ściej spo­ży­wa­ny napój al­ko­ho­lo­wy oraz trze­ci pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści po wo­dzie i her­ba­cie napój na świe­cie.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwocki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piwomat

au­to­mat do sprze­da­ży piwa


Źródła:

SJP.pl

Piwonia

krzew z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych o du­żych, bia­łych, ró­żo­wych lub czer­wo­nych kwia­tach; pe­o­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­e­o­nia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pi­wo­nio­wa­tych;

 (1.2) bot. ogrod. ro­śli­na z ro­dza­ju pi­wo­nii (1.1)

 (1.3) kwiat pi­wo­nii (1.2)

 (1.4) gw-pl|War­sza­wa. piwo


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwonin

Pi­wo­nin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie So­bie­nie-Je­zio­ry. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 739.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wszyst­kich Świę­tych w So­bie­niach-Je­zio­rach.


Źródła:

Wikipedia

Piwoniowate

o ce­chach pi­wo­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Piwoniowaty

o ce­chach pi­wo­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


Źródła:

SJP.pl

Piwoniowiec

ga­tu­nek ro­śli­ny z rzędu o tej samej naz­wie, obec­nie za­li­cza­ny do ro­dzi­ny pi­wo­nio­wa­tych (wcze­śniej ja­skro­wa­tych)


Źródła:

SJP.pl

Piwoniowy

→ pi­wo­nia


Patrz:piwonia

Źródła:

SJP.pl

Piwosz

czło­wiek lu­bią­cy piwo


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­ło­śnik i znaw­ca piwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwoszka

ko­bie­ta lu­bią­ca pić piwo


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­ło­śnicz­ka i znaw­czy­ni piwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwoszyć

po­tocz­nie: pić piwo; piw­ko­wać


Źródła:

SJP.pl

Piwot

w ko­szy­ków­ce: doz­wo­lo­ny prze­pi­sa­mi obrót za­wod­ni­ka trzy­ma­ją­ce­go w ręku piłkę


rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) część ramy ro­we­ro­wej, do któ­rej mon­tu­je się ha­mul­ce

 (1.2) w ko­szy­ków­ce: doz­wo­lo­ny prze­pi­sa­mi obrót za­wod­ni­ka trzy­ma­ją­ce­go w ręku piłkę, pod­czas któ­re­go jedna stopa cią­gle do­ty­ka bo­i­ska

 (1.3) mat. ele­ment dzie­lą­cy ciąg na dwie czę­ści, np. przy sor­to­wa­niu przez po­dział


Ten ar­ty­kuł opi­su­je za­gad­nie­nie ko­szy­kar­skie zgod­ne z nor­ma­mi FIBA.

Piwot (lub obrót) – w ko­szy­ków­ce jest le­gal­nym ru­chem za­wod­ni­ka trzy­ma­ją­ce­go żywą piłkę.

Piwot (obrót) po­le­ga na wy­ko­na­niu ruchu (lub ru­chów) jedną ze stóp, bez odry­wa­nia dru­giej stopy (stopa "nogi obro­tu" po­zo­sta­je na jed­nym punk­cie na bo­i­sku).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwotalny

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. obro­to­wy, osio­wy

 (1.2) przen. polit. pejor. nie ma­ją­cy sa­mo­dziel­nej wła­dzy, ale za to wcho­dzą­cy w ko­a­li­cje z pra­wie każdą opcją po­li­tycz­ną;


Źródła:

Wiktionary

Piwotować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) środ. in­form. w ar­ku­szu kal­ku­la­cyj­nym: przed­sta­wiać, ze­sta­wiać dane w for­mie ta­be­li prze­staw­nej


Źródła:

Wiktionary

Piwowar

osoba pra­cu­ją­ca w pi­wo­war­stwie (bro­war­nict­wie, prze­my­śle spo­żyw­czym zaj­mu­ją­cym się wa­rze­niem piwa i jego dy­stry­bu­cją na rynek); bro­war­nik


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się wa­rze­niem piwa


Zo­bacz też: Pi­wo­war (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Pi­wo­war (sta­ro­pol. "miel­carz") – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem piwa; sze­rzej osoba pra­cu­ją­ca w prze­my­śle pi­wo­war­skim (bro­war­nict­wie – prze­my­śle spo­żyw­czym zaj­mu­ją­cym się wa­rze­niem piwa i jego dy­stry­bu­cją na rynek).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwowarczyk

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. uczeń pi­wo­war­ski

 (1.2) daw. syn pi­wo­wa­ra

 (1.3) daw. lek­cew. bądź po­gard. kiep­ski pi­wo­war


Pi­wo­war­czyk – pol­skie naz­wi­sko, na po­cząt­ku lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ły 8193 osoby no­szą­ce to naz­wi­sko.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwowarek

→ pi­wo­war


Patrz:piwowar

Źródła:

SJP.pl

Piwowarka

→ pi­wo­war


Patrz:piwowar

Źródła:

SJP.pl

Piwowarnia

za­kład przet­wór­stwa spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją piwa; bro­war


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wyt­wór­nia piwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwowarski

wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­ce­sie wa­rze­nia piwa (np. droż­dże pi­wo­war­skie), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­wo­war­stwem lub pi­wo­wa­rem (np. cech pi­wo­war­ski); bro­war­nia­ny, bro­war­ni­czy, bro­war­ny


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­wo­war­stwem, do­ty­czą­cy pi­wo­war­stwa


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwowarstwo

wyrób piwa, prze­mysł spo­żyw­czy zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem piwa i jego dy­stry­bu­cją na rynek; bro­war­nict­wo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztu­ka wa­rze­nia piwa;


Pi­wo­war­stwo albo bro­war­nict­wo – sztu­ka wa­rze­nia piwa (w tym pi­wo­war­stwo do­mo­we) oraz pro­duk­cja piwa w bro­wa­rach na skalę prze­my­sło­wą (zob. prze­mysł pi­wo­war­ski).

Stwa­rza za­po­trze­bo­wa­nie na pro­duk­ty rolne: jęcz­mień bro­war­ny oraz chmiel.

Pro­duk­ta­mi ubocz­ny­mi są: młóto, chmie­li­ny, osady brzecz­ko­we, uży­wa­ne na paszę.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piwowiec

pra­cow­nik PIW-u (Pań­stwo­we­go In­sty­tu­tu Wy­daw­ni­cze­go); PIW-owiec


Źródła:

SJP.pl

Piwowoński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piwowski

przy­miot­nik od: PIW (Pań­stwo­wy In­sty­tut Wy­daw­ni­czy); PIW-owski


Źródła:

SJP.pl

Piwoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wie­dzy o pro­duk­cji i ro­dza­jach piwa


Źródła:

SJP.pl

Piwoński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piwsko

zgru­bie­nie od: piwo


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: piwo


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piwusio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: piwo


Źródła:

Wiktionary

Piwónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. ogrod. pi­wo­nia


Źródła:

Wiktionary

Pixie

[czy­taj: piks-i] po­stać se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go "Pixie, Dixie i Pan Jinks"


Pixie (rów­nież Pixy, Pixi, w Korn­wa­lii – pig­sie) – w bry­tyj­skim fol­klo­rze małe po­sta­ci ob­da­rzo­ne ma­gicz­ną mocą za­miesz­ka­łe głów­nie na po­łud­niu An­glii, w De­vo­nie i Korn­wa­lii, co su­ge­ru­je ich cel­tyc­kie po­cho­dze­nie i nazwę. W opi­sach z epoki wik­to­riań­skiej zwy­kle po­ja­wia­ją się ze spi­cza­sty­mi usza­mi, w zie­lo­nym stro­ju i spi­cza­stym ka­pe­lu­szu.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piyrszy

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pier­wszy


Źródła:

Wiktionary

Piyła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła


Źródła:

Wiktionary

Piza

mia­sto we Wło­szech


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, w To­ska­nii, sto­li­ca pro­win­cji Piza (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju w re­gio­nie To­ska­nia;


Piza ( Pisa) – mia­sto we Wło­szech, w To­ska­nii, 85 379 miesz­kań­ców, nad rzeką Arno, od­da­lo­ne o 13 km od wy­brze­ża Morza Li­gu­ryj­skie­go.

Piza jest także jedną z pro­win­cji To­ska­nii o po­wierzch­ni 2448 km², za­miesz­ka­ną przez 384 957 osób, po­dzie­lo­ną na 39 gmin.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pizang

ga­tu­nek ba­na­na upra­wia­ny po­wszech­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych; banan zwy­czaj­ny, banan wła­ści­wy, banan za­o­strzo­ny, figa raj­ska, bło­go­sła­wa


Źródła:

SJP.pl

Pizanka

miesz­kan­ka Pizy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pizy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizanozaur

ro­dzaj drob­ne­go or­ni­to­po­da z ro­dzi­ny le­so­to­za­u­rów


Pi­za­no­za­ur ("Pi­sa­no­sa­u­rus") – ro­dzaj ar­cho­za­u­ra z grupy Di­no­sa­u­ri­for­mes ży­ją­ce­go w okre­sie tria­su (ok. 227-220 mln lat temu) na te­re­nach dzi­siej­szej Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Ar­gen­ty­nie (w pro­win­cji La Rioja).

Jego do­kład­na po­zy­cja w obrę­bie Di­no­sa­u­ri­for­mes jest nie­pew­na; mógł to być jeden z najw­cze­śniej­szych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych (Or­nit­his­chia) lub przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny Si­le­sa­u­ri­dae.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pizarro

[czy­taj: pi­sar­ro] naz­wi­sko, np. Fran­ci­sco Pi­zar­ro (1478-1541), konk­wi­sta­dor hisz­pań­ski


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pizańczyk

miesz­ka­niec Pizy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pizy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizański

przy­miot­nik od: Piza (mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pizą, do­ty­czą­cy Pizy, po­cho­dzą­cy z Pizy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizda

wul­gar­nie:
1. żeń­ski organ płcio­wy;
2. wyz­wi­sko uży­wa­ne głów­nie w sto­sun­ku do ko­biet;
3. nie­u­dacz­nik;
4. si­niak (ślad na ciele)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. anat. po­chwa lub srom; żeń­ski na­rząd płcio­wy

 (1.2) wulg. med. si­niak, czę­sto pod­bi­te oko, ślad po po­bi­ciu

 (1.3) wulg. pejor. nie­zda­ra, cia­maj­da

 (1.4) wulg. seks. męski odbyt (jako obiekt sek­su­al­ny)

 (1.5) wulg. usta

 (1.6) wulg. obraź. pejor. o ko­bie­cie

 (1.7) wulg. eduk. ocena nie­do­sta­tecz­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizdeczka

zdrob­nie­nie od: pizda


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. zdrobn. od: pizda


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizdnięty

piz­gnąć, piz­nąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


Źródła:

SJP.pl

Pizdnąć

piz­gnąć, piz­nąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


Źródła:

SJP.pl

Pizdogrzeb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wulg. gi­ne­ko­log


Źródła:

Wiktionary

Pizdowato

przy­słó­wek

 (1.1) nie­faj­nie


Źródła:

Wiktionary

Pizdowatość

→ pi­zdo­wa­ty


Patrz:pizdowaty

Źródła:

SJP.pl

Pizdowaty

wul­gar­nie:
1. śla­ma­zar­ny, nie­zdar­ny, nie­u­dol­ny; cia­po­wa­ty, ofer­mo­wa­ty, cia­maj­do­wa­ty;
2. kiep­ski, marny, złej ja­ko­ści; chu­jo­wy;
3. skłon­ny do pła­czu; maz­ga­jo­wa­ty;
4. słaby, znie­wie­ścia­ły, bez cha­rak­te­ru; mi­mo­zo­wa­ty, mię­cza­ko­wa­ty


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. nie­za­rad­ny

 (1.2) wulg. znie­wie­ścia­ły

 (1.3) wulg. kiep­ski, marny, do ni­cze­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizduś

po­gard­li­wie:
1. męż­czyz­na znie­wie­ścia­ły, po­sia­da­ją­cy ko­bie­ce cechy;
2. męż­czyz­na nie­za­rad­ny, nie­u­dol­ny; ofia­ra, ofer­ma;
3. męż­czyz­na tchórz­li­wy, bo­ją­cy się wszyst­kie­go; cykor


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na znie­wie­ścia­ły


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piz­gać.


Źródła:

Wiktionary

Pizgawica

po­tocz­nie: zimna, wietrz­na po­go­da


Źródła:

SJP.pl

Pizgać

wul­gar­nie:
1. sil­nie wiać; piź­dzić;
2. bić, ude­rzać;
3. rzu­cać czymś;
4. o zim­nej po­go­dzie: do­ku­czać, dosk­wie­rać; piź­dzić


cza­sow­nik

 (1.1) pot. rzu­cać

 (1.2) bić

 (1.3) wulg. jebać, pier­do­lić

 (1.4) pot. wiać, być zimno (o po­go­dzie)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizgnąć

pizd­nąć, piz­nąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


Źródła:

SJP.pl

Piznóć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ude­rzyć


Źródła:

Wiktionary

Piznąć

pizd­nąć, piz­gnąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. ude­rzyć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. wybić (na ze­ga­rze)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizolit

ku­li­ste sku­pie­nie mi­ne­ral­ne spo­ty­ka­ne w osa­dach go­rą­cych źró­deł oraz wśród osa­do­wych rud że­la­za


Pi­zo­lit – skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się ze sce­men­to­wa­nych pi­zo­i­dów. Naj­czę­ściej jest skałą wę­gla­no­wą.

W ja­ski­niach pi­zo­li­ty uwa­ża­ne są za jeden z ro­dza­jów twar­dych na­cie­ków ja­ski­nio­wych. Są to nie­wiel­kie, zło­żo­ne z kal­cy­tu lub ara­go­ni­tu ku­li­ste kon­kre­cje o śred­ni­cy do 6 cm.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pizolityczny

ty­czą­cy się pi­zo­li­tu (ku­li­ste­go sku­pie­nia mi­ne­ral­ne­go spo­ty­ka­ne­go w osa­dach go­rą­cych źró­deł oraz wśród osa­do­wych rud że­la­za)


Źródła:

SJP.pl

Pizon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pizydia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­na kra­i­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Azji Mniej­szej, obec­nie na te­re­nie Tur­cji


Pi­zy­dia ( Πισιδία, Pi­si­dia) – hi­sto­rycz­na kra­i­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji Mniej­szej. Na wscho­dzie gra­ni­czy­ła z Cy­li­cją i Iza­u­rią, na po­łud­niu z Pam­fi­lią, na za­cho­dzie z Licją i Karią, na pół­no­cy z Fry­gią. Była uwa­ża­na cza­sa­mi za część Fry­gii lub Pam­fi­lii, trud­no obec­nie wska­zać jej do­kład­ne gra­ni­ce.


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Pizydyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­zy­dią, do­ty­czą­cy Pi­zy­dii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pi­zy­dyj­ski;


Źródła:

Wiktionary

Pizystrat

Pi­zy­strat (gr. Πεισίστρατος) – tyran Aten w la­tach 561-527 p.n.e. Dy­na­stia Pi­zy­stra­ty­dów (on oraz jego sy­no­wie, Hip­par­chos i Hip­piasz) pa­no­wa­ła w Ate­nach do 510 p.n.e.

Był jed­nym z ty­ra­nów ateń­skich od 561/560 r. p.n.e. Swoją po­zy­cję zaw­dzię­czał kon­flik­tom mię­dzy ro­dzi­na­mi ary­sto­kra­tycz­ny­mi.


Źródła:

Wikipedia

Pizz.

skrót od: piz­zi­ca­to (okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szar­piąc stru­ny pal­cem)


Źródła:

SJP.pl

Pizza

[czy­taj: picca] pla­cek droż­dżo­wy z do­dat­ka­mi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pła­ski pla­cek z cia­sta droż­dżo­we­go z do­dat­ka­mi, danie o wło­skim ro­do­wo­dzie;


Pizza – po­tra­wa kuch­ni wło­skiej, któ­rej współ­czes­na po­stać roz­wi­nę­ła się w Ne­a­po­lu. Naj­czę­ściej skła­da się z pła­skiej pod­sta­wy z wy­ro­śnię­te­go cia­sta pszen­ne­go, po­kry­tej wy­bra­ny­mi skład­ni­ka­mi i wy­pie­ka­nej w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze. Do czę­sto sto­so­wa­nych do­dat­ków na­le­żą po­mi­do­ry lub sos po­mi­do­ro­wy, sery, oliwa, zioła, wa­rzy­wa, mięso i owoce morza; ist­nie­ją rów­nież pizze bez po­mi­do­rów albo bez sera. Z Włoch pizza roz­po­wszech­ni­ła się na świe­cie, gdzie pow­sta­ły licz­ne style re­gio­nal­ne i lo­kal­ne od­mia­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pizzer

[czy­taj: pic­cer] pra­cow­nik piz­ze­rii ro­bią­cy pizzę


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pie­karz, który wy­ko­nu­je pizze


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizzeria

[czy­taj: pic­ce­ria] re­sta­u­ra­cja, w któ­rej głów­nym da­niem jest pizza; piz­zer­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. re­sta­u­ra­cja, w któ­rej pizza jest głów­nym da­niem;


Piz­ze­ria – lokal ga­stro­no­micz­ny spe­cja­li­zu­ją­cy się w przy­rzą­dza­niu i ser­wo­wa­niu pizzy.

Wiele piz­ze­rii, oprócz sprze­da­ży pizzy w lo­ka­lu, pro­wa­dzi sprze­daż przez te­le­fon oraz stro­ny in­ter­ne­to­we – pizze do­star­cza­ne są przez do­star­czy­cie­li bez­poś­red­nio do miesz­kań lub biur klien­tów.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pizzerina

[czy­taj: pic­ce­ri­na] pla­cek droż­dżo­wy przy­go­to­wy­wa­ny tak samo, jak spód od pizzy, za­wi­ja­ny i po­da­wa­ny na cie­pło z grzy­ba­mi, mię­sem lub in­ny­mi do­dat­ka­mi


Źródła:

SJP.pl

Pizzerinka

po­tocz­nie: pizza o małym roz­mia­rze


Źródła:

SJP.pl

Pizzerka

[czy­taj: pic­cer­ka] pra­cow­ni­ca piz­ze­rii ro­bią­ca pizzę


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pła­ska bułka z do­dat­ka­mi na wierz­chu, przy­po­mi­na­ją­ca małą pizzę


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizzernia

[czy­taj: pic­cer­nia] rzad­ko: re­sta­u­ra­cja, w któ­rej głów­nym da­niem jest pizza; piz­ze­ria (czę­ściej)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. piz­ze­ria.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pizzicato

[czy­taj: picc-ikato] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze dla in­stru­men­tów stru­no­wych, głów­nie smycz­ko­wych: szar­piąc stru­ny pal­cem


Piz­zi­ca­to (wym. [], tłum. szar­pa­ny, zry­wa­ny) – tech­ni­ka ar­ty­ku­la­cyj­na, po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu w ruch stru­ny in­stru­men­tu smycz­ko­we­go po­przez szar­pa­nie pal­cem.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pizzomat

[czy­taj: pic­co­mat] au­to­mat do sprze­da­ży pizzy


Źródła:

SJP.pl

Pizzowy

→ pizza [czy­taj: pic­co­wy]


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. zwią­za­ny z pizzą


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pióra

1. wyt­wór na­skór­ka pta­ków w kształ­cie cien­kiej rurki z pro­mie­ni­ście uło­żo­ny­mi wło­ska­mi;
2. przed­miot, na­rzę­dzie po­dob­ne do pta­sie­go pióra;
3. przy­rząd do pi­sa­nia;
4. wy­stęp, np. w desce po­dło­go­wej, poz­wa­la­ją­cy na łą­cze­nie jej z in­ny­mi;
5. twór­czość li­te­rac­ka;
6. styl cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go au­to­ra;
7. pi­sarz, autor, li­te­rat


Źródła:

SJP.pl

Piórecki

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pióreczko

zdrob­nie­nie od: piór­ko


Źródła:

SJP.pl

Piórek

1. nie­wiel­kie pióro, czę­sto także drob­ny przed­miot lub jego część przy­po­mi­na­ją­ca pta­sie pióro;
2. młody li­stek lub nowe pędy wscho­dzą­cej ro­śli­ny;
3. mała, naj­czę­ściej trój­kąt­na płyt­ka wy­ko­na­na ze sztucz­ne­go two­rzy­wa, słu­żą­ca do szar­pa­nia strun pod­czas gry na in­stru­men­tach stru­no­wych; plek­tron


Źródła:

SJP.pl

Piórewicz

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piórka

1. nie­wiel­kie pióro, czę­sto także drob­ny przed­miot lub jego część przy­po­mi­na­ją­ca pta­sie pióro;
2. młody li­stek lub nowe pędy wscho­dzą­cej ro­śli­ny;
3. mała, naj­czę­ściej trój­kąt­na płyt­ka wy­ko­na­na ze sztucz­ne­go two­rzy­wa, słu­żą­ca do szar­pa­nia strun pod­czas gry na in­stru­men­tach stru­no­wych; plek­tron


Źródła:

SJP.pl

Piórko

1. nie­wiel­kie pióro, czę­sto także drob­ny przed­miot lub jego część przy­po­mi­na­ją­ca pta­sie pióro;
2. młody li­stek lub nowe pędy wscho­dzą­cej ro­śli­ny;
3. mała, naj­czę­ściej trój­kąt­na płyt­ka wy­ko­na­na ze sztucz­ne­go two­rzy­wa, słu­żą­ca do szar­pa­nia strun pod­czas gry na in­stru­men­tach stru­no­wych; plek­tron


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: pióro

 (1.2) małe pióro

 (1.3) sta­lów­ka uży­wa­na w two­rze­niu szki­ców i ry­sun­ków


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piórkowanie

1. do­bi­jać po­strze­lo­ne­go w po­lo­wa­niu ptaka;
2. uży­wać piór­ka (plek­tro­nu, małej, naj­czę­ściej trój­kąt­nej płyt­ki wy­ko­na­nej ze sztucz­ne­go two­rzy­wa) pod­czas gry na stru­no­wych in­stru­men­tach szar­pa­nych


Piór­ko­wa­nie ("pi­ko­wa­nie") – tech­ni­ka strzy­że­nia wło­sów po­le­ga­ją­ca na prze­rze­dza­niu ich w czę­ści środ­ko­wej i na koń­cach w celu na­da­nia fry­zu­rze lekko po­strzę­pio­ne­go wy­glą­du.

Piór­ko­wa­nie nie zmniej­sza ob­ję­to­ści fry­zu­ry i gę­sto­ści owło­sie­nia, w odróż­nie­niu od innej tech­ni­ki strzy­że­nia - de­ga­żo­wa­nia ("efi­lo­wa­nia").


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piórkowaty

po­dob­ny do pta­sie­go pióra lub jego czę­ści, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla uło­że­nia ni­te­czek puchu na takim pió­rze; pie­rza­sty, strzę­pia­sty


Źródła:

SJP.pl

Piórkować

1. do­bi­jać po­strze­lo­ne­go w po­lo­wa­niu ptaka;
2. uży­wać piór­ka (plek­tro­nu, małej, naj­czę­ściej trój­kąt­nej płyt­ki wy­ko­na­nej ze sztucz­ne­go two­rzy­wa) pod­czas gry na stru­no­wych in­stru­men­tach szar­pa­nych


Źródła:

SJP.pl

Piórkowcowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu mesz­kow­ców


Źródła:

SJP.pl

Piórkowiec

po­tocz­nie o za­wod­ni­ku spor­to­wym o masie mie­szczą­cej się w prze­dzia­le wagi piór­ko­wej (wagi okre­ślo­nej dla boksu, za­pa­sów, dżudo oraz pod­no­sze­nia cię­ża­rów, któ­rej wyz­nacz­ni­kiem jest war­tość równa sześć­dzie­się­ciu ki­lo­gra­mom)


Źródła:

SJP.pl

Piórkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piórkowski

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piórkowy

o ce­chach piór­ka pta­sie­go, głów­nie w od­nie­sie­niu do masy cze­goś lub kogoś (np. waga piór­ko­wa, za­wod­nik piór­ko­wy), po­dob­ny do piór­ka


Źródła:

SJP.pl

Piórkuję

1. do­bi­jać po­strze­lo­ne­go w po­lo­wa­niu ptaka;
2. uży­wać piór­ka (plek­tro­nu, małej, naj­czę­ściej trój­kąt­nej płyt­ki wy­ko­na­nej ze sztucz­ne­go two­rzy­wa) pod­czas gry na stru­no­wych in­stru­men­tach szar­pa­nych


Źródła:

SJP.pl

Piórniczek

zdrob­nie­nie od: piór­nik


Źródła:

SJP.pl

Piórnik

ro­dzaj po­jem­ni­ka, naj­czę­ściej po­dłuż­ne­go, słu­żą­ce­go do prze­cho­wy­wa­nia gumek, piór oraz in­nych przy­bo­rów pi­śmien­ni­czych


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwy­kle po­dłuż­ne etui z przy­bo­ra­mi szkol­ny­mi;

 (1.2) reg. zwy­czaj wspól­ne­go dar­cia pie­rza przez dziew­czę­ta i ko­bie­ty

 (1.3) środ. więz. grze­bień

 (1.4) slang. głu­piec

 (1.5) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. wsypa na pie­rzy­nę

 (1.6) środ. trum­na


Piór­nik – pu­deł­ko lub etui przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów pi­śmien­ni­czych oraz in­nych ma­łych przed­mio­tów przy­dat­nych pod­czas zajęć. Piór­ni­ki zwy­kle zro­bio­ne są z ma­te­ria­łu, pla­sti­ku, skóry lub me­ta­lu. Daw­niej piór­ni­ki wy­ko­ny­wa­no z drew­na. Więk­szość po­sia­da zamek bły­ska­wicz­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piórnikowe

świad­cze­nie pie­nięż­ne pra­co­daw­cy na rzecz pra­cow­ni­ka, któ­re­go dziec­ko uczę­szcza do szko­ły; kred­ko­we, ołów­ko­we


Patrz:piórnik

Źródła:

SJP.pl

Piórnikowy

→ piór­nik


Patrz:piórnik

Źródła:

SJP.pl

Pióro

1. wyt­wór na­skór­ka pta­ków w kształ­cie cien­kiej rurki z pro­mie­ni­ście uło­żo­ny­mi wło­ska­mi;
2. przed­miot, na­rzę­dzie po­dob­ne do pta­sie­go pióra;
3. przy­rząd do pi­sa­nia;
4. wy­stęp, np. w desce po­dło­go­wej, poz­wa­la­ją­cy na łą­cze­nie jej z in­ny­mi;
5. twór­czość li­te­rac­ka;
6. styl cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go au­to­ra;
7. pi­sarz, autor, li­te­rat


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. wyt­wór na­skór­ka pta­ków, po­kry­wa­ją­cy ich ciało, skła­da­ją­cy się z ela­stycz­nej osi i dwu cho­rą­gie­wek;

 (1.2) przy­rząd do pi­sa­nia

 (1.3) liter. au­tor­stwo dzie­ła li­te­rac­kie­go

 (1.4) spła­szczo­ny, roz­sze­rzo­ny ko­niec wio­sła

 (1.5) pióra slang. dłu­gie włosy, szcze­gól­nie u męż­czyz­ny

 (1.6) gwara. muz. gi­ta­ra

 (1.7) łow. ptact­wo łowne

 (1.8) techn. męska część po­łą­cze­nia cie­siel­skie­go typu „pióro i wpust”


Pióro (łac. "penna") – twory na­błon­ko­we po­kry­wa­ją­ce ciała czę­ści zwie­rząt, zwła­szcza pta­ków. Po­dob­nie jak łuski u gadów, pióra za­cho­dzą na sie­bie da­chów­ko­wa­to.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piórolotek

ro­dzaj mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piórolotki

ro­dzaj mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piórolotkowate

ro­dzi­na mo­ty­li


Pió­ro­lot­ko­wa­te, pió­ro­lot­ki (Pte­rop­ho­ri­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li z po­drzę­du Glos­sa­ta. Obej­mu­je ponad 1300 opi­sa­nych ga­tun­ków. Kos­mo­po­li­tycz­na. Ima­gi­nes mają małe głowy, smu­kłe od­wło­ki, cien­kie i dłu­gie od­nó­ża oraz (z wy­jąt­kiem Ag­di­sti­nae) skrzy­dła po­dzie­lo­ne wcię­cia­mi na 2–3 piór­ka. Ak­tyw­ne są wie­czo­rem i nocą, nie­kie­dy też o świ­cie. Gą­sie­ni­ce że­ru­ją wew­nątrz lub na zew­nątrz róż­nych czę­ści ro­ślin.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piórolotkowaty

o ce­chach pió­ro­lot­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


Źródła:

SJP.pl

Pióronóg

pió­ro­nóg zwy­kły - ga­tu­nek ważki


Źródła:

SJP.pl

Pióropusz

kita z piór lub ich imi­ta­cji, nieg­dyś no­szo­na jako ozdo­ba lub znak cha­rak­te­ry­stycz­ny poz­wa­la­ją­cy roz­róż­nić człon­ków niek­tó­rych za­ko­nów ry­cer­skich


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­kry­cie głowy z piór no­szo­ne przez in­diań­skie­go wo­jow­ni­ka


Pió­ro­pusz – na­kry­cie głowy, uży­wa­ne przez wy­bit­nych wo­jow­ni­ków in­diań­skich Ame­ry­ki Pół­noc­nej re­gio­nu Wiel­kich Rów­nin. Pió­ro­pusz miał zna­cze­nie re­li­gij­ne (sza­ma­nizm), był uwa­ża­ny za ma­gicz­ny ta­liz­man ochron­ny (za ta­ko­wy uwa­żał swój war­bon­net znany wo­jow­nik Rzym­ski Nos).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pióropusznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych, ros­ną­ca w la­sach pół­ku­li pół­noc­nej, wy­stę­pu­ją­ca w trzech ga­tun­kach, z któ­rych jeden, pió­ro­pusz­nik stru­si, zo­stał w Pol­sce ob­ję­ty ochro­ną ga­tun­ko­wą


Pió­ro­pusz­nik ("Mat­te­uc­cia") – ro­dzaj w obrę­bie ro­dzi­ny ono­kle­o­wa­tych "Onoc­le­a­ce­ae" (daw­niej włą­cza­ny był do ro­dzi­ny ne­recz­ni­co­wa­tych "Dry­op­te­ri­da­ce­ae"). Naj­czę­ściej za­li­cza­ny jest tu tylko jeden ga­tu­nek: pió­ro­pusz­nik stru­si "Mat­te­uc­cia strut­hiop­te­ris". Cza­sem do tego ro­dza­ju włą­cza­ne są dwa inne ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Azji: pió­ro­pusz­nik wschod­ni "Mat­te­uc­cia orien­ta­lis" i "M.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pióropuszowy

skła­da­ją­cy się na pió­ro­pusz, ozdo­bio­ny pió­ro­pu­szem (np. ka­pe­lusz, hełm pió­ro­pu­szo­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z taką ozdo­bą


Źródła:

SJP.pl

Pióroskrzelce

gro­ma­da zwie­rząt mor­skich z typu przed­stru­now­ców


Źródła:

SJP.pl

Pióroskrzelec

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy bez­krę­gow­ców mor­skich z typu przed­stru­now­ców


Źródła:

SJP.pl

Pióroskrzelne

o ce­chach pió­ros­krzel­nych (bez­krę­gow­ców z gro­ma­dy przed­stru­now­ców, ko­lo­nij­nie za­miesz­ku­ją­cych głę­bi­ny mórz stre­fy umiar­ko­wa­nej i chłod­nej)


Pió­ros­krzel­ne, pió­ros­krzel­ce (Pte­ro­bran­chia) – mo­no­fi­le­tycz­na gro­ma­da nie­wiel­kich pół­stru­now­ców obej­mu­ją­ca okołu 30 ro­dza­jów.

Gro­ma­da Pte­ro­bran­chia zo­sta­ła ut­wo­rzo­na przez Raya Lan­ke­ste­ra w 1877. Za­wie­ra­ła wtedy jeden ro­dzaj: "Rhab­do­ple­u­ra".

Drob­ne zwie­rzę­ta przy­po­mi­na­ją­ce zew­nętrz­nym wy­glą­dem mszy­wio­ły.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pióroskrzelny

o ce­chach pió­ros­krzel­nych (bez­krę­gow­ców z gro­ma­dy przed­stru­now­ców, ko­lo­nij­nie za­miesz­ku­ją­cych głę­bi­ny mórz stre­fy umiar­ko­wa­nej i chłod­nej)


Źródła:

SJP.pl

Piórowy

przy­po­mi­na­ją­cy pióro, zro­bio­ny z piór lub po­kry­ty pió­ra­mi (np. skrzy­dła pió­ro­we) albo w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pió­ra­mi


Źródła:

SJP.pl

Piórówka

ja­mo­chłon mor­ski


Źródła:

SJP.pl

Più

rzad­ko: wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce zdzi­wie­nie, po­dziw, uz­na­nie itp.; fiu


Źródła:

SJP.pl

Piącha

po­tocz­nie o pię­ści, naj­czę­ściej dużej lub pow­sta­łej po bar­dzo moc­nym za­ci­śnię­ciu dłoni


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. pięść


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piączyn

Pią­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pią­czyn, po jej lik­wi­da­cji w gro­ma­dzie Góra. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piąsteczka

zdrob­nie­nie od: piąst­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: piąst­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piąstka

nie­wiel­ka pięść, naj­czę­ściej dziec­ka lub w prze­no­śni o bar­dzo małej, drob­nej twa­rzy, buzi


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pięść

 (1.2) mała pięść dziec­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piąstkować

wy­bi­jać (wybić), od­bi­jać (odbić) piłkę pię­ścią lub pię­ścia­mi


Źródła:

SJP.pl

Piąta

go­dzi­na piąta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 5 nad ranem lub po po­łud­niu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: piąty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piątaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pią­tak


Źródła:

Wiktionary

Piątak

1. po­tocz­nie o mo­ne­cie ma­ją­cej war­tość pię­ciu jed­no­stek mo­ne­tar­nych, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do pię­cio­zło­tów­ki; pią­tal;
2. tro­pi­kal­na, czę­sto ho­do­wa­na w miesz­ka­niach ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rzan­no­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nych kwia­tach ze­bra­nych w pęcz­ki


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pięć zło­tych lub inna mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć

 (1.2) ro­dzaj miodu pit­ne­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. uczeń pią­tej klasy


Zo­bacz też: pią­tak ("Pen­tas") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych.

Pią­tak – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Su­cho­wo­la.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piątal

po­tocz­nie o mo­ne­cie ma­ją­cej war­tość pię­ciu jed­no­stek mo­ne­tar­nych, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do pię­cio­zło­tów­ki; pią­tak


Źródła:

SJP.pl

Piątczanin

miesz­ka­niec Piąt­ka


Źródła:

SJP.pl

Piątczanka

miesz­kan­ka Piąt­ka


Źródła:

SJP.pl

Piątecki

→ Pią­tek (mia­sto w Pol­sce); piąt­kow­ski


Źródła:

SJP.pl

Piąteczek

zdrob­nie­nie od: piąt­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: pią­tek

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pią­tecz­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piąteczka

zdrob­nie­nie od: piąt­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: piąt­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piątek

piąty dzień ty­god­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) piąty dzień ty­god­nia


Pią­tek (skrót pt. lub piąt.) – dzień ty­god­nia mię­dzy czwart­kiem a so­bo­tą.

We­dług normy ISO-8601 jest pią­tym dniem ty­god­nia.

W tra­dy­cji bi­blij­nej – chrze­ści­jań­skiej i ży­dow­skiej, gdzie za pier­wszy dzień ty­god­nia uz­na­wa­na jest nie­dzie­la, pią­tek jest dniem szó­stym.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piąterko

pię­ter­ko


Źródła:

SJP.pl

Piątka

1. cyfra oz­na­cza­ją­ca licz­bę pięć;
2. pięć osób;
3. coś co jest przez­na­czo­ne dla pię­ciu osób;
4. karta do gry lub co­kol­wiek oz­na­czo­ne cyfrą pięć;
5. pięć oczek na kost­ce do­mi­na, pięć punk­tów na kost­ce do gry, pięć po­praw­nych skre­śleń w to­to­lot­ka;
6. ocena bar­dzo dobra, wy­so­ka ocena szkol­na


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa cyfry 5

 (1.2) ocena w pol­skich szko­łach, nieg­dyś naj­wyż­sza, obec­nie druga po naj­wyż­szej

 (1.3) to, co ma numer 5, jest oz­na­czo­ne licz­bą 5, np. dom, au­to­bus, bieg (w skrzy­ni bie­gów)

 (1.4) coś, czego jest 5, ca­łość skła­da­ją­ca się z 5 ele­men­tów, jed­no­stek itp.

 (1.5) środ. kolej. lo­ko­mo­ty­wa serii EP05

 (1.6) slang. pot. gest przy­bi­ja­nia piąt­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piątkarz

po­tocz­nie: uczeń o bar­dzo do­brych oce­nach; piąt­ko­wicz


Źródła:

SJP.pl

Piątkiewicz

naz­wi­sko


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piątkomania

po­tocz­nie: fa­scy­na­cja Krzysz­to­fem Piąt­kiem, pol­skim pił­ka­rzem


Źródła:

SJP.pl

Piątkowice

Piąt­ko­wi­ce (niem. "Roth­ha­us")– wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Łam­bi­no­wi­ce.

W la­tach 1954–1961 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Piąt­ko­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ja­sie­ni­ca Dolna.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.


Źródła:

Wikipedia

Piątkowicz

po­tocz­nie: uczeń o bar­dzo do­brych oce­nach; piąt­karz


Źródła:

SJP.pl

Piątkowiczka

→ piąt­ko­wicz


Patrz:piątkowicz

Źródła:

SJP.pl

Piątkowiec

Piąt­ko­wiec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie mie­lec­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce Górne. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 984.


Źródła:

Wikipedia

Piątkowisko

wieś so­łec­ka w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim


Piąt­ko­wi­sko – wieś so­łec­ka w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Pa­bia­ni­ce.

Pry­wat­na wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie szad­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go, włas­ność kra­kow­skiej ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piątkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Piątkowski

→ Pią­tek (mia­sto w Pol­sce); pią­tec­ki


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piątkowy

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla piąt­ku, zwią­za­ny z pią­tym dniem ty­god­nia (np. na­bo­żeń­stwa piąt­ko­we);
2. ba­zu­ją­cy na pię­ciu czę­ściach (np. ma­te­ma­tycz­ny układ piąt­ko­wy), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla piąt­ki, po­wią­za­ny z tą licz­bą;
3. zdol­ny do uzy­ska­nia piąt­ki, oceny bar­dzo do­brej (np. uczeń piąt­ko­wy)


przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy piąt­ko­wi; dzie­ją­cy się w pią­tek

 (1.2) do­ty­czą­cy piąt­ki (jako licz­by)

 (1.3) do­ty­czą­cy piąt­ki (jako oceny w szko­le)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piątnica

1. gmina wiej­ska w Pol­sce;
2. część Le­gni­cy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piątnicki

przy­miot­nik od: Piąt­ni­ca, Piąt­ni­ca Po­du­chow­na, Piąt­ni­ca Wło­ściań­ska


Źródła:

SJP.pl

Piątoklasista

uczeń pią­tej klasy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń pią­tej klasy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piątoklasistka

uczen­ni­ca pią­tej klasy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczen­ni­ca pią­tej klasy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piątoligowiec

za­wod­nik gra­ją­cy w pią­tej lidze


Źródła:

SJP.pl

Piątoligowy

na­le­żą­cy do pią­tej ligi, roz­gry­wa­ny przez tę ligę


Źródła:

SJP.pl

Piątro

pię­tro


Źródła:

SJP.pl

Piątunio

pie­szczot­li­wie: pią­tek; pią­te­czek


Źródła:

SJP.pl

Piąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 5


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 5

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po czwar­tym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) piąta: go­dzi­na piąta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piąć

piąć się -
1. po­su­wać się w górę, po­ko­nu­jąc opór; wspi­nać, gra­mo­lić się;
2. o ro­śli­nach: ros­nąć, cze­pia­jąc się pod­po­ry;
3. prze­no­śnie: po­ko­ny­wać ko­lej­ne stop­nie ka­rie­ry;
4. prze­no­śnie: kie­ro­wać się ku górze, wzno­sić się


cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. po­su­wać się wolno, prze­mie­szczać się z tru­dem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pić

1. spo­ży­wać na­po­je;
2. po­tocz­nie na­du­ży­wać na­po­jów al­ko­ho­lo­wych;
3. uci­skać, ugnia­tać (o ubio­rze, obu­wiu)


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spo­ży­wać płyny

 (1.2) o obu­wiu lub ubra­niu: uwie­rać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) pić (1.1) al­ko­hol, zwła­szcza na­ło­go­wo

 (2.2) robić aluz­je

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: picie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciak

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Pięcioaktowy

o ut­wo­rze sce­nicz­nym: ma­ją­cy pięć aktów


Źródła:

SJP.pl

Pięcioaktówka

po­tocz­nie o ut­wo­rze pię­cio­ak­to­wym (zło­żo­nym z pię­ciu aktów) przez­na­czo­nym do ode­gra­nia na sce­nie


Źródła:

SJP.pl

Pięcioarkuszowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu ar­ku­szy, wy­dru­ko­wa­ny na pię­ciu ar­ku­szach itp.


Źródła:

SJP.pl

Pięcioarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię pię­ciu arów


Źródła:

SJP.pl

Pięcioatomowy

zło­żo­ny z pię­ciu ato­mów


Źródła:

SJP.pl

Pięciobarwny

ma­ją­cy pięć barw; pię­cio­ko­lo­ro­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciobiegowy

1. o me­cha­niz­mie na­pę­do­wym: ma­ją­cy pięć bie­gów;
2. o po­jeź­dzie: wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm na­pę­do­wy o pię­ciu bie­gach


Źródła:

SJP.pl

Pięciobiegunowy

ma­ją­cy pięć bie­gu­nów


Źródła:

SJP.pl

Pięciobitowy

1. za­wie­ra­ją­cy pięć bitów;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści pię­ciu bitów


Źródła:

SJP.pl

Pięcioboczność

→ pię­cio­bocz­ny


Patrz:pięcioboczny

Źródła:

SJP.pl

Pięcioboczny

do­ty­czą­cy pię­cio­bo­ku, ma­ją­cy pięć boków, ogra­ni­czo­ny pię­cio­ma pła­szczyz­na­mi itp.


Źródła:

SJP.pl

Pięcioboista

spor­to­wiec tre­nu­ją­cy pię­cio­bój (dy­scy­pli­nę spor­to­wą zło­żo­ną z pię­ciu kon­ku­ren­cji, obec­nie obej­mu­ją­cą jazdę konną z przesz­ko­da­mi, szer­mier­kę na szpa­dy, strze­la­nie z pi­sto­le­tu, bieg prze­ła­jo­wy oraz pły­wa­nie kra­u­lem)


Źródła:

SJP.pl

Pięcioboistka

ko­bie­ta tre­nu­ją­ca pię­cio­bój (dy­scy­pli­nę spor­to­wą zło­żo­ną z pię­ciu kon­ku­ren­cji, obec­nie obej­mu­ją­cą jazdę konną z przesz­ko­da­mi, szer­mier­kę na szpa­dy, strze­la­nie z pi­sto­le­tu, bieg prze­ła­jo­wy oraz pły­wa­nie kra­u­lem)


Źródła:

SJP.pl

Pięciobojowy

→ pię­cio­bój


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pię­cio­bo­jem, do­ty­czą­cy pię­cio­bo­ju


Patrz:pięciobój

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciobok

fi­gu­ra pła­ska ogra­ni­czo­na pię­cio­ma od­cin­ka­mi o wspól­nych wierz­choł­kach, a w przy­pad­ku pię­cio­bo­ku fo­rem­ne­go także o rów­nych dłu­go­ściach


Źródła:

SJP.pl

Pięciobramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem pię­ciu bra­mek


Źródła:

SJP.pl

Pięciobój

dy­scy­pli­na spor­to­wa zło­żo­na z pię­ciu kon­ku­ren­cji; pen­tat­lon


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa, która skła­da się z pię­ciu czę­ści;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciocalowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu cali


Źródła:

SJP.pl

Pięciocentowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć cen­tów, ma­ją­cy war­tość pię­ciu cen­tów


Źródła:

Wiktionary

Pięciocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu cen­ty­me­trów, wy­no­szą­cy pięć cen­ty­me­trów


Źródła:

SJP.pl

Pięciocentówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu cen­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu cen­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciocyfrowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu cyfr


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu cyfr, ma­ją­cy pięć cyfr


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciocylindrowy

przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy pięć cy­lin­drów


Źródła:

Wiktionary

Pięcioczęściowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Pięcioczłonowy

zło­żo­ny z pię­ciu czło­nów (np. po­ciąg pię­ciocz­ło­no­wy, tia­zol pię­ciocz­ło­no­wy), ma­ją­cy pięć czę­ści razem two­rzą­cych ca­łość


przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć czło­nów, skła­da­ją­cy się z pię­ciu czło­nów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciodaniowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu dań


Źródła:

SJP.pl

Pięciodniowy

ma­ją­cy pięć dni, trwa­ją­cy pięć itp.


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pięć dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pię­ciu dni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciodniówka

po­tocz­nie o czymś, co od­by­wa się wcią­gu pię­ciu dni, obej­mu­je pięć dni na­stę­pu­ją­cych po sobie


Źródła:

SJP.pl

Pięciodolarowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu do­la­rów


Źródła:

SJP.pl

Pięciodolarówka

mo­ne­ta lub ban­knot o no­mi­na­le pię­ciu do­la­rów


Źródła:

SJP.pl

Pięciodrożny

ma­ją­cy pięć dróg


Źródła:

SJP.pl

Pięciodrzwiowy

ma­ją­cy pię­cio­ro drzwi


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy pię­cio­ro drzwi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciodzielny

zło­żo­ny z pię­ciu czę­ści, dzie­lą­cy się na pięć czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Pięciodźwięk

akord skła­da­ją­cy się z pię­ciu róż­nych dźwię­ków


Pię­ciodź­więk – akord zło­żo­ny z pię­ciu dźwię­ków. Ba­zu­je na trójdź­wię­ku z do­da­ny­mi ko­lej­ny­mi dwie­ma ter­cja­mi. Od­le­gło­ścią mię­dzy pier­wszym a pią­tym dźwię­kiem jest in­ter­wał nony, dla­te­go na­zy­wa­ny jest też akor­dem no­no­wym.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pięcioelementowy

za­wie­ra­ją­cy pięć ele­men­tów, dzie­lą­cy się na pięć ele­men­tów, zło­żo­ny z pię­ciu czło­nów, czę­ści two­rzą­cych razem ca­łość


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu ele­men­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioetapowo

przy­słó­wek

 (1.1) w pię­ciu eta­pach, fa­zach


Źródła:

Wiktionary

Pięcioetapowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu eta­pów


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu eta­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioeurowy

ma­ją­cy war­tość 5 euro


Źródła:

SJP.pl

Pięciofazowo

przy­słó­wek

 (1.1) w pię­ciu fa­zach, eta­pach


Źródła:

Wiktionary

Pięciofazowy

1. skła­da­ją­cy się z pię­ciu faz, eta­pów;
2. dzia­ła­ją­cy w ukła­dzie od­po­wied­nich pię­ciu prą­dów prze­mien­nych


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu faz, eta­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciofrankowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu fran­ków


Źródła:

SJP.pl

Pięciofunkcyjny

ma­ją­cy pięć funk­cji


Źródła:

SJP.pl

Pięciofuntowy

1. ma­ją­cy war­tość pię­ciu fun­tów;
2. wa­żą­cy pięć fun­tów


Źródła:

SJP.pl

Pięciofuntówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu fun­tów, warta pięć fun­tów


Źródła:

SJP.pl

Pięciogodzinny

trwa­ją­cy pięć go­dzin


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięć go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pię­ciu go­dzin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciogramowy

1. wa­żą­cy 5 gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 5 gra­mów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pięciogroszowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu gro­szy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu gro­szy, kosz­tu­ją­cy pięć gro­szy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciogroszówka

mo­ne­ta o war­to­ści pię­ciu gro­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si pięć gro­szy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciogłosowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu gło­sów


Źródła:

SJP.pl

Pięciogłowy

ma­ją­cy pięć głów


Źródła:

SJP.pl

Pięciohektarowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści pię­ciu hek­ta­rów;
b) po­sia­da­ją­cy pięć hek­ta­rów ziemi (np. rol­nik pię­cio­hek­ta­ro­wy)


Źródła:

SJP.pl

Pięcioigłowy

wy­ko­rzy­stu­ją­cy pięć igieł


Źródła:

SJP.pl

Pięcioipółgodzinny

trwa­ją­cy pięć i pół go­dzi­ny


Źródła:

SJP.pl

Pięcioipółletni

ma­ją­cy pięć lat i pół roku


Źródła:

SJP.pl

Pięcioipółmilionowy

li­czą­cy pięć i pół mi­lio­na cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pięcioizbowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu izb


Źródła:

SJP.pl

Pięciojajeczny

ma­ją­cy w skła­dzie pięć jajek


Źródła:

SJP.pl

Pięciojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się pię­cio­ma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w pię­ciu ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się pię­cio­ma ję­zy­ka­mi


przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się pię­cio­ma ję­zy­ka­mi

 (1.2) na­pi­sa­ny w pię­ciu ję­zy­kach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciokanałowy

ma­ją­cy pięć ka­na­łów


Źródła:

SJP.pl

Pięciokaratowy

wa­żą­cy pięć ka­ra­tów


Źródła:

SJP.pl

Pięciokartkowy

ma­ją­cy pięć kar­tek


Źródła:

SJP.pl

Pięciokieszeniowy

ma­ją­cy pięć kie­sze­ni


Źródła:

SJP.pl

Pięciokilogramowy

1. wa­żą­cy 5 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 5 ki­lo­gra­mów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pięciokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy pięć ki­lo­me­trów


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) pię­ciu ki­lo­me­trów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciokilowy

po­tocz­nie: pię­cio­ki­lo­gra­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięcioklapowy

o li­ściach, owo­cach, to­reb­kach na­sien­nych: po­dzie­lo­ny na pięć czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Pięcioklasista

ktoś, kto ukoń­czył pięć klas


Źródła:

SJP.pl

Pięcioklasistka

→ pię­cio­kla­si­sta


Patrz:pięcioklasista

Źródła:

SJP.pl

Pięcioklasowy

obej­mu­ją­cy pięć klas, ma­ją­cy pięć klas


Źródła:

SJP.pl

Pięcioklasówka

po­tocz­nie: szko­ła ma­ją­ca pięć klas


Źródła:

SJP.pl

Pięciokolorowy

ma­ją­cy pięć ko­lo­rów; pię­cio­barw­ny


Źródła:

SJP.pl

Pięciokolumnowy

ma­ją­cy pięć ko­lumn


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z pię­ciu ko­lumn


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciokomorowy

ma­ją­cy pięć komór


Źródła:

SJP.pl

Pięciokomponentowy

zło­żo­ny z pię­ciu kom­po­nen­tów, ele­men­tów, skład­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Pięciokomórkowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu ko­mó­rek


Źródła:

SJP.pl

Pięciokondygnacyjny

ma­ją­cy pięć kon­dy­gna­cji


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pięć kon­dy­gna­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w pięć koni;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc pię­ciu koni me­cha­nicz­nych


Źródła:

SJP.pl

Pięciokoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 5 koron


Źródła:

Wiktionary

Pięciokoronówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le 5 koron


Źródła:

Wiktionary

Pięciokołowy

ma­ją­cy pięć kół


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pięć kół


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciokreślny

ok­ta­wa pię­cio­kreśl­na - jedna z oktaw (dźwię­ki oz­na­cza­ne ma­ły­mi li­te­ra­mi z piąt­ką arab­ską w gór­nym in­dek­sie)


Źródła:

SJP.pl

Pięciokropka

szu­bar­ga pię­cio­krop­ka - ga­tu­nek ston­ki


Źródła:

SJP.pl

Pięciokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) pięć razy


Źródła:

Wiktionary

Pięciokrotność

pow­ta­rzal­ność do­ty­czą­ca pię­ciu na­stę­pu­ją­cych zaraz po sobie zda­rzeń, frag­men­tów lub cykli


Źródła:

SJP.pl

Pięciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się pięć razy


przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się pięć razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś pięć razy

 (1.3) pięć razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciokroć

pięć razy; pięć­kroć, pię­cio­krot­nie


przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. pięć razy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioksiąg

cykl pię­ciu ut­wo­rów li­te­rac­kich stwo­rzo­nych przez jed­ne­go au­to­ra i od­po­wied­nio po­wią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie; pen­ta­lo­gia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. dzie­ło li­te­rac­kie skła­da­ją­ce się z pię­ciu czę­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pię­cio­kąt


Źródła:

Wiktionary

Pięciokąt

fi­gu­ra pła­ska ogra­ni­czo­na pię­cio­ma od­cin­ka­mi o wspól­nych wierz­choł­kach, a w przy­pad­ku pię­cio­bo­ku fo­rem­ne­go także o rów­nych dłu­go­ściach; pię­cio­bok


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt ma­ją­cy pięć boków;


Pię­cio­kąt (pię­cio­bok) – wie­lo­kąt o pię­ciu bo­kach. Każdy pię­cio­kąt ma pięć prze­kąt­nych. Szcze­gól­nym przy­pad­kiem pię­cio­ką­ta jest pię­cio­kąt fo­rem­ny.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciokątny

ma­ją­cy pięć kątów; pen­ta­go­nal­ny


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pięć kątów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciolatek

zwie­rzę ma­ją­ce pięć lat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy pięć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pię­cio­lat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciolatka

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca pięć lat
2. okres ob­ję­ty pla­no­wa­niem go­spo­dar­czym, obej­mu­ją­cy (przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie) pięć lat; pię­cio­le­cie


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca pięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć lat

 (1.3) pię­cio­let­ni okres ob­ję­ty pla­nem go­spo­dar­czym;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pię­cio­la­tek


Pię­cio­lat­ka, pię­cio­let­ni plan roz­wo­ju go­spo­dar­ki na­ro­do­wej (ros. пятилетка, пятилетний план развития народного хозяйства) – nazwa pla­nów go­spo­dar­czych ZSRR po­czą­wszy od roku 1928.

Pier­wsza pię­cio­lat­ka (1928–1932) miała na celu zlik­wi­do­wa­nie włas­no­ści pry­wat­nej (kła­dąc kres po­li­ty­ce NEP-u) oraz roz­wój prze­my­słu cięż­kie­go i rol­ni­cze­go. O ile – we­dług władz ra­dziec­kich – po­wiódł się plan roz­wo­ju prze­my­słu cięż­kie­go, to skut­kiem ko­lek­ty­wi­za­cji była klę­ska głodu.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciolatki

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca pięć lat
2. okres ob­ję­ty pla­no­wa­niem go­spo­dar­czym, obej­mu­ją­cy (przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie) pięć lat; pię­cio­le­cie


Źródła:

SJP.pl

Pięciolecie

1. okres pię­ciu lat;
2. okres ob­ję­ty pla­no­wa­niem go­spo­dar­czym, obej­mu­ją­cy (przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie) pięć lat; pię­cio­lat­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres pię­ciu lat

 (1.2) piąta rocz­ni­ca cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioletni

1. trwa­ją­cy pięć lat; przy­pa­da­ją­cy za pięć lat;
2. bę­dą­cy w wieku pię­ciu lat, ma­ją­cy pięć lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciolinia

układ pię­ciu rów­no­le­głych linii sta­no­wią­cy pod­sta­wę za­pi­su nu­to­we­go


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ele­ment gra­ficz­ny skła­da­ją­cy się z pię­ciu rów­no­le­głych linii, który służy do za­pi­su mu­zy­ki;


Pię­cio­li­nia – pod­sta­wo­wy ele­ment pisma nu­to­we­go dla za­pi­su dźwię­ków we współ­czes­nej no­ta­cji mu­zycz­nej. Skła­da się z pię­ciu po­zio­mych, rów­no­le­głych linii oraz pól po­mię­dzy tymi li­nia­mi.

Pię­cio­li­nia umoż­li­wia wy­god­ne, cał­ko­wi­cie gra­ficz­ne przed­sta­wia­nie wy­so­ko­ści dźwię­ków (za­rów­no po­je­dyn­czo, jak i w akor­dach) z uwz­ględ­nie­niem czasu ich trwa­nia.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciolinijkowy

zło­żo­ny z pię­ciu li­ni­jek; pię­cio­wer­so­wy, pię­cio­wier­szo­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciolirowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu lirów


Źródła:

SJP.pl

Pięciolistkowy

zło­żo­ny z pię­ciu list­ków


przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy pięć list­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciolistny

ma­ją­cy pięć liści


przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy pięć liści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioliterowy

zło­żo­ny z pię­ciu liter


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z pię­ciu liter


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciolitrowy

a) ma­ją­cy po­jem­ność pię­ciu li­trów;
b) za­wie­ra­ją­cy pięć li­trów cze­goś


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy po­jem­ność pię­ciu li­trów, za­wie­ra­ją­cy pięć li­trów cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciolufowy

ma­ją­cy pięć luf


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy pięć luf


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciomandatowy

pię­cio­man­da­to­wy okręg wy­bor­czy - okręg, w któ­rym do ob­ję­cia jest pięć man­da­tów po­sel­skich


Źródła:

SJP.pl

Pięciomasztowiec

sta­tek pię­cio­masz­to­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek ma­ją­cy pięć masz­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciomasztowy

ma­ją­cy pięć masz­tów


przy­miot­nik

 (1.1) o ża­glow­cu: ma­ją­cy pięć masz­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu me­trów, wy­no­szą­cy pięć me­trów


Źródła:

SJP.pl

Pięciomiarowy

dzie­lą­cy się na pięć jed­no­stek ryt­micz­nych


Źródła:

SJP.pl

Pięciomiejscowy

ma­ją­cy pięć miejsc


Źródła:

SJP.pl

Pięciomiesięczny

ma­ją­cy pięć mie­się­cy, trwa­ją­cy pięć mie­się­cy itp.


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięć mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pię­ciu mie­się­cy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciomilimetrowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu mi­li­me­trów (po­ło­wy cen­ty­me­tra), wy­no­szą­cy pięć mi­li­me­trów (pół cen­ty­me­tra); pół­cen­ty­me­tro­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciomilionowy

li­czą­cy pięć mi­lio­nów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pięciomilowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu mil, wy­no­szą­cy pięć mil


Źródła:

SJP.pl

Pięciominutowy

trwa­ją­cy pięć minut


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pięć minut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciominutówka

po­tocz­nie o przer­wie trwa­ją­cej pięć minut lub po­tra­wie, naj­czę­ściej w prosz­ku, przy­rzą­dza­nej w około pięć minut


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. przer­wa pię­cio­mi­nu­to­wa

 (1.2) pot. kulin. po­tra­wa przy­go­to­wy­wa­na w pięć minut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciomodułowy

zbu­do­wa­ny z pię­ciu mo­du­łów


Źródła:

SJP.pl

Pięciomorgowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści pię­ciu mórg (mor­gów);
b) po­sia­da­ją­cy pięć mórg (mor­gów) ziemi, np. rol­nik pię­cio­mor­go­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciomorowy

obej­mu­ją­cy pięć mor (okre­sów po­trzeb­nych do wy­mó­wie­nia sy­la­by krót­kiej, bę­dą­cych pod­sta­wo­wym ele­men­tem w me­try­ce an­tycz­nej), trwa­ją­cy pięć mor (np. stopa pię­cio­mo­ro­wa)


Źródła:

SJP.pl

Pięcionawowy

o ko­ście­le: ma­ją­cy pięć naw


Źródła:

SJP.pl

Pięcionitkowy

ma­ją­cy pięć nitek


Źródła:

SJP.pl

Pięcionogi

ma­ją­cy pięć nóg; pię­cio­noż­ny


Źródła:

SJP.pl

Pięcionożny

ma­ją­cy pięć nóg; pię­cio­no­gi


Źródła:

SJP.pl

Pięcioodcinkowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu od­cin­ków


Źródła:

SJP.pl

Pięciooktawowy

ma­ją­cy roz­pię­tość pię­ciu oktaw


Źródła:

SJP.pl

Pięcioosiowy

ma­ją­cy pięć osi


Źródła:

SJP.pl

Pięcioosobowy

zło­żo­ny z pię­ciu osób; mo­gą­cy po­mie­ścić pięć osób


przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla pię­ciu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić pięć osób

 (1.2) zło­żo­ny z pię­ciu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez pięć osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioostrzowy

ma­ją­cy pięć ostrzy


Źródła:

SJP.pl

Pięciootworowy

ma­ją­cy pięć ot­wo­rów


Źródła:

SJP.pl

Pięciopak

pięć, naj­czę­ściej iden­tycz­nych pro­duk­tów, przed­mio­tów sprze­da­wa­nych jako ca­łość w jed­nym opa­ko­wa­niu, ze­sta­wie


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. ze­staw zło­żo­ny z pię­ciu ele­men­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciopalcowy

1. zwy­kle w od­nie­sie­niu do ludz­kich dłoni, stóp: ma­ją­cy pięć pal­ców;
2. wy­ko­ny­wa­ny pię­cio­ma pal­ca­mi


Źródła:

SJP.pl

Pięciopalczasty

zwy­kle o zwie­rzę­ciu (jego od­nó­żach, koń­czy­nach) lub przed­mio­cie: ma­ją­cy pięć pal­ców


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­po­sa­żo­ny w pięć pal­ców

 (1.2) taki, który ma miej­sce na pięć pal­ców

 (1.3) taki, który przy­po­mi­na kształ­tem dłoń z pię­cio­ma pal­ca­mi lub ma pięć wy­rost­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciopalcówka

ćwi­cze­nie na for­te­pian, pia­ni­no, or­ga­ny lub inny in­stru­ment kla­wi­szo­wy, pro­wa­dzo­ne przy uży­ciu wszyst­kich pię­ciu pal­ców u obu dłoni


Źródła:

SJP.pl

Pięciopalnikowy

ma­ją­cy pięć pal­ni­ków


Źródła:

SJP.pl

Pięciopanelówka

czap­ka z dasz­kiem uszy­ta z pię­ciu ka­wał­ków tka­ni­ny


Źródła:

SJP.pl

Pięciopartyjny

skła­da­ją­cy się z pię­ciu par­tii


Źródła:

SJP.pl

Pięciopasmowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu pasm


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pięć pasm


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciopensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć pen­sów, ma­ją­cy war­tość pię­ciu pen­sów


Źródła:

Wiktionary

Pięciopensówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu pen­sów


Źródła:

Wiktionary

Pięciopienny

o drze­wie: roz­ga­łę­zio­ny w pięć pni


Źródła:

SJP.pl

Pięciopiór

pió­ro­lo­tek pię­cio­piór - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pięciopiętrowy

ma­ją­cy pięć pię­ter


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i pię­ciu wyż­szych kon­dy­gna­cji


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioplamek

kra­śnik pię­cio­pla­mek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Pięciopokojowy

zło­żo­ny z pię­ciu po­ko­jów


przy­miot­nik

 (1.1) z pię­cio­ma po­ko­ja­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciopokoleniowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu po­ko­leń


Źródła:

Wiktionary

Pięciopokładowy

ma­ją­cy pięć po­kła­dów


Źródła:

SJP.pl

Pięciopolowy

ma­ją­cy pięć pól


Źródła:

SJP.pl

Pięciopoziomowy

ma­ją­cy pięć po­zio­mów


Źródła:

SJP.pl

Pięciopołaciowy

ma­ją­cy pięć po­ła­ci da­cho­wych


Źródła:

SJP.pl

Pięcioprocentowy

sta­no­wią­cy pięć pro­cent cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pięciopromienny

o czymś ma­ją­cym kształt gwia­zdy: ma­ją­cy pięć pro­mie­ni; pię­cio­ra­mien­ny


Źródła:

SJP.pl

Pięciopromilowy

ma­ją­cy pięć pro­mi­li


Źródła:

SJP.pl

Pięcioprzymiotnikowy

(o wy­bo­rach, pra­wie wy­bor­czym) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pię­cio­ma za­sa­da­mi: taj­no­ścią, bez­poś­red­nio­ścią, rów­no­ścią, po­wszech­no­ścią i pro­por­cjo­nal­no­ścią


Źródła:

SJP.pl

Pięcioprzęsłowy

ma­ją­cy pięć przę­seł


Źródła:

SJP.pl

Pięciopręcikowy

1. o kwie­cie: ma­ją­cy pięć prę­ci­ków;
2. o ro­śli­nie: ma­ją­cy kwia­ty o pię­ciu prę­ci­kach


przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy pięć prę­ci­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciopunktowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu punk­tów


Źródła:

SJP.pl

Pięciopłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) roz­mie­szczo­ny na pię­ciu pła­szczyz­nach


Źródła:

Wiktionary

Pięciopłatkowy

ma­ją­cy pięć płat­ków


przy­miot­nik

 (1.1) o kwie­cie: ma­ją­cy pięć płat­ków, skła­da­ją­cy się z pię­ciu płat­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciopłytowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu płyt


Źródła:

SJP.pl

Pięcioraczek

dziew­czyn­ka wśród pię­cio­racz­ków


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jedno z pię­ciu dzie­ci uro­dzo­nych pod­czas jed­ne­go po­ro­du


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioraczka

dziew­czyn­ka wśród pię­cio­racz­ków


Źródła:

SJP.pl

Pięcioraczki

pię­cio­ro dzie­ci uro­dzo­nych pod­czas jed­ne­go po­ro­du


Pię­cio­racz­ki (ang. "Qu­in­tu­plets") – ame­ry­kań­ski se­rial ko­me­dio­wy na­da­wa­ny przez sta­cję FOX od 16 czerw­ca 2004 roku do 12 stycz­nia 2005 roku. W Pol­sce na­da­wa­ny jest na ka­na­le Co­me­dy Cen­tral Pol­ska od 10 lipca 2010 roku, a dzień póź­niej od 11 lipca 2010 roku w Co­me­dy Cen­tral Fa­mi­ly.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pięcioraki

wy­stę­pu­ją­cy w pię­ciu ro­dza­jach, ga­tun­kach, od­mia­nach itp.


li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) do­ty­czą­cy pię­ciu typów, ro­dza­jów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciorako

przy­słó­wek

 (1.1) przysł. od przy­miot­ni­ka → pię­cio­ra­ki


Źródła:

Wiktionary

Pięcioramienny

ma­ją­cy pięć ra­mion, odnóg itp.


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy pięć ra­mion, odnóg, pro­mie­ni itp.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciordzeniowy

ma­ją­cy pięć rdze­ni, np. pię­cior­dze­nio­wy pro­ce­sor


Źródła:

SJP.pl

Pięciornik

ziel­na ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, w Pol­sce chwast


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ten­til­la|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pię­cior­nik (1.1)


Pię­cior­nik ("Po­ten­til­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go za­li­cza­nych jest tu od 10 do ponad 1350 ga­tun­ków, przy czym naj­czę­ściej ok. 450. Ro­śli­ny te są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne na świe­cie z wy­jąt­kiem stre­fy tro­pi­kal­nej, gdzie wy­stę­pu­ją tylko na ob­sza­rach gór­skich. Licz­ne ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne, niek­tó­re wy­ko­rzy­sty­wa­ne są także jako ro­śli­ny lecz­ni­cze.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 5, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 5


Pię­cio­ro (ang. "Five") – ame­ry­kań­ski film fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy z 1951 roku w re­ży­se­rii Archa Obo­le­ra. Jeden z wczes­nych re­pre­zen­tan­tów nurtu kina po­sta­po­ka­lip­tycz­ne­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięciorodzinny

skła­da­ją­cy się z pię­ciu ro­dzin


Źródła:

SJP.pl

Pięciorublowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu rubli


Źródła:

SJP.pl

Pięciorublówka

mo­ne­ta o war­to­ści pię­ciu rubli


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta war­to­ści pię­ciu rubli


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciorundowy

trwa­ją­cy pięć rund


Źródła:

SJP.pl

Pięciorzemienny

skła­da­ją­cy się z pię­ciu rze­mie­ni


Źródła:

SJP.pl

Pięciorzędny

1. najm­niej ważny na tle in­nych;
2. ma­ją­cy bar­dzo małą ja­kość lub war­tość na tle in­nych; czwar­to­rzęd­ny


Źródła:

SJP.pl

Pięciorzędowy

ma­ją­cy pięć rzę­dów


Źródła:

SJP.pl

Pięciosalowy

ma­ją­cy pięć sal


Źródła:

SJP.pl

Pięciosekcyjny

ma­ją­cy pięć sek­cji


Źródła:

SJP.pl

Pięciosekundowy

trwa­ją­cy pięć se­kund


Źródła:

SJP.pl

Pięciosesyjny

skła­da­ją­cy się z pię­ciu sesji


Źródła:

SJP.pl

Pięciosetowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu setów; trwa­ją­cy pięć setów


Źródła:

SJP.pl

Pięciosetówka

spot­ka­nie siat­kar­skie skła­da­ją­ce się z pię­ciu setów


Źródła:

SJP.pl

Pięciosezonowy

o se­ria­lu: ma­ją­cy pięć se­zo­nów


Źródła:

SJP.pl

Pięciosilnikowy

ma­ją­cy pięć sil­ni­ków


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­po­sa­żo­ny w pięć sil­ni­ków


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioskibowy

zwią­za­ny z pię­cio­ma ski­ba­mi, np. pług pię­cio­ski­bo­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięcioskrzydły

ma­ją­cy pięć skrzy­deł


Źródła:

SJP.pl

Pięciosmakowy

ma­ją­cy pięć sma­ków


Źródła:

SJP.pl

Pięciostopniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w pię­ciu eta­pach, fa­zach


Źródła:

Wiktionary

Pięciostopniowość

→ pię­cio­stop­nio­wy


Patrz:pięciostopniowy

Źródła:

SJP.pl

Pięciostopniowy

1. ma­ją­cy pięć stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy pięć stop­ni, eta­pów


przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu stop­ni, schod­ków

 (1.2) skła­da­ją­cy się z pię­ciu stop­ni, eta­pów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciostopowiec

wiersz pię­cio­sto­po­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciostopowy

1. wiersz pię­cio­sto­po­wy - wiersz skła­da­ją­cy się z pię­ciu stóp; pię­cio­sto­po­wiec;
2. rzad­ko: ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu stóp


Źródła:

SJP.pl

Pięciostrefowy

zwią­za­ny z pię­cio­ma stre­fa­mi


Źródła:

SJP.pl

Pięciostrofowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu strof; pię­cioz­wrot­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciostronny

ma­ją­cy pięć stron


Źródła:

SJP.pl

Pięciostrunny

ma­ją­cy pięć strun; pię­cio­stru­no­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciostrunowy

ma­ją­cy pięć strun; pię­cio­strun­ny


Źródła:

SJP.pl

Pięciostrzałowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku mak­sy­mal­nie pięć na­bo­jów


Źródła:

SJP.pl

Pięciosylabowy

zło­żo­ny z pię­ciu sylab (zgło­sek); pię­cioz­gło­sko­wy


przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć sylab, skła­da­ją­cy się z pię­ciu sylab


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioszpaltowy

dru­ko­wa­ny w for­ma­cie pię­ciu szpalt


Źródła:

SJP.pl

Pięciotaktowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu tak­tów


Źródła:

SJP.pl

Pięciotlenek

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy pięć ato­mów tlenu w czą­stecz­ce; pen­tat­le­nek


Źródła:

SJP.pl

Pięciotomowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu tomów, za­war­ty w pię­ciu to­mach


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu tomów, za­war­ty w pię­ciu to­mach, wy­da­ny w pię­ciu to­mach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciotonowy

1. zło­żo­ny z pię­ciu tonów mu­zycz­nych;
2.
a) wa­żą­cy pięć ton;
b) mie­szczą­cy pięć ton cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść pięć ton


Źródła:

SJP.pl

Pięciotorowy

ma­ją­cy pięć torów


Źródła:

SJP.pl

Pięciotygodniowy

trwa­ją­cy pięć ty­god­ni


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięć ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pię­ciu ty­god­ni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciotysięcznik

1. sta­tek o no­śno­ści pię­ciu ty­się­cy ton;
2. szczyt gór­ski o wy­so­ko­ści ponad pię­ciu ty­się­cy me­trów nad po­zio­mem morza


Źródła:

SJP.pl

Pięciotysięczny

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru wiel­ko­ści pię­ciu ty­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy jedną z pię­ciu ty­się­cy czę­ści, na które można coś po­dzie­lić

 (1.3) zło­żo­ny z pię­ciu ty­się­cy jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięciowapniowy

o czą­stecz­ce: ma­ją­cy pięć ato­mów wap­nia


Źródła:

SJP.pl

Pięciowarstwowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu warstw


przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć warstw, skła­da­ją­cy się z pię­ciu warstw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciowartościowy

o pier­wiast­ku: za­wie­ra­ją­cy atomy two­rzą­ce pięć wią­zań che­micz­nych z in­ny­mi ato­ma­mi


Źródła:

SJP.pl

Pięciowatowy

ma­ją­cy moc pię­ciu watów


Źródła:

SJP.pl

Pięciowersowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu wer­sów; pię­cio­wier­szo­wy, pię­cio­li­nij­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciowieczny

rzad­ko: pię­cio­wie­ko­wy (ma­ją­cy pięć wie­ków, trwa­ją­cy pięć wie­ków)


Źródła:

SJP.pl

Pięciowiekowy

ma­ją­cy pięć wie­ków, trwa­ją­cy pięć wie­ków; pię­cio­wiecz­ny (rzad­ko)


Źródła:

SJP.pl

Pięciowiersz

utwór lub frag­ment ut­wo­ru skła­da­ją­cy się z pię­ciu jed­no­stek wier­szo­wych


Źródła:

SJP.pl

Pięciowierszowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu wier­szy


Źródła:

SJP.pl

Pięciowodny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy 5 czą­ste­czek wody


Źródła:

SJP.pl

Pięciowymiarowy

ma­ją­cy pięć wy­mia­rów


Źródła:

SJP.pl

Pięciowyrazowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu wy­ra­zów


Źródła:

SJP.pl

Pięciowęglowy

ma­ją­cy mięć ato­mów węgla w czą­stecz­ce


Źródła:

SJP.pl

Pięciozakresowy

obej­mu­ją­cy pięć za­kre­sów, dzia­ła­ją­cy w pię­ciu za­kre­sach


Źródła:

SJP.pl

Pięciozaworowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu za­wo­rów


Źródła:

SJP.pl

Pięciozdaniowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu zdań


Źródła:

SJP.pl

Pięciozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z pię­ciu zgło­sek


Pię­cioz­gło­sko­wiec – forma wier­szo­wa zło­żo­na z pię­ciu sylab.

Wy­stę­pu­je naj­czę­ściej jako sa­mo­dziel­ny wers, nie­kie­dy jed­no­wy­ra­zo­wy, w wier­szach izo­sy­la­bicz­nych, prze­pla­ta­nych lub róż­no­wer­so­wych. Bywa rów­nież osob­nym czło­nem w sy­la­bi­kach dwu­dziel­nych.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pięciozgłoskowy

zło­żo­ny z pię­ciu zgło­sek (sylab); pię­cio­sy­la­bo­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięcioznaczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pię­cioz­nacz­ne; cecha tych, któ­rzy są pię­cioz­nacz­ni


Źródła:

Wiktionary

Pięcioznakowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu zna­ków


Źródła:

SJP.pl

Pięciozwrotkowy

ma­ją­cy pięć zwro­tek; pię­cio­stro­fo­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięciozębny

ma­ją­cy pięć zębów


Źródła:

SJP.pl

Pięciozębowy

ma­ją­cy pięć zębów


Źródła:

SJP.pl

Pięciozłotowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu zło­tych


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć zło­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciozłotówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu zło­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o war­to­ści pię­ciu zło­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięcioćwierciówka

daw­niej: deska o gru­bo­ści pię­ciu ćwier­ci cala


Źródła:

SJP.pl

Pięciołóżkowy

ma­ją­cy pięć łóżek


Źródła:

SJP.pl

Pięciościan

gra­nia­sto­słup bez jed­nej pod­sta­wy lub nie­ty­po­wa bryła prze­strzen­na o pię­ciu ścia­nach, z któ­rych dwie przy­bie­ra­ją po­stać tra­pe­zów, jedna kwa­dra­tu, a po­zo­sta­łe trój­ką­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o pię­ciu ścia­nach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięciościenny

ma­ją­cy pięć ścian


Źródła:

SJP.pl

Pięciościeżkowy

ma­ją­cy pięć ście­żek


Źródła:

SJP.pl

Pięcioświecowy

ma­ją­cy pięć świec


Źródła:

SJP.pl

Pięciożaglowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu żagli


Źródła:

SJP.pl

Pięciożyłowy

o kablu: ma­ją­cy pięć żył


Źródła:

SJP.pl

Pięciusetzłotowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set zło­tych; pięć­set­zło­to­wy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć­set zło­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięczkowo

Pięcz­ko­wo (niem. "Piensch­ko­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy.


Źródła:

Wikipedia

Piędziesiona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od pięć­dzie­siąt­ka


Źródła:

Wiktionary

Piędzik

ga­tu­nek mo­ty­la, któ­re­go larwy że­ru­ją na drze­wach li­ścia­stych (zwła­szcza na gra­bie, buku, dębie, klo­nie), po­ja­wia się w okre­sie je­sien­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. motyl z ga­tun­ku pię­dzik prze­dzi­mek, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ope­roph­te­ra bru­ma­ta|ref=tak.

 (1.2) ent. motyl z ga­tun­ku pię­dzik sie­wie­rak, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ope­roph­te­ra fa­ga­ta.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piędziówka

ga­tu­nek owada, szkod­nik lasów; mier­ni­ca


Źródła:

SJP.pl

Piędź

dawna jed­nost­ka dłu­go­ści równa około ośmiu calom


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. me­trol. dawna miara dłu­go­ści równa od­le­gło­ści od końca kciu­ka do końca palca środ­ko­we­go lub ma­łe­go roz­po­star­tej dłoni do­ro­słe­go męż­czyz­ny (ok. 8 cali);


Piędź – dawna miara dłu­go­ści, okre­śla­na jako od­le­głość mię­dzy koń­ca­mi kciu­ka i palca środ­ko­we­go (lub ma­łe­go) roz­war­tej dłoni.

W daw­nej Pol­sce jej war­tość, zróż­ni­co­wa­na lo­kal­nie, wy­no­si­ła w za­leż­no­ści od re­gio­nu:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piękne

odz­na­cza­ją­cy się pię­knem


Źródła:

SJP.pl

Piękniczka

pię­knicz­ka błę­kit­no­o­ka - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piękniczkowate

ro­dzi­na ma­łych ryb z rzędu kar­pień­coksz­tałt­nych


Pię­knicz­ko­wa­te, pe­cyl­ki (Po­e­ci­lii­dae) – ro­dzi­na ma­łych ryb

kar­pień­coksz­tałt­nych (Cy­pri­no­don­ti­for­mes). Wiele ga­tun­ków z tej ro­dzi­ny, zwła­szcza ozdob­ne od­mia­ny ho­dow­la­ne ży­wo­ró­dek, to ryby po­pu­lar­ne w ak­wa­ry­sty­ce.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piękniczkowaty

o ce­chach pię­knicz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


Źródła:

SJP.pl

Pięknie

przy­słó­wek

 (1.1) w pię­kny spo­sób, po­sia­da­jąc dużo pię­kna


Źródła:

Wiktionary

Piękniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pię­knie


Źródła:

SJP.pl

Piękniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pię­kny


Źródła:

SJP.pl

Pięknienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pię­knieć.


Źródła:

Wiktionary

Pięknieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pię­knieć)

 (1.1) sta­wać się pię­kniej­szym, pię­kniej­szą


Źródła:

Wiktionary

Pięknisia

→ pię­kniś


Patrz:piękniś

Źródła:

SJP.pl

Piękniuchny

zdrob­nie­nie od: pię­kny; pię­kniut­ki, pię­kniu­si


Źródła:

SJP.pl

Piękniusi

zdrob­nie­nie od: pię­kny; pię­kniut­ki, pię­kniuch­ny


Źródła:

SJP.pl

Piękniutki

zdrob­nie­nie od: pię­kny; pię­kniuch­ny, pię­kniu­si


przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pię­kny


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięknić

pię­knić się -
1. być gdzieś i wy­glą­dać pię­knie;
2. sta­wać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­kniać się, upięk­szać się, wy­pięk­szać się, wy­pię­kniać się, pięk­szyć się


Źródła:

SJP.pl

Piękniś

lek­ce­wa­żą­co: męż­czyz­na prze­sad­nie dba­ją­cy o swój wy­gląd; laluś, stroj­niś, goguś, fir­cyk


Patrz:piękniś

Źródła:

SJP.pl

Piękno

1. ze­spół cech, który spra­wia, że coś się po­do­ba;
2. wy­so­ka war­tość mo­ral­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbiór po­zy­tyw­nych cech (har­mo­nia, pro­por­cja) na­le­żą­cych do obiek­tu, po­ję­cia; coś, co po­do­ba się, wzbu­dza za­chwyt;


Pię­kno – ro­dzaj wra­że­nia od­bie­ra­ne­go przez zmy­sły. Jest to wra­że­nie przy­jem­ne i atrak­cyj­ne, ina­czej przy­cią­ga­ją­ce, skut­ku­ją­ce róż­ny­mi emo­cja­mi i uczu­cia­mi jak cie­ka­wość, ra­dość, za­do­wo­le­nie, wzru­sze­nie, pra­gnie­nie, za­ko­cha­nie i po­żą­da­nie. Pię­kno bywa na­zy­wa­ne wra­że­niem po­zy­tyw­nym[].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięknobrzmiący

rzad­ko: ma­ją­cy pię­kne brzmie­nie


Źródła:

SJP.pl

Pięknoduch

osoba oder­wa­na od rze­czy­wi­sto­ści, przy­pi­su­ją­ca zbyt dużą war­tość doz­na­niom este­tycz­nym


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nad­mier­nie sku­pio­na na wzru­sze­niach este­tycz­nych i przez to oder­wa­na od rze­czy­wi­sto­ści


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięknoduchostwo

ogół cech wła­ści­wych pię­kno­du­cho­wi, oso­bie oder­wa­nej od rze­czy­wi­sto­ści, przy­pi­su­ją­cej zbyt dużą war­tość doz­na­niom este­tycz­nym


Źródła:

SJP.pl

Pięknoduchowski

→ pię­kno­duch


Patrz:pięknoduch

Źródła:

SJP.pl

Pięknolicy

prze­sta­rza­łe: ma­ją­cy pię­kne lica; uro­dzi­wy


przy­miot­nik

 (1.1) poet. ma­ją­cy pię­kne lico, tj. pię­kną twarz


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięknonogi

ma­ją­cy pię­kne nogi


Źródła:

SJP.pl

Pięknooki

ma­ją­cy pię­kne oczy


Źródła:

SJP.pl

Pięknopióry

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pię­kne pióra


Źródła:

Wiktionary

Pięknoróg

ro­dzaj grzy­ba z klasy pod­staw­cza­ków


Źródła:

SJP.pl

Pięknota

ślicz­no­ta, pię­kność; po­tocz­nie:
1. ślicz­na, pię­kna ko­bie­ta; ślicz­not­ka, pię­knot­ka;
2. coś ślicz­ne­go, pię­kne­go


Źródła:

SJP.pl

Pięknotka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

Wikipedia

Pięknowłosy

ma­ją­cy pię­kne włosy


Źródła:

SJP.pl

Piękność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pię­kne

 (1.2) pię­kna ko­bie­ta


Źródła:

Wiktionary

Piękny

odz­na­cza­ją­cy się pię­knem


przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, któ­re­go ce­chu­je pię­kno: bar­dzo ładny, wzbu­dza­ją­cy za­chwyt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piękocin

Pię­ko­cin (niem. "Pin­kots­chi­ne") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz.


Źródła:

Wikipedia

Piękoś

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piększyć

pięk­szyć się - rzad­ko: sta­wać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­kniać się, upięk­szać się, wy­pięk­szać się, wy­pię­kniać się, pię­knić się


Źródła:

SJP.pl

Pięstnik

w tech­ni­ce: jed­no­ręcz­ny młot do pod­bi­ja­nia na­rzę­dzi ka­mie­niar­skich; młot bab­ko­wy


Źródła:

SJP.pl

Pięta

dolna, tylna część stopy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. tylna część stopy

 (1.2) część skar­pe­ty, poń­czo­chy, buta w oko­li­cach pięty (1.1)

 (1.3) żegl. dolny ko­niec masz­tu;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętak

daw­niej:
1. mo­ne­ta war­to­ści pię­ciu gro­szy lub pię­ciu ko­pie­jek;
2. że­laz­ny drą­żek uży­wa­ny do pod­wa­ża­nia cięż­kich przed­mio­tów


Pię­tak – część wsi Ro­gie­ni­ce Wiel­kie w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Mały Płock.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pięterko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od pię­tro; nad­bu­do­wa, zwy­kle o mniej­szej po­wierzch­ni niż kon­dy­gna­cja po­ni­żej

 (1.2) przen. miej­sce in­tym­nych spot­kań


Źródła:

Wiktionary

Piętka

1. zdrob­nie­nie od: pięta;
2. krom­ka chle­ba od­cię­ta pier­wsza z brze­gu bo­chen­ka; przy­lep­ka;
3. tylna część narty


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pięta

 (1.2) spoż. krom­ka chle­ba od­kro­jo­na z po­cząt­ku lub końca bo­chen­ka chle­ba


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętnar

cie­siel­skie łą­cze­nie kon­struk­cji drew­nia­nej; ban­ty­na, ro­sosz­ka


Źródła:

SJP.pl

Piętnasta

go­dzi­na pięt­na­sta


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 15, go­dzi­na trze­cia po po­łud­niu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: pięt­na­sty


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 15


Źródła:

SJP.pl

Piętnastka

1. grupa pięt­na­stu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 15;
3. pięt­na­ście lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 15

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 15

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięt­na­stu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.4) pot. pięt­na­sto­let­nia dziew­czy­na


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętnastkowy

→ pięt­nast­ka


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą pięt­na­ście, do­ty­czą­cy licz­by pięt­na­ście


Patrz:piętnastka

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastoboczny

ma­ją­cy 15 boków


Źródła:

SJP.pl

Piętnastocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość pięt­na­stu cen­ty­me­trów


Źródła:

SJP.pl

Piętnastoczęściowy

skła­da­ją­cy się z pięt­na­stu czę­ści


Źródła:

SJP.pl

Piętnastodniowy

ma­ją­cy pięt­na­ście dni, trwa­ją­cy pięt­na­ście dni itp.


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięt­na­ście dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pięt­na­stu dni


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastogodzinny

trwa­ją­cy pięt­na­ście go­dzin


przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięt­na­ście go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pięt­na­stu go­dzin


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pięt­na­stu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy pięt­na­ście ki­lo­me­trów


Źródła:

SJP.pl

Piętnastokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) pięt­na­ście razy


Źródła:

Wiktionary

Piętnastokrotność

→ pięt­na­sto­krot­ny


Patrz:piętnastokrotny

Źródła:

SJP.pl

Piętnastokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się pięt­na­ście razy


przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się pięt­na­ście razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś pięt­na­ście razy

 (1.3) pięt­na­ście razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastokąt

fi­gu­ra pła­ska ma­ją­ca 15 kątów


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na, która ma pięt­na­ście boków i pięt­na­ście wierz­choł­ków


Pięt­na­sto­kąt – wie­lo­kąt o pięt­na­stu bo­kach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętnastolatek

chło­piec pięt­na­sto­let­ni


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­pak w wieku pięt­na­stu lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięt­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięt­na­sto­lat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastolatka

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca pięt­na­ście lat;
2. okres obej­mu­ją­cy pięt­na­ście lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na ma­ją­ca pięt­na­ście lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięt­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięt­na­sto­la­tek


Pięt­na­sto­lat­ka (tytuł oryg. "Quinceañera") – ame­ry­kań­ski dra­mat fil­mo­wy z 2006 roku, na­pi­sa­ny oraz wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Ri­char­da Glat­ze­ra i Washa West­mo­re­lan­da. Pro­jekt miał swoją pre­mie­rę pod­czas Sun­dan­ce Film Fe­sti­val stycz­niem 2006, na­stęp­nie pre­zen­to­wa­ny był pod­czas ogól­noś­wia­to­wych fe­sti­wa­li, w tym na pre­sti­żo­wym Ber­li­na­le. Zo­stał wy­róż­nio­ny wie­lo­ma na­gro­da­mi i no­mi­na­cja­mi.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętnastolatki

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca pięt­na­ście lat;
2. okres obej­mu­ją­cy pięt­na­ście lat


Pięt­na­sto­lat­ki (ang. "Hill­si­de", znany rów­nież jako "Fif­te­en", 1991–1993) – ka­na­dyj­sko-ame­ry­kań­ski se­rial mło­dzie­żo­wy stwo­rzo­ny przez Johna T. Bin­kle­ya.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piętnastolecie

1. okres pięt­na­stu lat;
2. pięt­na­sta rocz­ni­ca cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Piętnastoletni

1. trwa­ją­cy pięt­na­ście lat; przy­pa­da­ją­cy za pięt­na­ście lat;
2. bę­dą­cy w wieku pięt­na­stu lat, ma­ją­cy pięt­na­ście lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięt­na­ście lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięt­na­ście lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastoliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z pięt­na­stu liter


Źródła:

Wiktionary

Piętnastomiesięczny

ma­ją­cy pięt­na­ście mie­się­cy, trwa­ją­cy pięt­na­ście mie­się­cy itp.


Źródła:

SJP.pl

Piętnastominutowy

trwa­ją­cy pięt­na­ście minut


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pięt­na­ście minut


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastoosobowy

1. skła­da­ją­cy się z pięt­na­stu osób;
2. przez­na­czo­ny dla pięt­na­stu osób


przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla pięt­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić pięt­na­ście osób

 (1.2) zło­żo­ny z pięt­na­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez pięt­na­ście osób


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastopiętrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i pięt­na­stu kon­dy­gna­cji po­ło­żo­nych nad nim


Źródła:

Wiktionary

Piętnastoprocentowy

sta­no­wią­cy pięt­na­ście pro­cent cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Piętnastostopniowy

1. ma­ją­cy pięt­na­ście stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy pięt­na­ście stop­ni, eta­pów


Źródła:

SJP.pl

Piętnastotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pięt­na­stu tomów, za­war­ty w pięt­na­stu to­mach, wy­da­ny w pięt­na­stu to­mach


Źródła:

Wiktionary

Piętnastotonowy

wa­żą­cy pięt­na­ście ton


Źródła:

SJP.pl

Piętnastotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięt­na­ście ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pięt­na­stu ty­god­ni


Źródła:

Wiktionary

Piętnastotysięcznik

sta­tek o no­śno­ści pięt­na­stu ty­się­cy ton


Źródła:

SJP.pl

Piętnastowieczny

do­ty­czą­cy pięt­na­ste­go wieku, po­cho­dzą­cy z pięt­na­ste­go wieku, ży­ją­cy w pięt­na­stym wieku, dzie­ją­cy się w pięt­na­stym wieku itp.


przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się lub żył w pięt­na­stym wieku; taki, który po­cho­dzi z pięt­na­ste­go wieku


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnastościan

wie­lo­ścian o 15 ścia­nach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o pięt­na­stu ścia­nach


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnasty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 15


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 15

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po czter­na­stym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) pięt­na­sta: go­dzi­na pięt­na­sta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnaście

[czy­taj: piet­na­ście] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 15


li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 15


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnaścioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 15, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 15


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętno

1. znak, zna­mię, ślad po ude­rze­niu, bliz­na;
2. cecha cha­rak­te­ry­stycz­na


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) trwa­ły znak roz­poz­naw­czy wła­ści­cie­la wy­ci­śnię­ty lub wy­pa­lo­ny na skó­rze byd­lę­cia albo nie­wol­ni­ka; daw­niej rów­nież na twa­rzy lub ple­cy­e­cach prze­stęp­cy

 (1.2) przen. cecha cha­rak­te­ry­stycz­na, trwa­ły ślad po czymś, znak roz­poz­naw­czy


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętnować

1. po­tę­piać;
2. oz­na­czyć pięt­nem


cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­pięt­no­wać)

 (1.1) su­ro­wo osą­dzać

 (1.2) rzad. od­ci­skać pięt­no

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pięt­no­wać się (dk. na­pięt­no­wać się)

 (2.1) su­ro­wo osą­dzać jeden dru­gie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętnówki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ha­de­ni­nae|Guénée|ref=tak., po­dro­dzi­na mo­ty­li w obrę­bie ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych;


Pięt­nów­ki ("Ha­de­ni­nae") – po­dro­dzi­na mo­ty­li w obrę­bie ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych ("Noc­tu­i­dae"). Jest bar­dzo licz­na: wy­róż­nia się kilka ty­się­cy ga­tun­ków i 382 ro­dza­je. Do pięt­nó­wek na­le­ży wiele szkod­ni­ków upraw, z czego w Pol­sce szcze­gól­nie szkod­li­we są ga­tun­ki z ro­dza­ju "Ma­me­stra" (m.in. pięt­nów­ka ka­pust­ni­ca, pięt­nów­ka bru­kiew­ka).


Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

Piętowski

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piętowy

→ pięta


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z piętą


Patrz:pięta

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętro

1. kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku nad par­te­rem lub nad inną kon­dy­gna­cją;
2. stre­fa znaj­du­ją­ca się na okre­ślo­nej wy­so­ko­ści nad po­zio­mem morza, w któ­rej pa­nu­je pe­wien typ ro­ślin­no­ści;
3. ze­spół warstw skal­nych pow­sta­łych w cza­sie wieku ge­o­lo­gicz­ne­go;
4. część złoża przy­go­to­wa­na do jed­no­czes­ne­go wy­bie­ra­nia;
5. w drze­wo­sta­nie le­śnym: jed­na­ko­wa wy­so­kość koron pew­nej grupy drzew lub krze­wów


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. bud. na­dziem­na kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku bez­poś­red­nio nad par­te­rem albo je­szcze wyżej

 (1.2) geol. jed­nost­ka chro­no­stra­ty­gra­ficz­na dzie­jów Ziemi, część od­dzia­łu;

 (1.3) bot. zob. pię­tro ro­ślin­ne.

 (1.4) górn. część złoża przy­go­to­wa­na do jed­no­czes­ne­go wy­bie­ra­nia (przy pio­no­wym po­dzia­le po­zio­mu ko­pal­ni)

 (1.5) leśn. ko­ro­ny grupy drzew znaj­du­ją­ce się na tej samej wy­so­ko­ści


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piętrować

1. usta­wiać jedno na dru­gim;
2. daw­niej: pię­trzyć


Źródła:

SJP.pl

Piętrowiec

po­tocz­nie: bu­dy­nek pię­tro­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. bu­dy­nek pię­tro­wy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętrowość

→ pię­tro­wy


Pię­tro­wość – istot­na wła­ści­wość śro­do­wi­ska przy­rod­ni­cze­go te­re­nów gór­skich, po­le­ga­ją­ca na zmien­no­ści jego cech wraz ze wzro­stem wy­so­ko­ści bezwz­ględ­nej. Zmien­ność ta do­ty­czy ca­łe­go śro­do­wi­ska, jak i po­szcze­gól­nych jego ele­men­tów (np. kli­ma­tu, opa­dów, gleb, ro­ślin­no­ści itp.).


Patrz:piętrowy

Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piętrowy

od­no­szą­cy się do pię­tra, skła­da­ją­cy się z dwóch lub wię­cej pię­ter (kon­dy­gna­cji)


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o domu: taki, który ma dwie kon­dy­gna­cje: par­ter i jedno pię­tro

 (1.2) taki, który ma wiele pię­ter, kon­dy­gna­cji, spię­trzo­nych warstw


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętrus

po­tocz­nie: wagon ko­le­jo­wy lub au­to­bus ma­ją­cy miej­sca dla pa­sa­że­rów umie­szczo­ne na dwóch po­zio­mach


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pię­tro­wy po­jazd – au­to­bus lub po­ciąg


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piętrówka

pię­trów­ka ka­pust­ni­ca - motyl z ro­dzi­ny sówek, szkod­nik ka­la­fio­rów i ka­pu­sty


Źródła:

SJP.pl

Pięć

li­czeb­nik głów­ny oz­na­cza­ją­cy licz­bę 5


li­czeb­nik głów­ny (po­rząd­ko­wy: piąty • zbio­ro­wy: pię­cio­ro)

 (1.1) mat. licz­ba 5

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) mat. cyfra 5

 (2.2) pot. jedna z ocen w czte­ro­stop­nio­wej i sze­ścio­stop­nio­wej szkol­nej skali ocen, ocena bar­dzo dobra

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) rzad. D. lm. od: pię­cie (się)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesiąt

[czy­taj: pień­dzie­siąt] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 50


li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 50


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesiątak

ban­knot o war­to­ści pięć­dzie­się­ciu zło­tych lub rza­dziej o innej jed­nost­ce płat­ni­czej, któ­rej war­tość oz­na­czo­na jest licz­bą 50


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesiątka

1. grupa pięć­dzie­się­ciu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 50;
3. pięć­dzie­siąt lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 50

 (1.2) grupa 50 osób lub rze­czy

 (1.3) osią­gnię­cie wieku 50 lat

 (1.4) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 50

 (1.5) pot. pręd­kość pięć­dzie­się­ciu ki­lo­me­trów na go­dzi­nę

 (1.6) pot. ban­knot o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu (zło­tych, euro, do­la­rów itd.); kwota tej wy­so­ko­ści

 (1.7) pot. ko­bie­ta w wieku 50 lat

 (1.8) pot. coś o ob­ję­to­ści 50 ml


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesiątkaczwórka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 54

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 54

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu czte­rech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkadwójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 52

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 52

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu dwóch czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkadziewiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 59

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 59

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkajedynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 51

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 51

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu jeden czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkapiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 55

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 55

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu pię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkasiódemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 57

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 57

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu sied­miu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkaszóstka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 56

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 56

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu sze­ściu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkatrójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 53

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 53

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu trzech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkaósemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 58

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 58

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu ośmiu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą pięć­dzie­siąt, do­ty­czą­cy licz­by pięć­dzie­siąt


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesiątnica

dzień w ka­len­da­rzu ży­dow­skim, ma­ją­cy upa­mięt­nić zstą­pie­nie Boga na górę Synaj po pięć­dzie­się­ciu dniach od wyj­ścia Iz­ra­e­li­tów z Egip­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ostat­nia nie­dzie­la przed Po­piel­cem (tj. przed Wiel­kim Po­stem)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięćdziesiąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 50


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od pięć­dzie­siąt


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciocentowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć­dzie­siąt cen­tów, ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu cen­tów


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciocentówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu cen­tów


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu cen­tów


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięcioczterolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­ciocz­te­ro­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioczterolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­ciocz­te­ro­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioczteroletni

1. trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata; przy­pa­da­ją­cy za pięć­dzie­siąt czte­ry lata;
2. bę­dą­cy w wieku pięć­dzie­się­ciu czte­rech lat, ma­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciodwuipółletni

1. trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata i pół roku; przy­pa­da­ją­cy za pięć­dzie­siąt dwa lata i pół roku;
2. bę­dą­cy w wieku pięć­dzie­się­ciu dwóch lat i pół roku, ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata i pół roku


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciodwulatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­ciod­wu­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciodwulatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­ciod­wu­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciodwuletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata itp.


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciodziewięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciodziewięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciodziewięcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt dzie­więć lat


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciofuntowy

1. ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu fun­tów;
2. wa­żą­cy pięć­dzie­siąt fun­tów


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciogodzinny

trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt go­dzin


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciogroszowy

ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu gro­szy


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu gro­szy, kosz­tu­ją­cy pięć­dzie­siąt gro­szy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciogroszówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu gro­szy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si pięć­dzie­siąt gro­szy


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciojednolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt jeden lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­jed­no­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciojednolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­jed­no­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciojednoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt jeden lat


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciokilkoletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat itp.; pięć­dzie­się­cio­kil­ku­let­ni


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciokilkuletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat itp.; pięć­dzie­się­cio­kil­ko­let­ni


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciokilogramowy

1. wa­żą­cy 50 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 50 ki­lo­gra­mów cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciokoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 50 koron


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciokrotność

→ pięć­dzie­się­cio­krot­ny


Patrz:pięćdziesięciokrotny

Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się pięć­dzie­siąt razy


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciolatek

męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt lat


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba w wieku 50-59 lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca 50-59 lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­lat­ka


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciolatka

ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt lat


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­la­tek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciolatki

męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt lat


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciolecie

1. okres pięć­dzie­się­ciu lat;
2. pięć­dzie­sią­ta rocz­ni­ca cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres pięć­dzie­się­ciu lat

 (1.2) pięć­dzie­sią­ta rocz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięcioletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciominutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt minut


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioosobowy

1. skła­da­ją­cy się z pięć­dzie­się­ciu osób;
2. przez­na­czo­ny dla pięć­dzie­się­ciu osób


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięcioośmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt osiem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­o­śmio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioośmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­o­śmio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioośmioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt osiem lat


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioparoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciopensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć­dzie­siąt pen­sów, ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu pen­sów


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciopensówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu pen­sów


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciopięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt pięć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­pię­cio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciopięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­pię­cio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciopięciolecie

1. okres pięć­dzie­się­ciu pię­ciu lat;
2. pięć­dzie­sią­ta piąta rocz­ni­ca cze­goś


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciopięcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt pięć lat


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 50, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 50


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciosiedmioipółletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat i pół roku, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat i pół roku itp.


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciosiedmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­sied­mio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciosiedmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­sied­mio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciosiedmioletni

1. trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat; przy­pa­da­ją­cy za pięć­dzie­siąt sie­dem lat;
2. bę­dą­cy w wieku pięć­dzie­się­ciu sied­miu lat, ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciostopniowy

1. ma­ją­cy pięć­dzie­siąt stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy pięć­dzie­siąt stop­ni, eta­pów


Źródła:

SJP.pl

Pięćdziesięciosześciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sześć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­sze­ścio­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciosześciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­sze­ścio­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciosześcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt sześć lat


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciotrzylatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­trzy­lat­ka


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciotrzylatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­trzy­la­tek


Źródła:

Wiktionary

Pięćdziesięciotrzyletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata itp.


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciozłotowy

ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu zło­tych


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć­dzie­siąt zło­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćdziesięciozłotówka

ban­knot o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu zło­tych


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta lub ban­knot któ­re­go war­tość wy­no­si pięć­dzie­siąt zło­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćkroć

pięć razy; pię­cio­kroć, pię­cio­krot­nie


Źródła:

SJP.pl

Pięćset

[czy­taj: pien­cet] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 500


li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 500


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetka

1. grupa pię­ciu­set osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 500


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 500 (pięć­set)

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 500

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pię­ciu­set czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetkoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 500 koron


Źródła:

Wiktionary

Pięćsetlecie

1. okres pię­ciu­set lat;
2. pięć­set­na rocz­ni­ca cze­goś


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres pię­ciu­set lat

 (1.2) pięć­set­na rocz­ni­ca


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetletni

ma­ją­cy pięć­set lat, trwa­ją­cy pięć­set lat itp.


przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­set lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­set lat


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetmarkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set marek

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć­set marek


Źródła:

Wiktionary

Pięćsetny

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 500


przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od pięć­set


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetosobowy

1. skła­da­ją­cy się z pię­ciu­set osób;
2. przez­na­czo­ny dla pię­ciu­set osób


Źródła:

SJP.pl

Pięćsettysięcznik

sta­tek o no­śno­ści pię­ciu­set ty­się­cy ton


Źródła:

SJP.pl

Pięćsetzłotowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set zło­tych; pię­ciu­set­zło­to­wy


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć­set zło­tych


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięćsetzłotówka

ban­knot o no­mi­na­le pię­ciu­set zło­tych


Źródła:

SJP.pl

Pięściaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pię­ściak


Źródła:

Wiktionary

Pięściak

pro­ste ka­mien­ne na­rzę­dzie wy­ko­rzy­sty­wa­ne do ro­zbi­ja­nia i kru­sze­nia


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­che­ol. pa­le­o­li­tycz­ne na­rzę­dzie prze­waż­nie z krze­mie­nia lub twar­dej skały ma­ją­ce kształt mig­da­ło­wa­ty, ser­co­wa­ty lub owal­ny;


Pię­ściak, tłuk pię­ścio­wy, zwany w daw­nej ar­che­o­lo­gii to­po­rem bądź tłu­kiem pię­ścio­wym – na­rzę­dzie wy­ko­na­ne tech­ni­ką rdze­nio­wa­nia z na­tu­ral­nych frag­men­tów krze­mie­ni i in­nych skał twar­dych (rza­dziej z gru­bych odłup­ków) przy za­sto­so­wa­niu obu­stron­nej obrób­ki na więk­szej czę­ści lub na całym ob­wo­dzie[]. W ten spo­sób pow­sta­wa­ły na­rzę­dzia o mig­da­ło­wa­tym, [].


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pięściarka

→ pię­ściarz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta, która upra­wia pię­ściar­stwo


Patrz:pięściarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięściarski

do­ty­czą­cy pię­ścia­rza, pię­ściar­stwa


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z pię­ściar­stwem lub pię­ścia­rza­mi, do­ty­czą­cy pię­ściar­stwa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięściarstwo

spor­to­wa walka na pię­ści; boks


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. boks


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięściarz

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy pię­ściar­stwo; bok­ser


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik, który upra­wia pię­ściar­stwo (boks), zwła­szcza w kon­tek­ście hi­sto­rycz­nym


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pięściopiryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. iron. cios z pię­ści jako me­to­da „wy­cho­waw­cza” lub „lecz­ni­cza”


Źródła:

Wiktionary

Pięściowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pię­ścią, do­ty­czą­cy pię­ści


Źródła:

Wiktionary

Pięść

za­ci­śnię­ta dłoń


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ci­śnię­ta dłoń

 (1.2) przen. bru­tal­na prze­moc


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piła

1. na­rzę­dzie do prze­ci­na­nia; pi­lar­ka;
2. po­tocz­nie: czło­wiek na­tar­czy­wy, nudny, pe­dan­tycz­ny;
3. ryba po­dob­na do re­ki­na
4. śro­do­wi­sko­wo o wy­ma­ga­ją­cym na­u­czy­cie­lu


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. na­rzę­dzie tnące z zę­ba­tym ostrzem;

 (1.2) icht. pot. ryba nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pri­stis pri­stis|ref=tak. z ro­dzi­ny pi­ło­wa­tych, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ca re­ki­na;

 (1.3) przen. pot. ktoś su­ro­wy i wy­ma­ga­ją­cy, naj­czę­ściej na­u­czy­ciel

 (1.4) przen. pot. czło­wiek na­tar­czy­wie, cią­głym upo­mi­na­niem wy­mu­sza­ją­cy na in­nych ja­kieś dzia­ła­nie

 (1.5) przen. pot. coś nud­ne­go, cią­gle pow­ta­rza­ją­ce­go się do znu­dze­nia

 (1.7) fiz. elek­tron. pot. kształt wy­kre­su zmian pew­nej wiel­ko­ści, przy­po­mi­na­ją­cy zęby piły (1.1); wy­kres pi­łoksz­tałt­ny

 (1.8) zgrub. od: piłka

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tar­tak

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. ż. lp. przesz. → zob. pić.


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłaciński

naz­wi­sko


Źródła:

SJP.pl

Piłakno

je­zio­ro w Pol­sce


Pi­ła­kno – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Sork­wi­ty, le­żą­ce na te­re­nie Po­je­zie­rza Mrą­gow­skie­go w do­rze­czu Kru­ty­ni.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piłat

Pon­cjusz Piłat; Piłat z Pontu; pre­fekt rzym­skiej Judei 26-36 r. (37 r.?)


Źródła:

SJP.pl

Piłatyk

kij do pod­bi­ja­nia piłki w grze w pa­lan­ta, kwa­dran­ta; pa­lant, pod­bi­jak


Źródła:

SJP.pl

Piława

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. do­pływ Gwdy;
3. do­pływ By­strzy­cy


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Bał­tyjsk (nazwa ofi­cjal­na do 1946 roku, obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy)


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piławce

wieś na Ukra­i­nie


Źródła:

SJP.pl

Piławianin

miesz­ka­niec Pi­ła­wy Gór­nej (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piławianka

miesz­kan­ka Pi­ła­wy Gór­nej (mia­sta w Pol­sce)


Źródła:

SJP.pl

Piławiecki

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z Pi­ław­ca­mi (ukra­iń­ską miej­sco­wo­ścią nad rzeką Pi­ła­wą, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim), od­no­szą­cy się do Pi­ław­ców


Źródła:

SJP.pl

Piławski

przy­miot­nik od: Pi­ła­wa Górna


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Pi­ła­wą (inna nazwa: Bał­tyjsk)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłeczka

zdrob­nie­nie od: piłka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn., spie­szcze­nie od: piłka

 (1.2) zdrobn., spie­szcze­nie od: piła

 (1.3) pot. mała piłka (okrą­gła) do gry lub za­ba­wy

 (1.4) pot. pieszcz. cię­żar­na


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłeczkowy

→ pi­łecz­ka


Patrz:piłeczka

Źródła:

SJP.pl

Piłecznica

ro­dzaj błon­ków­ki z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piłka

1. na­peł­nio­na po­wie­trzem kula od­bi­ja­ją­ca się sprę­ży­ście, naj­czę­ściej wy­ko­na­na z gumy lub skóry, wy­ko­rzy­sty­wa­na do za­ba­wy lub gier spor­to­wych;
2. nie­wiel­ka piła ręcz­na;
3. gra


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ku­li­sty lub owal­ny przed­miot, wy­ko­na­ny ze skóry lub gumy, czę­sto wy­peł­nio­ny po­wie­trzem, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w spor­cie lub do za­ba­wy

 (1.2) pot. za­ba­wa lub gra spor­to­wa z uży­ciem piłki (1.1)

 (1.3) rzut piłką (1.1); piłka (1.1) le­cą­ca w po­wie­trzu pod­czas gry

 (1.4) techn. piła ręcz­na o ma­łych roz­mia­rach

 (1.5) pot. głowa

 (1.6) pot. brzuch cię­żar­nej


Piłka – ku­li­sty przed­miot, naj­czę­ściej uży­wa­ny w spor­tach i grach.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłkarka

→ pił­karz


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w piłkę nożną

 (1.2) za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w piłkę ręcz­ną

 (1.3) za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w piłkę siat­ko­wą


Patrz:piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłkarski

→ pił­kar­stwo, → pił­karz


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pił­kar­stwem, do­ty­czą­cy pił­kar­stwa


Patrz:piłkarstwo, → piłkarz

Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłkarstwo

ogół czyn­no­ści, spraw zwią­za­nych z czyn­ną grą w piłkę, szcze­gól­nie w piłkę nożną, ze­spół rze­czy od­no­szą­cych się do tej dzie­dzi­ny spor­tu


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. gra w piłkę nożną


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłkarz

osoba gra­ją­ca w piłkę, zwy­kle w piłkę nożną


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec gra­ją­cy w piłkę nożną

 (1.2) sport. spor­to­wiec gra­ją­cy w piłkę ręcz­ną

 (1.3) sport. spor­to­wiec gra­ją­cy w piłkę siat­ko­wą


Pił­karz (w od­nie­sie­niu do ko­biet sto­su­je się formę pił­kar­ka) – osoba upra­wia­ją­ca grę w piłkę, prze­de wszyst­kim w piłkę nożną. Okre­śle­nie sto­so­wa­ne mniej pre­cy­zyj­nie w przy­pad­ku spor­tow­ca upra­wia­ją­ce­go:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłkarzyk

1. fi­gur­ka pił­ka­rza;
2. obraź­li­wie: pił­karz


Źródła:

SJP.pl

Piłkarzyki

tram­bam­bu­la;
1. gra zręcz­no­ścio­wa roz­gry­wa­na przy uży­ciu fi­gu­rek pił­ka­rzy przy­mo­co­wa­nych do rurek po­ru­sza­nych rę­ko­ma, na stole przy­po­mi­na­ją­cym mi­nia­tu­ro­we bo­i­sko do piłki noż­nej, po­le­ga­ją­ca na zdo­by­ciu usta­lo­nej licz­by bra­mek;
2. stół do tej gry


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gra zręcz­no­ścio­wa przy­po­mi­na­ją­ca fut­bol, roz­gry­wa­na w spe­cjal­nej skrzyn­ce z fi­gur­ka­mi pił­ka­rzy na ru­cho­mych prę­tach;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=męski.

 (2.1) lm. od: pił­ka­rzyk


Pił­ka­rzy­ki, fut­bol sto­ło­wy, piłka sto­ło­wa, tram­bam­bu­la ( table fo­ot­ball, Tischfußball) – gra 2- lub 4-oso­bo­wa, imi­tu­ją­ca praw­dzi­wy mecz piłki noż­nej.

Jest bar­dzo po­pu­lar­na w ba­rach, szko­łach. Wy­stę­pu­je w wer­sji re­kre­a­cyj­nej, jak i au­to­ma­to­wej (przed roz­po­czę­ciem gry trze­ba wło­żyć mo­ne­tę). Re­a­li­zo­wa­na może być rów­nież jako sport.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłkarzykowy

→ pił­ka­rzy­ki (tram­bam­bu­la)


Źródła:

SJP.pl

Piłkarzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy pił­karz


Źródła:

SJP.pl

Piłkochwyt

ogro­dze­nie wokół bo­i­ska za­po­bie­ga­ją­ce wy­pa­da­niu piłki poza plac gry; pił­ko­łap


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. wy­so­ka kon­struk­cja z za­wie­sza­ną na niej siat­ką, umie­szcza­na z tyłu bram­ki na bo­i­sku do piłki noż­nej lub ręcz­nej, która służy do za­trzy­my­wa­nia le­cą­cych piłek


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłkoholik

osoba bar­dzo in­te­re­su­ją­ca się piłką nożną, poś­wię­ca­ją­ca jej zbyt wiele czasu


Źródła:

SJP.pl

Piłkoholizm

prze­sad­ne in­te­re­so­wa­nie się piłką nożną, poś­wię­ca­nie tej te­ma­ty­ce zbyt dużej ilo­ści czasu


Źródła:

SJP.pl

Piłkorożny

1. krok­wio­wiec pił­ko­roż­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych;
2. pnia­ko­wiec pił­ko­roż­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny za­lę­szczy­co­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piłkowanie

rzad­ko: wy­ci­nać nie­wiel­ką piłą ręcz­ną


Źródła:

SJP.pl

Piłkowany

o li­ściach: o brze­gach ogra­ni­czo­nych nie­wiel­ki­mi ostro za­koń­czo­ny­mi ząb­ka­mi od­dzie­lo­ny­mi od sie­bie wcię­cia­mi


przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy kra­wędź z ostro za­koń­czo­ny­mi, po­chy­lo­ny­mi, drob­ny­mi wcię­cia­mi i klap­ka­mi


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy piłkę


Źródła:

SJP.pl

Piłkować

rzad­ko: wy­ci­nać nie­wiel­ką piłą ręcz­ną


Źródła:

SJP.pl

Piłkowy

→ piłka


Patrz:piłka

Źródła:

SJP.pl

Piłodziobe

o ce­chach pi­ło­dzio­bych (pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich pta­ków le­śnych z rzędu kra­sko­wa­tych, o dużym dzio­bie z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi nie­wiel­ki­mi ząb­ka­mi)


Źródła:

SJP.pl

Piłodzioby

o ce­chach pi­ło­dzio­bych (pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich pta­ków le­śnych z rzędu kra­sko­wa­tych, o dużym dzio­bie z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi nie­wiel­ki­mi ząb­ka­mi)


rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­mo­ti­dae|G.R. Gray|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu kra­sko­wych


Pi­ło­dzio­by (Mo­mo­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu kra­sko­wych (Co­ra­cii­for­mes).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piłodziób

ptak z ro­dzi­ny o tej samie naz­wie, za­miesz­ku­ją­cy lasy Po­łud­nio­wej Ame­ry­ki, odz­na­cza­ją­cy się ja­skra­wym upie­rze­niem i dużym ząb­ko­wa­nym dzio­bem


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny pi­ło­dzio­bów wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłogon

ga­tu­nek at­lan­tyc­kiej ryby po­ła­wia­nej do kon­sump­cji i dla skór


Pi­ło­gon ("Ga­le­us me­la­sto­mus") – ga­tu­nek mor­skiej ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej z ro­dzi­ny Pen­tan­chi­dae. Po­ła­wia­na jako ryba kon­sump­cyj­na i dla skór.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piłokształtny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który kształ­tem przy­po­mi­na zęby piły


Źródła:

Wiktionary

Piłonos

ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści re­ki­na


Źródła:

SJP.pl

Piłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pi­ło­wać.


Źródła:

Wiktionary

Piłowate

ro­dzi­na ryb mor­skich z rzędu pła­szczek, o kształ­cie ciała po­dob­nym do ciała re­ki­na i przy­po­mi­na­ją­cym piłę pysku uz­bro­jo­nym w bocz­ne zęby


Pi­ło­wa­te (Pri­sti­dae) – ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z rzędu Rhi­no­pri­sti­for­mes.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piłowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy piłę, ząb­ko­wa­ny tak, jak piła (np. pi­ło­wa­ty szew);
2. nud­na­wy, nie­cie­ka­wy (np. pi­ło­wa­te przed­sta­wie­nie, pi­ło­wa­ta re­cenz­ja);
3. o ce­chach pi­ło­wa­tych (ryb mor­skich z rzędu pła­szczek, o kształ­cie ciała po­dob­nym do ciała re­ki­na i przy­po­mi­na­ją­cym piłę pysku uz­bro­jo­nym w bocz­ne zęby)


Źródła:

SJP.pl

Piłować

1. prze­ci­nać piłą
2. obra­biać coś pil­ni­kiem
3. śro­do­wi­sko­wo: być wy­ma­ga­ją­cym na­u­czy­cie­lem
4. po­tocz­nie: chra­pać


cza­sow­nik

 (1.1) rżnąć, prze­ci­nać coś piłą lub piłką

 (1.2) ście­rać lub wy­gła­dzać coś pil­ni­kiem

 (1.3) przen. chra­pać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłowy

do­ty­czą­cy piły


Źródła:

SJP.pl

Piłozębny

przy­miot­nik

 (1.1) elektr. o prze­bie­gu: pi­łoksz­tałt­ny


Źródła:

Wiktionary

Piłsudczyk

żoł­nierz słu­żą­cy pod do­wództ­wem Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go (pol­skie­go dzia­ła­cza nie­pod­le­gło­ścio­we­go, twór­cy i przy­wód­cy Or­ga­ni­za­cji Bo­jo­wej Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej)


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. żoł­nierz Le­gio­nów Pił­sud­skie­go; póź­niej zwo­len­nik Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go i jego po­li­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłsudczykowski

zwią­za­ny z Jó­ze­fem Pił­sud­skim, jego dzia­łal­no­ścią i po­glą­da­mi


przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny ze zwo­len­ni­ka­mi Pił­sud­skie­go i jego po­li­ty­ki


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłsudczyzna

ogół po­glą­dów Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go (pol­skie­go dzia­ła­cza nie­pod­le­gło­ścio­we­go, twór­cy i przy­wód­cy Or­ga­ni­za­cji Bo­jo­wej Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej) i hi­sto­ria, miej­sca z nim zwią­za­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. pejor. lub iron. po­li­ty­ka pro­wa­dzo­na przez Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go i jego obóz

 (1.2) publ. pejor. lub iron. po­li­tycz­ne za­ple­cze Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piłsudski

naz­wi­sko


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Pińczowianin

miesz­ka­niec Piń­czo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Piń­czo­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Piń­czo­wa, uro­dzo­na w Piń­czo­wie


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pińczowianka

miesz­kan­ka Piń­czo­wa


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Piń­czo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pińczowski

przy­miot­nik od: Piń­czów


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Piń­czo­wem, do­ty­czą­cy Piń­czo­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pińczyce

Piń­czy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy.

Sły­nie prze­de wszyst­kim z pię­kne­go za­byt­ko­we­go ko­ściół­ka z XVIII w. i pa­ła­cu, w któ­rym obec­nie znaj­du­je się ple­ba­nia. Wokół ko­ścio­ła i ple­ba­nii znaj­du­je się rów­nież mur i dwie basz­ty. W Piń­czy­cach mie­ści się także Szko­ła Pod­sta­wo­wa oraz Bi­blio­te­ka. Piń­czy­ce po­ło­żo­ne są na Gar­bie Woź­nic­kim, wokół nich rosną lasy.


Źródła:

Wikipedia

Pińczów

mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


Piń­czów – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu piń­czow­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Piń­czów.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1428 roku, po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wi­ślic­kim w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pińka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zięba


Źródła:

Wiktionary

Pińsk

mia­sto i port na Bia­ło­ru­si


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto i port rzecz­ny na Bia­ło­ru­si, na Po­le­siu, nad rzeką Piną, u jej uj­ścia do Pry­pe­ci


Pińsk ( Пінск, "Pinsk", Пинск, "Pinsk") – mia­sto i port rzecz­ny w po­łud­nio­wej czę­ści Bia­ło­ru­si, na Po­le­siu, nad rzeką Piną, u jej uj­ścia do Pry­pe­ci, w od­le­gło­ści 29 km od ka­na­łu Dniepr – Bug. Mia­sto leży w ob­wo­dzie brze­skim, do 1939 w wo­je­wództ­wie po­le­skim (w 1921 jego sto­li­ca), węzeł dro­go­wy; sto­li­ca die­cez­ji piń­skiej (1925), se­mi­na­rium du­chow­ne (1925, 2001); 126 300 miesz­kań­ców (2020).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piński

zwią­za­ny z Piń­skiem


przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Piń­skiem, do­ty­czą­cy Piń­ska


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Pińsko

zwią­za­ny z Piń­skiem


Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Pińszczanin

miesz­ka­niec Piń­ska


Źródła:

SJP.pl

Pińszczanka

miesz­kan­ka Piń­ska


Źródła:

SJP.pl

Piśmica

pi­śmi­ca okół­kó­wecz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piśmidełko

zdrob­nie­nie od: pi­śmi­dło


Źródła:

SJP.pl

Piśmidło

po­gard­li­wie o kiep­skiej ga­ze­cie, mar­nym, bez­war­to­ścio­wym cza­so­pi­śmie, rza­dziej ut­wo­rze li­te­rac­kim


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. ga­ze­ta


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piśmiennictwo

ut­wo­ry pi­sa­ne


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół pi­sa­nych ut­wo­rów li­te­rac­kich

 (1.2) przest. pi­sar­stwo, two­rze­nie li­te­ra­tu­ry


Pi­śmien­nict­wo, także ko­mu­ni­ka­cja pi­śmien­na – ogół wy­po­wie­dzi ję­zy­ko­wych utr­wa­lo­nych w pi­śmie, peł­nią­cych okre­ślo­ne funk­cje w róż­nych dzie­dzi­nach życia spo­łecz­ne­go; obej­mu­je m.in. li­te­ra­tu­rę pię­kną, pu­bli­cy­sty­kę, dzie­ła na­u­ko­we i po­pu­lar­no­na­u­ko­we, do­ku­men­ty życia zbio­ro­we­go.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piśmienniczy

od­no­szą­cy się do pi­śmien­nict­wa, pi­sar­stwa (np. praca pi­śmien­ni­cza, twór­czość pi­śmien­ni­cza), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­śmien­nict­wem


przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pi­śmien­nict­wa


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piśmienność

na­by­ta umie­jęt­ność pi­sa­nia, a także: ta­lent pi­sar­ski, zdol­ność do two­rze­nia war­to­ścio­wych ut­wo­rów li­te­rac­kich


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność po­słu­gi­wa­nia się pis­mem


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piśmienny

1. o czło­wie­ku: po­tra­fią­cy pisać;
2. utr­wa­lo­ny na pi­śmie (np. praca pi­śmien­na, zgoda pi­śmien­na), wy­ra­żo­ny za po­mo­cą pisma lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pis­mem; pi­sem­ny


przy­miot­nik

 (1.1) po­tra­fią­cy czy­tać i pisać


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piśnięcie

1. odez­wać się pis­kli­wym gło­sem, wydać ostry, cien­ki, prze­ni­kli­wy dźwięk, wydać pisk;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wydać po­je­dyn­czy ton, dźwięk


Źródła:

SJP.pl

Piździelec

wul­gar­nie: wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne do męż­czyzn; chuj, pizda


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. męż­czyz­na bar­dzo źle oce­nia­ny przez mó­wią­ce­go


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piździernik

żar­to­bli­wie: zimny paź­dzier­nik


Źródła:

SJP.pl

Piździć

wul­gar­nie:
1. sil­nie wiać; piz­gać;
2. śmier­dzieć, cuch­nąć;
3. o zim­nej po­go­dzie: do­ku­czać, dosk­wie­rać; piz­gać


cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) wulg. padać (o de­szczu, śnie­gu)

 (1.2) wulg. śmier­dzieć

 (1.3) wulg. być lub wiać (zwy­kle o cie­ple lub zim­nie)


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piźniynty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. głup­ko­wa­ty, sza­lo­ny


Źródła:

Wiktionary

Piźnióny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. głup­ko­wa­ty, sza­lo­ny


Źródła:

Wiktionary

Piźnięty

pizd­nąć, piz­gnąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


Źródła:

SJP.pl

Piżam

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|pi­ża­ma.


Źródła:

Wiktionary

Piżama

strój przez­na­czo­ny do spa­nia lub od­po­czyn­ku, skła­da­ją­cy się z luź­nych spod­ni i bluzy albo spo­de­nek i ko­szul­ki; pi­dża­ma; py­ja­ma (rzad­ko)


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strój, który za­kła­da się, idąc spać;


Pi­ża­ma (pi­dża­ma) – ubiór nocny, na­kła­da­ny do snu, skła­da­ją­cy się z dwóch czę­ści: bluzy (czę­sto roz­pi­na­nej) i spod­ni. Pi­ża­ma ma zwy­kle luźny, swo­bod­ny krój. Pi­ża­my są na ogół wy­ko­ny­wa­ne z ba­weł­ny, czę­sto z ba­weł­nia­ne­go try­ko­tu lub fla­ne­li. Ma­te­ria­łem na bar­dziej ele­ganc­kie pi­ża­my bywa też sa­ty­na, także jed­wab­na.


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piżamka

zdrob­nie­nie od: pi­ża­ma; pi­dżam­ka


rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­ża­ma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piżamowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­ża­mą (np. kom­plet pi­ża­mo­wy, ze­staw pi­ża­mo­wy), od­no­szą­cy się do pi­ża­my; pi­dża­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Piżdżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piź­dzić.


Źródła:

Wiktionary

Piżjan

sieja piż­jan - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piżma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dach niż­no­no­wo­grodz­kim i ki­row­skim Rosji, prawy do­pływ Wiat­ki

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w Re­pu­bli­ce Komi, w Rosji, lewy do­pływ Pe­czo­ry


Źródła:

Wiktionary

Piżmaczek

ro­śli­na z ro­dzi­ny piż­macz­ko­wa­tych, o kwia­tach pach­ną­cych piż­mem, ros­ną­cy w cie­ni­stych la­sach całej Pol­ski


Piż­ma­czek ("Adoxa") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny piż­macz­ko­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia trzy lub pięć ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie umiar­ko­wa­nej i chłod­nej pół­ku­li pół­noc­nej, przy czym dwa ga­tun­ki to en­de­mi­ty chiń­skie. Do flory Pol­ski na­le­ży jeden ga­tu­nek – piż­ma­czek wio­sen­ny ("Adoxa mos­cha­tel­li­na"), bę­dą­cy za­ra­zem ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmaczkowate

ro­dzi­na ro­ślin z gro­ma­dy okry­to­na­sien­nych, obej­mu­ją­ca je­dy­nie kilka ga­tun­ków piż­macz­ka (nie­wiel­kiej ro­śli­ny o kwia­tach pach­ną­cych piż­mem, ros­ną­cej w cie­ni­stych la­sach całej Pol­ski)


Piż­macz­ko­wa­te ("Ado­xa­ce­ae" Tra­utv.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu szcze­ciow­ców ("Dip­sa­ca­les" Du­mort.). Na­le­ży do niej 5 ro­dza­jów z ok. 200 ga­tun­ka­mi. Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją prze­de wszyst­kim w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na pół­ku­li pół­noc­nej, rza­dziej w gó­rach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmaczkowaty

o ce­chach piż­macz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piżmak

ssak z rzędu gry­zo­ni; piż­mo­szczur, szczur piż­mo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gry­zoń pół­ku­li pół­noc­nej wyt­wa­rza­ją­cy piżmo;


Piż­mak ("On­da­tra") – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piżmaki

ssak z rzędu gry­zo­ni; piż­mo­szczur, szczur piż­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Piżmian

włó­kno­daj­na i ozdob­na ro­śli­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych


Piż­mian ("Abel­mos­chus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych ("Mal­va­ce­ae"). Obej­mu­je 15 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kach Afry­ki i Azji. Niek­tó­re ga­tun­ki, np. piż­mian ja­dal­ny ("A. escu­len­tus") i piż­mian wła­ści­wy ("A. mos­cha­tus") upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne i ja­dal­ne.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmo

ma­zi­sta wy­dzie­li­na gru­czo­łów piż­mow­ca (sub­stan­cja otrzy­my­wa­na rów­nież syn­te­tycz­nie), słu­żą­ca do utr­wa­la­nia za­pa­chu per­fum


rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. wy­dzie­li­na z gru­czo­łów oko­ło­od­byt­ni­czych piż­mow­ca sy­be­ryj­skie­go;

 (1.2) przest. przy­pra­wa z wy­dzie­lin gru­czo­łów zwie­rzę­cych wy­dzie­la­ją­cych silny za­pach

 (1.3) stpol. bot. bo­dzi­szek cuch­ną­cy

 (1.4) stpol. kos­met. maść za­pa­cho­wa


Piżmo – wy­dzie­li­na z gru­czo­łów za­pa­cho­wych piż­mow­ca sy­be­ryj­skie­go ("Mos­chus mos­chi­fe­rus", daw. „jeleń piż­mo­wy”), sto­so­wa­na jako sub­stan­cja za­pa­cho­wa i utr­wa­lacz za­pa­chu per­fum. Sub­stan­cję o po­dob­nych wła­ści­wo­ściach można po­zy­skać od in­nych zwie­rząt. Na­tu­ral­ne piżma są obec­nie za­stę­po­wa­ne przez syn­te­tycz­ne wonne związ­ki che­micz­ne, tzw. piżma sztucz­ne (syn­te­tycz­ne).


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

Piżmoszczur

ziem­no-wodny gry­zoń z ro­dzi­ny nor­ni­ko­wa­tych; piż­mak, szczur piż­mo­wy


Źródła:

SJP.pl

Piżmowce

az­ja­tyc­ki ssak z je­le­nio­wa­tych; na brzu­chu samce mają gru­czoł wy­dzie­la­ją­cy piżmo


Źródła:

SJP.pl

Piżmowcowate

o ce­chach piż­mow­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Piż­mow­co­wa­te, piż­mow­ce (Mos­chi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du prze­żu­wa­czy (Ru­mi­nan­tia) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmowcowaty

o ce­chach piż­mow­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


Źródła:

SJP.pl

Piżmowiec

az­ja­tyc­ki ssak z je­le­nio­wa­tych; na brzu­chu samce mają gru­czoł wy­dzie­la­ją­cy piżmo


Piż­mo­wiec ("Mos­chus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny piż­mow­co­wa­tych (Mos­chi­dae).


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmowy

wy­pro­du­ko­wa­ny z do­dat­kiem piżma, pach­ną­cy piż­mem (np. ole­jek piż­mo­wy), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z piż­mem (np. za­pach piż­mo­wy)


przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z piż­mem, do­ty­czą­cy piżma

 (1.2) wy­dzie­la­ją­cy piżmo

 (1.3) o za­pa­chu piżma


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piżmowół

po­tęż­nie zbu­do­wa­ny ssak z krę­to­ro­gich wy­stę­pu­ją­cy w ark­tycz­nych re­jo­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej; piż­mo­wiec wschod­ni, wół piż­mo­wy


rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ovi­bos mos­cha­tus|ref=tak., ga­tu­nek ssaka ko­pyt­ne­go wy­stę­pu­ją­cy na da­le­kiej pół­no­cy, w tun­drach Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Azji;


Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

Piżmówka

1. ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka piż­mo­wa;
2. won­ni­ca piż­mów­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Piż­mów­ka, piż­mów­ka ame­ry­kań­ska, kacz­ka piż­mo­wa ("Ca­i­ri­na mos­cha­ta") – ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je te­re­ny od wy­brze­ży Mek­sy­ku, po­przez Ame­ry­kę Środ­ko­wą po Ek­wa­dor nad Pa­cy­fi­kiem oraz wy­brze­ża Urug­wa­ju i pół­noc­nej Ar­gen­ty­ny nad At­lan­ty­kiem. Udo­mo­wio­ny przez In­dian Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, tra­fił do Eu­ro­py w XVI wieku przy­wie­zio­ny przez Hisz­pa­nów i Por­tu­gal­czy­ków.


Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

Piżmówki

1. ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka piż­mo­wa;
2. won­ni­ca piż­mów­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


Źródła:

SJP.pl

Piżon

po­je­dyn­czy, kunsz­tow­ny pu­kiel wło­sów, przy­po­mi­na­ją­cy skrzy­dła go­łę­bia, modny zwła­szcza w osiem­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie


Źródła:

SJP.pl